język polski-English FreeDict+WikDict dictionary
edition published: 2020-02-08
language: pl; en
availability: Licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported license (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/legalcode)

acz /aʧ̑/ (suffix)
er
  w połączeniu z tematem niektórych czasowników tworzy nazwę wykonawcy czynności w rodzaju męskim

arka /ˈarka/ (suffix)
er
  …dodawany do rzeczownika, tworzący inny rzeczownik rodzaju żeńskiego oznaczający pojazd do przewozu materiału wyrażonego przez pierwotny rzeczownik
  …dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący wykonawcą (wykonawczynią) tej czynności (o osobach)
  …dodawany do tematu czasownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący narzędziem przeznaczonym do tej czynności (o przedmiotach)

arz /aʃ/ (suffix)
er
  dodawany do tematu czasownika (rzadziej rzeczownika) tworzy rzeczownik rodzaju męskiego oznaczający wykonawcę czynności lub zawodu

awy /ˈavɨ/ (suffix)
ous
  (chemia, chemiczny) (przestarzałe, przestarzały) …tworzący nazwy kationów metali o stopniu utlenienia niższym od kationów, których nazwa kończy się przyrostkiem -owy
  (chemia, chemiczny) …tworzący nazwy kwasów o stopniu utlenienia atomu centralnego niższym od kwasów, których nazwa kończy się przyrostkiem -owy
ish
  …modyfikujący znaczenie przymiotnika, wskazujący na istnienie słabszej relacji znaczeniowej (nieco, trochę, podobny do)

by /bɨ/ (suffix)
ould
  …używany do tworzenia trybu przypuszczającego

centryzm /ˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥/ (suffix)
centrism
  przyrostek tworzący wyrazy wskazujące, że to, co nazywa pierwszy człon złożenia, jest centrum jakiegoś systemu poglądów

cept /tsˈɛpt/ (suffix)
cept
  …służący do tworzenia nazw leków, które są białkami fuzyjnymi i chimerycznymi

czyńca /tʃˈɨɲtsa/ (suffix)
maker
  …dodawany do rzeczowników, używany do tworzenia rzeczowników rodzaju męskoosobowego oznaczających wykonawcę, twórcę, sprawcę czegoś

dram /drˈam/ (suffix)
drama
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczający sztukę dramatyczną

dło /dwˈɔ/ (suffix)
er
  …tworzy rzeczowniki osobowe od czasowników

ek /ɛk/ (suffix)
t, e
  tworzy zdrobnienia rzeczowników rodzaju męskiego

fagia /ˈfaɟja/ (suffix)
phagy
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z odżywianiem się, zjadaniem, pochłanianiem, pożeraniem

fil /fˈil/ (suffix)
phil, phile
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających amatora lub miłośnika czegoś

filia /ˈfʲilʲja/ (suffix)
philia
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających upodobania, zamiłowania, skłonności do czegoś

fob /fˈɔp/ (suffix)
phobe, phobiac, phobic
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających: strach, lęk

fobia /ˈfɔbʲja/ (suffix)
phobia
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś

gamia /ɡˈamja/ (suffix)
gamy
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z małżeństwem lub określonym systemem rozmnażania się

graf /ɡrˈaf/ (suffix)
grapher
  oznaczający przedmiot związany z pisaniem, opisywaniem

grafia /ɡrˈafja/ (suffix)
graphy
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z pisaniem, zapisem, ilustracją

gram /ɡrˈam/ (suffix)
gram
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z literą, pismem, zapisem, ilustracją

iatria /iˈatrja/ (suffix)
iatry
  ostatni człon wyrazów złożonych będących nazwami działów medycyny

izm /ism̥/ (suffix)
ism
  …tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami

jad /jˈat/ (suffix)
eater
  … oznaczający osobnika żywiącego się czymś

lit /lʲit/ (suffix)
lithos
  związany z kamieniem

log /lɔk/ (suffix)
logist
  ostatni człon wyrazów złożonych tworzący rzeczowniki określające osoby zajmujące się badaniem, nauką

logia /ˈlɔɟja/ (suffix)
logy
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką

mab /mˈap/ (suffix)
mab
  …służący do tworzenia nazw leków, które są przeciwciałami monoklonalnymi

mierz /ˈmʲjɛʒ/ (suffix)
meter
  ostatni człon wyrazów złożonych – nazw przyrządów pomiarowych

nauta /ˈnawta/ (suffix)
naut
  oznaczający podróżnika przemierzającego jakąś przestrzeń

naście /ˈnaɕʨ̑ɛ/ (suffix)
teen
  tworzący liczebniki główne od 11 do 19 włącznie

ość /ɔɕʨ̑/ (suffix)
ness
  …tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną

skop /skɔp/ (suffix)
scope
  ostatni człon wyrazów złożonych będących nazwami przyrządów służących do obserwacji i badania

terapia /tɛˈrapʲja/ (suffix)
therapy
  (medycyna, medyczny) ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze sposobem leczenia

tomia /ˈtɔ̃mʲja/ (suffix)
tomy
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z cięciem, operacją chirurgiczną

żer /ʒˈɛr/ (suffix)
eater
  …oznaczający osobnika żywiącego się czymś

;
;
  średnik

A & R man /a ˈand ˈɛr mˈan/ (n)
A & R man
  (środowiskowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dyrektor artystyczno-repertuarowy w wytwórniach muzycznych

A-dur /ˈa‿dur/ (n)
A major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami);

AA /a‿ˈː/ (acronym)
AA
  = (biochemia, biochemiczny) kwas arachidonowy
  = Anonimowi Alkoholicy;

ABS /a‿bɛ‿ˈːs/ (acronym)
ABS
  (motoryzacja) układ przeciwpoślizgowy;

ABT /ˈapt/ (acronym)
ABT
  = (angielski) Abdominal, Buttocks, Thighs → brzuch, uda, pośladki (rodzaj ćwiczeń fizycznych ujędrniających mięśnie brzucha, ud i pośladków)

ACTH /ˈatss/ (acronym)
ACTH
  = (angielski) adrenocorticotropic hormone → (biologia, biologiczny) hormon adrenokortykotropowy, kortykotropina;

AD /ˈat/ (acronym)
AD
  rok Pański

AFP /ˈafp/ (acronym)
AFP
  Francuska Agencja Prasowa

AIDS /ɛjts/ (n)
AIDS
  (medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

APŚ /ˈapɕ/ (acronym)
ASF
  = (weterynaria, weterynaryjny) afrykański pomór świń

ARPA /ˈarpa/ (n)
ARPA
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morski radarowy system antykolizyjny

ASF /ˈasf/ (acronym)
ASF
  = (weterynaria, weterynaryjny) APŚ, afrykański pomór świń

AWS /a‿vu‿ˈɛs/ (acronym)
EAS
  = Akcja Wyborcza Solidarność

Aar /ˈaar/ (pn)
Ahr
  (geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech;

Aare /aˈarɛ/ (pn)
Aar
  (geografia, geograficzny) rzeka w Szwajcarii, lewy dopływ Renu;

Aaron /aˈːrɔ̃n/ (pn)
Aaron
  (biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
  obcojęzyczne imię męskie pochodzenia semickiego;

Abadan /aˈbadãn/ (pn)
Abadan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w Iranie;

Abakan /aˈbakãn/ (pn)
Abakan
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone nad rzeką Abakan (1.2), stolica Chakasji;

Abaza /abˈaza/ (pn)
Abaza
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej w Republice Chakasji, położone w śródgórskiej kotlinie w górnym biegu rzeki Abakan;

Abchaz /ˈapxas/ (n)
Abkhaz, Abkhazian
  mieszkaniec Abchazji;

Abchazja /apˈxazʲja/ (pn)
Abkhazia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Abdiasz /ˈabdjaʃ/ (pn)
Obadiah
  (biblijny) postać biblijna, prorok;

Abdon /ˈabdɔ̃n/ (pn)
Abdon
  imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Abdul /ˈabdul/ (pn)
Abdul
  polskie imię męskie pochodzenia arabskiego

Abel /ˈabɛl/ (pn)
Abel
  imię męskie pochodzenia biblijnego;

Abelard /aˈbɛlart/ (pn)
Abelard
  imię męskie;

Aberdeen /ˈabɛrdˌin/ (pn)
Aberdeen
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

Abidżan /abʲˈiʤ̑ãn/ /ˈabʲiʤ̑ãn/ (pn)
Abidjan
  (geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Abigail /ˌabʲiɡˈail/ (pn)
Abigail
  imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego;

Abisynia /ˌabʲiˈsɨ̃ɲja/ (pn)
Abyssinia
  (geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

Abisyńczyk /ˌabʲiˈsɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Abyssinian
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Abisynii

Abraham /abˈraxãm/ (pn)
Abraham
  (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
Abraham, Abe
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Abram /ˈabrãm/ (pn)
Abram
  imię męskie

Abruzja /abˈruzʲja/ (pn)
Abruzzo
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

Absalom /apsˈalɔm/ (pn)
Absalom
  (biblijny) postać biblijna, syn króla Dawida;

Abu Zabi /ˈabu ˈzabʲi/ (pn)
Abu Dhabi
  (geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emiratów Arabskich;

Abudża /aˈbuʤ̑a/ (pn)
Abuja
  (geografia, geograficzny) stolica Nigerii;

Abwehra /abˈvɛra/ (pn)
Abwehr
  (historia, historyczny, historycznie) niemiecki wywiad i kontrwywiad działający przed i w trakcie drugiej wojny światowej;

Acapulco /ˌatsapˈultsɔ/ (pn)
Acapulco
  (geografia, geograficzny) Acapulco de Juárez, miasto w Meksyku;

Achaj /ˈaxaj/ (n)
Achaean
  członek plemienia starożytnej Achai

Achaja /aˈxaja/ (pn)
Achaea
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w Grecji;

Achalciche /ˌaxaltɕˈixɛ/ (pn)
Akhaltsikhe
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Gruzji, stolica i największe miasto regionu Samcche-Dżawachetia;

Achilles /aˈxʲilːɛs/ (pn)
Achilles
  (mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;

Achitofel /ˌaxʲiˈtɔfɛl/ (pn)
Ahitophel
  imię biblijne, doradca króla Dawida, przyłączył się do jego zbuntowanego syna Absaloma;

Achtuba /axtˈuba/ (pn)
Akhtuba
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewa odnoga dolnej Wołgi, od której oddziela się nad Wołgogradem; uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Ad-Dauha /ad‿ˈːawxa/ (pn)
Doha
  (geografia, geograficzny) stolica Kataru;

Ada /ˈada/ (pn)
Ada
  imię żeńskie;

Adalbert /aˈdalbɛrt/ (pn)
Adalbert
  imię męskie;

Adam /ˈadãm/ (pn)
Adam
  imię męskie;

Adamawa /ˌadãˈmava/ (pn)
Adamawa
  (geografia, geograficzny) wyżyna w Afryce;

Adamstown /ˈadamstawn/ (pn)
Adamstown
  (geografia, geograficzny) stolica Pitcairnu;

Addis Abeba /ˈaddʲis aˈbɛba/ (pn)
Addis Abeba
  (geografia, geograficzny) stolica Etiopii;

Adela /aˈdɛla/ (pn)
Adela
  imię żeńskie;

Adelajda /ˌadɛˈlajda/ (pn)
Adelaide
  (geografia, geograficzny) miasto w Australii;
  imię żeńskie pochodzenia niemieckiego;

Aden /ˈadɛn/ (pn)
Aden
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Jemenie, nad Zatoką Adeńską;

Adolf /ˈadɔlf/ (pn)
Adolf, Adolph
  imię męskie;

Adonis /aˈdɔ̃ɲis/ (pn)
Adonis
  (mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Adrastea /adrˈasti/ (pn)
Adrastea
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;

Adria /ˈadrʲja/ (pn)
Adria
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;

Adrian /ˈadrʲjãn/ (pn)
Adrian
  imię męskie;

Adriana /aˈdrʲjãna/ (pn)
Adriana
  imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Adrianna /aˈdrʲjãnːa/ (pn)
Adriana
  imię żeńskie;

Adriatyk /aˈdrʲjatɨk/ (pn)
Adriatic
  (zobacz) Morze Adriatyckie

Adygeja /ˌadɨɡˈɛja/ (pn)
Adygea
  autonomiczna republika w składzie Federacji Rosyjskiej, leżąca na południu jej europejskiej części; stolicą jest Majkop

Adygejsk /adˈɨɡɛjsk/ (pn)
Adygeysk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Adygei;

Adżar /ˈadʒar/ (n)
Adjarian
  (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Adżarii

Adżaria /adʒˈarja/ (pn)
Adjara
  (geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;

Afganistan /ˌavɡãˈɲistãn/ (pn)
Afghanistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Afganka /avˈɡãŋka/ (n)
Afghan
  obywatelka Afganistanu

Afgańczyk /avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Afghan
  obywatel Afganistanu

Afroamerykanin /ˌafrɔãmɛrɨˈkãɲĩn/ (n)
Afro-American, African-American
  (eufemistycznie) (etnografia, etnograficzny) czarnoskóry Amerykanin pochodzenia subsaharyjskiego

Afrodyta /ˌafrɔˈdɨta/ (pn)
Aphrodite
  (mitologia grecka) bogini miłości;

Afrodyzja /ˌafrɔˈdɨzʲja/ (pn)
Aphrodisias
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

Afryka /ˈafrɨka/ (pn)
Africa
  (geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

Afryka Południowa /afrˈɨka pˌɔwudɲʲˈɔva/ (n)
South Africa
  (geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący południową część tego kontynentu;

Afryka Północna /ˈafrɨka puwˈnɔʦ̑na/ (n)
North Africa, Northern Africa
  (geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący północną część kontynentu;

Afryka Wschodnia /afrˈɨka fsxˈɔdɲʲa/ (pn)
East Africa, Eastern Africa
  (geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący wschodnią część kontynentu;

Afrykanin /ˌafrɨˈkãɲĩn/ (n)
African
  mieszkaniec Afryki

Aga /ˈaɡa/ (pn)
Nessie
  (zdrobniale) poufała forma imienia Agnieszka

Agadir /aɡˈadʲir/ (pn)
Agadir
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Maroku, port nad Oceanem Atlantyckim;

Agamemnon /ˌaɡamˈɛmnɔn/ (pn)
Agamemnon
  (mitologia grecka) mityczny władca Myken;

Agapit /aɡˈapit/ (pn)
Agapetus
  imię męskie;

Agata /aˈɡata/ (pn)
Agatha
  imię żeńskie;

Agaton /aɡˈatɔn/ (pn)
Agatho
  polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Agesilaos /ˌaɡɛɕilˈaɔs/ (pn)
Agesilaus
  historyczne greckie imię męskie

Aggeusz /aɡɡˈɛuʃ/ (pn)
Haggai
  (biblijny) Księga Aggeusza;
  imię męskie pochodzenia biblijnego;

Aginskoje /ˌaɡʲinskˈɔjɛ/ (pn)
Aginskoe
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim;

Aglaja /aɡˈlaja/ (pn)
Aglaja
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 47;
Aglaea
  (mitologia grecka) córka Mantineosa, żona Abasa, matka Akrizjosa i Projtosa
  (mitologia grecka) jedna z Charyt;
  (mitologia grecka) jedna z nimf, matka Nireusa
Aglaia
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie

Agnieszka /aɟˈɲɛʃka/ (pn)
Agnes
  imię żeńskie;

Agrigento /ˌaɡriɡˈɛntɔ/ (pn)
Agrigento
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na południowym wybrzeżu Sycylii;

Agryz /ˈaɡrɨs/ (pn)
Agryz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w Tatarstanie, na brzegu rzeki Iż;

Ahura Mazda /aˈxura ˈmazda/ (pn)
Ahura Mazda
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ormuzd, Bóg stworzyciel, najwyższe bóstwo w mazdaizmie i zaratusztrianizmie

Ahwaz /ˈaxfas/ (pn)
Ahvaz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, port nad rzeką Karun, ośrodek administracyjny ostanu Chuzestan;

Aimée /ˌaimˈɛɛ/ (n)
Aimee, Amy
  francuskie imię żeńskie

Aj /ˈaj/ (pn)
Ai
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne kananejskie miasto-państwo, położone w środkowym Izraelu;
Ay
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w Baszkirii i obwodzie czelabińskim;
  (historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów;

Ajschylos /ajsˈxɨlɔs/ (pn)
Aeschylus
  (historia, historyczny, historycznie) (literacko) starożytny dramatopisarz grecki;

Akadia /aˈkadʲja/ (pn)
Acadia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;

Akka /ˈakka/ (pn)
Acre
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Izraelu, w Dystrykcie Północnym;

Akra /ˈakra/ (pn)
Accra
  (geografia, geograficzny) stolica Ghany;

Aksu /ˈaksu/ (pn)
Aksu
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, nad rzeką Aksu He

Akwileja /ˌakfʲiˈlɛja/ (pn)
Aquileia
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech; w starożytności ważne miasto, później siedziba patriarchy;

Akwitania /ˌakfʲiˈtãɲja/ (pn)
Aquitaine
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

Akwizgran /aˈkfʲizɡrãn/ (pn)
Aachen
  (geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Al-Falludża /ˈalfallˈudʒa/ (pn)
Fallujah
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowym Iraku;

Al-Hilla /ˈalçˈilla/ (pn)
Hillah
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iraku, nad rzeką Szatt al-Hilla;

Al-Quds /ˈalkˈuts/ (pn)
al-Quds
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) transliteracja arabskiej nazwy Jerozolimy

Al-Ujun /ˈalˈujun/ (pn)
El Aaiún
  (geografia, geograficzny) (administracja) nieoficjalna stolica Sahary Zachodniej;

Alabama /ˌalaˈbãma/ (pn)
Alabama
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Stanach Zjednoczonych;

Aladyn /aˈladɨ̃n/ (pn)
Aladdin
  imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

Alan /ˈalãn/ (pn)
Alan
  imię męskie;

Alaska /aˈlaska/ (pn)
Alaska
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Alaskanin /ˌalaskˈaɲin/ (n)
Alaskan
  mieszkaniec Alaski

Albania /alˈbãɲja/ (pn)
Albania
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Albańczyk /alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Albanian
  człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Albert /ˈalbɛrt/ (pn)
Albert
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Alberta /alˈbɛrta/ (pn)
Alberta
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Albin /ˈalbʲĩn/ (pn)
Albin
  imię męskie;

Albion /ˈalbjɔn/ (n)
Albion
  (poetycki, poetycko) (dawniej, dawny) wyspa Wielka Brytania
  (poetycki, poetycko) Anglia

Alcybiades /ˌaltsɨbjˈadɛs/ (pn)
Alcibiades
  (historia, historyczny, historycznie) ateński strateg;
  imię męskie

Aldebaran /ˌaldɛˈbarãn/ (pn)
Aldebaran
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Aldona /alˈdɔ̃na/ (pn)
Aldona
  imię żeńskie;

Alej /ˈalɛj/ (pn)
Aley River
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;

Alejsk /ˈalɛjsk/ (pn)
Aleysk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, centrum administracyjne rejonu alejskiego;

Aleksander /ˌalɛˈksãndɛr/ (pn)
Alexander
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Aleksandra /ˌalɛˈksãndra/ (pn)
Alexandra
  imię żeńskie;
  (mitologia grecka) (zobacz) Kasandra

Aleksandria /ˌalɛˈksãndrʲja/ (pn)
Alexandria
  (geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

Aleksja /aˈlɛksʲja/ (pn)
Alessia
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Aleksy /aˈlɛksɨ/ (pn)
Alexis
  imię męskie;

Alençon /alˈɛntsɔn/ (pn)
Alençon
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w Normandii;

Aleppo /alˈɛppɔ/ (pn)
Aleppo
  (geografia, geograficzny) muhafaza ze stolicą w Aleppo (1.1)
  (geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;

Alessandria /ˌalɛssˈandrja/ (pn)
Alessandria
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Alessandria (1.2);

Aleuta /alˈɛwta/ (n)
Aleut
  (etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski

Aleuty /alˈɛwtɨ/ (pn)
Aleutian Islands
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na północy Oceanu Spokojnego,

Alfons /ˈalfɔ̃w̃s/ (pn)
Alphonsus, Alfonso
  imię męskie;

Alfred /ˈalfrɛt/ (pn)
Alfred
  imię męskie;

Alghero /alɡˈɛrɔ/ (pn)
Alghero
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina na Sardynii, w prowincji Sassari;

Algier /ˈalʲɟɛr/ (pn)
Algiers
  (geografia, geograficzny) stolica Algierii;

Algierczyk /alʲˈɟɛrʧ̑ɨk/ (n)
Algerian
  obywatel Algierii

Algieria /alʲˈɟɛrʲja/ (pn)
Algeria
  (geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Alicante /ˌalitsˈantɛ/ (pn)
Alicante, Alacant
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w południowo-wschodniej Hiszpanii;

Alicja /aˈlʲiʦ̑ʲja/ (pn)
Alice
  imię żeńskie;

Alina /aˈlʲĩna/ (pn)
Aline
  imię żeńskie;

Alkantara /ˌalkantˈara/ (pn)
Alcántara
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Alkione /alʲˈcɔ̃nɛ/ (pn)
Alcyone
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w Plejadach; jedna z gwiazd w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd pojedynczych;
  (mitologia grecka) jedna z Plejad; córka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Alkione (1.4);
  (mitologia grecka) królewna z Magnezji; córka Eola i żona Keyksa, zamieniona w zimorodka;

Allah /ˈalːax/ (pn)
Allah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

Allegheny /ˌælᵻˈɡeɪni/ (pn)
Allegheny, Allegheny Mountain
  (geografia, geograficzny) główny grzbiet górski w Pensylwanii w północnej części gór (1.2)
  (geografia, geograficzny) główny grzbiet górski w Wirginii Zachodniej w południowej części gór (1.2)
Allegheny, Allegheny Township
  (geografia, geograficzny) nazwa kilku amerykańskich gmin i miasteczek na obszarze stanów Pensylwania, Kentucky i Kalifornia
Allegheny, Allegheny County
  (geografia, geograficzny) nazwa kilku hrabstw w amerykańskich stanach: Pensylwania, Karolina Północna i Wirginia
Allegany, Alleghany, Alleghenies, Allegheny, Allegheny Mountains
  (geografia, geograficzny) pasma górskie w zachodniej części Appalachów Południowych
Allegheny, Allegheny River
  (geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez amerykańskie stany Pensylwania i Nowy Jork
Allegheny, Allegheny Plateau
  (geografia, geograficzny) wyżyna położona w zachodniej części Appalachów Południowych

Alpuhara /ˌalpuxˈara/ (pn)
Alpujarras
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) górzysta kraina w południowej Hiszpanii, stanowiąca część Andaluzji, odizolowana pasmami górskimi od reszty Półwyspu Iberyjskiego;

Alpy /ˈalpɨ/ (pn)
Alps
  (geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Alpy Apuańskie /ˈalpɨ ˌapuˈaɲskʲɛ/ (pn)
Apuan Alps
  (geografia, geograficzny) mały łańcuch górski w Toskanii, we Włoszech, część Apeninów;

Alpy Bawarskie /ˈalpɨ bavˈarskʲɛ/ (pn)
Bavarian Alps
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w łańcuchu Północnych Alp Wapiennych;

Alpy Berchtesgadeńskie /ˈalpɨ bˌɛrxtɛzɡadˈɛɲskʲɛ/ (pn)
Berchtesgaden Alps
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Salzburskich, w Północnych Alpach Wapiennych;

Alpy Berneńskie /ˈalpɨ bɛrnˈɛɲskʲɛ/ (pn)
Bernese Alps
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii;

Alpy Centralne /ˈalpɨ tsɛntrˈalnɛ/ (pn)
Central Eastern Alps
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Wschodnich;

Alpy Glarneńskie /ˈalpɨ ɡlarnˈɛɲskʲɛ/ (pn)
Glarus Alps
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Alp Zachodnich w Szwajcarii, w kantonach Glarus, Gryzonia, Sankt Gallen i Uri;

Alpy Lepontyńskie /ˈalpɨ lˌɛpɔntˈɨɲskʲɛ/ (pn)
Lepontine Alps
  (geografia, geograficzny) część Alp Zachodnich na terenie Szwajcarii oraz we Włoszech;

Alpy Pennińskie /ˈalpɨ pɛnɲˈiɲskʲɛ/ (pn)
Pennine Alps
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Alpach Zachodnich leżące na pograniczu Włoch i Szwajcarii;

Alpy Retyckie /ˈalpɨ rɛtˈɨtskʲɛ/ (pn)
Rhaetian Alps
  (geografia, geograficzny) część Alp Centralnych, położona na styku granic Szwajcarii, Włoch, Liechtensteinu i Austrii ;

Alpy Urneńskie /ˈalpɨ urnˈɛɲskʲɛ/ (pn)
Uri Alps
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie należące do Alp Berneńskich, części Alp Zachodnich;

Alpy Wschodnie /ˈalpɨ fsxˈɔdɲʲɛ/ (pn)
Eastern Alps
  (geografia, geograficzny) wschodnia część Alp, położona na terenie Austrii, Niemiec, Włoch, Słowenii, Szwajcarii i Liechtensteinu;

Alwernia /alˈvɛrʲɲa/ (pn)
Alwernia
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Alzacja /alˈzaʦ̑ʲja/ (n)
Alsace
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

Amalfi /amˈalfi/ (pn)
Amalfi
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w Kampanii; ważny średniowieczny ośrodek handlowy;

Amalia /ãˈmalʲja/ (pn)
Amalia
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 284, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1889 r.;
  imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Amaltea /amˈalti/ (pn)
Amalthea
  (astronomia, astronomiczny) największy z wewnętrznych księżyców Jowisza;

Amanda /ãˈmãnda/ (pn)
Amanda
  imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Amazonia /ˌãmaˈzɔ̃ɲja/ (pn)
Amazonia
  (geografia, geograficzny) dorzecze Amazonki i tropikalny las tego dorzecza;

Amazonka /ˌãmaˈzɔ̃nka/ (pn)
Amazon, Amazon River
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;

Ambroży /ãmˈbrɔʒɨ/ (pn)
Ambrose
  imię męskie;

Amelia /ãˈmɛlʲja/ (pn)
Amelia
  polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

American Staffordshire terrier /ˌamɛrˈitsan stˌaffɔrtʃˈajɛr tˈɛrʲɛr/ (n)
American Staffordshire terrier
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy terierów w typie bull;

Ameryka /ãˈmɛrɨka/ (pn)
America
  (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Ameryka Południowa /ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
South America
  (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

Ameryka Północna /ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
North America
  (geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

Ameryka Łacińska /ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska/ (pn)
Latin America
  (geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

Ameryka Środkowa /ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva/ (pn)
Central America
  (geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

Amerykanin /ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/ (n)
American
  mieszkaniec Ameryki – kontynentu

Amiens /ˈamjɛns/ (pn)
Amiens
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji, nad Sommą; ośrodek administracyjny regionu Pikardia i departamentu Somma;

Amman /ˈãmːãn/ (pn)
Amman
  (geografia, geograficzny) stolica Jordanii;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Walii przepływająca przez Ammanford

Amorgos /amˈɔrɡɔs/ (pn)
Amorgos
  (geografia, geograficzny) miejscowość, stolica wyspy (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Egejskim, w archipelagu Cyklady, położona na wschód od Naksos;

Amos /ˈãmɔs/ (pn)
Amos
  (biblijny) postać biblijna, prorok;

Amsterdam /ãmˈstɛrdãm/ (pn)
Amsterdam
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

Amu-daria /ˌãmu‿ˈdarʲja/ (pn)
Amu Darya
  (geografia, geograficzny) rzeka w Azji Środkowej, powstaje z połączenia rzek Wachsz i Pandż, uchodzi do Jeziora Aralskiego;

Amur /ˈãmur/ (pn)
Amur River, Amur
  (geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

An-Nadżaf /ˈannˈadʒaf/ (pn)
Najaf
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iraku, w pobliżu rzeki Eufrat;

Anaklet /anˈaklɛt/ (pn)
Anacletus
  historyczne imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego

Ananiasz /ãˈnãɲaʃ/ (pn)
Ananias
  imię męskie;

Ananke /ãˈnãŋkɛ/ (pn)
Ananke
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie konieczności, bezwzględnego przymusu, nieuchronności i siły zniewalającej do podporządkowania się wyrokowi przeznaczenia, utożsamiana z rzymską Necessitas;

Anapa /anˈapa/ (pn)
Anapa
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

Anastazja /ˌãnaˈstazʲja/ (pn)
Anastasia
  imię żeńskie;

Anastazy /ˌãnaˈstazɨ/ (pn)
Anastasius
  imię męskie;

Anatol /ãˈnatɔl/ (pn)
Anatoly
  imię męskie;

Anatolia /ˌãnaˈtɔlʲja/ (pn)
Anatolia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

Andaluzja /ˌãndaˈluzʲja/ (pn)
Andalusia
  (geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

Andegawenia /ˌandɛɡavˈɛɲʲa/ (pn)
Anjou
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Francji, w dorzeczu dolnej Loary;

Andegaweńczyk /ˌandɛɡavˈɛɲtʃɨk/ (n)
Angevin
  mieszkaniec Andegawenii

Andiżan /andʲˈiʒan/ (pn)
Andijan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, przy granicy z Kirgistanem, siedziba administracyjna wilajetu;

Andora /ãnˈdɔra/ (pn)
Andorra
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

Andrea /ãnˈdrɛa/ (n)
Andrea
  imię żeńskie w kilku językach;

Andromeda /ˌãndrɔ̃ˈmɛda/ (pn)
Andromeda
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
  imię żeńskie;
  (mitologia grecka) królewna etiopska, córka Cefeusza i Kasjopei oraz żona Perseusza, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Andromedy (1.3);

Andrzej /ˈãnḍʒɛj/ (pn)
Andrew
  polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Andy /ˈãndɨ/ (pn)
Andes
  (geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

Aneta /ãˈnɛta/ (pn)
Annette
  polskie imię żeńskie;

Anetta /anˈɛtta/ (pn)
Annette
  polskie imię żeńskie

Angarsk /ˈaŋɡarsk/ (pn)
Angarsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie irkuckim, nad Angarą;

Angelika /ˌãŋɡɛˈlʲika/ (pn)
Angelica
  imię żeńskie;

Angers /ˈaŋɡɛrs/ (pn)
Angers
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji leżące w Kraju Loary;

Angielka /ãŋʲˈɟɛlka/ (n)
Englishwoman
  kobieta narodowości angielskiej

Angl /ˈaŋɡl/ (n)
Angle
  (historia, historyczny, historycznie) członek plemienia germańskiego zamieszkującego od V do VI wieku Brytanię;

Anglia /ˈãŋɡlʲja/ (pn)
England
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
England, Britain, UK
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

Anglia Wschodnia /ˈaŋɡlja fsxˈɔdɲʲa/ (pn)
East Anglia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna we wschodniej Anglii, obejmująca hrabstwa Norfolk i Suffolk;

Anglik /ˈãŋɡlʲik/ (n)
Englishman
  mężczyzna narodowości angielskiej

Angola /ãŋˈɡɔla/ (pn)
Angola
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Angria /ˈaŋɡrja/ (pn)
Angria
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, środkowa część wczesnośredniowiecznego księstwa Saksonii, położona między Ostfalią a Westfalią;

Anguilla /ˌaŋɡuˈilla/ (pn)
Anguilla
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Ania /ˈãɲa/ (pn)
Annie
  (zdrobniale) poufała forma imienia Anna

Anicet /aɲˈitsɛt/ (pn)
Anicetus
  imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Aniela /ãˈɲɛla/ (pn)
Angela
  imię żeńskie;

Anioł /ˈãɲɔw/ (pn)
Angel
  imię męskie;

Anioł Pański /ˈãɲɔw ˈpãj̃sʲci/ (pn)
Angelus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa maryjna przypominająca o Zwiastowaniu Najświętszej Maryi Pannie;

Anioł Stróż /ˈãɲɔw ˈstruʃ/ (n)
guardian angel
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

Anita /ãˈɲita/ (pn)
Anita
  polskie imię żeńskie przypuszczalnie pochodzenia hiszpańskiego;

Aniuj /ˈaɲʲuj/ (pn)
Anyuy
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Kołymy, powstająca z połączenia Małego i Wielkiego Aniuja;

Ankara /ãŋˈkara/ (pn)
Ankara
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1457;

Ankona /aŋkˈɔna/ (pn)
Ancona
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w środkowych Włoszech, położone nad Adriatykiem;

Anna /ˈãnːa/ (pn)
Anna
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 265;
Ann, Anna, Anne
  (oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Annapolis /ˌannapˈɔlis/ (pn)
Annapolis
  (geografia, geograficzny) stolica stanu Maryland w St. Zj.;

Annapurna /ˌannapˈurna/ (pn)
Annapurna
  (geografia, geograficzny) położony w Himalajach dziesiąty pod względem wysokości szczyt na Ziemi;

Antananarywa /ˌãntãnãnaˈrɨva/ (pn)
Antananarivo
  (geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

Antares /ãnˈtarɛs/ (pn)
Antares
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Antarktyda /ˌãntarkˈtɨda/ (pn)
Antarctica
  (geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Antarktyda Zachodnia /ˌantarktˈɨda zaxˈɔdɲʲa/ (pn)
Lesser Antarctica, West Antarctica
  (geografia, geograficzny) zachodnia część kontynentu Antarktydy;

Antarktyka /ãnˈtarktɨka/ (pn)
Antarctic
  (geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

Antarktyka Zachodnia /antˈarktɨkˌa zaxˈɔdɲʲa/ (pn)
West Antarctica
  (geografia, geograficzny) część świata znajdująca się na półkuli południowej obejmująca Antarktydę Zachodnią, część Oceanu Południowego i położone na nim wyspy

Antek /ˈãntɛk/ (pn)
Tony
  (zdrobniale) Antoni

Anteros /antˈɛrɔs/ (pn)
Anteros
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości odwzajemnionej lub miłości nieodwzajemnionej i zemsty za miłość odrzuconą;

Antigua /ˌantʲiɡˈua/ (pn)
Antigua
  (geografia, geograficzny) wyspa położona na Karaibach, w archipelagu Małych Antyli, należąca do Wysp Nawietrznych;

Antigua i Barbuda /ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda/ (pn)
Antigua and Barbuda
  (geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

Antioch /ˈãntʲjɔx/ (pn)
Antiochus
  historyczne imię męskie;

Antiochia /antjˈɔhja/ (pn)
Antakya
  (geografia, geograficzny) starożytne i współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;
Antioch, Antiochia
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa szeregu miast na świecie;

Antoni /ãnˈtɔ̃ɲi/ (pn)
Anthony, Antony, Tony
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Antonia /ãnˈtɔ̃ɲja/ (pn)
Antonia
  imię żeńskie;

Antonin /antˈɔɲin/ (pn)
Antoninus
  imię męskie

Antonina /ˌãntɔ̃ˈɲĩna/ (pn)
Antonia
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Antoniusz /antˈɔɲʲuʃ/ (pn)
Antonius
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Antwerpia /ãntˈfɛrpʲja/ (pn)
Antwerp
  (geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Antychryst /antˈɨxrɨst/ (pn)
Antichrist
  (wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst

Antyle Holenderskie /ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/ (pn)
Netherlands Antilles
  (geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

Anubis /ãˈnubʲis/ (pn)
Anubis
  (mitologia egipska) bóg zmarłych, nekropolii i balsamistów;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1912;

Anżero-Sudżeńsk /anʒˈɛrɔsˈudʒɛɲsk/ (pn)
Anzhero-Sudzhensk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;

Aosta /aˈɔsta/ (pn)
Aosta
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, stolica najmniejszego włoskiego regionu Doliny Aosty;

Apatyty /ˌapatˈɨtɨ/ (pn)
Apatity
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie murmańskim;

Apeliotes /ˌapɛˈlʲjɔtɛs/ (pn)
Apeliotes
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru wschodniego;

Apeniny /ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/ (pn)
Apennine Mountains, Appenines
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

Apia /ˈapʲja/ (pn)
Apia
  (geografia, geograficzny) stolica Samoa;

Apollo /aˈpɔlːɔ/ (pn)
Apollo
  (mitologia grecka) bóg sztuki (muzyki, poezji), światła i wróżbiarstwa, przewodnik muz;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie pochodzenia greckiego; jedno z imion mitologicznych;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1862, odkryta w 1932 r.;

Apoloniusz /ˌapɔˈlɔ̃ɲuʃ/ (pn)
Apollonius
  imię męskie;

Appalachy /ˌapːaˈlaxɨ/ (pn)
Appalachian Mountains
  (geografia, geograficzny) system górski we wschodniej części Ameryki Północnej, w USA i Kanadzie;

Apulia /apˈulja/ (pn)
Apulia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

Arab /ˈarap/ (n)
Arab
  osoba narodowości arabskiej;

Arabela /ˌaraˈbɛla/ (pn)
Arabella
  imię żeńskie;

Arabia /aˈrabʲja/ (pn)
Arabia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

Arabia Saudyjska /aˈrabʲja sawˈdɨjska/ (pn)
Saudi Arabia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

Arabka /aˈrapka/ (n)
Arab
  kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

Arad /ˈarat/ (pn)
Arad
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Rumunii, w regionie Kriszana;

Aragonia /ˌaraˈɡɔ̃ɲja/ (pn)
Aragon
  (geografia, geograficzny) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

Aragończyk /ˌaraɡˈɔɲtʃɨk/ (n)
Aragonese
  mieszkaniec Aragonii

Aragwi /arˈaɡvi/ (pn)
Aragvi
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Gruzji, lewy dopływ Kury;

Arak /ˈarak/ (pn)
Arak
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie, u podnóża gór Zagros;

Araks /ˈaraks/ (pn)
Aras
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie, prawostronny dopływ Kury;

Aramejczyk /ˌarãˈmɛjʧ̑ɨk/ (n)
Aramean
  członek ludów semickich żyjących na pustyniach na zachód od Mezopotamii w II tysiącleciu p.n.e.;

Ararat /aˈrarat/ (pn)
Ararat
  (geografia, geograficzny) górski masyw wulkaniczny w Turcji;

Arbela /arˈbɛla/ (pn)
Arbil
  (geografia, geograficzny) (starożytność) miasto w Iraku;

Archangielsk /arˈxãŋʲɟɛlsk/ (pn)
Arkhangelsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części europejskiej Rosji;

Archelaus /arxˈɛlaws/ (pn)
Archelaus
  polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Archimedes /ˌarxʲĩˈmɛdɛs/ (pn)
Archimedes
  (historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

Archipelag Malajski /ˌarçipˈɛlak malˈajski/ (pn)
Malay Archipelago
  (geografia, geograficzny) największy archipelag na Ziemi znajdujący się między Azją Południowo-Wschodnią a Australią;

Archipelag Sundajski /ˌarçipˈɛlak sundˈajski/ (pn)
Sunda Islands
  (geografia, geograficzny) grupa wysp położona między południowo-wschodnią Azją a Australią, wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;

Ardeny /ardˈɛnɨ/ (pn)
Ardennes, Ardennes Forest
  (geografia, geograficzny) silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu;

Arecibo /ˌarɛtɕˈibɔ/ (pn)
Arecibo
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej części Portoryka, w aglomeracji San Juan

Ares /ˈarɛs/ (pn)
Ares
  (mitologia grecka) bóg wojny;

Arezzo /arˈɛtsɔ/ (pn)
Arezzo
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Arezzo (1.2);

Argentyna /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/ (pn)
Argentina
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Argolida /ˌarɡɔlˈida/ (pn)
Argolis
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Peloponezu, z historycznym centrum w Argos;

Argonauta /ˌarɡɔnˈawta/ (n)
Argonaut
  (mitologia grecka) każdy z uczestników wyprawy po złote runo pod wodzą Jazona na statku Argo;

Argos /ˈarɡɔs/ (pn)
Argos
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis;

Argowia /arɡˈɔvja/ (pn)
Aargau
  (geografia, geograficzny) kanton w północnej Szwajcarii

Aria /ˈarʲja/ (n)
Aryan
  (antropologia, antropologiczny) zwykle w lm: członek starożytnych koczowniczych plemion pasterskich mówiących dialektami indoeuropejskimi, które w III i II tysiącleciu p.n.e. zamieszkiwały Azję Środkową, by następnie rozprzestrzenić się na tereny Iranu i Indii;

Ariadna /arʲˈjadna/ (pn)
Ariadne
  imię żeńskie;

Ariel /ˈarʲjɛl/ (pn)
Ariel
  polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
  (biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu

Arizona /ˌarʲiˈzɔ̃na/ (pn)
Arizona
  (geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Arka Przymierza /ˈarka pʃɨmjˈɛʒa/ (pn)
Ark of the Covenant, Ark of the Testimony
  (biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;

Arkadiusz /arˈkadʲjuʃ/ (pn)
Arcadius
  imię męskie;

Arkadyjczyk /ˌarkadˈɨjtʃɨk/ (n)
Arcadian
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Arkadii

Arkansas /arˈkãw̃zas/ /ˈarkãw̃sɔ/ (pn)
Arkansas
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Arktur /ˈarktur/ (pn)
Arcturus
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza, jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Arktyka /ˈarktɨka/ (pn)
Arctic
  (geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

Armagedon /ˌarmaˈɡɛdɔ̃n/ (n)
Armageddon
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;

Armawir /armˈavir/ (pn)
Armavir
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem;

Armenia /arˈmɛ̃ɲja/ (pn)
Armenia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Armeńczyk /arˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Armenian
  obywatel Armenii

Armia Czerwona /ˈarmja tʃɛrvˈɔna/ (pn)
Red Army
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa sił zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946;

Armia Krajowa /ˈarmʲja kraˈjɔva/ (pn)
Home Army
  (historia, historyczny, historycznie) konspiracyjne siły zbrojne polskiego państwa podziemnego w okresie drugiej wojny światowej

Armida /arˈmʲida/ (pn)
Armida
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w poemacie Jerozolima wyzwolona piękna czarodziejka i uwodzicielka bohaterów;

Armoryka /ˌarmɔrˈɨka/ (pn)
Armorica, Aremorica
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;

Arseniusz /arˈsɛ̃ɲuʃ/ (pn)
Arsenius
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Artakserkses /ˌartaksˈɛrksɛs/ (pn)
Artaxerxes
  historyczne perskie imię męskie

Artemida /ˌartɛ̃ˈmʲida/ (pn)
Artemis
  (mitologia grecka) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, bagien, źródeł leczniczych), łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;

Artemis /arˈtɛ̃mʲis/ (pn)
Artemis
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 105;

Artezja /artˈɛzja/ (pn)
Artois
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (rzadki, rzadko używany) Artois, kraina historyczna w północnej Francji, z głównym ośrodkiem w Arras;

Artiom /ˈartjɔm/ (pn)
Artyom
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, położone niedaleko Władywostoku;

Artur /ˈartur/ (pn)
Arthur
  imię męskie;

Aruba /aˈruba/ (pn)
Aruba
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

Arwad /ˈarvat/ (pn)
Arwad
  (geografia, geograficzny) syryjskie miasto na wyspie nad Morzem Śródziemnym, w czasach starożytnych jedno z macierzystych osiedli i portów fenickich;

Aryjczyk /aˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
Aryan
  (etnografia, etnograficzny) osoba należąca do grupy etnicznej, której członkowie posługują się jednym z języków indoeuropejskich lub której członkowie byli azjatyckimi przodkami dzisiejszych społeczności posługujących się jednym z języków indoeuropejskich
  (historia, historyczny, historycznie) w hitleryzmie: przedstawiciel najwyższej rasy, bez żydowskich przodków

Arystoteles /ˌarɨstɔˈtɛlɛs/ (pn)
Aristotle
  (historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,

Arzamas /aʒˈamas/ (pn)
Arzamas
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji w obwodzie niżnonowogrodzkim;

As-dur /ˈazdˈur/ (n)
A-flat major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z czterema bemolami)

Asam /ˈasam/ (pn)
Assam
  (geografia, geograficzny) stan w północno-wschodnich Indiach ze stolicą w Dispurze;

Asbiest /ˈazbjɛst/ (pn)
Asbest
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;

Asklepios /asˈklɛpʲjɔs/ (pn)
Asclepius
  (mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;

Assam /ˈasːãm/ (pn)
Assam
  (geografia, geograficzny) prowincja w północno-wschodnich Indiach;

Asteria /aˈstɛrʲja/ (pn)
Asteria
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 658, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1908 r.;
  (mitologia grecka) córka Teukrosa, syna Telamona
  (mitologia grecka) jedna z córek Danaosa
  (mitologia grecka) jedna z córek giganta Alkyoneusa
  (mitologia grecka) matka Hekate; żona tytana Persesa oraz siostra Leto; córka Kojosa i Fojbe; jedna z tytanid drugiego pokolenia;
  imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Astrachań /aˈstraxãɲ/ (pn)
Astrakhan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

Astronomia /ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (pn)
Astronomia
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1154;

Asturia /astˈurja/ (pn)
Asturia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

Asyria /aˈsɨrʲja/ (pn)
Assyria
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

Asyryjczyk /ˌasɨˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
Assyrian
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;

Asyż /ˈasɨʃ/ (pn)
Assisi
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Umbrii;

Aszchabad /aʃˈxabat/ (pn)
Ashgabat, Ashkhabad
  (geografia, geograficzny) stolica Turkmenistanu;

Aszkelon /aʃkˈɛlɔn/ (pn)
Ashkelon
  (geografia, geograficzny) miasto w Izraelu;

Atanazy /ˌatanˈazɨ/ (pn)
Athanasius
  imię męskie;

Atena /aˈtɛ̃na/ (pn)
Athena
  (mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła (m.in. tkactwa, hafciarstwa, przędzalnictwa), utożsamiana z rzymską Minerwą; córka Zeusa i Metydy; opiekunka Aten; jedna z olimpijczyków;

Ateny /aˈtɛ̃nɨ/ (pn)
Athens
  (geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

Atlanta /atlˈanta/ (pn)
Atlanta
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica i jednocześnie najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Georgia;

Atlantyda /ˌatlãnˈtɨda/ (pn)
Atlantis
  (mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa;

Atlantyk /aˈtlãntɨk/ (pn)
Atlantic
  (geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki

Atlas /ˈatlas/ (n)
Atlas Mountains
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w północno-zachodniej Afryce;

Atrek /ˈatrɛk/ (pn)
Atrek
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-wschodnim Iranie i południowo-zachodnim Turkmenistanie;

Attyka /attˈɨka/ (pn)
Attica
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

Augiasz /ˈawɡʲaʃ/ (pn)
Augeas
  (mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

Augsburg /ˈawɡzburk/ (pn)
Augsburg
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

August /ˈawɡust/ (pn)
August
  imię męskie;

Aura /ˈawra/ (pn)
Aura
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1488;
  (mitologia grecka) nimfa frygijska szybka jak wiatr, łowczyni z orszaku Artemidy;

Auschwitz /ˈawʃfits/ (pn)
Auschwitz
  (historia, historyczny, historycznie) = KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia

Auster /ˈawstɛr/ (pn)
Auster, Notus
  (mitologia rzymska) bóg wiatru południowego, utożsamiany z greckim Notosem;

Austerlitz /awstˈɛrlits/ (pn)
Austerlitz
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Sławków w Czechach

Austin /ˈawstʲin/ (pn)
Austin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części Stanów Zjednoczonych, stolica stanu Teksas;

Australia /awˈstralʲja/ (pn)
Australia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
  (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

Australia Zachodnia /awstrˈalja zaxˈɔdɲʲa/ (pn)
Western Australia
  (geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;

Austria /ˈawstrʲja/ (pn)
Austria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Austriak /ˈawstrʲjak/ (n)
Austrian
  mieszkaniec lub obywatel Austrii

Austro-Węgry /ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ/ (pn)
Austria-Hungary
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Autonomia Palestyńska /ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja ˌpalɛˈstɨ̃j̃ska/ (pn)
Palestinian Authority
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (potocznie, potoczny) tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Strefy Gazy i częścią Zachodniego Brzegu;

Autun /ˈawtun/ (pn)
Autun
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w Burgundii;

Awentyn /avˈɛntɨn/ (pn)
Aventine, Aventine Hill
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedno z siedmiu rzymskich wzgórz;

Awinion /aˈvʲĩɲɔ̃n/ (pn)
Avignon
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

Azerbejdżan /ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn/ (pn)
Azerbaijan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

Azerbejdżanin /ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãɲĩn/ (n)
Azerbaijani
  mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

Azja /ˈazʲja/ (pn)
Asia
  (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

Azja Mniejsza /ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa/ (pn)
Asia Minor
  (geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

Azja Południowo-Wschodnia /ˈazja pˌɔwudɲʲˈɔvɔfsxˈɔdɲʲa/ (n)
Southeast Asia, Southeastern Asia
  (geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;

Azja Środkowa /ˈazja ɕrɔtkˈɔva/ (n)
Central Asia
  (geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

Azjata /aˈzʲjata/ (n)
Asian
  mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

Azor /ˈazɔr/ (pn)
Azor
  (geografia, geograficzny) miejscowość w Izraelu, w dystrykcie Tel Awiwu;

Azory /aˈzɔrɨ/ (pn)
Azores
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

Ałapajewsk /ˌawapˈajɛfsk/ (pn)
Alapayevsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu, położone nad rzeką Nejwą;

Ałatau Kuźniecki /awˈataw kuʑɲʲˈɛtski/ (pn)
Kuznetsk Alatau
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie na terytorium Rosji, w Syberii Południowej, pomiędzy rzekami Tomem a Białym Ijusem;

Ałmaty /awmˈatɨ/ (pn)
Almaty
  (geografia, geograficzny) największe miasto Kazachstanu, do 1997 stolica kraju;

Ałtaj /ˈawtaj/ (pn)
Altai
  (geografia, geograficzny) azjatyckie pasmo górskie;

B-dur /bˈɛdˈur/ (n)
B-flat major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z dwoma bemolami)

BIOS /bʲjɔs/ (acronym)
BIOS
  (informatyka, informatyczny) zestaw podstawowych procedur pośredniczących między systemem operacyjnym a sprzętem komputera zapisany w jego pamięci stałej;

BIZ /bʲˈis/ (acronym)
FDI
  = (ekonomia, ekonomiczny) bezpośrednie inwestycje zagraniczne

BJJ /bˌɛjˌɔtjˈɔt/ (acronym)
BJJ
  = brazylijskie jiu-jitsu

BJRM /ˌbɛ‿jɔt‿ɛr‿ˈɛ̃m/ (acronym)
FYROM
  = (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Była Jugosłowiańska Republika Macedonii

BWA /bɛ‿vu‿ˈa/ (acronym)
office of art exhibition
  = (sztuka) Biuro Wystaw Artystycznych

Ba /bɛ‿ˈa/ /ˈcɕɛ̃ŋɡa baˈruxa/ (abbreviation)
Ba, Bar
  = Księga Barucha

Bab al-Mandab /bˈap ˈalmˈandap/ (pn)
Bab-el-Mandeb
  (geografia, geograficzny) cieśnina między Afryką a Półwyspem Arabskim, ważny punkt żeglugowy na trasie Europa – Daleki Wschód;

Baba Jaga /ˈbaba ˈjaɡa/ (n)
Baba Yaga
  (literacko) postać baśniowa wyobrażana jako brzydka starucha; uosobienie zła

Babilon /baˈbʲilɔ̃n/ (pn)
Babylon
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

Babilonia /ˌbabʲiˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Babylonia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;

Babol /bˈabɔl/ (pn)
Babol
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w ostanie Mazandaran;

Bachmut /bˈaxmut/ (pn)
Bakhmut
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim;

Bachus /ˈbaxus/ (pn)
Bacchus
  (mitologia rzymska) (zobacz) [[Dionizos, Bakchos, Liber, Liber Pater]]

Badenia /badˈɛɲʲa/ (pn)
Baden
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec, począwszy od średniowiecza margrabstwo, księstwo a wreszcie wielkie księstwo;

Badenia-Wirtembergia /ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja/ (pn)
Baden-Württemberg
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec

Bagdad /ˈbaɡdat/ (pn)
Baghdad, Bagdad
  (geografia, geograficzny) stolica Iraku;

Baghlan /bˈaɡlan/ (pn)
Baghlan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-wschodnim Afganistanie;

Bahamy /baˈxãmɨ/ (pn)
the Bahamas
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;
Bahama Islands
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;

Bahrajn /ˈbaxrajn/ (pn)
Bahrain
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

Bairiki /ˌba<sup>j</sup>iˈrʲici/ (pn)
Bairiki
  (geografia, geograficzny) stolica Kiribati;

Baje /bˈajɛ/ (pn)
Baiae
  (geografia, geograficzny) miasto nad Zatoką Neapolitańską w Kampanii, słynne uzdrowisko już w czasach starożytnych;

Bajkał /ˈbajkaw/ (pn)
Baikal
  (geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

Bajkonur /bajkˈɔnur/ (pn)
Baikonur
  (geografia, geograficzny) rosyjski kosmodrom na terenie Kazachstanu;

Bajonna /bajˈɔnna/ (pn)
Bayonne
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Francji;

Bakczysaraj /bˌaktʃɨsˈaraj/ (pn)
Bakhchisaray, Bakhchysarai
  (geografia, geograficzny) miasto na Krymie;

Baktria /bˈaktrja/ (pn)
Bactria
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

Balbina /balˈbʲĩna/ (pn)
Balbina
  imię żeńskie;

Bali /bˈali/ (pn)
Bali
  (geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich;

Baliwat Guernsey /balˈivad ɡuˈɛrnsɛj/ (pn)
Bailiwick of Guernsey
  (geografia, geograficzny) (oficjalnie) dependencja korony brytyjskiej na Wyspach Normandzkich, obejmująca Guernsey i pobliskie wyspy

Baltimore /bˌaltʲimˈɔrɛ/ (pn)
Baltimore
  (geografia, geograficzny) największe miasto stanu Maryland w Stanach Zjednoczonych;

Bamberg /bˈambɛrk/ (pn)
Bamberg
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Bawarii;

Bamian /bˈamjan/ (pn)
Bamyan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Afganistanie, w górach Hindukusz;

Bandar Seri Begawan /ˈbʌndərˈsɛribəˈgɑwən/ (pn)
Bandar Seri Begawan
  (geografia, geograficzny) stolica Brunei;

Bandżul /ˈbãn͇ʤ̑ul/ (pn)
Banjul
  (geografia, geograficzny) stolica Gambii;

Bangalur /baŋɡˈalur/ (n)
Bangalore
  (geografia, geograficzny) Bangaluru, miasto w południowych Indiach (oficjalna nazwa do 2006 roku);

Bangkok /ˈbãŋkːɔk/ (pn)
Bangkok
  (geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

Bangladesz /bãŋɡˈladɛʃ/ (pn)
Bangladesh
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Banglijczyk /baŋɡlˈijtʃɨk/ (n)
Bangladeshi
  obywatel Bangladeszu

Barabasz /baˈrabaʃ/ (pn)
Barabbas
  (biblijny) imię męskie;

Barack /bˈaratsk/ (pn)
Barack
  anglosaskie imię męskie

Baran /ˈbarãn/ (pn)
Aries
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Baranek Boży /baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ/ (pn)
Lamb of God
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;

Baranówka /bˌaranˈufka/ (pn)
Baranivka
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu baranowskiego;

Barbados /barˈbadɔs/ (pn)
Barbados
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Barbara /barˈbara/ (pn)
Barbara
  polskie imię żeńskie;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 234;

Barbuda /barbˈuda/ (pn)
Barbuda
  (geografia, geograficzny) wyspa położona na Morzu Karaibskim, zaliczająca się do Wysp Nawietrznych, wchodząca w skład państwa Antigua i Barbuda;

Barcelona /ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na/ (pn)
Barcelona
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 945;

Bari /bari/ (pn)
Bari
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

Barnaba /barˈnaba/ (pn)
Barnaby, Barnabas
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia aramejskiego;

Barnauł /bˈarnaww/ (pn)
Barnaul
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Barszczowice /bˌarʃtʃɔvˈitsɛ/ (pn)
Borshchovychi
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim;

Bartek /ˈbartɛk/ (pn)
Bart, Barty
  (zdrobniale) poufała forma męskiego imienia Bartosz
  (zdrobniale) poufała forma męskiego imienia Bartłomiej

Bartłomiej /bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j/ (pn)
Bartholomew
  imię męskie;

Baruch /bˈarux/ (pn)
Baruch
  (biblijny) postać biblijna;
  rzadkie imię męskie pochodzenia semickiego;

Basen Akwitański /bˈasɛn ˌakfitˈaɲski/ (pn)
Aquitaine Basin
  (geografia, geograficzny) nizina w południowo-zachodniej Francji, położona na północ od Pirenejów, a na zachód od Masywu Centralnego;

Basen Paryski /bˈasɛn parˈɨski/ (pn)
Paris Basin
  (geografia, geograficzny) rozległa nizinna kraina w północnej części Francji;

Basia /ˈbaɕa/ (pn)
Babs, Barb, Barbie
  (zdrobniale) od: Barbara

Basieńka /baɕˈɛɲka/ (pn)
Babs, Barb, Barbie
  (zdrobniale) od: Barbara

Basilicata /bˌaɕilikˈata/ (pn)
Basilicata
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech z ośrodkiem administracyjnym w Potenzy;

Bask /bask/ (n)
Basque
  członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Basra /bˈasra/ (pn)
Basra
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Iraku, położone nad rzeką Szatt al-Arab;

Basseterre /ˌbasːɛˈtɛrːɛ/ (pn)
Basseterre
  (geografia, geograficzny) stolica Saint Kitts i Nevis;

Bastia /bˈastja/ (pn)
Bastia
  (geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;

Baszan /bˈaʃan/ (pn)
Bashan
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Palestynie, równina na wschód od rowu Jordanu;

Baszar /bˈaʃar/ (pn)
Bashar
  imię męskie pochodzenia arabskiego

Baszkir /bˈaʃkir/ (n)
Bashkir
  członek narodu Baszkirów

Baszkiria /baʃkˈirja/ (pn)
Bashkiria
  (geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Baszkortostan /bˌaʃkɔrtˈɔstan/ (pn)
Bashkortostan
  (geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Batman /ˈbatmãn/ (pn)
Batman
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny bohater filmów i komiksów;

Bawaria /baˈvarʲja/ (pn)
Bavaria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Bawarka /baˈvarka/ (n)
Bavarian
  mieszkanka Bawarii

Bazylea /ˌbazɨˈlɛa/ (pn)
Basel, Basle
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Bazyli /baˈzɨlʲi/ (pn)
Basil
  imię męskie;

Bazylisa /bˌazɨlˈisa/ (pn)
Vasilisa
  rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Bałakława /bˌawakwˈava/ (pn)
Balaklava
  (geografia, geograficzny) miejscowość na Krymie, niegdyś samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola;

Bałaszow /bawˈaʃɔf/ (pn)
Balashov
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior;

Bałaszycha /bˌawaʃˈɨxa/ (pn)
Balashikha
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, położone na wschód od Moskwy;

Bałkany /bawˈkãnɨ/ (pn)
Balkans
  (geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

Bałt /bawt/ (n)
Balt
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu lub dawnego plemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;

Bałtyk /ˈbawtɨk/ (n)
Baltic
  (geografia, geograficzny) Morze Bałtyckie

Bałtyka /bawˈtɨka/ (pn)
Baltica
  (geologia, geologiczny) kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent;

Baśka /bˈaɕka/ (pn)
Babs, Barb, Barbie
  (zdrobniale) od: Barbara

Beatrycze /ˌbɛaˈtrɨʧ̑ɛ/ (pn)
Beatrice
  polskie imię żeńskie pochodzenia włoskiego;

Beduin /bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn/ (n)
Bedouin
  (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

Beer Szewa /bˈɛɛr ʃˈɛva/ (pn)
Be'er Sheva, Beersheba
  (administracja) (geografia, geograficzny) miasto w Izraelu, w Dystrykcie Południowym;

Bejrut /ˈbɛjrut/ (pn)
Beirut
  (geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Libanu;

Bekaa /bɛkˈaa/ (pn)
Beqaa
  (geografia, geograficzny) żyzna dolina w Libanie, 30 km na wschód od Bejrutu;

Belebej /bɛlˈɛbɛj/ (pn)
Belebey
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkortostanu, w azjatyckiej części Rosji;

Belfast /ˈbɛlfast/ (pn)
Belfast
  (geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej,

Belfort /bˈɛlfɔrt/ (pn)
Belfort
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté;

Belg /bɛlk/ (n)
Belgian
  obywatel Belgii

Belgia /ˈbɛlʲɟja/ (n)
Belgium
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

Belgijka /bɛlʲˈɟijka/ (n)
Belgian
  obywatelka Belgii

Belgrad /ˈbɛlɡrat/ (pn)
Belgrade
  stolica Serbii;

Belize /bɛˈlʲizɛ/ (pn)
Belize
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

Bellona /bɛlˈːɔ̃na/ (pn)
Bellona
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 28;
  (mitologia rzymska) bogini wojny, utożsamiana z grecką Enyo;

Bendery /bɛndˈɛrɨ/ (pn)
Bender
  (geografia, geograficzny) miasto w Naddniestrzu, separatystycznej części Mołdawii, port nad Dniestrem;

Benedykt /bɛ̃ˈnɛdɨkt/ (pn)
Benedict
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Beneluks /bɛnˈɛluks/ (pn)
Benelux
  (geografia, geograficzny) region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;

Benewent /bɛnˈɛvɛnt/ (pn)
Benevento
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent (1.2);

Bengal /ˈbɛ̃ŋɡal/ (pn)
Bengal
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w USA

Beniamin /bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/ (pn)
Benjamin
  polskie imię męskie hebrajskiego pochodzenia;

Benicjusz /bɛɲˈitsjuʃ/ (pn)
Benitius
  imię męskie;

Benigny /bɛɲˈiɡnɨ/ (pn)
Benignus
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Benin /ˈbɛ̃ɲĩn/ (pn)
Benin
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Beocja /bɛˈɔʦ̑ʲja/ (n)
Boeotia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Grecji;
  (geografia, geograficzny) nomos w środkowej Grecji

Berber /ˈbɛrbɛr/ (n)
Berber
  (etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;

Berberia /bɛrbˈɛrja/ (pn)
Barbary
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraje Maghrebu, zamieszkiwane przez ludność berberyjską;

Berdyczów /bɛrˈdɨʧ̑uf/ (pn)
Berdychiv
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim;

Berenika /ˌbɛrɛ̃ˈɲika/ (pn)
Berenice
  spolszczone imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Beresteczko /bˌɛrɛstˈɛtʃkɔ/ (pn)
Berestechko
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie horochowskim, nad Styrem;

Berezyna /bˌɛrɛzˈɨna/ (pn)
Byerazino
  (geografia, geograficzny) miasto na Białorusi w obwodzie mińskim;
Berezina
  (geografia, geograficzny) rzeka na Białorusi, prawy dopływ Dniepru;
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Białorusi, prawy dopływ Niemna;

Bereźne /bɛrˈɛʑnɛ/ (pn)
Berezne
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, siedziba rejonu berezieńskiego, położone nad rzeką Słuczą;

Bereżce /bɛrˈɛʃtsɛ/ (pn)
Velyki Berezhtsi
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim;

Bergamo /bɛrɡˈamɔ/ (pn)
Bergamo
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

Berhomet /bɛrxˈɔmɛt/ (pn)
Berehomet
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie wyżnickim obwodu czerniowieckiego;

Berlin /ˈbɛrlʲĩn/ (pn)
Berlin
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

Berlin Zachodni /ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi/ (n)
West Berlin
  (historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

Bermudczyk /bɛrmˈuttʃɨk/ (n)
Bermudian
  mieszkaniec Bermudów

Bermudy /bɛrˈmudɨ/ (pn)
Bermuda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

Bernadeta /bˌɛrnadˈɛta/ (pn)
Bernadette
  (oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Bernard /ˈbɛrnart/ (pn)
Bernard
  imię męskie;

Berno /ˈbɛrnɔ/ (pn)
Bern
  (geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;

Besarabia /bˌɛsarˈabja/ (pn)
Bessarabia
  (geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

Beskid /bˈɛskit/ (pn)
Beskid
  (geografia, geograficzny) szczyt w Tatrach Zachodnich

Beskid Wyspowy /bˈɛskid vɨspˈɔvɨ/ (pn)
Island Beskids
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Karpatach zewnętrznych;

Beskidy /bɛskˈidɨ/ (pn)
Beskids
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Karpatach zewnętrznych;

Betel /bˈɛtɛl/ (pn)
Bethel
  (geografia, geograficzny) (biblijny) miasto wymienione w Biblii, utożsamiane z ruinami w pobliżu miejscowości Bajtin na Zachodnim Brzegu;

Betelgeza /bˌɛtɛlɡˈɛza/ (pn)
Betelgeuse
  (astronomia, astronomiczny) czerwony nadolbrzym w Orionie;

Betesda /bɛtˈɛzda/ (pn)
Bethesda
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;

Betlejem /bɛˈtlɛjɛ̃m/ (pn)
Bethlehem
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

Bełz /bˈɛws/ (pn)
Belz
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim, nad Sołokiją i Rzeczycą, do 1951 roku znajdowało się w granicach Polski;

Bhutan /ˈbutãn/ (pn)
Bhutan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Bi-Pi /ˈbʲi‿pʲi/ (pn)
B-P
  (środowiskowy) (harcerski) Robert Baden-Powell, twórca skautingu

Biafra /bjˈafra/ (pn)
Biafra
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1967–1970 w Afryce, na wybrzeżu obecnej Nigerii;

Białorusin /ˌbʲjawɔˈruɕĩn/ (n)
Belarusian
  osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

Białoruś /bʲjaˈwɔruɕ/ (n)
Belarus, Belorussia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Biały /ˈbʲjawɨ/ (n)
White
  (historia, historyczny, historycznie) człowiek walczący z bolszewikami podczas rewolucji w Rosji i wojnie domowej;

Biały Dom /bjˈawɨ dˈɔm/ (pn)
White House
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie;

Biały Drin /bjˈawɨ drˈin/ (pn)
White Drin
  (geografia, geograficzny) rzeka w zachodnim Kosowie i północnej Albanii, w zlewisku Morza Adriatyckiego;

Biały Men /bjˈawɨ mˈɛn/ (pn)
White Main
  (geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, w Bawarii, w Górnej Frankonii, północny i prawy dopływ Menu;

Bibiana /bʲiˈbʲjãna/ (pn)
Bibiana
  (geografia, geograficzny) miejscowość we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn;
Viviana, Vivien, Vivienne
  imię żeńskie;

Biblia /ˈbʲiblʲja/ (n)
Bible, Book
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

Biebrza /bjˈɛbʒa/ (pn)
Biebrza
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Narwi;

Bielsko-Biała /ˌbʲjɛlskɔ‿ˈbʲjawa/ (pn)
Bielsko-Biala
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim;

Bieriezniki /bjˌɛrjɛzɲˈiki/ (n)
Berezniki
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, na lewym brzegu Kamy;

Biesiedź /bjˈɛɕɛtɕ/ (pn)
Besed
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji i na Białorusi, lewy dopływ Soży;

Biełaja /bjɛwˈaja/ (pn)
Belaya River
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w Baszkirii, lewy dopływ Kamy w dorzeczu Wołgi;

Biełgorod /bjɛwɡˈɔrɔt/ (pn)
Belgorod
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w w europejskiej części Rosji, nad rzeką Doniec, stolica obwodu biełgorodzkiego;

Biełogorsk /bjɛwˈɔɡɔrsk/ (pn)
Belogorsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie amurskim, nad Tomem;

Biełorieck /bjɛwˈɔrjɛtsk/ (pn)
Beloretsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Republice Baszkirii, w Rosji;

Biełowo /bjɛwˈɔvɔ/ (pn)
Belovo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim;

Bieżanice /bjˌɛʒaɲˈitsɛ/ (pn)
Bezhanitsy
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie pskowskim, siedziba administracyjna rejonu bieżanickiego;

Birma /ˈbʲirma/ (pn)
Burma
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Birmingham /bʲirmˈiŋɡam/ (pn)
Birmingham
  (geografia, geograficzny) miasto w Anglii, siedziba władz hrabstwa West Midlands;

Birobidżan /bʲˌirɔbʲˈidʒan/ (pn)
Birobidzhan
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone na Dalekim Wschodzie, między rzekami Birą i Bidżanem;

Bitynia /bʲitˈɨɲʲa/ (pn)
Bithynia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Mniejszej, prowincja rzymska;

Bizancjum /bʲiˈzãnʦ̑ʲjũm/ (pn)
Byzantium
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;
Byzantine Empire
  termin stosowany przez nowożytnych historyków na określenie cesarstwa bizantyńskiego/cesarstwa bizantyjskiego

Bizantyjczyk /bʲˌizantˈɨjtʃɨk/ (n)
Byzantine
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Bizancjum (cesarstwa bizantyjskiego)

Bizerta /bʲizˈɛrta/ (pn)
Bizerte
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Tunezji, port nad Morzem Śródziemnym;

Bliski Wschód /ˈblʲisʲci ˈfsxut/ (pn)
Middle East, Near East
  (geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

Bliźnięta /blʲiʑˈɲɛ̃nta/ (pn)
Gemini
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Bochum /ˈbɔxũm/ (pn)
Bochum
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec;

Bodo /bˈɔdɔ/ (pn)
Bodo, Bodo people
  (etnografia, etnograficzny) grupa etniczna zamieszkująca stan Asam w Indiach, posługująca się językiem bodo z tybeto-birmańskiej rodziny językowej;

Bogarodzica /bˌɔɡarɔdʑˈitsa/ (n)
Mother of God
  (staropolski) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Bogarodzicielka /bˌɔɡarˌɔdʑitɕˈɛlka/ (pn)
Mother of God
  (teologia, teologiczny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Bogota /bɔˈɡɔta/ (pn)
Bogota
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Kolumbii;

Bogumił /bɔˈɡũmʲiw/ (pn)
Bogomile
  imię męskie;

Bogurodzica /bˌɔɡurɔdʑˈitsa/ (n)
Mother of God
  (staropolski) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Boh /bɔx/ (pn)
Boh, Southern Bug, Southern Buh
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie mająca źródła na Podolu, uchodząca do Morza Czarnego;

Bohemia /bɔˈxɛ̃mʲja/ (pn)
Bohemia
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 371;

Boko Haram /bˈɔkɔ xˈaram/ (pn)
Boko Haram
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nigeryjska islamistyczna sekta bojówkarska domagająca się wprowadzenia szariatu;

Bolechowce /bˌɔlɛxˈɔftsɛ/ (pn)
Bolekhivtsi
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie drohobyckim obwodu lwowskiego

Bolesław /bɔˈlɛswaf/ (pn)
Boleslaus
  polskie imię męskie pochodzenia staropolskiego;

Boliwia /bɔˈlʲivʲja/ (pn)
Bolivia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Bolonia /bɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Bologna
  (geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

Bolton /bˈɔltɔn/ (pn)
Bolton
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii;

Bolzano /bɔlzˈanɔ/ (pn)
Bolzano
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech w regionie Trydent-Górna Adyga;

Bonawentura /ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura/ (pn)
Bonaventure
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Bonifacy /ˌbɔ̃ɲiˈfaʦ̑ɨ/ (pn)
Boniface
  imię męskie;

Booz /bˈɔɔs/ (pn)
Boaz, Booz
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego

Bordżomi /bɔrdʒˈɔmi/ (pn)
Borjomi
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-Dżawachetia;

Boreasz /bɔˈrɛaʃ/ (pn)
Boreas
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru północnego, utożsamiany z rzymskim Akwilonem;

Borki Wielkie /bˈɔrki vʲˈɛlkʲɛ/ (pn)
Velyki Birky
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Borneańczyk /bˌɔrnɛˈaɲtʃɨk/ (n)
Bornean
  mieszkaniec wyspy Borneo

Borneo /bɔrˈnɛɔ/ (pn)
Borneo
  (geografia, geograficzny) wyspa w Archipelagu Malajskim;

Bornholm /ˈbɔrn̥xɔlm/ (pn)
Bornholm
  (geografia, geograficzny) duńska wyspa w południowo-zachodniej części Bałtyku;

Borodzianka /bˌɔrɔdʑˈaŋka/ (pn)
Borodianka
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu borodziańskiego w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Zdwiż;

Borowicze /bˌɔrɔvˈitʃɛ/ (pn)
Borovichi
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim, położone nad rzeką Mstą;

Borszczów /bˈɔrʃtʃuf/ (pn)
Borshchiv
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba administracyjna rejonu borszczowskiego;

Borys /ˈbɔrɨs/ (pn)
Boris
  polskie imię męskie;

Borysoglebsk /bˌɔrɨsˈɔɡlɛpsk/ (pn)
Borisoglebsk
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w obwodzie woroneskim;

Boryspol /bɔrˈɨspɔl/ (pn)
Boryspil
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim;

Borysław /bɔrˈɨswaf/ (pn)
Boryslav
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie drohobyckim, nad rzeką Tyśmienicą;

Bosfor /ˈbɔsfɔr/ (pn)
Bosphorus
  (geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

Bosra /bˈɔsra/ (pn)
Bosra
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Syrii;

Boston /ˈbɔstɔ̃n/ (pn)
Boston
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Boszniak /ˈbɔʃʲɲak/ (n)
Bosniac, Bosniak
  przedstawiciel narodu południowosłowiańskiego, zamieszkującego Bośnię i Hercegowinę, utożsamiany z wyznaniem muzułmańskim;

Botnia /bˈɔtɲʲa/ (pn)
Bothnia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (dawniej, dawny) kraina historyczna położona nad Zatoką Botnicką, niegdyś w całości pod panowaniem szwedzkim, obecnie podzielona między Szwecję i Finlandię

Botnik Południowy /bˈɔtɲik pˌɔwudɲʲˈɔvɨ/ (pn)
Bothnian Sea
  (geografia, geograficzny) południowa część Zatoki Botnickiej na Bałtyku;

Botnik Północny /bˈɔtɲik puwnˈɔtsnɨ/ (pn)
Bay of Bothnia, Bothnian Bay
  (geografia, geograficzny) północny basen Zatoki Botnickiej, oddzielony od Botnika Południowego cieśniną Kvarken Północny;

Botswana /bɔtsˈfãna/ (pn)
Botswana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bołgrad /bˈɔwɡrat/ (pn)
Bolhrad
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie odeskim, siedziba administracyjna rejonu bołgradzkiego, położone na północno-wschodnim brzegu jeziora Jałpuh;

Bołszowce /bɔwʃˈɔftsɛ/ (pn)
Bilshivtsi
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Bośnia /ˈbɔɕɲa/ (pn)
Bosnia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie;

Bośnia i Hercegowina /ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna/ (pn)
Bosnia and Herzegovina
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Bośniak /ˈbɔɕɲak/ (n)
Bosniac, Bosniak
  (potocznie, potoczny) bośniacki muzułmanin mieszkający w Bośni i Hercegowinie
Bosnian
  mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny

Boża Rodzicielka /bˈɔʒa rˌɔdʑitɕˈɛlka/ (pn)
Mother of God
  (teologia, teologiczny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Boże Ciało /ˈbɔʒɛ ˈʨ̑awɔ/ (n)
Corpus Christi
  (potocznie, potoczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej;

Boże Narodzenie /ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (pn)
Christmas, Xmas
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

Boży Grób /bˈɔʒɨ ɡrˈup/ (pn)
Holy Sepulchre
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pozostałości grobu Jezusa Chrystusa w Jerozolimie zamienione w kaplicę

Brabancja Flamandzka /braˈbãnʦ̑ʲja flãˈmãnʦ̑ka/ (pn)
Flemish Brabant
  (geografia, geograficzny) prowincja w Belgii, we Flandrii;

Brabancja Północna /brabˈantsja puwnˈɔtsna/ (pn)
North Brabant
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;

Brabancja Walońska /braˈbant͡sja vaˈlɔ̃ɲska/ (pn)
Walloon Brabant
  (geografia, geograficzny) prowincja w Belgii, w Walonii;

Brabantczyk /brabˈanttʃɨk/ (n)
Brabantian
  mieszkaniec Brabancji

Bracław /brˈatswaf/ (pn)
Bratslav
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh;

Brahma /ˈbraxma/ (pn)
Brahma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) w hinduizmie najwyżej wyniesiona pobożna żywa istota, która wraz z Wisznu i Śiwą tworzy Trójcę;

Brahmaputra /ˌbraxmaˈputra/ (pn)
Brahmaputra
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu;

Brajan /brˈajan/ (pn)
Brian, Bryan
  imię męskie;

Brandenburgia /brˌandɛnbˈurɡja/ (pn)
Brandenburg
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

Braszów /brˈaʃuf/ (pn)
Brașov
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów;

Brasília /brasˈilja/ (pn)
Brasília
  (geografia, geograficzny) stolica Brazylii;

Bratysława /ˌbratɨˈswava/ (pn)
Bratislava
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

Brazylia /braˈzɨlʲja/ (pn)
Brazil
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Brazylijczyk /ˌbrazɨˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Brazilian
  obywatel Brazylii

Breda /brˈɛda/ (pn)
Breda
  (geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

Bregencja /brɛɡˈɛntsja/ (pn)
Bregenz
  (geografia, geograficzny) miasto w Austrii, nad Jeziorem Bodeńskim, stolica kraju związkowego Przedarulania, siedziba powiatu;

Brenner /brˈɛnnɛr/ (pn)
Brenner Pass
  (geografia, geograficzny) jedna z najważniejszych alpejskich przełęczy na granicy Austrii i Włoch;

Brest /brɛst/ (pn)
Brest
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w regionie Bretania;

Bretania /brɛˈtãɲja/ (pn)
Brittany
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Bretończyk /brɛtˈɔɲtʃɨk/ (n)
Breton
  mieszkaniec Bretanii

Brian /brjˈan/ (pn)
Brian
  imię męskie pochodzenia celtyckiego;

Briańsk /brjˈaɲsk/ (pn)
Bryansk
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego

Bridgetown /brˈitʃtawn/ (pn)
Bridgetown
  (geografia, geograficzny) stolica Barbadosu;

Brindisi /brindʲˈiɕi/ (pn)
Brindisi
  (geografia, geograficzny) miasto portowe i gmina we Włoszech, w Apulii, położone na Półwyspie Salentyńskim;

Bristol /brˈistɔl/ (pn)
Bristol
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Anglii;

Brno /brnɔ/ (pn)
Brno
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 2889;
  (geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Bronisław /brɔ̃ˈɲiswaf/ (pn)
Branislav
  polskie imię męskie pochodzenia słowiańskiego;

Brugia /brˈuɡja/ (pn)
Bruges
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

Bruksela /bruˈksɛla/ (pn)
Brussels
  (geografia, geograficzny) stolica Belgii;

Brunei /brũˈnɛji/ (pn)
Brunei
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Brunon /ˈbrũnɔ̃n/ (pn)
Bruno
  imię męskie;

Brunszwik /brˈunʃfik/ (n)
Brunswick, Braunschweig
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia;

Brutus /brˈutus/ (pn)
Brutus
  rzadkie imię męskie;

Brygida /brɨˈɟida/ (pn)
Bridget
  imię żeńskie;

Bryt /brˈɨt/ (n)
Briton
  (historia, historyczny, historycznie) członek ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;

Brytania /brɨtˈaɲʲa/ (pn)
Britain
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów
  (rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie
Britannia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne określenie Wysp Brytyjskich
  (symbolicznie) postać kobiety symbolizująca Wielką Brytanię

Brytyjczyk /brɨˈtɨjʧ̑ɨk/ (n)
Brit, Briton
  obywatel Wielkiej Brytanii

Brytyjskie Wyspy Dziewicze /brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ/ (pn)
British Virgin Islands
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;

Bryzgowia /brɨzɡˈɔvja/ (pn)
Breisgau
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem a Schwarzwaldem;

Brześć /bʒˈɛɕtɕ/ (pn)
Brest
  (geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, przy granicy z Polską;

Bród Kamienny /brˈut kamjˈɛnnɨ/ (pn)
Kamianyi Brid
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie baranowskim obwodu żytomierskiego;

Bucefał /butsˈɛfaw/ (pn)
Bucephalas, Bucephalus
  (historia, historyczny, historycznie) koń Aleksandra Wielkiego;

Buchara /buxˈara/ (n)
Bukhara
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;

Buczacz /bˈutʃatʃ/ (pn)
Buchach
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Strypą, siedziba rejonu buczackiego;

Budapeszt /buˈdapɛʃt/ (pn)
Budapest
  (geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

Budzanów /budʑˈanuf/ (pn)
Budaniv
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasto, w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego Ukrainy, położona nad rzeką Seret;

Budziak /bˈudʑak/ (pn)
Budjak
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna będąca częścią Besarabii, podzielona między Ukrainę a Mołdawię, rozciągająca się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego między Prutem , Dniestrem i dolnym Dunajem;

Budziszyn /buˈʥ̑iʃɨ̃n/ (pn)
Bautzen
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Buenos Aires /buˈɛnɔs aˈirɛs/ (pn)
Buenos Aires
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny;

Bug /buk/ (pn)
Bug, Western Bug
  (geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez terytorium Polski, Ukrainy i Białorusi;

Bugulma /buɡˈulma/ (pn)
Bugulma
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie;

Bukareszt /buˈkarɛʃt/ (pn)
Bucharest
  (geografia, geograficzny) stolica Rumunii;

Bukowina /bˌukɔvˈina/ (pn)
Bukovina
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie podzielona między Ukrainę a Rumunię;

Burbonia /burbˈɔɲʲa/ (pn)
Bourbonnais
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona na terenie obecnych departamentów Aller i Cher;

Bureja /burˈɛja/ (pn)
Bureya
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, dopływ Amuru;

Burgenland /burˈɡɛ̃nlãnt/ (pn)
Burgenland
  (geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na wschód kraj związkowy Austrii;

Burgund /bˈurɡunt/ (n)
Burgundian
  (historia, historyczny, historycznie) członek germańskiego plemienia Burgundów;

Burgundczyk /burɡˈunttʃɨk/ (n)
Burgundian
  mieszkaniec Burgundii

Buriat /bˈurjat/ (n)
Buryat, Buryatian
  mieszkaniec Buriacji

Burkina Faso /burʲˈcĩna ˈfasɔ/ (pn)
Burkina Faso, Burkina
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

Bursztyn /bˈurʃtɨn/ (pn)
Burshtyn
  (geografia, geograficzny) miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, położone nad rzeką Gniłą Lipą;

Burundi /buˈrũndʲi/ (pn)
Burundi
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Busza /bˈuʃa/ (pn)
Busha
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie jampolskim, obwodu winnickiego, przy ujściu rzeki Buszy do Morachwy;

Buszehr /bˈuʃɛxr/ (pn)
Bushehr
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, nad Zatoką Perską;

Butla /bˈutla/ (pn)
Bitlia
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie turczańskim;

Bułgar /ˈbuwɡar/ (n)
Bulgarian
  człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

Bułgaria /buwˈɡarʲja/ (n)
Bulgaria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Byblos /bˈɨblɔs/ (pn)
Byblos
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl;

Byk /bɨk/ (pn)
Taurus
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Bystrzyca /bɨstʃˈɨtsa/ (pn)
Bistrița
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rumunii, położone w północno-wschodnim Siedmiogrodzie;

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii /ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji/ (pn)
Former Yugoslav Republic of Macedonia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana przez ONZ

Bóbrka /bˈuprka/ (pn)
Bibrka
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, na Podolu, nad Ługiem, w obwodzie lwowskim, w rejonie przemyślańskim;

Bóg /buk/ (n)
God
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

Bóg Ojciec /bˈuk ˈɔjtɕɛts/ (pn)
God the Father
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: pierwsza osoba Trójcy Świętej;

Błagojewgrad /bwˌaɡɔjˈɛvɡrat/ (pn)
Blagoevgrad
  (geografia, geograficzny) miasto i uzdrowisko w południowo-zachodniej Bułgarii;

Błagowieszczeńsk /bwˌaɡɔvʲˈɛʃtʃɛɲsk/ (pn)
Blagoveshchensk
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad Amurem;

C-dur /tsˈɛdˈur/ (n)
C major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych)

C18 /tsˈɛ ˌɔɕɛmnˈaɕtɕɛ/ (acronym)
C18
  = Combat 18 (organizacja neonazistowska);

CD /sʲi‿ˈdʲi/ /ʦ̑ɛ‿ˈdɛ/ (acronym)
CD
  = (angielski) compact disc → płyta kompaktowa

CJK /tsˌɛjˌɔtkˈa/ (acronym)
WTF
  = (wulgarnie, wulgaryzm) co jest, kurwa

CNC /ʦ̑ɛ‿ɛ̃n‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
CNC
  = (maszynoznawstwo) skomputeryzowane sterowanie numeryczne;
  = (maszynoznawstwo) pracujący z wykorzystaniem skomputeryzowanego sterowania numerycznego

COBOL /ˈkɔbɔl/ (acronym)
COBOL
  (informatyka, informatyczny) język programowania, stworzony pod koniec lat 50. XX wieku, przeznaczony do zastosowań przemysłowo-handlowych;

CV /sivˈi/ (n)
CV
  (urzędowy) (biurowość, biurowy) życiorys (zawodowy)

Cadillac /tsadʲˈillats/ (pn)
Cadillac
  (motoryzacja) marka samochodu;

Cagliari /tsaɡljˈari/ (pn)
Cagliari
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia;

Cambrai /kɛmbrˈai/ (pn)
Cambrai
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Hauts-de-France;

Cambridge /kˈɛmbridʒ/ (pn)
Cambridge
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto uniwersyteckie w Wielkiej Brytanii, w Anglii Wschodniej;

Canberra /kanbˈɛra/ (pn)
Canberra
  (geografia, geograficzny) stolica Australii;

Cannes /kˈannɛs/ (pn)
Cannes
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu;

Cardiff /ˈkardʲif/ (pn)
Cardiff
  (geografia, geograficzny) miasto i stolica Walii;

Carmen /ˈkarmɛ̃n/ (pn)
Carmen
  imię żeńskie;

Carrara /tsarˈara/ (pn)
Carrara
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Toskania;

Casablanca /tsˌasablˈantsa/ (pn)
Casablanca
  (geografia, geograficzny) największe miasto Maroka;

Catanzaro /tsˌatanzˈarɔ/ (pn)
Catanzaro
  (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona na południu kraju, w Kalabrii;
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech, stolica regionu Kalabria i prowincji Catanzaro (1.2);

Cchinwali /tsçinvˈali/ (pn)
Tskhinvali
  (geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto i de facto stolica nieuznawanego państwa Osetii Południowej, de iure zaś miasto w Gruzji;

Cecora /tsɛtsˈɔra/ (pn)
Țuțora
  (geografia, geograficzny) miejscowość w Rumunii, w okręgu Jassy;

Cecylia /ʦ̑ɛˈʦ̑ɨlʲja/ (pn)
Cecilia, Cecily
  imię żeńskie;

Cecyliusz /tsɛtsˈɨljuʃ/ (pn)
Cecil
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Cefeusz /ʦ̑ɛˈfɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Cepheus
  (mitologia grecka) król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);
  (mitologia grecka) król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów;
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok;

Cejlon /ˈʦ̑ɛjlɔ̃n/ (pn)
Ceylon
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim;

Celebes /ʦ̑ɛˈlɛbɛs/ (pn)
Sulawesi
  (geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;

Celestyn /tsɛlˈɛstɨn/ (pn)
Celestine
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Celia /ˈʦ̑ɛlʲja/ (pn)
Celia
  imię żeńskie;

Celina /ʦ̑ɛˈlʲĩna/ (pn)
Celia
  imię żeńskie;

Celius /tsˈɛljus/ (pn)
Caelian Hill
  (geografia, geograficzny) jedno z siedmiu wzgórz, na których wznosił się starożytny Rzym, położone między Eskwilinem a Awentynem;

Celt /ʦ̑ɛlt/ (n)
Celt
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z środkowej Europy

Centaur /ˈʦ̑ɛ̃ntawr/ (pn)
Centaurus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Cerber /ˈʦ̑ɛrbɛr/ (pn)
Cerberus
  (mitologia grecka) trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu;

Ceres /ˈʦ̑ɛrɛs/ (pn)
Ceres
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;
  (mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

Ces-dur /tsˈɛzdˈur/ (n)
C-flat major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ces (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)

Cesarstwo Rzymskie /ʦ̑ɛˈsarstfɔ ˈʒɨ̃msʲcɛ/ (pn)
Roman Empire
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego;

Ceuta /tsˈɛwta/ (pn)
Ceuta
  (geografia, geograficzny) hiszpańskie miasto będące eksklawą Maroka,

Cezar /tsˈɛzar/ (n)
César Award
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa filmowej nagrody przyznawanej corocznie przez Francuską Akademię Sztuki i Techniki Filmowej
Caesar
  (historia, historyczny, historycznie) przydomek rodowy Juliusza Cezara
Caesar salad
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj sałatki przyrządzonej głównie z sałaty rzymskiej, grzanek i parmezanu

Cezarea /tsˌɛzarˈɛa/ (pn)
Caesarea, Cæsarea
  (geografia, geograficzny) nazwa szeregu miast i miejscowości na terenie historycznego Imperium Rzymskiego;

Cezarea Filipowa /tsˌɛzarˈɛa fˌilipˈɔva/ (pn)
Caesarea Philippi
  (geografia, geograficzny) starożytne miasto w Palestynie, w Galilei;

Cezary /ʦ̑ɛˈzarɨ/ (pn)
Caesar
  imię męskie;

ChRL /xa‿ɛr‿ˈɛl/ (acronym)
PRC
  = (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Chińska Republika Ludowa

ChWDP /ˌxa‿vu‿dɛ‿ˈpɛ/ (acronym)
A.C.A.B., FTP
  = (wulgarnie, wulgaryzm) chuj w dupę policji;

Chabarowsk /xaˈbarɔfsk/ (pn)
Khabarovsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego;

Chalcedon /xaltsˈɛdɔn/ (pn)
Chalcedon
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Bitynii, na terenie dzisiejszego Stambułu;

Chaldejczyk /xaldˈɛjtʃɨk/ (n)
Chaldean
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego ludu semickiego;

Cham /xãm/ (pn)
Ham
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, syn Noego;

Chamor /xˈamɔr/ (pn)
Hamor
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych

Chanka /xˈaŋka/ (pn)
Lake Khanka
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jezioro przepływowe w dalekowschodniej części Azji, położone na pograniczu Rosji i Chin, na północ od Władywostoku;

Chanty-Mansyjsk /ˈxãntɨ ˈmãw̃sɨjsk/ (pn)
Khanty-Mansiysk
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;

Chanuka /xanˈuka/ (n)
Hanukkah, Chanukah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;

Charków /ˈxarkuf/ (pn)
Kharkiv, Kharkov
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy;

Charon /ˈxarɔ̃n/ (pn)
Charon
  (mitologia, mitologiczny) przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej;
  (astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;

Chartum /ˈxartũm/ (pn)
Khartoum
  (geografia, geograficzny) stolica Sudanu;

Charybda /xarˈɨbda/ (pn)
Charybdis
  (mitologia grecka) córka Posejdona i Gai, potwór morski czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;

Chazar /ˈxazar/ (n)
Khazar
  członek ludu koczowniczego pochodzenia tureckiego

Cheops /xˈɛɔps/ (pn)
Khufu
  (historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów;

Cheronea /ˌxɛrɔ̃ˈnɛa/ (pn)
Chaeronea
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Cheroneja /ˌxɛrɔ̃ˈnɛja/ (pn)
Chaeronea
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Chersoń /xˈɛrsɔɲ/ (pn)
Kherson
  (geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu chersońskiego;

Chetyta /xɛtˈɨta/ (n)
Hittite
  (starożytność) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Chewsuretia /xˌɛfsurˈɛtja/ (pn)
Khevsureti
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna położona w północno-wschodniej Gruzji;

Chiang Mai /hjˈaŋk mˈai/ (pn)
Chiang Mai
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Tajlandii;
Chiang Mai province
  (geografia, geograficzny) prowincja w Tajlandii;

Chicago /ʃikˈaɡɔ/ (pn)
Chicago
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Chile /ˈʧ̑ʲilɛ/ (pn)
Chile
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Chimera /xʲĩˈmɛra/ (pn)
Chimera
  (mitologia grecka) fantastyczny stwór z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziejący ogniem potwór z głową lwa, tułowiem kozy i ogonem węża;

Chiny /ˈxʲĩnɨ/ (pn)
China
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Chioggia /hjˈɔɡɡja/ (pn)
Chioggia
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Wenecja;

Chittyta /çittˈɨta/ (n)
Hittite
  (starożytność) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Chiwa /çˈiva/ (pn)
Khiva
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto nad rzeką Amu-darią w wilajecie chorezmijskim Uzbekistanu w Azji Środkowej;

Chińczyk /ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Chinese
  obywatel Chin
  osoba narodowości chińskiej;

Chińska Republika Ludowa /ˈxʲĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva/ (pn)
People's Republic of China
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;

Chlebiczyn Leśny /xlɛbʲˈitʃɨn lˈɛɕnɨ/ (pn)
Lisnyi Khlibychyn
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Chlodwig /xlˈɔdvik/ (pn)
Clovis
  imię męskie

Chloe /xlˈɔɛ/ (pn)
Chloe
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Chloris /xlˈɔris/ (pn)
Chloris
  (mitologia grecka) bogini kwiatów, utożsamiana z rzymską Florą; jedna z nimf;
  (mitologia grecka) królewna tebańska, córka Amfiona i Niobe;

Chociebuż /xɔˈʨ̑ɛbuʃ/ (pn)
Cottbus
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnich Niemczech;

Chocim /xˈɔtɕim/ (pn)
Khotyn
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, w obwodzie czerniowieckim, położone nad Dniestrem;

Chodaczków Wielki /xɔdˈatʃkuv vʲˈɛlki/ (pn)
Velykyi Khodachkiv
  (geografia, geograficzny)wieś na Ukrainie, w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Chodorów /xɔdˈɔruf/ (pn)
Khodoriv
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w rejonie żydaczowskim obwódu lwowski;

Chodżent /xˈɔdʒɛnt/ (pn)
Khujand
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Tadżykistanie, stolica wilajetu sogdyjskiego, położone nad Syr-darią;

Choj /xˈɔj/ (pn)
Khoy
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni;

Chopin /ʃˈɔpɛn/ (pn)
Chopin
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 3784, znajdująca się w głównym pasie asteroid

Chorezm /xˈɔrɛzm/ (pn)
Khwarezm
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina nad dolną Amu-darią, obejmująca obszar dzisiejszego Uzbekistanu, Turkmenistanu i Kazachstanu;

Chorog /xˈɔrɔk/ (pn)
Khorugh
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Tadżykistanie, położone u ujścia rzeki Ghunt do rzeki Pandż;

Chorostków /xɔrˈɔstkuf/ (pn)
Khorostkiv
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim;

Chorwacja /xɔrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
Croatia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Chorwat /ˈxɔrvat/ (n)
Croatian, Croat
  człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Chołmogory /xˌɔwmɔɡˈɔrɨ/ (pn)
Kholmogory
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Rosji europejskiej;

Chronos /xrˈɔnɔs/ (pn)
Chronos
  (mitologia grecka) bóstwo pogańskie, bóg czasu;

Chrysler /xrˈɨslɛr/ (pn)
Chrysler
  (motoryzacja) marka samochodu

Chrystus /ˈxrɨstus/ (pn)
Christ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Chrystus zmartwychwstał /xrˈɨstuz zmartfˈɨxfstaw/ (interjection)
Christ has risen, Christ is risen
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjne pozdrowienie wielkanocne, używane głównie wśród prawosławnych

Chryzostom /xrɨˈzɔstɔ̃m/ (pn)
Chrysostom
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Chust /xˈust/ (pn)
Khust
  (geografia, geograficzny) miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Chyrów /xˈɨruf/ (pn)
Khyriv
  (geografia, geograficzny) miasto w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego Ukrainy, położone nad Strwiążem;

Cieśnina Beringa /tɕɛɕɲˈina bɛrˈiŋɡa/ (pn)
Bering Strait
  (geografia, geograficzny) cieśnina między Azją a Ameryką Północną, łącząca Morze Czukockie z Morzem Beringa;

Cieśnina Kaletańska /tɕɛɕɲˈina kˌalɛtˈaɲska/ (pn)
Strait of Dover
  (geografia, geograficzny) cieśnina stanowiąca najwęższą część kanału La Manche, po obu jej stronach znajdują się miasta Dover i Calais;

Cieśnina Kerczeńska /tɕɛɕɲˈina kɛrtʃˈɛɲska/ (pn)
Kerch Strait
  (geografia, geograficzny) płytka cieśnina pomiędzy Półwyspem Kerczeńskim i Półwyspem Tamańskim, łącząca Morze Azowskie z Morzem Czarnym;

Cieśnina Mesyńska /tɕɛɕɲˈina mɛsˈɨɲska/ (pn)
Strait of Messina
  (geografia, geograficzny) cieśnina łącząca wody Morza Tyrreńskiego i Morza Jońskiego;

Cis-dur /tsizdˈur/ (n)
C-sharp major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku cis (w zapisie nutowym z siedmioma krzyżykami)

Colargol /kɔˈlarɡɔl/ (pn)
Barnaby
  imię misia z animowanej bajki;

Colmar /tsˈɔlmar/ (pn)
Colmar
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est;

Columbus /tsɔlˈumbus/ (pn)
Columbus
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Ohio;

Como /kˈɔmɔ/ (pn)
Como
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Lombardii, stolica prowincji Como (1.3);
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północnych Włoszech, w Lombardii;

Compiègne /kɔmpʲˈɛɡnɛ/ (pn)
Compiègne
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, miejsce podpisania zawieszeń broni w dwóch wojnach światowych;

Connecticut /kəˈnɛtikət/ (pn)
Connecticut
  (geografia, geograficzny) stan USA we wschodniej części Ameryki Północnej, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego;

Cosenza /tsɔsˈɛnza/ (pn)
Cosenza
  (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w Kalabrii;
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Kalabrii, stolica prowincji Cosenza (1.2);

Cremona /krɛmˈɔna/ (pn)
Cremona
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, położone w Lombardii, na lewym brzegu Padu, stolica prowincji Cremona (1.2);

Cudnów /tsˈudnuf/ (pn)
Chudniv
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica rejonu na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim na północy kraju, położone na skalistych brzegach rzeki Teterew;

Cygan /ˈʦ̑ɨɡãn/ (n)
Gypsy
  (etnografia, etnograficzny) osoba narodowości cygańskiej (romskiej);

Cyganka /tsɨɡˈaŋka/ (n)
Gipsy, Gypsy
  (etnografia, etnograficzny) kobieta narodowości cygańskiej

Cyklady /tsɨklˈadɨ/ (pn)
Cyclades
  (geografia, geograficzny) archipelag znajdujący się w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Grecji;

Cylicja /tsɨlˈitsja/ (pn)
Cilicia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;

Cypr /ʦ̑ɨpr̥/ (pn)
Cyprus
  (geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;
  (geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

Cypryjczyk /ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk/ (n)
Cypriot
  obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cyrena /tsɨrˈɛna/ (pn)
Cyrene
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;

Cyrenajka /ˌʦ̑ɨrɛ̃ˈnajka/ (pn)
Cyrenaica
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Libii na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

Cyrene /tsɨrˈɛnɛ/ (pn)
Cyrene
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 133 z pasa głównego asteroid;

Cyrkiel /ˈʦ̑ɨrʲcɛl/ (pn)
Circinus, Compasses
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów na niebie południowym;

Czad /ʧ̑at/ (pn)
Chad
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;

Czapajewsk /tʃapˈajɛfsk/ (pn)
Chapayevsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, nad rzeką Czapajewką dopływem Wołgi;

Czara /tʃˈara/ (pn)
Chara
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim, czytyjskim i Jakucji; lewy dopływ Olokmy;

Czarna Afryka /ˈʧ̑arna ˈːfrɨka/ (n)
Black Africa
  (geografia, geograficzny) część Afryki na południe od Sahary, zamieszkiwana w większości przez ludność czarnoskórą

Czarnobyl /tʃarnˈɔbɨl/ (pn)
Chernobyl
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;
  (przenośnie, przenośnia) (publikatory) katastrofa w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (1.1) w 1986 r.

Czarnogóra /ˌʧ̑arnɔˈɡura/ (n)
Montenegro
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

Czarnogórzanin /ˌʧ̑arnɔɡuˈʒãɲĩn/ (n)
Montenegrin
  obywatel Czarnogóry

Czarnogórzanka /ˌʧ̑arnɔɡuˈʒãŋka/ (n)
Montenegrin
  mieszkanka Czarnogóry

Czarny /ˈʧ̑arnɨ/ (n)
Black
  (eufemistycznie) (pogardliwie) czarnoskóry, Murzyn

Czarny Drin /tʃˈarnɨ drˈin/ (pn)
Black Drin
  (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Macedonii i północno-wschodniej Albanii, wypływająca jako niewielka rzeka z północnego brzegu Jeziora Ochrydzkiego;

Czartorysk /tʃartˈɔrɨsk/ (pn)
Staryi Chortoryisk
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie maniewickim, nad rzeką Styr;

Czeboksary /tʃˌɛbɔksˈarɨ/ (pn)
Cheboksary
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone na prawym brzegu Wołgi, stolica Republiki Czuwaskiej;

Czech /ʧ̑ɛx/ (n)
Bohemian
  mieszkaniec Czech (krainy historycznej)
Czech
  osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;

Czechosłowacja /ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja/ (pn)
Czechoslovakia
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Czechy /ˈʧ̑ɛxɨ/ (pn)
Bohemia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);
Czechia, Czech Republic
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

Czeczelnik /tʃɛtʃˈɛlɲik/ (pn)
Chechelnik
  (geografia, geograficzny) rejonowe osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim nad Sawranką;

Czeczenia /ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja/ (pn)
Chechnya
  (geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Czehryń /tʃˈɛxrɨɲ/ (pn)
Chyhyryn
  (geografia, geograficzny) miasto rejonowe w centralnej części Ukrainy, w obwodzie czerkaskim, nad rzeką Taśminą;

Czejen /tʃˈɛjɛn/ (n)
Cheyenne
  członek plemienia Czejenów;

Czelabińsk /ʧ̑ɛˈlabʲĩj̃sk/ (pn)
Chelyabinsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;

Czeremchowo /tʃˌɛrɛmxˈɔvɔ/ (pn)
Cheremkhovo
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie irkuckim;

Czerkiesk /tʃˈɛrkʲɛsk/ (pn)
Cherkessk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad Kubaniem, stolica Karaczajo-Czerkiesji;

Czernelica /tʃˌɛrnɛlˈitsa/ (pn)
Chernelytsia
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie horodeńskim;

Czerniachowsk /tʃɛrɲʲˈaxɔfsk/ (pn)
Chernyakhovsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Czernilawa /tʃˌɛrɲilˈava/ (pn)
Chernyliava
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego;

Czerniowce /ʧ̑ɛrʲˈɲɔfʦ̑ɛ/ (pn)
Chernivtsi
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Czerski /tʃˈɛrski/ (pn)
Chersky
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w Jakucji, ośrodek administracyjny ułusu niżniekołymskiego;

Czerwonogród /tʃˌɛrvɔnˈɔɡrut/ (pn)
Chervonohrad
  (geografia, geograficzny) miasto wydzielone na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Czerwony Krzyż /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ/ (pn)
Red Cross
  (potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;

Czerwony Men /tʃɛrvˈɔnɨ mˈɛn/ (pn)
Red Main
  (geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, w Bawarii, w Górnej Frankonii, źródłowy dopływ Menu;

Czeski Raj /tʃˈɛski rˈaj/ (pn)
Bohemian Paradise
  (geografia, geograficzny) region turystyczny w północno-zachodnich Czechach ;

Czetwertnia /tʃɛtfˈɛrtɲʲa/ (pn)
Chetvertnia
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, w rejonie maniewickim;

Czo Oju /tʃˈɔː ˈɔju/ (pn)
Cho Oyu
  (geografia, geograficzny) szczyt w Himalajach;

Czomolungma /tʃˌɔmɔlˈuŋɡma/ (pn)
Chomolungma
  (geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach

Czop /ʧ̑ɔp/ (pn)
Chop
  (geografia, geograficzny) miasto na Zakarpaciu na Ukrainie;

Czortków /tʃˈɔrtkuf/ (pn)
Chortkiv
  (geografia, geograficzny) miasto wydzielone z rejonu na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, siedziba rejonu czortkowskiego, położone nad Seretem;

Czortowiec /tʃɔrtˈɔvʲɛts/ (pn)
Chortovets
  (geografia, geograficzny) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie horodeńskim;

Czukocki Okręg Autonomiczny /ʧ̑uˈkɔʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (pn)
Chukotka Autonomous Okrug
  (geografia, geograficzny) jeden z czterech okręgów autonomicznych wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej, leżący na północnym wschodzie kontynentu azjatyckiego, na półwyspie Czukotka;

Czusowoj /tʃusˈɔvɔj/ (pn)
Chusovoy
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji, w Kraju Permskim, na Uralu, nad Czusową;

Czułym /tʃˈuwɨm/ (pn)
Chulym
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu;

Czysty Poniedziałek /ˈʧ̑ɨstɨ ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk/ (n)
Clean Monday
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa prawosławnego święta greckiego, pierwszy dzień postu przed Wielkanocą;

Czyta /tʃˈɨta/ (pn)
Chita
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;

D-dur /dˈɛdˈur/ (n)
D major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku d (w zapisie nutowym z dwoma krzyżykami)

DDA /dɛ‿dɛ‿ˈa/ (acronym)
ACA, ACoA
  = (psychologia, psychologiczny) Dorosłe Dzieci Alkoholików;

DDR /dˌɛdˌɛˈɛr/ (acronym)
DDR
  (informatyka, informatyczny) rodzaj układów pamięci operacyjnej o podwójnej prędkości przesyłu

DHCP /dˌɛxˌatsˌɛpˈɛ/ (n)
DHCP
  (informatyka, informatyczny) protokół dynamicznego konfigurowania hostów; protokół komunikacyjny umożliwiający hostom uzyskanie od serwera na bieżąco danych konfiguracyjnych takich jak: adres IP, adres IP bramy sieciowej, adres serwera DNS, maska podsieci;

DJ /ˈdʲiʤ̑ɛj/ (acronym)
DJ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca muzykę na dyskotekach, najczęściej przy pomocy gramofonów;

DMT /dˌɛˌɛmtˈɛ/ (acronym)
DMT
  (chemia, chemiczny) (biologia, biologiczny) dimetylotryptamina;
  (chemia, chemiczny) deoksymetylotestosteron

DNA /dɛ‿ɛ̃n‿ˈa/ (acronym)
DNA
  = (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;

DNS /dˌɛˌɛnˈɛs/ (acronym)
DNS
  (informatyka, informatyczny) (angielski) domain name system → system nazw domenowych; system, który pozwala na zamianę tekstowych adresów internetowych na adresy IP;

DPK /dˌɛpˌɛkˈa/ (acronym)
GCP
  (medycyna, medyczny) dobra praktyka kliniczna;
DPK
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Demokratyczna Partia Kosowa;
KDP
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Demokratyczna Partia Kurdystanu;

DRL /dˌɛˌɛrˈɛl/ (acronym)
DLM
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Demokratyczny Ruch Lewicy
DNR, DPR
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Doniecka Republika Ludowa;

DRW /dˌɛˌɛrvˈu/ (acronym)
DRV
  = (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Demokratyczna Republika Wietnamu

DVD /dʲi‿vʲi‿ˈdʲi/ (acronym)
DVD
  = (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → (potocznie, potoczny) urządzenie służące do odtwarzania lub nagrywania DVD (1.1)
  = (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc → cyfrowy dysk ogólnego przeznaczenia;

DW /dˌɛvˈu/ (acronym)
CC
  = (informatyka, informatyczny) do wiadomości (pole adresowe w poczcie elektronicznej)

Dacjusz /dˈatsjuʃ/ (pn)
Dacius, Datius
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego

Dafne /ˈdafnɛ/ (pn)
Daphne
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;

Dagda /ˈdaɡda/ (pn)
Dagda
  (mitologia celtycka) główne bóstwo celtyckie występujące w mitologii iryjskiej

Dagestan /daˈɡɛstãn/ (n)
Dagestan, Daghestan
  (geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Dagestańczyk /dˌaɡɛstˈaɲtʃɨk/ (n)
Dagestani
  (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Dagestanu

Dak /dˈak/ (n)
Dacian
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu pochodzenia trackiego zajmującego tereny starożytnej Dacji;

Dakar /ˈdakar/ (pn)
Dakar
  (geografia, geograficzny) stolica Senegalu;

Dakota /dakˈɔta/ (pn)
Dakota
  (etnografia, etnograficzny) północnoamerykańskie plemię indiańskie
  (geografia, geograficzny) (administracja) nazwa miast, gmin i hrabstw w Stanach Zjednoczonych
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej

Dakota Południowa /daˈkɔta ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
South Dakota
  (geografia, geograficzny) stan w środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych;

Dakota Północna /daˈkɔta puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
North Dakota
  (geografia, geograficzny) stan na północy Stanów Zjednoczonych;

Daleki Wschód /daˈlɛci ˈfsxut/ (n)
Far East
  (geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;

Dalmacja /dalˈmaʦ̑ʲja/ (pn)
Dalmatia
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;

Damaszek /dãˈmaʃɛk/ (pn)
Damascus
  (geografia, geograficzny) stolica Syrii;

Damian /ˈdãmʲjãn/ (pn)
Damian, Damien
  imię męskie;

Danaida /ˌdãnaˈ<sup>j</sup>ida/ (pn)
Danaid
  (mitologia grecka) każda z pięćdziesięciu królewien z Argos, córek Danaosa; za zamordowanie (z wyjątkiem jednej) swych mężów zostały skazane w Tartarze na napełnianie dziurawej beczki wodą noszoną w sitach albo dziurawych dzbanach;

Dania /ˈdãɲja/ (pn)
Denmark
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Daniel /ˈdãɲɛl/ (pn)
Daniel
  imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Daniela /dãˈɲɛla/ (pn)
Daniela
  imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego;

Dar es Salaam /ˈdar ˈɛs ːaˈlaãm/ (pn)
Dar es Salaam
  (geografia, geograficzny) miasto w Tanzanii, dawna stolica i siedziba władz;

Dardanele /ˌdardãˈnɛlɛ/ (n)
Dardanelles
  (geografia, geograficzny) cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą;

Dardżyling /dardʒˈɨliŋk/ (pn)
Darjeeling
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach, w stanie Bengal Zachodni w Himalajach;

Dariusz /ˈdarʲjuʃ/ (pn)
Darius
  imię męskie pochodzenia staroperskiego;

Darkiejmy /darkʲˈɛjmɨ/ (pn)
Ozyorsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) Oziorsk (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);

Darmstadt /dˈarmstatt/ (pn)
Darmstadt
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Hesji;

Darwin /dˈarvin/ (pn)
Darwin
  (geografia, geograficzny) miasto w Australii, stolica Terytorium Północnego
  angielskie nazwisko

Daszoguz /daʃˈɔɡus/ (pn)
Daşoguz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Turkmenistanie przy granicy z Uzbekistanem;

Dawid /ˈdavʲit/ (pn)
David
  imię męskie;

Debora /dɛbˈɔra/ (pn)
Deborah
  (biblijny) starotestamentowa prorokini z plemienia Naftalego;
Debora, Deborah, Debra
  imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Deimos /dɛˈ<sup>j</sup>ĩmɔs/ (pn)
Deimos
  (astronomia, astronomiczny) mniejszy i dalszy z dwóch księżyców Marsa;

Dejmos /dˈɛjmɔs/ (pn)
Deimos
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie trwogi, towarzysz Aresa na polu bitwy;

Dekalog /dɛˈkalɔk/ (n)
Ten Commandments, decalogue
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie i judaizmie: dziesięć przykazań Bożych;

Delatyn /dɛlˈatɨn/ (pn)
Deliatyn
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w obwodzie iwanofrankiwskim rejonie nadwórniańskim Ukrainy, niedaleko Nadwórnej u wschodniego przedproża Gorganów;

Delfin /ˈdɛlfʲĩn/ (pn)
Dolphin
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na niebie w pobliżu równika;

Delfina /dɛlfˈina/ (pn)
Delphine, Delfina
  imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Delft /dˈɛlft/ (pn)
Delft
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;

Demawend /dɛmˈavɛnt/ (pn)
Damavand
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie, w ostanie Teheran;

Demeter /dɛ̃ˈmɛtɛr/ (pn)
Demeter
  (mitologia grecka) bogini ziemi uprawnej, urodzaju, zboża i rolnictwa, utożsamiana z rzymską Ceres;

Demidówka /dˌɛmidˈufka/ (pn)
Demydivka
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim;

Demokratyczna Republika Konga /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa/ (pn)
Democratic Republic of the Congo
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj/ (pn)
Democratic Republic of São Tomé and Príncipe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce

Derażnia /dɛrˈaʒɲʲa/ (pn)
Derazhnia
  (geografia, geograficzny) miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim;

Derbent /dˈɛrbɛnt/ (pn)
Derbent
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Dagestanie, najdalej na południe wysunięte miasto Rosji, położone pomiędzy Morzem Kaspijskim a Kaukazem;

Des-dur /dˈɛzdˈur/ (n)
D-flat major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku des (w zapisie nutowym z pięcioma bemolami)

Desna /dˈɛsna/ (pn)
Desna
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i na Ukrainie, najdłuższy, lewostronny dopływ Dniepru;

Detroit /dɛtrˈɔit/ (pn)
Detroit
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan;
  (geografia, geograficzny) rzeka na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miast i gmin w Stanach Zjednoczonych;

Dezful /dˈɛsful/ (pn)
Dezful
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnim Iranie, w ostanie Chuzestan;

Diana /ˈdʲjãna/ (pn)
Diana
  (mitologia rzymska) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, źródeł leczniczych), utożsamiana z grecką Artemidą;
  imię żeńskie;

Diego /djˈɛɡɔ/ (pn)
Diego
  hiszpańskie imię męskie

Dijon /dʲˈijɔn/ (pn)
Dijon
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia, którego jest historyczną stolicą;

Dike /ˈdʲikɛ/ (pn)
Dike
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 99;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie sprawiedliwości, utożsamiana z rzymską Justycją; jedna z Hor;

Diogenes /dʲjɔˈɡɛ̃nɛs/ (pn)
Diogenes
  greckie imię męskie;

Dionizje /djɔɲˈizjɛ/ (n)
Dionysia
  antyczna uroczystość obrzęd ku czci Dionizosa

Dionizos /dʲjɔ̇̃ˈɲizɔs/ (pn)
Dionysus
  (mitologia grecka) bóg latorośli winnej, wina, mistycznego szału, ekstazy, wesołości, sił witalnych natury i form scenicznych, utożsamiany z rzymskim Liberem;

Dionizy /dʲjɔ̇̃ˈɲizɨ/ (pn)
Dennis, Denis
  imię męskie;

Disney /dʲˈisnɛj/ (pn)
Disney
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwisko twórcy amerykańskiego koncernu filmowego

Disneyland /dʲˌisnɛˈɨlant/ (pn)
Disneyland
  (turystyka, turystyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) wspólna nazwa kilku parków rozrywki tematycznie związanych z produkcjami The Walt Disney Company;

Diwali /dʲivˈali/ (pn)
Diwali
  hinduistyczne święto światła obchodzone ku czci bogini Lakszmi;

Dmitrow /dmˈitrɔf/ (pn)
Dmitrov
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim;

Dniepr /dʲɲɛpr̥/ (pn)
Dnipro
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie dniepropetrowskim na Ukrainie
Dnieper, Dnieper River
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;

Dniepropetrowsk /dɲʲˌɛprɔpˈɛtrɔfsk/ (pn)
Dnipropetrovsk
  (geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim odpowiadający nazwie miasta w latach 1991-2016);

Dniepropietrowsk /dɲʲˌɛprɔpʲˈɛtrɔfsk/ (pn)
Dnepropetrovsk
  (geografia, geograficzny) Dniepr, miasto na Ukrainie (polski egzonim w latach 1926-1991);

Dniestr /dʲɲɛstr̥/ (pn)
Dniester, Dnister river
  (geografia, geograficzny) rzeka wypływająca z Karpat Wschodnich, uchodząca do Morza Czarnego, a przepływająca przez Ukrainę i Mołdawię;

Dobrudża /dɔbrˈudʒa/ (pn)
Dobruja
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna między Morzem Czarnym a dolnym odcinkiem Dunaju;

Dobry Pasterz /dˈɔbrɨ pˈastɛʃ/ (n)
Good Shepherd
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) w teologii chrześcijańskiej: określenie Jezusa Chrystusa podkreślające, że jest on przywódcą i opiekunem

Dodekanez /dˌɔdɛkˈanɛs/ (pn)
Dodecanese
  (geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji;

Doha /dˈɔxa/ (pn)
Doha
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Kataru (egzonim wariantowy wg. KSNG)

Dokuczajewsk /dˌɔkutʃˈajɛfsk/ (pn)
Dokuchaievsk
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim;

Dolina Aosty /dɔˈlʲĩna ːˈɔstɨ/ (pn)
Aosta Valley
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i autonomiczny region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech;

Dolina Róż /dɔlˈina rˈuʃ/ (pn)
Rose Valley
  (geografia, geograficzny) dolina w środkowej Bułgarii, w okolicach miasta Kazanłyk;

Dolna Austria /dˈɔlna ˈawstrja/ (pn)
Lower Austria
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północnej Austrii;

Dolna Bawaria /dˈɔlna bavˈarja/ (pn)
Lower Bavaria
  (geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja we wschodniej Bawarii ze stolicą w Landshut;

Dolna Frankonia /dˈɔlna fraŋkˈɔɲʲa/ (pn)
Lower Franconia
  (geografia, geograficzny) okręg i rejencja w północno-zachodniej Bawarii;

Dolna Kraina /dˈɔlna kraˈina/ (pn)
Lower Carniola
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna położona w Słowenii, część Krainy;

Dolna Saksonia /dˈɔlna saksˈɔɲʲa/ (pn)
Lower Saxon, Lower Saxony
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;

Dolne Łużyce /ˈdɔlnɛ wuˈʒɨʦ̑ɛ/ (pn)
Lower Lusatia
  (geografia, geograficzny) część Łużyc należąca obecnie do Brandenburgii;

Dolny Śląsk /dˈɔlnɨ ɕlˈɔ̃sk/ (pn)
Lower Silesia
  (geografia, geograficzny) część Śląska położona w południowo-zachodniej Polsce oraz w północnej części Czech;

Dolomity /dˌɔlɔmˈitɨ/ (pn)
Dolomites
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w północno-wschodniej części Włoch;

Dominik /dɔ̃ˈmʲĩɲik/ (pn)
Dominic, Dominick
  imię męskie;

Dominika /ˌdɔ̃mʲĩˈɲika/ (pn)
Dominica
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;
  imię żeńskie;

Dominikana /ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna/ (pn)
Dominican Republic
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Don /dɔ̃n/ (pn)
Don River
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-zachodniej Rosji uchodząca do Morza Azowskiego;

Donald /ˈdɔ̃nalt/ (pn)
Donald
  imię męskie;

Donat /dˈɔnat/ (pn)
Donatus
  imię męskie;

Doniec /dˈɔɲʲɛts/ (pn)
Donets
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji i na Ukrainie, prawy dopływ Donu;

Donieck /ˈdɔ̃ɲɛʦ̑k/ (pn)
Donetsk
  (geografia, geograficzny) miasto na wschodzie Ukrainy;

Donna /dˈɔnna/ (pn)
Donna
  anglosaskie imię żeńskie

Dor /dˈɔr/ (n)
Dorian
  (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego plemienia greckiego;

Dorian /ˈdɔrʲjãn/ (pn)
Dorian
  imię męskie pochodzenia greckiego;
  (meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) nazwa huraganu wiejącego nad Atlantykiem w roku 2019

Dorota /dɔˈrɔta/ (pn)
Dorothy
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Dorothea /dˌɔrɔsˈɛa/ (pn)
Dorothea
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 339 z pasa głównego asteroid;

Doryda /dɔrˈɨda/ (pn)
Doris
  (geografia, geograficzny) (starożytność) część starożytnej Grecji obejmująca wyspy Rodos, Kos, część wybrzeża Karii i inne mniejsze wyspy w pobliżu, zasiedlone przez Greków mówiących dialektem doryckim;
  (geografia, geograficzny) (starożytność) niewielka kraina położona w Grecji Środkowej w dolinie rzeki Pindos, w starożytności uważana za kolebkę Dorów;
  (mitologia grecka) jedna z oceanid;
  imię żeńskie;

Douglas /dɔˈuɡlas/ (pn)
Douglas
  (geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii, na wschodnim wybrzeżu wyspy Man, stolica Wyspy Man rozumianej jako angielskie terytorium zależne;

Drawa /drˈava/ (pn)
Drava, Drave
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech, południowej Austrii, wschodniej Słowenii i północnej Chorwacji, stanowi część granicy chorwacko-węgierskiej, prawy dopływ Dunaju ;

Drezno /ˈdrɛznɔ/ (pn)
Dresden
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Droga Mleczna /ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na/ (pn)
Milky Way
  (astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie
  (astronomia, astronomiczny) galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. Układ Słoneczny;

Drohobycz /drɔˈxɔbɨʧ̑/ (pn)
Drohobych
  miasto na Ukrainie;

Dubaj /ˈdubaj/ (pn)
Dubai
  (geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie;
  (geografia, geograficzny) stolica emiratu (1.1);

Dublin /ˈdublʲĩn/ (pn)
Dublin
  (geografia, geograficzny) stolica Irlandii;

Dubrownik /duˈbrɔvʲɲik/ (pn)
Dubrovnik
  (geografia, geograficzny) portowe miasto na południu Chorwacji, nad Adriatykiem;

Duch Święty /ˈduxʲ ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (pn)
Holy Spirit, Holy Ghost
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;

Dudinka /dudʲˈiŋka/ (pn)
Dudinka
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, ośrodek administracyjny dawnego Tajmyrskiego (Dołgańsko-Nienieckiego) Okręgu Autonomicznego, w Kraju Krasnojarskim, nad Dudinką (1.2) i Jenisejem;

Duisburg /duˈizburk/ (pn)
Duisburg
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej części Niemiec, w Zagłębiu Ruhry;

Duma /dˈuma/ (pn)
Douma, Duma
  (geografia, geograficzny) miasto w Palestynie, na Zachodnim Brzegu Jordanu
Douma
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Syrii, na północny wschód od Damaszku;
Duma
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba niższa parlamentu Rosji i Federacji Rosyjskiej;

Dunaj /ˈdũnaj/ (pn)
Danube
  (geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Dunajów /dunˈajuf/ (pn)
Dunaiv
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasteczko, na Ukrainie w obwodzie lwowskim;

Dunkierka /dũŋʲˈcɛrka/ (pn)
Dunkirk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji;

Duszanbe /duˈʃãnbɛ/ (pn)
Dushanbe
  (geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu;

Duńczyk /ˈdũj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Dane
  człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii

Dwina /dvˈina/ (pn)
Northern Dvina
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej Rosji, uchodząca do Morza Białego;

Dyja Morawska /dˈɨja mɔrˈafska/ (pn)
Moravian Thaya
  (geografia, geograficzny) rzeka w Austrii i Czechach, wraz z Dyją Niemiecką tworzy Dyję

Dyneburg /dɨnˈɛburk/ (pn)
Daugavpils
  (geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, w południowo-wschodniej części kraju, nad Dźwiną;

Dystrykt Kolumbii /dˈɨstrɨkt kɔlˈumbji/ (pn)
District of Columbia
  (geografia, geograficzny) (administracja) formalnie Waszyngton, stolica Stanów Zjednoczonych;

Dziadek Mróz /ˈʥ̑adɛk ˈmrus/ (n)
Ded Moroz
  postać z rosyjskiego folkloru, odpowiednik świętego mikołaja, w Polsce popularny w czasach PRL;

Dzieciątko /dʑɛtɕˈɔntkɔ/ (n)
Baby Jesus, Child Jesus, Christ child, Divine Infant, Holy Child, Infant Jesus
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Chrystus jako dziecko

Dzielnica Łacińska /dʑɛlɲˈitsa watɕˈiɲska/ (pn)
Latin Quarter
  (geografia, geograficzny) (administracja) uniwersytecka dzielnica Paryża;

Dzierżyńsk /dʑˈɛrʒɨɲsk/ (pn)
Dzerzhinsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, port śródlądowy nad Oką;

Dziewica Maryja /dʑɛvˈitsa marˈɨja/ (pn)
Virgin Mary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Dzień Matki /dʑˈɛɲ mˈatki/ (n)
Mother's Day
  święto obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek;

Dzień Pański /dʑˈɛɲ pˈaɲski/ (n)
Lord's Day
  (peryfrastyczny) niedziela

Dzień Zakochanych /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˌzakɔˈxãnɨx/ (n)
Saint Valentine's Day, Valentine's Day
  święto zakochanych obchodzone 14 lutego (w dniu św. Walentego, patrona zakochanych) głównie w Ameryce Północnej, Australii i Europie Zachodniej

Dzień Świętej Łucji /dʑˈɛɲ ɕfʲˈɛntɛj wˈutsji/ (n)
Saint Lucy’s Day
  święto światła związane z przesileniem zimowym, obchodzone 13 grudnia (w dniu św. Łucji, patronki światła) głównie w Szwecji;

Dziki Zachód /ˈʥ̑ici ˈzaxut/ (n)
Wild West
  (historia, historyczny, historycznie) zachodnia część Stanów Zjednoczonych w okresie wzmożonego osadnictwa w XIX w.;

Dzukia /dʑˈukja/ (pn)
Dzūkija
  (geografia, geograficzny) jeden z regionów etnograficznych Litwy w południowej części kraju a także na Białorusi i w niewielkiej części w Polsce, znajdują się tutaj największe miasta litewskie jak Wilno czy Kowno;

Dzwoneczek /dʑvɔnˈɛtʃɛk/ (pn)
Tinker Bell
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) bohaterka filmów, książek i komiksów związanych z Piotrusiem Panem

Dąbrowica /dˌɔmbrɔvˈitsa/ (pn)
Dubrovytsia
  (geografia, geograficzny) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie rówieńskim;

Dżakarta /ʤ̑aˈkarta/ (pn)
Jakarta
  (geografia, geograficzny) stolica Indonezji;

Dżalalabad /dʒˌalalˈabat/ (pn)
Jalalabad
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul;

Dżamila /ʤ̑ãˈmʲila/ (pn)
Jamila
  imię żeńskie pochodzenia arabskiego

Dżanin /ˈʤ̑ãɲĩn/ (pn)
Jenin
  (geografia, geograficzny) miasto położone na północy Zachodniego Brzegu na terenie Autonomii Palestyńskiej;

Dżarasz /dʒˈaraʃ/ (pn)
Jerash
  (geografia, geograficzny) miasto w Jordanii, ośrodek administracyjny muhafazy;

Dżawachetia /dʒˌavaxˈɛtja/ (pn)
Javakheti
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Gruzji, od zachodu ograniczona rzeką Kurą oraz z innych stron Górami Szawszeckimi i Samsarskimi

Dżesika /dʒɛɕˈika/ (pn)
Jessica
  polskie imię żeńskie;

Dżibuti /ʤ̑ʲiˈbutʲi/ (pn)
Djibouti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Dżibuti (1.1);

Dżudda /dʒˈudda/ (pn)
Jeddah
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, w prowincji Mekka, nad Morzem Czerwonym;

Dżyzak /dʒˈɨzak/ (pn)
Jizzakh
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, stolica wilajetu dżyzackiego;

E-dur /ˈɛ‿dur/ (n)
E major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku e (w zapisie nutowym z czterema krzyżykami)

E-mail /ˈimɛjl/ (pn)
E-mail
  (informatyka, informatyczny) protokół internetowy przesyłania korespondencji;

EAN /ˈɛan/ (acronym)
EAN
  (handel, handlowy) rodzaj kodu towarowego; standard oznaczania towarów numeracją oraz odpowiadającym mu kodem kreskowym;

EAWG /ˌɛ‿a‿vu‿ˈɟɛ/ (acronym)
EAEC, EurAsEC, Eurasec
  = Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza

EBC /ɛ‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
ECB
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Centralny

EBI /ˈɛbʲi/ (acronym)
EIB
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Inwestycyjny;

EBOR /ˈɛbɔr/ (acronym)
EBRD
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju;

EBOiR /ɛbɔˈir/ (acronym)
EBRD
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju;

EDGE /ˈɛdʒ/ (n)
EDGE
  (telekomunikacja) rodzaj transmisji radiowej o prędkości 300–400 Kb/s

EFTA /ˈɛfta/ (acronym)
EFTA
  (skrót, skrótowiec, skrótowo) (ekonomia, ekonomiczny) = European Free Trade Association → Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu

EKUZ /ˈɛkus/ (acronym)
EHIC
  = (administracja) Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego;

EPENG /ˈɛpɛŋk/ (acronym)
EEPR
  Europejski program energetyczny na rzecz naprawy gospodarczej

EPROM /ˈɛprɔm/ (acronym)
EPROM
  (elektronika, elektroniczny) (informatyka, informatyczny) kasowalna i programowalna pamięć komputerowa, pracująca w trybie tylko do odczytu;

EPZ /ˈɛps/ (acronym)
EGP
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Europejska Partia Zielonych;

ESBC /ˌɛ‿ːz‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
ESCB
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Banków Centralnych;

ETPC /ˌɛ‿tɛ‿pɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
ECtHR
  = Europejski Trybunał Praw Człowieka

EWG /ɛ‿vu‿ˈɟɛ/ (acronym)
EAEC, EurAsEC, Eurasec
  = (ekonomia, ekonomiczny) Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza
EEC
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejska Wspólnota Gospodarcza

EZT /ɛ‿zɛt‿ˈːɛ/ (acronym)
EMU
  = elektryczny zespół trakcyjny;

Ebro /ˈɛbrɔ/ (pn)
Ebro
  (geografia, geograficzny) rzeka w Hiszpanii;
  (geografia, geograficzny) miasto w USA w stanie Floryda

Edam /ˈɛdam/ (pn)
Edam
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Holandii, w prowincji Holandia Północna;

Edeltruda /ˌɛdɛlˈtruda/ (pn)
Audrey
  rzadkie imię żeńskie pochodzenia staro-wysoko-niemieckiego;

Eden /ˈɛdɛn/ (pn)
Eden
  (biblijny) raj, ogród rajski;

Edfu /ˈɛtfu/ (pn)
Edfu
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Egipcie na zachodnim brzegu Nilu;

Edirne /ɛˈdʲirnɛ/ (pn)
Edirne
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Turcji

Edmund /ˈɛdmũnt/ (pn)
Edmund
  imię męskie;

Edom /ˈɛdɔ̃m/ (pn)
Edom
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnym Lewancie na południe od Morza Martwego;

Edward /ˈɛdvart/ (pn)
Edward
  imię męskie;

Edynburg /ɛˈdɨ̃nburk/ (pn)
Edinburgh
  (geografia, geograficzny) stolica Szkocji,

Edyta /ɛˈdɨta/ (pn)
Edith
  polskie imię żeńskie;

Efialtes /ɛˈfʲjaltɛs/ (pn)
Ephialtes
  dawne greckie imię męskie;

Efraim /ɛfrˈaim/ (pn)
Ephraim
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) biblijne imię męskie
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) nazwa jednego z dawnych plemion Izraela
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jeden z regionów Izraela w środkowej części tego kraju

Efrem /ˈɛfrɛm/ (pn)
Ephrem
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Efron /ˈɛfrɔn/ (pn)
Ephron
  (biblijny) rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych
  (biblijny) (geografia, geograficzny) niezidentyfikowane pasmo górskie w Palestynie
  (biblijny) (geografia, geograficzny) warowne miasto po wschodniej stronie Jordanu, w pokoleniu Beniamina

Egina /ɛˈɟĩna/ (pn)
Aegina
  (geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Egejskim, w archipelagu Wysp Argosarońskich;
  (geografia, geograficzny) (administracja) gmina (dimos) w Grecji obejmująca wyspy Eginę (1.1) i Moni
  (geografia, geograficzny) greckie miasto portowe, stolica wyspy Eginy (1.1)
  (mitologia grecka) nimfa z mitów greckich, córka boga Asoposa uprowadzona przez Zeusa

Egipt /ˈɛɟipt/ (pn)
Egypt
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;

Eklezjastes /ˌɛklɛzjˈastɛs/ (pn)
Ecclesiastes
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) Księga Koheleta
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny żydowski pisarz, autor Księgi Koheleta;

Ekwador /ɛˈkfadɔr/ (pn)
Ecuador
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;

Ekwadorczyk /ˌɛkfaˈdɔrʧ̑ɨk/ (n)
Ecuadorian, Ecuadorean
  obywatel Ekwadoru

Ela /ˈɛla/ (pn)
Ella Valley, Valley of Elah
  (geografia, geograficzny) dolina na Szefeli w Judei;
Elah
  biblijne imię męskie;

Elam /ˈɛlam/ (pn)
Elam
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo i kraina położone na terenach obecnego południowo-zachodniego Iranu

Elamita /ˌɛlamˈita/ (n)
Elamite
  (starożytność) mieszkaniec Elamu

Elba /ˈɛlba/ (pn)
Elba
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Tyrreńskim, położona między Półwyspem Apenińskim a Korsyką;

Elburs /ˈɛlburs/ (pn)
Alborz, Alburz
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie na Wyżynie Irańskiej w północnym Iranie;

Eleonora /ˌɛlɛɔ̃ˈnɔra/ (pn)
Eleanor, Elinor
  imię żeńskie;

Eleuteriusz /ˌɛlɛwtˈɛrjuʃ/ (pn)
Eleutherius, Eleutherus
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Eliasz /ˈɛlʲjaʃ/ (pn)
Elias
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Elida /ɛlˈida/ (pn)
Eleia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) górzysta kraina historyczna w zachodniej części Półwyspu Peloponeskiego, z głównymi ośrodkami w Elidzie (1.2) i Olimpii

Elista /ɛlˈista/ (pn)
Elista
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone na południu jej europejskiej części, stolica Republiki Kałmucji;

Elizjum /ɛlˈizjum/ (pn)
Elysium
  (mitologia grecka) raj, miejsce pośmiertnej egzystencji przeznaczone dla ludzi dobrych;

Elohim /ɛlˈɔçim/ (pn)
Elohim
  (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, starotestamentalne imię Boga;

Elred /ˈɛlrɛt/ (pn)
Aelred
  imię męskie

Elsynor /ɛlsˈɨnɔr/ (pn)
Elsinore, Helsingør
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Helsingør

Elżbieta /ɛlʒˈbʲjɛta/ (pn)
Elizabeth, Elisabet
  polskie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego;

Emanuel /ˌɛ̃mãˈnu<sup>w</sup>ɛl/ (pn)
Emanuel, Emmanuel, Immanuel
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Emerencjana /ˌɛmɛrɛntsjˈana/ (pn)
Emerentiana
  rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego

Emesa /ɛmˈɛsa/ (pn)
Emesa
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) Hims

Emilcin /ɛmˈiltɕin/ (pn)
Emilcin
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce, położona w gminie Opole Lubelskie, w powiecie opolskim, w województwie lubelskim;

Emilczyn /ɛmˈiltʃɨn/ (pn)
Yemilchyne
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w obwodzie żytomierskim Ukrainy, siedziba władz rejonu emilczyńskiego;

Emilia /ɛ̃ˈmʲilʲja/ (pn)
Emily, Emalee, Emelia, Emilee, Emilia, Emmy
  imię żeńskie;

Emilia-Romania /ˌɛ̃mʲilʲja‿rɔ̃ˈmãɲja/ (pn)
Emilia-Romagna
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północnych Włoszech;

Emir /ˈɛ̃mʲir/ (n)
Emir
  imię męskie pochodzenia arabskiego

Emma /ˈɛ̃mːa/ (pn)
Emma
  imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Emmanuel /ˌɛ̃mːãˈnu<sup>w</sup>ɛl/ (pn)
Emanuel, Emmanuel, Immanuel
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Enceladus /ˌɛntsɛlˈadus/ (pn)
Enceladus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Endymion /ɛ̃nˈdɨ̃mʲjɔ̃n/ (pn)
Endymion
  (mitologia grecka) król Elidy, piękny młodzieniec, ukochany Selene, ukarany nieprzerwanym snem i obdarzony wieczną młodością;

Eneasz /ɛnˈɛaʃ/ (pn)
Aeneas, Eneas
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;

Engelbert /ɛ̃ŋˈɡɛlbɛrt/ (pn)
Engelbert
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Enki /ˈɛŋki/ (pn)
Ea, Enki
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg sumeryjski;

Eolia /ɛˈɔlʲja/ (pn)
Aeolis
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północno-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;
Aeolia
  (mitologia grecka) córka Amytaona;
  (mitologia grecka) skalista wyspa pływająca po morzu i otoczona wałem ze spiżu, identyfikowana ze Stromboli lub Lipari; siedziba władcy wiatrów, Eola;

Eos /ˈɛɔs/ (pn)
Eos
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 221;

Epifaniusz /ˌɛpifˈaɲʲuʃ/ (pn)
Epiphanius
  imię męskie;

Epikur /ɛpˈikur/ (pn)
Epicurus
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof;

Epir /ˈɛpir/ (pn)
Epirus
  (geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;

Epir Północny /ˈɛpir puwnˈɔtsnɨ/ (pn)
Northern Epirus
  (geografia, geograficzny) północna część Epiru położona w południowej Albanii, na południe od linii Korcza-Himara

Erasmus /ɛˈrasmus/ (pn)
Erasmus Programme
  europejski program wymiany studentów i wykładowców uczelni wyższych;

Erato /ɛˈratɔ/ (pn)
Erato
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 62, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1860 r.;
  (mitologia grecka) driada i wieszczka z Arkadii; kapłanka Pana;
  (mitologia grecka) muza poezji miłosnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Ereb /ˈɛrɛp/ (pn)
Erebus, Erebos
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie ciemności świata podziemnego;
Erebus
  (mitologia grecka) najciemniejsza część podziemnego świata zmarłych – Hadesu;

Eris /ˈɛrʲis/ (pn)
Eris
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 136199;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią;

Ermentruda /ˌɛrmɛntrˈuda/ (pn)
Ermintrude
  rzadkie, historyczne imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Eros /ˈɛrɔs/ (pn)
Eros
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem);
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 433;

Erwin /ˈɛrvʲĩn/ (pn)
Irvin, Irwin, Erwin
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Erydan /ɛˈrɨdãn/ (pn)
Eridanus
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy i nieba południowego; zawiera jasną gwiazdę – Achernara; w Polsce widoczny częściowo zimą; góruje o północy w listopadzie; jedna z największych konstelacji;

Eryk /ˈɛrɨk/ (pn)
Eric, Erick, Erik
  imię męskie;

Eryka /ɛˈrɨka/ (pn)
Erika
  imię żeńskie

Erytrea /ˌɛrɨˈtrɛa/ (pn)
Eritrea
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;

Erywań /ɛˈrɨvãɲ/ (pn)
Yerevan
  (geografia, geograficzny) stolica Armenii;

Erzurum /ɛʒˈurum/ (pn)
Erzurum
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Turcji;

Es-dur /ˈɛzdˈur/ (n)
E-flat major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku es (w zapisie nutowym z trzema bemolami)

Eskwilin /ɛskfˈilin/ (pn)
Esquiline
  (geografia, geograficzny) wzgórze w Rzymie;

Essex /ˈɛssɛks/ (pn)
Essex
  (geografia, geograficzny) hrabstwo ceremonialne i niemetropolitalne we wschodniej Anglii;
  (geografia, geograficzny) nazwa wielu hrabstw, miejscowości, gmin oraz innych toponimów w krajach anglojęzycznych;
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo istniejące we wschodniej Anglii w latach 527–825;

Estera /ɛˈstɛra/ (pn)
Esther
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Estonia /ɛˈstɔ̃ɲja/ (pn)
Estonia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Estremadura /ˌɛstrɛmadˈura/ (pn)
Extremadura
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna ze wspólnot autonomicznych w Hiszpanii ze stolicą w Méridzie;
Estremadura
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i dawna prowincja w zachodniej części Portugalii;

Estremadurczyk /ˌɛstrɛmadˈurtʃɨk/ (n)
Extremaduran
  mieszkaniec Estremadury

Estuary English /ˌɛstuˈarɨ ˈɛŋɡliʃ/ (n)
Estuary English
  (językoznawstwo, językoznawczy) odmiana wymowy języka angielskiego używana współcześnie głównie w południowo-wschodniej Anglii;

Eter /ˈɛtɛr/ (pn)
Aether
  (mitologia grecka) bóg jasnego światła, uosobienie wyższych rejonów niebieskich; górne powietrze;

Etiopia /ɛˈtʲjɔpʲja/ (pn)
Ethiopia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Etna /ˈɛtna/ (pn)
Etna
  (geografia, geograficzny) czynny wulkan położony na Sycylii, we Włoszech;

Etol /ˈɛtɔl/ (n)
Aetolian
  mieszkaniec Etolii

Etolia /ɛˈtɔlʲja/ (pn)
Aetolia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnej Grecji

Etruria /ɛˈtrurʲja/ (pn)
Etruria
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w środkowej Italii nad Morzem Tyrreńskim, zasiedlona przez Etrusków w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.;

Etrusk /ˈɛtrusk/ (pn)
Etruscan
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.

Eubeja /ɛwbˈɛja/ (pn)
Euboea
  (geografia, geograficzny) przybrzeżna wyspa grecka w zachodniej części Morza Egejskiego;

Eufemia /ɛwˈfɛ̃mʲja/ (pn)
Euphemia
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Eufrat /ˈɛwfrat/ (pn)
Euphrates
  (geografia, geograficzny) rzeka w Azji, przepływa przez Turcję, Syrię i Irak;

Euklides /ɛwˈklʲidɛs/ (pn)
Euclid
  grecki matematyk;

Eupatoria /ˌɛwpatˈɔrja/ (pn)
Yevpatoria
  (geografia, geograficzny) miasto na Krymie, port nad Morzem Czarnym;

Eurazja /ɛwˈrazʲja/ (n)
Eurasia
  (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję;

Euroamerykanin /ˈɛwrɔãmɛrɨˈkãɲĩn/ (n)
Euramerican, Euro-American
  (eufemistycznie) (etnografia, etnograficzny) białoskóry Amerykanin pochodzenia europejskiego

Europa /ɛwˈrɔpa/ (pn)
Europe, Europa
  (geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;
Europa
  (mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 52;

Europa Południowa /ɛwrˈɔpa pˌɔwudɲʲˈɔva/ (n)
Southern Europe, South Europe
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej

Europa Północna /ɛwrˈɔpa puwnˈɔtsna/ (n)
North Europe, Northern Europe
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej

Europa Wschodnia /ɛwrˈɔpa fsxˈɔdɲʲa/ (n)
Eastern Europe
  (geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;

Europa Zachodnia /ɛwˈrɔpa zaˈxɔdʲɲa/ (n)
Western Europe
  (geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;

Europa Środkowa /ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva/ (pn)
Central Europe
  (geografia, geograficzny) region w centralnej Europie;

Europa Środkowo-Wschodnia /ɛwˈrɔpa ˌɕrɔtkɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲa/ (pn)
CEE, CEEC, Central and Eastern Europe, East-Central Europe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Europy, obejmujący kraje dawnego bloku socjalistycznego;

Europejczyk /ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk/ (n)
European
  mieszkaniec Europy

Europejka /ˌɛwrɔˈpɛjka/ (n)
European
  mieszkanka Europy

Europol /ɛwˈrɔpɔl/ (pn)
Europol
  Europejski Urząd Policji, agencja policyjna z siedzibą w Hadze;

Euros /ˈɛwrɔs/ (pn)
Euros, Eurus
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru południowo-wschodniego, utożsamiany z rzymskim Wulturnusem;

Euterpe /ɛwˈtɛrpɛ/ (pn)
Euterpe
  (mitologia grecka) muza poezji lirycznej i gry na aulosie, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Eutyches /ɛwtˈɨxɛs/ (pn)
Eutyches
  historyczne imię męskie pochodzenia greckiego

Euzebiusz /ɛwˈzɛbʲjuʃ/ (pn)
Eusebius
  imię męskie;

Ewa /ˈɛva/ (pn)
Eve, Eva
  (biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;
  polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Ewaryst /ɛvˈarɨst/ (pn)
Evaristus
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Ewelina /ˌɛvɛˈlʲĩna/ (pn)
Evelyn
  imię żeńskie pochodzenia celtyckiego;

Ezaw /ˈɛzaf/ (pn)
Esau
  biblijne imię męskie

Ezdrasz /ˈɛzdraʃ/ (pn)
Ezra, Esdras
  imię męskie;

Ezechiel /ɛˈzɛxʲjɛl/ (pn)
Ezekiel
  imię męskie pochodzenia biblijnego;

Ezop /ˈɛzɔp/ (pn)
Aesop
  (historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

F-dur /ˈɛvdˈur/ (n)
F major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku f (w zapisie nutowym z jednym bemolem)

FSB /ɛf‿ɛz‿ˈbɛ/ (acronym)
FSB
  = Federalna Służba Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej

Fabian /ˈfabʲjãn/ (pn)
Fabian
  imię męskie;

Facebook /fˌatsɛbˈɔɔk/ (pn)
Facebook
  (informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) internetowy serwis społecznościowy;

Falkland /fˈalklant/ (pn)
Falkland
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miejscowości – w Szkocji, USA i Kanadzie
  (geografia, geograficzny) toponim, składnik nazwy dwóch wysp Falkland Wschodni i Falkland Zachodni

Falklandy /falkˈlãndɨ/ (pn)
Falkland Islands, Falkland
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag (1.1);

Famagusta /fˌamaɡˈusta/ (pn)
Famagusta
  (geografia, geograficzny) miasto na Cyprze w tureckiej części wyspy;

Fastów /fˈastuf/ (pn)
Fastiv
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim;

Fatima /faˈtʲĩma/ (pn)
Fatima
  (geografia, geograficzny) miasto w Portugalii
Fatimah
  arabskie imię żeńskie

Faustyn /fˈawstɨn/ (pn)
Faustinus
  imię męskie

Faustyna /fawˈstɨ̃na/ (pn)
Faustina
  imię żeńskie;

Fawoniusz /faˈvɔ̃ɲuʃ/ (pn)
Favonius
  (mitologia rzymska) bóg i uosobienie wiatru zachodniego, utożsamiany z greckim Zefirem;

Federacja Bośni i Hercegowiny /fˌɛdɛrˈatsja bˈɔɕɲi i xˌɛrtsɛɡɔvˈinɨ/ (pn)
Federation of Bosnia and Herzegovina
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dwóch części składowych tworzących Bośnię i Hercegowinę, zamieszkana w większości przez Boszniaków i Chorwatów;

Federacja Rosyjska /ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska/ (pn)
Russian Federation
  (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji

Federacyjna Republika Brazylii /ˌfɛdɛraˈʦ̑ɨjna rɛˈpublʲika braˈzɨlʲji/ (pn)
Federative Republic of Brazil
  (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Brazylii, państwa w Ameryce Południowej

Federalna Republika Nigerii /fˌɛdɛrˈalna rɛpˈublikˌa ɲiɡˈɛrji/ (pn)
Federal Republic of Nigeria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Nigerii

Federalna Republika Somalii /fˌɛdɛrˈalna rɛpˈublikˌa sɔmˈalji/ (pn)
Federal Republic of Somalia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Somalii jako państwa

Felicjan /fɛˈlʲiʦ̑ʲjãn/ (pn)
Felician, Felicianus
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Felicyta /fˌɛlitsˈɨta/ (pn)
Felicity
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Feliks /ˈfɛlʲiks/ (pn)
Felix
  imię męskie;

Felsztyn /fˈɛlʃtɨn/ (pn)
Skelivka
  (geografia, geograficzny) wieś, a dawniej miasto, na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim;

Fenicja /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲja/ (pn)
Phoenicia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;

Fenicjanin /ˌfɛ̃ɲiˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn/ (n)
Phoenician
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Fenicji

Feniks /ˈfɛ̃ɲiks/ (pn)
Phoenix
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Fennoskandia /fˌɛnnɔskˈandja/ (pn)
Fennoscandia
  (geografia, geograficzny) rozległy półwysep w Europie Północnej składający się z trzech części: Międzymorza Fińsko-Karelskiego oraz z odgałęziających się od niej dwóch półwyspów: Skandynawskiego i Kolskiego;

Fergana /fɛrɡˈana/ (pn)
Fergana
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu fergańskiego;

Ferrara /fɛrˈara/ (pn)
Ferrara
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Fez /fɛs/ (pn)
Fes, Fez
  (geografia, geograficzny) miasto w Maroku;

Fibicjusz /fibʲˈitsjuʃ/ (pn)
Fibicius
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego

Fidżi /ˈfʲiʤ̑ʲi/ (pn)
Fiji
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Fidżyjczyk /fʲiˈʤ̑ɨjʧ̑ɨk/ (n)
Fijian
  obywatel Fidżi

Fiesole /fjɛsˈɔlɛ/ (pn)
Fiesole
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w prowincji Florencja;

Filadelfia /ˌfʲilaˈdɛlfʲja/ (pn)
Philadelphia
  (geografia, geograficzny) miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania;

Filemon /fʲiˈlɛ̃mɔ̃n/ (pn)
Philemon
  imię męskie;

Filip /ˈfʲilʲip/ (pn)
Philip
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Filipiny /ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ/ (pn)
Philippines
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Filipińczyk /ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Filipino
  obywatel Filipin

Filistea /filˈisti/ (pn)
Philistia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na obszarze Palestyny, zamieszkana przez Filistynów

Filistyn /filˈistɨn/ (n)
Philistine
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Filistei;

Filoktet /fʲiˈlɔktɛt/ (pn)
Philoctetes
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, król Tesalii, łucznik, spadkobierca łuku Heraklesa i zabójca Parysa;

Filomena /ˌfʲilɔ̃ˈmɛ̃na/ (pn)
Philomena, Filomena
  imię żeńskie;

Filon /ˈfʲilɔ̃n/ (pn)
Philo
  imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Fin /fʲĩn/ (n)
Finn
  człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii

Finlandia /fʲĩnˈlãndʲja/ (pn)
Finland
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Fionia /fjˈɔɲʲa/ (pn)
Funen
  (geografia, geograficzny) wyspa Danii, położona między Półwyspem Jutlandzkim a Zelandią;

Fis-dur /fˈizdˈur/ (n)
F-sharp major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku fis (w zapisie nutowym z sześcioma krzyżykami)

Flandria /ˈflãndrʲja/ (pn)
Flanders
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii
  (geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii;

Flandria Wschodnia /ˈflãndrʲja ˈfsxɔdʲɲa/ (pn)
East Flanders
  (geografia, geograficzny) prowincja w Belgii;

Flandria Zachodnia /flˈandrja zaxˈɔdɲʲa/ (pn)
West Flanders
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w zachodniej Belgii, nad Morzem Północnym;

Flora /ˈflɔra/ (pn)
Flora
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 8;
  (mitologia rzymska) bogini wiosny, kwiatów, roślinności w stadium kwitnienia i wszystkiego co rozkwita, utożsamiana z grecką nimfą Chloris;
  imię żeńskie;

Florencja /flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (pn)
Florence
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech;

Florencjusz /flɔrˈɛntsjuʃ/ (pn)
Florence
  imię męskie;

Florentyna /flˌɔrɛntˈɨna/ (n)
Florentina
  imię żeńskie

Florentynka /flˌɔrɛntˈɨŋka/ (pn)
Florentine
  obywatelka Republiki Florenckiej

Florentyńczyk /flˌɔrɛntˈɨɲtʃɨk/ (n)
Florentine
  obywatel Republiki Florenckiej

Floryda /flɔˈrɨda/ (n)
Florida
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Ameryki Północnej;

Floryn /flˈɔrɨn/ (pn)
Florin, Florinus
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Fobos /ˈfɔbɔs/ (pn)
Phobos
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie strachu, towarzysz Aresa na polu bitwy;
  (astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa;

Focjusz /ˈfɔʦ̑ʲjuʃ/ (pn)
Photios
  imię męskie pochodzenia greckiego

Foggia /fˈɔɡɡja/ (pn)
Foggia
  (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w Apulii;
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w południowych Włoszech, w Apulii; stolica prowincji Foggia (1.2);

Fokida /fɔkˈida/ (pn)
Phocis
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielka kraina w środkowej Grecji, na terenie której znajdowały się słynne z wyroczni Delfy i góra Parnas;

Formoza /fɔrmˈɔza/ (pn)
Formosa
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa wyspy Tajwan

Fosowskie /fɔsˈɔfskʲɛ/ (n)
Fosowskie
  (geografia, geograficzny) dzielnica miasta Kolonowskie, w województwie opolskim, dawniej miejscowość;

Fotis /ˈfɔtʲis/ (pn)
Fotis
  imię męskie pochodzenia greckiego, współczesna forma imienia Focjusz

Franciszek /frãɲˈʨ̑iʃɛk/ (pn)
Francis
  imię męskie pochodzenia germańskiego;

Franciszka /frãɲˈʨ̑iʃka/ (pn)
Francesca, Frances
  imię żeńskie;

Francja /ˈfrãnʦ̑ʲja/ (n)
France
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Francuz /ˈfrãnʦ̑us/ (n)
Frenchman
  człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Francuzka /frãnˈʦ̑uska/ (n)
Frenchwoman
  kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Frankfurt /ˈfrãŋkfurt/ (pn)
Frankfurt
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Frankfurt nad Menem

Frankfurt nad Menem /frˈaŋkfurt nat mˈɛnɛm/ (pn)
Frankfurt
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Freja /ˈfrɛja/ (pn)
Freya
  nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny;
  skandynawskie i germańskie imię żeńskie o pochodzeniu staronordyckim

Frosinone /frˌɔɕinˈɔnɛ/ (pn)
Frosinone
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum;

Fryburg /frˈɨburk/ (pn)
Fribourg
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad rzeką Sarine, stolica kantonu Fryburg (1.2);

Frygia /frˈɨɡja/ (pn)
Phrygia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;

Frygijczyk /frɨɡʲˈijtʃɨk/ (n)
Phrygian
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Frygii

Frygijka /frɨɡʲˈijka/ (n)
Phrygian
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkanka Frygii

Fryzja /frˈɨzja/ (pn)
Friesland
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;

Fryzja Wschodnia /frˈɨzja fsxˈɔdɲʲa/ (pn)
East Frisia, Eastern Friesland
  (geografia, geograficzny) nadmorski region w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, stanowi środkowy odcinek Fryzji;

Fudżi /ˈfuʤ̑ʲi/ (pn)
Fuji
  (geografia, geograficzny) wulkan i zarazem najwyższy szczyt Japonii leżący na wyspie Honsiu;

Fulda /fˈulda/ (pn)
Fulda
  (geografia, geograficzny) (administracja)miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, położone nad rzeką Fuldą (1.2);

G-dur /ɡjˈɛdˈur/ (n)
G major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z jednym krzyżykiem)

G8 /ɡjˈɛ ˈɔɕɛm/ (acronym)
G8
  (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forum polityczno-gospodarcze zrzeszające osiem najbardziej wpływowych państw świata, tj. Wielką Brytanię, Francję, Niemcy, Włochy, Japonię, Stany Zjednoczone, Kanadę i Rosję;

GAFA /ɡˈafa/ (acronym)
GAFA
  = (ekonomia, ekonomiczny) Google, Apple, Facebook, Amazon

GHB /ɡjˌɛxˌabˈɛ/ (acronym)
GHB
  = (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas γ-hydroksymasłowy, składnik tzw. pigułki gwałtu;

GMO /ɟɛ‿ɛ̃m‿ˈɔ/ (acronym)
GMO
  (rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) organizm zmodyfikowany genetycznie;

GOP /ɡɔp/ (acronym)
Uppper Silesian Industrial Region
  = (ekonomia, ekonomiczny) (geografia, geograficzny) Górnośląski Okręg Przemysłowy

Gabon /ˈɡabɔ̃n/ (pn)
Gabon
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
Gabon Estuary, Gabon River
  (geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) Estuaire de Gabon, wspólne estuarium rzek Komo i Ebe w Gabonie (1.1)

Gabriel /ˈɡabrʲjɛl/ (pn)
Gabriel
  imię męskie;

Gad /ɡat/ (n)
Gad
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii jeden z synów Jakuba;

Gagauz /ɡˈaɡaws/ (n)
Gagauz
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego Gagauzję

Gagra /ɡˈaɡra/ (pn)
Gagra
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu;

Gaja /ˈɡaja/ (pn)
Gaia
  (mitologia grecka) kosmologiczna grecka bogini, personifikacja matki-ziemi;

Galacja /ɡalˈatsja/ (pn)
Galatia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;

Galaktyka /ɡaˈlaktɨka/ (pn)
Galaxy
  (astronomia, astronomiczny) galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. Układ Słoneczny

Galaktyka Andromedy /ɡaˈlaktɨka ˌãndrɔ̃ˈmɛdɨ/ (pn)
Andromeda Galaxy
  (astronomia, astronomiczny) galaktyka spiralna w gwiazdozbiorze Andromedy oznaczona jako M31;

Galapagos /ɡˌalapˈaɡɔs/ (pn)
Galapagos, Galápagos
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z prowincji w Ekwadorze;
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Spokojnym, na zachód od wybrzeża Ameryki Południowej;

Galata /ɡalˈata/ (n)
Galatian
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Galacji;

Galia /ˈɡalʲja/ (pn)
Gaul
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie

Galicia /ɡalˈisja/ (pn)
Galicia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii

Galicja /ɡaˈlʲiʦ̑ʲja/ (pn)
Galicia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;

Galilea /ˌɡalʲiˈlɛa/ (pn)
Galilee
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;
Galilea
  (geografia, geograficzny) gmina w Hiszpanii, w prowincji La Rioja;

Gambia /ˈɡãmbʲja/ (pn)
the Gambia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gandawa /ɡãnˈdava/ (pn)
Ghent
  (geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Gandhi /ˈɡaːn.d̪ʱi/ (pn)
Gandhi
  jeden z twórców współczesnej państwowości indyjskiej i propagator pacyfizmu jako środka walki politycznej;

Ganges /ˈɡãŋɡɛs/ (pn)
Ganges
  (geografia, geograficzny) rzeka w Indiach;

Ganimedes /ˌɡãɲĩˈmɛdɛs/ (pn)
Ganymede
  (mitologia grecka) piękny młodzieniec, ukochany boga Zeusa; królewicz trojański; podczaszy na Olimpie; syn Trosa i Kalliroe;
  (astronomia, astronomiczny) największy księżyc Jowisza; największy księżyc w Układzie Słonecznym; jeden z księżyców galileuszowych;

Gargantua /ɡˌarɡantˈua/ (pn)
Gargantua
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

Garo /ɡˈarɔ/ (n)
Garo
  (etnografia, etnograficzny) lud zamieszkujący stan Meghalaya w Indiach oraz przygraniczne obszary Bangladeszu;

Garuda /ɡarˈuda/ (pn)
Garuda
  (mitologia, mitologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduistyczne i buddyjskie bóstwo przedstawiane w postaci orła, zwykle o ludzkim ciele w złotych lub czerwonych barwach;

Gaskonia /ɡaskˈɔɲʲa/ (pn)
Gascony
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji;

Gaskończyk /ɡaskˈɔɲtʃɨk/ (n)
Gascon
  mężczyzna z Gaskonii

Gatczyna /ɡattʃˈɨna/ (pn)
Gatchina
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w środkowej części obwodu leningradzkiego;

Gay /ɡˈaj/ (pn)
Gay
  anglosaskie imię męskie
  anglosaskie nazwisko
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miejscowości w USA

Gaza /ˈɡaza/ (pn)
Gaza, Gaza City
  (geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Gazańczyk /ɡazˈaɲtʃɨk/ (n)
Gazan
  obywatel Strefy Gazy

Gdańsk /ɡdãj̃sk/ (pn)
Gdańsk, Gdansk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Gdow /ɡdˈɔf/ (pn)
Gdov
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus, na północ od Pskowa;

Geldria /ɡˈɛldrja/ (pn)
Gelderland
  (geografia, geograficzny) (administracja) największa prowincja Holandii, jej stolicą jest Arnhem;

Gelendżyk /ɡɛlˈɛndʒɨk/ (pn)
Gelendzhik
  miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, popularny kurort na kaukaskim wybrzeżu Morza Czarnego;

Gemma /ˈɡɛ̃mːa/ (pn)
Gemma
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Genewa /ɡɛ̃ˈnɛva/ (pn)
Geneva
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Genezaret /ɡˌɛnɛzˈarɛt/ (pn)
Lake of Gennesaret
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Jezioro Tyberiadzkie;
Gennesaret
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Tyberiadzkim

Geniczesk /ɡɛɲˈitʃɛsk/ (pn)
Henichesk
  (geografia, geograficzny) miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim, na brzegu Morza Azowskiego;

Genowefa /ˌɡɛ̃nɔˈvɛfa/ (pn)
Genevieve
  imię żeńskie;

Genua /ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a/ (pn)
Genoa
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria;

George Town /dʒˈɔrtʃ tawn/ (n)
George Town
  (geografia, geograficzny) stolica Kajmanów, brytyjskiego terytorium zamorskiego, położona na wyspie Wielki Kajman

Georgetown /dʒˈɔrtʃtawn/ (pn)
Georgetown
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilkudziesięciu miast, dzielnic miast i gmin w krajach anglojęzycznych;

Georgia /dʒˈɔrdʒja/ (pn)
Georgia
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;

Georgia Południowa /dʒˈɔrdʒja pˌɔwudɲʲˈɔva/ (pn)
South Georgia
  (geografia, geograficzny) brytyjska wyspa na południowym Atlantyku, stanowiąca część zamorskiego terytorium Georgia Południowa i Sandwich Południowy

Georgina /ɡˌɛɔrɡʲˈina/ (pn)
Georgina
  imię żeńskie;

Germanin /ɡɛrmˈaɲin/ (n)
German
  (etnografia, etnograficzny) członek plemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy;

Gerontiusz /ɡɛrˈɔntjuʃ/ (pn)
Gereint, Gerren
  historyczne imię męskie

Gertruda /ɡɛrˈtruda/ (pn)
Gertrude
  imię żeńskie;

Gerwazy /ɡɛrˈvazɨ/ (pn)
Gervase, Jarvis
  imię męskie;

Ges-dur /ɡˈɛzdˈur/ (n)
G-flat major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ges (w zapisie nutowym z sześcioma bemolami)

Geszur /ɡˈɛʃur/ (pn)
Geshur
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowej części Golanu, na wschód od Jeziora Galilejskiego;

Ghana /ˈɡãna/ (pn)
Ghana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gibraltar /ɟiˈbraltar/ (pn)
Gibraltar
  (geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego

Gilead /ɡʲilˈɛat/ (pn)
Gilead
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w starożytnej Palestynie, pomiędzy rzekami Arnon i Jarmuk;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych

Gioconda /ɡʲɔtsˈɔnda/ (pn)
Mona Lisa
  (sztuka) kobieta sportretowana na słynnym obrazie Leonarda da Vinci

Giza /ɡʲˈiza/ (pn)
Giza
  (geografia, geograficzny) miasto w Egipcie;

Giżycko /ɟiˈʒɨʦ̑kɔ/ (pn)
Gizycko
  (geografia, geograficzny) miasto powiatowe w województwie warmińsko-mazurskim;

Glarus /ɡlˈarus/ (pn)
Glarus
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii, w Alpach Glarneńskich;

Gliwice /ɡlʲiˈvʲiʦ̑ɛ/ (pn)
Gliwice
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Polsce;

Goa /ɡˈɔa/ (pn)
Goa
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;

Godfryd /ˈɡɔdvrɨt/ (pn)
Godfrey
  imię męskie;

Godzilla /ɡɔˈʥ̑ilːa/ (pn)
Godzilla
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;

Godzina czytań /ɡɔdʑˈina tʃˈɨtaɲ/ (n)
Office of Readings
  jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;

Godzina dla Ziemi /ɡɔdʑˈina dla ʑˈɛmi/ (n)
Earth Hour
  ekologiczna akcja wygaszania świateł, obchodzona jako święto w ostatnią sobotę marca;

Golan /ɡˈɔlan/ (pn)
Golan
  (geografia, geograficzny) płaskowyż położony na granicy Izraela, Syrii i Libanu;

Golem /ˈɡɔlɛ̃m/ (pn)
Golem
  (folklor) legendarna istota z gliny znana z tradycji judaistycznej

Golgota /ɡɔlɡˈɔta/ (pn)
Golgotha
  (geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;

Goliat /ɡˈɔljat/ (pn)
Goliath
  (biblijny) filistyński olbrzym pokonany przez Dawida strzałem z procy;

Gomora /ɡɔmˈɔra/ (pn)
Gomorrah
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;

Gondwana /ɡɔ̃ndˈvãna/ (pn)
Gondwana
  (geologia, geologiczny) jeden z superkontynentów powstałych w wyniku rozpadu Pangei;

Gorce /ɡˈɔrtsɛ/ (pn)
Gorce Mountains
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w południowej Polsce, w Beskidach Zachodnich;

Gorgonia /ɡɔrɡˈɔɲʲa/ (pn)
Gorgonia
  rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Gori /ɡˈɔri/ (pn)
Gori
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Wewnętrzna Kartlia;

Gorycja /ɡɔrˈɨtsja/ (pn)
Gorizia
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Friuli-Wenecja Julijska;

Gotard /ɡˈɔtart/ (pn)
Gotthard
  imię męskie;

Gouda /ɡɔˈuda/ (pn)
Gouda
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej części Holandii;

Gołąb /ˈɡɔwɔ̃mp/ (pn)
Columba
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Gracja /ɡrˈatsja/ (pn)
Grace
  imię żeńskie;

Grampiany /ɡrampʲˈanɨ/ (pn)
Grampian Mountains, Grampians
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Szkocji;

Graz /ɡrˈas/ (pn)
Graz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, stolica kraju związkowego Styria, położone nad rzeką Murą, u podnóża Alp Styryjskich;

Grecja /ˈɡrɛʦ̑ʲja/ (pn)
Greece
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Greenwich /ɡrˈinvix/ (pn)
Greenwich
  dzielnica Londynu z obserwatorium astronomicznym, którego położenie wyznacza przebieg południka zerowego;

Grek /ɡrɛk/ (n)
Greek
  człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grenada /ɡrɛ̃ˈnada/ (pn)
Grenada
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Grenadyny /ɡrˌɛnadˈɨnɨ/ (pn)
Grenadines
  (geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich położonych między wyspami Saint Vincent i Grenadą;

Grenlandia /ɡrɛ̃nˈlãndʲja/ (pn)
Greenland
  (geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

Grenoble /ɡrɛnˈɔblɛ/ (pn)
Grenoble
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Greta /ˈɡrɛta/ (n)
Greta
  imię żeńskie;

Grodno /ˈɡrɔdnɔ/ (n)
Grodno
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Białorusi;

Gruzin /ˈɡruʑĩn/ (n)
Georgian
  osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji

Gruzja /ˈɡruzʲja/ (pn)
Georgia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Gryfita /ɡrɨfˈita/ (n)
Griffin
  (historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel dynastii panującej na Pomorzu Zachodnim;

Gryzonia /ɡrɨˈzɔ̃ɲja/ (pn)
Grisons, Graubünden
  (geografia, geograficzny) jeden z dwudziestu sześciu szwajcarskich kantonów;

Grzegorz /ˈɡʒɛɡɔʃ/ (pn)
Gregory
  imię męskie;

Grzymałów /ɡʒɨmˈawuf/ (pn)
Hrymailiv
  (geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim, nad rzeką Gniłą;

Grób Pański /ɡrˈup pˈaɲski/ (pn)
Holy Sepulchre
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) pozostałości grobu Jezusa Chrystusa w Jerozolimie zamienione w kaplicę

Guam /ˈɡu<sup>w</sup>ãm/ (pn)
Guam
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Gudauta /ɡudˈawta/ (pn)
Gudauta
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone na wybrzeżu Morza Czarnego;

Gudermes /ɡudˈɛrmɛs/ (pn)
Gudermes
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w Czeczenii;

Gudźarat /ɡudʑˈarat/ (pn)
Gujarat
  (geografia, geograficzny) stan w Indiach, leżący w północno-zachodniej części kraju;

Guernsey /ɡuˈɛrnsɛj/ (pn)
Guernsey
  (geografia, geograficzny) wyspa w Europie;

Gujana /ɡuˈjãna/ (pn)
Guyana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

Gujana Francuska /ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska/ (pn)
French Guiana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;

Guria /ɡˈurja/ (pn)
Guria
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji

Gusiew /ɡˈuɕɛf/ (pn)
Gusev
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Gwadelupa /ˌɡvadɛˈlupa/ (pn)
Guadeloupe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;

Gwardiejsk /ɡvˈardjɛjsk/ (pn)
Gvardeysk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim, położone na prawym brzegu Pregoły;

Gwatemala /ˌɡvatɛ̃ˈmala/ (pn)
Guatemala
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;

Gwiazda Betlejemska /ɡvʲˈazda bˌɛtlɛjˈɛmska/ (pn)
Star of Bethlehem
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) nazwa jasnego obiektu astronomicznego, który według Biblii doprowadził Trzech Króli do miejsca narodzin Jezusa Chrystusa w Betlejem;

Gwiazda Poranna /ˈɡvʲjazda pɔˈrãnːa/ (pn)
morning star, Morning Star
  (astronomia, astronomiczny) Wenus widoczna nad horyzontem przed wschodem Słońca

Gwiazda Wieczorna /ˈɡvʲjazda vʲjɛˈʧ̑ɔrna/ (pn)
Evening Star
  (astronomia, astronomiczny) Wenus widoczna nad horyzontem po zachodzie Słońca

Gwinea /ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Guinea
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
  (geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;

Gwinea Bissau /ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw/ (pn)
Guinea-Bissau
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;

Gwinea Równikowa /ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva/ (pn)
Equatorial Guinea
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Góra Oliwna /ɡˈura ɔlˈivna/ (pn)
Mount of Olives
  (geografia, geograficzny) wzniesienie nieopodal starego miasta Jerozolimy w Judei;

Góra Parkowa /ɡˈura parkˈɔva/ (n)
Park Mountain
  (geografia, geograficzny) góra leżąca w Bielawie

Góra Stołowa /ˈɡura stɔˈwɔva/ (pn)
Mensa
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;
Table Mountain
  (geografia, geograficzny) jeden ze szczytów górskich w Górach Przylądkowych;

Górna Angara /ɡˈurna aŋɡˈara/ (pn)
Upper Angara
  (geografia, geograficzny) rzeka w Buriacji, wpadająca do jeziora Bajkał;

Górna Austria /ɡˈurna ˈawstrja/ (pn)
Upper Austria
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej Austrii ze stolicą w Linzu;

Górna Bawaria /ɡˈurna bavˈarja/ (pn)
Upper Bavaria
  (geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w południowej Bawarii ze stolicą w Monachium;

Górna Frankonia /ɡˈurna fraŋkˈɔɲʲa/ (pn)
Upper Franconia
  (geografia, geograficzny) (administracja) okręg oraz rejencja w kraju związkowym Bawaria;

Górna Kraina /ɡˈurna kraˈina/ (pn)
Upper Carniola
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;

Górne Łużyce /ˈɡurnɛ wuˈʒɨʦ̑ɛ/ (n)
Upper Lusatia
  (geografia, geograficzny) część Łużyc należąca obecnie do Saksonii;

Górny Śląsk /ɡˈurnɨ ɕlˈɔ̃sk/ (pn)
Upper Silesia
  (geografia, geograficzny) część Śląska należąca obecnie do Polski i Czech;

Górski Karabach /ˈɡursʲci kaˈrabax/ (pn)
Nagorno-Karabakh
  (geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem;

Góry Abakańskie /ɡˈurɨ ˌabakˈaɲskʲɛ/ (pn)
Abakan Range
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Federacji Rosyjskiej, w południowej Syberii w Chakasji, położone na granicy Ałtaju i Sajanu Zachodniego;

Góry Albańskie /ɡˈurɨ albˈaɲskʲɛ/ (pn)
Alban Hills
  (geografia, geograficzny) pas wzniesień w Kampanii Rzymskiej, na południowy wschód od Rzymu;

Góry Banackie /ɡˈurɨ banˈatskʲɛ/ (pn)
Banat Mountains
  (geografia, geograficzny) grupa górska w Karpatach Południowych w rumuńskiej części Banatu;

Góry Baskijskie /ɡˈurɨ baskˈijskʲɛ/ (pn)
Basque Mountains
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej Hiszpanii, pomiędzy Górami Kantabryjskimi na zachodzie i Pirenejami na wschodzie;

Góry Kaledońskie /ɡˈurɨ kˌalɛdˈɔɲskʲɛ/ (pn)
Northwest Highlands
  (geografia, geograficzny) stare pasmo górskie w północnej Szkocji;

Góry Kambryjskie /ɡˈurɨ kambrˈɨjskʲɛ/ (pn)
Cambrian Mountains
  (geografia, geograficzny) stary, silnie zniszczony masyw górski położony w środkowej Walii;

Góry Kantabryjskie /ɡˈurɨ kˌantabrˈɨjskʲɛ/ (pn)
Cantabrian Mountains
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej części Hiszpanii na Półwyspie Iberyjskim, położone na północnym skraju Mesety Iberyjskiej, usytuowane równolegle do wybrzeża Zatoki Biskajskiej;

Góry Katalońskie /ɡˈurɨ kˌatalˈɔɲskʲɛ/ (pn)
Catalan Mediterranean System
  (geografia, geograficzny) góry w północno-wschodniej Hiszpanii rozciągające się wzdłuż brzegu Morza Śródziemnego, od Pirenejów do doliny rzeki Ebro;

Góry Pennińskie /ɡˈurɨ pɛnɲˈiɲskʲɛ/ (pn)
Pennines
  (geografia, geograficzny) niskie góry w północnej części Anglii o przebiegu południkowym;

Góry Połabskie /ɡˈurɨ pɔwˈapskʲɛ/ (pn)
Elbe Sandstone Mountains
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski rozciągający się w północno-zachodnich Czechach, w kraju usteckim i południowo-wschodnich Niemczech (Saksonia);

Góry Rodniańskie /ɡˈurɨ rɔdɲʲˈaɲskʲɛ/ (pn)
Rodna Mountains
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnej Rumunii, na granicy Marmaroszu i Siedmiogrodu;

Góry Skaliste /ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ/ (pn)
Rocky Mountains, Rockies
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej;

Góry Skandynawskie /ɡˈurɨ skˌandɨnˈafskʲɛ/ (pn)
Scandinavian Mountains
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w zachodniej i północnej części Półwyspu Skandynawskiego, ciągnący się wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, na terytorium Norwegii, Szwecji i częściowo Finlandii;

Góry Sybińskie /ɡˈurɨ sɨbʲˈiɲskʲɛ/ (pn)
Cindrel Mountains
  (geografia, geograficzny) góry w środkowej Rumunii na zachód od rzeki Aluty, część Karpat Południowych;

Göteborg /ɡˈɛtɛbɔrɡ/ (pn)
Gothenburg
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Szwecji, położone nad cieśniną Kattegat;

Głuchoniemcy /ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ/ (n)
Walddeutsche
  (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etnograficzna zbiorcza nazwa niemieckojęzycznych osadników w Karpatach polskich, między Wisłoką (lub Dunajcem) a Sanem;

Głuchy /ˈɡwuxɨ/ (adj)
Deaf
  (środowiskowy) identyfikujący się ze społecznością, kulturą osób głuchych

Głuchy /ˈɡwuxɨ/ (n)
Deaf
  człowiek Głuchy (1.1)

Głuchów /ɡwˈuxuf/ (pn)
Hlukhiv
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie sumskim na Ukrainie, nad rzeką Esmań;

H /xa/ (symbol)
B
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) siódmy od C dźwięk w szeregu diatonicznym każdej oktawy;

H-dur /xˈadˈur/ (n)
B major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku h (w zapisie nutowym z pięcioma krzyżykami)

HIV /xʲif/ (acronym)
HIV
  (medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS;

HPV /xˌapˌɛfˈaw/ (acronym)
HPV
  (medycyna, medyczny) wirus brodawczaka ludzkiego

HTML /ˌxa‿tɛ‿ɛ̃m‿ˈɛl/ (acronym)
HTML
  = (informatyka, informatyczny) hipertekstowy język znaczników (język opisu stron internetowych);

HTZ /xˌatˌɛzˈɛt/ (acronym)
HRT
  = (medycyna, medyczny) hormonalna terapia zastępcza;

Habakuk /xabˈakuk/ (pn)
Habakkuk, Habacuc
  (biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Hadar /xˈadar/ (pn)
Hadar
  (astronomia, astronomiczny) druga co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Centaura;

Hades /ˈxadɛs/ (pn)
Hades
  (mitologia grecka) bóg zmarłych i świata pozagrobowego, utożsamiany z rzymskim Plutonem;

Hadziacz /xˈadʑatʃ/ (pn)
Hadiach
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, nad rzeką Psioł;

Haga /ˈxaɡa/ (pn)
The Hague
  (geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

Hagar /xˈaɡar/ (pn)
Hagar
  (biblijny) postać biblijna, matka Izmaela;

Hagåtña /xaɡˈɔtɲʲa/ (pn)
Agana
  (geografia, geograficzny) stolica Guamu, amerykańskiego terytorium zależnego położonego na Pacyfiku;

Haiti /xaˈ<sup>j</sup>itʲi/ (pn)
Haiti
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;
Hispaniola
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Antyli;

Hajfa /xˈajfa/ (pn)
Haifa
  (geografia, geograficzny) miasto portowe na północy Izraela;

Hajfong /xˈajfɔŋk/ (pn)
Haiphong
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części Wietnamu, w delcie Rzeki Czerwonej, nad Zatoką Tonkińską;

Hajmos /xˈajmɔs/ (pn)
Haemus
  (geografia, geograficzny) (mitologia grecka) łańcuch górski na północy Tracji, według mitu o tyfonomachii, zabarwiony czerwono krwią broczącego Tyfona, współcześnie identyfikowany ze Starą Płaniną

Halicz /xˈalitʃ/ (pn)
Halych
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Dniestrem;

Halloween /xˈalɔwˌɨn/ (n)
Halloween
  święto duchów obchodzone 31 października (w wigilię Wszystkich Świętych) w krajach anglosaskich;

Haloze /xalˈɔzɛ/ (pn)
Haloze
  (geografia, geograficzny) region Słowenii

Hama /xˈama/ (pn)
Hama
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Syrii;

Hamadan /xamˈadan/ (pn)
Hamadan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie;

Hamburg /ˈxãmburk/ (pn)
Hamburg
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Hami /xˈami/ (pn)
Hami, Komul
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, w Kotlinie Hami;

Hamilkar /xãˈmʲilkar/ (pn)
Hamilcar
  punickie imię męskie;

Hamlet /ˈxãmlɛt/ (pn)
Hamlet
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) tytułowy bohater dramatu Szekspira;
  rzadkie imię męskie
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa gminy w USA, w hrabstwie Renville, w stanie Dakota Północna
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miejscowości w USA

Hamza /xˈamza/ (pn)
Hamza
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) podziemny ciek wodny w Brazylii odwadniający Basen Amazonki;
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) miasto w południowym Iraku, w prowincji Al-Kadisijja;

Han /xãn/ (pn)
Han
  (historia, historyczny, historycznie) druga dynastia cesarska Chin, po dynastii Qin i przed Epoką Trzech Królestw

Hana /ˈxãna/ (pn)
Hanakia, Haná region
  (geografia, geograficzny) region etniczny w środkowych Morawach w Czechach

Hanak /xˈanak/ (n)
Hanakian
  mieszkaniec Hany

Hannonia /xannˈɔɲʲa/ (pn)
Hainaut, Hainault, Heynowes
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i średniowieczne hrabstwo, położone w południowych Niderlandach, jej stołecznym miastem jest Mons;

Hanoi /ˈxãnɔj/ (pn)
Hanoi
  (geografia, geograficzny) stolica Wietnamu;

Haralampiusz /xˌaralˈampʲuʃ/ (pn)
Charalambos
  rzadkie imię męskie pochodzenia greckiego;

Harare /xaˈrarɛ/ (pn)
Harare
  (geografia, geograficzny) stolica Zimbabwe;

Harbin /xˈarbʲin/ (pn)
Harbin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach, położone w Mandżurii;

Harlem /ˈxarlɛ̃m/ (pn)
Harlem
  (administracja) (geografia, geograficzny) dzielnica Manhattanu w Nowym Jorku, stanowiąca duże skupisko Afroamerykanów;

Hatifnat /xaˈtʲifnat/ (n)
Hattifattener
  (literacko) istoty o niewielkiej, podłużnej posturze i dłoniastych wyrostkach; pochodzą z książkowego świata Muminków, wykreowanego przez Tove Jansson;

Hawaje /xaˈvajɛ/ (pn)
Hawaii
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym;

Hawana /xaˈvãna/ (pn)
Havana
  (geografia, geograficzny) miasto portowe, stolica Kuby;

Hawela /xavˈɛla/ (pn)
Havel
  (geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, prawy dopływ Łaby;

Heartland /xɛˈartlant/ (pn)
Heartland
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wg teorii geopolitycznej Johna Mackindera najważniejszy strategicznie rejon świata, znajdujący się gdzieś w centralnej Eurazji;

Hebe /ˈxɛbɛ/ (pn)
Hebe
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 6;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie młodości oraz szafarka ambrozji i nektaru na Olimpie, utożsamiana z rzymską Juwentas;

Hebrajczyk /xɛbrˈajtʃɨk/ (n)
Hebrew
  (biblijny) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego, półkoczowniczego ludu semickiego posługującego się biblijnym językiem hebrajskim

Hebrydy /xɛbrˈɨdɨ/ (pn)
Hebrides, Western Isles
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim ciągnący się wzdłuż północno-zachodnich wybrzeży Szkocji;

Hefajstos /xɛˈfajstɔs/ (pn)
Hephaestus
  (mitologia grecka) bóg ognia, wulkanów, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z rzymskim Wulkanem;

Hekate /xɛˈkatɛ/ (pn)
Hekate
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 100;
Hecate, Hekate
  (mitologia grecka) bogini czarów, magii, nekromancji, widm i rozdroży (miejsc sprzyjających czarom);

Helena /xɛˈlɛ̃na/ (pn)
Helene
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;
Helena
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 101, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1868 r.;
Helen
  (mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) królowa spartańska i najpiękniejsza kobieta na świecie; córka Zeusa i Ledy, siostra Polideukesa (Polluksa), Kastora i Klitajmestry oraz żona Menelaosa i ukochana Parysa;

Helenos /xɛlˈɛnɔs/ (pn)
Helenus
  (mitologia grecka) wieszczek i królewicz trojański, syn Priama;

Helios /ˈxɛlʲjɔs/ (pn)
Helios
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie słońca, przedstawiany jako piękny mężczyzna w promienistej aureoli albo koronie z promieni słonecznych, przemierzający dzienne niebo złotym czterokonnym rydwanem, utożsamiany z rzymskim Solem; świadek przysiąg i czynów; źródło światła; syn Hyperiona i Tei; brat Selene i Eos; jedno z bóstw solarnych; jeden z tytanów drugiego pokolenia;

Hell’s Kitchen /xˈɛlls kˈitxɛn/ (pn)
Hell’s Kitchen
  (geografia, geograficzny) dzielnica Manhattanu w Nowym Jorku;

Helsinki /xɛlˈsʲĩnʲci/ (pn)
Helsinki
  (geografia, geograficzny) stolica Finlandii;

Helwecja /xɛlvˈɛtsja/ (pn)
Helvetia
  (historia, historyczny, historycznie) kraina zamieszkana przez Helwetów;
  (książkowy) Szwajcaria

Helweta /xɛlvˈɛta/ (n)
Helvetian
  (starożytność) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego ludu celtyckiego, którego ziemie podbite zostały przez Rzymian w I w. p.n.e.;

Helwetka /xɛlvˈɛtka/ (n)
Helvetian
  (starożytność) (etnografia, etnograficzny) członkini starożytnego ludu celtyckiego, którego ziemie podbite zostały przez Rzymian w I w. p.n.e.

Helwidiusz /xɛlvˈidjuʃ/ (pn)
Helvidius
  imię męskie

Hemera /xɛ̃ˈmɛra/ (pn)
Hemera
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie dnia;

Henryk /ˈxɛ̃nrɨk/ (pn)
Henry, Harry
  imię męskie

Henryka /xɛ̃nˈrɨka/ (pn)
Henrietta
  imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Hera /ˈxɛra/ (pn)
Hera
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 103;
  (mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną;

Herakles /xɛˈraklɛs/ (pn)
Heracles
  (mitologia grecka) mityczny heros;
  imię męskie;

Heraklion /xɛrˈakljɔn/ (pn)
Heraklion, Iraklion
  (geografia, geograficzny) miasto na Krecie;

Herakliusz /xɛrˈakljuʃ/ (pn)
Heraclius
  imię męskie

Herat /xˈɛrat/ (pn)
Herat
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Afganistanie, w prowincji Herat;

Herceg-Bośnia /xɛrʦ̑ɛɡˈbɔɕɲa/ (pn)
Herzeg-Bosnia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Hercegowińczyk /xˌɛrtsɛɡɔvˈiɲtʃɨk/ (n)
Herzegovinian
  mieszkaniec Hercegowiny

Herkulanum /xˌɛrkulˈanum/ (pn)
Ercolano
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone u stóp Wezuwiusza

Hermes /ˈxɛrmɛs/ (pn)
Hermes
  (mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym; posłaniec bogów i psychopomp; syn Zeusa i Mai; jeden z olimpijczyków;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida podwójna o numerze katalogowym 69230, odkryta w 1937 r.;

Hermon /xˈɛrmɔn/ (pn)
Hermon
  (geografia, geograficzny) (biblijny) najwyższy szczyt łańcucha górskiego Antylibanu;

Herod /ˈxɛrɔt/ (pn)
Herod
  historyczne i biblijne imię męskie pochodzenia greckiego

Herszel /xˈɛrʃɛl/ (pn)
Herschel
  imię męskie pochodzenia semickiego

Hesja /ˈxɛsʲja/ (n)
Hesse
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy i kraina historyczna w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Wiesbaden;

Hesja Nadreńska /xˈɛsja nadrˈɛɲska/ (pn)
Rhenish Hesse, Rhine-Hesse
  (geografia, geograficzny) kraina w Niemczech, na zachodnim brzegu Renu, przed 1945 rokiem stanowiła część Hesji, obecnie w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;

Hestia /ˈxɛstʲja/ (pn)
Hestia
  (mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 46;

Hetyta /xɛtˈɨta/ (n)
Hittite
  (starożytność) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Heweliusz /xɛvˈɛljuʃ/ (pn)
Hevelius
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) spolszczone nazwisko gdańskiego astronoma Johannesa Heveliusa;

Hezjod /ˈxɛzʲjɔt/ (pn)
Hesiod
  (literacko) grecki epik;

Hiacynt /ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt/ (pn)
Hyacinth
  (mitologia grecka) piękny młodzieniec, królewicz spartański, ukochany Apollina i Zefira, syn Amyklasa (lub Ojbalosa) i Diomede;

Hiada /ˈxʲjada/ (pn)
Hyad
  (mitologia grecka) każda z siedmiu nimf, córek Atlasa, które zostały przeniesione na firmament jako otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka, zwana Hiadami;

Hiady /ˈxʲjadɨ/ (pn)
Hyades
  (astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

Hidżaz /çˈidʒas/ (pn)
Hejaz
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej części Półwyspu Arabskiego, nad Morzem Czerwonym, z głównymi ośrodkami w Mekce, Medynie i Dżuddzie;

Hieronim /xʲjɛˈrɔ̃ɲĩm/ (pn)
Jerome, Hieronymus
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Higieja /xʲiˈɟɛ̇ja/ (pn)
Hygeia, Hygieia
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie zdrowia;

Hilaria /xʲiˈlarʲja/ (pn)
Hilary, Hillary
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Hildegarda /ˌxʲildɛˈɡarda/ (pn)
Hildegarde
  imię żeńskie;

Himalaje /ˌxʲĩmaˈlajɛ/ (n)
Himalayas
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski położony w południowej Azji, najwyższy na Ziemi;

Himalia /xʲĩˈmalʲja/ (pn)
Himalia
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;
  (mitologia grecka) nimfa z wyspy Rodos, jedna z kochanek Zeusa;

Hims /çˈims/ (pn)
Homs
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Syrii w dolinie rzeki Orontes;

Hindukusz /xʲĩnˈdukuʃ/ (pn)
Hindu Kush
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Azji leżące w północno-zachodnim Pakistanie oraz środkowym i wschodnim Afganistanie;

Hindus /ˈxʲĩndus/ (n)
Indian
  obywatel Indii

Hinduska /xʲĩnˈduska/ (n)
Indian
  obywatelka Indii

Hindustan /xʲĩnˈdustãn/ (pn)
Hindustan
  inna nazwa Indii wywodząca się z języka perskiego

Hiob /xʲjɔp/ (pn)
Job
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Hippona /çippˈɔna/ (pn)
Hippo
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północno-wschodniej Algierii, niedaleko obecnego miasta Annaba;

Hiroszima /ˌxʲirɔˈʃʲĩma/ (pn)
Hiroshima
  (geografia, geograficzny) miasto w Japonii, na wyspie Honsiu;

Hisar /çˈisar/ (pn)
Hisor
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Tadżykistanie;

Hiszpan /ˈxʲiʃpãn/ (n)
Spaniard
  człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii

Hiszpania /xʲiʃˈpãɲja/ (pn)
Spain
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;

Hniezdyczna /xɲʲɛzdˈɨtʃna/ (pn)
Hnizdychne
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie zbaraskim obwodu tarnopolskiego;

Hnizdyczów /xɲizdˈɨtʃuf/ (pn)
Hnizdychiv
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie żydaczowskim obwodu lwowskiego;

Hnyła /xnˈɨwa/ (pn)
Karpatske
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie turczańskim;

Hokkaido /xˌɔkkaˈidɔ/ (n)
Hokkaido
  (geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, druga pod względem wielkości wyspa Japonii;

Holandia /xɔˈlãndʲja/ (pn)
Holland
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Królestwa Niderlandów;
Holland, Netherlands
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Holandia Południowa /xɔlˈandja pˌɔwudɲʲˈɔva/ (pn)
South Holland
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego;

Holender /xɔˈlɛ̃ndɛr/ (n)
Dutchman
  człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii

Holenderka /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrka/ (n)
Dutchwoman
  kobieta lub dziewczyna narodowości holenderskiej, obywatelka Holandii, mieszkanka Holandii

Holsztyn /xˈɔlʃtɨn/ (pn)
Holstein
  (geografia, geograficzny) kraina położona u nasady Półwyspu Jutlandzkiego, obecnie w całości w Niemczech;

Homer /ˈxɔ̃mɛr/ (pn)
Homer
  (starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;
  anglosaskie imię męskie pochodzenia greckiego

Honduras /xɔ̃nˈduras/ (pn)
Honduras
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Hongkong /ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk/ (pn)
Hong Kong
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;

Honolulu /ˌxɔ̃nɔˈlulu/ (pn)
Honolulu
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Hawaje;

Honoriusz /xɔnˈɔrjuʃ/ (pn)
Honorius
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Honsiu /ˈxɔ̃w̃ɕu/ (pn)
Honshū
  (geografia, geograficzny) największa wyspa Japonii;

Hopi /xˈɔpi/ (pn)
Hopi
  (etnografia, etnograficzny) plemię Indian północnoamerykańskich zamieszkujących współcześnie północno-wschodnią część stanu Arizona;

Horacy /xɔˈraʦ̑ɨ/ (pn)
Horace, Horatio
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Horeb /xˈɔrɛp/ (pn)
Horeb
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczna biblijna góra, na której Jahwe powołał Mojżesza i objawił się Eliaszowi, utożsamiana niekiedy z górą Synaj;

Horochów /xɔrˈɔxuf/ (pn)
Horokhiv
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba administracyjna rejonu horochowskiego;

Horus /ˈxɔrus/ (pn)
Horus
  (mitologia egipska) staroegipski bóg nieba, opiekun monarchii egipskiej;

Hoszcza /xˈɔʃtʃa/ (pn)
Hoshcha
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie rówieńskim;

Hoszów /xˈɔʃuf/ (pn)
Hoshiv
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie dolińskim;

Houston /xɔˈustɔn/ (pn)
Houston
  (geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto stanu Teksas, w Stanach Zjednoczonych;

Hołowno /xɔwˈɔvnɔ/ (pn)
Holovne
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie lubomelskim obwodu wołyńskiego;

Hryców /xrˈɨtsuf/ (pn)
Hrytsiv
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w rejonie szepetowskim obwodu chmielnickiego;

Hubal /xˈubal/ (pn)
Hubal
  (mitologia arabska) przedislamski bóg słońca i księżyca, najwyższa postać panteonu mekkańskiego;

Hubert /ˈxubɛrt/ (pn)
Hubert
  imię męskie;

Hucuł /ˈxuʦ̑uw/ (n)
Hutsul
  (etnografia, etnograficzny) góral zamieszkujący Karpaty Wschodnie (tereny południowo-zachodniej Ukrainy);

Hugo /ˈxuɡɔ/ (pn)
Hugo
  imię męskie;

Humań /xˈumaɲ/ (pn)
Uman
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie;

Hun /xˈun/ (n)
Hun
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę;

Hurghada /xurɡˈada/ (pn)
Hurghada
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Egipcie na wybrzeżu Morza Czerwonego;

Hyde Park /xˈɨdɛ pˈark/ (pn)
Hyde Park
  (geografia, geograficzny) park królewski w Londynie;

Hydra /ˈxɨdra/ (pn)
Hydra
  (astronomia, astronomiczny) największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie;
  (astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;
  (mitologia grecka) wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę;

Hygin /xˈɨɡʲin/ (pn)
Hyginus
  imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Hyperion /xɨˈpɛrʲjɔ̃n/ (pn)
Hyperion
  (mitologia grecka) jeden z tytanów;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Hypnos /ˈxɨpnɔs/ (pn)
Hypnos
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie snu utożsamiany z rzymskim Somnusem;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 14827;

IAAF /iˈaaf/ (acronym)
IAAF
  = (sport, sportowy) (przestarzałe, przestarzały) International Amateur Athletics Federation → Międzynarodowa Amatorska Federacja Lekkiej Atletyki
  = (sport, sportowy) International Association of Athletics Federations → Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych

IBM /ˈibm/ (acronym)
IBM
  (informatyka, informatyczny) (ekonomia, ekonomiczny) nazwa koncernu informatycznego i marki produktów;

III Rzesza /ˌiˌiˈi ʒˈɛʃa/ (pn)
Third Reich
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933-1945;

IKEA /ikˈɛa/ (acronym)
IKEA
  szwedzka firma produkująca meble i artykuły dekoracyjne;

IRC /ˈirts/ (n)
IRC
  (informatyka, informatyczny) protokół internetowy umożliwiający rozmowę z innymi użytkownikami połączonymi z wybranym bezpośrednio lub grupowo na kanałach;

ISIS /ˈiɕis/ (n)
ISIS
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Państwo Islamskie

Ibiza /iˈbʲiza/ (pn)
Ibiza
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica wyspy (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, w archipelagu Balearów;

Ibrahim /iˈbraxʲĩm/ (pn)
Ibrahim
  imię męskie pochodzenia arabsko-tureckiego;

Ida /ˈida/ (pn)
Ida
  polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Idrijca /idrˈijtsa/ (pn)
Idrijca
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Słowenii;

Ieper /iˈɛpɛr/ (pn)
Ypres
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Belgii, w Zachodniej Flandrii;

Igor /ˈiɡɔr/ (pn)
Igor
  imię męskie;

Ilam /ˈilam/ (pn)
Eelam
  (geografia, geograficzny) tamilska nazwa Sri Lanki
Tamil Eelam
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) państwo, o którego utworzenie walczyła organizacja Tamilskie Tygrysy;

Ildefons /ilˈdɛfɔ̃w̃s/ (pn)
Ildefonsus, Ildephonsus
  imię męskie;

Ilek /ˈilɛk/ (pn)
Ilek River
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodnim Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Uralu;

Iliki /iˈlʲici/ (pn)
Lake Yliki
  (geografia, geograficzny) jezioro w Beocji, w centralnej Grecji

Iliryjczyk /ˌilirˈɨjtʃɨk/ (n)
Illyrian
  (dawniej, dawny) Słowianin południowy (szczególnie Chorwat)
  (starożytność) mieszkaniec Ilirii

Illinois /ˌillinˈɔis/ (pn)
Illinois
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA położony na środkowym zachodzie kraju, ze stolicą w Springfield;

Ilnik /ˈilɲik/ (pn)
Ilnyk
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie turczańskim obwodu lwowskiego nad Stryjem;

Imeretia /ˌimɛrˈɛtja/ (pn)
Imereti
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Gruzji

Imperium Rzymskie /impˈɛrjum ʒˈɨmskʲɛ/ (pn)
Roman Empire
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego

Indiana /ĩnˈdʲjãna/ (pn)
Indiana
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych ze stolicą w Indianapolis;

Indianin /ĩnˈdʲjä̃ɲĩn/ (n)
Indian
  czerwonoskóry, rdzenny mieszkaniec obu Ameryk, zaliczany do rasy żółtej;

Indianin /ĩnˈdʲjä̃ɲĩn/ (pn)
Indus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Indie /ˈĩndʲjɛ/ (pn)
India
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Indie Zachodnie /ˈindjɛ zaxˈɔdɲʲɛ/ (pn)
West Indies
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Karaiby;

Indochiny Francuskie /ˌindɔçˈinɨ frantsˈuskʲɛ/ (pn)
French Indochina
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna kolonia francuska w południowo-wschodniej Azji;

Indonezja /ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja/ (pn)
Indonesia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Indonezyjczyk /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
Indonesian
  obywatel Indonezji

Indonezyjka /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjka/ (n)
Indonesian
  obywatelka Indonezji

Inflanty /ĩnˈflãntɨ/ (n)
Livonia
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad Dźwiną i Zatoką Ryską;

Innsbruck /ˈinnzbrutsk/ (pn)
Innsbruck
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Tyrol, położone w dolinie rzeki Inn;

Instagram /instˈaɡram/ (pn)
Instagram
  (informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) internetowy, fotograficzny serwis społecznościowy z elementami bloga;

Instrucz /ˈinstrutʃ/ (pn)
Instruch
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie kaliningradzkim, łącząc się z Węgorapą tworzy Pregołę;

Interior /ĩnˈtɛrʲjɔr/ (pn)
Interior
  miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Jackson

Internet /ĩnˈtɛrnɛt/ (pn)
Internet
  (informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa;

Io /ˈi<sup>j</sup>ɔ/ (pn)
Io
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85;
  (mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa;
  (mitologia polinezyjska) w wierzeniach Maorysów z Nowej Zelandii Istota Najwyższa;
  (astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza;

Iowa /iˈɔva/ (pn)
Iowa
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
Iowa River
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, dopływ Missisipi;

Ipuć /ˈiputɕ/ (pn)
Iput
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi oraz smoleńskim i briańskim Rosji, dopływ Soży;

Irak /ˈirak/ (pn)
Iraq, Irak
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Irakijczyk /ˌiraˈcijʧ̑ɨk/ (n)
Iraqi
  obywatel Iraku

Irakijka /ˌiraˈcijka/ (n)
Iraqi
  obywatelka Iraku

Iran /ˈirãn/ (pn)
Iran
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Irańczyk /iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Iranian
  obywatel Iranu

Irbil /ˈirbʲil/ (pn)
Erbil
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iraku;

Irena /iˈrɛ̃na/ (pn)
Irene
  imię żeńskie;

Ireneusz /ˌirɛ̃ˈnɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Irenaeus, Irenæus
  imię męskie;

Iris /ˈirʲis/ (pn)
Iris
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 7;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie tęczy, posłanka bogów do ludzi;

Irkuck /ˈirkutsk/ (pn)
Irkutsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut;

Irlandczyk /irˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
Irishman, Irish, mick
  osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandia /irˈlãndʲja/ (pn)
Ireland, Republic of Ireland
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Irlandia Północna /irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Northern Ireland
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;

Irlandka /irˈlãntka/ (n)
Irishwoman
  kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; (także, też) mieszkanka Irlandii Północnej

Irpień /ˈirpʲɛɲ/ (pn)
Irpin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Irpienią (2.1) ;

Irszawa /irʃˈava/ (pn)
Irshava
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy, położone u południowych stoków Karpat, nad rzeczką Irszawką;

Irtysz /ˈirtɨʃ/ (pn)
Irtysh
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, północno-wschodnim Kazachstanie i zachodnich Chinach, lewy dopływ Obu;

Iryda /iˈrɨda/ (pn)
Iris
  imię żeńskie;

Iryjczyk /irˈɨjtʃɨk/ (n)
Irishman
  (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Irlandii pochodzenia celtyckiego

Iryjka /irˈɨjka/ (n)
Irishwoman
  (etnografia, etnograficzny) mieszkanka Irlandii pochodzenia celtyckiego

Isa /ˈisa/ (pn)
Isa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) imię Jezusa Chrystusa w islamie

Isfahan /isˈfaxãn/ (pn)
Isfahan
  (geografia, geograficzny) miasto w Iranie, położone w oazie na Wyżynie Irańskiej, u stóp łańcucha górskiego Zagros;

Islamska Republika Mauretańska /isˈlãmska rɛˈpublʲika ˌmawrɛˈtãj̃ska/ (pn)
Islamic Republic of Mauritania
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii

Islamska Republika Pakistanu /islˈamska rɛpˈublikˌa pˌakistˈanu/ (pn)
Islamic Republic of Pakistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa

Islandczyk /isˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
Icelander
  człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii

Islandia /isˈlãndʲja/ (pn)
Iceland
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

Iszym /ˈiʃɨm/ (pn)
Ishim
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnym Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Irtysza;

Iszymbaj /iʃˈɨmbaj/ (pn)
Ishimbay
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Baszkirii, w Rosji, ośrodek administracyjny rejonu iszymbajskiego;

Itaka /iˈtaka/ (pn)
Ithaca, Ithaka
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

Itelmen /itˈɛlmɛn/ (pn)
Itelmen
  przedstawiciel paleoazjatyckiego ludu, mieszkającego w Kraju Kamczackim

Iwanków /ivˈaŋkuf/ (pn)
Ivankiv
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim nad rzeką Teterew, siedziba władz rejonu iwankowskiego;

Iwano-Frankiwsk /ivˈanɔfrˈaŋkifsk/ (pn)
Ivano-Frankivsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na zachodniej Ukrainie, na przedgórzu Karpat, stolica obwodu iwanofrankiwskiego;

Iwanowo /ˌivanˈɔvɔ/ (pn)
Ivanovo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone na północny wschód od Moskwy;

Iwdel /ˈivdɛl/ (pn)
Ivdel
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie swierdłowskim, położone u podnóża Uralu Północnego;

Iwona /iˈvɔ̃na/ (pn)
Yvonne
  imię żeńskie;

Iworyjczyk /ˌivɔˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
Ivorian
  obywatel Wybrzeża Kości Słoniowej

Izaak /iˈzaːk/ (pn)
Isaac
  (biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Izajasz /iˈzajaʃ/ (pn)
Isaiah
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych;
  (biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Izak /ˈizak/ (n)
Izaak
  imię męskie pochodzenia hebrajskiego

Izmir /ˈizmir/ (pn)
İzmir
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w zachodniej Turcji nad Zatoką Izmirską;

Izrael /izˈraɛl/ (pn)
Israel
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;
  (podniośle) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawcy judaizmu
  hebrajskie imię męskie;

Izraelczyk /ˌizraˈɛlʧ̑ɨk/ (n)
Israeli
  obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael

Izraelita /ˌizraɛˈlʲita/ (n)
Israelite
  (starożytność) przedstawiciel narodu żydowskiego w epoce Starego Testamentu;

Izyda /iˈzɨda/ (pn)
Isis
  (mitologia egipska) staroegipska bogini płodności;
  imię żeńskie;

Izydor /iˈzɨdɔr/ (pn)
Isidore
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Iżewsk /ˈiʒɛfsk/ (pn)
Izhevsk
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położona nad rzeką Iż, dopływem Kamy;

JE /ˈjɛɡɔ ˌɛksʦ̑ɛˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (acronym)
HE
  = Jego Ekscelencja

Jabalpur /jabˈalpur/ (pn)
Jabalpur
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Indiach, na wyżynie Dekan;

Jabłonica /jˌabwɔɲˈitsa/ (pn)
Yablunytsia
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, podlegająca radzie miejskiej Jaremcza;

Jabłonów /jabwˈɔnuf/ (pn)
Yabluniv
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy, na Pokuciu;

Jacek /ˈjaʦ̑ɛk/ (pn)
Hyacinthe
  imię męskie;

Jack Russell terrier /dʒˈɛk rˈussɛll tˈɛrʲɛr/ (pn)
Jack Russell terrier
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów należąca do grypy terierów pochodząca z Wielkiej Brytanii i ukształtowana w Australii;

Jagielnica /jˌaɡʲɛlɲˈitsa/ (pn)
Jagielnica
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś, a dawniej miasteczko na Ukrainie, położone w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;

Jagodzin /jaɡˈɔdʑin/ (pn)
Yahotyn
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie kijowskim;

Jahwe /ˈjaxfɛ/ (pn)
Yahweh, Yahveh
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;

Jakub /ˈjakup/ (pn)
Jacob
  (biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
James, Jacob, Jake, Jack
  polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jakucja /jaˈkuʦ̑ʲja/ (pn)
Yakutia
  (geografia, geograficzny) republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona we wschodniej Syberii, największa pod względem powierzchni, (ponad 3 miliony km²), jednostka administracyjno-terytorialna na świecie;

Jakuck /ˈjakuʦ̑k/ (pn)
Yakutsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w północno-wschodniej Syberii, stolica Jakucji;

Jakób /jˈakup/ (pn)
Jacob
  (historia, historyczny, historycznie) Jakub

Jama /ˈjãma/ (pn)
Yama
  (mitologia wedyjska) bóg śmierci i zmarłych, strażnik kierunku południowego;

Jamajka /jãˈmajka/ (n)
Jamaican
  mieszkanka Jamajki (1.1-2), obywatelka Jamajki

Jamajka /jãˈmajka/ (pn)
Jamaica
  (geografia, geograficzny) państwo położone na tej wyspie (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;

Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny /jãˈmalskɔ ɲɛ̇̃ˈɲɛʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (pn)
Yamalo-Nenets Autonomous Okrug
  (geografia, geograficzny) okręg autonomiczny na północy Federacji Rosyjskiej, administracyjnie będący częścią Obwodu tiumeńskiego;

Jamestown /dʒˈɛjmstawn/ (pn)
Jamestown
  (geografia, geograficzny) miasto na Wyspie Świętej Heleny, stolica brytyjskiego terytorium zamorskiego;

Jamnica /jamɲˈitsa/ (pn)
Yamnytsia
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie w rejonie tyśmienickim obwodu iwanofrankiwskiego;

Jamusukro /ˌjãmuˈsukrɔ/ (pn)
Yamoussoukro
  (geografia, geograficzny) stolica Wybrzeża Kości Słoniowej;

Jan /jãn/ (pn)
John, Jack
  imię męskie;

Jan Kowalski /jˈan kɔvˈalski/ (n)
John Doe
  ktoś typowy, przeciętny, anonimowy obywatel

Jan Mayen /ˈjãn ˈmajɛ̃n/ (pn)
Jan Mayen
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii;

Jangcy /jˈaŋktsɨ/ (pn)
Yangtze, Yangzi
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka Chin i Azji;

Janikulum /jˌaɲikˈulum/ (pn)
Janiculum
  (geografia, geograficzny) wzgórze w obrębie Rzymu, na prawym brzegu Tybru, jako znajdujące się poza starożytnymi murami nie jest zaliczane do historycznych siedmiu wzgórz;

Janus /jˈanus/ (pn)
Janus
  (mitologia, mitologiczny) staroitalski bóg o dwóch twarzach;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Japonia /jaˈpɔ̃ɲja/ (pn)
Japan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Japończyk /jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Japanese
  osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Jaremcze /jarˈɛmtʃɛ/ (pn)
Yaremche
  (geografia, geograficzny) (administracja) ukraińskie miasto na prawach rejonu, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad rzeką Prut;

Jarmuk /jˈarmuk/ (pn)
Yarmouk
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Bliskim Wschodzie, dopływ Jordanu, rzeka graniczna między Syrią i Jordanią oraz Izraelem i Jordanią;

Jasina /jaɕˈina/ (pn)
Yasinia
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na Ukrainie, położona w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego nad Czarną Cisą;

Jasionów /jaɕˈɔnuf/ (pn)
Yaseniv
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie brodzkim obwodu lwowskiego;

Jasna Polana /jˈasna pɔlˈana/ (pn)
Yasnaya Polyana
  (geografia, geograficzny) rodzinny majątek rodu Tołstojów, muzeum pamięci Lwa Tołstoja;

Jastrzębie-Zdrój /ˌjasṭʃɛ̃mˈbʲjɛ‿zdruj/ (pn)
Jastrzebie Zdroj
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Jaszczurka /jaʃˈʧ̑urka/ (pn)
Lacerta
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Java /jˈava/ (n)
Java
  (informatyka, informatyczny) popularny, obiektowy język programowania;

Jawa /ˈjava/ (pn)
Java
  (geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji);

Jawajczyk /javˈajtʃɨk/ (n)
Javanese
  mieszkaniec Jawy

Jazd /jˈast/ (pn)
Yazd
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie;

Jaćwież /ˈjäʨ̑fʲjɛʃ/ (pn)
Yotvingia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina Jaćwingów położona w okresie średniowiecza między rzekami takimi jak: Biebrza, Niemen, Szeszupa oraz obszarami pomiędzy jeziorami Mamry i Śniardwy a rzeką Łęg;

Jaćwing /jˈatɕfiŋk/ (n)
Yotvingian
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek plemienia bałtyckiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północno-wschodniej Polski;

Jałta /ˈjawta/ (pn)
Yalta
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;

Jaś /jäɕ/ (pn)
Johnny
  (zdrobniale) Jan

Jednorożec /ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑/ (pn)
Monoceros
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Jegorjewsk /jɛɡˈɔrjɛfsk/ (pn)
Yegoryevsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, położone na południowy wschód od Moskwy;

Jehowa /jɛxˈɔva/ (pn)
Jehovah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) imię Boga Biblii. Jedna z form oddania hebrajskiego zapisu imienia Bożego יהוה nazywanego tetragramem. Imię to występuje w niektórych przekładach Biblii na język polski. Z posługiwania się tą formą najbardziej znani są świadkowie Jehowy.

Jejsk /jˈɛjsk/ (pn)
Yeysk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Azowskim;

Jekaterynburg /jˌɛkatɛrˈɨnburk/ (pn)
Yekaterinburg
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;

Jelec /jˈɛlɛts/ (pn)
Yelets
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie lipieckim;

Jemen /ˈjɛ̃mɛ̃n/ (pn)
Yemen
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Jena /jˈɛna/ (pn)
Jena
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą;

Jenisej /jɛ̇̃ˈɲisɛj/ (pn)
Yenisei, Yenisey, Yenissei
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Jenisejsk /jɛɲˈisɛjsk/ (pn)
Yeniseysk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad Jenisejem;

Jeremiasz /jɛˈrɛ̃mʲjaʃ/ (pn)
Jeremiah, Jeremy
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jerozolima /ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma/ (pn)
Jerusalem
  (geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

Jersey /dʒˈɛrzi/ (pn)
Jersey
  (geografia, geograficzny) wyspa w Europie;

Jeruzalem /jɛˈruzalɛ̃m/ (pn)
Jerusalem
  (podniośle) (geografia, geograficzny) Jerozolima;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny synonim nieba, miejsca przebywania z Bogiem w przyszłym życiu;

Jerycho /jɛˈrɨxɔ/ (pn)
Jericho
  (geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;

Jerzy /ˈjɛʒɨ/ (pn)
George
  imię męskie;

Jessentuki /jˌɛssɛntˈuki/ (pn)
Yessentuki
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;

Jessica /jɛsɕˈitsa/ (pn)
Jessica
  polskie imię żeńskie zapożyczone z języka angielskiego

Jezioro Aralskie /jɛ̇ˈʑɔrɔ aˈralsʲcɛ/ (pn)
Aral Sea
  (geografia, geograficzny) zanikające, bezodpływowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie;

Jezioro Bodeńskie /jɛʑˈɔrɔ bɔdˈɛɲskʲɛ/ (pn)
Lake Constance, Lake of Constance
  (geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;

Jezioro Chantajskie /jɛʑˈɔrɔ xantˈajskʲɛ/ (pn)
Lake Khantayskoye
  (geografia, geograficzny) jezioro w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim;

Jezioro Czerwone /jɛʑˈɔrɔ tʃɛrvˈɔnɛ/ (pn)
Red Lake
  (geografia, geograficzny) jezioro osuwiskowe w Rumunii, we wschodnich Karpatach

Jezioro Czterech Kantonów /jɛʑˈɔrɔ tʃtˈɛrɛx kantˈɔnuf/ (pn)
Lake Lucerne
  (geografia, geograficzny) jezioro w środkowej części Szwajcarii, nad jego brzegami wznosi się miasto Lucerna;

Jezioro Genewskie /jɛʑˈɔrɔ ɡɛnˈɛfskʲɛ/ (pn)
Lake Geneva
  (geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa;

Jezioro Kubieńskie /jɛʑˈɔrɔ kubjˈɛɲskʲɛ/ (pn)
Lake Kubenskoye
  (geografia, geograficzny) jezioro w europejskiej części Rosji, w obwodzie wołogodzkim, na północ od Wołogdy;

Jezioro Szkoderskie /jɛʑˈɔrɔ ʃkɔdˈɛrskʲɛ/ (pn)
Lake Skadar
  (geografia, geograficzny) największe na Półwyspie Bałkańskim jezioro, położone na granicy Albanii i Czarnogóry;

Jezioro Trazymeńskie /jɛʑˈɔrɔ trˌazɨmˈɛɲskʲɛ/ (pn)
Lake Trasimeno
  (geografia, geograficzny) jezioro tektoniczne w środkowych Włoszech, w Umbrii;

Jezioro Tyberiadzkie /jɛʑˈɔrɔ tˌɨbɛrjˈatskʲɛ/ (pn)
Lake Tiberias
  (geografia, geograficzny) największe jezioro słodkowodne Izraela, położone na północy kraju w Galilei;

Jezioro Zuryskie /jɛʑˈɔrɔ zurˈɨskʲɛ/ (pn)
Lake Zurich
  (geografia, geograficzny) jezioro polodowcowe w Szwajcarii, położone w północno-wschodniej części kraju;

Jezu /jˈɛzu/ (interjection)
Christ, jeez
  (potocznie, potoczny) wyraża zdenerwowanie, zdziwienie lub przerażenie

Jezu Chryste /jˈɛzu xrˈɨstɛ/ (interjection)
Jesus Christ
  (potocznie, potoczny) wyraża zdziwienie lub przerażenie

Jezupol /jɛzˈupɔl/ (pn)
Yezupil
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie tyśmienickim, w międzyrzeczu rzek Dniestr i Bystrzyca;

Jezus /ˈjɛzus/ (pn)
Jesus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa;

Jezus Chrystus /ˈjɛzus ˈxrɨstus/ (pn)
Jesus Christ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego;

Jełgawa /jɛwɡˈava/ (pn)
Jelgava
  (geografia, geograficzny) miasto na Łotwie, w środkowej części kraju;

Joachim /jɔˈaxʲĩm/ (pn)
Joachim
  imię męskie;

Joanna /jɔˈãnːa/ (pn)
Joanna, Joanne
  imię żeńskie;

Joel /ˈjɔɛl/ (pn)
Joel
  (biblijny) Księga Joela;
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jogła /jˈɔɡwa/ (pn)
Yegla
  (geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w rejonie borowickim, w obwodzie nowogrodzkim

Jokasta /jɔˈkasta/ (pn)
Iocaste
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Jowisza;
Jocasta
  (mitologia grecka) królowa Teb, córka Menojkeusa i żona Lajosa, matka, potem żona Edypa;

Jokohama /ˌjɔkɔˈxãma/ (n)
Yokohama
  (geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w środkowej części wyspy Honsiu w regionie Kantō;

Jolanta /jɔˈlãnta/ (pn)
Yolanda
  polskie imię żeńskie;

Jonasz /ˈjɔ̃naʃ/ (pn)
Jonah
  (biblijny) postać biblijna, prorok;
Jonas, Jonah
  polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jonatan /jɔ̃ˈnatãn/ (pn)
Jonathan
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Jordan /ˈjɔrdãn/ (pn)
Jordan
  (geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

Jordania /jɔrˈdãɲa/ (pn)
Jordan
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Jordańczyk /jɔrˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Jordanian
  obywatel Jordanii

Joruba /jɔrˈuba/ (pn)
Yoruba
  (etnografia, etnograficzny) jeden z ludów zamieszkujących zachodnią Afrykę, głównie Nigerię, Togo i Benin;

Joszkar-Oła /jˈɔʃkarˈɔwa/ (pn)
Yoshkar-Ola
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Mari El;

Jowisz /ˈjɔvʲiʃ/ (pn)
Jupiter
  (mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; syn Saturna i Ops; mąż Junony; wraz z Junoną i Minerwą tworzył triadę kapitolińską; obok Marsa i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;
  (astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; czwarty (po Słońcu, Księżycu i Wenus) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Jozafat /jɔzˈafat/ (pn)
Jehosaphat, Jehoshaphat
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Jozue /jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ/ (pn)
Joshua, Jehoshua
  rzadkie imię męskie pochodzenia semickiego;

Juda /ˈjuda/ (pn)
Judah
  imię męskie pochodzenia semickiego; imię biblijne;
  (administracja) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo na Bliskim Wschodzie;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Judea, nazwa krainy;

Judasz /jˈudaʃ/ (pn)
Judas
  (biblijny) (zobacz) Judasz Iskariota;

Judea /juˈdɛa/ (pn)
Judea
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;

Judejczyk /judˈɛjtʃɨk/ (n)
Judean
  mieszkaniec Judei

Judyta /juˈdɨta/ (pn)
Judith
  imię żeńskie;

Jugosławia /ˌjuɡɔˈswavʲja/ (pn)
Yugoslavia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Jugosłowianin /ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
Yugoslavian
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Jugosławii

Jukon /ˈjukɔ̃n/ (pn)
Yukon
  (geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Julia /ˈjulʲja/ (pn)
Julia, Julie
  imię żeńskie;

Julian /ˈjulʲjãn/ (pn)
Julian
  imię męskie;

Julianna /juˈlʲjãnːa/ (pn)
Juliana
  imię żeńskie;

Juliusz /ˈjulʲjuʃ/ (pn)
Julius
  imię męskie;

Justyn /jˈustɨn/ (pn)
Justin
  imię męskie;

Justyna /juˈstɨ̃na/ (pn)
Justine, Justina
  imię żeńskie;

Jut /jˈut/ (n)
Jute
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek dawnego północnogermańskiego plemienia zamieszkującego Jutlandię;

Jutlandczyk /jutlˈanttʃɨk/ (n)
Jutlander
  mieszkaniec Jutlandii

Jutlandia /jutlˈandja/ (pn)
Jutland
  (geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;

Jutrznia /ˈjuṭʃʲɲa/ (n)
Lauds
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa poranna stanowiąca pierwszą część Liturgii godzin;

Józef /ˈjuzɛf/ (pn)
Joseph
  polskie imię męskie;

Józefina /ˌjuzɛˈfʲĩna/ (pn)
Josephine
  imię żeńskie od imienia męskiego Józef;

KE /ka‿ˈɛ/ (acronym)
EC
  = Komisja Europejska

KKK /ka‿ka‿ˈka/ (acronym)
CCC
  = (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Katechizm Kościoła Katolickiego;

KM /ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ/ /‿ka‿ˈɛ̃m/ (acronym)
hp
  (fizyka, fizyczny) koń mechaniczny (jednostka)

KNF /kˌaˌɛnˈɛf/ (acronym)
PFSA, Polish financial supervision authority
  = (ekonomia, ekonomiczny) Komisja Nadzoru Finansowego;

KRLD /ˌka‿ɛr‿ɛl‿ˈdɛ/ (acronym)
DPRK
  = Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna

KTG /kˌatˌɛɡjˈɛ/ (acronym)
CTG
  (medycyna, medyczny) kardiotokografia

Kaaba /kaˈaba/ (pn)
Caaba, Kaaba
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamska świątynia i sanktuarium w Mekce;

Kabowerdeńczyk /kˌabɔvɛrdˈɛɲtʃɨk/ (n)
Cape Verdean, Capeverdean
  (rzadki, rzadko używany) mieszkaniec Wysp Zielonego Przylądka

Kabul /ˈkabul/ (pn)
Kabul
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Afganistanu;

Kabylia /kaˈbɨlʲja/ (pn)
Kabylia, Kabylie
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii

Kachetia /kaxˈɛtja/ (pn)
Kakheti
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi;

Kachowka /kaxˈɔfka/ (pn)
Kakhovka
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim;

Kacper /ˈkaʦ̑pɛr/ (pn)
Casper, Jasper
  imię męskie;

Kaczkowo /kaʧ̑ˈkɔvɔ/ (pn)
Kaczkowo
  (geografia, geograficzny) nazwa kilku wsi w Polsce;

Kaczor Donald /ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt/ (pn)
Donald Duck
  bohater filmów animowanych;

Kadyks /ˈkadɨks/ (pn)
Cádiz
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Kafarnaum /kafˈarnawm/ (pn)
Capernaum
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Kaffa /kˈaffa/ (pn)
Kaffa
  (etnografia, etnograficzny) lud zamieszkujący południową Etiopię
  (geografia, geograficzny) (administracja) dawna prowincja administracyjna Etiopii
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowej Etiopii
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne królestwo w Afryce istniejące od XIV do XIX w.

Kain /kˈain/ (pn)
Cain
  (biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;

Kair /ˈka<sup>j</sup>ir/ (pn)
Cairo
  (geografia, geograficzny) stolica Egiptu;

Kairos /kaˈirɔs/ (pn)
Caerus, Kaerus
  (mitologia grecka) pogański bożek szczęśliwej chwili, zbiegu okoliczności;

Kajenna /kaˈjɛ̃nːa/ (pn)
Cayenne
  (geografia, geograficzny) stolica Gujany Francuskiej;

Kajmany /kajˈmãnɨ/ (pn)
Cayman Islands
  (geografia, geograficzny) wyspy w Ameryce Środkowej;

Kajrakkum /kajrˈakkum/ (pn)
Qayraqqum
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Tadżykistanie, w wilajecie sogdyjskim;

Kajros /kˈajrɔs/ (pn)
Caerus, Kaerus
  (mitologia grecka) pogański bożek szczęśliwej chwili, zbiegu okoliczności;

Kaka /ˈkaka/ (pn)
Caca
  (mitologia rzymska) postać mitologiczna, siostra Kakusa, wnuczka Hefajstosa;

Kaledonia /ˌkalɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Caledonia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii, w większości pokrywająca się ze współczesną Szkocją;

Kaledończyk /kˌalɛdˈɔɲtʃɨk/ (n)
Caledonian
  mieszkaniec Kaledonii w czasach starożytnych i we wczesnym średniowieczu;

Kali /kˈali/ (pn)
Kali
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduska bogini

Kalifornia /ˌkalʲiˈfɔrʲɲja/ (pn)
California
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Kalifornijczyk /kˌalifɔrɲˈijtʃɨk/ (n)
Californian
  mieszkaniec Kalifornii, stanu w Stanach Zjednoczonych

Kalikst /ˈkalʲikst/ (pn)
Calixte
  rzadkie imię męskie pochodzenia greckiego;

Kalinów /kalˈinuf/ (pn)
Kalyniv
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Kalinów Nowy /kalˈinuf nˈɔvɨ/ (pn)
Novyi Kalyniv
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Kalinówka /kˌalinˈufka/ (pn)
Kalynivka
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim;

Kaliopa /kaˈlʲjɔpa/ (pn)
Calliope
  (mitologia grecka) muza poezji epicznej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Kalkuta /kalˈkuta/ (pn)
Calcutta, Kolkata
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach (egzonim wariantowy wg KSNG);

Kallisto /kallˈistɔ/ (pn)
Callisto
  (astronomia, astronomiczny) drugi co do wielkości księżyc Jowisza, trzeci w Układzie Słonecznym;

Kalmar /ˈkalmar/ (pn)
Kalmar
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską;

Kalwaria /kalvˈarja/ (pn)
Calvary
  (geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;

Kambodża /kãmˈbɔʤ̑a/ (pn)
Cambodia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kambodżanin /ˌkãmbɔˈʤ̑ãɲĩn/ (n)
Cambodian
  mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

Kamczatka /kãmˈʧ̑atka/ (pn)
Kamchatka
  (geografia, geograficzny) półwysep w północno-wschodniej części Azji;

Kameleon /ˌkãmɛˈlɛɔ̃n/ (pn)
Chamaeleon
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Kamerun /kãˈmɛrũn/ (pn)
Cameroon
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kamieniec Podolski /kamjˈɛɲʲɛts pɔdˈɔlski/ (pn)
Kamianets-Podilskyi
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie chmielnickim nad Smotryczem;

Kamień Koszyrski /kˈamjɛɲ kɔʃˈɨrski/ (pn)
Kamin-Kashyrskyi
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie wołyńskim;

Kamieńsk Szachtyński /kˈamjɛɲsk ʃaxtˈɨɲski/ (pn)
Kamensk-Shakhtinsky
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim, nad Dońcem;

Kamieńsk Uralski /kˈamjɛɲsk urˈalski/ (pn)
Kamensk-Uralsky
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, u wschodniego podnóża Uralu;

Kamila /kãˈmʲila/ (pn)
Camilla, Camille
  imię żeńskie;

Kamionka Bużańska /kamjˈɔŋka buʒˈaɲska/ (pn)
Kamianka-Buzka
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie, położone w obwodzie lwowskim, siedziba rejonu kamioneckiego;

Kamionka Dnieprowska /kamjˈɔŋka dɲʲɛprˈɔfska/ (pn)
Kamianka-Dniprovska
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie w obwodzie zaporoskim;

Kampania /kãmˈpãɲja/ (pn)
Campania
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech;

Kampańczyk /kampˈaɲtʃɨk/ (n)
Campanian
  mieszkaniec Kampanii

Kampinos /kampˈinɔs/ (pn)
Kampinos
  (geografia, geograficzny) wieś i gmina w centralnej Polsce;

Kanaan /kanˈaan/ (pn)
Canaan
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ziemia obiecana patriarsze Abrahamowi i jego potomstwu;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego;
  (biblijny) imię biblijne

Kanada /kãˈnada/ (pn)
Canada
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Kanadyjczyk /ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
Canadian
  obywatel Kanady

Kanał Manchesterski /kˈanaw mˌanxɛstˈɛrski/ (n)
Manchester Ship Canal
  (geografia, geograficzny) kanał żeglugowy łączący Manchester z Zatoką Liverpoolską;

Kanał Panamski /ˈkãnaw pãˈnãmsʲci/ (n)
Panama Canal
  (geografia, geograficzny) sztuczny kanał wodny łączący Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym;

Kanał Sueski /ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci/ (n)
Suez Canal
  (geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym;

Kandahar /kãnˈdaxar/ (pn)
Kandahar, Qandahar
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand;

Kandake /kandˈakɛ/ (pn)
Candace
  imię żeńskie

Kandałaksza /kˌandawˈakʃa/ (pn)
Kandalaksha
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką Kandałaksza (1.1);

Kandyda /kandˈɨda/ (pn)
Candida
  rzadkie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Kane /kˈanɛ/ (pn)
Kane
  (astronomia, astronomiczny) jeden z kraterów meteorytowych na Księżycu

Kaniów /kˈaɲʲuf/ (pn)
Kaniv
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie czerkaskim, nad Zbiornikiem Kaniowskim na Dnieprze;

Kanossa /kanˈɔssa/ (pn)
Canossa
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Kansas /ˈkãw̃zas/ (pn)
Kansas
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowej części St. Zj.

Kantabria /kantˈabrja/ (n)
Cantabria
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Hiszpanii, nad brzegiem Zatoki Biskajskiej

Kanty /kˈantɨ/ (pn)
Cantius
  (historia, historyczny, historycznie) przydomek św. Jana z Kęt

Kapadocja /kˌapadˈɔtsja/ (pn)
Cappadocia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;

Kapadocjanin /kˌapadɔtsjˈaɲin/ (n)
Cappadocian
  mieszkaniec Kapadocji

Kapitol /kaˈpʲitɔl/ (pn)
Capitol
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) siedziba Kongresu Stanów Zjednoczonych;
Capitoline, Capitoline Hill
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) wzgórze w Rzymie;

Kaplica Sykstyńska /kaplˈitsa sɨkstˈɨɲska/ (pn)
Sistine Chapel
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) zabytkowa watykańska kaplica z freskami Michała Anioła;

Kapsztad /ˈkapʃtat/ (pn)
Cape Town
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Republice Południowej Afryki;

Kapua /kapˈua/ (pn)
Capua
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, położone na południe od Rzymu nad rzeką Volturno;

Kara-daria /kˈaradˈarja/ (pn)
Kara Darya
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Narynem tworzy Syr-darię;

Kara-kum /kˈarakˈum/ (pn)
Karakum
  (geografia, geograficzny) piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej;

Karaczi /kaˈraʧ̑ʲi/ (pn)
Karachi
  (geografia, geograficzny) największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju;

Karadż /kˈaratʃ/ (pn)
Karaj
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, po południowej stronie gór Elburs;

Karaiby /ˌkaraˈ<sup>j</sup>ibɨ/ (pn)
Caribbean
  (geografia, geograficzny) rejon pomiędzy kontynentami Ameryk;

Karakałpacja /kˌarakawpˈatsja/ (pn)
Karakalpakstan
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika w granicach Uzbekistanu, położona w zachodniej części kraju i mająca stolicę w Nukusie;

Karakorum /ˌkaraˈkɔrũm/ (pn)
Karakoram
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Indii, Pakistanu i Chin, drugi po Himalajach pod względem wysokości na Ziemi;

Karantania /kˌarantˈaɲʲa/ (pn)
Carantania
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jedno z pierwszych państw słowiańskich w historii, założone na terenach dzisiejszej Austrii i Słowenii;

Karbala /karbˈala/ (pn)
Karbala
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej części Iraku, w pobliżu Eufratu;

Karel /kˈarɛl/ (n)
Karelian
  (etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię, krainę na pograniczu Finlandii i Rosji;

Karelia /kaˈrɛlʲja/ (pn)
Karelia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii;

Kargopol /karɡˈɔpɔl/ (pn)
Kargopol
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, na lewym brzegu rzeki Onegi;

Karia /kˈarja/ (n)
Caria
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina na południowo-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;

Karim /ˈkarʲĩm/ (pn)
Karim
  imię męskie pochodzenia arabskiego

Karkonosze /ˌkarkɔ̃ˈnɔʃɛ/ (pn)
Giant Mountains
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Sudetach;

Karmel /ˈkarmɛl/ (pn)
Carmel
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w północnym Izraelu;

Karol /ˈkarɔl/ (pn)
Charles, Carl
  imię męskie;

Karolina /ˌkarɔˈlʲĩna/ (pn)
Caroline, Carol
  imię żeńskie;

Karolina Południowa /kˌarɔlˈina pˌɔwudɲʲˈɔva/ (pn)
South Carolina
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karolina Północna /kˌarɔlˈina puwnˈɔtsna/ (pn)
North Carolina
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karpaty /karˈpatɨ/ (pn)
Carpathians, Carpathian Mountains
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie;

Karpaty Południowe /karpˈatɨ pˌɔwudɲʲˈɔvɛ/ (pn)
Southern Carpathians
  (geografia, geograficzny) część Karpat położona na terenie Rumunii, rozciągająca się od przełęczy Predeal na wschodzie, po przełom Żelaznej Bramy na zachodzie;

Karszy /kˈarʃɨ/ (pn)
Qarshi
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie, nad Kaszka-darią, ośrodek administracyjny wilajetu kaszkadaryjskiego;

Kartagina /kˌartaɡʲˈina/ (pn)
Carthage
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

Kartagińczyk /ˌkartaˈɟĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Carthaginian
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Kartaginy

Kartlia /kˈartlja/ (pn)
Kartli
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczna kraina we wschodniej Gruzji;

Karyntia /karˈɨntja/ (pn)
Carinthia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

Kasandra /kaˈsãndra/ (pn)
Cassandra
  (mitologia grecka) wieszczka (m.in. przepowiedziała upadek Troi) i królewna trojańska, córka Priama i Hekuby;
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Kasia /ˈkaɕa/ (pn)
Cathy
  (zdrobniale) Katarzyna

Kasieńka /kaɕˈɛɲka/ (pn)
Cathy
  (zdrobniale) poufała forma żeńskiego imienia Katarzyna

Kasjopea /ˌkasʲjɔˈpɛa/ (pn)
Cassiopeia
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 5 jasnych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie litery W;
  (mitologia grecka) królowa Etiopii, żona Cefeusza i matka Andromedy, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Kasjopei (1.2);

Kassandra /kassˈandra/ (pn)
Kassandra
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 114, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1871 r.;

Kastor /ˈkastɔr/ (pn)
Castor
  (mitologia grecka) ubóstwiony heros, patron żeglarzy i żołnierzy, syn Tyndareosa (lub Zeusa) i Ledy, przeniesiony (wraz z bratem Polideukesem) na firmament jako gwiazdozbiór Bliźniąt;
  (mitologia rzymska) (1.1);
  imię męskie;
  (astronomia, astronomiczny) druga najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Bliźniąt;

Kastylia /kastˈɨlja/ (n)
Castile
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Hiszpanii;

Kastylijczyk /kˌastɨlˈijtʃɨk/ (n)
Castilian
  mieszkaniec Kastylii

Kaszan /kˈaʃan/ (pn)
Kashan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie w ostanie Isfahan;

Kaszgar /kˈaʒɡar/ (pn)
Kashgar
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, na zachodnim skraju Kotliny Kaszgarskiej, nad rzeką Kaszgar (1.2);

Kaszmir /ˈkaʃmʲir/ (pn)
Kashmir
  (geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim

Kaszub /ˈkaʃup/ (n)
Kashube, Kashubian
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel Słowian z północy Polski;

Kaszuby /kaʃˈubɨ/ (pn)
Cassubia, Kashubia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Polsce;

Kaszyn /kˈaʃɨn/ (pn)
Kashin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w obwodzie twerskim;

Katalonia /ˌkataˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Catalonia
  (geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Katania /katˈaɲʲa/ (pn)
Catania
  (geografia, geograficzny) miasto portowe we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii nad Zatoką Katańską, znajduje się u podnóża Etny;

Katar /ˈkatar/ (pn)
Qatar
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;

Katarczyk /kaˈtarʧ̑ɨk/ (n)
Qatari
  obywatel Kataru

Katarzyna /ˌkataˈʒɨ̃na/ (pn)
Catherine, Kathleen, Katniss
  polskie imię żeńskie;

Katarzynka /kˌataʒˈɨŋka/ (pn)
Cathy
  poufała forma żeńskiego imienia Katarzyna

Katmandu /katˈmãndu/ (pn)
Kathmandu
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Nepalu

Katowice /ˌkatɔˈvʲiʦ̑ɛ/ (pn)
Katowice
  (geografia, geograficzny) (administracja) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w południowej Polsce, stolica województwa śląskiego;

Kaukaz /ˈkawkas/ (pn)
Caucasus
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;
Caucasus Mountains, Caucasus
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji;

Kawsko /kˈafskɔ/ (pn)
Kavske
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego;

Kazachstan /kaˈzaxstãn/ (pn)
Kazakhstan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

Kazań /ˈkazãɲ/ (pn)
Kazan
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Tatarstanu;

Kazwin /kˈazvin/ (pn)
Qazvin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, stolica ostanu o tej samej nazwie;

Kaććh /kˈatɕtɕx/ (pn)
Kutch district
  (geografia, geograficzny) okręg administracyjny w indyjskim stanie Gudźarat;
Gulf of Kutch
  (geografia, geograficzny) zatoka w zachodnich Indiach oddzielając region Kaććh (1.1) od półwyspu Kathijawar;

Kałacz /kˈawatʃ/ (pn)
Kalach
  (geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto rejonowe położone w obwodzie woroneskim;

Kałacz nad Donem /kˈawatʃ nad dˈɔnɛm/ (pn)
Kalach-na-Donu, Kalach-on-the-Don
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim;

Kałmucja /kawmˈutsja/ (pn)
Kalmykia
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Kaługa /kawˈuɡa/ (pn)
Kaluga
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, położone nad Oką, na południowy zachód od Moskwy, stolica obwodu kałuskiego;

Kałusz /kˈawuʃ/ (pn)
Kalush
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Kaśka /ˈkaɕka/ (pn)
Cathy
  (zdrobniale) od: Katarzyna

Kefas /kˈɛfas/ (n)
Cephas
  (biblijny) aramejski wariant imienia apostoła Piotra
  historyczne imię męskie pochodzenia aramejskiego

Keiko /kɛˈikɔ/ (pn)
Keiko
  japońskie imię żeńskie;

Kemerowo /kˌɛmɛrˈɔvɔ/ (pn)
Kemerovo
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji;

Kemosz /kˈɛmɔʃ/ (pn)
Chemosh
  (mitologia, mitologiczny) bóstwo moabickie, bóg wojny;

Kenia /ˈkɛ̃ɲja/ (pn)
Kenya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kenijczyk /kɛ̃ˈɲijʧ̑ɨk/ (n)
Kenyan
  obywatel lub mieszkaniec Kenii

Kent /kɛ̃nt/ (pn)
Kent
  (geografia, geograficzny) nazwa wielu hrabstw, miejscowości, gmin oraz innych toponimów w krajach anglojęzycznych;

Kercz /kˈɛrtʃ/ (pn)
Kerch
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską;

Kerman /kˈɛrman/ (pn)
Kerman
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie, stolica ostanu o tej samej nazwie;

Kermanszah /kɛrmˈanʃax/ (pn)
Kermanshah
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Iranie, stolica ostanu;

Keszm /kˈɛʃm/ (pn)
Qeshm
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie, na wyspie Keszm;

Kicia /ˈciʨ̑a/ (pn)
Pussy, Pussy cat
  zwyczajowe imię nadawane kotkom (samicom kota)

Kielce /ˈcɛlʦ̑ɛ/ (pn)
Kielce
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa świętokrzyskiego;

Kiernica /kʲɛrɲˈitsa/ (pn)
Kernytsia
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie gródeckim obwodu lwowskiego;

Kigali /ciˈɡalʲi/ (pn)
Kigali
  (geografia, geograficzny) stolica Rwandy;

Kijów /ˈcijuf/ (pn)
Kiev, Kyiv
  (geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy;

Kikuju /kikˈuju/ (n)
Kikuyu
  (etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec z plemienia (1.1)
  (etnografia, etnograficzny) kobieta lub dziewczyna z plemienia (1.1)

Kikuju /kikˈuju/ (pn)
Kikuyu
  (etnografia, etnograficzny) jedna z grup etnicznych zamieszkujących Kenię;

Kil /cil/ (pn)
Carina
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Kilimandżaro /ˌcilʲĩmãn͇ˈʤ̑arɔ/ (pn)
Kilimanjaro
  (geografia, geograficzny) najwyższa góra Afryki położona w Tanzanii niedaleko granicy z Kenią;

Kilonia /kilˈɔɲʲa/ (pn)
Kiel
  (geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;

Kineszma /kinˈɛʃma/ (pn)
Kineshma
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie iwanowskim, nad Wołgą;

King Kong /kˈiŋk kˈɔŋk/ (pn)
King Kong
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna gigantyczna małpa z popkulturowej literatury i filmu;

Kingisepp /kiŋɡʲˈisɛpp/ (pn)
Kingisepp
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługa;

Kinszasa /cĩw̃ˈʃasa/ (pn)
Kinshasa
  (geografia, geograficzny) stolica Demokratycznej Republiki Konga;

Kioto /kʲˈɔtɔ/ (pn)
Kioto, Kyoto
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna stolica Japonii;

Kirenga /kirˈɛŋɡa/ (pn)
Kirenga
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; prawy dopływ Leny;

Kirenia /kirˈɛɲʲa/ (pn)
Kyrenia
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Cyprze, nad Morzem Śródziemnym;

Kirgistan /cirʲˈɟistãn/ (pn)
Kyrgyzstan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Kiribati /ˌcirʲiˈbatʲi/ (pn)
Kiribati
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Kirkuk /kˈirkuk/ (pn)
Kirkuk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iraku, w Kurdystanie;

Kiszyniów /ciˈʃɨ̃ɲuf/ (pn)
Chisinau
  (geografia, geograficzny) stolica Mołdawii;

Kiusiu /ˈcüɕu/ (pn)
Kyushu
  (geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, trzecia pod względem wielkości wyspa Japonii;

Kizieł /kˈiʑɛw/ (pn)
Kizel
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w Kraju Permskim, na Uralu;

Klarysa /klaˈrɨsa/ (pn)
Clarissa
  rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Klaudia /ˈklawdʲja/ (pn)
Claudia
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Klaudiusz /ˈklawdʲjuʃ/ (pn)
Claude, Claud, Claudius
  imię męskie;

Klemens /ˈklɛ̃mɛ̃w̃s/ (pn)
Clement, Clemens
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Klementyna /ˌklɛ̃mɛ̃nˈtɨ̃na/ (pn)
Clementina, Clementine
  imię żeńskie;

Kleopatra /ˌklɛɔˈpatra/ (pn)
Kleopatra
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 216, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1880 r.;
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Klet /klˈɛt/ (pn)
Cletus
  (zdrobniale) Anaklet (hipokorystyk)
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Klin /klˈin/ (pn)
Klin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim;

Klio /ˈklʲi<sup>j</sup>ɔ/ (pn)
Klio
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 84, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1865 r.;
Clio
  (mitologia grecka) jedna z nereid, córka Nereusa i Doris
  (mitologia grecka) muza historii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Klińce /klˈiɲtsɛ/ (pn)
Klintsy
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie briańskim, położone nad Turosną;

Klondike /klɔndʲˈikɛ/ (n)
Klondike
  (geografia, geograficzny) rzeka w Kanadzie;
  (geografia, geograficzny) region otaczający rzekę Klondike (1.1)

Klotylda /klɔˈtɨlda/ (pn)
Clotilde
  imię żeńskie;

Kneset /knˈɛsɛt/ (n)
Knesset
  jednoizbowy parlament Izraela

Knihynicze /kɲˌixɨɲˈitʃɛ/ (pn)
Kniahynychi
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, a dawniej miasteczko, położona w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Knin /kɲˈin/ (pn)
Knin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji;

Kobdo /ˈkɔbdɔ/ (pn)
Hovd, Khobdo, Khovd, Kobdo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Mongolii;
Khovd River
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Mongolii;

Koblencja /kɔblˈɛntsja/ (pn)
Koblenz
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Niemiec, u ujścia Mozeli do Renu;

Kobuleti /kˌɔbulˈɛtʲi/ (pn)
Kobuleti
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Gruzji, w Adżarii, nad Morzem Czarnym;

Kobyłecka Polana /kˌɔbɨwˈɛtska pɔlˈana/ (pn)
Kobyletska Poliana
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w rejonie rachowskim obwodu zakarpackiego Ukrainy;

Kocyt /ˈkɔʦ̑ɨt/ (pn)
Cocytos, Cocytus, Kokytos
  (mitologia grecka) jedna z rzek Hadesu; rzeka lamentu, nad której brzegami błądzą dusze nie pogrzebanych jeszcze zmarłych;

Kodori /kɔdˈɔri/ (pn)
Kodori
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Gruzji uchodząca do Morza Czarnego;

Kohelet /kɔxˈɛlɛt/ (pn)
Koheleth, Qoheleth
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny żydowski pisarz, autor Księgi Koheleta;

Kokand /kˈɔkant/ (pn)
Kokand
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w wilajecie fergańskim, we wschodnim Uzbekistanie, w południowo-zachodniej części Kotliny Fergańskiej;

Kokomo /kɔkˈɔmɔ/ (pn)
Kokomo
  (geografia, geograficzny) miasto w USA, w stanie Indiana;

Kokytos /kɔˈkɨtɔs/ (pn)
Cocytos, Cocytus, Kokytos
  (mitologia grecka) jedna z rzek Hadesu, rzeka lamentu, nad której brzegami błądzą dusze nie pogrzebanych jeszcze zmarłych;

Kolchida /kɔlçˈida/ (pn)
Colchis
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego, na terenie obecnej Gruzji;

Koldynga /kɔldˈɨŋɡa/ (pn)
Kolding
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Kolding, miasto w Danii, w południowej Jutlandii;

Kolombo /kɔˈlɔ̃mbɔ/ (pn)
Colombo
  (geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki;

Kolonia /kɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Cologne
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

Kolorado /kˌɔlɔrˈadɔ/ (pn)
Colorado
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Kolumb /ˈkɔlũmp/ (pn)
Columbus
  (historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba

Kolumba /kɔlˈumba/ (pn)
Columba, Columbine
  imię żeńskie

Kolumbia /kɔˈlũmbʲja/ (pn)
Colombia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Ameryce Północnej, przepływa przez Kanadę i Stany Zjednoczone, uchodzi do Oceanu Spokojnego;
  (historia, historyczny, historycznie) (poetycki, poetycko) Stany Zjednoczone;

Kolumbia Brytyjska /kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska/ (pn)
British Columbia
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Kolumbijczyk /ˌkɔlũmˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
Colombian
  obywatel Kolumbii

Kom /kˈɔm/ (pn)
Qom
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Iranie, w ostanie Kom;

Komisja Europejska /kɔ̃ˈmʲisʲja ˌɛwrɔˈpɛjska/ (n)
European Commission
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ wykonawczy Unii Europejskiej;

Komodo /kɔmˈɔdɔ/ (pn)
Komodo
  (geografia, geograficzny) wyspa w Indonezji, w archipelagu Małe Wyspy Sundajskie, pomiędzy większymi wyspami Sumbawa i Flores;

Komory /kɔ̃ˈmɔrɨ/ (pn)
Comoros
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kompas /ˈkɔ̃mpas/ (pn)
Pyxis
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Kompleta /kɔmplˈɛta/ (n)
Compline
  jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;

Komsomolsk nad Amurem /kɔmsˈɔmɔlsk nat amˈurɛm/ (pn)
Komsomolsk-on-Amur
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Chabarowskim, położone na lewym brzegu Amuru;

Komsomoł /kɔmsˈɔmɔw/ (n)
Komsomol, Young Communist League
  (potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, działająca w latach 1918-1991;

Konakry /kɔ̃ˈnakrɨ/ (pn)
Conakry
  (geografia, geograficzny) stolica Gwinei;

Konfederacja Szwajcarska /kˌɔnfɛdɛrˈatsja ʃfajtsˈarska/ (pn)
Swiss Confederation
  (oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa;

Konfucjusz /kɔnfˈutsjuʃ/ (pn)
Confucius
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof;

Kongo /ˈkɔ̃ŋɡɔ/ (pn)
Kongo
  (geografia, geograficzny) (etnografia, etnograficzny) jedno z plemion zamieszkujących dorzecze rzeki Kongo (1.2);
Congo
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Afryce;
Republic of the Congo, Congo
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Konrad /ˈkɔ̃nrat/ (pn)
Conrad
  imię męskie;

Konstantynopol /ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl/ (pn)
Constantinople
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu;

Konstantynówka /kˌɔnstantɨnˈufka/ (pn)
Kostiantynivka
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodniej Ukrainie, położone w obwodzie donieckim;

Kooperacyjna Republika Gujany /kˌɔɔpˌɛratsˈɨjna rɛpˈublikˌa ɡujˈanɨ/ (pn)
Co-operative Republic of Guyana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany

Kopciuszek /kɔptɕˈuʃɛk/ (pn)
Cinderella
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Kopenhaga /ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa/ (pn)
Copenhagen
  (geografia, geograficzny) stolica Danii;

Koran /ˈkɔrãn/ (pn)
Koran, Qur'an, Quran
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu;

Kordoba /kɔrˈdɔba/ (n)
Cordova
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja;

Kordyliery /ˌkɔrdɨˈlʲjɛrɨ/ (n)
American cordillera
  (geografia, geograficzny) rozległy obszar wyżynno-górski w zachodniej części Ameryki Północnej;

Korea /kɔˈrɛa/ (pn)
Korea
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański;
  (potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa

Korea Południowa /kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
South Korea
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Korea Północna /kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
North Korea
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna /ˌkɔrɛˈãj̃ska rɛˈpublʲika ˌludɔvɔ‿dɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na/ (pn)
Democratic People's Republic of Korea
  (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Północnej;

Korkino /kɔrkˈinɔ/ (pn)
Korkino
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, na Uralu;

Kornel /ˈkɔrnɛl/ (pn)
Cornelius
  imię męskie;

Kornwalia /kɔrnvˈalja/ (pn)
Cornwall
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;

Kornwalijczyk /kˌɔrnvalˈijtʃɨk/ (n)
Cornishman
  mieszkaniec Kornwalii

Kornwalijka /kˌɔrnvalˈijka/ (n)
Cornishwoman
  mieszkanka Kornwalii

Korona Południowa /kɔˈrɔ̃na ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Corona Australis, Corona Austrina
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów znajdujący się na południowej półkuli nieba;

Korona Północna /kɔˈrɔ̃na puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Corona Borealis
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Korsyka /kɔrˈsɨka/ (pn)
Corse, Corsica
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

Korsykanin /kˌɔrsɨkˈaɲin/ (n)
Corsican
  mieszkaniec Korsyki

Korynt /kˈɔrɨnt/ (pn)
Corinth
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo

Koryntia /kɔrˈɨntja/ (pn)
Corinthia
  (administracja) nomos ze stolicą w Koryncie;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina tworzona przez ziemie leżące wokół Koryntu

Koryntianin /kˌɔrɨntjˈaɲin/ (n)
Corinthian
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Koryntu

Kos /kɔs/ (pn)
Kos
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez;

Kosma /ˈkɔsma/ (pn)
Cosmas, Kosmas
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Kosowe Pole /kɔsˈɔvɛ pˈɔlɛ/ (pn)
Kosovo Polje
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowym Kosowie, położone na południowy zachód od Prisztiny, w kotlinie Kosowe Pole (1.2);

Kosowo /kɔˈsɔvɔ/ (pn)
Kosovo
  (geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Kosowo i Metohija /kɔsˈɔvɔː i mˌɛtɔçˈija/ (pn)
Kosovo and Metohija
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa dawnej serbskiej prowincji (obecnie niezależne państwo Kosowo, nieuznawane przez Serbię);

Kostaryka /ˌkɔstaˈrɨka/ (pn)
Costa Rica
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Kostarykanin /ˌkɔstarɨˈkãɲĩn/ (n)
Costa Rican
  obywatel Kostaryki

Kotonu /kɔˈtɔ̃nu/ (pn)
Cotonou
  (geografia, geograficzny) miasto w Beninie;

Kotor /kˈɔtɔr/ (pn)
Kotor
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w południowo-zachodniej części Czarnogóry;

Koulun /kɔˈulun/ (pn)
Kowloon
  (geografia, geograficzny) (administracja) obszar miejski w Hongkongu;

Kowno /kˈɔvnɔ/ (pn)
Kaunas
  drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;

Kowrow /kˈɔvrɔf/ (pn)
Kovrov
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim, nad Klaźmą;

Kozak /ˈkɔzak/ (n)
Cossack
  (historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;

Kozielsk /kˈɔʑɛlsk/ (pn)
Kozelsk
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie kałuskim Rosji;

Koziorożec /ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑/ (pn)
Capricorn, Capricornus
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Kołodziejówka /kˌɔwɔdʑɛjˈufka/ (pn)
Kolodiivka
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś na Ukrainie, położona w rejonie podwołoczyskim obwodu tarnopolskiego;

Kołomna /kɔwˈɔmna/ (pn)
Kolomna
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Oką, przy ujściu rzeki Moskwy;

Kołomyja /kˌɔwɔmˈɨja/ (pn)
Kolomyia
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Prutem;

Kołyma /kɔwˈɨma/ (pn)
Kolyma
  (geografia, geograficzny) rzeka na wschodzie Federacji Rosyjskiej w Jakucji;

Kościół /ˈkɔɕʨ̑uw/ (pn)
church
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;

Kościół katolicki /ˈkɔɕʨ̑uw ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci/ (n)
Catholic Church
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, tradycji katolickiej mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych, na którego czele stoi papież;

Kośi /ˈkɔɕi/ (pn)
Kosi, Kosi Zone
  (geografia, geograficzny) strefa w regionie Purwańćal, w Nepalu;

Kraina /kraˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
Carniola
  region historyczno-etnograficzny Słowenii;

Kraina Wielkich Jezior /kraˈina vʲˈɛlkix jˈɛʑɔr/ (pn)
Great Lakes Region
  (geografia, geograficzny) region w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych

Kraj Basków /ˈkraj ˈbaskuf/ (pn)
Basque Country
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, część Kraju Basków (1.1);

Kraj Krasnodarski /krˈaj krˌasnɔdˈarski/ (pn)
Krasnodarsk Krai
  (geografia, geograficzny) kraj (jednostka administracyjna) w Federacji Rosyjskiej ze stolicą w Krasnodarze

Kraj Krasnojarski /ˈkraj ˌkrasnɔˈjarsʲci/ (pn)
Krasnoyarsk Krai
  (geografia, geograficzny) kraj (jednostka administracyjna) w Federacji Rosyjskiej ze stolicą w Krasnojarsku, Kraj Krasnojarski rozciąga się od gór środkowej Azji aż do Oceanu Arktycznego na obszarze ponad 2 miliony km²;

Kraj Permski /ˈkraj ˈpɛrm̥sʲci/ (pn)
Perm Krai
  (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej położona na Uralu, ze stolicą w Permie, jedna z dziewięciu jednostek administracyjnych Federacji posiadająca status kraju;

Kraj Sudetów /ˈkraj suˈdɛtuf/ (pn)
Sudetenland
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Czechach, sudeckoniemieckie pogranicze Czech zamieszkiwane do 1946 roku przez Niemców sudeckich;

Kraków /ˈkrakuf/ (pn)
Cracow, Krakow
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski;

Krasnodar /krasnˈɔdar/ (pn)
Krasnodar
  (geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;

Krasnojarsk /krasˈnɔjarsk/ (pn)
Krasnoyarsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego;

Krasnokamsk /krasnˈɔkamsk/ (pn)
Krasnokamsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, nad Kamą;

Krasnoturjinsk /krˌasnɔtˈurjinsk/ (pn)
Krasnoturyinsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, na Uralu;

Kreta /ˈkrɛta/ (pn)
Crete
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym;

Kreteńczyk /krɛˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Cretan
  mieszkaniec Krety

Krokos /ˈkrɔkɔs/ (pn)
Krokus
  (mitologia grecka) młodzieniec nieszczęśliwie zakochany w Smilaks i zamieniony w szafran;

Kronos /krˈɔnɔs/ (pn)
Cronus
  (mitologia grecka) bóstwo pogańskie, jeden z tytanów;

Kronsztad /krˈɔnʃtat/ (pn)
Kronstadt
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, port morski położony na wyspie Kotlin w Zatoce Fińskiej;

Kropotkin /krɔpˈɔtkin/ (pn)
Kropotkin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem;

Kruk /kruk/ (pn)
Corvus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Krym /krɨ̃m/ (pn)
Crimea
  (geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Kryspin /ˈkrɨspʲĩn/ (pn)
Crispin
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Krystyna /krɨˈstɨ̃na/ (pn)
Christina, Chris, Christie
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Krystynopol /krˌɨstɨnˈɔpɔl/ (pn)
Chervonohrad
  (geografia, geograficzny) Czerwonogród (egzonim wariantowy);

Kryszna /ˈkrɨʃna/ (pn)
Krishna
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w hinduizmie, ósmy awatar Wisznu;

Krzysztof /ˈkʃɨʃtɔf/ (pn)
Christopher, Kristopher
  polskie imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Krzyżak /ˈkʃɨʒak/ (pn)
Teutonic Knight
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rycerz Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakonu krzyżackiego)

Królestwo Belgii /krulˈɛstfɔ bˈɛlɡji/ (pn)
Kingdom of Belgium
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii

Królestwo Bhutanu /kruˈlɛstfɔ buˈtãnu/ (pn)
Kingdom of Bhutan
  pełna, oficjalna nazwa państwa Bhutan

Królestwo Danii /krulˈɛstfɔ dˈaɲʲi/ (pn)
Kingdom of Denmark
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze;

Królestwo Hiszpanii /krulˈɛstfɔ çiʃpˈaɲʲi/ (pn)
Kingdom of Spain
  (urzędowy) oficjalna nazwa Hiszpanii

Królestwo Marokańskie /krulˈɛstfɔ mˌarɔkˈaɲskʲɛ/ (pn)
Kingdom of Morocco
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Maroka jako państwa

Ksawery /ksaˈvɛrɨ/ (pn)
Xavier
  imię męskie;

Kserkses /ksˈɛrksɛs/ (pn)
Xerxes
  (historia, historyczny, historycznie) staroperskie imię męskie kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców

Księstwo Andory /kɕˈɛ̃stfɔː andˈɔrɨ/ (pn)
Principality of Andorra
  (geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa

Księżyc /ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (pn)
Moon
  (astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;

Ktezyfon /ktɛzˈɨfɔn/ (pn)
Ctesiphon
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto na północno-wschodnim brzegu Tygrysu, u ujścia rzeki Dijala, dawna zimowa stolica państw Partów i Seleucydów;

Kuala Lumpur /kuˈala lˈumpur/ (pn)
Kuala Lumpur
  (geografia, geograficzny) stolica Malezji;

Kuba /ˈkuba/ (pn)
Cuba
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;
  (geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;
Jake, Jamie, Jim, Jimbo, Jimmie
  (zdrobniale) od Jakub
  imię męskie

Kubalonka /kˌubalˈɔŋka/ (pn)
Kubalonka
  (geografia, geograficzny) góra, przełęcz lub przysiółek w Beskidzie Śląskim;

Kubań /kˈubaɲ/ (pn)
Kuban
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w zachodniej części Przedkaukazia;

Kubuś /kˈubuɕ/ (pn)
Jake, Jamie, Jim, Jimbo, Jimmy
  (zdrobniale) Jakub
  (zdrobniale) Kuba

Kubuś Puchatek /ˈkubuɕ puˈxatɛk/ (n)
Winnie the Pooh, Winnie-the-Pooh
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a;

Kudymkar /kudˈɨmkar/ (pn)
Kudymkar
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Rosji europejskiej, w Kraju Permskim;

Kujawy /kuˈjavɨ/ (n)
Kuyavia
  (geografia, geograficzny) kraina w środkowej Polsce;

Kulab /kˈulap/ (pn)
Kulob
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Tadżykistanie;

Kumbria /kˈumbrja/ (pn)
Cumberland, Cumbria
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-zachodniej Anglii;

Kunduz /kˈundus/ (pn)
Kunduz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Afganistanie, nad rzeką Kunduz, położone w północno-wschodniej części kraju;

Kunegunda /kˌunɛɡˈunda/ (pn)
Cunigunde
  rzadkie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Kungur /kˈuŋɡur/ (pn)
Kungur
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim, siedziba administracyjna rejonu kungurskiego;

Kura /kˈura/ (pn)
Kura
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Turcję, Gruzję i Azerbejdżan, uchodzi małą deltą do Morza Kaspijskiego;

Kurd /kurt/ (n)
Kurd
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu zamieszkującego głównie Kurdystan

Kurdystan /kurdˈɨstan/ (pn)
Kurdistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów;

Kurejka /kurˈɛjka/ (pn)
Kureika
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Kurgan /kˈurɡan/ (pn)
Kurgan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe, we wschodniej części Rosji, nad Tobołem;

Kurlandia /kurlˈandja/ (pn)
Courland
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem;

Kursk /kˈursk/ (pn)
Kursk
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Rosji, stolica obwodu kurskiego, miejsce wielkiej bitwy pancernej w 1943 roku;

Kurt /kˈurt/ (pn)
Kurt
  imię męskie pochodzenia germańskiego

Kurytyba /kˌurɨtˈɨba/ (pn)
Curitiba
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Brazylii, położone w południowo-wschodniej części kraju, w stanie Parana;

Kusz /kuʃ/ (pn)
Cush
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, Beniaminita wymieniony w tytule psalmu 7.
Kush, kingdom of Kush
  (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na południu od II katarakty Nilu, podbita w XVI-XIV w. p.n.e. przez Egipt;

Kuwejt /ˈkuvɛjt/ (pn)
Kuwait
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;
  (geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);

Kwanzaa /kfanzˈaa/ (n)
Kwanzaa
  tygodniowe święto diaspory afrykańskiej obchodzone pod koniec grudnia dla upamiętnienia afrykańskiego dziedzictwa kulturowego;

Kwintus /kfˈintus/ (pn)
Quintus
  łacińskie imię męskie;

Kwirynał /kfirˈɨnaw/ (pn)
Quirinal Palace
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) pałac prezydenta Włoch znajdujący się na Kwirynale (1.1)
Quirinal, Quirinal Hill
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) najwyższe z siedmiu wzgórz Rzymu;

Kynuria /kɨnˈurja/ (pn)
Cynuria, Kynouria
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na wschodnim brzegu Peloponezu między Argolidą a Lakonią

Kyrene /kɨrˈɛnɛ/ (pn)
Cyrene
  (mitologia grecka) waleczna nimfa tesalska, kochanka Apolla;

Kyzył /kˈɨzɨw/ (pn)
Kyzyl
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w geograficznym środku Azji, stolica Republiki Tuwy;

Kłuszyno /kwuʃˈɨnɔ/ (pn)
Klushino
  (geografia, geograficzny) wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim, miejsce bitwy w 1610 roku;

LA /lˈa/ (acronym)
LA
  = (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas linolowy

LAN party /ˌɛlˌaˈɛn pˈartɨ/ (n)
LAN party
  impreza, której głównym elementem jest wspólna gra, poprzez sieć lokalną, na przyniesionych przez uczestników komputerach;

LGBT /ˌɛlɡjˌɛbˌɛtˈɛ/ (acronym)
LGBT
  = lesbijki, geje, osoby biseksualne i transgenderyczne – jako całość;

LNG /ˌɛlˌɛnɡjˈɛ/ (acronym)
LNG
  = skroplony gaz ziemny;

LSD /ɛl‿ɛz‿ˈdɛ/ /ɛl‿ɛz‿ˈdʲi/ (acronym)
LSD, acid
  organiczny związek chemiczny, psychodelik o silnym działaniu halucynogennym;

La Manche /lˈa mˈanxɛ/ (pn)
English Channel
  (geografia, geograficzny) kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji;

Labrador /laˈbradɔr/ (pn)
Labrador
  (geografia, geograficzny) kanadyjski półwysep;
  (geografia, geograficzny) region obejmujący Labrador (1.1);

Lacedemończyk /ˌlaʦ̑ɛdɛ̃ˈmɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (pn)
Lacedaemonian
  mieszkaniec Lacedemonu (Sparty)

Lachesis /laxˈɛɕis/ (pn)
Lachesis
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 120, okrążająca Słońce w głównym pasie asteroid;
  (mitologia, mitologiczny) bogini przeznaczenia z mitologii greckiej, przydzielająca los i strzegąca nici żywota, jedna z trzech Mojr;

Lacjum /ˈlaʦ̑ʲjũm/ (pn)
Lazio, Latium
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;

Laguna Wenecka /laɡˈuna vɛnˈɛtska/ (pn)
Venetian Lagoon
  (geografia, geograficzny) laguna na Morzu Adriatyckim, w zachodniej części Zatoki Weneckiej;

Lahaur /lˈaxawr/ (pn)
Lahore
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab;

Lajstrygon /lajˈstrɨɡɔ̃n/ (pn)
Laestrygonian
  (mitologia grecka) członek plemienia ludożerczych olbrzymich ludzi zamieszkujących mityczną Telepylę;

Lakonia /lakˈɔɲʲa/ (pn)
Laconia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na południowym wschodzie Peloponezu, z największym ośrodkiem w Sparcie, graniczyła od zachodu z Mesenią, od północy zaś z Arkadią;

Lambro /ˈlãmbrɔ/ (pn)
Lambro
  rzeka w Lombardii, w północnych Włoszech

Lamia /ˈlãmʲja/ (pn)
Lamia, Lamía
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji;

Laon /lˈaɔn/ (pn)
Laon
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji;

Laos /ˈlaɔs/ (pn)
Laos
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Laponia /laˈpɔ̃ɲja/ (pn)
Lapland
  (geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;

Larnaka /larnˈaka/ (pn)
Larnaca
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południowo-wschodnim wybrzeżu Cypru;

Las Bawarski /lˈaz bavˈarski/ (pn)
Bavarian Forest
  (geografia, geograficzny) zalesiony region niskich gór w w Bawarii, w Niemczech;

Las Bregencki /lˈaz brɛɡˈɛntski/ (pn)
Bregenz Forest Mountains
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie, część Północnych Alp Wapiennych, od zachodu graniczy z Renem, od wschodu z Alpami Algawskimi;

Las Vegas /lˈaz vˈɛɡas/ (pn)
Las Vegas
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nevada, w hrabstwie Clark;
  (geografia, geograficzny) niewielkie miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie San Miguel;

Laszczyzna /laʃtʃˈɨzna/ (n)
Lachia
  (geografia, geograficzny) region etniczny w Morawach i na Śląsku w Czechach

Latakia /latˈakja/ (pn)
Latakia
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Lateran /latˈɛran/ (pn)
Lateran
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) zespół pałacowo-kościelny w Rzymie;

Latina /latʲˈina/ (pn)
Latina
  (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w regionie Lacjum;
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w regionie Lacjum;

Latona /laˈtɔ̃na/ (pn)
Latona
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 639;
  (mitologia rzymska) (zobacz) Leto

Laura /ˈlawra/ (pn)
Laura
  imię żeńskie;

Laurazja /lawˈrazʲja/ (pn)
Laurasia
  (geologia, geologiczny) superkontynent powstały w wyniku rozpadu Pangei;

Laurenty /lawrˈɛntɨ/ (pn)
Laurence
  imię męskie

Lazurowe Wybrzeże /ˌlazuˈrɔvɛ vɨˈbʒɛʒɛ/ (pn)
French Riviera
  (geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami;

Lazyka /lazˈɨka/ (pn)
Lazica
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i królestwa istniejącego w zachodniej części współczesnej Gruzji;

Lecce /lˈɛtstsɛ/ (pn)
Lecce
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Apulia, stolica prowincji Lecce (1.2);

Lecco /lˈɛtstsɔ/ (pn)
Lecco
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Lombardii, położone nad jeziorem Como;

Leda /ˈlɛda/ (pn)
Leda
  (mitologia grecka) królewna etolska i królowa spartańska, żona Tyndareosa i kochanka Zeusa oraz matka Kastora, Polideukesa, Heleny i Klitajmestry;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 38;

Legia Cudzoziemska /ˈlɛɟja ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mska/ (pn)
Foreign Legion
  francuska jednostka wojskowa składająca się głównie z cudzoziemców;

Lejda /lˈɛjda/ (pn)
Leiden
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego;

Leningrad /lɛ̃ˈɲĩŋɡrat/ (pn)
Leningrad
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991

Lenińsk Kuźniecki /lˈɛɲiɲsk kuʑɲʲˈɛtski/ (pn)
Leninsk-Kuznetsky
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji nad rzeką Inią, w obwodzie kemerowskim;

Lenkoran /lɛŋkˈɔran/ (pn)
Lankaran
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Azerbejdżanie, na Nizinie Lenkorańskiej, port nad Morzem Kaspijskim;

Leonard /lɛˈɔ̃nart/ (pn)
Leonard
  imię męskie;

Leonia /lɛˈɔɲʲa/ (pn)
Leonie
  imię żeńskie;

Leopold /lɛˈɔpɔlt/ (pn)
Leopold
  imię męskie pochodzenia germańskiego;

Leończyk /lɛˈɔɲtʃɨk/ (n)
Leonese
  mieszkaniec Leónu

Lesbos /lˈɛzbɔs/ (pn)
Lesbos
  (geografia, geograficzny) (administracja) prefektura grecka (nomos) na Lesbos (1.1);
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim;

Lesotho /lɛˈsɔtɔ/ (pn)
Lesotho
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Lesozawodzk /lˌɛsɔzˈavɔtsk/ (pn)
Lesozavodsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Nadmorskim nad rzeką Ussuri;

Leto /ˈlɛtɔ/ (pn)
Leto
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 68;
  (mitologia grecka) matka Apollina i Artemidy;

Lew /lɛf/ (pn)
Leo, Lion
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Lewant /ˈlɛvãnt/ (pn)
Levant
  (książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);

Lewi /lˈɛvi/ (pn)
Levi
  (biblijny) postać biblijna, protoplasta lewitów;

Leńsk /lɛ̃j̃sk/ (pn)
Lensk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji;

Lhasa /lxˈasa/ (pn)
Lhasa
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, stolica Tybetańskiego Regionu Autonomicznego;

Liban /ˈlʲibãn/ (pn)
Lebanon
  (geografia, geograficzny) państwo w zachodniej Azji;

Libańczyk /lʲiˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Lebanese
  obywatel Libanu

Liberia /lʲiˈbɛrʲja/ (pn)
Liberia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Liberiusz /libˈɛrjuʃ/ (pn)
Liberius
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Libia /ˈlʲibʲja/ (pn)
Libya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libijczyk /lʲiˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
Libyan
  obywatel Libii

Lidia /ˈlʲidʲja/ (pn)
Lydia
  imię żeńskie;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej;

Liechtenstein /ˈlixtɛnʂtajn/ (pn)
Liechtenstein
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Liguria /lʲiˈɡurʲja/ (pn)
Liguria
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w zachodnich Włoszech;

Liguryjczyk /lˌiɡurˈɨjtʃɨk/ (n)
Ligurian
  mieszkaniec Ligurii

Likaonia /lˌikaˈɔɲʲa/ (pn)
Lycaonia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Azji Mniejszej;

Lilianna /liljˈanna/ (pn)
Lilianna
  imię żeńskie

Lilongwe /lilˈɔŋɡvɛ/ (pn)
Lilongwe
  (geografia, geograficzny) stolica Malawi;

Limassol /limˈassɔl/ (pn)
Limassol
  (geografia, geograficzny) (administracja) drugie co do wielkości miasto Cypru, położone na południowym wybrzeżu wyspy nad Morzem Śródziemnym;

Limpopo /limpˈɔpɔ/ (pn)
Limpopo
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-wschodniej części RPA ze stolicą w Polokwane;
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Afryce, wypływająca z Witwatersrandu w RPA, przepływająca przez Botswanę, Zimbabwe i Mozambik, a uchodząca do Oceaniu Indyjskiego w Zatoce Delagoa;

Lina /ˈlʲĩna/ (pn)
Lina
  rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Linneusz /linnˈɛuʃ/ (pn)
Linnaeus
  (biologia, biologiczny) spolszczone nazwisko szwedzkiego przyrodnika Karola Linneusza;

Linus /ˈlʲĩnus/ (pn)
Linus
  historyczne, łacińskie imię męskie;

Linux /lˈinuks/ (n)
Linux
  (informatyka, informatyczny) każdy system operacyjny z rodziny systemów zapoczątkowanej w latach 90. XX w. przez Linusa Torvaldsa i opartych na stworzonym przez niego jądrze;

Linz /lˈins/ (pn)
Linz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, siedziba kraju związkowego Górna Austria;

Lipieck /lˈipʲɛtsk/ (pn)
Lipetsk
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad rzeką Woroneż;

Lipsk /lʲipsk/ (pn)
Leipzig
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii;

Lisek /ˈlʲisɛk/ (pn)
Vulpecula
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Liturgia godzin /litˈurɡja ɡˈɔdʑin/ (pn)
Liturgy of the Hours
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kościelny) codzienna modlitwa liturgiczna Kościoła katolickiego;

Litwa /ˈlʲitfa/ (pn)
Lithuania
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

Litwa Mniejsza /lˈitfa mɲʲˈɛjʃa/ (pn)
Lithuania Minor
  (geografia, geograficzny) litewski region etnograficzny, znajdujący się w większości na terenie Rosji a częściowo także i w obecnej Litwie i Polsce;

Liverpool /lˌivɛrpˈɔɔl/ (pn)
Liverpool
  (geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii;

Livorno /livˈɔrnɔ/ (pn)
Leghorn, Livorno
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, położone na wybrzeżu Morza Liguryjskiego, stolica prowincji Livorno (1.2);

Liwiusz /lˈivʲuʃ/ (pn)
Livius, Livy
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego

Lizbona /lʲizˈbɔ̃na/ (pn)
Lisbon
  (geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Loara /lɔˈara/ (pn)
Loire
  (geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego;
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Lobamba /lɔˈbãmba/ (pn)
Lobamba
  (geografia, geograficzny) tradycyjna stolica Suazi;

Lodi /lˈɔdʲi/ (pn)
Lodi
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w Lombardii;

Lokryda /lɔkrˈɨda/ (pn)
Locris
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnej Grecji, zamieszkana przez Lokrów, rozdzielona przez Dorydę i Fokidę na trzy odrębne części;

Lombardia /lɔ̃mˈbardʲja/ (pn)
Lombardy
  (geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie;

Londyn /ˈlɔ̃ndɨ̃n/ (pn)
London
  (geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii;

Longyearbyen /lˌɔŋɡɨˌɛarbˈɨɛn/ (pn)
Longyearbyen
  (geografia, geograficzny) stolica Svalbardu,

Loreto /lɔrˈɛtɔ/ (pn)
Loreto
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech nad Adriatykiem;

Los Angeles /lˈɔs ˈandʒɛlˌɛs/ (pn)
Los Angeles
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia;

Lotar /lˈɔtar/ (pn)
Lothair, Lothar
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Lotaryngia /ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja/ (pn)
Lorraine
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;

Lotaryngia Belgijska /lˌɔtarˈɨŋɡja bɛlɡʲˈijska/ (pn)
Belgian Lorraine
  (geografia, geograficzny) kraina w Belgii, położona na południowym krańcu prowincji Luksemburg

Lotofag /lɔˈtɔfak/ (pn)
Lotus-eater
  (mitologia, mitologiczny) członek mitycznego ludu z „Odysei”, żywiącego się lotosami;

Lozanna /lɔˈzãnːa/ (pn)
Lausanne
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Lubeka /lubˈɛka/ (pn)
Lübeck
  (geografia, geograficzny) miasto hanzeatyckie, w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn;

Lubencjusz /lubˈɛntsjuʃ/ (pn)
Lubentius
  historyczne imię męskie pochodzenia łacińskiego

Lubiercy /lubjˈɛrtsɨ/ (pn)
Lyubertsy
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie moskiewskim;

Lucerna /luˈʦ̑ɛrna/ (pn)
Lucerne
  (geografia, geograficzny) (administracja) kanton w Szwajcarii, którego stolicą jest Lucerna (1.1);
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad Jeziorem Czterech Kantonów;

Lucjusz /ˈluʦ̑ʲjuʃ/ (pn)
Lucius
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Luizjana /lˌuizjˈana/ (pn)
Louisiana
  (geografia, geograficzny) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki;

Lukka /lˈukka/ (pn)
Lucca
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Lukka (1.2);

Luksemburg /luˈksɛ̃mburk/ (pn)
Luxembourg
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Luksemburga (1.1);

Luksor /lˈuksɔr/ (pn)
Luxor
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Egipcie, na prawym brzegu Nilu;

Luna /ˈlũna/ (pn)
Luna
  (mitologia rzymska) bogini księżyca, utożsamiana z grecką Selene;
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie

Luneta /lũˈnɛta/ (pn)
Telescopium
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Lutacjusz /lutˈatsjuʃ/ (pn)
Lutatius
  łacińskie imię męskie

Lutnia /ˈlutʲɲa/ (pn)
Lyra
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Wegę; zawiera mgławicę planetarną – Pierścień; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;

Luzon /lˈuzɔn/ (pn)
Luzon
  (geografia, geograficzny) największa wyspa w archipelagu Filipiny, leżąca w jego północnej części;

Luzytania /lˌuzɨtˈaɲʲa/ (pn)
Lusitania
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;

Lwów /lvuf/ (pn)
Lviv
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Lyon /lʲjɔ̃n/ (pn)
Lyons
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji nad Rodanem i Saoną;

L’Aquila /laɡvˈila/ (pn)
L’Aquila
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;
  (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Abruzja;

MAEA /ˌɛ̃m‿a‿ɛ‿ˈa/ (acronym)
IAEA
  = Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej;

MFW /ɛ̃m‿ɛv‿ˈːu/ (acronym)
IMF
  = Międzynarodowy Fundusz Walutowy

MG /ˌɛmɡjˈɛ/ (acronym)
GM, game master
  = Mistrz Gry

MILF /mʲilf/ (n)
MILF
  (wulgarnie, wulgaryzm) atrakcyjna kobieta około czterdziestki

MOM /mɔ̃m/ (acronym)
MSM
  = (spożywczy) mięso oddzielane mechanicznie

MOP /mˈɔp/ (acronym)
ILO
  Międzynarodowa Organizacja Pracy

MOR /mˈɔr/ (n)
MOR
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) połączenie muzyki pop z klasycznym rockiem

MP3 /ɛ̃m‿pɛ‿ˈṭʃɨ/ (pn)
MP3
  (informatyka, informatyczny) jeden z formatów kompresji dźwięku;

MSK /ˌɛmˌɛskˈa/ (acronym)
ISS
  = (astronautyka, astronautyczny) Międzynarodowa Stacja Kosmiczna;

MSZ /ɛ̃m‿ɛz‿ˈːɛt/ (acronym)
IMHO, IMO
  = slang internetowy moim skromnym zdaniem

Maastricht /maˈastrixt/ (n)
Maastricht
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Holandii;

Macedonia /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Macedonia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Macedonia Północna /mˌatsɛdˈɔɲʲa puwnˈɔtsna/ (pn)
North Macedonia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Europie Południowej;

Macedończyk /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Macedonian
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii;

Macerata /mˌatsɛrˈata/ (pn)
Macerata
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech;

Machabeusz /mˌaxabˈɛuʃ/ (n)
Maccabee, Maccabeus
  (historia, historyczny, historycznie) przydomek Judy Hasmoneusza;

Machaczkała /ˌmaxaʧ̑ˈkawa/ (pn)
Makhachkala
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu;

Maciej /ˈmaʨ̑ɛ̇j/ (n)
Matthias
  polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Macintosh /matɕˈintɔʃ/ (pn)
Macintosh
  (informatyka, informatyczny) marka komputera

Maciuś /ˈmaʨ̑üɕ/ (n)
Matt
  (zdrobniale) od Maciej

Madaba /madˈaba/ (pn)
Madaba
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Jordanii, ośrodek administracyjny muhafazy;

Madagaskar /ˌmadaˈɡaskar/ (pn)
Madagascar
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Madera /maˈdɛra/ (pn)
Madeira
  (geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka;

Madonna /madˈɔnna/ (pn)
Madonna
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu

Madryt /ˈmadrɨt/ (pn)
Madrid
  (geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii;

Magadan /maˈɡadãn/ (pn)
Magadan
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Ochockim, stolica obwodu magadańskiego;

Magda /ˈmaɡda/ (pn)
Maggie, Maud
  imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego;

Magdala /maɡdˈala/ (pn)
Magdala
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad Jeziorem Galilejskim w Palestynie;

Magdalena /ˌmaɡdaˈlɛ̃na/ (pn)
Madalyn, Madelaine, Madelyn, Madlyn, Madoline, Magdalene
  imię żeńskie;

Magdeburg /maɡˈdɛburk/ (pn)
Magdeburg
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;

Maghreb /mˈaɡrɛp/ (n)
Maghreb
  (geografia, geograficzny) region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem;

Magnezja /maɡnˈɛzja/ (pn)
Magnesia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne greckie miasto w Jonii;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne greckie miasto w Lydii;

Magnus /ˈmaɡnus/ (pn)
Magnus
  imię męskie;

Mahomet /maˈxɔ̃mɛt/ (pn)
Muhammad
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;

Maja /ˈmaja/ (pn)
Maya
  imię żeńskie pochodzenia greckiego lub łacińskiego;

Majkop /mˈajkɔp/ (pn)
Maykop
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Adygei;

Majorka /majˈɔrka/ (pn)
Majorca
  (geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Majotta /maˈjɔtːa/ (n)
Mayotte
  (geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;

Makaronezja /mˌakarɔnˈɛzja/ (pn)
Macaronesia
  (geografia, geograficzny) zbiorcza nazwa wulkanicznych wysp położonych na północno-wschodnim Atlantyku u wybrzeży Europy i Afryki;

Makarska /makˈarska/ (pn)
Makarska
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Chorwacji nad Morzem Adriatyckim;

Makau /ˈmakaw/ (pn)
Macau
  (geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;

Maksymin /maksˈɨmin/ (pn)
Maximinus
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego

Malabar /malˈabar/ (pn)
Malabar
  (geografia, geograficzny) kraina na zachodnim wybrzeżu Indii

Malabo /maˈlabɔ/ (pn)
Malabo
  (geografia, geograficzny) stolica Gwinei Równikowej;

Malachiasz /malˈahjaʃ/ (pn)
Malachi
  (biblijny) imię męskie;

Malaje /maˈlajɛ/ (pn)
Malaya
  (historia, historyczny, historycznie) dawne posiadłości brytyjskie na Półwyspie Malajskim;

Malarz /ˈmalaʃ/ (pn)
Pictor
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Malawi /maˈlavʲi/ (pn)
Malawi
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Malcheusz /malxˈɛuʃ/ (pn)
Malchus
  (biblijny) imię męskie pochodzenia biblijnego;

Malchos /mˈalxɔs/ (pn)
Malchus
  (biblijny) imię męskie pochodzenia biblijnego;

Malchus /mˈalxus/ (pn)
Malchus
  (biblijny) imię męskie pochodzenia biblijnego;

Male /ˈmalɛ/ (pn)
Malé
  (geografia, geograficzny) stolica Malediwów;

Malediwy /ˌmalɛˈdʲivɨ/ (pn)
Maldives
  (geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malezja /maˈlɛzʲja/ (pn)
Malaysia
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Mali /ˈmalʲi/ (pn)
Mali
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

Malmö /ˈmalmɛ/ (pn)
Malmö
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;

Malta /ˈmalta/ (pn)
Malta
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Maltańczyk /malˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Maltese
  obywatel Malty

Malwiny /malˈvʲĩnɨ/ (pn)
Malvinas
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium;

Mama /ˈmãma/ (pn)
Mama River
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; lewy dopływ Witimu;

Mamonowo /mˌamɔnˈɔvɔ/ (pn)
Mamonovo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodu kaliningradzkiego w Rosji;

Mamoudzou /mˌamɔudʑˈɔu/ (pn)
Mamoudzou
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Majotty, francuskiego departamentu zamorskiego;

Man /mˈan/ (pn)
Man
  (geografia, geograficzny) miasto na Wybrzeżu Kości Słoniowej;
Isle of Man
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Brytyjskich, na Morzu Irlandzkim;

Manaslu /manˈaslu/ (pn)
Manaslu
  (geografia, geograficzny) góra w Nepalu, ośmiotysięcznik w paśmie Himajajów, ósmy pod względem wysokości szczyt Ziemi;

Manchester /manxˈɛstɛr/ (pn)
Manchester
  (geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii, ważny ośrodek przemysłowy;

Mandżuria /mãn͇ˈʤ̑urʲja/ (pn)
Manchuria
  (geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin;

Manhattan /manxˈattan/ (pn)
Manhattan
  (geografia, geograficzny) najmniejszy, a zarazem najgęściej zaludniony okręg Nowego Jorku, położony na wyspie o tej samej nazwie;

Manila /mãˈɲila/ (pn)
Manila
  (geografia, geograficzny) stolica Filipin;

Manitoba /ˌmãɲiˈtɔba/ (pn)
Manitoba
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Mannheim /mannxˈɛim/ (pn)
Mannheim
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Mantua /mantˈua/ (pn)
Mantua
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii; stolica prowincji Mantua (1.2);

Maputo /maˈputɔ/ (pn)
Maputo
  (geografia, geograficzny) stolica Mozambiku;

Maraton /marˈatɔn/ (pn)
Marathon
  miejscowość w Grecji, w Attyce, miejsce słynnego zwycięstwa Greków nad Persami w 490 roku p.n.e.;

Marcel /mˈartsɛl/ (pn)
Marcel
  imię męskie;

Marcelin /martsˈɛlin/ (pn)
Marcellinus
  polskie imię męskie

Marche /mˈarxɛ/ (pn)
Marche
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;
March of Ancona
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Italii

Marchia /mˈarhja/ (pn)
Marche
  (rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;
March of Ancona
  (rzadki, rzadko używany) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Italii

Marchia Ankonitańska /mˈarhja ˌaŋkɔɲitˈaɲska/ (pn)
March of Ancona
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Italii;

Marchia Ankony /mˈarhja aŋkˈɔnɨ/ (pn)
March of Ancona
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Italii;

Marchia Ankońska /mˈarhja aŋkˈɔɲska/ (pn)
March of Ancona
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Italii;

Marcin /ˈmarʲʨ̑ĩn/ (pn)
Martin
  imię męskie;

Marek /ˈmarɛk/ (pn)
Mark
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Maria /ˈmarʲja/ (pn)
Mary, Maria
  polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Mariany Północne /marʲˈjãnɨ puwˈnɔʦ̑nɛ/ (pn)
Northern Mariana Islands
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;

Maribor /marˈibɔr/ (pn)
Maribor
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Słowenii, położone na północnym wschodzie kraju, nad Drawą;

Marica /marˈitsa/ (pn)
Maritsa
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Półwyspie Bałkańskim, w Bułgarii, w Grecji i w Turcji, uchodzi do Morza Egejskiego;

Marion /mˈarjɔn/ (pn)
Marion
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości w USA

Marneuli /marnˈɛwli/ (pn)
Marneuli
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Gruzji, w regionie Dolna Kartlia;

Maroko /maˈrɔkɔ/ (pn)
Morocco
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;

Marrakesz /marˈːakɛʃ/ (pn)
Marrakech, Marrakesh
  (geografia, geograficzny) duże miasto na południu Maroka;

Mars /mars/ (pn)
Mars
  (mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem; protoplasta Rzymian; obok Jowisza i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; ojciec Romulusa i Remusa; mąż Nerio i kochanek Rei Sylwii;
  (astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet górnych i planet wewnętrznych; piąty (po Słońcu, Księżycu, Wenus i Jowiszu) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Marsala /marsˈala/ (pn)
Marsala
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, położone na zachodnim wybrzeżu Sycylii;

Marsjanin /marˈsʲjä̃ɲĩn/ (n)
Martian
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Marsa

Marsylia /marˈsɨlʲja/ (pn)
Marseilles
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w południowej części Francji;

Marta /ˈmarta/ (pn)
Martha
  polskie imię żeńskie pochodzenia aramejskiego;

Martyna /martˈɨna/ (pn)
Martina
  imię żeńskie;

Maryja /maˈrɨja/ (pn)
Blessed Virgin Mary, Virgin Mary
  (teologia, teologiczny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) Matka Boża;

Maryja Panna /marˈɨja pˈanna/ (pn)
Virgin Mary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) (zobacz) Maria z Nazaretu;

Marylandczyk /mˌarɨlˈanttʃɨk/ (n)
Marylander
  mieszkaniec stanu Maryland

Maskareny /mˌaskarˈɛnɨ/ (pn)
Mascarenes
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim, na wschód od Madagaskaru;

Maskat /ˈmaskat/ (pn)
Muscat
  (geografia, geograficzny) stolica Omanu;

Massachusetts /mˌassaxˈusɛtts/ (pn)
Massachusetts
  (geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;

Matatiasz /matˈatjaʃ/ (pn)
Mattathias
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego

Mateusz /maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Matthew, Matt
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Matka Boska /ˈmatka ˈbɔska/ (pn)
Mother of God, Our Lady
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu

Matka Boża /mˈatka bˈɔʒa/ (pn)
Mother of God
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Matka Najświętsza /mˈatka najɕfʲˈɛntʃa/ (pn)
Holy Mother of God
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maryja

Matka Przenajświętsza /mˈatka pʃˌɛnajɕfʲˈɛntʃa/ (pn)
Holy Mother of God
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maryja

Matterhorn /mˈattɛrxˌɔrn/ (pn)
Matterhorn
  (geografia, geograficzny) szczyt w Alpach Zachodnich, na granicy Szwajcarii i Włoch;

Matuzal /matˈuzal/ (n)
Methuselah
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna, najstarszy człowiek wymieniony w Starym Testamencie;

Matuzalem /mˌatuzˈalɛm/ (n)
Methuselah
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna, najstarszy człowiek wymieniony w Starym Testamencie;

Matylda /maˈtɨlda/ (pn)
Matilda, Mathilda
  imię żeńskie;

Maur /mawr/ (n)
Moor
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów;

Mauretania /ˌmawrɛˈtãɲja/ (pn)
Mauritania
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

Mauritius /mawˈrʲitʲjus/ (pn)
Mauritius
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Maurycy /mawˈrɨʦ̑ɨ/ (pn)
Maurice
  imię męskie;

Mazar-i Szarif /mˈazari ʃˈarif/ (pn)
Mazar-i-Sharif
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Afganistanie;

Mazowszanka /mˌazɔfʃˈaŋka/ (n)
Masovian
  mieszkanka Mazowsza

Mazowsze /maˈzɔfʃɛ/ (n)
Masovia
  (geografia, geograficzny) kraina w centralno-wschodniej Polsce;

Mazury /mazˈurɨ/ (pn)
Masuria
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce;

Mała Niedźwiedzica /ˈmawa ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (pn)
Ursa Minor
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem;

Małgorzata /ˌmawɡɔˈʒata/ (pn)
Margaret, Margareth
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Małgośka /mawɡˈɔɕka/ (n)
Daisy, Maggie, Marge, Meg, Peg, Peggy
  poufała forma imienia Małgorzata

Małkinia /mawʲˈcĩɲa/ (pn)
Malkinia
  (geografia, geograficzny) wieś w Polsce;

Małopolska /ˌmawɔˈpɔlska/ (pn)
Lesser Poland
  (geografia, geograficzny) kraina na południu Polski;

Mały Jenisej /mˈawɨ jɛɲˈisɛj/ (pn)
Little Yenisei river
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, jedna ze źródłowych rzek Jeniseju;

Mały Lew /ˈmawɨ ˈlɛf/ (pn)
Leo Minor
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Mały Pies /ˈmawɨ ˈpʲjɛs/ (pn)
Canis Minor
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Mały Uzeń /mˈawɨ ˈuzɛɲ/ (pn)
Maly Uzen River
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Rosji przeduralskiej i w północno-zachodnim Kazachstanie;

Mały Zab /mˈawɨ zˈap/ (pn)
Little Zab
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Iranu i Iraku, lewy dopływ Tygrysu;

Mccheta /mɛkxˈɛta/ (pn)
Mtskheta
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Mccheta-Mtianetia;

Mccheta-Mtianetia /mɛkxˈɛtamtjanˈɛtja/ (pn)
Mtskheta-Mtianeti
  (administracja) (geografia, geograficzny) region administracyjny w północnej Gruzji, ze stolicą w Mcchecie;

Meander /mɛˈandɛr/ (pn)
Maeander, Meander
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) kręta rzeka w zachodniej Turcji, przepływająca przez Frygię, Karię i Jonię;

Med /mˈɛt/ (n)
Mede
  mieszkaniec Medii, członek plemienia Medów;

Medea /mɛˈdɛa/ (pn)
Medea
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 212, okrążająca Słońce w głównym pasie asteroid;
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, księżniczka kolchidzka i czarodziejka, żona Jazona, dzieciobójczyni;

Media /ˈmɛdʲja/ (pn)
Media
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na terenie dzisiejszego Iranu oraz dawne państwo na jej terenie;

Mediolan /mɛˈdʲjɔlãn/ (pn)
Milan
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Medyna /mɛˈdɨ̃na/ (pn)
Medina, Madinah
  (geografia, geograficzny) miasto w Arabii Saudyjskiej;

Medziugorie /mˌɛdʑuɡˈɔrjɛ/ (pn)
Medjugorje, Međugorje
  (geografia, geograficzny) wieś i ośrodek kultu religijnego w Bośni i Hercegowinie, w południowej części Hercegowiny;

Megara /mɛɡˈara/ (n)
Megara
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, w północnej części Przesmyku Korynckiego, w czasach klasycznych niezależna polis;

Megrelia /mɛɡrˈɛlja/ (pn)
Samegrelo
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji, nad Morzem Czarnym;

Megrelia-Górna Swanetia /mɛɡrˈɛljaɡˈurna sfanˈɛtja/ (pn)
Samegrelo-Zemo Svaneti
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region administracyjny północno-zachodniej Gruzji;

Meklemburgia /mˌɛklɛmbˈurɡja/ (pn)
Mecklenburg
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, położona nad Bałtykiem, pomiędzy rzekami Łabą a Recknitz;

Mekong /ˈmɛkɔ̃ŋk/ (pn)
Mekong
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodniej Azji;

Meksyk /ˈmɛksɨk/ (pn)
Mexico
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej;
Mexico City
  (geografia, geograficzny) stolica Meksyku (1.1);

Melanezja /ˌmɛlãˈnɛzʲja/ (pn)
Melanesia
  (geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii;

Melanezyjczyk /mˌɛlanɛzˈɨjtʃɨk/ (n)
Melanesian
  (etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec Melanezji

Melar /mˈɛlar/ (pn)
Lake Malar
  (geografia, geograficzny) jezioro położone w środkowej Szwecji, na zachód od Sztokholmu;

Melbourne /mˌɛlbɔˈurnɛ/ (pn)
Melbourne
  (geografia, geograficzny) duże miasto w Australii, stolica stanu Victoria;

Melchizedek /mˌɛlçizˈɛdɛk/ (pn)
Melchizedek
  (biblijny) biblijne imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Melilla /mɛˈlʲila/ (pn)
Melilla
  (geografia, geograficzny) hiszpańskie miasto będące enklawą na terytorium Maroka,

Melpomena /ˌmɛlpɔ̃ˈmɛ̃na/ (pn)
Melpomene
  (mitologia grecka) muza tragedii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Memfis /ˈmɛ̃w̃fʲis/ (pn)
Memphis
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jedno z najważniejszych miast starożytnego Egiptu;

Men /mɛ̃n/ (pn)
Main
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowych Niemczech;

Mercja /mˈɛrtsja/ (pn)
Mercia
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo anglosaskie istniejące w środkowej Anglii w latach 527–918;

Merkurianin /ˌmɛrkurʲˈjä̃ɲĩn/ (n)
Mercurian
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Merkurego

Merkury /mɛrˈkurɨ/ (pn)
Mercury
  (mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;
  (astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Meschetia /mɛʃˈɛtja/ (pn)
Meskheti
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej części Gruzji;

Mesenia /mɛsˈɛɲʲa/ (pn)
Messenia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina na południowo-wschodnim Peloponezie, z historycznym ośrodkiem w Mesini

Mesjasz /mˈɛsjaʃ/ (pn)
Messiah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)

Mesyna /mɛsˈɨna/ (pn)
Messina
  (geografia, geograficzny) miastowe Włoszech położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;

Meszhed /ˈmɛʃxɛt/ (pn)
Mashhad
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnim Iranie, drugie co do wielkości miasto tego kraju;

Metis /ˈmɛtʲis/ (pn)
Metis
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 9;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie roztropności (w pozytywnym znaczeniu) i przewrotności (w negatywnym znaczeniu);

Metody /mɛˈtɔdɨ/ (pn)
Methodius
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Metuszelach /mˌɛtuʃˈɛlax/ (n)
Methuselah
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna, najstarszy człowiek wymieniony w Starym Testamencie;

Metys /ˈmɛtɨs/ (n)
mestizo
  (antropologia, antropologiczny) mieszaniec żółtej rasy człowieka z rasą białą, zwłaszcza potomek Indianki i białego mężczyzny albo białej kobiety i Indianina;

Mezeń /mˈɛzɛɲ/ (pn)
Mezen
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego;

Mezopotamia /ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja/ (pn)
Mesopotamia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;

Miami /majˈami/ (pn)
Miami
  (geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie;

Miasto Wiatrów /ˈmʲjastɔ ˈvʲjatruf/ (pn)
Windy City
  (peryfrastyczny) (potocznie, potoczny) Chicago

Michał /ˈmʲixaw/ (pn)
Michael, Mike
  imię męskie;

Micheasz /mixˈɛaʃ/ (pn)
Micah
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego

Michigan /miçˈiɡan/ (pn)
Michigan
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki, leżący na Środkowym Zachodzie, w regionie Wielkich Jezior;

Midgard /mˈidʒart/ (pn)
Middle-earth, Midgard
  (mitologia germańska) świat środka / środkowy zamieszkany przez ludzi;

Mike /majk/ (pn)
Mike
  anglosaskie imię męskie

Mikołaj /mʲiˈkɔwaj/ (pn)
Nicholas, Nick, Nicolas, Nikolas, Claus
  imię męskie;

Mikronezja /ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja/ (pn)
Micronesia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);
  (geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;

Mikroskop /mʲiˈkrɔskɔp/ (pn)
Microscopium
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Milet /mˈilɛt/ (pn)
Miletus
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto jońskie na wybrzeżu Karii przy ujściu rzeki Meander do Zatoki Latmijskiej;

Mineralne Wody /mˌinɛrˈalnɛ vˈɔdɨ/ (pn)
Mineralnye Vody
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;

Minerwa /mʲĩˈnɛrva/ (pn)
Minerva
  (mitologia rzymska) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej, rękodzieła i sztuki oraz nauczycieli i szkół, utożsamiana z grecką Ateną;

Minnesota /ˌmʲĩnːɛˈsɔta/ (pn)
Minnesota
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w stanie Minnesota (1.1), prawy dopływ Missisipi;

Minorka /minˈɔrka/ (pn)
Minorca
  (geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów;

Minos /ˈmʲĩnɔs/ (pn)
Minos
  (mitologia grecka) król i prawodawca Krety; sędzia zmarłych w Hadesie; syn Zeusa i Europy oraz brat Radamantysa i Sarpedona; mąż Pazyfae oraz ojciec Ariadny i Fedry;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 6239, odkryta w 1989 r.;

Minotaur /mʲĩˈnɔtawr/ (pn)
Minotaur
  (mitologia grecka) potwór o ludzkim ciele i głowie byka, syn Pazyfae i byka przysłanego przez Posejdona Minosowi;

Miranda /mʲiˈrãnda/ (pn)
Miranda
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
  imię żeńskie;

Miriam /ˈmʲirʲjãm/ (pn)
Miriam
  imię żeńskie;

Mirny /mˈirnɨ/ (pn)
Mirny
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto zamknięte w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego;

Missisipi /ˌmʲisʲiˈsʲipʲi/ (pn)
Mississippi River
  (geografia, geograficzny) rzeka w USA;

Missouri /mˌissɔˈuri/ (pn)
Missouri, MO
  (administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych;
Missouri River, Missouri
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi;

Mistra /mˈistra/ (pn)
Mystras
  (geografia, geograficzny) ufortyfikowane miasto bizantyjskie w Grecji;

Mitra /ˈmʲitra/ (pn)
Mitra
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo solarne czczone w kulturze indyjskiej, perskiej, greckiej i rzymskiej; patron szczerości, przyjaźni, władców, wojowników;

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔva ːˈɡɛ̃nʦ̑ʲja ɛ̃ˈnɛrʲɟji ˌatɔ̃ˈmɔvɛj/ (pn)
International Atomic Energy Agency
  organizacja międzynarodowa pracująca na rzecz bezpiecznego i pokojowego wykorzystania energii jądrowej;

Międzynarodowy Dzień Kobiet /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˈkɔbʲjɛt/ (n)
International Women's Day
  coroczne święto obchodzone 8 marca jako wyraz szacunku dla kobiet;

Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ ˈrux ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnɛɡɔ ˈkʃɨʒa ˌi‿ʧ̑ɛrvɔ̃ˈnɛɡɔ ˌpuwʲcɕɛ̃w̃ˈʒɨʦ̑a/ (pn)
International Red Cross and Red Crescent Movement
  międzynarodowa organizacja humanitarna;

Mińsk /mʲĩj̃sk/ (pn)
Minsk
  (geografia, geograficzny) stolica Białorusi;

Miśnia /ˈmʲiɕɲa/ (pn)
Meissen
  (geografia, geograficzny) miasto w Saksonii;

Mjanmańczyk /mjanmˈaɲtʃɨk/ (n)
Burmese
  obywatel Mjanmy

Mnemosyne /mnˌɛmɔsˈɨnɛ/ (pn)
Mnemosyne
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 57;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie pamięci, matka muz, jedna z tytanid;

Moab /mˈɔap/ (pn)
Moab
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnym Lewancie po wschodniej stronie Morza Martwego;
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych Ameryki;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych

Moabita /mˌɔabʲˈita/ (n)
Moabite
  (etnografia, etnograficzny) (biblijny) mieszkaniec starożytnego Moabu

Modena /mɔˈdɛ̃na/ (pn)
Modena
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Modlitwa Pańska /mɔdlˈitfa pˈaɲska/ (pn)
Lord's Prayer
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) modlitwa, której Chrystus nauczył apostołów;

Modlitwa w ciągu dnia /mɔdlˈitfa f tɕˈɔŋɡu dɲʲˈa/ (n)
Little Hour
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;

Mogadiszu /ˌmɔɡaˈdʲiʃu/ (pn)
Mogadishu
  (geografia, geograficzny) stolica Somalii;

Moguncja /mɔˈɡũnʦ̑ʲja/ (pn)
Mainz
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem;

Mohylew /mɔxˈɨlɛf/ (pn)
Mogilev
  (geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, siedziba administracyjna rejonu mohylewskiego;

Mojżesz /ˈmɔjʒɛʃ/ (pn)
Moses
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;
  imię męskie;

Mojżeszowy /mˌɔjʒɛʃˈɔvɨ/ (possessiveAdjective)
Mosaic
  (przestarzałe, przestarzały) (gwara, gwarowe) taki, który należy do Mojżesza

Molier /mˈɔljɛr/ (n)
Molière
  spolszczona wersja przydomka XVII-wiecznego francuskiego komediopisarza Jeana Baptiste'a Poquelina;

Moliza /mɔlˈiza/ (pn)
Molise
  (geografia, geograficzny) (rzadki, rzadko używany) Molise, region administracyjny we Włoszech

Moluki /mɔlˈuki/ (pn)
Maluku Islands, Moluccas
  (geografia, geograficzny) grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji;
Moluccas
  (geografia, geograficzny) prowincja w Indonezji obejmująca południową część archipelagu Moluki (1.1);

Monachium /mɔ̃ˈnaxʲjũm/ (pn)
Munich
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monako /mɔ̃ˈnakɔ/ (pn)
Monaco
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

Mongolia /mɔ̃ŋˈɡɔlʲja/ (pn)
Mongolia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Mongoł /ˈmɔ̃ŋɡɔw/ (n)
Mongol, Mongolian
  obywatel Mongolii, członek nacji mongolskiej

Monika /mɔ̃ˈɲika/ (pn)
Monica
  imię żeńskie;

Montana /mɔ̃nˈtãna/ (pn)
Montana
  (geografia, geograficzny) (administracja) obwód administracyjny w Bułgarii
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Helena;
  (geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii

Montpellier /mɔntpˈɛlljɛr/ (pn)
Montpellier
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południu Francji, w regionie Oksytania;

Montreal /mɔ̃nˈtrɛal/ (pn)
Montreal
  (geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec;

Montserrat /mɔntsˈɛrat/ (pn)
Montserrat
  (geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;

Monza /mˈɔnza/ (pn)
Monza
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w Lombardii;

Moorea /mˌɔɔrˈɛa/ (pn)
Mo'orea
  (geografia, geograficzny) wyspa wulkaniczna wchodząca w skład Polinezji Francuskiej;

Morawa Południowa /mɔrˈava pˌɔwudɲʲˈɔva/ (pn)
Bulgarian Morava, South Morava
  (geografia, geograficzny) rzeka w Serbii, łącząc się z Morawą Zachodnią w środkowej Serbii, tworzy Morawę;

Morawa Zachodnia /mɔrˈava zaxˈɔdɲʲa/ (pn)
West Morava
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, łącząc się z Morawą Południową tworzy Morawę;

Morfeusz /mɔrˈfɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Morpheus
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie marzeń sennych o ludzkich kształtach;

Moria /mˈɔrja/ (pn)
Moriah
  (biblijny) góra ofiary Abrahama

Morze Adriatyckie /ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Adriatic Sea
  (geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;

Morze Alborańskie /mˈɔʒɛ ˌalbɔrˈaɲskʲɛ/ (pn)
Alboran Sea
  (geografia, geograficzny) akwen w zachodniej części Morza Śródziemnego, oddzielający północne wybrzeże Afryki od południowego wybrzeża Półwyspu Iberyjskiego;

Morze Arabskie /ˈmɔʒɛ aˈrapsʲcɛ/ (pn)
Arabian Sea
  (geografia, geograficzny) otwarte morze w północnej części Oceanu Indyjskiego;

Morze Aralskie /mˈɔʒɛ arˈalskʲɛ/ (pn)
Aral Sea
  (geografia, geograficzny) Jezioro Aralskie

Morze Archipelagowe /mˈɔʒɛ ˌarçipˌɛlaɡˈɔvɛ/ (pn)
Archipelago Sea
  (geografia, geograficzny) akwen morski między wybrzeżem Finlandii i Wyspami Alandzkimi, część Morza Bałtyckiego;

Morze Arktyczne /ˈmɔʒɛ arkˈtɨʧ̑nɛ/ (pn)
Arctic Sea
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Ocean Arktyczny

Morze Azowskie /ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ/ (pn)
Sea of Azov
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji;

Morze Baffina /mˈɔʒɛ baffˈina/ (pn)
Baffin Bay
  (geografia, geograficzny) morze w Arktyce leżące pomiędzy Grenlandią na wschodzie, Ziemią Baffina na zachodzie, Wyspą Ellesmere’a na północy

Morze Balearskie /mˈɔʒɛ bˌalɛˈarskʲɛ/ (pn)
Balearic Sea
  (geografia, geograficzny) morze w północno-zachodniej części Morza Śródziemnego, położone między wybrzeżem Półwyspu Iberyjskiego a Balearami;

Morze Barentsa /ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa/ (pn)
Barents Sea
  (geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym;

Morze Bałtyckie /ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Baltic Sea
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie;

Morze Beringa /mˈɔʒɛ bɛrˈiŋɡa/ (pn)
Bering Sea
  (geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię;

Morze Białe /ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ/ (pn)
White Sea
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji;

Morze Celtyckie /mˈɔʒɛ tsɛltˈɨtskʲɛ/ (pn)
Celtic Sea
  (geografia, geograficzny) morze otwarte w północno-wschodniej części Oceanu Atlantyckiego, pomiędzy Irlandią a Półwyspem Kornwalijskim;

Morze Czarne /ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ/ (pn)
Black Sea
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy;

Morze Czerwone /ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ/ (pn)
Red Sea
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim;

Morze Czukockie /mˈɔʒɛ tʃukˈɔtskʲɛ/ (pn)
Chukcha Sea
  (geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego leżąca za północnym kołem podbiegunowym, pomiędzy wybrzeżem Alaski a Syberią;

Morze Egejskie /ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ/ (n)
Aegean Sea
  (geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego;

Morze Filipińskie /mˈɔʒɛ fˌilipˈiɲskʲɛ/ (pn)
Philippine Sea
  (geografia, geograficzny) morze otwarte w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Galilejskie /mˈɔʒɛ ɡˌalilˈɛjskʲɛ/ (pn)
Sea of Galilee
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Jezioro Tyberiadzkie;

Morze Grenlandzkie /mˈɔʒɛ ɡrɛnlˈantskʲɛ/ (pn)
Greenland Sea
  (geografia, geograficzny) morze w Arktyce pomiędzy Grenlandią na zachodzie, Islandią na południu, a Spitsbergenem i Wyspą Niedźwiedzią na wschodzie;

Morze Hebrydzkie /mˈɔʒɛ xɛbrˈɨtskʲɛ/ (pn)
Sea of the Hebrides
  (geografia, geograficzny) część Oceanu Atlantyckiego, znajdująca się u wybrzeży zachodniej Szkocji;

Morze Irlandzkie /ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Irish Sea
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią;

Morze Japońskie /mˈɔʒɛ japˈɔɲskʲɛ/ (pn)
Sea of Japan
  (geografia, geograficzny) morze Oceanu Spokojnego, położone między Japonią, Koreą i Rosją;

Morze Jońskie /ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ/ (pn)
Ionian Sea
  (geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;

Morze Karaibskie /ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ/ (pn)
Caribbean Sea
  (geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Karskie /mˈɔʒɛ kˈarskʲɛ/ (pn)
Kara Sea
  (geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego u północnych wybrzeży Azji, między wyspami Nowej Ziemi i archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Ziemi Północnej;

Morze Kaspijskie /ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ/ (pn)
Caspian Sea
  (geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie;

Morze Koralowe /ˈmɔʒɛ ˌkɔraˈlɔvɛ/ (pn)
Coral Sea
  (geografia, geograficzny) morze na Oceanie Spokojnym;

Morze Kreteńskie /mˈɔʒɛ krɛtˈɛɲskʲɛ/ (pn)
Sea of Crete
  (geografia, geograficzny) morze w południowej części Morza Egejskiego, na północ od Krety;

Morze Liguryjskie /mˈɔʒɛ lˌiɡurˈɨjskʲɛ/ (pn)
Ligurian Sea
  (geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między Ligurią, Korsyką a Toskanią;

Morze Martwe /ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ/ (pn)
Dead Sea
  (geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;

Morze Mirtejskie /mˈɔʒɛ mirtˈɛjskʲɛ/ (pn)
Mirtoan Sea, Myrtoan Sea
  (geografia, geograficzny) morze w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, między archipelagiem Cyklad a półwyspem Peloponez;

Morze Norweskie /ˈmɔʒɛ nɔrˈvɛsʲcɛ/ (pn)
Norwegian Sea
  (geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone na północny zachód od wybrzeży Norwegii, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Ochockie /ˈmɔʒɛ ɔˈxɔʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Sea of Okhotsk
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) morze w północno-zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Peczorskie /mˈɔʒɛ pɛtʃˈɔrskʲɛ/ (pn)
Pechora Sea
  (geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone na południe od Nowej Ziemi;

Morze Południowochińskie /ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈxʲĩj̃sʲcɛ/ (pn)
South China Sea
  (geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Północne /ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ/ (pn)
North Sea
  (geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Szkockie /mˈɔʒɛ ʃkˈɔtskʲɛ/ (pn)
Inner Seas off the West Coast of Scotland
  (geografia, geograficzny) morze u zachodnich wybrzeży Szkocji i północnych wybrzeży Irlandii;

Morze Trackie /mˈɔʒɛ trˈatskʲɛ/ (pn)
Thracian Sea
  (geografia, geograficzny) morze w północnej części Morza Egejskiego, położone między wyspami Lemnos i Imroz a wybrzeżem Tracji;

Morze Tyrreńskie /ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ/ (pn)
Tyrrhenian Sea
  (geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;

Morze Wattowe /mˈɔʒɛ vattˈɔvɛ/ (pn)
Wadden Sea
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Północnego obejmująca przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej, położona między kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich;

Morze Wschodniosyberyjskie /mˈɔʒɛ fsxˌɔdɲʲɔsˌɨbɛrˈɨjskʲɛ/ (pn)
East Siberian Sea
  (geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone u wybrzeży wschodniej Syberii, pomiędzy Wyspami Nowosyberyjskimi a Wyspą Wrangla;

Morze Łaptiewów /mˈɔʒɛ waptjˈɛvuf/ (pn)
Laptev Sea
  (geografia, geograficzny) morze stanowiące część Oceanu Arktycznego, położone u północnych wybrzeży Azji, pomiędzy półwyspem Tajmyr a archipelagiem Wysp Nowosyberyjskich;

Morze Śródziemne /ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ/ (pn)
Mediterranean Sea, Mediterranean
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Żółte /ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ/ (pn)
Yellow Sea
  (geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim;

Moskwa /ˈmɔskfa/ (pn)
Moskva
  (geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Oki;
Moscow
  (geografia, geograficzny) stolica Rosji;

Mostar /ˈmɔstar/ (pn)
Mostar
  (geografia, geograficzny) miasto w Hercegowinie, stolica regionu:

Mosul /mˈɔsul/ (pn)
Mosul
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iraku, nad Tygrysem;

Mount Everest /mˈɔunt ɛvˈɛrɛst/ (pn)
Mount Everest
  (geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach;

Mowgli /mˈɔvɡli/ (pn)
Mowgli
  (literacko) literackie imię męskie bohatera serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”;

Moza /ˈmɔza/ (pn)
Meuse
  (geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Mozambik /mɔˈzãmbʲik/ (pn)
Mozambique
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Mozela /mɔzˈɛla/ (pn)
Moselle
  (geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Francję, Niemcy i Luksemburg, lewy dopływ Renu;

Mołdawia /mɔwˈdavʲja/ (pn)
Moldova
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

Mołdawianin /ˌmɔwdaˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
Moldovan, Moldavian
  obywatel Mołdawii

Mt /maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ /ɛ̃m‿ˈtɛ/ /ˌɛvãŋˈɡɛlʲja ˈvɛdwuc ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˌmatɛˈ<sup>w</sup>uʃa/ (abbreviation)
Matthew
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ewangelia według świętego Mateusza, Ewangelia Mateusza, Mateusz

Mucha /ˈmuxa/ (pn)
Musca
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Muminek /mũˈmʲĩnɛk/ (pn)
Moomin, Moomintroll
  (literacko) fikcyjne białe stworzenie, z rodziny trolli;

Muntenia /muntˈɛɲʲa/ (pn)
Muntenia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w południowej Rumunii;

Murcja /mˈurtsja/ (pn)
Murcia
  (geografia, geograficzny) (administracja) nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii

Murmańsk /ˈmurmãj̃sk/ (pn)
Murmansk
  (geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego;

Murom /mˈurɔm/ (pn)
Murom
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Oką;

Murzyn /ˈmuʒɨ̃n/ (n)
black, Negro
  człowiek czarnoskóry

Mustafa /mustˈafa/ (pn)
Mustafa
  tureckie imię męskie pochodzenia arabskiego

Myanmar /mɨˈanmar/ (pn)
Myanmar
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Mykeny /mɨˈkɛ̃nɨ/ (pn)
Mycenae
  (starożytność) starożytna grecka polis w północno-wschodniej części Peloponezu;

Mykeńczyk /mɨkˈɛɲtʃɨk/ (n)
Mycenaean
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Myken

Myszka Miki /ˈmɨʃka ˈmʲici/ (pn)
Mickey Mouse
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya

Myzja /mˈɨzja/ (pn)
Mysia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w północno-zachodniej Azji Mniejszej nad Propontydą, graniczyła od wschodu z Frygią a od południa z Lidią;

Męka Pańska /mˈɛŋka pˈaɲska/ (n)
Passion of Christ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cierpienie Chrystusa od Ogrójca do śmierci na Kalwarii

Młoda Polska /mwˈɔda pˈɔlska/ (pn)
Young Poland
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) polska odmiana modernizmu w literaturze, muzyce i sztuce na przełomie XIX i XX wieku;

MŚ /ɛ̃m‿ˈɛɕ/ (acronym)
WC
  = mistrzostwa świata

MŚP /ˌɛmɕˌipˈɛ/ (acronym)
SME
  = (ekonomia, ekonomiczny) małe i średnie przedsiębiorstwa;

NATO /ˈnatɔ/ (acronym)
NATO
  Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego;

NBA /nbˈa/ (acronym)
NBA
  (sport, sportowy) amerykańsko-kanadyjska liga koszykarska;

NKWD /ˌɛ̃ŋ‿ka‿vu‿ˈdɛ/ (acronym)
NKVD
  = Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych ZSRR;

NLPZ /ˌɛnˌɛlpˌɛzˈɛt/ (acronym)
NSAID, NSAIA, NSAIM
  = (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny;

NN /ɛ̃n‿ˈɛ̃n/ (acronym)
Joan Doe, John Doe
  osoba o niezidentyfikowanej tożsamości

NNKT /ˌɛ̃n‿ɛ̃ŋ‿ka‿ˈtɛ/ (acronym)
EFA
  = niezbędny nienasycony kwas tłuszczowy / niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe;

NOL /nˈɔl/ (acronym)
UFO
  = niezidentyfikowany obiekt latający

NPC /ɛ̃n‿pɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
NPC
  (informatyka, informatyczny) problem NP-zupełny;
  (medycyna, medyczny) choroba Niemanna-Picka typu C;

NRD /ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ/ (acronym)
GDR
  = (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna

NWD /ɛ̃n‿vu‿ˈdɛ/ (acronym)
gcd
  = (matematyka, matematyczny) największy wspólny dzielnik

NWW /ɛ̃n‿vu‿ˈvu/ (acronym)
LCM
  = (matematyka, matematyczny) najmniejsza wspólna wielokrotność

Nabatea /nabˈati/ (pn)
Nabataea, Nabatea, Nabatene
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, zamieszkana przez Nabatejczyków

Nabatejczyk /nˌabatˈɛjtʃɨk/ (n)
Nabataean, Nabatean
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Nabatei;

Nabierieżnyje Czełny /nˌabjɛrjɛʒnˈɨjɛ tʃˈɛwnɨ/ (pn)
Naberezhnye Chelny
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, położone nad Kamą;

Nablus /ˈnablus/ (pn)
Nablus
  (geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Nabuchodonozor /ˌnabuxɔdɔ̃ˈnɔzɔr/ (pn)
Nebuchadnezzar
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) imiona czterech władców Babilonii
  (starożytność) (biblijny) biblijny odpowiednik akadyjskiego imienia Nabu-kudurrī-uṣur;

Nachodka /naxˈɔtka/ (pn)
Nakhodka
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Nadmorskim, nad Morzem Japońskim;

Naddniestrzańska Republika Mołdawska /nˌaddɲʲɛstʃˈaɲska rɛpˈublikˌa mɔwdˈafska/ (pn)
PMR, Pridnestrovian Moldavian Republic
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Naddniestrza;

Naddniestrze /nadˈdʲɲɛsṭʃɛ/ (pn)
Transnistria, Pridnestrovia, Pridnestrovie, Trans-Dniester, Transdniestria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;

Nadia /ˈnadʲja/ (pn)
Nadia
  imię żeńskie pochodzenia rosyjskiego;

Nadrenia Północna-Westfalia /nadrˈɛɲʲa puwnˈɔtsnavɛstfˈalja/ (pn)
North Rhine-Westphalia
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części;

Nadrenia-Palatynat /ˌnadrɛ̃ɲa‿palaˈtɨ̃nat/ (pn)
Rhineland-Palatinate
  (geografia, geograficzny) kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec;

Nadreńczyk /nadrˈɛɲtʃɨk/ (n)
Rhinelander
  mieszkaniec Nadrenii

Nadzieja /naˈʥ̑ɛ̇ja/ (pn)
Hope
  imię żeńskie;

Nagasaki /nˌaɡasˈaki/ (pn)
Nagasaki
  (geografia, geograficzny) miasto w Japonii, stolica prefektury Nagasaki
Nagasaki, Nagasaki prefecture
  (geografia, geograficzny) prefektura w Japonii

Nagoja /naɡˈɔja/ (pn)
Nagoya
  (geografia, geograficzny) (administracja) japońskie miasto w południowej części wyspy Honsiu;

Nagroda Nobla /naɡrˈɔda nˈɔbla/ (n)
Nobel Prize
  wyróżnienie przyznawane za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie lub zasługi dla społeczeństw i ludzkości, ustanowione ostatnią wolą fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu, Alfreda Nobla;

Nahum /nˈaxum/ (pn)
Nahum
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) biblijne imię męskie;

Nairobi /ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi/ (pn)
Nairobi
  (geografia, geograficzny) stolica Kenii;

Najświętsza Maryja Panna /najɕfʲˈɛntʃa marˈɨja pˈanna/ (pn)
Blessed Virgin Mary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) (zobacz) Maria z Nazaretu;

Najświętszy Sakrament /najɕfʲˈɛntʃɨ sakrˈamɛnt/ (n)
Blessed Sacrament
  (kościelny) sakrament eucharystii

Nalczyk /nˈaltʃɨk/ (pn)
Nalchik
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej;

Namangan /namˈaŋɡan/ (pn)
Namangan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu namangańskiego;

Namib /nˈamip/ (pn)
Namib
  (geografia, geograficzny) przybrzeżna pustynia położona na południu Afryki, głównie na terenie Namibii, a także w Angoli i Południowej Afryce;

Namibia /nãˈmʲibʲja/ (pn)
Namibia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Namibijczyk /ˌnãmʲiˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
Namibian
  obywatel Namibii

Namur /nˈamur/ (pn)
Namur
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii;
  (geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);

Nanga Parbat /nˈaŋɡa pˈarbat/ (pn)
Nanga Parbat
  (geografia, geograficzny) ośmiotysięcznik na zachodnim skraju Himalajów, na obszarze Kaszmiru w północno-wschodnim Pakistanie, dziewiąty co do wysokości szczyt świata;

Nanning /nˈanɲiŋk/ (pn)
Nanning
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowych Chinach, ośrodek administracyjny regionu autonomicznego Kuangsi;

Nantes /nˈantɛs/ (pn)
Nantes
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii;

Napoleon /ˌnapɔˈlɛɔ̃n/ (pn)
Napoleon
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Napoleon Bonaparte, cesarz Francuzów

Narew /ˈnarɛf/ (pn)
Narew
  (geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodniej Polsce, prawy dopływ Wisły;

Narjan-Mar /ˈnarʲjãn ˈmar/ (pn)
Naryan-Mar
  (geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej, stolica Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;

Narodzenie Pańskie /nˌarɔdʑˈɛɲʲɛ pˈaɲskʲɛ/ (pn)
Nativity of Our Lord, Nativity of the Lord
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa

Narwa /nˈarva/ (pn)
Narva
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2);

Natalia /naˈtalʲja/ (pn)
Natalie
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Natalis /natˈalis/ (pn)
Natalis
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego

Natanael /ˌnatãˈnaɛl/ (pn)
Nathanael, Nathaniel
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych;

Natangia /natˈaŋɡja/ (pn)
Natangia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, obejmująca w ziemie między Łyną a Pregołą, zamieszkana przez plemię Natangów;

Natasza /naˈtaʃa/ (pn)
Natasha
  imię żeńskie;

Nauplion /nˈawpljɔn/ (pn)
Nafplio
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Grecji, we wschodniej części Peloponezu;

Nauru /naˈ<sup>w</sup>uru/ (pn)
Nauru
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);

Nawakszut /naˈvakʃut/ (pn)
Nouakchott
  (geografia, geograficzny) stolica Mauretanii;

Nazaret /naˈzarɛt/ (pn)
Nazareth
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Izraelu;

Nazrań /nˈazraɲ/ (pn)
Nazran
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Inguszetii;

Ndżamena /n͇ʤ̑ãˈmɛ̃na/ (pn)
N'Djamena
  (geografia, geograficzny) stolica Czadu;

Ne /ɛ̃n‿ˈɛ/ /ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌnɛxɛ̃ˈmʲjaʃa/ (abbreviation)
Ne, Neh
  = Księga Nehemiasza

Neapol /nɛˈapɔl/ (pn)
Naples
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Nebraska /nɛˈbraska/ (pn)
Nebraska
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan USA ze stolicą w Lincoln i największym miastem Omaha;

Nefretete /nˌɛfrɛtˈɛtɛ/ (pn)
Nefertiti
  imię żeńskie

Neftali /nɛftˈali/ (pn)
Naphtali
  imię męskie pochodzenia biblijnego;

Negew /nˈɛɡɛf/ (pn)
Negev
  (geografia, geograficzny) wyżynna pustynia na południu Izraela;

Nehemiasz /nɛxˈɛmjaʃ/ (pn)
Nehemiah
  (biblijny) imię męskie

Nemezys /nɛ̃ˈmɛzɨs/ (pn)
Nemesis
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie sprawiedliwej odpłaty (zemsty), gniewu i kary bogów za bluźnierstwo i pychę ludzi przekraczających wyznaczone im granice; strażniczka równowagi świata;

Neos Kosmos /nˈɛɔs kˈɔsmɔs/ (n)
Neos Kosmos
  nazwa jednej z dzielnic Aten ((dosłownie) Nowy Świat)

Nepal /ˈnɛpal/ (pn)
Nepal
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Nepalczyk /nɛˈpalʧ̑ɨk/ (n)
Nepalese
  obywatel Nepalu

Neptun /ˈnɛptũn/ (pn)
Neptune
  (mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem; mąż Salacji;
  (astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Nercza /nˈɛrtʃa/ (pn)
Nercha
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Zabajkalskim, lewy dopływ Szyłki;

Neretwa /nɛrˈɛtfa/ (pn)
Neretva
  (geografia, geograficzny) rzeka w Bośni i Hercegowinie i Chorwacji, uchodząca do Adriatyku;

Neustria /nɛˈustrja/ (pn)
Neustrasia, Neustria
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, północno-zachodnia część państwa Franków, położona na północ od doliny Loary;

Nevada /nɛvˈada/ (pn)
Nevada
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą Carson City;

Nevers /nˈɛvɛrs/ (pn)
Nevers
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w Burgundii, nad Loarą;

New Hampshire /ɲʲˈu xampʃˈajɛr/ (n)
New Hampshire
  (geografia, geograficzny) stan na wschodnim wybrzeżu St. Zj.;

New Jersey /ɲʲˈu dʒˈɛrzi/ (n)
New Jersey
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na północno-wschodnim wybrzeżu St. Zj.;

Newel /nˈɛvɛl/ (pn)
Nevel
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim, położone nad jeziorem Newel;

Niasa /ɲʲˈasa/ (pn)
Malawi
  (geografia, geograficzny) jezioro należące do grupy Wielkich Jezior Afrykańskich, położone w południowo-wschodniej Afryce;

Nibylandia /ɲˌibɨlˈandja/ (pn)
Neverland
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) baśniowa kraina zamieszkała przez Piotrusia Pana

Nicea /ɲiˈʦ̑ɛa/ (pn)
Nicaea
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawne miasto w średniowiecznej Bitynii, współcześnie İznik w Turcji;
Nice
  (geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym;

Niedziela Palmowa /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla palˈmɔva/ (n)
Palm Sunday
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;

Nieftiejugansk /ɲʲˌɛftjɛjˈuɡansk/ (pn)
Nefteyugansk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone w Rosji, stolica Chanty-Mansyjskiego Okręgu Autonomicznego – Jugry;

Nieman /ɲʲˈɛman/ (pn)
Neman
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim;

Niemcy /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ/ (pn)
Germany
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;
German
  naród niemiecki

Niemcy Wschodnie /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ ˈfsxɔdʲɲɛ/ (pn)
East Germany
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna (1949-1990)

Niemcy Zachodnie /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ zaˈxɔdʲɲɛ/ (pn)
West Germany
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec (1949-1990);

Niemen /ˈɲɛ̃mɛ̃n/ (pn)
Neman
  (geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Białoruś, Litwę i Rosję;

Niemiec /ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
German
  człowiek narodowości niemieckiej

Niemiecka Republika Demokratyczna /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na/ (pn)
German Democratic Republic
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;

Nieniecki Okręg Autonomiczny /ɲɛ̇̃ˈɲɛʦ̑ʲci ˈɔkrɛ̃ŋk ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (pn)
Nenets Autonomous Okrug
  (geografia, geograficzny) okręg autonomiczny na północy Federacji Rosyjskiej, administracyjnie będący częścią obwodu archangielskiego;

Niepokalane Poczęcie /ɲʲˌɛpɔkalˈanɛ pɔtʃˈɛɲtɕɛ/ (pn)
Immaculate Conception
  (teologia, teologiczny) katolicki dogmat ogłoszony 8 grudnia 1854;

Nieriungri /ɲʲɛrjˈuŋɡri/ (pn)
Neryungri
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji;

Niestierow /ɲʲɛstjˈɛrɔf/ (pn)
Nesterov
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Nieszpory /ɲʲɛʃpˈɔrɨ/ (n)
vespers
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;

Nietzscheański /ɲʲˌɛtsʃɛˈaɲski/ (possessiveAdjective)
Nietzschean, Nietzschen
  (filozofia, filozoficzny) należący do Nietzschego

Niger /ˈɲiɡɛr/ (pn)
Niger
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;

Nigeria /ɲiˈɡɛrʲja/ (pn)
Nigeria
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;

Nikaragua /ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a/ (pn)
Nicaragua
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Nike /ɲˈikɛ/ (pn)
Nike
  (mitologia grecka) bogini zwycięstwa;

Nikołajewsk /ɲˌikɔwˈajɛfsk/ (pn)
Nikolayevsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-zachodniej Rosji w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;

Nikołajewsk nad Amurem /ɲˌikɔwˈajɛfsk nat amˈurɛm/ (pn)
Nikolayevsk-on-Amur
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim, port nad Amurem;

Nil /ɲil/ (pn)
Nile
  (geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;
Nilus
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Nina /ˈɲĩna/ (pn)
Nina
  imię żeńskie;

Niniwa /ɲiɲˈiva/ (pn)
Nineveh
  (starożytność) (geografia, geograficzny) dawne miasto w północnej Mezopotamii, nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu, jedna ze stolic starożytnej Asyrii, współcześnie stanowisko archeologiczne;

Nippon /ˈɲipːɔ̃n/ (pn)
Nippon
  (dawniej, dawny) (rzadki, rzadko używany) Japonia

Niszawa /ɲiʃˈava/ (pn)
Nishava
  (geografia, geograficzny) rzeka w Serbii i Bułgarii mająca źródła w Starej Płaninie i uchodząca do Morawy Południowej;

Niue /ˈɲu<sup>w</sup>ɛ/ (pn)
Niue
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na wyspie Niue (1.1) ze stolicą w Alofi;
  (geografia, geograficzny) polinezyjska wyspa w Oceanii

Nix /ɲiks/ (pn)
Nix
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona;

Nizina Flandryjska /ɲizˈina flandrˈɨjska/ (pn)
Plain of Flanders
  (geografia, geograficzny) nizina nad Morzem Północnym, położona w Belgii, Holandii i północnej Francji, część Niziny Środkowoeuropejskiej

Nizina Padańska /ɲiˈʑĩna paˈdãj̃ska/ (pn)
Po Valley
  (geografia, geograficzny) nizina w północnych Włoszech;

Niżne Tatry /ɲˈiʒnɛ tˈatrɨ/ (pn)
Low Tatra, Low Tatras
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Karpatach Zachodnich, na terenie Słowacji;

Niżniaja Sałda /ɲiʒɲʲˈaja sˈawda/ (pn)
Nizhnyaya Salda
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim;

Niżniekamsk /ɲiʒɲʲˈɛkamsk/ (pn)
Nizhnekamsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, nad Kamą;

Niżniewartowsk /ɲˌiʒɲʲɛvˈartɔfsk/ (pn)
Nizhnevartovsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto wydzielone i port nad Obem położone w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie tiumeńskim;

Niżny Nowogród /ɲˈiʒnɨ nɔvˈɔɡrut/ (pn)
Nizhny Novgorod
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;

Niżny Tagił /ɲˈiʒnɨ tˈaɡʲiw/ (pn)
Nizhny Tagil
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie swierdłowskim, nad Tagiłem;

Noe /ˈnɔɛ/ (pn)
Noah
  (biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Noemi /nɔˈɛmi/ (pn)
Naomi
  polskie imię żeńskie;

Norbert /ˈnɔrbɛrt/ (pn)
Norbert
  polskie imię męskie pochodzenia starogermańskiego;

Norfolk /ˈnɔrfɔlk/ (pn)
Norfolk Island
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Norma /ˈnɔrma/ (pn)
Norma
  imię żeńskie;

Nortumbria /nɔrˈtũmbrʲja/ (pn)
Northumbria
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo anglosaskie;

Norweg /ˈnɔrvɛk/ (n)
Norwegian, Norseman
  człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii

Norwegia /nɔrˈvɛɟja/ (pn)
Norway
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;

Norylsk /ˈnɔrɨlsk/ (pn)
Norilsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Kraju Krasnojarskim Federacji Rosyjskiej, leżące poza kołem podbiegunowym;

Norymberga /ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa/ (pn)
Nuremberg
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, położone we Frankonii;

Nosferatu /nˌɔsfɛrˈatu/ (n)
Nosferatu
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) imię jednego z legendarnych wampirów, postaci literackiej i filmowej

Notos /ˈnɔtɔs/ (pn)
Notos, Notus
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru południowego, utożsamiany z rzymskim Austerem;

Nouruz /nɔˈurus/ (pn)
Nowruz
  irańskie święto nowego roku i wiosny obchodzone w dzień równonocy wiosennej;

Nowa Fundlandia /ˈnɔva fũnˈdlãndʲja/ (pn)
Newfoundland
  (geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;

Nowa Fundlandia i Labrador /ˈnɔva fũnˈdlãndʲja ˌi‿laˈbradɔr/ (pn)
Newfoundland and Labrador
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowa Gwinea /ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
New Guinea
  (geografia, geograficzny) wyspa Oceanii;

Nowa Holandia /ˈnɔva xɔˈlãndʲja/ (pn)
New Holland
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Australia (w XVII w.)
New Holland Island
  (geografia, geograficzny) sztuczna wyspa w Petersburgu;
New Netherland
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna kolonia holenderska w Ameryce Północnej u ujścia rzeki Hudson, na terenie obecnego Nowego Jorku;

Nowa Kaledonia /ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
New Caledonia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;

Nowa Marchia /nˈɔva mˈarhja/ (pn)
Neumark, New March
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna, wyodrębniona w wyniku zdobycia przez Marchię Brandenburską części ziemi lubuskiej oraz pogranicza Pomorza i Wielkopolski;

Nowa Południowa Walia /nˈɔva pˌɔwudɲʲˈɔva vˈalja/ (pn)
New South Wales
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Australii;

Nowa Szkocja /ˈnɔva ˈʃkɔʦ̑ʲja/ (pn)
Nova Scotia
  (administracja) (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowa Zelandia /ˈnɔva zɛˈlãndʲja/ (pn)
New Zealand, Kiwiland
  (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Nowe Delhi /ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi/ (pn)
New Delhi
  (geografia, geograficzny) stolica Indii;

Nowogródek /nˌɔvɔɡrˈudɛk/ (pn)
Navahrudak
  (geografia, geograficzny) miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim;

Nowokuźnieck /nˌɔvɔkˈuʑɲʲɛtsk/ (pn)
Novokuznetsk
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem;

Noworosja /nˌɔvɔrˈɔsja/ (n)
Novorossiya
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad brzegami Morza Czarnego, ciągnąca się od Dniestru po Doniec, wyłoniła się jako nowa gubernia stworzona z ziem zabranych przez Rosję Turcji w XVIII w.;

Noworosyjsk /nˌɔvɔrˈɔsɨjsk/ (pn)
Novorossiysk
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Kraju Krasnodarskim, w Rosji, nad Morzem Czarnym;

Nowosybirsk /ˌnɔvɔˈsɨbʲirsk/ (pn)
Novosibirsk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji położone na środkowej Syberii, nad Obem;

Nowozelandczyk /ˌnɔvɔzɛˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
New Zealander, Kiwilander
  obywatel Nowej Zelandii

Nowozelandka /ˌnɔvɔzɛˈlãntka/ (n)
New Zealander, Kiwilander
  obywatelka Nowej Zelandii

Nowy Aton /nˈɔvɨ ˈatɔn/ (pn)
New Athos
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone na wybrzeżu Morza Czarnego;

Nowy Brunszwik /ˈnɔvɨ ˈbrũw̃ʃfʲik/ (pn)
New Brunswick
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowy Jork /ˈnɔvɨ ˈjɔrk/ (pn)
New York, New York City
  (geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto Stanów Zjednoczonych;
New York, New York State, State of New York
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na północnym wschodzie Stanów Zjednoczonych;

Nowy Meksyk /ˈnɔvɨ ˈmɛksɨk/ (pn)
New Mexico
  (administracja) (geografia, geograficzny) stan na południowym zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Nowy Orlean /ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn/ (pn)
New Orleans
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Nowy Rok /ˈnɔvɨ ˈrɔk/ (n)
New Year, New Year's Day
  święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim

Nowy Sad /nˈɔvɨ sˈat/ (pn)
Novi Sad
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Serbii;

Nowy Testament /ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ (pn)
the New Testament, New Testament
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;

Nubia /ˈnubʲja/ (pn)
Nubia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;

Nukus /nˈukus/ (pn)
Nukus
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Uzbekistanie, na prawym brzegu Amu-darii, na zachodnim skraju pustyni Kyzył-kum;

Numea /numˈɛa/ (pn)
Nouméa
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Nowej Kaledonii, terytorium zależnego Francji;

Numidia /nũˈmʲidʲja/ (pn)
Numidia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji;

Nunavut /nunˈavut/ (pn)
Nunavut
  (geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Nuristan /nuˈrʲistãn/ (pn)
Nuristan
  (geografia, geograficzny) kraina w północno-wschodnim Afganistanie, przy granicy z Pakistanem;

Nuuk /nˈuuk/ (pn)
Nuuk
  (geografia, geograficzny) stolica Grenlandii;

Nyks /nɨks/ (pn)
Nyx
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie nocy;

OB /ˈɔp/ (acronym)
ESR
  = (medycyna, medyczny) odczyn Biernackiego ((rzadki, rzadko używany) opad Biernackiego);

OBWE /ˈɔbvɛ/ (acronym)
OSCE
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie;

OCR /ˈɔtsr/ (n)
OCR
  (informatyka, informatyczny) proces zamieniający tekst zawarty w obrazie w jego cyfrową reprezentację, optyczne rozpoznawanie pisma;

OIOM /ˈɔjɔm/ (acronym)
CCU, ICU, ITU
  = (medycyna, medyczny) oddział intensywnej opieki medycznej

OK /ɔ‿ˈkɛj/ (adj)
OK
  (potocznie, potoczny) w porządku, dobry

OK /ɔ‿ˈkɛj/ (adv)
OK
  (potocznie, potoczny) w porządku, dobrze

OK /ɔ‿ˈkɛj/ (interjection)
OK
  (potocznie, potoczny) oznaczający zgodę

ONP /ˈɔnp/ (acronym)
RPN
  = (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) odwrotna notacja polska;

ONZ /ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt/ (acronym)
UN, UNO
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych

OZE /ˈɔzɛ/ (acronym)
RES
  = odnawialne źródło energii;

Oakland /ɔˈaklant/ (n)
Oakland
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto leżące w północnej części Kalifornii;

Ob /ɔp/ (pn)
Ob, Ob river
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Obłok Oorta /ˈɔbwɔk ɔˈːrta/ (pn)
Oort cloud
  (astronomia, astronomiczny) hipotetyczny obłok pyłu i małych ciał niebieskich obiegający Słońce w odległości większej niż 30 j.a.;

Ocean Arktyczny /ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ/ (pn)
Arctic Ocean
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Atlantycki /ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci/ (pn)
Atlantic Ocean, Atlantic
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;

Ocean Indyjski /ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci/ (pn)
Indian Ocean
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi;

Ocean Południowy /ɔˈʦ̑ɛãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (pn)
Antarctic Ocean, Southern Ocean, South Polar Ocean
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Spokojny /ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ/ (pn)
Pacific Ocean
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;

Oceania /ˌɔʦ̑ɛˈãɲja/ (n)
Oceania
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent;

Ochryda /ɔxˈrɨda/ (pn)
Ohrid
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Macedonii

Oczamczyra /ˌɔtʃamtʃˈɨra/ (pn)
Ochamchire
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Czarnym, położone na wybrzeżu Abchazji;

Odessa /ɔdˈɛssa/ (pn)
Odessa
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym;

Odoryk /ɔdˈɔrɨk/ (pn)
Odoric
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Odra /ˈɔdra/ (pn)
Oder
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Czechach, Polsce i Niemczech;

Odyseja /ˌɔdɨˈsɛja/ (pn)
Odyssey
  (literacko) starożytny epos grecki przypisywany Homerowi;

Ofelia /ɔˈfɛlʲja/ (pn)
Ophelia
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Urana;

Ohio /ˈɔxjɔ/ (n)
Ohio
  (geografia, geograficzny) rzeka w USA przepływająca przez Ohio (1.1);

Ohio /ˈɔxjɔ/ (pn)
Ohio
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus;

Ojcze nasz /ˈɔjʧ̑ɛ ˈnaʃ/ (pn)
Lord's Prayer, Our Father
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”;

Ojmiakon /ɔjmʲˈakɔn/ (pn)
Oymyakon
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rosyjskiej Jakucji, w ułusie ojmiakońskim nad Indygirką;

Okeanos /ˌɔkɛˈãnɔs/ (pn)
Oceanus
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wielkiej rzeki (wielkiego morza, oceanu) otaczającej świat, najstarszy z tytanów;

Okinawa /ˌɔkinˈava/ (pn)
Okinawa
  (geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Riukiu na Oceanie Spokojnym;

Oklahoma /ˌɔklaˈxɔ̃ma/ (pn)
Oklahoma
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju;

Oksford /ˈɔksfɔrt/ (pn)
Oxford
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire;

Oksytania /ˌɔksɨtˈaɲʲa/ (pn)
Occitania
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;

Oktant /ˈɔktãnt/ (pn)
Octans
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Oktawia /ɔktˈavja/ (pn)
Octavia
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Oktiabrskij /ɔktjˈaprskij/ (pn)
Oktyabrsky
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Baszkortostanie, położone u podnóża Gór Ilmeńskich;

Olaf /ˈɔlaf/ (pn)
Olaf
  imię męskie;

Olimp /ˈɔlʲĩmp/ (pn)
Olympus
  (geografia, geograficzny) masyw górski Grecji z najwyższym szczytem Mitikas;

Olimpia /ɔˈlʲĩmpʲja/ (pn)
Olympia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Oliwia /ɔˈlʲivʲja/ (pn)
Olivia
  imię żeńskie;

Oltenia /ɔltˈɛɲʲa/ (pn)
Oltenia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w południowej Rumunii;

Olympia /ɔˈlʲĩmpʲja/ (pn)
Olympia
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 582, z pasa głównego asteroid;
  (geografia, geograficzny) miasto w USA, w stanie Waszyngton;

Oman /ˈɔ̃mãn/ (pn)
Oman
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

Omdurman /ɔmdˈurman/ (pn)
Omdurman
  (geografia, geograficzny) miasto w Sudanie położone na lewym brzegu Nilu Białego, naprzeciw stolicy państwa, Chartumu;

Omsk /ˈɔmsk/ (pn)
Omsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Onega /ɔnˈɛɡa/ (pn)
Onega
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej;

Ontario /ɔ̃nˈtarʲjɔ/ (pn)
Ontario
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;
Ontario, Lake Ontario
  (geografia, geograficzny) jezioro w Ameryce Północnej, na granicy Stanów Zjednoczonych i Kanady;

Oran /ˈɔrãn/ (pn)
Oran
  miasto w Algierii;

Orchomenos /ˌɔrxɔ̃ˈmɛ̃nɔs/ (pn)
Orchomenus
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawne greckie miasto, współcześnie wieś w Arkadii
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Oregon /ɔˈrɛɡɔ̃n/ (pn)
Oregon
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Oregończyk /ˌɔrɛɡˈɔɲtʃɨk/ (n)
Oregonian
  mieszkaniec Oregonu

Orenburg /ɔrˈɛnburk/ (pn)
Orenburg
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji;

Organizacja Narodów Zjednoczonych /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx/ (pn)
United Nations
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ/ (pn)
North Atlantic Treaty Organisation, North Atlantic Treaty Organization
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;

Orient /ˈɔrʲjɛ̃nt/ (n)
Orient
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) kraje wschodnie, w odniesieniu do Azji i północno-wschodniej Afryki

Orinoko /ˌɔrinˈɔkɔ/ (n)
Orinoco
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;

Orion /ˈɔrʲjɔ̃n/ (pn)
Orion
  (mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy;

Orionidy /ˌɔrjɔɲˈidɨ/ (pn)
Orionids
  (astronomia, astronomiczny) rój meteorów związany z kometą Halleya, którego radiant znajduje się na pograniczu konstelacji Oriona i Bliźniąt, obserwowany rokrocznie około 21 października;

Orkady /ɔrkˈadɨ/ (pn)
Orkney, Orkney Islands
  (geografia, geograficzny) archipelag na północ od wybrzeży Szkocji, na granicy Morza Północnego i otwartego Oceanu Atlantyckiego;

Orlean /ɔrlˈɛan/ (pn)
Orleans
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą;

Ormianin /ɔrˈmʲjä̃ɲĩn/ (pn)
Armenian
  osoba narodowości ormiańskiej

Ormuz /ˈɔrmus/ (pn)
Strait of Hormuz
  (geografia, geograficzny) cieśnina Oceanu Indyjskiego pomiędzy Zatoką Perską od zachodu a Zatoką Omańską od wschodu, której północne wybrzeże należy do Iranu, a południowe do Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Omanu
Hormuz Island
  (geografia, geograficzny) wyspa w Iranie, w ostanie Hormozgan, w cieśninie Ormuz (1.1)

Orontes /ɔrˈɔntɛs/ (pn)
Orontes, Asi
  (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Azji, przepływająca przez Liban, Syrię i Turcję;

Orvieto /ɔrvʲˈɛtɔ/ (pn)
Orvieto
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Terni;

Orzeł /ˈɔʒɛw/ (pn)
Aquila
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;

Osaka /ɔˈsaka/ (pn)
Osaka
  (geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;

Osetia /ɔsˈɛtja/ (pn)
Ossetia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;

Osetia Południowa /ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
South Ossetia
  (geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość;

Osetyjczyk /ˌɔsɛtˈɨjtʃɨk/ (n)
Ossetian
  mieszkaniec Osetii

Osijek /ɔɕˈijɛk/ (pn)
Osijek
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Chorwacji, w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą;

Osinniki /ˌɔɕinɲˈiki/ (pn)
Osinniki
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Syberii w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim;

Oslo /ˈɔslɔ/ (pn)
Oslo
  (geografia, geograficzny) stolica Norwegii;

Ostaszków /ɔstˈaʃkuf/ (pn)
Ostashkov
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie twerskim;

Ostenda /ɔstˈɛnda/ (pn)
Ostend
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, na wybrzeżu Morza Północnego, w prowincji Flandria Zachodnia;

Ostfalia /ɔstfˈalja/ (pn)
Eastphalia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, wschodnia część wczesnośredniowiecznego księstwa Saksonii, położona między Leine a Soławą i Łabą

Ostia /ˈɔstja/ (pn)
Ostia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;

Ostrzyhom /ɔstʃˈɨxɔm/ (pn)
Esztergom
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Węgrzech, nad Dunajem;

Otis /ˈɔtʲis/ (pn)
Otis
  imię męskie pochodzenia greckiego
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Kanadzie i USA

Otmar /ˈɔtmar/ (pn)
Othmar
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Otranto /ɔtrˈantɔ/ (pn)
Otranto
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w południowo-wschodnich Włoszech, położone na Półwyspie Salentyńskim nad cieśniną Otranto (1.2);

Ottawa /ɔtˈːava/ (pn)
Ottawa
  (geografia, geograficzny) stolica Kanady;

Outremer /ˌɔutrˈɛmɛr/ (pn)
Outremer
  (dosłownie) zamorze; tereny zajęty przez krzyżowców w wyniku I wyprawy krzyżowej;

Owernia /ɔˈvɛrʲɲja/ (pn)
Auvergne
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region w środkowej Francji;

Owidiusz /ɔvˈidjuʃ/ (pn)
Ovid
  (starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny poeta rzymski;

Ozeasz /ɔzˈɛaʃ/ (pn)
Hosea
  (biblijny) Księga Ozeasza;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Oziorsk /ˈɔʑɔrsk/ (pn)
Ozyorsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie kaliningradzkim, w Rosji;

Ozurgeti /ˌɔzurɡˈɛtʲi/ (pn)
Ozurgeti
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, stolica regionu Guria;

Ozyrys /ɔˈzɨrɨs/ (pn)
Osiris
  (mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych;

Ołoniec /ɔwˈɔɲʲɛts/ (pn)
Olonets
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Rosji, na terenie Republiki Karelii;

Ołtarz /ˈɔwtaʃ/ (pn)
Ara
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

PAL /pal/ (acronym)
PAL
  = (elektronika, elektroniczny) liniowa zmiana faz (jeden ze standardów nadawania koloru w analogowym sygnale telewizyjnym);

PC /pˌɛtsˈɛ/ (n)
PC
  (informatyka, informatyczny) komputer osobisty

PCI /ptɕˈi/ (acronym)
PCI
  = (angielski) Peripheral Component Interconnect → magistrala komunikacyjna służąca do przyłączania kart rozszerzeń do płyty głównej

PDF /pɛ‿dɛ‿ˈːf/ (acronym)
PDF
  (informatyka, informatyczny) format dokumentu przenośnego;

PE /pɛ‿ˈː/ (acronym)
EP
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Parlament Europejski

PEG /pˈɛk/ (n)
PEG
  (chemia, chemiczny) glikol polietylenowy

PI /pɛ‿ˈi/ (acronym)
IS, ISIL, ISIS
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Państwo Islamskie

PJM /pɛ‿jɔt‿ˈɛ̃m/ (acronym)
Polish sign language
  = Polski Język Migowy

PK /pɛ‿ˈka/ (acronym)
CUT
  = Politechnika Krakowska

PKB /pɛ‿ka‿ˈbɛ/ (acronym)
GDP, GNP
  = produkt krajowy brutto;

PMS /pɛ‿ɛ̃m‿ˈɛs/ /pʲi‿ɛ̃m‿ˈɛs/ (acronym)
PMS
  = (medycyna, medyczny) ZNP, zespół napięcia przedmiesiączkowego

PNA /pnˈa/ (acronym)
ZIP
  = pocztowy numer adresowy

PNN /pˌɛˌɛnˈɛn/ (acronym)
CKD
  = (medycyna, medyczny) przewlekła niewydolność nerek

PO /pɛ‿ˈɔ/ (acronym)
OP
  = (administracja) program operacyjny

POChP /ˌpɛ‿ɔ‿xa‿ˈpɛ/ (acronym)
COAD, COLD, COPD
  = (medycyna, medyczny) przewlekła obturacyjna choroba płuc;

PP /pɛ‿ˈpɛ/ (acronym)
PP
  = (chemia, chemiczny) polipropylen;
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Partia Piratów;
GOC, SOE
  = (ekonomia, ekonomiczny) przedsiębiorstwo państwowe;
FA
  = (medycyna, medyczny) pierwsza pomoc;
PP
  = (medycyna, medyczny) przeciwpelagryczny;

PRL /pɛ‿ːr‿ˈɛl/ (acronym)
PRP
  = (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Polska Rzeczpospolita Ludowa;
PRL
  = (biologia, biologiczny) prolaktyna;

PTC /pˌɛtˌɛtsˈɛ/ (acronym)
BBT, BTP
  (medycyna, medyczny) podstawowa temperatura ciała;

PTFE /ptfˈɛ/ (acronym)
PTFE
  = (chemia, chemiczny) politetrafluoroetylen

PWSZ /pˌɛvˌuˌɛzzˈɛt/ (acronym)
Higher Vocational State School
  (szkolnictwo, szkolny) Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa

PZŻ /pɛ‿zɛd‿ˈʒɛt/ (acronym)
PYA
  = Polski Związek Żeglarski;

Pachomiusz /paxˈɔmjuʃ/ (pn)
Pachomius
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia greckiego

Pacyfik /paˈʦ̑ɨfʲik/ (pn)
Pacific
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Ocean Spokojny
Pacificus
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Pad /pat/ (pn)
Po
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnych Włoszech;

Padma /pˈadma/ (pn)
Padma River
  (geografia, geograficzny) główna rzeka Bangladeszu

Padwa /ˈpadva/ (pn)
Padua
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech;

Paflagonia /pˌaflaɡˈɔɲʲa/ (pn)
Paphlagonia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w północnej części Azji Mniejszej nad południowym brzegiem Morza Czarnego między Bitynią na zachodzie a Pontem na wschodzie;

Pafnucy /pafnˈutsɨ/ (pn)
Paphnutius
  imię męskie;

Pafos /pˈafɔs/ (pn)
Paphos
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru;

Paisley /paˈislɛj/ (pn)
Paisley
  (geografia, geograficzny) miasto w Szkocji, w zespole miejskim Glasgow;

Pakistan /paˈcistãn/ (pn)
Pakistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Pakistańczyk /ˌpaciˈstãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Pakistani, Paki
  obywatel Pakistanu

Palatyn /palˈatɨn/ (pn)
Palatine, Palatine Hill
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedno z siedmiu rzymskich wzgórz;

Palatynat /pˌalatˈɨnat/ (pn)
Palatinate
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodnich Niemczech, położona na zachód od Renu;

Palatynat Reński /pˌalatˈɨnat rˈɛɲski/ (pn)
Rhineland Palatinate
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, (zobacz) Palatynat

Palau /ˈpalaw/ (pn)
Palau
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;

Palembang /palˈɛmbaŋk/ (pn)
Palembang
  (geografia, geograficzny) miasto w Indonezji w południowej części Sumatry;

Palermo /paˈlɛrmɔ/ (pn)
Palermo
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, na Sycylii;

Palestyna /ˌpalɛˈstɨ̃na/ (pn)
Palestine
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;

Palestyńczyk /ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Palestinian
  mieszkaniec Palestyny

Palikir /paˈlʲicir/ (pn)
Palikir
  (geografia, geograficzny) stolica Mikronezji;

Palmyra /palmˈɨra/ (pn)
Palmyra
  (geografia, geograficzny) miasto w Syrii, w północnej części Pustyni Syryjskiej;

Pamfilia /pamfˈilja/ (pn)
Pamphylia
  (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Mniejszej i późniejsza prowincja rzymska;

Pamir /ˈpãmʲir/ (pn)
Pamir, Pamir Mountains, Pamirs
  (geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;
Pamir, Pamir River
  (geografia, geograficzny) rzeka we wschodnim Tadżykistanie i w północno-zachodnim Afganistanie;

Pampeluna /pˌampɛlˈuna/ (pn)
Pamplona
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Hiszpanii, stolica prowincji Nawarra;

Pan /pãn/ (pn)
Pan
  (mitologia grecka) bóg pasterzy, przedstawiany jako człowiek z koźlimi nogami i rogami;
Lord
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie
Pan
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 4450;

Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy /ˈpãn‿buc ˌɲɛrɨxˈlʲivɨ ˈalɛ ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (proverb)
God stays long, but strikes at last
  sprawiedliwość boska czasami jest powolna, ale jest zapewniona

Pan Jezus /pˈan jˈɛzus/ (pn)
Lord Jesus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Jezus Chrystus

Panacea /ˌpãnaˈʦ̑ɛa/ (pn)
Panacea
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie leczenia za pomocą panaceum; córka Asklepiosa i Epione oraz siostra Higiei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;

Panama /pãˈnãma/ (pn)
Panama
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Pandora /pandˈɔra/ (n)
Pandora
  (mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;

Pani /pˈaɲi/ (n)
Miss
  oficjalna pisana forma grzecznościowa pani

Pani /pˈaɲi/ (personalPronoun)
Madame, Miss, you
  druga osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński, oficjalna pisana forma grzecznościowa pani jako odpowiednik Ty

Panna /ˈpãnːa/ (pn)
Virgo
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;

Panonia /pãˈnɔ̃ɲja/ (pn)
Pannonia
  (starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem;

Pantokrator /ˌpãntɔˈkratɔr/ (pn)
Mount Pantocrator
  (geografia, geograficzny) góra w Grecji, najwyższy szczyt na wyspie Korfu;

Papeete /pˌapɛˈɛtɛ/ (pn)
Papeete
  (geografia, geograficzny) stolica Polinezji Francuskiej, położona na wyspie Tahiti wchodzącej w skład Wysp Towarzystwa;

Papua-Nowa Gwinea /paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Papua New Guinea
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;

Paragwaj /paˈraɡvaj/ (pn)
Paraguay
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Parlament Europejski /parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (n)
European Parliament
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;

Parma /ˈparma/ (pn)
Parma
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania; stolica prowincji Parma (1.2);

Part /pˈart/ (n)
Parthian
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec starożytnej Partii

Partia /pˈartja/ (pn)
Parthia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina historyczna, położona w dzisiejszym północno-wschodnim Iranie i Turkmenistanie, na południowy wschód od Morza Kaspijskiego;

Parys /ˈparɨs/ (pn)
Paris
  (mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 3317;

Paryż /ˈparɨʃ/ (pn)
Paris
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;

Pas Kuipera /ˈpas ˌku<sup>j</sup>iˈpɛra/ (pn)
Kuiper belt
  (astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji;

Pasadena /pˌasadˈɛna/ (pn)
Pasadena
  (geografia, geograficzny) miasto w Kalifornii;
  (geografia, geograficzny) miasto w Teksasie;

Pascha /ˈpasxa/ (pn)
Passover
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni;
Pasch
  Wielkanoc we wschodnich Kościołach chrześcijańskich;

Paschalis /pasxˈalis/ (pn)
Paschal
  imię męskie;

Paschazjusz /pasxˈazjuʃ/ (pn)
Paschasius
  imię męskie;

Paschazy /pasxˈazɨ/ (pn)
Paschasius
  imię męskie;

Pastwiska /pastfˈiska/ (pn)
Pastwiska
  (geografia, geograficzny) nazwa części Cieszyna i kilku polskich wsi;

Pasztun /ˈpaʃtũn/ (n)
Pashtun
  (etnografia, etnograficzny) członek głównej grupy etnicznej Afganistanu i Pakistanu, mówiący językiem paszto

Patagonia /ˌpataˈɡɔ̃ɲja/ (pn)
Patagonia
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w południowej części Ameryki Południowej;

Patagończyk /pˌataɡˈɔɲtʃɨk/ (n)
Patagonian
  mieszkaniec Patagonii

Pati /ˈpatʲi/ (n)
Pat, Patty
  (zdrobniale) Patrycja

Patna /pˈatna/ (pn)
Patna
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach, położone na Nizinie Hindustańskiej, nad Gangesem; stolica stanu Bihar

Patrycja /paˈtrɨʦ̑ʲja/ (pn)
Patricia
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Patryk /ˈpatrɨk/ (pn)
Patrick
  imię męskie;

Paulina /pawˈlʲĩna/ (pn)
Pauline, Paulina
  imię żeńskie;

Paunis /pˈawɲis/ (n)
Pawnee
  członek indiańskiego plemienia z Ameryki Północnej;

Paw /paf/ (pn)
Pavo
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Paweł /ˈpavɛw/ (pn)
Paul
  polskie imię męskie;

Pawia /pˈavja/ (pn)
Pavia
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii, położone w zachodniej części Niziny Padańskiej nad rzeką Ticino;

Pawłowskij Posad /pavwˈɔfskij pˈɔsat/ (pn)
Pavlovsky Posad
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad rzeką Klaźmą;

Pałana /pawˈana/ (pn)
Palana
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Kraju Kamczackim w Rosji, położone w zachodniej części Półwyspu Kamczackiego, nad prawym brzegiem rzeki Pałany (1.2);

Państwa Centralne /ˈpãj̃stfa ʦ̑ɛ̃nˈtralnɛ/ (n)
Central Powers
  (historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: Niemcy, Austro-Węgry, Turcja i Bułgaria;

Państwo /pˈaɲstfɔ/ (n)
Mrs. and Mr.
  oficjalna pisana forma grzecznościowa państwo

Państwo Islamskie /pˈaɲstfɔː islˈamskʲɛ/ (pn)
Islamic State
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;

Państwo Izrael /pˈaɲstfɔː izrˈaɛl/ (pn)
State of Israel
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa

Państwo Kościelne /pˈaɲstfɔ kɔɕtɕˈɛlnɛ/ (pn)
States of the Church
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) państwo istniejące w środkowej Italii w latach 755-1870;

Państwo Watykańskie /pˈaɲstfɔ vˌatɨkˈaɲskʲɛ/ (pn)
Vatican City State
  (geografia, geograficzny) miasto-państwo w Europie Południowej;

Państwo Środka /pˈaɲstfɔ ɕrˈɔtka/ (n)
Middle Kingdom
  (książkowy) (peryfrastyczny) Chiny

Pegaz /ˈpɛɡas/ (pn)
Pegasus
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Enifa; w Polsce widoczny jesienią; góruje o północy we wrześniu;
  (mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego;

Pejpus /pˈɛjpus/ (pn)
Lake Peipus
  (geografia, geograficzny) jezioro na granicy między Estonią i Rosją;

Pekin /ˈpɛcĩn/ (pn)
Beijing, Peking
  (geografia, geograficzny) stolica Chin;

Peloponez /ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs/ (pn)
Peloponnese
  (geografia, geograficzny) półwysep w Grecji między Morzem Jońskim a Morzem Egejskim;

Pelops /ˈpɛlɔps/ (pn)
Pelops
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, syn Tantala złożony przez niego w ofierze bogom;

Pendżab /pˈɛndʒap/ (pn)
Punjab
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Azji;
  (geografia, geograficzny) stan w północno-zachodnich Indiach;
  (geografia, geograficzny) prowincja w Pakistanie;

Pendżabczyk /pɛ̃n͇ˈʤ̑apʧ̑ɨk/ (n)
Punjabi
  człowiek pochodzenia indoeuropejskiego, mieszkaniec Pakistanu i terenów indyjskiego stanu Pendżab

Pensylwania /ˌpɛ̃w̃sɨlˈvãɲja/ (pn)
Pennsylvania, PA
  (geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Pensylwańczyk /pˌɛnsɨlvˈaɲtʃɨk/ (n)
Pennsylvanian
  mieszkaniec Pensylwanii

Pentateuch /pɛntˈatɛwx/ (pn)
Pentateuch
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę

Penżyna /pɛnʒˈɨna/ (pn)
Penzhina
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Kamczackim;

Peresław Zaleski /pɛrˈɛswav zalˈɛski/ (pn)
Pereslavl-Zalessky
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie jarosławskim;

Pergamon /pɛrɡˈamɔn/ (pn)
Pergamum
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Myzji, w Azji Mniejszej, stolica państwa pergamońskiego;

Perm /pɛrm/ (pn)
Perm
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej na Uralu, stolica Kraju Permskiego;

Perpignan /pɛrpˈiɡnan/ (pn)
Perpignan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ośrodek administracyjny departamentu Pireneje Wschodnie;

Pers /pɛrs/ (n)
Persian
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Persji (dzisiejszego Iranu)

Persefona /pˌɛrsɛfˈɔna/ (pn)
Persephone
  (mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;

Perseidy /pˌɛrsɛˈidɨ/ (pn)
Perseids
  (astronomia, astronomiczny) rój meteorów obserwowany rokrocznie 10 sierpnia w gwiazdozbiorze Perseusza;

Persepolis /pˌɛrsɛpˈɔlis/ (pn)
Persepolis
  (geografia, geograficzny) (starożytność) miasto w starożytnej Persji, założone przez Dariusza I w 518 p.n.e.;

Perseusz /pɛrˈsɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Perseus
  (mitologia grecka) heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1);
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;

Persja /ˈpɛrsʲja/ (pn)
Persia
  (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Iranu;

Perth /pˈɛrs/ (pn)
Perth
  (geografia, geograficzny) duże miasto w Australii, stolica stanu Australia Zachodnia;

Peru /ˈpɛru/ (pn)
Peru
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w USA

Pesaro /pɛsˈarɔ/ (pn)
Pesaro
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w środkowych Włoszech, w regionie Marche;

Peszawar /pɛʃˈavar/ (pn)
Peshawar
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Pakistanie;

Peterhof /pɛtˈɛrxɔf/ (pn)
Petergof
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Rosji, w rejonie pietrodworeckim Petersburga, położone nad Zatoką Fińską;

Petersburg /pɛˈtɛrzburk/ (pn)
Saint Petersburg
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską;

Petronela /pˌɛtrɔnˈɛla/ (pn)
Petronilla
  polskie imię żeńskie;

Petroniusz /pɛtrˈɔɲʲuʃ/ (pn)
Petronius
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Pewek /pˈɛvɛk/ (pn)
Pevek
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym;

Piacenza /pʲatsˈɛnza/ (pn)
Piacenza
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Piast /pʲˈast/ (pn)
Piast
  (historia, historyczny, historycznie) imię legendarnego założyciela dynastii piastowskiej

Piatigorsk /pʲatʲˈiɡɔrsk/ (pn)
Pyatigorsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu;

Picunda /pitsˈunda/ (pn)
Pitsunda
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Bzyp;

Piec /pʲjɛʦ̑/ (pn)
Fornax
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Piemont /ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt/ (pn)
Piedmont
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Pieniny /pʲɛɲˈinɨ/ (pn)
Pieniny
  (geografia, geograficzny) góry w Polsce i Słowacji;

Pierwszy Maja /ˈpʲjɛrfʃɨ ˈmaja/ (n)
May Day
  (potocznie, potoczny) (zobacz) Święto Pracy

Pietropawłowsk /pʲˌɛtrɔpˈavwɔfsk/ (pn)
Petropavl
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kazachstanie, położone nad Iszymem;

Pietropawłowsk Kamczacki /ˌpʲjɛtrɔˈpavwɔfsk ːãmˈʧ̑aʦ̑ʲci/ (pn)
Petropavlovsk-Kamchatsky
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na półwyspie Kamczatka, stolica Kraju Kamczackiego;

Pietrowsk Zabajkalski /pʲˈɛtrɔvzɡ zˌabajkˈalski/ (pn)
Petrovsk-Zabaykalsky
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Zabajkalskim;

Pietrozawodsk /ˌpʲjɛtrɔˈzavɔtsk/ (pn)
Petrozavodsk
  (geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii;

Pigmej /pˈiɡmɛj/ (n)
pygmy, Pigmy, Pygmy, pigmy
  (etnografia, etnograficzny) członek ludu afrykańskiego;

Pikardia /pʲiˈkardʲja/ (pn)
Picardy
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;

Pilica /pilˈitsa/ (pn)
Pilica
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce, lewy dopływ Wisły;

Piombino /pʲɔmbʲˈinɔ/ (pn)
Piombino
  (geografia, geograficzny) nadmorska miejscowość i gmina we Włoszech; położona w Toskanii, naprzeciw wyspy Elby;

Piotr /pʲjɔtr̥/ (pn)
Peter
  polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Piotra /ˈpʲjɔtra/ (pn)
Petra
  rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Piotruś Pan /pʲˈɔtruɕ pˈan/ (pn)
Peter Pan
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) baśniowa postać z filmów, książek i komiksów głównie produkcji Disneya

Pireneje /ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ/ (pn)
Pyrenees
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pireus /ˈpʲirɛws/ (pn)
Piraeus
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji;

Pismo /ˈpʲismɔ/ (n)
Scripture, Good Book, Holy Scripture, Holy Writ
  (skrót, skrótowiec, skrótowo) Pismo Święte, Biblia

Pismo Święte /pˈismɔ ɕfʲˈɛntɛ/ (n)
Holy Scripture
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Biblia

Pitagoras /ˌpʲitaˈɡɔras/ (pn)
Pythagoras
  (filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof;

Pittsburgh /pˈiddzburɡ/ (pn)
Pittsburgh
  (geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

Pius /pʲjus/ (pn)
Pius
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Piza /pˈiza/ (pn)
Pisa
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza (1.2);

Pizydia /pʲiˈzɨdʲja/ (pn)
Pisidia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie Turcji

Pięcioksiąg /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔ̇cɕɔ̃ŋk/ (pn)
Pentateuch
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę

Pięćdziesiątnica /pʲˌɛɲdʑɛɕɔntɲˈitsa/ (n)
Pentecost
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w judaizmie: święto obchodzone 6 dnia miesiąca siwan, upamiętniające nadanie Tory

Pińsk /pˈiɲsk/ (pn)
Pinsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port rzeczny na Białorusi, na Polesiu, nad rzeką Piną, u jej ujścia do Prypeci

Pjongjang /ˈpʲjɔ̃ŋʲɟjãŋk/ (pn)
Pyongyang
  (geografia, geograficzny) (administracja) (urbanistyka, urbanistyczny) stolica Korei Północnej;

Platforma Obywatelska /platˈfɔrma ˌɔbɨvaˈtɛlska/ (pn)
Citizens Platform, Civic Platform
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z polskich partii politycznych;

Platon /ˈplatɔ̃n/ (pn)
Plato
  (historia, historyczny, historycznie) grecki filozof;

Plejada /plɛˈjada/ (pn)
Pleiad
  (mitologia grecka) każda z siedmiu nimf, córek Atlasa, które zostały przeniesione na firmament jako otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka, zwana Plejadami;

Plejady /plɛˈjadɨ/ (pn)
Pleiades
  (astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

Pliniusz /plˈiɲʲuʃ/ (pn)
Pliny
  imię męskie pochodzenia łacińskiego

Plutarch /plˈutarx/ (pn)
Plutarch
  (historia, historyczny, historycznie) filozof grecki;
  imię męskie;

Pluton /ˈplutɔ̃n/ (pn)
Pluto
  (mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;

PoE /pɔː ˈɛ/ (n)
PoE
  (informatyka, informatyczny) technologia przesyłu energii elektrycznej do urządzeń peryferyjnych będących elementami sieci, za pomocą skrętki ethernet;

Poczdam /ˈpɔʤ̑dãm/ (pn)
Potsdam
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica landu Brandenburgia;

Podgorica /ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a/ (pn)
Podgorica
  (geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry;

Podkarpacie /pˌɔtkarpˈatɕɛ/ (n)
Subcarpathia
  (geografia, geograficzny) region fizyczno-geograficzny w Europie;

Podlasie /pɔdˈlaɕɛ/ (n)
Podlachia
  (geografia, geograficzny) kraina na wschodzie Polski;

Podole /pɔdˈɔlɛ/ (pn)
Podolia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na obszarze dzisiejszej zachodniej Ukrainy oraz w Republice Mołdawii na lewym brzegu Dniestru;

Podolsk /pˈɔdɔlsk/ (pn)
Podolsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim;

Podrawie /pɔdrˈavʲɛ/ (pn)
Podravina
  (geografia, geograficzny) kraina rozciągająca się nad rzeką Drawą, położona w Chorwacji i Słowenii

Pokojowa Nagroda Nobla /pˌɔkɔjˈɔva naɡrˈɔda nˈɔbla/ (pn)
Nobel Peace Prize
  Nagroda Nobla przyznawana przez Norweski Komitet Noblowski za działalność na rzecz światowego pokoju;

Pola Elizejskie /pˈɔla ˌɛlizˈɛjskʲɛ/ (pn)
Elysian Fields
  (mitologia grecka) raj, miejsce pośmiertnej egzystencji przeznaczone dla ludzi dobrych;

Pola Flegrejskie /pˈɔla flɛɡrˈɛjskʲɛ/ (pn)
Phlegraean Fields
  (geografia, geograficzny) niewielka kraina położona na południe od Neapolu będąca kalderą superwulkanu;

Polaczek /pɔˈlaʧ̑ɛk/ (n)
Polack
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie) Polak

Polak /ˈpɔlak/ (n)
Pole, Polish
  obywatel Polski, mieszkaniec Polski, osoba narodowości polskiej;

Pole Marsowe /pˈɔlɛ marsˈɔvɛ/ (pn)
Campus Martius
  (geografia, geograficzny) poświęcone Marsowi miejsce w starożytnym Rzymie wykorzystywane do zebrań publicznych, pierwotnie niezabudowane; położone było poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu;

Polessk /pˈɔlɛssk/ (pn)
Polessk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji w obwodzie kaliningradzkim nad Zalewem Kurońskim;

Polihymnia /ˌpɔlʲiˈxɨ̃mʲɲja/ (pn)
Polyhymnia
  (mitologia grecka) muza poezji sakralnej i hymnicznej oraz pantomimy, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Polinezja /ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja/ (pn)
Polynesia
  (geografia, geograficzny) część Oceanii;

Polinezja Francuska /ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska/ (pn)
French Polynesia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Polinezyjczyk /pˌɔlinɛzˈɨjtʃɨk/ (n)
Polynesian
  mieszkaniec Polinezji

Polka /ˈpɔlka/ (n)
Pole
  obywatelka Polski, przedstawicielka narodu polskiego

Polluks /ˈpɔlːuks/ (pn)
Pollux
  (mitologia rzymska) (zobacz) Polideukes;
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Bliźniąt;

Polska /ˈpɔlska/ (pn)
Poland
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;

Polska Rzeczpospolita Ludowa /ˈpɔlska ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita luˈdɔva/ (pn)
People's Republic of Poland
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989;

Pomorzanin /ˌpɔ̃mɔˈʒãɲĩn/ (n)
Pomeranian
  (historia, historyczny, historycznie) członek lechickiego plemienia zamieszkującego w średniowieczu Pomorze;

Pomorze /pɔ̃ˈmɔʒɛ/ (pn)
Pomerania
  (geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim;

Pompa /ˈpɔ̃mpa/ (pn)
Antlia
  (astronomia, astronomiczny) nazwa jednego gwiazdozbiorów;

Pompeje /pɔmpˈɛjɛ/ (pn)
Pompeii
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;

Poncjan /pˈɔntsjan/ (pn)
Pontian
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego

Poncjusz /pˈɔntsjuʃ/ (pn)
Pontius
  imię męskie pochodzenia łacińskiego

Pont /pˈɔnt/ (pn)
Pontus
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, w starożytności niezależne królestwo, następnie prowincja rzymska;

Port of Spain /pˈɔrt ˈɔf spˈain/ (pn)
Port of Spain
  (geografia, geograficzny) stolica Trynidadu i Tobago

Portoryko /ˌpɔrtɔˈrɨkɔ/ (pn)
Puerto Rico
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;

Portugalczyk /ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk/ (n)
Portuguese
  człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Portugalia /ˌpɔrtuˈɡalʲja/ (pn)
Portugal
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Posejdon /pɔˈsɛjdɔ̃n/ (pn)
Poseidon
  (mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;

Potenza /pɔtˈɛnza/ (pn)
Potenza
  (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w regionie Basilicata;
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Apeninie Lukańskim, stolica regionu Basilicata i prowincji Potenza (1.2);

Poti /pˈɔtʲi/ (pn)
Poti
  (geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;

Potomak /pɔtˈɔmak/ (pn)
Potomac
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w USA przepływająca przez Waszyngton;

Poznań /ˈpɔznãɲ/ (pn)
Poznań, Poznan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski;

Południe /pɔˈwudʲɲɛ/ (n)
the South
  (potocznie, potoczny) nazwa państwa „Konfederacja Stanów Zjednoczonych Ameryki” istniejącego w latach 1860-1865

Południowoafrykańczyk /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
South African
  obywatel Republiki Południowej Afryki

Praga /ˈpraɡa/ (pn)
Prague
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech;

Praia /prˈaja/ (pn)
Praia
  stolica Republiki Zielonego Przylądka;

Prakseda /praksˈɛda/ (pn)
Praxedis
  polskie imię żeńskie;

Prato /prˈatɔ/ (pn)
Prato
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Prato (1.2);

Prawdinsk /prˈavdʲinsk/ (pn)
Pravdinsk
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie kaliningradzkim w Rosji, położone nad rzeką Łyną;

Prawo i Sprawiedliwość /ˈpravɔ ˌi‿spravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (pn)
Law and Justice
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z czeskich narodowo-konserwatywnych partii politycznych;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z polskich konserwatywno-chadeckich partii politycznych;

Prealpy /prɛˈalpɨ/ (pn)
Alpine foothills, Prealps
  (geografia, geograficzny) wspólna nazwa części łańcucha górskiego Alp;

Prealpy Styryjskie /prɛˈalpɨ stɨrˈɨjskʲɛ/ (pn)
Styrian Prealps
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie we wschodniej Austrii, a także w niewielkim stopniu w Słowenii i na Węgrzech

Prekmurje /prɛkmˈurjɛ/ (pn)
Prekmurje
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielki region historyczny w dzisiejszej Słowenii;

Pribałtika /prˌibawtʲˈika/ (pn)
Pribaltica
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) określenie krajów nadbałtyckich wywodzące się z języka rosyjskiego

Primorsk /prˈimɔrsk/ (pn)
Primorsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji;

Prisztina /priʃtʲˈina/ (pn)
Pristina
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;

Procjon /prˈɔtsjɔn/ (pn)
Procyon
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Małego Psa;
  (mitologia grecka) pies Oriona przeniesiony na firmament jako gwiazda Procjon (1.2)

Prokopjewsk /prɔkˈɔpjɛfsk/ (pn)
Prokopyevsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim, nad Abą;

Prokula /prɔkˈula/ (pn)
Procula
  imię żeńskie

Prometeusz /prˌɔmɛtˈɛuʃ/ (pn)
Prometheus
  (mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień;
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna;

Prot /prˈɔt/ (pn)
Protus
  imię męskie;

Prowansja /prɔˈvãw̃sʲja/ (pn)
Provence
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Prowincja Autonomiczna Wojwodiny /prɔvˈintsja ˌawtɔnɔmˈitʃna vˌɔjvɔdʲˈinɨ/ (pn)
Autonomous Province of Vojvodina
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wojwodiny, autonomicznego okręgu w północnej Serbii;

Prudencja /prudˈɛntsja/ (pn)
Prudence
  rzadkie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego

Prusy /ˈprusɨ/ (n)
Prussia
  (historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej

Przedni Ren /pʃˈɛdɲi rˈɛn/ (pn)
Anterior Rhine
  (geografia, geograficzny) jedno z dwóch źródłowych ramion Renu

Przykarpacie /pʃˌɨkarpˈatɕɛ/ (pn)
Circumcarpathia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie

Przylądek Dobrej Nadziei /pʃɨˈlɔ̃ndɛɡ ˈdɔbrɛj naˈʥ̑ɛ̇ji/ (pn)
Cape of Good Hope
  (geografia, geograficzny) przylądek w RPA;

Psków /pskuf/ (pn)
Pskov
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone nad jeziorem Pejpus;

Psy Gończe /ˈpsɨ ˈɡɔ̃j̃n͇ʧ̑ɛ/ (pn)
Canes Venatici
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Ptah /ptax/ (pn)
Ptah
  (mitologia egipska) staroegipski bóg stwórca;

Ptak Rajski /ˈptak ˈrajsʲci/ (pn)
Apus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów południowego nieba;

Puchar /ˈpuxar/ (pn)
Crater
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Pula /pˈula/ (pn)
Pula
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, największe na półwyspie Istria, położone na południowym skraju półwyspu nad Morzem Adriatyckim;

Punijczyk /pũˈɲijʧ̑ɨk/ (n)
Punic
  w starożytnym Rzymie: mieszkaniec Kartaginy, Kartagińczyk

Purim /pˈurim/ (n)
Purim
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) radosne święto żydowskie upamiętniające ocalenie Żydów perskich, przypominające karnawał i wiążące się z obdarowywaniem się prezentami, zabawami, piciem alkoholu itp.;

Pusan /ˈpusãn/ (pn)
Busan
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Korei Południowej;

Pustynia Syryjska /pustˈɨɲʲa sɨrˈɨjska/ (n)
Syrian Desert
  (geografia, geograficzny) pustynia w południowo-zachodniej Azji;

Puszkin /pˈuʃkin/ (pn)
Pushkin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, administracyjnie część Sankt Petersburga;

Putrajaya /pˌutrajˈaja/ (pn)
Putrajaya
  (geografia, geograficzny) miasto w Malezji;

Périgord /pɛrˈiɡɔrt/ (pn)
Périgord
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, w północnej Akwitanii, na terenie współczesnego departamentu Dordogne, częściowo także Lotu i Garonny;

Północ /ˈpuwnɔʦ̑/ (n)
North
  (potocznie, potoczny) Stany Zjednoczone Ameryki podczas wojny secesyjnej

Półwysep Antarktyczny /puwvˈɨsɛp ˌantarktˈɨtʃnɨ/ (pn)
Antarctic Peninsula
  (geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;

Półwysep Apeniński /puwˈvɨsɛp ˌapɛ̃ˈɲĩj̃sʲci/ (pn)
Apennine Peninsula, Italian Peninsula
  (geografia, geograficzny) półwysep południowoeuropejski otoczony przez akweny Morza Śródziemnego;

Półwysep Arabski /puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci/ (n)
Arabian Peninsula
  (geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;

Półwysep Bałkański /puwˈvɨsɛb ːawˈkãj̃sʲci/ (pn)
Balkan Peninsula
  (geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Europy;

Półwysep Czukocki /puwvˈɨsɛp tʃukˈɔtski/ (pn)
Chukchi Peninsula
  (geografia, geograficzny) półwysep w Azji, w syberyjskiej części Rosji, nad Morzem Czukockim;

Półwysep Indyjski /puwˈvɨsɛp ĩnˈdɨjsʲci/ (pn)
Indian Peninsula
  (geografia, geograficzny) półwysep w Azji Południowej;

Półwysep Kerczeński /puwvˈɨsɛp kɛrtʃˈɛɲski/ (pn)
Kerch Peninsula
  (geografia, geograficzny) półwysep we wschodniej części Półwyspu Krymskiego;

Półwysep Kolski /puwvˈɨsɛp kˈɔlski/ (pn)
Kola Peninsula
  (geografia, geograficzny) półwysep w północno-zachodniej Rosji;

Półwysep Krymski /puwvˈɨsɛp krˈɨmski/ (pn)
Crimean peninsula
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Krym

Półwysep Kurlandzki /puwvˈɨsɛp kurlˈantski/ (pn)
Courland Peninsula
  (geografia, geograficzny) półwysep w północnej części Kurlandii na Łotwie;

Półwysep Oneski /puwvˈɨsɛp ɔnˈɛski/ (pn)
Onega Peninsula
  (geografia, geograficzny) półwysep w północno-zachodniej Rosji, rozdzielający zatoki Oneską i Dwińską;

Półwysep Przylądkowy /puwvˈɨsɛp pʃˌɨlɔntkˈɔvɨ/ (pn)
Cape Peninsula
  (geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południu Afryki otoczony wodami Atlantyku;

Półwysep Skandynawski /puwvˈɨsɛp skˌandɨnˈafski/ (pn)
Scandinavian Peninsula
  (geografia, geograficzny) półwysep w Europie Północnej;

Półwysep Tamański /puwvˈɨsɛp tamˈaɲski/ (pn)
Taman Peninsula
  (geografia, geograficzny) półwysep na południu europejskiej części Federacji Rosyjskiej, położony na wschód od Krymu, od którego jest oddzielony Cieśniną Kerczeńską;

Qaanaaq /kˌaanˈaak/ (pn)
Qaanaaq
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Grenlandii;

Qomolangma /kˌɔmɔlˈaŋɡma/ (pn)
Qomolangma
  (geografia, geograficzny) Mount Everest

Quebec /ɡvˈɛbɛts/ (n)
Quebec
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Queensland /ɡvˈinslant/ (pn)
Queensland
  (geografia, geograficzny) stan w Australii

Quito /ɡvˈitɔ/ (pn)
Quito
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) stolica Ekwadoru;

Québec /ɡvˈɛbɛts/ (n)
Quebec City, Quebec
  miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec

RAF /raf/ (acronym)
RAF
  = (wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) Królewskie Siły Powietrzne Wielkiej Brytanii

RAM /rãm/ (acronym)
RAM
  (informatyka, informatyczny) pamięć o dostępie swobodnym, pamięć, do której urządzenie może zapisywać dane i je odczytywać;

RDS /ˌɛrdˌɛˈɛs/ (n)
RDS
  (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) informacja tekstowa przekazywana z sygnałem radiowym na falach ultrakrótkich, dekodowana przez odbiornik i pojawiająca się na wyświetlaczu odbiornika;

RFID /rfˈit/ (n)
RFID
  (elektronika, elektroniczny) technika identyfikacji za pomocą fal radiowych;

RFN /ɛr‿ɛf‿ˈɛ̃n/ (acronym)
FRG
  = Republika Federalna Niemiec

RGT /ˌɛrɡjˌɛtˈɛ/ (acronym)
RTG
  = (technologia, technika, techniczny) radioizotopowy generator termoelektryczny;

RKO /rkˈɔ/ (acronym)
CPR
  = (medycyna, medyczny) resuscytacja krążeniowo-oddechowa

RLS /ˌɛrˌɛlˈɛs/ (acronym)
RLS
  = (angielski) restless legs syndrome → zespół niespokojnych nóg

RNA /ɛr‿ɛ̃n‿ˈa/ (n)
RNA
  (biochemia, biochemiczny) kwas rybonukleinowy;

RODO /rˈɔdɔ/ (acronym)
GDPR
  = (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie o ochronie danych osobowych;

RPN /ˌɛrpˌɛˈɛn/ (acronym)
NAM
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Ruch Państw Niezaangażowanych;

RWE /rvˈɛ/ (acronym)
RFE
  = (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) Radio Wolna Europa;

RZS /ˌɛrzˌɛtˈɛs/ (acronym)
RA
  (medycyna, medyczny) reumatoidalne zapalenie stawów

Rachela /raˈxɛla/ (pn)
Rachel
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia /rˈatʃalɛtʃxˈumi i dˈɔlna sfanˈɛtja/ (pn)
Racha-Lechkhumi and Kvemo Svaneti
  (administracja) (geografia, geograficzny) region administracyjny północno-zachodniej Gruzji;

Radamantys /ˌradãˈmãntɨs/ (pn)
Rhadamanthus
  (mitologia grecka) król mniejszych wysp na Morzu Egejskim; sędzia zmarłych w Hadesie; syn Zeusa i Europy oraz brat Minosa i Sarpedona;

Rafael /raˈfaɛl/ (pn)
Raphael
  (sztuka) spolszczone imię włoskiego malarza i architekta Raffaella Santiego;

Rafał /ˈrafaw/ (pn)
Raphael, Ralph
  imię męskie;

Rajmund /ˈrajmũnt/ (pn)
Raymond
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Rak /rak/ (pn)
Cancer
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;

Ramzes /rˈamzɛs/ (pn)
Ramesses, Ramses
  (historia, historyczny, historycznie) imię kilkunastu faraonów;

Raszt /rˈaʃt/ (pn)
Rasht
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w pobliżu ujścia rzeki Safidrud do Morza Kaspijskiego;

Ratyzbona /rˌatɨzbˈɔna/ (pn)
Ratisbon, Regensburg
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, położone nad Dunajem;

Rawenna /ravˈɛnna/ (pn)
Ravenna
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna (1.2);

Raz /ras/ (pn)
Raz
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Iranie, w ostanie Chorasan Północny; stolica gminy miejskiej

Rea /rˈi/ (pn)
Rhea
  (astronomia, astronomiczny) drugi co do wielkości księżyc Saturna;
  (mitologia grecka) w mitologii greckiej bóstwo pogańskie, tytanida, bogini płodności;
Rea
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych
Rhea, Rea
  (mitologia rzymska) w mitologii rzymskiej jedna z westalek, matka Romulusa i Remusa;

Realpolitik /ˌrɛalpɔlʲiˈtʲik/ (n)
realpolitik
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy;

Rebeka /rɛˈbɛka/ (pn)
Rebecca
  polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Reggio di Calabria /rˈɛɡɡjɔ dʲˈi tsalˈabrja/ (pn)
Reggio Calabria
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w południowych Włoszech, nad Cieśniną Mesyńską;

Regina /rɛˈɟĩna/ (pn)
Regena, Regina
  imię żeńskie;

Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur /rˈɛɡʲɔn ˌawtɔnɔmˈitʃnɨ ɕˈiɲtɕaŋkˈujɡur/ (pn)
Xinjiang Uygur Autonomous Region
  (oficjalnie) (urzędowy) (administracja) oficjalna nazwa regionu autonomicznego Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Urumczi;

Reims /rˈɛims/ (pn)
Reims
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej części Francji w regionie administracyjnym Grand Est, w departamencie Marna;

Remigiusz /rɛ̃ˈmʲiɟuʃ/ (pn)
Remy
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Ren /rɛ̃n/ (pn)
Rhine
  (geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Renata /rɛ̃ˈnata/ (pn)
Renata
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Rennes /rˈɛnnɛs/ (pn)
Rennes
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania;

Republika Albanii /rɛpˈublikˌa albˈaɲʲi/ (pn)
Albanian Republic
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa;

Republika Austrii /rɛpˈublikˌa ˈawstrji/ (pn)
Republic of Austria
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Austrii;

Republika Białorusi /rɛpˈublikˌa bjˌawɔrˈuɕi/ (pn)
Republic of Belarus
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Białorusi;

Republika Bułgarii /rɛpˈublikˌa buwɡˈarji/ (pn)
Republic of Bulgaria
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii;

Republika Chińska /rɛpˈublikˌa çˈiɲska/ (pn)
Republic of China
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa

Republika Chorwacji /rɛpˈublikˌa xɔrvˈatsji/ (pn)
Republic of Croatia
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Chorwacji;

Republika Czeska /rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska/ (pn)
Czech Republic
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)

Republika Dominikańska /rɛpˈublikˌa dˌɔmiɲikˈaɲska/ (pn)
Dominican Republic
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominikany jako państwa;

Republika Estońska /rɛpˈublikˌa ɛstˈɔɲska/ (pn)
Republic of Estonia
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii;

Republika Federalna Niemiec /rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑/ (pn)
Federal Republic of Germany
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;

Republika Francuska /rɛpˈublikˌa frantsˈuska/ (pn)
French Republic
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Francji jako państwa;

Republika Gambii /rɛˈpublʲika ˈɡãmbʲji/ (pn)
Republic of the Gambia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gambii jako państwa

Republika Ghany /rɛpˈublikˌa ɡˈanɨ/ (pn)
Republic of Ghana
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ghany

Republika Iraku /rɛpˈublikˌa irˈaku/ (pn)
Republic of Iraq
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iraku jako państwa

Republika Karelii /rɛpˈublikˌa karˈɛlji/ (pn)
Republic of Karelia
  (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Karelii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej

Republika Kenii /rɛpˈublikˌa kˈɛɲʲi/ (pn)
Republic of Kenya
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kenii jako państwa

Republika Komi /rɛˈpublʲika ˈkɔ̃mʲi/ (pn)
Komi Republic
  (geografia, geograficzny) republika w północno zachodniej części Federacjii Rosyjskiej, około jednej czwartej populacji Republiki stanowi rdzenny naród Komi;

Republika Konga /rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa/ (pn)
Republic of the Congo
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;

Republika Korei /rɛˈpublʲika kɔˈrɛji/ (pn)
Republic of Korea
  (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Południowej;

Republika Liberii /rɛpˈublikˌa libˈɛrji/ (pn)
Republic of Liberia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) oficjalna nazwa Liberii

Republika Macedonii /rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji/ (pn)
Republic of Macedonia
  (oficjalnie) nazwa państwa Macedonii

Republika Malty /rɛpˈublikˌa mˈaltɨ/ (pn)
Republic of Malta
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa;

Republika Mauritiusu /rɛpˈublikˌa mˌawritjˈusu/ (pn)
Republic of Mauritius
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauritiusu jako państwa

Republika Namibii /rɛpˈublikˌa namˈibji/ (pn)
Republic of Namibia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Namibii

Republika Portugalska /rɛpˈublikˌa pˌɔrtuɡˈalska/ (pn)
Portuguese Republic
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;

Republika Południowej Afryki /rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci/ (pn)
South Africa, Republic of South Africa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Rwandy /rɛpˈublikˌa rvˈandɨ/ (pn)
Republic of Rwanda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Rwandy

Republika Serbii /rɛpˈublikˌa sˈɛrbji/ (pn)
Republic of Serbia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;

Republika Singapuru /rɛpˈublikˌa sˌiŋɡapˈuru/ (pn)
Republic of Singapore
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Singapuru jako państwa

Republika Sudanu /rɛpˈublikˌa sudˈanu/ (pn)
Republic of the Sudan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sudanu, państwa w Afryce

Republika Słowacka /rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka/ (pn)
Slovak Republic
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;

Republika Trynidadu i Tobago /rɛpˈublikˌa trˌɨɲidˈadu i tɔbˈaɡɔ/ (pn)
Republic of Trinidad and Tobago
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Trynidadu i Tobago

Republika Ugandy /rɛpˈublikˌa uɡˈandɨ/ (pn)
Republic of Uganda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ugandy

Republika Wenecka /rɛˈpublʲika vɛ̃ˈnɛʦ̑ka/ (pn)
Venetian Republic
  (historia, historyczny, historycznie) dawne państwo włoskie ze stolicą w Wenecji;

Republika Włoska /rɛpˈublikˌa vwˈɔska/ (pn)
Italian Republic
  (geografia, geograficzny) (administracja) nazwa oficjalna Włoch

Republika Zielonego Przylądka /rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka/ (pn)
Cape Verde
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Środkowoafrykańska /rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska/ (pn)
Central African Republic
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;

Rewda /rˈɛvda/ (pn)
Revda
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim;

Reńskie Góry Łupkowe /rˈɛɲskʲɛ ɡˈurɨ wupkˈɔvɛ/ (pn)
Rhenish Massif
  (geografia, geograficzny) pasmo niewysokich gór w zachodniej części Niemiec nad środkowym Renem oraz na terenie Luksemburga, Belgii i Francji;

Riazań /rjˈazaɲ/ (pn)
Ryazan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;

Rieti /rjˈɛtʲi/ (pn)
Rieti
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Rieti (1.2);

Rijad /ˈrʲijat/ (pn)
Riyadh
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej;

Rijeka /rijˈɛka/ (pn)
Rijeka
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego;

Rimini /rimˈiɲi/ (pn)
Rimini
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Rimland /ˈrʲĩmlãnt/ (pn)
Rimland
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wg teorii geopolitycznej Nicholasa Spykmana najważniejszy strategicznie rejon świata, znajdujący się na obrzeżach Eurazji;

Riwiera Albańska /rivʲˈɛra albˈaɲska/ (pn)
Albanian Riviera
  (geografia, geograficzny) obszar w południowej Albanii, w obwodzie Wlora, usytuowany wzdłuż wybrzeża Morza Jońskiego;

Rjukan /rjˈukan/ (pn)
Rjukan
  (geografia, geograficzny) miasto w Norwegii, w okręgu Telemark, w dolinie rzeki Måna;

Robert /ˈrɔbɛrt/ (pn)
Robert
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Roberta /rɔˈbɛrta/ (pn)
Roberta
  polskie imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Roch /rɔx/ (pn)
Roch, Rock, Rocky
  imię męskie;

Rodan /ˈrɔdãn/ (pn)
Rhone
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji;

Rodezja /rɔˈdɛzʲja/ (pn)
Rhodesia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Zimbabwe, w latach 1965-1979;

Rodezyjczyk /ˌrɔdɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
Rhodesian
  mieszkaniec Rodezji, Rodezji Północnej lub Rodezji Południowej

Rodopy /rɔdˈɔpɨ/ (pn)
Rhodope, Rhodopes
  (geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;

Rodos /ˈrɔdɔs/ (pn)
Rhodes
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim;

Roger /ˈrɔɡɛr/ (n)
Roger
  imię męskie

Rohingja /rɔçˈiŋɡja/ (pn)
Rohingya
  indoaryjski lud muzułmański zamieszkujący północną część stanu Arakan w Mjanmie;

Roksana /rɔˈksãna/ (pn)
Roxana
  polskie imię żeńskie pochodzenia perskiego;

Roland /ˈrɔlãnt/ (pn)
Roland
  polskie imię męskie pochodzenia starofrancuskiego;

Rom /rɔ̃m/ (n)
Rom, Roma, Romani
  (etnografia, etnograficzny) członek romskiej grupy etnicznej;

Roma /ˈrɔ̃ma/ (pn)
Roma
  (geografia, geograficzny) nazwa kilku miast w różnych państwach świata
  (mitologia rzymska) bogini Rzymu i tradycyjne uosobienie państwa rzymskiego;
  imię żeńskie;

Romandia /rɔmˈandja/ (pn)
Romandy
  (geografia, geograficzny) zachodnia, francuskojęzyczna część Szwajcarii;

Romania /rɔ̃ˈmãɲja/ (pn)
Romagna
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnych Włoszech, razem z Emilią tworząca region administracyjny Emilia-Romania, jej najważniejszym ośrodkiem jest Rawenna;

Romeo /rɔmˈɛɔ/ (pn)
Romeo
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię bohatera dramatu Szekspira

Romuald /rɔ̃ˈmu<sup>w</sup>alt/ (pn)
Romuald
  imię męskie;

Rosja /ˈrɔsʲja/ (pn)
Russia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Rosjanin /rɔˈsʲjä̃ɲĩn/ (n)
Russian
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Rosjanka /rɔˈsʲjãŋka/ (n)
Russian
  obywatelka Rosji

Rostock /rˈɔstɔtsk/ (pn)
Rostock
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech;

Rostów /rˈɔstuf/ (pn)
Rostov
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie jarosławskim;

Rostów nad Donem /rˈɔstuf nad dˈɔnɛm/ (pn)
Rostov-on-Don
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, nad rzeką Don, niedaleko jej ujścia do Morza Azowskiego;

Rosław /rˈɔswaf/ (pn)
Roslavl
  (geografia, geograficzny) miasto w obwodzie smoleńskim Federacji Rosyjskiej;

Rotterdam /rɔttˈɛrdam/ (pn)
Rotterdam
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;

Rożawa /rɔʒˈava/ (pn)
Rojava
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region w północnej i północno-wschodniej Syrii;

Rubcowsk /rˈuptsɔfsk/ (pn)
Rubtsovsk
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, położone nad rzeką Alej, stolica rejonu rubcowskiego;

Rudolf /ˈrudɔlf/ (pn)
Rudolph
  imię męskie;

Rufa /ˈrufa/ (pn)
Puppis
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Rufus /ˈrufus/ (pn)
Rufus
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Rumun /ˈrũmũn/ (n)
Romanian, Rumanian
  człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii

Rumunia /rũˈmũɲja/ (pn)
Romania
  (geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;

Rusin /rˈuɕin/ (n)
Rusyn, Ruthenian
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel wschodniosłowiańskiej grupy etnicznej
Ruthenian
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Rusi
  przedstawiciel narodu wschodniosłowiańskiego;

Rustawi /rustˈavi/ (pn)
Rustavi
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Gruzji, położone nad rzeką Kurą;

Rut /ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut/ (abbreviation)
Ru, Ruth
  = (biblijny) Księga Rut

Rut /ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut/ (pn)
Ruth
  imię żeńskie

Rwanda /ˈrvãnda/ (pn)
Rwanda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;

Ryba Latająca /ˈrɨba ˌlataˈjɔ̃nʦ̑a/ (pn)
Volans
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ryba Południowa /ˈrɨba ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Piscis Austrinus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Rybińsk /rˈɨbʲiɲsk/ (pn)
Rybinsk
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, port nad Wołgą;

Ryby /ˈrɨbɨ/ (pn)
Pisces
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

Ryga /ˈrɨɡa/ (pn)
Riga
  (geografia, geograficzny) stolica Łotwy;

Rylec /ˈrɨlɛʦ̑/ (pn)
Caelum
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ryszard /ˈrɨʃart/ (pn)
Richard
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Ryszarda /rɨʃˈarda/ (pn)
Richardis
  polskie imię żeńskie

Ryta /rˈɨta/ (pn)
Rita
  polskie imię żeńskie;

Ryś /rɨɕ/ (pn)
Lynx
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Rzeczpospolita Obojga Narodów /ʒˌɛtʃpɔspɔlˈita ɔbˈɔjɡa narˈɔduf/ (pn)
Polish–Lithuanian Commonwealth
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej;

Rzeczpospolita Polska /ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita ˈpɔlska/ (pn)
Republic of Poland
  oficjalna nazwa państwa polskiego;

Rzeka Świętego Wawrzyńca /ˈʒɛka ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ vavˈʒɨ̃j̃nʦ̑a/ (pn)
Saint Lawrence River
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej;

Rzeka Żółta /ʒˈɛka ʒˈuwta/ (pn)
Yellow River
  (geografia, geograficzny) Huang He, rzeka w północnych Chinach,

Rzeźbiarz /ˈʒɛʑbʲjaʃ/ (pn)
Sculptor
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Rzym /ʒɨ̃m/ (pn)
Rome
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch;
  (historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie;
  (przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego
  (historia, historyczny, historycznie) starożytna cywilizacja rzymska;

Rzymianin /ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
Roman
  (starożytność) obywatel starożytnego państwa rzymskiego

Róg Afryki /ˈruk ˈafrɨci/ (n)
Horn of Africa
  (geografia, geograficzny) inna nazwa Półwyspu Somalijskiego

Róża /ˈruʒa/ (pn)
Rosa
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Rżew /rʒˈɛf/ (pn)
Rzhev
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Rosji, w obwodzie twerskim, nad Wołgą;

SBL /ɛz‿bɛ‿ˈːl/ (acronym)
ABS
  = (kolejnictwo) samoczynna blokada liniowa;

SETI /sˈɛtʲi/ (acronym)
SETI
  (program) poszukiwania pozaziemskiej inteligencji;

SI /ɛs‿ˈi/ (acronym)
AI
  (informatyka, informatyczny) = sztuczna inteligencja

SIG /sˈik/ (acronym)
GIS
  = System Informacji Geograficznej;

SM /sm/ (acronym)
MS
  = (medycyna, medyczny) stwardnienie rozsiane;

SMS /ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs/ (acronym)
SMS, text
  (telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej
text, text messaging, texting
  (telekomunikacja) usługa wysyłania SMS-ów (1.1);

SMS-ować /ˌɛsˌɛmˈɛsˈɔvatɕ/ (v)
SMS
  pisać i wysyłać SMS

SO-DIMM /sˈɔdʲˈimm/ (acronym)
SO-DIMM
  (informatyka, informatyczny) = (angielski) Small Outline Dual In-line Memory Module → małogabarytowy moduł pamięci z obustronnymi złączami; mniejszy rodzaj pamięci DIMM, stosowany głównie w notebookach, netbookach oraz w niektórych drukarkach biurowych;

SOR /sɔr/ (acronym)
A&E, ED
  = (medycyna, medyczny) szpitalny oddział ratunkowy;

ST /ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ /ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ tɛxʲˈɲikuf/ (acronym)
OT
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) = Stary Testament

SZBD /ˌɛz‿ːɛd‿bɛ‿ˈdɛ/ (acronym)
DBMS
  = (informatyka, informatyczny) system zarządzania bazą danych

Sabaudczyk /sabˈawttʃɨk/ (n)
Savoyard
  mieszkaniec Sabaudii

Sabaudia /sabˈawdja/ (pn)
Savoie
  (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;
Savoy
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Sabrina /saˈbrʲĩna/ (pn)
Sabrina
  imię żeńskie;

Sadok /sˈadɔk/ (pn)
Zadok, Zadoq
  polskie imię męskie

Sadzawka Owcza /sadʑˈafka ˈɔftʃa/ (pn)
pool of Bethesda
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;

Safakis /saˈfacis/ (pn)
Sfax
  (geografia, geograficzny) miasto portowe we wschodniej Tunezji

Sagarmatha /sˌaɡarmˈasa/ (pn)
Sagarmatha
  (geografia, geograficzny) Mount Everest

Sahara /saˈxara/ (pn)
Sahara
  (geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce;

Sahara Zachodnia /saˈxara zaˈxɔdʲɲa/ (pn)
Western Sahara
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;

Saint Helier /sˈaint xˈɛljɛr/ (pn)
Saint Helier
  (geografia, geograficzny) stolica Jersey,

Saint Kitts i Nevis /sˈaint kˈitts i nˈɛvis/ (pn)
Saint Kitts and Nevis
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;

Saint Lucia /sˈaint lˈutɕa/ (pn)
Saint Lucia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie (1.2) o tej samej nazwie;
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;

Saint Peter Port /sˈaint pˈɛtɛr pˈɔrt/ (pn)
Saint Peter Port
  (geografia, geograficzny) stolica Guernsey;

Saint Vincent /sˈaind vˈintsɛnt/ (pn)
Saint Vincent
  (geografia, geograficzny) największa z wysp należących do karaibskiego państwa Saint Vincent i Grenadyny;

Saint Vincent i Grenadyny /sˈaind vˈintsɛnt i ɡrˌɛnadˈɨnɨ/ (pn)
Saint Vincent and the Grenadines
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej;

Saint-Denis /sˈainddˈɛɲis/ (pn)
Saint-Denis
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto francuskiej wyspy Reunion;

Saipan /saˈipan/ (pn)
Saipan
  (administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan;
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Sajgon /sˈajɡɔn/ (pn)
Saigon
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Wietnamie (od roku 1976 nazywane Ho Chi Minh);

Saksonia /saˈksɔ̃ɲja/ (pn)
Saxony
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna i kraj związkowy w Niemczech;

Saksonia-Anhalt /saksˈɔɲʲaˈanxalt/ (pn)
Saxony-Anhalt
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w Niemczech, ze stolicą w Magdeburgu;

Salamanka /sˌalamˈaŋka/ (pn)
Salamanca
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Hiszpanii, nad rzeką Tormes, stolica prowincji Salamanka (1.2);

Salechard /salˈɛxart/ (pn)
Salekhard
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone nad Obem;

Salerno /salˈɛrnɔ/ (pn)
Salerno
  (geografia, geograficzny) nadmorskie miasto i gmina we Włoszech, w Kampanii;

Salomea /ˌsalɔ̃ˈmɛa/ (pn)
Salomea
  imię żeńskie;

Salomon /saˈlɔ̃mɔ̃n/ (pn)
Solomon
  (biblijny) prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości;
  imię męskie pochodzenia semickiego;

Salomończyk /ˌsalɔ̃ˈmɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Solomon Islander
  obywatel Wysp Salomona

Saloniki /ˌsalɔ̃ˈɲici/ (pn)
Thessaloniki, Salonica
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Grecji;

Salsk /sˈalsk/ (pn)
Salsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w europejskiej części Rosji;

Salwador /salˈvadɔr/ (pn)
El Salvador
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Salwadorczyk /ˌsalvaˈdɔrʧ̑ɨk/ (n)
Salvadoran, Salvadorian
  obywatel Salwadoru

Salzburg /ˈzalʣ̑burk/ (pn)
Salzburg
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);

Samanta /sãˈmãnta/ (pn)
Samantha
  imię żeńskie;

Samar /sˈamar/ (n)
Samar
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Filipin, w zachodniej części wyspy Samar (1.1);
  (geografia, geograficzny) kibuc położony w Dystrykcie Południowym, w Izraelu;
  (geografia, geograficzny) wyspa na Filipinach, w archipelagu Visayas;

Samar /sˈamar/ (pn)
Samar
  arabskie imię męskie

Samaria /sãˈmarʲja/ (pn)
Samaria
  (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasta położonego w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;

Samarkanda /sˌamarkˈanda/ (pn)
Samarkand
  (geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie;

Samarytanin /sˌamarɨtˈaɲin/ (n)
Samaritan
  (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek małej semickiej grupy etniczno-religijnej żyjącej w Izraelu i Autonomii Palestyńskiej i wyznającej samarytanizm, potomek mieszkańców starożytnej Samarii oraz imigrantów z Mezopotamii;

Samoa /sãˈmɔa/ (pn)
Samoa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;

Samoa Amerykańskie /sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ/ (pn)
American Samoa
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Samoańczyk /ˌsãmɔˈãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Samoan
  obywatel Samoa

Samotraka /sˌamɔtrˈaka/ (pn)
Samothrace
  (geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Trackim;

Samuel /sãˈmu<sup>w</sup>ɛl/ (pn)
Samuel
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

San /sãn/ (pn)
San
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Polsce, prawobrzeżny dopływ Wisły;

San Francisco /sˈan fransˈiskɔ/ (pn)
San Francisco
  (geografia, geograficzny) miasto w USA, w stanie Kalifornia;
  (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Kolorado
  (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Nowy Meksyk
  (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Teksas

San Marino /ˈsãn maˈrʲĩnɔ/ (pn)
San Marino
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

San Remo /sˈan rˈɛmɔ/ (pn)
San Remo, Sanremo
  (geografia, geograficzny) miasto i ośrodek turystyczny we Włoszech;

Sandra /ˈsãndra/ (pn)
Sandra
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1760;
  imię żeńskie;

Sandżak /sˈandʒak/ (pn)
Sanjak
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;

Sanmaryńczyk /ˌsãnmaˈrɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
person from San Marino
  obywatel San Marino

Santa Cruz de Tenerife /sˈanta krˈuz dˈɛ tˌɛnɛrˈifɛ/ (pn)
Santa Cruz de Tenerife
  (geografia, geograficzny) hiszpańskie miasto, największe na Teneryfie;

Santa Fe /sˈanta fˈɛ/ (pn)
Santa Fe, Santa Fe de la Vera Cruz
  (geografia, geograficzny) miasto w Argentynie
Santa Fe
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Nowy Meksyk

Santiago /sãnˈtʲjaɡɔ/ (pn)
Santiago, Santiago de Chile
  (geografia, geograficzny) stolica Chile;

Saqaliba /sˌakalˈiba/ (pn)
Saqaliba
  (historia, historyczny, historycznie) od X/XI w. zbiorcza nazwa najemników, urzędników i niewolników arabskich o różnym pochodzeniu etnicznym głównie Germanów, Słowian, Normanów, Franków i Hiszpanów z północy, którzy trafili do wschodnich regionów Andaluzji – Almeria, Denia oraz na Baleary

Sara /ˈsara/ (pn)
Sarah, Sara
  polskie imię żeńskie;

Sarajewo /ˌsaraˈjɛvɔ/ (pn)
Sarajevo
  (geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny;

Sarapuł /sarˈapuw/ (pn)
Sarapul
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Udmurcji, położone nad Kamą;

Sarańsk /sˈaraɲsk/ (pn)
Saransk
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką Insar, stolica Republiki Mordowii;

Sardynia /sarˈdɨ̃ɲja/ (pn)
Sardinia, Sardegne
  (geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;

Sardyńczyk /sarˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Sardinian
  mieszkaniec Sardynii lub osoba płci męskiej pochodząca z Sardynii

Sarepta /saˈrɛpta/ (pn)
Sarepta
  starożytny miasto fenickie w obecnym Libanie, w pobliżu współczesnej wsi Sarafand;

Saskatchewan /sˌaskatxˈɛvan/ (pn)
Saskatchewan
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Satledź /sˈatlɛtɕ/ (pn)
Sutlej
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Chiny, Indie oraz Pakistan, lewy dopływ Indusu;

Saturn /ˈsaturn/ (pn)
Saturn
  (mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów przedstawiany jako starzec trzymający w ręce sierp albo kosę, utożsamiany z greckim Kronosem; legendarny władca Italii; mąż Ops;
  (astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;
  seria amerykańskich rakiet nośnych;

Saul /sawl/ (pn)
Saul
  (biblijny) postać biblijna, król Izraela
  imię męskie;

Sawa /sˈava/ (pn)
Sava
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Europie, prawy dopływ Dunaju;

Schwyz /ʃfˈɨs/ (pn)
Schwyz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Szwajcarii;

Scylla /ˈsʦ̑ɨlːa/ (pn)
Scylla
  (mitologia grecka) potwór morski o kobiecej postaci i wężowych splotach, czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;

Scypion /stsˈɨpʲɔn/ (pn)
Scipio
  historyczne imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Scyta /ˈsʦ̑ɨta/ (n)
Scythian
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy;

Scytia /ˈsʦ̑ɨtʲja/ (pn)
Scythia
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca część Ukrainy;

Seattle /sɛˈattlɛ/ (pn)
Seattle
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w stanie Waszyngton, w Stanach Zjednoczonych;

Sedan /sˈɛdan/ (pn)
Sedan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Ardeny;

Seforis /sɛfˈɔris/ (pn)
Sepphoris
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) stanowisko archeologiczne w Izraelu, w starożytności ośrodek miejski;

Segowia /sɛɡˈɔvja/ (pn)
Segovia
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Hiszpanii, w regionie Kastylia i León;

Sejm /sɛjm/ (pn)
Sejm
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedna z izb polskiego parlamentu;

Sekstant /ˈsɛkstãnt/ (pn)
Sextans
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Sekwana /sɛˈkfãna/ (pn)
Seine
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż;

Selene /sɛˈlɛ̃nɛ/ (pn)
Selene
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie księżyca, utożsamiana z rzymską Luną;

Selenita /ˌsɛlɛ̃ˈɲita/ (n)
Lunarian
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Księżyca

Seleucja /sɛlˈɛwtsja/ (pn)
Seleucia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) toponim, nazwa szeregu starożytnych miast na świecie;

Selinunt /sɛlˈinunt/ (pn)
Selinunte
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne greckie miasto założone w południowo-zachodniej części Sycylii, zniszczone w 408 r. p.n.e. przez Kartagińczyków;

Semita /sɛ̃ˈmʲita/ (n)
Semite, Shemite
  (etnografia, etnograficzny) członek jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan

Senegal /sɛ̃ˈnɛɡal/ (pn)
Senegal
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;

Septuaginta /sˌɛptuaɡʲˈinta/ (pn)
Septuagint
  (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;

Septymiusz /sɛptˈɨmjuʃ/ (pn)
Septimius
  imię męskie

Serafin /sɛrˈafin/ (pn)
Seraphim
  imię męskie;

Serb /sɛrp/ (n)
Serb
  człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii

Serbia /ˈsɛrbʲja/ (pn)
Serbia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;

Serbia i Czarnogóra /ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura/ (pn)
Serbia and Montenegro
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;

Serena /sɛˈrɛ̃na/ (pn)
Serena
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Seret /sˈɛrɛt/ (pn)
Siret, Sireth
  (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie i w Rumunii, lewy dopływ Dunaju;

Sergiusz /ˈsɛrʲɟuʃ/ (pn)
Sergius
  imię męskie;

Seszelczyk /sɛˈʃɛlʧ̑ɨk/ (n)
Seychellois
  obywatel Seszeli

Seszele /sɛˈʃɛlɛ/ (pn)
Seychelles
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;

Set /sɛt/ (pn)
Seth
  (biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;
Set, Seth
  (mitologia egipska) demoniczne bóstwo egipskie, pan pustyń i chaosu;

Seul /ˈsɛ<sup>w</sup>ul/ (pn)
Seoul
  (geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej;

Sewastopol /sˌɛvastˈɔpɔl/ (pn)
Sevastopol
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Półwyspu Krymskiego;

Sewilla /sɛˈvʲilːa/ (pn)
Seville
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji;

Sfederowane Stany Mikronezji /ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji/ (pn)
Federated States of Micronesia
  (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Sfinks /sfˈiŋks/ (n)
Sphinx
  (mitologia, mitologiczny) stwór z głową niewieścią i tułowiem lwa żyjący pod Tebami;

Side /sˈidɛ/ (n)
Side
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Turcji, w prowincji Antalya;

Siebież /ɕˈɛbjɛʃ/ (pn)
Sebezh
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie pskowskim;

Siedmiorzecze /ɕˌɛdmʲɔʒˈɛtʃɛ/ (pn)
Zhetysu
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Środkowej nad granicą chińską, obecnie należący w większości do Kazachstanu, częściowo do Kirgistanu i Chin;

Sielce /ɕˈɛltsɛ/ (pn)
Seltsy
  (geografia, geograficzny) (administracja) wieś w Rosji, w obwodzie riazańskim, nad Oką, miejsce w którym w 1943 sformowano 1 Dywizję Piechoty;

Siena /ˈsʲjɛ̃na/ (pn)
Siena
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone w Toskanii; stolica prowincji Siena (1.2);

Siergiejewicz /ɕˌɛrɡʲɛjˈɛvitʃ/ (pn)
Sergeyevich
  syn Siergieja (rosyjskie imię odojcowskie)

Siergijew Posad /ɕɛrɡʲˈijɛf pˈɔsat/ (pn)
Sergiyev Posad
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie moskiewskim;

Sierpuchow /ɕɛrpˈuxɔf/ (pn)
Serpukhov
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, nad Oką;

Sierra Leone /ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ/ (pn)
Sierra Leone
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;

Sieć /ɕɛ̇ʨ̑/ (pn)
Reticulum
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

SignWriting /sˈiɡn vrˈitʲiŋk/ (n)
SignWriting
  system zapisu języka migowego;

Sikoku /ɕikˈɔku/ (pn)
Shikoku
  (geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, najmniejsza z wysp japońskich;

Sinciang /ɕˈiɲtɕaŋk/ (pn)
Xinjiang
  (geografia, geograficzny) region autonomiczny Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Urumczi

Sindbad /ɕˈindbat/ (pn)
Sinbad, Sindbad
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać literacka i filmowa;

Singapur /sʲĩŋˈɡapur/ (pn)
Singapore
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;

Singapurczyk /ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk/ (n)
Singaporean
  obywatel Singapuru

Siwa /ˈɕiva/ (pn)
Siva, Živa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) bogini słowiańska

Skamander /skamˈandɛr/ (pn)
Scamander
  (geografia, geograficzny) rzeka w Troadzie wypływająca z góry Idy, opływająca mityczną Troję;

Skandynaw /skãnˈdɨ̃naf/ (pn)
Scandinavian
  mieszkaniec Skandynawii

Skandynawia /ˌskãndɨ̃ˈnavʲja/ (n)
Scandinavia
  (geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję;

Skania /skˈaɲʲa/ (pn)
Scania
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;

Skorpion /ˈskɔrpʲjɔ̃n/ (pn)
Scorpio, Scorpius
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;

Skype /skˈɨpɛ/ (pn)
Skype
  (informatyka, informatyczny) komunikator internetowy;

Slawonia /slavˈɔɲʲa/ (pn)
Slavonia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;

Smilaks /ˈsmʲilaks/ (pn)
Smilax
  (mitologia grecka) nimfa zamieniona w kolcorośl, ukochana Krokosa;

Smok /smɔk/ (pn)
Draco
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Smoleńsk /ˈsmɔlɛ̃j̃sk/ (pn)
Smolensk
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, położone nad Dnieprem;

Soczi /ˈsɔʧ̑ʲi/ (pn)
Sochi
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym;

Sodoma /sɔˈdɔ̃ma/ (pn)
Sodom
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;

Sofia /ˈsɔfʲja/ (pn)
Sofia
  (geografia, geograficzny) stolica Bułgarii;

Sofoniasz /sɔfˈɔɲʲaʃ/ (pn)
Zephaniah
  (biblijny) imię męskie;

Sogdiana /sɔɡdjˈana/ (pn)
Sogdia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;

Sokotra /sɔkˈɔtra/ (n)
Socotra
  (geografia, geograficzny) jemeńska wyspa na Oceanie Indyjskim w pobliżu Półwyspu Somalijskiego;

Sokrates /sɔˈkratɛs/ (pn)
Socrates
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof;

Sol /sˈɔl/ (pn)
Sol
  (mitologia rzymska) bóg słońca, utożsamiany z greckim Heliosem;
Sól
  (mitologia germańska) bogini słońca;

Solidarność /ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑/ (n)
Solidarity
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (potocznie, potoczny) Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”;

Solon /ˈsɔlɔ̃n/ (pn)
Solon
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;

Somalia /sɔ̃ˈmalʲja/ (pn)
Somalia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Somalijczyk /ˌsɔ̃maˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Somali, Somalian
  obywatel Somalii

Somaliland /ˌsɔ̃maˈlʲilãnt/ (pn)
Somaliland
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawana republika we wschodniej Afryce;

Sorbona /sɔrbˈɔna/ (pn)
Sorbonne
  (geografia, geograficzny) zespół budynków w Dzielnicy Łacińskiej Paryża, dawniej siedziba Uniwersytetu Paryskiego;

Sorrento /sɔrˈɛntɔ/ (pn)
Sorrento
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Neapol;

Sosnowy Bór /sɔsnˈɔvɨ bˈur/ (pn)
Sosnovy Bor
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim;

Soter /sˈɔtɛr/ (pn)
Soter
  imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Sowieck /sˈɔvʲɛtsk/ (pn)
Sovetsk, Tilsit
  (geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie kaliningradzkim, u ujścia Tylży do Niemna;

Sowiecka Gawań /sɔvʲˈɛtska ɡˈavaɲ/ (pn)
Sovetskaya Gavan
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Chabarowskim;

Sowieta /sɔˈvʲjɛta/ (n)
Soviet
  mieszkaniec Związku Radzieckiego

Soława /sɔwˈava/ (pn)
Saale
  (geografia, geograficzny) rzeka w Turyngii, w Niemczech, lewy dopływ Łaby;

Soława Frankońska /sɔwˈava fraŋkˈɔɲska/ (pn)
Franconian Saale
  (geografia, geograficzny) rzeka w Dolnej Frankonii, w Niemczech, prawy dopływ Menu;

Sparta /ˈsparta/ (pn)
Sparta
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie

Spider-Man /spˈidɛrmˈan/ (pn)
Spider-Man
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać komiksowa i filmowa;

Spoleto /spɔlˈɛtɔ/ (pn)
Spoleto
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia;

Springfield /sprˈiŋkfjɛlt/ (pn)
Springfield
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Illinois;
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilkudziesięciu miast i miejscowości w Stanach Zjednoczonych i innych państwach;

Srem /srˈɛm/ (pn)
Syrmia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona między Dunajem a Sawą, podzielona obecnie między Serbię i Chorwację

Sri Dźajawardanapura Kotte /ˈsrʲi ˌʥ̑äjavardãnaˈpura ˈkɔtːɛ/ (pn)
Sri Jayawardenepura Kotte, Sri Jayewardenepura Kotte
  (geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki;

Sri Lanka /ˈsrʲi ˈlãnka/ (pn)
Sri Lanka
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;

Stambuł /ˈstãmbuw/ (pn)
Istanbul
  (geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Stany /ˈstãnɨ/ (pn)
the States
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Stany Zjednoczone /ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ/ (pn)
United States
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stany Zjednoczone Ameryki /ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci/ (pn)
United States of America
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stara Hercegowina /stˈara xˌɛrtsɛɡɔvˈina/ (pn)
Old Herzegovina
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Czarnogóry;

Stara Saksonia /stˈara saksˈɔɲʲa/ (pn)
Old Saxony
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodnich Niemczech, pokrywająca się w dużej mierze z obecną Dolną Saksonią, gdzie mieściły się we wczesnym średniowieczu siedziby plemienia Sasów a później księstwo Saksonii;

Stare Miasto /stˈarɛ mʲˈastɔ/ (pn)
Old City
  (administracja) (geografia, geograficzny) toponim, nazwa dzielnicy w szeregu polskich miast;

Stary Testament /ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ (pn)
Old Testament
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;

Stary Świat /stˈarɨ ɕfʲˈat/ (pn)
Old World
  (geografia, geograficzny) wspólna nazwa dla Europy, Azji i Afryki;

Stawropol /stavrˈɔpɔl/ (pn)
Stavropol
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, stolica Kraju Stawropolskiego;

Stawros /ˈstavrɔs/ (pn)
Stavros
  greckie imię męskie

Stawrula /stavˈrula/ (pn)
Stavroula
  greckie imię kobiece, żeńska forma imienia Stawros

Stefan /ˈstɛfãn/ (pn)
Stephen
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Stefania /stɛˈfãɲja/ (pn)
Stephanie
  imię żeńskie;

Stela /ˈstɛla/ (pn)
Stella
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Stella /ˈstɛlːa/ (pn)
Stella
  imię żeńskie;

Stepanakert /ˌstɛpãˈnakɛrt/ (pn)
Stepanakert
  (geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Górskiego Karabachu;

Sterlitamak /stˌɛrlitˈamak/ (pn)
Sterlitamak
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, położone w Baszkortostanie;

Stolica Apostolska /stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska/ (n)
Holy See
  siedziba papieża, Watykan

Stralsund /strˈalsunt/ (pn)
Stralsund
  (geografia, geograficzny) (administracja) nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; ;

Strasburg /strˈazburk/ (pn)
Strasburg
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji;

Strefa Gazy /ˈstrɛfa ˈɡazɨ/ (pn)
Gaza Strip
  część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim;

Strzała /ˈsṭʃawa/ (pn)
Sagitta
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Strzelec /ˈsṭʃɛlɛʦ̑/ (pn)
Sagittarius
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Stuttgart /stˈuddɡart/ (pn)
Stuttgart
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;

Styria /stˈɨrja/ (pn)
Styria
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;

Styryjczyk /stɨˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
Styrian
  mieszkaniec Styrii

Suazi /suˈaʑi/ (pn)
Swaziland
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;

Subaru /subˈaru/ (pn)
Subaru
  (motoryzacja) marka samochodu

Sudan /ˈsudãn/ (pn)
Sudan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudan Południowy /ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (pn)
South Sudan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudety /suˈdɛtɨ/ (pn)
Sudeten, Sudetes
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;

Sulejman /sulˈɛjman/ (pn)
Suleiman
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie

Sumatra /sũˈmatra/ (pn)
Sumatra
  (geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich;

Sumer /ˈsũmɛr/ (n)
Sumer
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina leżąca w południowej Mezopotamii;

Surami /surˈami/ (pn)
Surami
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w środkowej Gruzji, w regionie Wewnętrzna Kartlia;

Surgut /sˈurɡut/ (pn)
Surgut
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym – Jugrze;

Surinam /suˈrʲĩnãm/ (pn)
Suriname, Surinam
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;

Surja /sˈurja/ (pn)
Surya
  (mitologia wedyjska) solarne bóstwo wedyjskie, personifikacja słońca występujące również w późniejszych tekstach mitologii indyjskiej;

Sussex /sˈussɛks/ (pn)
Sussex
  (geografia, geograficzny) hrabstwo w południowo-wschodniej Anglii nad kanałem La Manche;
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa szeregu miejscowości i hrabstw w krajach anglojęzycznych;
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo istniejące w południowej Anglii w latach 477–860

Suza /sˈuza/ (pn)
Shush
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie, w ostanie Chuzestan;

Suzdal /sˈuzdal/ (pn)
Suzdal
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim;

Svalbard /ˈsfalbart/ (pn)
Svalbard
  (geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii;

Swanetia /sfanˈɛtja/ (pn)
Svaneti
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północno-zachodniej Gruzji;

Swobodny /sfɔbˈɔdnɨ/ (pn)
Svobodny
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie amurskim, nad Zeją;

Syberia /sɨˈbɛrʲja/ (pn)
Siberia
  (geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji;

Sychem /sˈɨxɛm/ (pn)
Shechem
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) starożytne miasto w środkowej Palestynie, przejściowo stolica Samarii;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych

Sycylia /sɨˈʦ̑ɨlʲja/ (pn)
Sicily
  (geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;

Sycylijczyk /ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Sicilian
  mieszkaniec Sycylii, osoba pochodząca z Sycylii

Sydney /sˈɨdnɛj/ (pn)
Sydney
  (geografia, geograficzny) największe miasto Australii;

Sydon /ˈsɨdɔ̃n/ (pn)
Sidon
  (geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

Sydonia /sɨdˈɔɲʲa/ (pn)
Sidonia, Sidonie
  imię żeńskie;

Syjam /ˈsɨjãm/ (pn)
Siam
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa Tajlandii

Syjon /sˈɨjɔn/ (pn)
Zion
  (geografia, geograficzny) (biblijny) figuratywne określenie całej Jerozolimy
  (geografia, geograficzny) jedno ze wzgórz Jerozolimy;

Sykstus /ˈsɨkstus/ (pn)
Sixtus
  imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Sylas /sˈɨlas/ (pn)
Silas
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Sylwan /sˈɨlvan/ (pn)
Silvanus
  (mitologia rzymska) bóg rolnictwa i opiekun majątku domowego;

Sylwester /sɨlˈvɛstɛr/ (pn)
Sylvester
  imię męskie;

Sylwia /ˈsɨlvʲja/ (pn)
Sylvia, Silvia
  imię żeńskie;

Symferopol /ˌsɨ̃w̃fɛˈrɔpɔl/ (pn)
Simferopol
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krymu;

Symplicjusz /sɨmplˈitsjuʃ/ (pn)
Simplicius
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Syngalezka /sˌɨŋɡalˈɛska/ (n)
Singhalese, Sinhalese
  (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu zamieszkującego południe wyspy Cejlon i posługującego się językiem syngaleskim;

Synopa /sɨnˈɔpa/ (pn)
Sinop
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Turcji, port nad Morzem Czarnym;

Syr-daria /sˈɨrdˈarja/ (pn)
Syr Darya
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria;

Syrach /sˈɨrax/ (pn)
Sirach
  (biblijny) autor starotestamentalnej Księgi Syracydesa

Syrakuzy /sˌɨrakˈuzɨ/ (pn)
Syracuse
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii;

Syrdaria /sɨrdˈarja/ (pn)
Sirdaryo
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w wilajecie syrdaryjskim;

Syria /ˈsɨrʲja/ (pn)
Syria
  (geografia, geograficzny) kraj w Azji;

Syrinks /ˈsɨrʲĩŋks/ (pn)
Syrinx
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 3360;
  (mitologia grecka) najada albo hamadriada, albo oreada z Arkadii zamieniona w trzcinę, ukochana Pana;

Syriusz /ˈsɨrʲjuʃ/ (pn)
Dog Star, Sirius
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;

Syrycjusz /sɨrˈɨtsjuʃ/ (pn)
Siricius
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego

Syryjczyk /sɨˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
Syrian
  obywatel Syrii lub mieszkaniec Syrii

Syryjska Republika Arabska /sɨˈrɨjska rɛˈpublʲika ːˈrapska/ (n)
Syrian Arab Republic
  oficjalna nazwa Syrii

Sywasz /sˈɨvaʃ/ (pn)
Syvash
  (geografia, geograficzny) rozbudowany zespół płytkich słonowodnych zatok na północno-wschodnim wybrzeżu Krymu;

Syzyf /sˈɨzɨf/ (pn)
Sisyphus
  (mitologia grecka) król Koryntu, który próbując oszukać śmierć sprzeciwił się woli bogów, za co został skazany na wieczną i bezużyteczną pracę - wtaczanie głazu na szczyt góry, który to głaz zawsze wymykał mu się z rąk, tuż przed osiągnięciem wierzchołka;

Szachty /ʃˈaxtɨ/ (pn)
Shakhty
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim;

Szadrinsk /ʃˈadrinsk/ (pn)
Shadrinsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie kurgańskim nad Isetem

Szafszawan /ʃafʃˈavan/ (pn)
Chefchaouen
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Maroku znane z niebieskich fasad domów;

Szafuza /ʃafˈuza/ (pn)
Schaffhausen
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Szwajcarii, nad Renem, przy granicy z Niemcami, stolica kantonu Szafuza (1.2);

Szampania /ʃãmˈpãɲja/ (pn)
Champagne
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej Francji;

Szanghaj /ʃˈaŋɡaj/ (pn)
Shanghai
  (geografia, geograficzny) największe miasto w Chinach, nad rzeką Jangcy;

Szardara /ʃardˈara/ (pn)
Shardara
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Kazachstanie;

Szatan /ʃˈatan/ (pn)
Satan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;

Szaweł /ʃˈavɛw/ (pn)
Saul
  (biblijny) pierwotne imię apostoła Pawła

Szczecin /ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn/ (pn)
Szczecin
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;

Szczyt XV /ʃtʃˈɨt ˌiksfˈaw/ (pn)
Peak XV
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Mount Everest

Szechina /ʃɛçˈina/ (pn)
shekinah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga;

Szekspirowski /ʃˌɛkspirˈɔfski/ (possessiveAdjective)
Shakespearean, Shakespearian
  należący do Szekspira

Szerpa /ʃˈɛrpa/ (n)
Sherpa
  (etnografia, etnograficzny) członek tybetańskiego ludu zamieszkującego Himalaje w Indiach i Nepalu;

Szetlandy /ʃɛtlˈandɨ/ (pn)
Shetland
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, położony na północny wschód od wybrzeży Szkocji;

Sziraz /ʃˈiras/ (pn)
Shiraz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;

Szkocja /ˈʃkɔʦ̑ʲja/ (pn)
Scotland
  (geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkodra /ʃkˈɔdra/ (pn)
Shkodra, Shkodër
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Albanii;

Szkop /ʃkˈɔp/ (n)
Kraut
  (pogardliwie) Niemiec;

Szkot /ʃkɔt/ (n)
Scot, Scotsman
  mieszkaniec Szkocji

Szkotka /ˈʃkɔtka/ (n)
Scotswoman
  mieszkanka Szkocji

Szlezwik-Holsztyn /ʃlˈɛzvikxˈɔlʃtɨn/ (pn)
Schleswig-Holstein
  (geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;

Szlisselburg /ʃlissˈɛlburk/ (pn)
Shlisselburg
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, leżące u ujścia Newy, naprzeciw Petersburga;

Sztokholm /ˈʃtɔkxɔlm/ (pn)
Stockholm
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji;

Szuja /ʃˈuja/ (pn)
Shuya
  (geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim;

Szwab /ʃfap/ (n)
Swabian
  mieszkaniec Szwabii;

Szwabia /ˈʃfabʲja/ (pn)
Swabia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;

Szwajcar /ˈʃfajʦ̑ar/ (n)
Swiss, Helvetian
  obywatel Szwajcarii

Szwajcaria /ʃfajˈʦ̑arʲja/ (pn)
Switzerland
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

Szwajcaria Meklemburska /ʃfajtsˈarja mˌɛklɛmbˈurska/ (pn)
Mecklenburg Switzerland
  (geografia, geograficzny) kraina w środkowej części Meklemburgi-Pomorza Przedniego, cenna ze względu na swoją przyrodę

Szwecja /ˈʃfɛʦ̑ʲja/ (pn)
Sweden
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

Szwed /ʃfɛt/ (n)
Swede
  człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

Szymon /ˈʃɨ̃mɔ̃n/ (pn)
Simon
  polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Szyłka /ʃˈɨwka/ (pn)
Shilka
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Syberii, płynąca przez Kraj Zabajkalski w Rosji;

Sąd Ostateczny /ˈsɔ̃nt ˌɔstaˈtɛʧ̑nɨ/ (n)
Doomsday, The Last Judgement
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie: moment, w którym Bóg dokona ostatecznego sądu nad ludźmi i określi, którzy z nich zostaną zbawieni, a którzy potępieni;

Sławiańsk nad Kubaniem /swˈavʲaɲsk nat kubˈaɲʲɛm/ (pn)
Slavyansk-na-Kubani
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, położone nad odnogą Kubania;

Słowacja /swɔˈvaʦ̑ʲja/ (pn)
Slovakia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej;

Słowak /ˈswɔvak/ (n)
Slovak
  człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji;

Słowenia /swɔˈvɛ̃ɲja/ (pn)
Slovenia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Słoweniec /swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
Slovene, Slovenian
  człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii

Słowianin /swɔˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
Slav
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;

Słońce /ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (pn)
Sun
  (astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;

Słupsk /swupsk/ (n)
Slupsk
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Polsce;

T-shirt /t‿ʃʲirt/ (n)
T-shirt
  (krawiectwo) koszulka z krótkim rękawem

TAWS /tˈafs/ (acronym)
TAWS
  (lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) = (angielski) Terrain Awareness and Warning System → system ostrzegania przed zbyt niskim lotem

TEFL /tˈɛfl/ (acronym)
TEFL
  (edukacja, edukacyjny) nauczanie języka angielskiego jako języka obcego;

TJ /tˌɛjˈɔt/ (acronym)
SJ
  = (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Towarzystwo Jezusowe (jezuici)

TSR /tˌɛˌɛsˈɛr/ (acronym)
SFBT
  = (psychologia, psychologiczny) terapia skoncentrowana na rozwiązaniach;

TSUE /tsˈuɛ/ (acronym)
CJEU
  = (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

TV /tˌɛfˈaw/ (acronym)
TV
  = telewizja

Tabor /tˈabɔr/ (pn)
Tabor
  (geografia, geograficzny) (biblijny) góra w Galilei na północy Izraela;
  (geografia, geograficzny) jeden z grzbietów górskich w Pieninach;
  (geografia, geograficzny) nazwa cieków wodnych w Izraelu i Polsce
  (geografia, geograficzny) toponim, nazwa miast, miejscowości, gmin lub ich części w Polsce i innych krajach

Tacheng /tˈaxɛŋk/ (pn)
Tacheng
  (geografia, geograficzny) miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, niedaleko granicy z Kazachstanem;

Tadeusz /taˈdɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Thaddaeus, Thaddeus
  imię męskie;

Tadź Mahal /tˈatɕ mˈaxal/ (pn)
Taj Mahal
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal;

Tadżyk /ˈtaʤ̑ɨk/ (n)
Tajik
  obywatel Tadżykistanu

Tadżykistan /ˌtaʤ̑ɨˈcistãn/ (pn)
Tajikistan
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tag /tak/ (pn)
Tagus
  (geografia, geograficzny) rzeka na Półwyspie Iberyjskim;

Taganrog /taɡˈanrɔk/ (pn)
Taganrog
  (geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;

Tahitańczyk /tˌaçitˈaɲtʃɨk/ (n)
Tahitian
  mieszkaniec wyspy Tahiti

Tahiti /taçˈitʲi/ (pn)
Tahiti
  (geografia, geograficzny) wyspa na południowym Pacyfiku, należąca do Polinezji Francuskiej;

Taj /tˈaj/ (n)
Thai
  członek ludu azjatyckiego, przedstawiciel narodowości tajskiej, zamieszkującej głównie Tajlandię

Tajlandczyk /tajˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
Thai
  obywatel Tajlandii

Tajlandia /tajˈlãndʲja/ (pn)
Thailand
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tajpej /ˈtajpɛj/ (pn)
Taipei
  (geografia, geograficzny) stolica Tajwanu;

Tajwan /ˈtajvãn/ (n)
Taiwan
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;

Tales /ˈtalɛs/ (pn)
Thales
  (historia, historyczny, historycznie) filozof i uczony starożytnej Grecji z przełomu VII i VI w. p.n.e.;

Talia /ˈtalʲja/ (pn)
Thalia
  (mitologia grecka) muza komedii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Talos /ˈtalɔs/ (pn)
Talos
  (mitologia grecka) postać mitologiczna, niezwykle zdolny uczeń Dedala, którego ten z zazdrości strącił ze szczytu wzgórza akropolu;
  (mitologia grecka) postać mitologiczna, olbrzym z brązu, strzegący Krety przed piratami i obcymi;

Talus /ˈtalus/ (pn)
Talos
  (mitologia grecka) postać mitologiczna, niezwykle zdolny uczeń Dedala, którego ten z zazdrości strącił ze szczytu wzgórza akropolu;
  (mitologia grecka) postać mitologiczna, olbrzym z brązu, strzegący Krety przed piratami i obcymi;

Tamara /tãˈmara/ (pn)
Tamara
  imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Tambow /tˈambɔf/ (pn)
Tambov
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;

Tamil /ˈtãmʲil/ (n)
Tamil
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki

Tamiza /tãˈmʲiza/ (pn)
Thames
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii;

Tanatos /tãˈnatɔs/ (pn)
Thanatos
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors;

Tanganika /taŋɡˈaɲikˌa/ (pn)
Tanganyika
  (geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo;
  (geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;

Tangier /ˈtãŋʲɟɛr/ (pn)
Tangier
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;

Tangut /ˈtãŋɡut/ (n)
Tangut
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel koczowniczego plemienia pochodzenia tybetańskiego

Tantal /ˈtãntal/ (pn)
Tantalus
  (mitologia grecka) syn Zeusa i Pluto, ojciec Niobe i Pelopsa, władca góry Sipylos w Lidii;

Tanzania /tãw̃ˈzãɲja/ (n)
Tanzania
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Tarcza /ˈtarʧ̑a/ (pn)
Scutum
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Tarcza Sobieskiego /tˈartʃa sˌɔbjɛskʲˈɛɡɔ/ (pn)
Scutum Sobieski
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Tarent /tˈarɛnt/ (pn)
Taranto
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;

Tarnopol /tarnˈɔpɔl/ (pn)
Ternopil
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Tarragona /tˌaraɡˈɔna/ (pn)
Tarragona
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Hiszpanii nad Morzem Śródziemnym, w południowej Katalonii;

Tars /tˈars/ (pn)
Tarsus
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowej Azji Mniejszej, obecnie tureckie Tarsus;

Tartar /tˈartar/ (pn)
Tartarus
  (biblijny) piekło
  (mitologia grecka) najniższa część krainy podziemia;
  (mitologia, mitologiczny) bóstwo personifikujące otchłanie podziemi, syn Gai i Etera;

Tartus /tˈartus/ (pn)
Tartus
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Tarym /tˈarɨm/ (pn)
Tarim River
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej;

Tasmania /tasˈmãɲja/ (pn)
Tasmania
  (geografia, geograficzny) wyspa u wybrzeża Australii;

Taszkent /ˈtaʃkɛ̃nt/ (pn)
Tashkent
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Uzbekistanu;

Tatar /ˈtatar/ (n)
Tatar
  (etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec narodowości tatarskiej;

Tatry /ˈtatrɨ/ (pn)
Tatra, Tatra Mountains, Tatras
  (geografia, geograficzny) góry w Polsce i Słowacji;

Tatry Wysokie /tˈatrɨ vɨsˈɔkʲɛ/ (pn)
High Tatra Mountains, High Tatras
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w Karpatach;

Tauryda /tawrˈɨda/ (pn)
Taurica, Tauris
  (książkowy) (geografia, geograficzny) Krym

Tb /tɛ‿ˈbɛ/ /ˈcɕɛ̃ŋɡa tɔˈbʲjaʃa/ (abbreviation)
Tb, Tob
  = Księga Tobiasza

Tbilisi /ˌtbʲiˈlʲisʲi/ (pn)
Tbilisi
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji;

Tebriz /tˈɛbris/ (pn)
Tabriz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodnim Iranie;

Teby /tˈɛbɨ/ (pn)
Thebes
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Górnym Egipcie, położone nad Nilem;
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, w Beocji;

Tedżen /tˈɛdʒɛn/ (pn)
Tejen
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Turkmenistanie, w wilajecie achalskim;

Teheran /tɛˈxɛrãn/ (pn)
Tehran, Teheran
  (geografia, geograficzny) stolica Iranu;

Teksas /ˈtɛksas/ (pn)
Texas
  (geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Teksańczyk /tɛksˈaɲtʃɨk/ (n)
Texan
  mieszkaniec Teksasu

Tel Awiw /tˈɛl ˈavif/ (pn)
Tel Aviv
  (geografia, geograficzny) właściwie Tel Awiw-Jafa, miasto w Izraelu nad Morzem Śródziemnym;

Telawi /tɛlˈavi/ (pn)
Telavi
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Gruzji, stolica regionu Kachetia;

Telesfor /tɛˈlɛsfɔr/ (pn)
Telesphorus
  imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Temida /tɛ̃ˈmʲida/ (pn)
Themis
  (mitologia grecka) bogini prawa i praworządności przedstawiana jako kobieta z opaską na oczach, wagą i mieczem w dłoni; córka Uranosa i Gai; druga żona Zeusa; matka hor i Mojr; siostra Fojbe, Hyperiona, Japeta, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Mnemosyne, Okeanosa, Rei, Tei i Tetydy oraz cyklopów niebiańskich i hekatonchejrów; jedna z tytanid;

Teneryfa /tˌɛnɛrˈɨfa/ (pn)
Tenerife
  (geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Tennessee /tˌɛnnɛssˈɛɛ/ (pn)
Tennessee
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych;

Teodor /tɛˈɔdɔr/ (pn)
Theodore
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Teodoryk /tˌɛɔdˈɔrɨk/ (pn)
Derek
  rzadkie polskie imię męskie;

Teofania /ˌtɛɔˈfãɲja/ (pn)
Tiffany
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Teofil /tɛˈɔfʲil/ (pn)
Theophilus
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Teresa /tɛˈrɛsa/ (pn)
Teresa, Theresa
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Termez /tˈɛrmɛs/ (pn)
Termez
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej części Uzbekistanu, port na prawym brzegu Amu-darii;

Termopile /ˌtɛrmɔˈpʲilɛ/ (pn)
Thermopylae
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;

Terni /tˈɛrɲi/ (pn)
Terni
  (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Umbria;
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, położone w Umbrii;

Terpsychora /ˌtɛrpsɨˈxɔra/ (pn)
Terpsichore
  (mitologia grecka) muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Tertulian /tɛrtˈuljan/ (pn)
Tertullian
  imię męskie;

Teruel /tɛrˈuɛl/ (pn)
Teruel
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w Hiszpanii, w Aragonii ze stolicą w Teruel (1.1);
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, w Aragonii;

Terytoria Północno-Zachodnie /ˌtɛrɨˈtɔrʲja ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲɛ/ (pn)
Northwest Territories
  (geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Terytorium Wyspy Bożego Narodzenia /tˌɛrɨtˈɔrjum vˈɨspɨ bɔʒˈɛɡɔ nˌarɔdʑˈɛɲʲa/ (pn)
Territory of Christmas Island
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wyspy Bożego Narodzenia, australijskiego terytorium zależnego

Tesalia /tɛˈsalʲja/ (pn)
Thessaly
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji;

Tetyda /tɛˈtɨda/ (pn)
Tethys
  (geologia, geologiczny) praocean rozdzielający Europę i Afrykę;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie żeńskiej płodności morza; córka Uranosa i Gai; żona Okeanosa i matka okeanid; siostra Fojbe, Hyperiona, Japeta, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Mnemosyne, Okeanosa, Rei, Tei i Temidy oraz cyklopów niebiańskich i hekatonchejrów; jedna z tytanid;
Thetis
  (mitologia grecka) nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid;

Teuton /tˈɛwtɔn/ (n)
Teuton
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego plemienia wywodzącego się z Półwyspu Jutlandzkiego

Tezeusz /tɛˈzɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Theseus
  (mitologia grecka) heros ateński i pogromca Minotaura, syn Egeusza (albo Posejdona) i Ajtry;

Thimphu /tˈimfu/ (pn)
Thimphu
  (geografia, geograficzny) stolica Bhutanu

Thorshavn /tˈɔrʃavn/ (pn)
Tórshavn
  (geografia, geograficzny) stolica Wysp Owczych;

Timbuktu /tʲimbˈuktu/ (pn)
Timbuktu
  (geografia, geograficzny) miasto w Mali, nad rzeką Niger;

Timor /ˈtʲĩmɔr/ (pn)
Timor
  (geografia, geograficzny) wyspa w południowo-wschodniej Azji;

Timor Wschodni /ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi/ (pn)
East Timor
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Timorczyk /tʲĩˈmɔrʧ̑ɨk/ (n)
East Timorese
  obywatel Timoru Wschodniego

Timorka /tʲĩˈmɔrka/ (n)
East Timorese
  obywatelka Timoru Wschodniego

Tipasa /tʲipˈasa/ (pn)
Tipaza
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja wchodząca w skład Algierii, leży w północnej części kraju, nad Morzem Śródziemnym
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Algierii nad Morzem Śródziemnym, stolica prowincji Tipasa (1.2);

Tirsa /tʲˈirsa/ (pn)
Tirzah
  (geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Samarii, stanowisko archeologiczne;

Tiumeń /tjˈumɛɲ/ (pn)
Tyumen
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą;

Tivoli /tʲivˈɔli/ (pn)
Tivoli
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym;

Tobago /tɔbˈaɡɔ/ (pn)
Tobago
  (geografia, geograficzny) karaibska wyspa na Atlantyku u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej, na północny wschód od Trynidadu z którym tworzy jedno państwo Trynidad i Tobago;

Tobiasz /ˈtɔbʲjaʃ/ (pn)
Tobias, Tobit
  imię męskie;

Tobolsk /tˈɔbɔlsk/ (pn)
Tobolsk
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 13125 z pasa głównego asteroid;
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie tiumeńskim, u ujścia rzeki Toboł do Irtysza;

Tobruk /tˈɔbruk/ (pn)
Tobruk, Tubruq
  (geografia, geograficzny) miasto w Libii nad Morzem Śródziemnym;

Togijczyk /tɔˈɟijʧ̑ɨk/ (n)
Togolese
  obywatel Togo

Togliatti /tɔɡljˈattʲi/ (pn)
Tolyatti
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, port nad Wołgą;

Togo /ˈtɔɡɔ/ (pn)
Togo
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;

Tokaj /tˈɔkaj/ (pn)
Tokaj
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe w północno-wschodnich Węgrzech;

Tokio /ˈtɔcɔ/ (pn)
Tokyo
  (geografia, geograficzny) stolica Japonii;

Toledo /tɔlˈɛdɔ/ (pn)
Toledo
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w środkowej Hiszpanii;

Tomasz /ˈtɔ̃maʃ/ (pn)
Thomas
  polskie imię męskie;

Tomek /ˈtɔ̃mɛk/ (pn)
Tom, Tommy
  (zdrobniale) Tomasz

Tomsk /tˈɔmsk/ (pn)
Tomsk
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe położone w syberyjskiej części Rosji, nad rzeką Tom;

Tonga /ˈtɔ̃ŋɡa/ (pn)
Tonga
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;

Tongijczyk /tɔ̃ŋʲˈɟijʧ̑ɨk/ (n)
Tongan
  obywatel Tonga

Tongijka /tɔ̃ŋʲˈɟijka/ (n)
Tongan
  obywatelka Tonga

Tonia /ˈtɔ̃ɲa/ (pn)
Tonia
  poufała forma żeńskiego imienia Antonina

Tora /ˈtɔra/ (pn)
Torah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;

Toronto /tɔˈrɔ̃ntɔ/ (pn)
Toronto
  (geografia, geograficzny) największe miasto Kanady, stolica prowincji Ontario

Torżok /tˈɔrʒɔk/ (pn)
Torzhok
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie twerskim, nad Twercą;

Toskania /tɔˈskãɲja/ (pn)
Tuscany
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;

Tours /tˈɔurs/ (pn)
Tours
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, nad rzeką Loarą, w Turenii;

Tracja /trˈatsja/ (pn)
Thrace
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;

Trajan /trˈajan/ (pn)
Trajan
  historyczne, łacińskie imię męskie

Trak /trˈak/ (n)
Thracian
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Tracji

Transeufratea /trˌansɛwfrˈati/ (pn)
Trans-Euphrates
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytny kraj na Bliskim Wschodzie, zależny od Babilonii

Treviso /trɛvˈisɔ/ (pn)
Treviso
  (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w regionie Wenecja Euganejska;
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;

Trewir /trˈɛvir/ (pn)
Trier
  (geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;

Triduum Paschalne /tridˈuum pasxˈalnɛ/ (n)
Easter Triduum, Paschal Triduum
  (kościelny) w liturgii chrześcijańskiej dni od Wielkiego Czwartku do Niedzieli Wielkanocnej włącznie;

Triest /trjˈɛst/ (pn)
Trieste
  (geografia, geograficzny) portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;

Tripoli /trʲiˈpɔlʲi/ (pn)
Tripoli
  (geografia, geograficzny) miasto w Libii
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie;
  (geografia, geograficzny) miasto w Libanie

Tristan /ˈtrʲistãn/ (pn)
Tristan
  (mitologia celtycka) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) imię bohatera tragicznej, niespełnionej miłości;

Troada /trɔˈada/ (n)
Troad, Troas
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w Azji Mniejszej, pomiędzy Morzem Egejskim a Hellespontem i rzeką Ajespos, obecnie jest to półwysep Biga;

Troick /trˈɔitsk/ (pn)
Troitsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad Ujem w dorzeczu Obu;

Troja /ˈtrɔja/ (pn)
Troy
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;

Troyes /trˈɔjɛs/ (pn)
Troyes
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, historyczna stolica Szampanii;

Trybunał Konstytucyjny /trɨbˈunaw kˌɔnstɨtutsˈɨjnɨ/ (n)
Constitutional Tribunal, constitutional court
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd, którego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności z konstytucją ustaw oraz aktów prawnych niższej rangi niż ustawa;

Trydent /trˈɨdɛnt/ (pn)
Trent
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina w północnych Włoszech;
Trentino
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północnych Włoszech;

Trynidad /trɨɲˈidat/ (pn)
Trinidad
  (geografia, geograficzny) wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej;

Trynidad i Tobago /trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ/ (pn)
Trinidad and Tobago
  (geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;

Trypolis /trɨˈpɔlʲis/ (pn)
Tripoli
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii;
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym;

Trzeci Rzym /ˈṭʃɛʨ̑i ˈʒɨ̃m/ (n)
Third Rome
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) inne określenie Moskwy;

Trzeci Świat /ˈṭʃɛʨ̑i ˈɕfʲjat/ (n)
Third World
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) XX wiek grupa państw nienależąca ani do bloku kapitalistycznego (pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych), ani do komunistycznego (ZSRR)
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie;

Trzej Królowie /ˈṭʃɛj kruˈlɔvʲjɛ/ (pn)
Biblical Magi, Magi, Three Kings, Three Wise Men
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami;

Trzy Biskupstwa /tʃˈɨ bʲiskˈupstfa/ (pn)
Three Bishoprics
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca w większości na terenie obecnego regionu Grand Est, wyodrębniona w 1552 roku wraz z przejęciem przez króla francuskiego biskupstw Metzu, Toulu i Verdun wraz z miastami cesarskimi i fragmentem księstwa Luksemburga;

Trójca Święta /ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta/ (pn)
Trinity
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;

Trójkąt /ˈtrujkɔ̃nt/ (pn)
Triangulum
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Trójkąt Południowy /ˈtrujkɔ̃nt ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (pn)
Triangulum Australe
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Trójmiasto /trujˈmʲjastɔ/ (n)
Tricity
  (geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski, który tworzą następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot;

Trójmorze /trujmˈɔʒɛ/ (pn)
Three Seas Initiative
  (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) międzynarodowa inicjatywa gospodarczo-polityczna krajów wschodniej Europy;

Trójporozumienie /ˌtrujpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
Triple Entente
  (historia, historyczny, historycznie) nazwa szeregu porozumień pomiędzy Francją, Rosją i Wielką Brytanią z przełomu XIX i XX w;

Trójprzymierze /ˌtrujpʃɨ̃ˈmʲjɛʒɛ/ (pn)
Triple Alliance
  (historia, historyczny, historycznie) sojusz pomiędzy Niemcami, Austro-Węgrami i Włochami z 1888 r.;

Tuapse /tuˈapsɛ/ (pn)
Tuapse
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

Tuareg /tuˈ<sup>w</sup>arɛk/ (n)
Tuareg
  (etnografia, etnograficzny) nomada, członek ludu berberyjskiego zamieszkującego obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso

Tubkal /tˈupkal/ (pn)
Toubkal
  (geografia, geograficzny) góra w Afryce, najwyższy szczyt Maroka i Atlasu Wysokiego;

Tukan /ˈtukãn/ (pn)
Tucana
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Tulcza /tˈultʃa/ (pn)
Tulcea
  (geografia, geograficzny) miasto w Rumunii, w Dobrudży;

Tulon /tˈulɔn/ (pn)
Toulon
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;

Tuluza /tuˈluza/ (pn)
Toulouse
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji, położone nad Garonną;

Tunezja /tũˈnɛzʲja/ (pn)
Tunisia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Tunezyjczyk /ˌtũnɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
Tunisian
  obywatel Tunezji

Tunis /ˈtũɲis/ (pn)
Tunis
  (geografia, geograficzny) stolica Tunezji;

Turcja /ˈturʦ̑ʲja/ (pn)
Turkey
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;

Turecka Republika Cypru Północnego /tuˈrɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˈʦ̑ɨpru ˌpuwnɔʦ̑ˈnɛɡɔ/ (pn)
Turkish Republic of Northern Cyprus
  państwo w północnej części Cypru, nieuznawane przez społeczność międzynarodową;

Turek /ˈturɛk/ (n)
Turk, Turkish
  osoba narodowości tureckiej lub obywatel Turcji

Turfan /tˈurfan/ (pn)
Turfan, Turpan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, w Kotlinie Turfańskiej;

Turgowia /turɡˈɔvja/ (pn)
Thurgau
  (geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-wschodniej Szwajcarii;

Turkiestan /turkʲˈɛstan/ (pn)
Turkistan
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Kazachstanie;
Turkestan, Turkistan
  (geografia, geograficzny) region w Azji Środkowej;

Turkmen /ˈturkmɛ̃n/ (n)
Turkmen
  obywatel Turkmenistanu

Turkmenbaszy /tˌurkmɛnbˈaʃɨ/ (pn)
Türkmenbaşy
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Kaspijskim, w zachodnim Turkmenistanie w wilajecie balkańskim;

Turkmenistan /ˌturkmɛ̃ˈɲistãn/ (pn)
Turkmenistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;

Turks i Caicos /tˈurks i tsaˈitsɔs/ (pn)
Turks and Caicos Islands
  (geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim;

Turyn /ˈturɨ̃n/ (pn)
Turin
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu;

Turyngia /tuˈrɨ̃ŋʲɟja/ (pn)
Thuringia
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;

Tuszetia /tuʃˈɛtja/ (pn)
Tusheti
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji;

Tutanchamon /tˌutanxˈamɔn/ (pn)
Tutankhamon, Tutankhamun
  (historia, historyczny, historycznie) jeden z faraonów;

Tuvalu /tuˈvalu/ (pn)
Tuvalu
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;

Tuła /tˈuwa/ (pn)
Tula
  (geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, nad Upą, stolica obwodu tulskiego;

Twer /tfˈɛr/ (pn)
Tver
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;

Tyber /ˈtɨbɛr/ (pn)
Tiber
  (geografia, geograficzny) rzeka we Włoszech przepływająca przez Rzym;

Tyberiada /tˌɨbɛrjˈada/ (pn)
Tiberias
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Izraelu, w Dystrykcie Północnym, nad Jeziorem Tyberiadzkim;

Tybet /ˈtɨbɛt/ (pn)
Tibet
  (geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej;
  kraj na Wyżynie Tybetańskiej

Tybetańczyk /ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Tibetan
  mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Tyche /ˈtɨxɛ/ (pn)
Tyche
  (astronomia, astronomiczny) jedna z hipotetycznych planet w Układzie Słonecznym;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 258;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie przypadku, ślepego losu, szczęścia (pomyślności, powodzenia) i nieszczęścia oraz opiekunka miast, utożsamiana z rzymską Fortuną;

Tyfon /tˈɨfɔn/ (pn)
Typhon
  (mitologia grecka) potwór z mitów greckich, pół człowiek, pół zwierzę o ogromnym wzroście i sile;

Tygrys /ˈtɨɡrɨs/ (pn)
Tigris
  (geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, przepływa przez Turcję, Syrię i Irak;

Tylny Ren /tˈɨlnɨ rˈɛn/ (pn)
Posterior Rhine
  (geografia, geograficzny) jedno z dwóch źródłowych ramion Renu

Tylża /tˈɨlʒa/ (pn)
Tilsit
  (geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie kaliningradzkim, u ujścia Tylży (1.2) do Niemna (egzonim wariantowy wg KSNG);

Tymon /ˈtɨ̃mɔ̃n/ (pn)
Timon
  imię męskie

Tymoteusz /ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Timothy
  imię męskie;

Tyr /tɨr/ (pn)
Tyre
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;

Tyraspol /tɨrˈaspɔl/ (pn)
Tiraspol
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na terenie Mołdawii, na lewym brzegu Dniestru, stolica samozwańczej republiki Naddniestrza;

Tyrol /tˈɨrɔl/ (pn)
Tyrol
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;

Tyrolczyk /tɨrˈɔltʃɨk/ (n)
Tyrolean
  mieszkaniec Tyrolu

Tyrteusz /tɨrtˈɛuʃ/ (pn)
Tyrtaeus
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;

Tyryjczyk /tɨrˈɨjtʃɨk/ (n)
Tyrian
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) obywatel miasta-państwa Tyru

Tytan /ˈtɨtãn/ (pn)
Titan
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Tytus /ˈtɨtus/ (pn)
Titus
  imię męskie;

TŻ /tˌɛʒˈɛt/ (acronym)
SO
  (slangowo) (często internetowy) towarzysz życia

UE /u‿ˈɛ/ (acronym)
EU
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska

UEFA /uˈɛfa/ (acronym)
UEFA
  = (angielski) Union of European Football Associations → Unia Europejskich Związków Piłkarskich

UFO /ˈufɔ/ (acronym)
UFO
  = (angielski) unidentified flying object → NOL, niezidentyfikowany obiekt latający

UGW /u‿ɟɛ‿ˈvu/ (acronym)
EMU
  = (ekonomia, ekonomiczny) Unia Gospodarcza i Walutowa;

UKF /u‿ka‿ˈɛf/ (acronym)
VHF
  (technologia, technika, techniczny) = fale ultrakrótkie;

UMK /ˈumk/ (acronym)
NCU
  = (edukacja, edukacyjny) Uniwersytet Mikołaja Kopernika;

UNESCO /unˈɛstsɔ/ (acronym)
UNESCO
  = (angielski) United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization → Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury

UNICEF /uɲˈitsɛf/ (acronym)
UNICEF
  = (angielski) United Nations International Children’s (Emergency) Fund → Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci lub w innym tłumaczeniu Fundusz Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom

UNRRA /ˈunrra/ (acronym)
UNRRA
  = (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Administracja Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy i Odbudowy

UPS /u‿pɛ‿ˈːs/ (acronym)
UPS
  (informatyka, informatyczny) zasilacz mogący utrzymywać prawidłowe parametry pracy urządzenia elektronicznego, np. komputera po zaniku lub gwałtownym skoku napięcia w sieci zasilającej

USA /u‿ɛs‿ˈa/ (acronym)
USA, U.S.A.
  = (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

USB /u‿ɛz‿ˈbɛ/ (acronym)
USB
  = (informatyka, informatyczny) (angielski) Universal Serial Bus (uniwersalna magistrala szeregowa); rodzaj portu komunikacyjnego w urządzeniach komputerowych;

Udine /udʲˈinɛ/ (pn)
Udine
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;

Uetersen /uˈɛtɛrsɛn/ (pn)
Uetersen
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Uganda /uˈɡãnda/ (pn)
Uganda
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Ugarit /uɡˈarit/ (pn)
Ugarit
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii;

Uglicz /ˈuɡlitʃ/ (pn)
Uglich
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, nad Wołgą;

Uj /ˈuj/ (pn)
Uy River
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji zauralskiej i Kazachstanie, lewy dopływ Tobołu w dorzeczu Obu;

Ujgur /ˈujɡur/ (n)
Uyghur
  członek ludu tureckiego żyjącego głównie w północno-zachodnich Chinach

Ukajali /ˌukajˈali/ (pn)
Ucayali
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Ameryce Południowej, w dorzeczu Amazonki;

Ukraina /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
Ukraine
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;

Ukraina Słobodzka /ˌukraˈina swɔbˈɔtska/ (pn)
Sloboda Ukraine
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczno-geograficzna na pograniczu północno-wschodniej Ukrainy i południowo-zachodniej Rosji;

Ukrainiec /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛʦ̑/ (n)
Ukrainian
  człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy

Układ Słoneczny /ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (pn)
Solar System
  (astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;

Uljanowsk /uljˈanɔfsk/ (pn)
Ulyanovsk
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą;

Ulm /ˈulm/ (pn)
Ulm
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Ulster /ˈulstɛr/ (pn)
Ulster
  (geografia, geograficzny) jedna z prowincji Irlandii znajdująca się w jej północno-wschodniej części;

Umbria /ˈũmbrʲja/ (pn)
Umbria
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech;

Umbryjczyk /umbrˈɨjtʃɨk/ (n)
Umbrian
  mieszkaniec Umbrii

Unia Europejska /ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska/ (pn)
European Union
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 28 państw europejskich;

Unix /ˈuɲiks/ (n)
Unix
  (informatyka, informatyczny) jeden z systemów operacyjnych zapoczątkowany pod koniec lat 60. XX w. przez Bell Labs;

Uppsala /upˈsala/ (pn)
Uppsala
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwecji, w prowincji historycznej Uppland;

Ur /ur/ (pn)
Ur
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto w południowej Mezopotamii;

Ural /ˈural/ (pn)
Ural Mountains, Urals
  (geografia, geograficzny) góry w Rosji;
Ural
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie;

Uran /ˈurãn/ (pn)
Uranus
  (astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, odkryta 1781, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Urania /uˈrãɲja/ (pn)
Urania
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.;
  (mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;
  (mitologia grecka) przydomek Afrodyty
  (mitologia grecka) jedna z okeanid

Uranos /uˈrãnɔs/ (pn)
Uranus
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai, ojciec tytanów (Hyperiona, Japetosa, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Okeanosa), tytanid (Fojbe, Mnemosyne, Rei, Tei, Temidy, Tetydy), hekatonchejrów, cyklopów niebiańskich, Erynii, gigantów i nimf jesionowych;

Urban /ˈurbãn/ (pn)
Urban
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Urbino /urbʲˈinɔ/ (pn)
Urbino
  (geografia, geograficzny) miejscowość i gmina w środkowych Włoszech, w regionie Marche, położona u podnóża Apeninu Umbryjsko-Marchijskiego;

Urengoj /urˈɛŋɡɔj/ (pn)
Urengoy
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, położone na północno-zachodniej Syberii;

Urgencz /ˈurɡɛntʃ/ (pn)
Urgench
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-środkowym Uzbekistanie, w dolinie Amu-darii;

Uri /ˈuri/ (n)
Uri
  (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii położony w środkowej części kraju;

Uriasz /ˈurjaʃ/ (pn)
Uriah
  (biblijny) imię męskie

Urlyk /ˈurlɨk/ (pn)
Ulric
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego

Urmia /ˈurmja/ (pn)
Urmia
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Iranie;

Urszula /urˈʃula/ (pn)
Ursula
  imię żeńskie;

Urugwaj /uˈruɡvaj/ (pn)
Uruguay
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Urumczi /urˈumtʃi/ (pn)
Ürümqi
  (geografia, geograficzny) (administracja) (urbanistyka, urbanistyczny) stolica Regionu Autonomicznego Sinciang-Ujgur w Chinach

Ussuryjsk /ussˈurɨjsk/ (pn)
Ussuriysk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Nadmorskim, na Dalekim Wschodzie;

Ust-Ilimsk /ˈustˈilimsk/ (pn)
Ust-Ilimsk
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad Angarą, w pobliżu ujścia Ilimu;

Ust-Ordyński /ˈustɔrdˈɨɲski/ (pn)
Ust-Ordynsky
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie irkuckim;

Ust-Ługa /ˈustwˈuɡa/ (pn)
Ust-Luga
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej;

Uszatek /uʃˈatɛk/ (pn)
Floppy-ear
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać literacka i filmowa, miś z klapniętym uszkiem;

Utah /ˈutax/ (pn)
Utah
  (geografia, geograficzny) (administracja) gmina w USA, w stanie Indiana
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Salt Lake City;
  (geografia, geograficzny) jezioro w Wielkiej Kotlinie w USA;

Uws-nur /ˈufsnˈur/ (pn)
Uvs
  (geografia, geograficzny) bezodpływowe, słone jezioro na pograniczu Mongolii i Rosji

Uzbek /ˈuzbɛk/ (n)
Uzbek
  (przestarzałe, przestarzały) obywatel Uzbekistanu
  członek narodu Uzbeków

Uzbekistan /ˌuzbɛˈcistãn/ (pn)
Uzbekistan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Uznam /ˈuznam/ (pn)
Usedom
  (geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy

Uzłowaja /ˌuzwɔvˈaja/ (pn)
Uzlovaya
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie tulskim;

Ułan Ude /ˈuwan ˈudɛ/ (pn)
Ulan-Ude
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, stolica Buriacji;

Uż /ˈuʃ/ (pn)
Uzh
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Ukrainie, płynąca przez Polesie, prawy dopływ Prypeci;
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w dorzeczu Dunaju, przepływająca przez Ukrainę i Słowację, uchodzi do Laborca;

VGA /fawʲ‿ɟɛ‿ˈa/ (acronym)
VGA
  (informatyka, informatyczny) standard komputerowych kart graficznych;

VHF /faw‿xa‿ˈɛf/ (n)
VHF
  fale ultrakrótkie, UKF

VIP /vʲip/ (acronym)
VIP
  ktoś bardzo ważny, najczęściej ze świata polityki lub biznesu;

VLAN /vlˈan/ (acronym)
VLAN
  (informatyka, informatyczny) wirtualna sieć lokalna

Valletta /vallˈɛtta/ (pn)
Valletta
  (geografia, geograficzny) stolica Malty;

Vancouver /vãŋˈkuvɛr/ (pn)
Vancouver
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Kanadzie
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w USA w stanie Waszyngton
Vancouver Island
  (geografia, geograficzny) wyspa w Kanadzie na Oceanie Spokojnym

Vanuatu /vˌanuˈatu/ (pn)
Vanuatu
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;

Vercelli /vɛrtsˈɛlli/ (pn)
Vercelli
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Vercelli;

Viareggio /vʲarˈɛɡɡjɔ/ (pn)
Viareggio
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii;

Vicenza /witsɛnzˈa/ (pn)
Vicenza
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;

Vichy /vˈitʃɨ/ (pn)
Vichy
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Victoria /viktˈɔrja/ (pn)
Victoria
  (geografia, geograficzny) stolica Seszeli;

Viterbo /vitˈɛrbɔ/ (pn)
Viterbo
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Viterbo (1.2);

W /v/ (abbreviation)
voc.
  = (gramatyka) wołacz
H
  = (meteorologia, meteorologiczny) wyż
J, Kn
  = (termin karciany) walet

WC /vu‿ˈʦ̑ɛ/ (n)
WC, shitter, toilet
  ubikacja

WF /vˌuˈɛf/ (acronym)
PE
  = (edukacja, edukacyjny) wychowanie fizyczne;

WNP /vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ/ (acronym)
CIS
  = Wspólnota Niepodległych Państw;

WOS /vɔs/ (acronym)
personal and social education
  = (szkolnictwo, szkolny) wiedza o społeczeństwie

WPZiB /ˌvu‿pɛ‿zɛt‿i‿ˈbɛ/ (acronym)
CFSP
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa

WTF /vu‿tɛ‿ˈːf/ (acronym)
FLT
  = (matematyka, matematyczny) wielkie twierdzenie Fermata;

WWW /vˌuvˌuvˈu/ (acronym)
WWW
  (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) ogólnoświatowa sieć usług elektronicznych udostępniająca dokumenty przy pomocy łącz;

WZK /vu‿zɛt‿ˈka/ (acronym)
BFW
  = woda zasilająca kocioł

Wacław /ˈvaʦ̑waf/ (pn)
Wenceslas
  imię męskie pochodzenia czeskiego;

Waga /ˈvaɡa/ (pn)
Libra
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

Wagria /vˈaɡrja/ (pn)
Wagria
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu, ograniczona od zachodu murem saskim (Limes saxonicus) od południa biegiem rzeki Trawny z pozostałych zaś stron Bałtykiem;

Wahid /ˈvaxʲit/ (pn)
Waheed
  imię męskie pochodzenia arabskiego

Walcerz /ˈvalʦ̑ɛʃ/ (n)
Walter
  (staropolski) imię męskie

Walencja /vaˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (pn)
Valencia
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Walenty /vaˈlɛ̃ntɨ/ (pn)
Valentin
  imię męskie;

Waleria /valˈɛrja/ (pn)
Valerie
  imię żeńskie;

Walhalla /valxˈalla/ (n)
Valhalla
  (mitologia, mitologiczny) w mitologii nordyckiej raj, który czeka wojowników poległych w boju

Walia /ˈvalʲja/ (pn)
Wales
  (geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walijczyk /vaˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Welshman
  mieszkaniec Walii

Walijka /valˈijka/ (n)
Welshwoman
  mieszkanka Walii

Walonia /valˈɔɲʲa/ (pn)
Walloon, Wallonia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Belgii

Walonka /valˈɔŋka/ (n)
Walloon
  mieszkanka Walonii

Wardar /vˈardar/ (pn)
Vardar
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Republice Macedonii i regionie Macedonia północnej Grecji;

Warkocz Bereniki /ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici/ (pn)
Coma Berenices, Berenice's Hair
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego;

Warna /vˈarna/ (pn)
Varna
  (geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii, port nad Morzem Czarnym, stolica obwodu Warna;

Warszawa /varˈʃava/ (pn)
Warsaw
  (geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto;

Waryn /vˈarɨn/ (pn)
Guarinus
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego

Wasza Wysokość /vˈaʃa vɨsˈɔkɔɕtɕ/ (n)
Your Highness, Your Majesty
  zwrot grzecznościowy w stosunku do osoby z rodziny królewskiej lub książęcej

Waszyngton /vaˈʃɨ̃ŋktɔ̃n/ (pn)
Washington
  (geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych;

Watykan /vaˈtɨkãn/ (pn)
Vatican, Vatican City
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
Vatican Hill
  (geografia, geograficzny) wzgórze w Rzymie;

Wałach /vˈawax/ (n)
Vlach
  (etnografia, etnograficzny) mężczyzna należący do grupy etnograficznej ludności polskiej, zamieszkującej obszar Śląska Cieszyńskiego, w okolicy Cieszyna i Skoczowa;

Wałdaj /vˈawdaj/ (pn)
Valday
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim;

Wega /ˈvɛɡa/ (pn)
Vega
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni; jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Weimar /vɛˈimar/ (pn)
Weimar
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia;

Weje /vˈɛjɛ/ (pn)
Veii
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto etruskie, przeciwnik Rzymu, zdobyte przez niego w 396 roku p.n.e.;

Wellington /vˈɛlliŋktɔn/ (pn)
Wellington
  (geografia, geograficzny) stolica Nowej Zelandii;

Wenecja /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja/ (pn)
Venice
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

Wenecja Euganejska /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska/ (pn)
Veneto
  (geografia, geograficzny) region we Włoszech;

Wenecja Julijska /vɛnˈɛtsja julˈijska/ (pn)
Julian March, Julian Venetia
  (geografia, geograficzny) kraina nad północnym Adriatykiem, podzielona obecnie między Włochy, Chorwację i Słowenię, pokrywała się w dużym stopniu z Pobrzeżem Austriackim

Wenecja Trydencka /vɛnˈɛtsja trɨdˈɛntska/ (pn)
Tridentine Venetia
  (geografia, geograficzny) kraina w obecnych Włoszech, której obszar pokrywa się z regionem Trydent-Górna Adyga

Wenecjanin /ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn/ (n)
Venetian
  (geografia, geograficzny) mieszkaniec Wenecji Euganejskiej
  (historia, historyczny, historycznie) obywatel Rzeczpospolitej / Republiki Weneckiej

Wenezuela /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla/ (pn)
Venezuela
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wenezuelczyk /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlʧ̑ɨk/ (n)
Venezuelan
  obywatel lub mieszkaniec Wenezueli

Wengen /vˈɛŋɡɛn/ (pn)
Wengen
  (geografia, geograficzny) wieś w Szwajcarii, w kantonie Berno, w Alpach Berneńskich; znana miejscowość turystyczna i alpejski ośrodek sportów zimowych;

Wenus /ˈvɛ̃nus/ (pn)
Venus
  (astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;
  (mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

Wenusjanin /ˌvɛ̃nuˈsʲjä̃ɲĩn/ (n)
Venusian
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Wenus

Werena /vɛrˈɛna/ (pn)
Verena
  imię żeńskie

Werona /vɛrˈɔna/ (pn)
Verona
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;
  (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja ze stolicą w Weronie (1.1)

Weronika /ˌvɛrɔ̃ˈɲika/ (pn)
Veronica
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Wesołych Świąt /vɛˈsɔwɨxʲ ˈɕfʲjɔ̃nt/ (interjection)
Merry Christmas
  …używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia
Happy Easter
  …używana do życzenia komuś miłych świąt Wielkiejnocy

Wessex /vˈɛssɛks/ (pn)
Wessex
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo istniejące w południowej Anglii w latach 519–927;

Westa /ˈvɛsta/ (pn)
Vesta
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 4;
  (mitologia rzymska) bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią;

Westerplatte /ˌvɛstɛrˈplatːɛ/ (pn)
Westerplatte
  (geografia, geograficzny) półwysep (dawniej wyspa) w Gdańsku, stanowiący symbol początku II wojny światowej

Westfalia /vɛˈstfalʲja/ (pn)
Westphalia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w zachodnich Niemczech;

Westminster /vɛstmˈinstɛr/ (pn)
Westminster
  (geografia, geograficzny) położona centralnie dzielnica Londynu, w której mieszczą się główne budynki rządowe;

Wewnętrzna Kartlia /vɛvnˈɛntʃna kˈartlja/ (pn)
Shida Kartli
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w środkowej Gruzji, ze stolicą w Gori;

Wewnętrzna Kraina /vɛvnˈɛntʃna kraˈina/ (pn)
Inner Carniola
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;

Wezera /vɛzˈɛra/ (pn)
Weser
  (geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy, uchodzi do Morza Północnego;

Wezuwiusz /vɛˈzuvʲjuʃ/ (pn)
Vesuvius
  (geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech;

Wełtawa /vɛwˈtava/ (pn)
Vltava
  (geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby;

Wi-Fi /ˈvʲifʲi/ (n)
Wi-Fi
  (informatyka, informatyczny) sieć bezprzewodowa;

Wiara /ˈvʲjara/ (pn)
Faith
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Wiatka /vʲˈatka/ (pn)
Vyatka
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Kirow – miasto w Rosji, nazwa oficjalna w latach 1374-1457 i 1780-1934;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Kamy;

Wiczuga /vitʃˈuɡa/ (pn)
Vichuga
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie iwanowskim, położone na wschód od Iwanowa;

Widyń /vˈidɨɲ/ (pn)
Vidin
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Bułgarii, nad Dunajem, stolica obwodu Widyń;

Wieczernik /vʲɛtʃˈɛrɲik/ (pn)
Cenacle
  (biblijny) miejsce ostatniej wieczerzy

Wiedeń /ˈvʲjɛdɛ̃ɲ/ (pn)
Vienna
  (geografia, geograficzny) stolica Austrii;

Wielka Brytania /ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja/ (pn)
Great Britain, United Kingdom
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;
Great Britain
  (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;

Wielka Morawa /vʲˈɛlka mɔrˈava/ (pn)
Great Morava
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, prawy dopływ Dunaju, powstaje z połączenia Morawy Zachodniej i Morawy Południowej;

Wielka Niedźwiedzica /ˈvʲjɛlka ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (pn)
Ursa Major
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;

Wielka Nizina Węgierska /vʲˈɛlka ɲizˈina vɛŋɡʲˈɛrska/ (pn)
Great Hungarian Plain
  (geografia, geograficzny) nizina stanowiąca część Kotliny Panońskiej, zajmująca jej część na wschód od doliny Dunaju;

Wielka Sobota /vʲˈɛlka sɔbˈɔta/ (n)
Holy Saturday
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;

Wielka Zatoka Australijska /vʲˈɛlka zatˈɔka ˌawstralˈijska/ (pn)
Great Australian Bight
  (geografia, geograficzny) szeroko otwarta zatoka Oceanu Indyjskiego u południowych wybrzeży Australii;

Wielkanoc /vʲjɛlˈkãnɔʦ̑/ (n)
Easter, Passover
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wielki Aniuj /vʲˈɛlki ˈaɲʲuj/ (pn)
Bolshoy Anyuy
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; łącząc się z Małym Aniujem tworzy Aniuj;

Wielki Czwartek /vʲˈɛlki tʃfˈartɛk/ (n)
Maundy Thursday, Holy Thursday
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;

Wielki Kanion /ˈvʲjɛlʲci ˈkãɲɔ̃n/ (pn)
Grand Canyon
  (geografia, geograficzny) (zobacz) Wielki Kanion Kolorado

Wielki Pies /ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɛs/ (pn)
Canis Major
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wielki Piątek /ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk/ (n)
Good Friday
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;

Wielki Post /ˈvʲjɛlʲci ˈpɔst/ (n)
Lent
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;

Wielki Tydzień /ˈvʲjɛlʲci ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
Holy Week
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;

Wielki Wybuch /ˈvʲjɛlʲci ˈvɨbux/ (pn)
Big Bang
  (astronomia, astronomiczny) model powstania Wszechświata;

Wielki Wóz /vʲˈɛlki vˈus/ (pn)
Big Dipper, Charles' Wain, Plough, Wain
  (astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;

Wielki Zab /vʲˈɛlki zˈap/ (pn)
Great Zab
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na terenie Turcji i Iraku, lewy dopływ rzeki Tygrys;

Wielkie Antyle /ˈvʲjɛlʲcɛ ãnˈtɨlɛ/ (pn)
Greater Antilles
  (geografia, geograficzny) część Antyli, archipelag na Oceanie Atlantyckim, w skład którego wchodzą Kuba, Haiti, Jamajka i Portoryko wraz z mniejszymi wyspami leżącymi u ich wybrzeży;

Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie /vʲˈɛlkʲɛ jɛʑˈɔra pˌuwnɔtsnˌɔamˌɛrɨkˈaɲskʲɛ/ (pn)
Great Lakes
  (geografia, geograficzny) grupa pięciu jezior w Ameryce Północnej na pograniczu Kanady i USA;

Wielkie Księstwo Litewskie /vʲˈɛlkʲɛ kɕˈɛ̃stfɔ litˈɛfskʲɛ/ (pn)
Grand Duchy of Lithuania
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie istniejące w latach 1240-1795;

Wielkie Równiny /ˈvʲjɛlʲcɛ ruvʲˈɲĩnɨ/ (pn)
Great Plains
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w Ameryce Północnej, na wschód od Gór Skalistych, z charakterystyczną dla niej prerią;

Wielkopolska /ˌvʲjɛlkɔˈpɔlska/ (n)
Greater Poland
  (geografia, geograficzny) kraina w środkowo-zachodniej Polsce;

Wieloryb /vʲjɛˈlɔrɨp/ (pn)
Cetus
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy;

Wientian /ˈvʲjɛ̃ntʲjãn/ (pn)
Vientiane
  (geografia, geograficzny) stolica Laosu;

Wieprz /vʲˈɛpʃ/ (pn)
Wieprz
  (geografia, geograficzny) rzeka w Polsce, prawy dopływ Wisły;

Wierchniaja Sałda /vʲɛrxɲʲˈaja sˈawda/ (pn)
Verkhnyaya Salda
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie swierdłowskim Federacji Rosyjskiej;

Wierszyna /vʲɛrʃˈɨna/ (pn)
Vershina
  (geografia, geograficzny) wieś na Syberii założona przez Polaków;

Wiesbaden /vʲɛzbˈadɛn/ (pn)
Wiesbaden
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto i uzdrowisko w środkowych Niemczech, stolica kraju związkowego Hesja;

Wietnam /ˈvʲjɛtnãm/ (pn)
Vietnam, Viet Nam
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Wigilia /vʲiˈɟilʲja/ (pn)
Christmas Eve
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;

Wigilia Paschalna /viɡʲˈilja pasxˈalna/ (n)
Easter Eve
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) Wielka Sobota

Wikipedia /ˌvʲiciˈpɛdʲja/ (pn)
Wikipedia
  (informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia

Wikisłownik /ˌvʲiciˈswɔvʲɲik/ (pn)
Wiktionary
  (neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wikiźródła /ˌvʲiciʑˈrudwa/ (pn)
Wikisource
  wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wiktor /ˈvʲiktɔr/ (pn)
Victor
  imię męskie;

Wiktoria /vʲikˈtɔrʲja/ (pn)
Victoria
  (mitologia rzymska) bogini i uosobienie zwycięstwa, utożsamiana z grecką Nike;
  imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Wilczy Szaniec /ˈvʲilʧ̑ɨ ˈʃãɲɛʦ̑/ (pn)
Wolf's Lair
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) kwatera Hitlera w Gierłoży pod dzisiejszym Kętrzynem;

Wileńszczyzna /ˌvʲilɛ̃j̃ˈʃʧ̑ɨzna/ (pn)
Vilnius region
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region wokół Wilna, obejmujący w przybliżeniu obszar dawnego województwa wileńskiego;

Wilhelm /ˈvʲilxɛlm/ (pn)
William
  imię męskie;

Wilhelmina /vˌilxɛlmˈina/ (pn)
Wilhelmina
  polskie imię żeńskie;

Wilk /vʲilk/ (pn)
Lupus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wilno /ˈvʲilnɔ/ (pn)
Vilnius
  (geografia, geograficzny) stolica Litwy;

Wiminał /vimˈinaw/ (pn)
Viminal Hill
  (geografia, geograficzny) jedno z siedmiu klasycznych wzgórz rzymskich, położone w środkowo-wschodniej części miasta pomiędzy wzgórzami Kwirynał i Eskwilin;

Wincenty /vʲĩnˈʦ̑ɛ̃ntɨ/ (pn)
Vincent
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Windawa /vindˈava/ (pn)
Ventspils
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe na Łotwie, położone nad Morzem Bałtyckim w zachodniej części Kurlandii, u ujścia rzeki Windawy (1.2);

Windhuk /ˈvʲĩntxuk/ (pn)
Windhoek
  (geografia, geograficzny) stolica Namibii;

Winicjusz /vʲĩˈɲiʦ̑ʲjuʃ/ (pn)
Vinicius
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Winona /vinˈɔna/ (pn)
Winona
  amerykańskie imię żeńskie

Wirakocza /vˌirakˈɔtʃa/ (pn)
Viracocha, Wiracocha
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i aztecki bóg stworzyciel;

Wisconsin /vistsˈɔnɕin/ (pn)
Wisconsin, state of Wisconsin
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w północnej części Stanów Zjednoczonych;
Wisconsin, Wisconsin river
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ Missisipi;

Wisznu /ˈvʲiʃnu/ (pn)
Vishnu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu

Wisła /ˈvʲiswa/ (pn)
Vistula
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce;
Wisla
  (potocznie, potoczny) (sport, sportowy) nazwa kilku polskich klubów sportowych

Wit /vʲit/ (pn)
Vitus
  imię męskie;

Witebsk /vˈitɛpsk/ (pn)
Vitebsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną;

Wizygot /vizˈɨɡɔt/ (n)
Visigoth
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;

Wniebowzięcie /vɲʲˌɛbɔvʑˈɛɲtɕɛ/ (pn)
Assumption
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie upamiętniające wzięcie Matki Boskiej do nieba;

Wodnik /ˈvɔdʲɲik/ (pn)
Aquarius
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

Wojciech /ˈvɔjʨ̑ɛx/ (n)
Adalbert
  imię męskie;

Wojwodina /vˌɔjvɔdʲˈina/ (pn)
Vojvodina
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;

Wolarz /ˈvɔlaʃ/ (pn)
Boötes
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wolne Miasto Gdańsk /ˈvɔlnɛ ˈmʲjastɔ ˈɡdãj̃sk/ (pn)
Free City of Danzig
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące w latach 1807–1814 pod protektoratem Francji, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pod kontrolą Ligi Narodów, istniejące w latach 1920–1939, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;

Wolsk /vˈɔlsk/ (pn)
Volsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, położone na prawym brzegu Wołgi;

Wolta /vˈɔlta/ (n)
Volta River
  (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej części Afryki;

Wolta Czarna /vˈɔlta tʃˈarna/ (pn)
Black Volta
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej Afryce, uchodzi do Wolty Białej w Ghanie;

Workuta /vɔrˈkuta/ (pn)
Vorkuta
  (geografia, geograficzny) miasto na północy Federacji Rosyjskiej, w Republice Komi;

Woroneż /vɔrˈɔnɛʃ/ (pn)
Voronezh
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie;

Wołga /ˈvɔwɡa/ (pn)
Volga
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wołgograd /vɔwˈɡɔɡrat/ (pn)
Volgograd
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone nad Wołgą;

Wołoch /vˈɔwɔx/ (n)
Vlach
  (etnografia, etnograficzny) mężczyzna należący do jednej z grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi;

Wołogda /vɔˈwɔɡda/ (pn)
Vologda
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej;

Wołoszczyzna /vˌɔwɔʃtʃˈɨzna/ (pn)
Wallachia
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna na Morawach;
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii;
  (historia, historyczny, historycznie) państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku;

Wołyń /ˈvɔwɨ̃ɲ/ (pn)
Volhynia, Volyn, Volynia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;

Wołżski /vˈɔwʃski/ (pn)
Volzhsky
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;

Woźnica /vɔʑˈɲiʦ̑a/ (pn)
Auriga
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wschodnie Wybrzeże /fsxˈɔdɲʲɛ vɨbʒˈɛʒɛ/ (pn)
East Coast
  (geografia, geograficzny) wybrzeże nad Atlantykiem w Stanach Zjednoczonych

Wschód /fsxut/ (n)
the East
  kraje postkomunistyczne we wschodniej, środkowej i południowej Europie
  kraje południowej i wschodniej Azji (np. Indie, Chiny, Japonia)

Wspólnota Bahamów /fspulnˈɔta baxˈamuf/ (pn)
Commonwealth of The Bahamas
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa

Wspólnota Dominiki /fspulnˈɔta dˌɔmiɲˈiki/ (pn)
Commonwealth of Dominica
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominiki jako państwa

Wspólnota Niepodległych Państw /fspulˈnɔta ˌɲɛpɔˈdlɛɡwɨx ˈpãj̃stf/ (pn)
Commonwealth of Independent States
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;

Wspólnota Portoryka /fspulnˈɔta pɔrtˈɔrɨkˌa/ (pn)
Commonwealth of Puerto Rico
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portoryka jako terytorium

Wszechmogący /fʃˌɛxmɔɡˈɔntsɨ/ (n)
Allmighty, Almighty
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg

Wszystkich Świętych /fʃˈɨstkix ɕfʲˈɛntɨx/ (n)
All Saints' Day
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych;

Wuj Sam /vˈuj sˈam/ (n)
Uncle Sam
  (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) personifikacja rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki;

Wulgata /vulɡˈata/ (pn)
Vulgata
  łacińskie tłumaczenie Biblii, dokonane przez św. Hieronima w IV w.;

Wulkan /ˈvulkãn/ (pn)
Vulcan
  (mitologia rzymska) bóg ognia, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z greckim Hefajstosem;

Wulturnus /vultˈurnus/ (pn)
Eurus, Vulturnus
  (mitologia rzymska) bóg wiatru południowo-wschodniego, utożsamiany z greckim Eurosem;

Wybrzeże Kości Słoniowej /vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj/ (pn)
Ivory Coast, Côte d'Ivoire
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Wybrzeże Pieprzowe /vɨbʒˈɛʒɛ pʲɛpʃˈɔvɛ/ (pn)
Pepper Coast
  (dawniej, dawny) (geografia, geograficzny) region przybrzeżny w zachodniej Afryce, tereny w Sierra Leone i Liberii;

Wyspa Bożego Narodzenia /ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (pn)
Christmas Island
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Wyspa Króla Jerzego /vˈɨspa krˈula jɛʒˈɛɡɔ/ (pn)
King George Island
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Szetlandów Południowych;

Wyspa Książęca /ˈvɨspa cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a/ (pn)
Príncipe
  (geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce;

Wyspa Księcia Edwarda /ˈvɨspa ˈcɕɛ̇̃ɲʨ̑a ɛdˈvarda/ (pn)
Prince Edward Island
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Wyspa Man /ˈvɨspa ˈmãn/ (pn)
Isle of Man
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;

Wyspa Wielkanocna /vˈɨspa vʲˌɛlkanˈɔtsna/ (pn)
Easter Island
  (geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;

Wyspa Wniebowstąpienia /ˈvɨspa ˌvʲɲɛbɔfstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲa/ (pn)
Ascension Island
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Atlantyckim;

Wyspa Świętego Tomasza /ˈvɨspa ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa/ (pn)
São Tomé Island
  (geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce;

Wyspa Świętej Heleny /ˈvɨspa ˈɕfʲjɛ̃ntɛj xɛˈlɛ̃nɨ/ (pn)
Saint Helena
  (geografia, geograficzny) wyspa wulkaniczna na Oceanie Atlantyckim

Wyspy Alandzkie /ˈvɨspɨ aˈlãnʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Åland Islands
  (geografia, geograficzny) archipelag na Morzu Bałtyckim, terytorium autonomiczne Finlandii;

Wyspy Brytyjskie /ˈvɨspɨ brɨˈtɨjsʲcɛ/ (pn)
British Isles
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;

Wyspy Cooka /ˈvɨspɨ ˈkuka/ (pn)
Cook Islands
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;

Wyspy Eolskie /ˈvɨspɨ ɛˈɔlsʲcɛ/ (pn)
Aeolian Islands
  (geografia, geograficzny) dawna nazwa Wysp Liparyjskich

Wyspy Kanaryjskie /ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ/ (pn)
Canary Islands
  (geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;
  (geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)

Wyspy Karkanna /ˈvɨspɨ karˈkãnːa/ (pn)
Kerkennah Islands
  (geografia, geograficzny) grupa dziewięciu wysp w Zatoce Kabiskiej, 25 kilometrów od Safakisu;

Wyspy Keelinga /ˈvɨspɨ ciˈlʲĩŋɡa/ (pn)
Keeling Islands
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na Oceanie Indyjskim;

Wyspy Kokosowe /ˈvɨspɨ ˌkɔkɔˈsɔvɛ/ (pn)
Cocos Islands, Cocos Keeling Islands
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Australii na obszarze Wysp Kokosowych (1.2),
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na Oceanie Indyjskim na południowy zachód od Sumatry
Coco Islands
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim zaliczany do archipelagu Andamanów, należący do Mjanmy

Wyspy Kurylskie /vˈɨspɨ kurˈɨlskʲɛ/ (pn)
Kuril Islands, Kurile Islands
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Spokojnym położony między Hokkaido a Kamczatką;

Wyspy Marshalla /ˈvɨspɨ marˈʃala/ (pn)
Marshall Islands
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;

Wyspy Normandzkie /ˈvɨspɨ nɔrˈmãnʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Channel Islands
  (geografia, geograficzny) grupa wysp w kanale La Manche;

Wyspy Owcze /ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ/ (pn)
Faroe Islands
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)
Faroe Islands, Faroes
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim;

Wyspy Salomona /ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na/ (pn)
Solomon Islands
  (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca /ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a/ (pn)
São Tomé and Príncipe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;

Wyszni Wołoczok /vˈɨʃɲi vɔwˈɔtʃɔk/ (pn)
Vyshny Volochyok
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego;

Wysznij Wołoczok /vˈɨʃɲij vɔwˈɔtʃɔk/ (pn)
Vyshny Volochyok
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego;

Wyżyna Tybetańska /vɨʒˈɨna tˌɨbɛtˈaɲska/ (pn)
Tibetan Plateau
  (geografia, geograficzny) rozległa wyżyna w Azji Środkowej;

Wyżyna Śląska /vɨʒˈɨna ɕlˈɔ̃ska/ (pn)
Silesian Upland
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w południowej Polsce;

Wzgórza Golan /vzɡˈuʒa ɡˈɔlan/ (pn)
Golan Heights
  (geografia, geograficzny) górzysty region na pograniczu Izraela, Syrii i Libanu, będący przedmiotem konfliktu militarnego;

Wąż /vɔ̃w̃ʃ/ (pn)
Serpens
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Wąż Wodny /ˈvɔ̃w̃ʒ ˈvɔdnɨ/ (pn)
Hydrus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Węgielnica /ˌvɛ̃ŋʲɟɛlʲˈɲiʦ̑a/ (pn)
Norma
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Węgier /ˈvɛ̃ŋʲɟɛr/ (n)
Hungarian
  człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

Węgierka /vɛ̃ŋʲˈɟɛrka/ (n)
Hungarian
  osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier

Węgierska Republika Ludowa /vɛŋɡʲˈɛrska rɛpˈublikˌa ludˈɔva/ (pn)
Hungarian People's Republic
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa państwa węgierskiego w latach 1949–1989;

Węgorapa /vˌɛŋɡɔrˈapa/ (pn)
Angrapa
  (geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez terytorium Polski i Rosji (obwód kaliningradzki), wypływa z jeziora Mamry, wraz z Instruczą tworzy Pregołę;

Węgry /ˈvɛ̃ŋɡrɨ/ (pn)
Hungary
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Wężownik /vɛ̃w̃ˈʒɔvʲɲik/ (pn)
Ophiuchus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Władykaukaz /vwˌadɨkˈawkas/ (pn)
Vladikavkaz
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;

Władywostok /ˌvwadɨˈvɔstɔk/ (pn)
Vladivostok
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim;

Włoch /vwɔx/ (n)
Italian
  człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch

Włochy /ˈvwɔxɨ/ (pn)
Italy
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

X /iks/
X
  ktoś anonimowy; osoba, której personalia są nieznane

YIVO /jˈivɔ/ (acronym)
YIVO
  = (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) Żydowski Instytut Naukowy;

Yggdrasil /ɨɡɡdrˈaɕil/ (pn)
Yggdrasil
  (mitologia, mitologiczny) gigantyczne drzewo Odyna z mitologii nordyckiej:

York /jˈɔrk/ (pn)
York
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Anglii;

ZA /zˈa/ (acronym)
AS
  = zespół Aspergera

ZEA /zɛt‿ɛ‿ˈa/ /ˈzɛa/ (acronym)
UAE
  = (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Emiraty Arabskie;

ZNP /zɛt‿ɛ̃n‿ˈpɛ/ (acronym)
PMS
  = (medycyna, medyczny) zespół napięcia przedmiesiączkowego;

ZSRR /ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr/ (acronym)
USSR
  = (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

ZUM /zˈum/ (acronym)
UTI
  = (medycyna, medyczny) zakażenie układu moczowego;

ZW /zˌɛdvˈu/ (acronym)
ZW
  = zero waste

Zabulon /zabˈulɔn/ (pn)
Zebulun, Zabulon, Zebulon
  imię męskie pochodzenia biblijnego;

Zachariasz /zaˈxarʲjaʃ/ (pn)
Zechariah, Zachariah, Zacharias
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Zacheusz /zaxˈɛuʃ/ (pn)
Zacchaeus
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych;

Zachodni Brzeg /zaˈxɔdʲɲi ˈbʒɛk/ (pn)
West Bank, Cisjordan
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;

Zachodnie Wybrzeże /zaxˈɔdɲʲɛ vɨbʒˈɛʒɛ/ (pn)
West Coast
  (geografia, geograficzny) wybrzeże nad Pacyfikiem w Stanach Zjednoczonych

Zachód /ˈzaxut/ (n)
the West
  (potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia

Zadar /zˈadar/ (pn)
Zadar
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, nad Morzem Adriatyckim;

Zaduszki /zadˈuʃki/ (n)
All Souls' Day
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim dzień poświęcony pamięci wszystkich zmarłych, przypadający na 2 listopada (po dniu Wszystkich Świętych);

Zagrzeb /ˈzaɡʒɛp/ (pn)
Zagreb
  (geografia, geograficzny) stolica Chorwacji;

Zagłębie Ruhry /zaɡwˈɛmbjɛ rˈuxrɨ/ (pn)
Ruhr Area
  (geografia, geograficzny) region przemysłowy w Niemczech, nad rzeką Ruhrą;

Zair /ˈza<sup>j</sup>ir/ (pn)
Zaire
  (historia, historyczny, historycznie) Demokratyczna Republika Konga

Zając /ˈzajɔ̃nʦ̑/ (pn)
Lepus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Zakarpacie /ˌzakarˈpaʨ̑ɛ/ (pn)
Carpathian Ruthenia, Transcarpathia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią;

Zakaukazie /zˌakawkˈaʑɛ/ (pn)
Transcaucasia
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu (tj. Wielkiego Kaukazu): Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii;

Zakopane /ˌzakɔˈpãnɛ/ (pn)
Zakopane
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce u podnóża Tatr;

Zalew Szczeciński /zˈalɛf ʃtʃɛtɕˈiɲski/ (pn)
Szczecin Lagoon
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zalew Morza Bałtyckiego, leżący w jego południowej części, podzielony na część polską i niemiecką, od północy ograniczony wyspami Rugią i Wolinem;

Zalew Wiślany /zˈalɛv viɕlˈanɨ/ (pn)
Vistula Lagoon
  (geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej;

Zambezi /zãmˈbɛzʲi/ (pn)
Zambezi
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej części Afryki;

Zambia /ˈzãmbʲja/ (pn)
Zambia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Zandżan /zˈandʒan/ (pn)
Zanjan
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodnim Iranie, nad rzeką Zandżan;

Zanzibar /zanzˈibar/ (pn)
Zanzibar
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim, u wybrzeży Afryki;

Zaratusztra /ˌzaraˈtuʃtra/ (pn)
Zoroaster
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) twórca zaratusztrianizmu;

Zatoka Adeńska /zatˈɔka adˈɛɲska/ (pn)
Gulf of Aden
  (geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego, a Somalią;

Zatoka Akaba /zatˈɔka akˈaba/ (pn)
Gulf of Aqaba
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Czerwonego;

Zatoka Algierska /zatˈɔka alɡʲˈɛrska/ (pn)
Bay of Algiers
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Śródziemnego; na jej brzegu rozciąga się miasto Algier

Zatoka Ambrakijska /zatˈɔka ˌambrakˈijska/ (pn)
Ambracian Gulf, Gulf of Actium, Gulf of Arta
  (geografia, geograficzny) zatoka na Morzu Jońskim u północno-zachodnich wybrzeży Grecji;

Zatoka Amurska /zatˈɔka amˈurska/ (pn)
Amur Bay
  (geografia, geograficzny) jedna z zatok, na które dzieli się rosyjska Zatoka Piotra Wielkiego, stanowi jej północno-zachodnią część;

Zatoka Anabarska /zatˈɔka ˌanabˈarska/ (pn)
Anabar Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Łaptiewów, położona u ujścia rzeki Anabar

Zatoka Anadyrska /zatˈɔka ˌanadˈɨrska/ (pn)
Gulf of Anadyr
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, położona na południe od Półwyspu Czukockiego;

Zatoka Arabacka /zatˈɔka ˌarabˈatska/ (pn)
Bay of Arabat
  (geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Azowskiego przylegająca do Półwyspu Kerczeńskiego oraz Mierzei Arabackiej;

Zatoka Arabska /zatˈɔka arˈapska/ (pn)
Arab's Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Śródziemnego, położona na zachód od egipskiej Aleksandrii

Zatoka Argolidzka /zatˈɔka ˌarɡɔlˈitska/ (pn)
Argolic Gulf, Gulf of Argolis, Gulf of Nafplio
  (geografia, geograficzny) niewielka zatoka na Morzu Egejskim u wschodniego wybrzeża Peloponezu w Grecji;

Zatoka Bahrajnu /zatˈɔka baxrˈajnu/ (pn)
Gulf of Bahrain
  (geografia, geograficzny) zatoka wyróżniana w ramach Zatoki Perskiej, pomiędzy Bahrajnem, Katarem i Arabią Saudyjską;

Zatoka Bajdaracka /zatˈɔka bˌajdarˈatska/ (pn)
Baydarata Bay, Baydaratskaya Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, położona na zachód od półwyspu Jamał;

Zatoka Bakijska /zatˈɔka bakˈijska/ (pn)
Bay of Baku
  (geografia, geograficzny) naturalna przystań portu w Baku, znajdująca się na południowym brzegu Półwyspu Apszerońskiego w Azerbejdżanie;

Zatoka Bengalska /zaˈtɔka bɛ̃ŋˈɡalska/ (n)
Bay of Bengal
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka nad Oceanem Indyjskim;

Zatoka Biskajska /zaˈtɔka bʲiˈskajska/ (pn)
Bay of Biscay
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;

Zatoka Botnicka /zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka/ (pn)
Gulf of Bothnia
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią;

Zatoka Burgaska /zatˈɔka burɡˈaska/ (pn)
Burgas Bay, Gulf of Burgas
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona nad wybrzeżem Bułgarii, nieopodal miasta Burgas

Zatoka Chajpudyrska /zatˈɔka xˌajpudˈɨrska/ (pn)
Khaypudyr Bay, Khaypudyrskaya Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Peczorskiego, położona u wschodniego wybrzeża Półwyspu Jugorskiego

Zatoka Chatańska /zatˈɔka xatˈaɲska/ (pn)
Khatanga Bay, Khatanga Gulf
  (geografia, geograficzny) estuarium rzeki Chatanga na południowo-zachodnim wybrzeżu Morza Łaptiewów;

Zatoka Czauńska /zatˈɔka tʃˈawɲska/ (pn)
Chaun Bay, Chaunskaya Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Wschodniosyberyjskiego u północnych wybrzeży Azji;

Zatoka Czoska /zatˈɔka tʃˈɔska/ (pn)
Chosha Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Barentsa, u wybrzeży Rosji, ograniczona od zachodu półwyspem Kanin;

Zatoka Dublińska /zatˈɔka dublˈiɲska/ (pn)
Dublin Bay
  (geografia, geograficzny) niewielka zatoka Morza Irlandzkiego, położona u wschodniego wybrzeża Irlandii;

Zatoka Dwińska /zatˈɔka dvˈiɲska/ (pn)
Dvina Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej Rosji, położona u ujścia Dwiny, część Morza Białego;

Zatoka Eubejska Południowa /zatˈɔka ɛwbˈɛjska pˌɔwudɲʲˈɔva/ (pn)
South Euboean Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, oddzielająca wyspę Eubeę od stałego lądu Grecji;

Zatoka Eubejska Północna /zatˈɔka ɛwbˈɛjska puwnˈɔtsna/ (pn)
North Euboean Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, oddzielająca wyspę Eubeę od lądu stałego Grecji, na południowym wschodzie łączy się przez wąską cieśninę Ewripos z Zatoką Eubejską Południową;

Zatoka Falerońska /zatˈɔka fˌalɛrˈɔɲska/ (pn)
Phalerum Bay
  (geografia, geograficzny) niewielka zatoka będąca częścią Zatoki Sarońskiej, w starożytności znajdował się nad nią jeden z portów Aten — Faleron

Zatoka Fińska /zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska/ (pn)
Gulf of Finland
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią;

Zatoka Flensburska /zatˈɔka flɛnzbˈurska/ (pn)
Flensborg Fjord, Flensburg Firth
  (geografia, geograficzny) zatoka w południowo–zachodniej części Morza Bałtyckiego, stanowiąca część granicy pomiędzy Danią a Niemcami;

Zatoka Florydzka /zatˈɔka flɔrˈɨtska/ (pn)
Florida Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka położona między południowym wybrzeżem półwyspu Floryda i archipelagiem Florida Keys

Zatoka Gaecka /zatˈɔka ɡaˈɛtska/ (pn)
Gulf of Gaeta
  (geografia, geograficzny) zatoka morska, położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, stanowiąca Morza Tyrreńskiego;

Zatoka Genueńska /zatˈɔka ɡˌɛnuˈɛɲska/ (pn)
Gulf of Genoa
  (geografia, geograficzny) zatoka na północnym skraju Morza Liguryjskiego;

Zatoka Giżygińska /zatˈɔka ɡʲˌiʒɨɡʲˈiɲska/ (pn)
Gizhigin Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, w azjatyckiej części Rosji, drugorzędna zatoka Zatoki Szelichowa;

Zatoka Greifswaldzka /zatˈɔka ɡrˌɛifsfˈaltska/ (pn)
Bay of Greifswald
  (geografia, geograficzny) płytka zatoka Morza Bałtyckiego, w jego południowo-zachodniej części, u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;

Zatoka Guantanamo /zaˈtɔka ˌɡu<sup>w</sup>ãntãˈnãmɔ/ (pn)
Guantanamo Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka w prowincji Guantanamo na południowym wschodzie Kuby, częściowo znajdująca się pod administracją USA;

Zatoka Gwinejska /zatˈɔka ɡvinˈɛjska/ (pn)
Gulf of Guinea
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;

Zatoka Gydańska /zatˈɔka ɡɨdˈaɲska/ (pn)
Khalmyer Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, wcinająca się w Półwysep Gydański

Zatoka Helgolandzka /zatˈɔka xˌɛlɡɔlˈantska/ (pn)
Helgoland Bight, Heligoland Bight
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Północnego, południowa część Zatoki Niemieckiej, położona u ujścia rzeki Elby

Zatoka Heraklejska /zatˈɔka xˌɛraklˈɛjska/ (pn)
Gulf of Heraklion
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Kreteńskiego, położona u północnego brzegu wyspy Krety, na północny zachód od miasta Heraklion

Zatoka Hudsona /zatˈɔka xutsˈɔna/ (pn)
Hudson Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka w Ameryce Północnej, głęboko wcinająca się w kontynent, oblewa północne wybrzeża Kanady;

Zatoka Jahorłycka /zatˈɔka jˌaxɔrwˈɨtska/ (pn)
Yahorlyk Bay
  (geografia, geograficzny) płytka zatoka w północnej części Morza Czarnego, u wybrzeży Ukrainy;

Zatoka Jenisejska /zatˈɔka jˌɛɲisˈɛjska/ (pn)
Yenisei Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, u ujścia rzeki Jenisej;

Zatoka Kabiska /zaˈtɔka kaˈbʲiska/ (pn)
Gulf of Gabes
  (geografia, geograficzny) inna nazwa Małej Syrty, tunezyjskiej zatoki

Zatoka Kadyksu /zatˈɔka kadˈɨksu/ (pn)
Gulf of Cádiz
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, która rozciąga się na zachód od Cieśniny Gibraltarskiej aż po Przylądek Świętego Wincentego w Portugalii;

Zatoka Kalamicka /zatˈɔka kˌalamˈitska/ (pn)
Gulf of Kalamita
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego położona u zachodniego brzegu Półwyspu Krymskiego;

Zatoka Kalifornijska /zatˈɔka kˌalifɔrɲˈijska/ (pn)
Gulf of California
  (geografia, geograficzny) zatoka na wschodnim Pacyfiku, rozpościerająca się wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża Meksyku;

Zatoka Kambajska /zatˈɔka kambˈajska/ (pn)
Gulf of Cambay, Gulf of Khambhat
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Arabskiego u wybrzeży Indii, wcina się między półwysep Kathijawar i Indyjski;

Zatoka Karagińska /zatˈɔka kˌaraɡʲˈiɲska/ (pn)
Karaginsky Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, leżąca u północno-wschodniego wybrzeża Kamczatki;

Zatoka Karkinicka /zatˈɔka kˌarkiɲˈitska/ (pn)
Karkinit Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego położona na północny zachód od Krymu;

Zatoka Katańska /zatˈɔka katˈaɲska/ (pn)
Gulf of Catania
  (geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Jońskim, po wschodniej stronie Sycylii

Zatoka Kilońska /zatˈɔka kilˈɔɲska/ (pn)
Bay of Kiel, Kiel Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;

Zatoka Kiparysyjska /zatˈɔka kˌiparɨsˈɨjska/ (pn)
Gulf of Arcadia, Gulf of Kyparissia
  (geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Jońskiego, oblewająca zachodnie wybrzeża Peloponezu;

Zatoka Kolska /zatˈɔka kˈɔlska/ (pn)
Kola Bay, Murmansk Fjord
  (geografia, geograficzny) przypominająca fiord zatoka Morza Barentsa, u północnych brzegów należącego do Rosji Półwyspu Kolskiego;

Zatoka Koryncka /zatˈɔka kɔrˈɨntska/ (pn)
Corinthian Gulf, Gulf of Corinth
  (geografia, geograficzny) głęboka, wąska zatoka, wschodnia odnoga Morza Jońskiego, od którego oddziela ją na zachodzie Zatoka Patraska;

Zatoka Kotorska /zatˈɔka kɔtˈɔrska/ (pn)
Bay of Kotor
  (geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Adriatyckiego w Czarnogórze i w niewielkim stopniu w Chorwacji;

Zatoka Kołymska /zatˈɔka kɔwˈɨmska/ (pn)
Kolyma Gulf
  (geografia, geograficzny) największa z zatok Morza Wschodniosyberyjskiego, położona u ujścia rzeki Kołymy

Zatoka Lakońska /zatˈɔka lakˈɔɲska/ (pn)
Laconian Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego,wcinająca się w południowo-wschodnią część półwyspu Peloponez;

Zatoka Larnaki /zatˈɔka larnˈaki/ (pn)
Larnaca Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka położona u południowo-wschodnicg wybrzeży Cypru, na wschód od miasta Larnaka

Zatoka Liaotuńska /zatˈɔka ljˌaɔtˈuɲska/ (pn)
Liaodong Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży północno-wschodnich Chin na Morzu Żółtym;

Zatoka Liverpoolska /zatˈɔka lˌivɛrpɔˈɔlska/ (pn)
Liverpool Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka we wschodniej części Morza Irlandzkiego, u zachodnich wybrzeży Wielkiej Brytanii;

Zatoka Liverpulska /zatˈɔka lˌivɛrpˈulska/ (pn)
Liverpool Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka we wschodniej części Morza Irlandzkiego, u zachodnich wybrzeży Wielkiej Brytanii

Zatoka Lubecka /zatˈɔka lubˈɛtska/ (pn)
Bay of Lübeck
  (geografia, geograficzny) zatoka w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, część Zatoki Meklemburskiej;

Zatoka Lwia /zatˈɔka lvjˈa/ (pn)
Gulf of Lion
  (geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Śródziemnego, znajdująca się u południowych wybrzeży Francji;

Zatoka Malijska /zatˈɔka malˈijska/ (pn)
Maliac Gulf, Malian Gulf
  (geografia, geograficzny) niewielka zatoka położona u wybrzeży Grecji, wcinająca się w ląd i zamykająca z jednej strony przesmyk nieopodal Termopili

Zatoka Meklemburska /zatˈɔka mˌɛklɛmbˈurska/ (pn)
Bay of Mecklenburg
  (geografia, geograficzny) zatoka morska w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, położona u brzegów niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;

Zatoka Meksykańska /zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska/ (n)
Gulf of Mexico
  (geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;

Zatoka Merabelska /zatˈɔka mˌɛrabˈɛlska/ (pn)
Mirabello Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Kreteńskiego, położona u północno-wschodniego wybrzeża Krety

Zatoka Meseńska /zatˈɔka mɛsˈɛɲska/ (pn)
Messenian Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Jońskiego, wcinająca się w południowo-zachodnią część Peloponezu;

Zatoka Mezeńska /zatˈɔka mɛzˈɛɲska/ (pn)
Mezen Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego, położona u wybrzeży północno-zachodniej Rosji, u zachodniej nasady półwyspu Kanin;

Zatoka Nagajewa /zatˈɔka nˌaɡajˈɛva/ (pn)
Nagaev Bay, Nagayev Bay
  (geografia, geograficzny) niewielka zatoka Morza Ochockiego, nieopodal miasta Magadan, część Zatoki Taujskiej

Zatoka Narewska /zatˈɔka narˈɛfska/ (pn)
Gulf of Narva, Narva Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, stanowiąca część Zatoki Fińskiej;

Zatoka Neapolitańska /zatˈɔka nˌɛapˌɔlitˈaɲska/ (pn)
Bay of Naples, Gulf of Naples
  (geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;

Zatoka Newska /zatˈɔka nˈɛfska/ (pn)
Gulf of Kronstadt, Neva Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego będąca najdalej wysuniętą na wschód częścią Zatoki Fińskiej;

Zatoka Niemiecka /zatˈɔka ɲʲɛmjˈɛtska/ (pn)
German Bay, German Bight
  (geografia, geograficzny) zatoka morska położona u wybrzeży Niemiec, Danii i Holandii

Zatoka Obska /zatˈɔka ˈɔpska/ (pn)
Gulf of Ob
  (geografia, geograficzny) wydłużona zatoka syberyjska stanowiąca ujście rzeki Ob do Morza Karskiego;

Zatoka Odeska /zatˈɔka ɔdˈɛska/ (pn)
Gulf of Odessa
  (geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej części Morza Czarnego, położona nieopodal miasta Odessa

Zatoka Oleniocka /zatˈɔka ˌɔlɛɲʲˈɔtska/ (pn)
Olenyok Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Łaptiewów, położona u ujścia rzeki Oleniok, na zachód od delty Leny

Zatoka Oneska /zatˈɔka ɔnˈɛska/ (pn)
Onega Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego w północno-zachodniej Rosji;

Zatoka Orfańska /zatˈɔka ɔrfˈaɲska/ (pn)
Strymonian Gulf, Strymonic Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona po wschodniej stronie Półwyspu Chalcydyckiego

Zatoka Pagasyjska /zatˈɔka pˌaɡasˈɨjska/ (pn)
Pagasetic Gulf
  (geografia, geograficzny) okrągła zatoka Morza Egejskiego położona u wschodnich wybrzeży Grecji, w Magnezji;

Zatoka Parnawska /zatˈɔka parnˈafska/ (pn)
Pärnu Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona przy południowo-zachodnim wybrzeżu Estonii

Zatoka Patraska /zatˈɔka patrˈaska/ (pn)
Gulf of Patras
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Jońskiego, położona u zachodniego wybrzeża Grecji;

Zatoka Pegaza /zatˈɔka pɛɡˈaza/ (pn)
Pegasus Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka na wschodnim wybrzeżu Wyspy Południowej w Nowej Zelandii;

Zatoka Penżyńska /zatˈɔka pɛnʒˈɨɲska/ (pn)
Penzhina Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, w azjatyckiej części Rosji, drugorzędna zatoka Zatoki Szelichowa;

Zatoka Perska /zaˈtɔka ˈpɛrska/ (pn)
Persian Gulf, the Gulf
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka Morza Arabskiego między Półwyspem Arabskim a Iranem;

Zatoka Petalijska /zatˈɔka pˌɛtalˈijska/ (pn)
Petalioi Gulf
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka Morza Egejskiego, rozciągająca się między wschodnim wybrzeżem Attyki a południowym końcem wyspy Eubea

Zatoka Piasińska /zatˈɔka pʲaɕˈiɲska/ (pn)
Pyasino Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, położona u ujścia rzeki Piasiny

Zatoka Piotra Wielkiego /zatˈɔka pʲˈɔtra vʲɛlkʲˈɛɡɔ/ (pn)
Peter the Great Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Japońskiego u azjatyckich wybrzeży Rosji, dzieli się na na dwie mniejsze zatoki;

Zatoka Pomorska /zatˈɔka pɔmˈɔrska/ (pn)
Bay of Pomerania, Pomeranian Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec;

Zatoka Ryska /zatˈɔka rˈɨska/ (pn)
Gulf of Riga, Bay of Riga, Gulf of Livonia
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią;

Zatoka Sachalińska /zatˈɔka sˌaxalˈiɲska/ (pn)
Sakhalin Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona między kontynentalną Rosją a północnym końcem wyspy Sachalin

Zatoka Sarońska /zatˈɔka sarˈɔɲska/ (pn)
Saronic Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona między Attyką, Argolidą a Przesmykiem Korynckim;

Zatoka Sewastopolska /zatˈɔka sˌɛvastɔpˈɔlska/ (pn)
Sevastopol Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego pełniąca funkcję portu miasta Sewastopola

Zatoka Sueska /zaˈtɔka suˈ<sup>w</sup>ɛska/ (pn)
Gulf of Suez
  (geografia, geograficzny) zatoka na północno-zachodnim końcu Morza Czerwonego należąca do Egiptu;

Zatoka Szelichowa /zatˈɔka ʃˌɛlixˈɔva/ (pn)
Shelikhov Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona w jego północnej części, na zachód od Kamczatki;

Zatoka Taganroska /zatˈɔka tˌaɡanrˈɔska/ (pn)
Taganrog Bay
  (geografia, geograficzny) największa zatoka Morza Azowskiego, położona u wybrzeży Rosji i Ukrainy;

Zatoka Tajlandzka /zaˈtɔka tajˈlãnʦ̑ka/ (pn)
Gulf of Thailand
  (geografia, geograficzny) rozległa, płytka zatoka zachodniej części Oceanu Spokojnego, w południowo-zachodniej części Morza Południowochińskiego;

Zatoka Tajmyrska /zatˈɔka tajmˈɨrska/ (pn)
Taymyr Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Karskiego, położona u ujścia rzeki Tajmyry

Zatoka Tallińska /zatˈɔka tallˈiɲska/ (pn)
Tallinn Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w Estonii, w południowej części Zatoki Fińskiej;

Zatoka Tamańska /zatˈɔka tamˈaɲska/ (pn)
Taman Bay
  (geografia, geograficzny) płytka zatoka położona na wschodnim wybrzeżu Cieśniny Kerczeńskiej

Zatoka Tangerska /zatˈɔka taŋɡˈɛrska/ (pn)
Bay of Tangier
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Śródziemnego, w Cieśninie Gibraltarskiej u północnych wybrzeży Maroka; nad zatoką położone jest miasto Tanger;

Zatoka Tarencka /zatˈɔka tarˈɛntska/ (pn)
Gulf of Taranto
  (geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Śródziemnym u wybrzeży Włoch, między Półwyspem Salentyńskim i Półwyspem Kalabryjskim;

Zatoka Taujska /zatˈɔka tˈawjska/ (pn)
Taui Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona na południe od miasta Magadan

Zatoka Tazowska /zatˈɔka tazˈɔfska/ (pn)
Taz Estuary
  (geografia, geograficzny) zatoka we wschodniej części Zatoki Obskiej, utworzona przez estuarium rzeki Taz;

Zatoka Tendrowska /zatˈɔka tɛndrˈɔfska/ (pn)
Gulf of Tendra, Tendra Bay
  (geografia, geograficzny) płytka zatoka Morza Czarnego, położona u brzegów Ukrainy

Zatoka Teodozyjska /zatˈɔka tˌɛɔdɔzˈɨjska/ (pn)
Feodosia Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona u południowo-wschodnich brzegów półwyspu Krym;

Zatoka Termajska /zatˈɔka tɛrmˈajska/ (pn)
Thermaic Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży północno-wschodniej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego;

Zatoka Tokijska /zatˈɔka tɔkˈijska/ (pn)
Tokyo Bay
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu;

Zatoka Tonkińska /zatˈɔka tɔŋkˈiɲska/ (pn)
Gulf of Tonkin
  (geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Południowochińskiego, od zachodu ograniczona wybrzeżem Wietnamu, od północy i wschodu wybrzeżem Chin;

Zatoka Triesteńska /zatˈɔka trjɛstˈɛɲska/ (pn)
Gulf of Trieste
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej;

Zatoka Tugurska /zatˈɔka tuɡˈurska/ (pn)
Tugur Bay, Tugursky Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona na południe od Wysp Szantarskich

Zatoka Udzka /zatˈɔka ˈutska/ (pn)
Uda Bay, Uda Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Morza Ochockiego, na zachód od Wysp Szantarskich;

Zatoka Ussuryjska /zatˈɔka ˌussurˈɨjska/ (pn)
Ussuri Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka stanowiąca północno-wschodnią część Zatoki Piotra Wielkiego;

Zatoka Walencka /zatˈɔka valˈɛntska/ (pn)
Gulf of Valencia
  (geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Morza Śródziemnego, położona u wschodnich wybrzeży Hiszpanii;

Zatoka Warneńska /zatˈɔka varnˈɛɲska/ (pn)
Gulf of Varna
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, leżąca przy wybrzeżu bułgarskim, nieopodal miasta Warna

Zatoka Wenecka /zatˈɔka vɛnˈɛtska/ (pn)
Gulf of Venice
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji;

Zatoka Wielorybia /zatˈɔka vʲˌɛlɔrˈɨbja/ (pn)
Walvis Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Namibii;
Bay of Whales
  (geografia, geograficzny) zatoka w obrębie Lodowca Szelfowego Rossa na północ od Wyspy Roosevelta, u wybrzeży Antarktydy;

Zatoka Wismarska /zatˈɔka vismˈarska/ (pn)
Bay of Wismar, Wismar Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Zatoki Meklemburskiej znajdująca się w jej południowej części;

Zatoka Wlorska /zatˈɔka vlˈɔrska/ (pn)
Bay of Vlorë
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Adriatyckiego u zachodnich wybrzeży Półwyspu Bałkańskiego, w południowej części Albanii

Zatoka Wschodniokoreańska /zatˈɔka fsxˌɔdɲʲɔkˌɔrɛˈaɲska/ (pn)
East Korea Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Półwyspu Koreańskiego, u wschodnich wybrzeży Korei Północnej, stanowi część Morza Japońskiego;

Zatoka Wszystkich Świętych /zatˈɔka fʃˈɨstkix ɕfʲˈɛntɨx/ (pn)
Bay of All Saints
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, u brzegów stanu Bahia, w Brazylii;

Zatoka Wyborska /zatˈɔka vɨbˈɔrska/ (pn)
Vyborg Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, w pobliżu wschodniego krańca Zatoki Fińskiej, u wybrzeży Rosji;

Zatoka Zachodniokoreańska /zatˈɔka zˌaxɔdɲʲˌɔkɔrɛˈaɲska/ (pn)
Korea Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Żółtego, u wybrzeży Korei i Chin;

Zatoka Świętego Pawła /zatˈɔka ɕfʲɛntˈɛɡɔ pˈavwa/ (pn)
Saint Paul’s Bay
  (geografia, geograficzny) niewielka zatoka Morza Śródziemnego, położona u północnych wybrzeży wyspy Malty

Zatoka Świętego Wawrzyńca /zatˈɔka ɕfʲɛntˈɛɡɔ vavʒˈɨɲtsa/ (pn)
Saint-Lawrence Gulf
  (geografia, geograficzny) zatoka oraz estuarium położone u wschodnich wybrzeży Kanady, do której uchodzi Rzeka Świętego Wawrzyńca;

Zatoka Świętej Heleny /zatˈɔka ɕfʲˈɛntɛj xɛlˈɛnɨ/ (pn)
Saint Helena Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona u zachodnich wybrzeży Południowej Afryki

Zatoka Świń /zatˈɔka ɕfˈiɲ/ (pn)
Bay of Pigs
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Karaibskiego w środkowo-zachodniej części południowego wybrzeża Kuby;

Zbawiciel /zbaˈvʲiʨ̑ɛl/ (pn)
Savior, Saviour
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)

Zbiornik Narewski /zbjˈɔrɲik narˈɛfski/ (pn)
Narva Reservoir
  (geografia, geograficzny) zbiornik retencyjny na rzece Narwa na granicy pomiędzy Estonią a Rosją;

Zefiryn /zɛˈfʲirɨ̃n/ (pn)
Zephyrinus
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Zegar /ˈzɛɡar/ (pn)
Horologium, Clock
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Zeja /zˈɛja/ (pn)
Zeya
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Amuru;

Zelandia /zɛˈlãndʲja/ (pn)
Zeeland, Zealand
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii;
Zealand, Sealand
  (geografia, geograficzny) wyspa Danii;

Zenon /ˈzɛ̃nɔ̃n/ (pn)
Zeno
  imię męskie;

Zesłanie Ducha Świętego /zɛswˈaɲʲɛ dˈuxa ɕfʲɛntˈɛɡɔ/ (pn)
Pentecost
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów

Zeus /ˈzɛus/ (pn)
Zeus
  (mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 5731;

Zgierz /zʲɟɛʃ/ (pn)
Zgierz
  (geografia, geograficzny) miasto w centralnej Polsce;

Zielenogorsk /ʑˌɛlɛnˈɔɡɔrsk/ (pn)
Zelenogorsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w rejonie kurortowym Petersburga, nad Zatoką Fińską;

Zielenogradsk /ʑˌɛlɛnˈɔɡratsk/ (pn)
Zelenogradsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim;

Ziemia /ˈʑɛ̃mʲja/ (pn)
Earth
  (astronomia, astronomiczny) trzecia pod względem oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Ziemia Królowej Maud /ʑˈɛmʲa krulˈɔvɛj mˈawt/ (pn)
Queen Maud Land
  (geografia, geograficzny) część Antarktydy, do której rości prawo Norwegia;

Ziemia van Diemena /ʑˈɛmʲa vˈan djɛmˈɛna/ (pn)
Van Diemen's Land
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Tasmania w latach 1642-1855;

Ziemia Święta /ʑˈɛmʲa ɕfʲˈɛnta/ (pn)
Holy Land
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;

Ziemianin /ʑɛ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
Earthling, Terran
  mieszkaniec Ziemi

Zimbabwe /zʲĩmˈbabvɛ/ (pn)
Zimbabwe
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;

Zjednoczone Emiraty Arabskie /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ/ (pn)
United Arab Emirates
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Zjednoczone Królestwo /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ/ (pn)
United Kingdom
  (geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ ˈvʲjɛlʲcɛ̇j brɨˈtãɲji ˌː‿ːrˈlãndʲji puwˈnɔʦ̑nɛj/ (pn)
United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;

Zmartwychwstanie /ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ/ (pn)
Resurrection
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej powrót Jezusa Chrystusa do życia po trzech dniach w grobie;

Znamiensk /znˈamjɛnsk/ (pn)
Znamensk
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu wiejskiego w obwodzie kaliningradzkim w Rosji, położone nad prawym brzegiem Pregoły w miejscu, gdzie wpada do niej Łyna;

Zofia /ˈzɔfʲja/ (pn)
Sophia
  imię żeńskie;

Zohar /zˈɔxar/ (pn)
Zohar
  (biblijny) kabalistyczna księga Tory;

Zoja /zˈɔja/ (pn)
Zoe, Zoë
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Zug /ʦ̑uk/ (pn)
Zug
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Szwajcarii, nad jeziorem Zug (1.3), na północny wschód od Lucerny;

Zugdidi /zuɡdʲˈidʲi/ (pn)
Zugdidi
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;

Zurych /zˈurɨx/ (pn)
Zurich, Zürich
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii;

Zuzanna /zuˈzãnːa/ (pn)
Susan, Susanne
  imię żeńskie;

Zwiastowanie /ˌzvʲjastɔˈvãɲɛ/ (pn)
Annunciation
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie powiadomienie Marii przez archanioła Gabriela o tym, że będzie matką Jezusa Chrystusa

Związek Australijski /zvʲˈɔ̃zɛk ˌawstralˈijski/ (pn)
Commonwealth of Australia
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Australii jako państwa

Związek Niemiecki /zvʲˈɔ̃zɛk ɲʲɛmjˈɛtski/ (pn)
German Confederation
  (historia, historyczny, historycznie) konfederacja państw niemieckich i wolnych miast, utworzona na kongresie wiedeńskim w 1815 roku;

Związek Radziecki /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci/ (pn)
Soviet Union
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix/ (pn)
Union of Soviet Socialist Republics
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;

Zyrianka /zɨrjˈaŋka/ (pn)
Zyryanka
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, położone na południu Niziny Kołymskiej;

Złatoust /zwatˈɔust/ (pn)
Zlatoust
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad rzeką Aj;

Złota Ryba /ˈzwɔta ˈrɨba/ (pn)
Dorado
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Złoty Róg /zwˈɔtɨ rˈuk/ (pn)
Golden Horn Bay
  (geografia, geograficzny) zatoka u brzegów Wyspy Rosyjskiej, w pobliżu Władywostoku;

a /a/ (conjunction)
that
  …objaśnień
but
  …przeciwstawności
and
  …uzupełniania
which
  …wynikania

a cappella /a kappˈɛlla/ (adj)
a cappella
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu;

a cappella /a kappˈɛlla/ (adv)
a cappella
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu

a kysz /a‿ˈkɨʃ/ (interjection)
get out of here
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)

a posteriori /a pˌɔstɛrjˈɔri/ (adj)
a posteriori
  (logika, logiczny) o poznaniu, teorii: wywiedzione indukcyjnie z obserwacji faktów;

a priori /a prjˈɔri/ (adv)
a priori
  uprzedzając fakty;

a także /a‿ˈtaɡʒɛ/
and, as well as
  spójnik używany do łączenia zdań lub jego części odnoszących się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów

a- /a/ (prefix)
a-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na zaprzeczenie lub brak jakiejś cechy

a-moll /ˈa‿mɔl/ (n)
a minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);

aa /ˈaa/ (n)
aa, ʻaʻā
  typ spływającej lawy;

aalen /aˈalɛn/ (n)
aalenian
  (geologia, geologiczny) najniższe piętro jury środkowej;
  (geologia, geologiczny) najstarszy wiek jury środkowej;

ab intra /ˈap ˈintra/ (adv)
ab intra
  od wewnątrz

abaja /aˈbaja/ (n)
abaya, aba
  wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;

abaka /aˈbaka/ (n)
Manila hemp, abaca
  lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

abakawir /ˌabaˈkavʲir/ (n)
ABC, abacavir
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy;

abakus /aˈbakus/ (n)
abacus
  przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;
  (architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;

abalienacja /ˌabalʲjɛ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
abalienatio
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie zupełne odstąpienie własności;

abalone /ˌabaˈlɔ̃nɛ/ (n)
abalone
  rodzaj logicznej gry planszowej;

abandon /aˈbãndɔ̃n/ (n)
abandonment
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;

abandonware /ˌabandɔnvˈarɛ/ (n)
abandonware
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie komputerowe, które nie jest dłużej wspierane ani reklamowane, uważane za porzucone przez jego twórców;

abarognozja /ˌabarɔɡnˈɔzja/ (n)
abarognosis
  (medycyna, medyczny) brak odczuwania ciężaru przedmiotów trzymanych w ręku;

abasiofilia /ˌabasʲiɔˈfʲilʲja/ (n)
abasiophilia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie preferencji seksualnych polegające na odczuwaniu pociągu seksualnego do osób z dysfunkcjami narządów ruchu;

abatacept /ˌabaˈtaʦ̑ɛpt/ (n)
abatacept
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek biologiczny o działaniu immunosupresyjnym, rekombinowane rozpuszczalne białko fuzyjne;

abaton /aˈbatɔ̃n/ (n)
abaton
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) w Starożytnej Grecji sypialnia dla pacjentów oczekujących cudownego uzdrowienia podczas snu;
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) święte miejsce, zazwyczaj okręg sakralny lub podziemne pomieszczenie przy świątyni greckiej, do którego dostęp mieli wyłącznie kapłani;

abazja /aˈbazʲja/ (n)
abasia
  (medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

abazyński /ˌabazˈɨɲski/ (n)
Abaza
  (językoznawstwo, językoznawczy) język należący do północno-zachodniej (abchasko-adygejskiej) grupy języków kaukaskich;

abażur /aˈbaʒur/ (n)
lampshade
  osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

abbrewiator /ˌabrɛˈvʲjatɔr/ (n)
abbreviator
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sekretarz lub notariusz w kancelarii papieskiej

abcyksymab /ˌapʦ̑ɨˈksɨ̃map/ (n)
abciximab
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwpłytkowy będący fragmentem Fab przeciwciała monoklonalnego przeciw receptorowi GPIIb/IIIa na powierzchni ludzkich płytek krwi;

abderyta /ˌabdɛˈrɨta/ (n)
Abderite
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Abdera w Tracji uchodzący w opinii starożytnych Greków za uosobienie głupoty, filisterstwa i kołtuństwa

abdest /ˈabdɛst/ (n)
wudu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;

abdukcja /abˈdukʦ̑ʲja/ (n)
abduction
  (medycyna, medyczny) odchylenie kończyny od osi ciała;

abduktor /abˈduktɔr/ (n)
abductor
  (anatomia, anatomiczny) mięsień odciągający kończynę od ciała;

abdykacja /ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja/ (n)
abdication
  zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

abdykować /ˌabdɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
abdicate
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

abdżad /ˈabʤ̑at/ (n)
abjad
  (językoznawstwo, językoznawczy) ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek;

abecadlarz /ˌabɛˈʦ̑adlaʃ/ (n)
index
  (przestarzałe, przestarzały) skorowidz

abecedariusz /ˌabɛʦ̑ɛˈdarʲjuʃ/ (n)
index
  skorowidz

abelizaur /ˌabɛˈlʲizawr/ (n)
Abelisaurus
  (paleontologia, paleontologiczny) rodzaj dinozaura żyjącego w późnej kredzie w Ameryce Południowej (Argentyna);

abelsonit /ˌabɛlˈsɔ̃ɲit/ (n)
abelsonite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał organiczny odkryty w 1975 roku;

abernathyit /ˌabɛrnasˈɨit/ (n)
abernathyite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki, uwodniony minerał zawierający tlenki uranu

aberracja /ˌabɛrˈraʦ̑ʲja/ /ˌabɛrˈːaʦ̑ʲja/ (n)
aberration
  (astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
  (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
  (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

abertam /aˈbɛrtãm/ (n)
abertam
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj sera wytwarzanego z mleka owczego w Czechach;

abetalipoproteinemia /ˌabɛtalʲipɔprɔtɛ<sup>j</sup>ĩˈnɛ̃mʲja/ (n)
Bassen-Kornzweig syndrome, abetalipoproteinemia
  (medycyna, medyczny) choroba genetyczna, dziedziczona autosomalnie recesywnie, spowodowana niedoborem apoB;

abietyna /ˌabʲjɛˈtɨ̃na/ (n)
abietin
  (chemia, chemiczny) substancja żywiczna otrzymywana z drzew iglastych głównie z jodły

abietynowy /ˌabʲjɛtɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
abietic
  (chemia, chemiczny) odnoszący się do abietyny, związany z abietyną

abiotyczny /ˌabʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
abiotic
  nieożywiony

abisynka /ˌabʲiˈsɨ̃nka/ (n)
Abyssinian well
  (potocznie, potoczny) studnia abisyńska, studnia z pompą rurową wbijana lub wkręcana, służąca do dobywania niewielkiej ilości wody z głębokości 5-7 m, napędzana ręcznie dźwignią

abisyński /ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci/ (adj)
Abyssinian
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią ((współcześnie) Etiopia)

abituria /ˌabʲiˈturʲja/ (n)
matriculation
  (przestarzałe, przestarzały) szkolne świadectwo dojrzałości, matura

abiturient /ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt/ (n)
graduate
  uczeń kończący szkołę, najczęściej średnią, przystępujący do matury;

abkracer /apkrˈatsɛr/ (n)
door scraper, shoe scraper
  TemplateParserError:LuaError (dawniej, dawny) żelazna wycieraczka do butów

ablacja /abˈlaʦ̑ʲja/ (n)
ablation
  (geologia, geologiczny) niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych
  (astronautyka, astronautyczny) niszczenie materiału powierzchniowego w komorze zapłonowej statku kosmicznego podczas jego wejścia w atmosferę
  (astronautyka, astronautyczny) sposób chłodzenia powierzchni statków kosmicznych, umożliwiający im przekraczanie bariery cieplnej w czasie powrotu na Ziemię
  (astronomia, astronomiczny) niszczenie warstw powierzchniowych meteorytu podczas przejścia przez atmosferę
  (geologia, geologiczny) ablacja deszczowa: spłukiwanie zwietrzeliny skalnej przez spływające po stoku wody opadowe
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie (całkowite lub częściowe) jakiegoś organu, tkanek lub ciała obcego

ablatyw /abˈlatɨf/ (n)
ablative case
  (gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

ablatywny /ˌablatˈɨvnɨ/ (adj)
ablative
  (gramatyka) związany z przypadekiem gramatycznym ablatywem

ablena /abˈlɛ̃na/ (n)
flat needlefish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny belonowatych;

ablucja /abˈluʦ̑ʲja/ (n)
ablution
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne obmycie;

ablutomania /ˌablutɔ̃ˈmãɲja/ (n)
ablutomania
  (medycyna, medyczny) chorobliwie częste mycie rąk;

abnegacja /ˌabnɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
abnegation
  (przestarzałe, przestarzały) wyrzeczenie się, rezygnacja z korzyści dla dobra innych

abnegat /abˈnɛɡat/ (n)
abnegate
  człowiek niedbający o swój wygląd i własne wygody, zaniedbany

abolicja /ˌabɔˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
abolition
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;

abolicjonizm /ˌabɔlʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
abolitionism
  (historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;

abominacja /ˌabɔ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
abomination
  (książkowy) obrzydzenie, wstręt, odraza

abonament /ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt/ (n)
subscription
  regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
fee
  regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);

abonent /aˈbɔ̃nɛ̃nt/ (n)
subscriber
  osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

aboralny /ˌabɔˈralnɨ/ (adj)
aboral
  (biologia, biologiczny) przeciwgębowy, leżący po przeciwnej stronie ciała w stosunku do oralnego

aborcja /aˈbɔrʦ̑ʲja/ (n)
abortion
  (medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

abordaż /aˈbɔrdaʃ/ (n)
boarding
  (morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;

aborygen /ˌabɔˈrɨɡɛ̃n/ (n)
aborigine
  (książkowy) pierwotny mieszkaniec jakiegoś obszaru lub kraju

aborygeński /ˌabɔrɨɡˈɛɲski/ (adj)
aboriginal, Aboriginal
  związany z Aborygenami, dotyczący Aborygenów
aboriginal
  związany z pierwotnymi mieszkańcami danego miejsca

abrahamiczny /ˌabraxamˈitʃnɨ/ (adj)
Abrahamitic, Abrahamitical
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się od Abrahama

abrahamizm /ˌabraxˈamizm/ (n)
Abrahamism
  (teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) monoteizm abrahamiczny

abrahamowy /ˌabraxãˈmɔvɨ/ (adj)
Abrahamitic, Abrahamitical
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się od Abrahama

abrewiacja /ˌabrɛˈvʲjaʦ̑ʲja/ (n)
abbreviation
  (książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów

abrewiatura /ˌabrɛvʲjaˈtura/ (n)
abbreviation
  (książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;

abrewiologia /ˌabrɛvʲjɔˈlɔɟja/ (n)
abbreviology
  nauka o skróceniach językowych

abriktozaur /ˌabrʲikˈtɔzawr/ (n)
abrictosaurus
  (paleontologia, paleontologiczny) dwunożny, roślinożerny dinozaur z rodziny heterodontozaurów, ornitopod wyglądem przypominający heterodontozaura;

absces /ˈapsʦ̑ɛs/ (n)
abscess
  (medycyna, medyczny) ropień

absencja /apˈsɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
absence, absenteeism
  nieobecność w danym miejscu, zwłaszcza w pracy

absolucja /ˌapsɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
absolution
  (przestarzałe, przestarzały) uwolnienie, wyrok sądowy uwalniający oskarżonego
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;

absolut /apˈsɔlut/ (n)
absolute
  to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg;

absolutnie /ˌapsɔˈlutʲɲɛ/ (adv)
absolutely
  całkowicie, niezależnie od niczego

absolutny /ˌapsɔˈlutnɨ/ (adj)
absolute
  całkowity, zupełny, bezwzględny
  (filozofia, filozoficzny) istniejący obiektywnie
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad
  niekwestionowany

absolutorium /ˌapsɔluˈtɔrʲjũm/ (n)
exoneration
  (oficjalnie) zwolnienie od odpowiedzialności

absolutyzm /ˌapsɔˈlutɨsm̥/ (n)
absolutism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

absolutyzm oświecony /ˌapsɔlˈutɨzm ˌɔɕfʲɛtsˈɔnɨ/ (n)
enlightened absolutism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ostatnia faza absolutyzmu;

absolwent /apˈsɔlvɛ̃nt/ (n)
graduate
  osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

absolwentka /ˌapsɔlˈvɛ̃ntka/ (n)
graduate
  dziewczyna lub kobieta, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs

absolwować /ˌapsɔlˈvɔvaʨ̑/ (v)
absolve
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać absolucji, rozgrzeszenia

absorbancja /ˌapsɔrbˈantsja/ (n)
absorbance, absorbency
  (fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna, współczynnik pochłaniania światła

absorbat /apˈsɔrbat/ (n)
absorbate
  (chemia, chemiczny) składnik gazowy pochłaniany przez absorbent podczas absorpcji

absorbent /apˈsɔrbɛ̃nt/ (n)
absorbent
  (chemia, chemiczny) substancja, która pochłania wgłębnie (absorbuje) inną (absorbat)

absorber /apˈsɔrbɛr/ (n)
absorber, absorption apparatus
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do pochłaniania niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz.

absorbować /ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑/ (v)
absorb, imbibe
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie
absorb, engross
  (przenośnie, przenośnia) całkowicie pochłaniać czyjeś myśli, uwagę, czas; zajmować kogoś

absorpcja /apˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
absorption
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
  proces pochłaniania energii fali przez ciało;

abstrahować /ˌapstraˈxɔvaʨ̑/ (v)
abstract
  (filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego
  (książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś

abstrakcjonistyczny /ˌapstrakʦ̑ʲjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
abstractionist
  (sztuka) związany z abstrakcjonizmem

abstrakcjonizm /ˌapstrakˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
abstractionism
  (sztuka) kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;

abstrakcyjny /ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
abstract
  nie mający związku z rzeczywistością

abstrakt /ˈapstrakt/ (n)
abstract
  (filozofia, filozoficzny) pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie
  (książkowy) zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim

abstynencja /ˌapstɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
abstinence, teetotalism
  (medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;

abstynent /apsˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
teetotaller, teetotaler
  osoba nie pijąca napojów alkoholowych
abstainer
  osoba wstrzemięźliwa, powściągliwa, powstrzymująca się od czegoś

absurd /ˈapsurt/ (n)
absurdity
  nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

absurdalnie /ˌapsurˈdalʲɲɛ/ (adv)
absurdly
  w sposób absurdalny

absurdalność /ˌapsurdˈalnɔɕtɕ/ (n)
absurdity, ridiculousness
  cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność

absurdalny /ˌapsurˈdalnɨ/ (adj)
absurd
  nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

absynt /ˈapsɨ̃nt/ (n)
absinth, absinthe
  (spożywczy) alkoholowy napój wysokoprocentowy, otrzymywany w procesie destylacji z różnego rodzaju ziół, przede wszystkim z kwiatów i liści piołunu;

absyntowy /ˌapsɨntˈɔvɨ/ (adj)
absinthian
  związany z absyntem; zawierający absynt

absztyfikant /ˌapʃtɨˈfʲikãnt/ (n)
wooer
  (książkowy) (żartobliwie) osoba starająca się o względy kobiety; konkurent, zalotnik

abugida /ˌabuɡʲˈida/ (n)
abugida
  (językoznawstwo, językoznawczy) alfabet sylabiczny

abulia /aˈbulʲja/ (n)
abulia
  chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji

abuliczny /ˌabulˈitʃnɨ/ (adj)
abulic
  (psychologia, psychologiczny) związany z abulią, dotyczący abulii

abuzywny /ˌabuzˈɨvnɨ/ (adj)
abusive
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) naruszający zasady współżycia społecznego, stanowiący nadużycie, zawierający zakazane zapisy

acefalia /ˌaʦ̑ɛˈfalʲja/ (n)
acephaly
  (medycyna, medyczny) letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;

acenaften /ˌaʦ̑ɛ̃ˈnaftɛ̃n/ (n)
acenaphthene
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny

acenokumarol /ˌatsɛnˌɔkumˈarɔl/ (n)
acenocoumarol
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K;

acerola /ˌaʦ̑ɛˈrɔla/ (n)
acerola
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Malpighia glabra L., malpigia granatolistna

acerra /atsˈɛra/ (n)
acerra
  mały, przenośny ołtarzyk, ustawiany przed zmarłym, na którym palono perfumy, używany też jako przenośny ołtarz w czasie uroczystości pogrzebowych;
  skrzynka z brązu lub marmuru, służąca w starożytnym Rzymie do przechowywania kadzidła do ofiar;

acetal /aˈʦ̑ɛtal/ (n)
acetal
  (chemia, chemiczny) związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej;

acetaldehyd /ˌatsɛtaldˈɛxɨt/ (n)
acetaldehyde
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

acetalowy /ˌaʦ̑ɛtaˈlɔvɨ/ (adj)
acetalic
  (chemia, chemiczny) związany z acetalem, odnoszący się do acetali

acetamid /ˌaʦ̑ɛˈtãmʲit/ (n)
acetamide, ethanamide
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C2H5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;

acetanilid /ˌaʦ̑ɛtãˈɲilʲit/ (n)
acetanil, acetanilid, acetanilide, antifebrin
  (chemia, chemiczny) związek organiczny o wzorze sumarycznym C8H9NO, pochodna aniliny, bezbarwna substancja krystaliczna, wykorzystywany do produkcji leków i barwników;

acetofenon /ˌaʦ̑ɛtɔˈfɛ̃nɔ̃n/ (n)
acetophenone, phenyl methyl ketone, phenylethanone
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy ketonów o wzorze sumarycznym C8H8O, najprostszy keton alkilo-aromatyczny, ciecz o przyjemnym zapachu, wykorzystywany do produkcji leków, substancji zapachowych oraz jako rozpuszczalnik;

aceton /aˈʦ̑ɛtɔ̃n/ (n)
acetone, dimethyl ketone, dimethylformaldehyde, propanone
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

acetonemia /ˌatsɛtɔnˈɛmja/ (n)
acetonemia
  (medycyna, medyczny) gromadzenie się we krwi ciał acetonowych, świadczące o nieprawidłowej przemianie materii

acetyl /atsˈɛtɨl/ (n)
acetyl
  (chemia, chemiczny) rodzaj grupy funkcyjnej typu acylowego wywodzącej się z kwasu octowego;

acetylen /ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n/ (n)
acetylene
  (chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

acetylowanie /ˌatsɛtˌɨlɔvˈaɲʲɛ/ (n)
acetylation
  (chemia, chemiczny) reakcja podstawiania atomu wodoru w cząsteczkach związku organicznego grupą acetylową (CH3CO–);

ach /ax/ (interjection)
ah, oh
  …służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

achajski /aˈxajsʲci/ (adj)
Achaean
  (odrzeczownikowy) Achaja, Achaj, Achajczyk, Achajka

acheiropita /ˌaxɛˌirɔpˈita/ (n)
Acheiropoieta
  (plastyka) wizerunek postaci uważany za powstały w nadnaturalny, cudowny sposób;

achondryt /aˈxɔ̃ndrɨt/ (n)
achondrite
  (geologia, geologiczny) (astronomia, astronomiczny) meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów

achromat /axˈrɔ̃mat/ (n)
achromat, achromatic lens
  (optyka, optyczny) (fotografia) (fizyka, fizyczny) układ optyczny, zestaw dwóch soczewek zrobionych z gatunków szkła o różnej dyspersji połączonych razem;

achromatopsja /ˌaxrɔmatˈɔpsja/ (n)
achromatopsia
  (medycyna, medyczny) duża lub całkowita niemożność rozpoznawania barw;

achy i ochy /ˈaxɨ i‿ˈɔxɨ/ (idiom)
oohing and ahhing
  (potocznie, potoczny) przesadne zachwyty

acid house /ˈatɕit xɔˈusɛ/ (n)
acid house
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w tanecznej muzyce house, charakteryzujący się hipnotycznym rytmem linii basowej;

acid jazz /ˈatɕid dʒˈɛs/ (n)
acid jazz, acid-jazz
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w tanecznej muzyce popularnej, łączący jazz, blues i soul z funkowym rytmem;

acid rock /ˈatɕit ɹˈɔk/ (n)
acid rock
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w muzyce rockowej, zawierający elementy psychodeliczne;

acid trance /ˈatɕit trˈantsɛ/ (n)
acid trance
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w tanecznej muzyce trance, z aranżacją stopniowo wprowadzającą napięcie;

acidic folk /atɕˈidʲits fˈɔlk/ (n)
acidic folk
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w muzyce folkowej, zawierający elementy psychodeliczne

acro-joga /ˈatsrɔjˈɔɡa/ (n)
acro-yoga, acroyoga
  (sport, sportowy) rodzaj treningu, który łączy elementy jogi, masażu tajskiego i akrobatyki

acydoza /ˌatsɨdˈɔza/ (n)
acidosis
  (medycyna, medyczny) (zobacz) kwasica

acykliczny /ˌatsɨklˈitʃnɨ/ (adj)
acyclic
  (matematyka, matematyczny) nieposiadający cykli
  niecykliczny

acyklowir /ˌatsɨklˈɔvir/ (n)
aciclovir, acyclovir
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwwirusowy na zakażenia herpeswirusami; analog guanozyny

ad us. ext. /ˈat ˈus ˈɛkst/ (acronym)
ad us. ext.
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (łacina) = ad usum externum → do użytku zewnętrznego

ad us. int. /ˈat ˈus ˈint/ (acronym)
ad us. int.
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (łacina) = ad usum internum → do użytku wewnętrznego

adadżio /aˈdaʤ̑ʲjɔ/ (n)
adage
  (choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;

adaks /ˈadaks/ (n)
addax
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Addax Laurillard, rodzaj ssaka parzystokopytnego z podrodziny antylopowców;

adamaszek /ˌadãˈmaʃɛk/ (n)
damask
  (włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

adamsyt /aˈdãmsɨt/ (n)
DM, adamsite, diphenylaminechlorarsine
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek arsenoorganiczny stosowany jako duszący bojowy środek trujący z podgrupy sternitów;

adaptabilność /ˌadaptabʲˈilnɔɕtɕ/ (n)
adaptive behavior
  (biologia, biologiczny) zdolność do fizjologicznego reagowania przystosowawczego komórek, tkanek, narządów organizmu na zmiany warunków jego środowiska;

adaptacja /ˌadapˈtaʦ̑ʲja/ (n)
adaptation
  przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka

adaptacyjny /ˌadaptatsˈɨjnɨ/ (adj)
adaptive
  taki, który potrafi się zmieniać, dostosowywać do wymagań albo do otoczenia

adapter /aˈdaptɛr/ (n)
record player
  (technologia, technika, techniczny) główka odtwarzająca w gramofonie elektrycznym, zastępująca membranę – wkładka gramofonowa

adaptować /ˌadapˈtɔvaʨ̑/ (v)
adapt
  dostosować/dostosowywać do innego użytku

addendum /adˈːɛ̃ndũm/ (n)
addendum
  załączniki do pisma urzędowego (np. do umowy, podania)

adduktor /addˈuktɔr/ (n)
adductor
  (anatomia, anatomiczny) mięsień przywodzący kończynę do osi ciała;

addycja /addˈɨtsja/ (n)
addition
  (biologia, biologiczny) mutacja polegająca na wstawieniu jednej lub większej liczby zasad
addition, addition reaction
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez produktów ubocznych;

addytywny /ˌaddɨtˈɨvnɨ/ (adj)
additive
  związany z dodawaniem, powstający przez dodawanie

adekwatność /ˌadɛˈkfatnɔɕʨ̑/ (n)
adequacy
  odpowiedniość

adekwatny /ˌadɛˈkfatnɨ/ (adj)
adequate, appropriate, proportional, suitable, proportionate
  dokładnie czemuś odpowiadający

adenina /ˌadɛɲˈina/ (n)
adenine
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, składnik nukleotydów tworzących kwasy nukleinowe;

adenoid /ˌadɛ̃ˈnɔ<sup>j</sup>it/ (n)
adenoids
  (anatomia, anatomiczny) (zobacz) migdałek gardłowy

adenoidalny /ˌadɛnˌɔidˈalnɨ/ (adj)
adenoidal
  związany z adenoidem, dotyczący adenoidu

adenotomia /ˌadɛnɔtˈɔmja/ (n)
adenoidectomy
  (medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;

adenozynotrójfosforan /ˌadɛnˌɔzɨnˌɔtrujfɔsfˈɔran/ (n)
adenosine triphosphate
  (biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;

adept /ˈadɛpt/ (n)
student
  osoba, która się kształci, szczególnie osoba zdobywająca wiedzę praktyczną

adhan /ˈatxan/ (n)
adhan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny)muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;

adhezja /atxˈɛzja/ (n)
adhesion
  (fizyka, fizyczny) przyciąganie się wzajemne cząsteczek stykających się powierzchni różnych ciał;

adho mukha svanasana /ˈatxɔ mˈukxa sfˌanasˈana/ (n)
adho mukha shvanasana
  jedna z asan; pozycja, w której ciało jest zgięte wpół i pochylone do przodu, wyprostowane nogi i ramiona oparte są podłodze

adhokracja /ˌatxɔkrˈatsja/ (n)
adhocracy
  ustrój organizacyjny charakteryzująca się tymczasowością i zredukowaną do minimum strukturą formalną;

adiabatyczny /ˌadjabatˈɨtʃnɨ/ (adj)
adiabatic
  (fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

adios /ˈadjɔs/ (interjection)
adios
  (potocznie, potoczny) do widzenia, do zobaczenia

adipocyt /ˌadʲiˈpɔʦ̑ɨt/ (n)
adipocyte, fat cell, lipocyte
  (biologia, biologiczny) komórka syntetyzująca i magazynująca trójglicerydy (tłuszcze proste)

admin /ˈadmʲĩn/ (n)
admin
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) (zobacz) administrator

administracja /ˌadmʲĩɲiˈstraʦ̑ʲja/ (n)
management
  kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp.
administration
  system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;
administration, management
  zarządzanie czymś, administrowanie

administracyjny /ˌadmʲĩɲistraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
administrative
  związany z administracją i administrowaniem

administrator /ˌadmʲĩɲiˈstratɔr/ (n)
administrator
  osoba zarządzająca czymś

administrować /ˌadmʲĩɲiˈstrɔvaʨ̑/ (v)
administer
  sprawować zarząd, kierować jakąś wyodrębnioną dziedziną działalności

admiracja /ˌadmirˈatsja/ (n)
admiration
  (książkowy) (dawniej, dawny) przejaw podziwu i uwielbienia dla kogoś lub czegoś

admiralicja /ˌadmʲiraˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
admiralty, admiralship
  budynek mieszący admiralicję (1.1)
  korpus admirałów
  władze naczelne marynarki wojennej

admirał /adˈmʲiraw/ (n)
admiral
  (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
  (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

admirować /ˌadmirˈɔvatɕ/ (v)
admire
  (przestarzałe, przestarzały) (książkowy) podziwiać kogoś, uwielbiać go

admitancja /ˌadmitˈantsja/ (n)
admittance
  (fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

adnotacja /ˌadnɔˈtaʦ̑ʲja/ (n)
annotation
  uwaga, dopisek, przypisek, notatka
  (informatyka, informatyczny) w Javie: metadane dodawane na poziomie kodu źródłowego do klas, metod, zmiennych, pakietów i parametrów

adobe /adˈɔbɛ/ (n)
adobe
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) suszona na słońcu, niewypalana cegła

adopcja /aˈdɔpʦ̑ʲja/ (n)
adoption
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

adopcjanizm /ˌadɔptsjˈaɲizm/ (n)
adoptionism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd teologiczny według którego Jezus nie był naturalnym Synem Bożym a został usynowiony dopiero po narodzinach lub po chrzcie w Jordanie albo tuż przed śmiercią;

adopcyjny /ˌadɔptsˈɨjnɨ/ (adj)
adoptive
  związany z adopcją, dotyczący adopcji

adoptować /ˌadɔpˈtɔvaʨ̑/ (v)
adopt
  dokonywać / dokonać adopcji

adoracyjny /ˌadɔratsˈɨjnɨ/ (adj)
adoring, worship
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adoracją Najświętszego Sakramentu, używany podczas adoracji

adorator /ˌadɔˈratɔr/ (n)
womaniser
  mężczyzna zabiegający o względy kobiety

adorować /ˌadɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
worship
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego
adore
  uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem

adrenalina /ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/ (n)
adrenaline, epinephrine
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

adres /ˈadrɛs/ (n)
address
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

adres mailowy /ˈadrɛs mˌailˈɔvɨ/ (n)
e-mail address, email address, e-dress
  (informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

adresarka /ˌadrɛˈsarka/ (n)
addressograph
  (technologia, technika, techniczny) maszyna do drukowania adresów na masowych przesyłkach;

adresat /aˈdrɛsat/ (n)
addressee
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.
audience
  osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp.

adresować /ˌadrɛˈsɔvaʨ̑/ (v)
address
  umieszczać adres na liście, przesyłkę
  odnosić się, zwracać się do określonej osoby lub grupy

adresówka /ˌadrɛˈsufka/ (n)
dog ID tag, dog tag, pet ID tag, pet tag
  mały identyfikator z imieniem zwierzęcia domowego (psa, kota, rzadziej fretki), adresem zamieszkania i/lub numerem telefonu jego opiekuna doczepiany do obroży zwierzęcia

adret /ˈadrɛt/ (n)
adret
  (geografia, geograficzny) stok góry lub wzgórza będący bardziej nasłoneczniony w stosunku do przeciwnego stoku tego samego wzniesienia bądź pasma górskiego;

adsorpcja /atˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
adsorption
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

adware /advˈarɛ/ (n)
adware
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów;
  (informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;

adwent /ˈadvɛ̃nt/ (n)
Advent, Christmas season
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

adwentysta /ˌadvɛ̃nˈtɨsta/ (n)
Adventist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

adwentyzm /advˈɛntɨzm/ (n)
adventism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański ruch podkreślający zbliżające się powtórne przyjście Chrystusa na Ziemię;

adwersarz /adˈvɛrsaʃ/ (n)
adversary, opponent
  (przestarzałe, przestarzały) oponent, rywal

adwokacki /ˌadvɔkˈatski/ (adj)
attorney
  związany z adwokatem lub adwokaturą

adwokat /adˈvɔkat/ (n)
lawyer, attorney, barrister
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

adwokat Boga /adˈvɔkad ˈbɔɡa/ (n)
God's advocate
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: duchowny, który podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego ma za zadanie przedstawić cechy świadczące o tym, że dana osoba powinna być błogosławionym lub kanonizowanym

adwokat diabła /adˈvɔkad ˈdʲjabwa/ (n)
devil's advocate
  (kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

adygejski /ˌadɨɡˈɛjski/ (n)
Adyghe
  (językoznawstwo, językoznawczy) język adygejski;

adyton /aˈdɨtɔ̃n/ (n)
adyton
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ukryta przestrzeń w sanktuarium greckim (np. w świątyni, gaju, grocie), dostępna tylko dla kapłanów i osób wybranych, które przeszły obrzęd oczyszczenia, gdzie przechowywane były świętości: posąg bóstwa, przedmioty kultu i dary dla niego, czasem mieściła się tam także wyrocznia;

adźiwika /ˌadʑivˈika/ (n)
Ajivika
  (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) jeden z nurtów filozoficzno-religijnych w Indiach głoszący determinizm, ascetyzm i swoisty ateizm

adżarski /adʒˈarski/ (adj)
Adjaran, Adjarian
  związany z Adżarią lub Adżarami

adżyka /adʒˈɨka/ (n)
adjika, adzhika, ajika
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z czerwonej papryki z dodatkiem soli, czosnku, ziół oraz orzecha włoskiego, pochodząca z kuchni kaukaskiej;

aeracja /ˌaɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
aeration, aerification
  napowietrzanie;

aerator /ˌaɛˈratɔr/ (n)
aerator
  ręczne lub automatyczne urządzenie ogrodnicze do napowietrzania gleby, którego główną częścią jest wał z kolcami lub kawałkami blachy tnącymi darń podczas obracania się;
  urządzenie do napowietrzania wody

aero- /aˈɛrɔ/
aero-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem

aerobik /ˌaɛˈrɔbʲik/ (n)
aerobics
  forma ćwiczeń wykonywana w rytm muzyki;

aerobiologia /ˌaɛrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
aerobiology
  nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym;

aerodrom /ˌaɛˈrɔdrɔ̃m/ (n)
aerodrome
  (przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

aerodynamiczny /ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
aerodynamic, aerodynamical
  (fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką

aerodynamika /ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
aerodynamics
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;
  (potocznie, potoczny) własności aerodynamiczne ciała

aeroenergetyka /ˌaɛrˌɔɛnɛrɡˈɛtɨkˌa/ (n)
wind energy
  (fizyka, fizyczny) energia wiatru

aerofagia /ˌaɛrɔˈfaɟja/ (n)
aerophagia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego polegające na nadmiernym połykaniu powietrza podczas jedzenia;

aerofiniszer /ˌaɛrɔfʲĩˈɲiʃɛr/ (n)
aerofinisher
  (lotnictwo, lotniczy) urządzenie stosowane do skracania dobiegu samolotu i jego wyhamowania, wykorzystywane głównie na pokładach lotniskowców;

aerofobia /ˌaɛrɔˈfɔbʲja/ (n)
aerophobia
  (medycyna, medyczny) chorobliwy lęk przed powietrzem (np. przeciągi, wiatr) lub przed ruchem w powietrzu (np. podróż samolotem)

aerograf /ˌaɛrˈɔɡraf/ (n)
airbrush, aerograph, air-brush
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;

aerografit /ˌaɛrɔɡrˈafit/ (n)
aerographite
  (technologia, technika, techniczny) syntetyczna piana zbudowana z siatki pustych węglowych nanorurek, jeden z najlżejszych na świecie materiałów;

aeroklub /ˌaɛrˈɔklup/ (n)
aero club, flying club
  organizacja, której członkami są piloci sportowi, skoczkowie spadochronowi, lotniarze, paralotniarze, modelarze lotniczy oraz miłośnicy lotnictwa

aerologia /ˌaɛrɔˈlɔɟja/ (n)
aerology
  (meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem górnych warstw atmosfery;

aerologiczny /ˌaɛrˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
aerologic
  (meteorologia, meteorologiczny) związany z aerologią

aeromechaniczny /ˌaɛrˌɔmɛxaɲˈitʃnɨ/ (adj)
aeromechanic
  (fizyka, fizyczny) związany z aeromechaniką, dotyczący aeromechaniki

aerometr /ˌaɛˈrɔ̃mɛtr̥/ (n)
aerometer
  (fizyka, fizyczny) przyrząd do pomiaru gęstości gazu

aerometria /ˌaɛrɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
aerometry
  (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się pomiarami gazów, w szczególności powietrza

aeronautyka /ˌaɛrɔ̃ˈnawtɨka/ (n)
aeronautics
  (książkowy) lotnictwo

aeronomia /ˌaɛrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
aeronomy
  nauka badająca właściwości fizyczne i chemiczne górnych warstw atmosfery;

aeronomiczny /ˌaɛrˌɔnɔmˈitʃnɨ/ (adj)
aeronomic
  (meteorologia, meteorologiczny) związany z aeronomią

aerostat /ˌaɛˈrɔstat/ (n)
aerostat
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny lżejszy od powietrza;

aerotropizm /ˌaɛrɔtrˈɔpizm/ (n)
aerotropism
  (biologia, biologiczny) wzrost organizmu w kierunku źródła tlenu lub w przeciwną stronę

aerożel /ˌaɛˈrɔʒɛl/ (n)
aerogel
  materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości

afatyczny /ˌafatˈɨtʃnɨ/ (adj)
aphasic
  (medycyna, medyczny) związany z afazją; cierpiący na afazję

afazja /aˈfazʲja/ (n)
aphasia
  (medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

afekcja /aˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
affection
  (dawniej, dawny) afekt, skłonność ku komu lub czemu

afekt /ˈafɛkt/ (n)
passion
  namiętność, silne uczucie
emotion
  wszelkie poruszenie lub wzruszenie umysłu

afektacja /ˌafɛkˈtaʦ̑ʲja/ (n)
affectation
  przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany

afektowanie /ˌafɛktɔˈvãɲɛ/ (adv)
gushingly
  (książkowy) w afektowany sposób

afektowany /ˌafɛktɔˈvãnɨ/ (adj)
gushing, gushy, la-di-da
  przesadny, sztuczny

afektować /ˌafɛkˈtɔvaʨ̑/ (v)
attitudinize
  zachowywać się w sposób nienaturalny

afera /aˈfɛra/ (n)
affair
  wydarzenie, które wywołało skandal;

afera rozporkowa /aˈfɛra ˌrɔspɔrˈkɔva/ (n)
zippergate
  (publikatory) (potocznie, potoczny) określenie wydarzeń związanych z zarzutami molestowania seksualnego przez osoby publiczne i z dochodzeniem w tej sprawie

afereza /ˌafɛˈrɛza/ (n)
apheresis
  (językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie;

aferzysta /ˌafɛˈʒɨsta/ (n)
schemer
  człowiek biorący udział w aferach kryminalnych

affidavit /ˌaffidˈavit/ (n)
affidavit
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dobrowolne, urzędowe, pisemne oświadczenie pod przysięgą

afgański /avˈɡãj̃sʲci/ (adj)
Afghan, Afghani
  odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistan u

afiks /ˈafʲiks/ (n)
affix
  (gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

afiliacja /ˌafʲiˈlʲjaʦ̑ʲja/ (n)
affiliation
  przyjęcie osoby lub organizacji do działającego już stowarzyszenia

afirmacja /ˌafʲirˈmaʦ̑ʲja/ (n)
affirmation
  potwierdzenie, utwierdzenie, akceptacja

afisz /ˈafʲiʃ/ (n)
poster
  (poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

afonia /aˈfɔ̃ɲja/ (n)
aphonia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie polegające na braku głosu;

aforystyczny /ˌafɔrɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
aphoristic, aphoristical
  dotyczący aforyzmów, związany z aforyzmami

aforyzm /aˈfɔrɨsm̥/ (n)
aphorism
  zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

afro /ˈafrɔ/ (n)
afro, 'fro
  rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

afro- /ˈafrɔ/
Afro-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Afryką

afroamerykański /ˌafrɔˌamɛrɨkˈaɲski/ (adj)
Afro-American, African American
  dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

afrobeat /afˈrɔbʲit/ (n)
afrobeat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny, powstały w Afryce w połowie lat 60. XX wieku, łączący afrykańskie rytmy z funkiem i jazzem;

afrodyzjak /ˌafrɔˈdɨzʲjak/ (n)
aphrodisiac
  (medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;

afrodyzjakalny /ˌafrɔdˌɨzjakˈalnɨ/ (adj)
aphrodisiac
  (medycyna, medyczny) związany z afrodyzjakiem; mający działanie afrodyzjaku; pobudzający

afrykanerski /ˌafrɨkãˈnɛrsʲci/ (n)
Afrikaans
  język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

afrykata /ˌafrɨkˈata/ (n)
affricate
  (językoznawstwo, językoznawczy) spółgłoska zwarto-szczelinowa;

afrykański /ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
African
  związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

aga /ˈaɡa/ (n)
agha
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oficer w stopniu aga (1.2)
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w sułtańskiej Turcji;
  tytuł grzecznościowy w krajach muzułmańskich (pan)
cane toad, giant neotropical toad, marine toad
  (zoologia, zoologiczny) gatunek płaza z rodziny ropuchowatych (Rhinella marina);

agal /ˈaɡal/ (n)
agal
  krążek ze sznurka, służący do utrzymania na głowie kefiji;

agalmatolit /ˌaɡalmatˈɔlit/ (n)
pagodite
  minerał używany do wyrobu drobnych przedmiotów ozdobnych;

agamia /aɡˈamja/ (n)
agamogenesis
  (biologia, biologiczny) rozmnażanie bezpłciowe

agapant /aˈɡapãnt/ (n)
agapanthus
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;

agape /aˈɡapɛ/ (n)
agape
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezwarunkowa miłość Boga do człowieka;

agar /ˈaɡar/ (n)
agar, agarwood, oodh
  żywiczne drewno różnych gatunków drzew z rodzaju Aquilaria;

agardyt /aˈɡardɨt/ (n)
agardite
  rodzaj minerału;

agat /ˈaɡat/ (n)
agate
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

agawa /aˈɡava/ (n)
agave
  (botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

agawa amerykańska /aˈɡava ˌãmɛrɨˈkãj̃ska/ (n)
agave Americana
  (botanika, botaniczny) gatunek roślin zielnych należących do rodziny agawowatych;

agawa sizalowa /aɡˈava ɕˌizalˈɔva/ (n)
sisal
  (botanika, botaniczny) Agave sisalana, gatunek rośliny należącej do rodziny agawowatych;

agencja /aˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
agency
  firma świadcząca różne usługi

agenda /aˈɡɛ̃nda/ (n)
branch
  filia urzędu lub instytucji
agenda
  terminarz
  ustalony plan jakiegoś spotkania

agent /ˈaɡɛ̃nt/ (n)
agent
  pracownik wywiadu
  tajny pracownik policji lub służb specjalnych
  przedstawiciel jakiejś firmy

aggiornamento /ˌaɡɡʲɔrnamˈɛntɔ/ (n)
aggiornamento
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) polityka Kościoła rzymskokatolickiego polegająca na unowocześnieniu i modernizacji doktryn oraz instytucji kościelnych, będąca jednym z dążeń II Soboru Watykańskiego;

agitacja /ˌaɟiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
agitation
  działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;

agitator /ˌaɟiˈtatɔr/ (n)
agitator
  osoba prowadząca agitację

aglet /ˈaɡlɛt/ (n)
aglet
  (technologia, technika, techniczny) skuwka na końcu sznurowadła

aglomeracja /ˌaɡlɔmɛrˈatsja/ (n)
agglomeration
  (urbanistyka, urbanistyczny) zespół miasto i osiedli, skupionych na względnie małym obszarze, zazwyczaj wokół dużego miasta lub ośrodka przemysłowego;
  nagromadzenie, skupienie czegoś; (także, też) to, co zostało zgromadzone

aglutynacyjny /ˌaɡlutˌɨnatsˈɨjnɨ/ (adj)
agglutinative
  (językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany

aglutynina /ˌaɡlutɨ̃ˈɲĩna/ (n)
agglutinin
  (fizjologia, fizjologiczny) przeciwciało biorące udział w zlepianiu aglutynogenów podczas aglutynacji;

agnat /ˈaɡnat/ (n)
agnate
  (dawniej, dawny) krewny w linii męskiej

agnostycyzm /ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
agnosticism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

agnostyczny /ˌaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
agnostic
  (filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami

agnostyk /aˈɡnɔstɨk/ (n)
agnostic
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu

agogo /aˈɡɔɡɔ/ (n)
agogo bell
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny pochodzenia afrykańskiego zbudowany co najmniej z dwóch dzwonków połączonych zakrzywionym uchwytem;

agon /ˈaɡɔ̃n/ (n)
agon
  zawody sportowe, muzyczne oraz turnieje poetów w starożytnej Grecji

agonia /aˈɡɔ̃ɲja/ (n)
agony
  stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

agonista /ˌaɡɔ̃ˈɲista/ (n)
agonist
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) czynnik współdziałający, o podobnym działaniu do czegoś;

agonistyka /ˌaɡɔɲˈistɨkˌa/ (n)
agonistics
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: współzawodnictwo w agonach

agora /aˈɡɔra/ (n)
agora
  (historia, historyczny, historycznie) podejmujące najważniejsze decyzje zgromadzenie zwoływane w greckich państwach-miastach

agorafobia /ˌaɡɔraˈfɔbʲja/ (n)
agoraphobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

agrafa /aˈɡrafa/ (n)
agrapha
  termin odnoszący się do słów Jezusa, niezapisanych w Nowym Testamencie;

agrafka /aˈɡrafka/ (n)
safety pin
  rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

agramatyzm /ˌaɡramˈatɨzm/ (n)
agrammatism
  (językoznawstwo, językoznawczy) (medycyna, medyczny) rodzaj afazji, niezdolność do prawidłowego łączenia wyrazów w zdania;

agrarny /aˈɡrarnɨ/ (adj)
agrarian
  rolniczy, rolny

agrarystyczny /ˌaɡrarɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
agrarian
  (historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z agraryzmem

agregat /aˈɡrɛɡat/ (n)
aggregate
  (technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze

agresja /aˈɡrɛsʲja/ (n)
aggression
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
  (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

agresor /aˈɡrɛsɔr/ (n)
aggressor
  ktoś, kto dopuszcza się agresji
  państwo działające lub posługujące się metodami agresji

agrest /ˈaɡrɛst/ (n)
gooseberry bush plant
  (botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;
gooseberry
  (spożywczy) owoc agrestu (1.1)

agresywnie /ˌaɡrɛsˈɨvɲʲɛ/ (adv)
aggressively
  w sposób agresywny

agresywność /ˌaɡrɛsˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
aggressiveness
  cecha tego, co agresywne; cecha tych, którzy są agresywni

agresywny /ˌaɡrɛˈsɨvnɨ/ (adj)
aggressive, aggro
  zachowujący się wrogo, napastliwie

agrobiologia /ˌaɡrɔbjɔlˈɔɡja/ (n)
agrobiology
  nauka o ogólnych prawach biologicznych stanowiących podstawę uprawy roślin i hodowli zwierząt;

agrobiologiczny /ˌaɡrɔbjˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
agrobiological, agrobiologic
  (rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) związany z agrobiologią lub agrobiologami

agrobiotechnologia /ˌaɡrɔbjˌɔtɛxnɔlˈɔɡja/ (n)
agrobiotechnology
  nauka o zastosowaniu biotechnologii w rolnictwie

agrochemia /ˌaɡrɔxˈɛmja/ (n)
agrochemistry
  (chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;

agrochemiczny /ˌaɡrɔxɛmˈitʃnɨ/ (adj)
agrochemical
  (chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związany z agrochemią

agrofizyczny /ˌaɡrɔfizˈɨtʃnɨ/ (adj)
agrophysical
  (rolnictwo, rolniczy) dotyczący agrofizyki

agrofizyka /ˌaɡrɔfˈizɨkˌa/ (n)
agricultural physics, agrophysics
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki;

agroklimatologia /ˌaɡrɔklˌimatɔlˈɔɡja/ (n)
agroclimatology
  dział klimatologii badający oddziaływanie warunków klimatycznych na uprawę roślin;

agrometeorologia /ˌaɡrɔmˌɛtɛˌɔrɔlˈɔɡja/ (n)
agrometeorology
  dział meteorologii badający wpływ zjawisk meteorologicznych na uprawę roślin, produkcję rolniczą i leśną oraz vice versa;

agrometr /aɡrˈɔmɛtr/ (n)
agrometer
  linijka z podziałką, służąca do obliczania powierzchni według planu

agronom /aˈɡrɔ̃nɔ̃m/ (n)
agronomist
  specjalista zajmujący się agronomią;

agronomia /ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
agronomy, agricultural science
  (rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

agronomiczny /ˌaɡrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
agronomic
  związany z agronomią, dotyczący agronomii

agroturystyka /ˌaɡrɔtuˈrɨstɨka/ (n)
agriturism
  (rolnictwo, rolniczy) (turystyka, turystyczny) wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, może być połączony z pracą w gospodarstwie;

agulski /aɡˈulski/ (n)
Aghul
  (językoznawstwo, językoznawczy) język agulski;

aguti /aˈɡutʲi/ (n)
agouti
  (zoologia, zoologiczny) Dasyprocta, roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;

aha /ˈaxa/ (interjection)
aha, oh
  …wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia
aha, oh by the way, oh yes
  …wyrażenie przypomnienia

ahinsa /aˈxʲĩw̃sa/ (n)
ahimsa, ahinsa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zasada moralna hinduizmu, buddyzmu i dźinizmu, nakazująca poszanowanie wszelkiego życia, odrzucająca zabijanie i zadawanie obrażeń fizycznych wszelkim istotom żywym – ludziom, zwierzętom, a w dźinizmie także roślinom i Ziemi;

ahistoryczny /ˌaçistɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
ahistorical, unhistorical
  pokazujący wydarzenia historyczne bez kontekstu, bez działania czynników historycznych

ahoj /aˈxɔj/ (interjection)
ahoy
  pozdrowienie, zawołanie, okrzyk mający zwrócić uwagę; słowo używane zwykle wśród marynarzy i żeglarzy

aikido /ajˈcidɔ/ (n)
aikido
  japońska sztuka samoobrony;

ais /ˈais/ (n)
A-sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk a podwyższony o półton;

ais-moll /ˈaismˈɔll/ (n)
a-sharp minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku ais (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

aisis /ˈajsʲis/ (n)
A double sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk a podwyższony o cały ton;

aj /aj/ (interjection)
ouch
  …oznajmiający ból lub zaskoczenie

aj waj /ˈaj ˈvaj/ (interjection)
oy vey
  żydowski okrzyk wyrażający emocje, nerwy, zdziwienie, wzruszenie

ajatollah /ˌajaˈtɔlːax/ (n)
ayatollah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;

ajmak /ˈajmak/ (n)
aimag
  (administracja) jednostka administracyjna w Górnym Ałtaju, w Buriato-Mongolii i w Mongolii;

ajoen /ajˈɔɛn/ (n)
ajoene
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny występujący w czosnku, bezwonny produkt rozpadu alliiny

ajran /ˈajran/ (n)
airan
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

ajurweda /ˌajurˈvɛda/ (n)
Ayurveda
  (medycyna, medyczny) (starożytność) system medycyny indyjskiej rozwinięty w starożytności

ajurwedyjski /ˌajurvɛˈdɨjsʲci/ (adj)
Ayurvedic, ayurvedic
  związany z ajurwedą – medycyną indyjską

ajwar /ˈajvar/ (n)
ajvar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bałkańska pasta przyrządzana z papryki, bakłażanów i pomidorów;

akacja /aˈkaʦ̑ʲja/ (n)
acacia
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

akademia /ˌakaˈdɛ̃mʲja/ (n)
academy
  instytucja, towarzystwo naukowe
academy, drama school
  szkoła wyższa;

akademicki /ˌakadɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci/ (adj)
academic, academical
  (szkolnictwo, szkolny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
  zgodny z określonymi, utartymi wzorami
theoretical, theoretic
  taki, który jest teoretyczny; nie jest praktyczny

akademik /ˌakaˈdɛ̃mʲik/ (n)
dorm, dormitory, hall of residence
  (studencki) dom akademicki;

akadiański /ˌakaˈdʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
Acadian
  odnoszący się do Akadii

akadyjski /ˌakadˈɨjski/ (adj)
Akkadian
  dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

akadyjski /ˌakadˈɨjski/ (n)
Akkadian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

akalkulia /ˌakalˈkulʲja/ (n)
acalculia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie zdolności procesów liczenia;

akant /ˈakãnt/ (n)
acanthus
  (architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1);
  (botanika, botaniczny) Acanthus L., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; .

akantyt /akˈantɨt/ (n)
acanthite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczków, jednoskośna odmiana argentytu ;

akapit /aˈkapʲit/ (n)
paragraph
  fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

akatyst /aˈkatɨst/ (n)
akathist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;

akceleracja /ˌaktsɛlɛrˈatsja/ (n)
acceleration
  przyspieszenie

akceleracyjny /ˌaktsɛlˌɛratsˈɨjnɨ/ (adj)
accelerative
  związany z przyspieszeniem lub przyspieszaniem, akceleracją; służący do przyspieszania

akcent /ˈakʦ̑ɛ̃nt/ (n)
stress, accent
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

akcentować /ˌakʦ̑ɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
accent
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu
  podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk

akceptacja /ˌakʦ̑ɛpˈtaʦ̑ʲja/ (n)
acceptance, acceptation
  wyrażenie zgody

akceptant /aktsˈɛptant/ (n)
acceptor, accepter
  (ekonomia, ekonomiczny) osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;

akceptor /aktsˈɛptɔr/ (n)
acceptor
  (chemia, chemiczny) cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;

akceptowalny /ˌakʦ̑ɛptɔˈvalnɨ/ (adj)
acceptable
  możliwy do zaakceptowania, do przyjęcia

akceptować /ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑/ (v)
accept
  aprobować coś

akcesorium /ˌaktsɛsˈɔrjum/ (n)
accessory, accoutrement
  (urzędowy) (handel, handlowy) drobny przedmiot stanowiący dodatkowe wyposażenie

akcja /ˈakʦ̑ʲja/ (n)
action
  działanie zorganizowane
  (sport, sportowy) działania ofensywne, atak
  przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;
share, stock
  papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

akcja na okaziciela /ˈakʦ̑ʲja ˌna‿ɔkaʑiˈʨ̑ɛla/ (n)
bearer share
  (ekonomia, ekonomiczny) rodzaj akcji, na której nie ma oznaczonego właściciela - przeciwieństwo akcji imiennej;

akcjonariat pracowniczy /ˌakʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjat ˌpraʦ̑ɔvʲˈɲiʧ̑ɨ/ (n)
employee share ownership
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) forma własności, w której właścicielami większości akcji są pracownicy;

akcjonariusz /ˌakʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/ (n)
shareholder
  (ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

akcyza /akˈʦ̑ɨza/ (n)
excise tax
  (ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

akebia /akˈɛbja/ (n)
Akebie
  (botanika, botaniczny) Akebia, rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny krępieniowatych;

akebia pięciolistkowa /akˈɛbja pʲˌɛɲtɕɔlistkˈɔva/ (n)
chocolate vine, five-leaf akebia, five-leaf chocolate vine
  (botanika, botaniczny) Akebia quinata, gatunek pnącza z rodziny krępieniowatych;

akita /akˈita/ (n)
Akita
  (kynologia, kynologiczny) każda z dwóch ras psów: akita inu i akita amerykańska;
akita
  pies którejś z ras (1.1)

aklamacja /ˌaklãˈmaʦ̑ʲja/ (n)
acclamation, acclaim
  jednogłośny wybór, uznanie czegoś

aklimatyzacja /ˌaklimˌatɨzˈatsja/ (n)
acclimation, acclimatation, acclimatisation, acclimatization
  (biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;

aklina /aklˈina/ (n)
aclinic line
  (geografia, geograficzny) linia łącząca na mapie miejsca, gdzie odchylenie igły magnetycznej równe jest zeru;

akmeizm /akmˈɛizm/ (n)
Acmeism
  (literacko) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;

akolita /ˌakɔˈlʲita/ (n)
acolyte
  (kościelny) osoba, której udzielono posługi akolitatu;

akomodacja /ˌakɔ̃mɔˈdaʦ̑ʲja/ (n)
accommodation
  (medycyna, medyczny) dostosowanie się układu optycznego oka do ostrego widzenia
adjustment
  dostosowanie warunków oferty zakwaterowania
  przystosowanie sposobów katechizacji misyjnej do warunków życia ludności nauczanej

akompaniament /ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt/ (n)
accompaniment
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;

akompaniator /ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr/ (n)
accompanist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu

akompaniować /ˌakɔ̃mpãˈɲɔvaʨ̑/ (v)
accompany
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

akonto /aˈkɔ̃ntɔ/ (n)
advance
  (ekonomia, ekonomiczny) zadatek na spłatę z tytułu należności

akord /ˈakɔrt/ (n)
chord
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

akordeon /ˌakɔrˈdɛɔ̃n/ (n)
accordion
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

akordeonista /ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista/ (n)
accordionist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

akredytacja /ˌakrɛdɨtˈatsja/ (n)
accreditation
  oficjalna zgoda potrzebna dziennikarzom lub dyplomatom do wykonywania swoich zadań w danym miejscu

akredytować /ˌakrɛdɨtˈɔvatɕ/ (v)
accredit
  udzielać akredytacji

akrobata /ˌakrɔˈbata/ (n)
acrobat
  człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

akrobatyczny /ˌakrɔbatˈɨtʃnɨ/ (adj)
acrobatic
  związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

akrofobia /ˌakrɔˈfɔbʲja/ (n)
acrophobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

akrolit /aˈkrɔlʲit/ (n)
acrolith
  (sztuka) (starożytność) w starożytnej Grecji: posąg wykonany z dwóch materiałów;

akromegalia /ˌakrɔmɛɡˈalja/ (n)
acromegaly
  (medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

akropol /aˈkrɔpɔl/ (n)
acropolis
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu

aksamit /aˈksãmʲit/ (n)
velvet
  (włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

aksamitka /ˌaksãˈmʲitka/ (n)
marigold, tagetes
  (botanika, botaniczny) Tagetes, kwitnąca roślina ozdobna;

aksamitny /ˌaksãˈmʲitnɨ/ (adj)
velvet
  wykonany z aksamitu
velvety
  (przenośnie, przenośnia) gładki, miękki, delikatny

aksjologiczny /ˌaksjɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
axiological
  (filozofia, filozoficzny) związany z aksjologią, dotyczący aksjologii

aksjomat /akˈsʲjɔ̃mat/ (n)
axiom
  (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

aksjomatyczny /ˌaksʲjɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
axiomatic
  oparty na aksjomatach

aksolotl /aˈksɔlɔtl̥/ (n)
axolotl
  (zoologia, zoologiczny) forma larwalna niektórych płazów zdolna do rozmnażania płciowego

akson /ˈaksɔ̃n/ (n)
axon
  (biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

aksonometria /ˌaksɔ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
axonometry
  rodzaj rzutu równoległego, odwzorowanie przestrzeni na płaszczyznę z wykorzystaniem prostokątnego układu osi

aksonometryczny /ˌaksɔnˌɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
axonometric
  (matematyka, matematyczny) (geometria) związany z aksonometrią, dotyczący aksonometrii

aksynit /aˈksɨ̃ɲit/ (n)
axinite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

aksynomancja /ˌaksɨnɔmˈantsja/ (n)
axinomancy
  (ezoteryka) wróżba z rozżarzonego topora

akt /akt/ (n)
nude
  (sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;
act
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
  czyn, działanie
document
  (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument

akt urodzenia /ˈakt ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (n)
birth certificate
  akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

aktomiozyna /ˌaktɔmjɔzˈɨna/ (n)
actomyosin
  (biochemia, biochemiczny) powstający w wyniku skurczu mięśnia kompleks dwóch białek: aktyny i miozyny;

aktor /akˈtɔʒɨ/ /ˈaktɔr/ (n)
actor, performer
  osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

aktorka /akˈtɔrka/ (n)
actress
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

aktualizacja /ˌaktu<sup>w</sup>alʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
update
  czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja

aktualizowanie /ˌaktuˌalizɔvˈaɲʲɛ/ (n)
updating
  (rzeczownik odczasownikowy) od: aktualizować

aktualizować /ˌaktuˌalizˈɔvatɕ/ (v)
update
  czynić aktualnym

aktualny /ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
current
  dotyczący teraźniejszości

aktuariusz /ˌaktuˈarjuʃ/ (n)
actuary
  (ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych;

aktyn /ˈaktɨ̃n/ (n)
actinium
  (chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

aktynometr /ˌaktɨ̃ˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
actinometer
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do dokładnego mierzenia promieniowania słonecznego

aktynometryczny /ˌaktɨnˌɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
actinometric
  (fizyka, fizyczny) związany z aktynometrią lub aktynometrem, dotyczący aktynometrii lub aktynometru

aktywa /aktˈɨva/ (n)
assets
  (księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

aktywista /ˌaktɨˈvʲista/ (n)
activist
  bardzo czynny członek organizacji walczący w imię określonych praw lub przekonań

aktywizm /aktˈɨvizm/ (n)
activism
  czynna postawa; bycie aktywnym
  (filozofia, filozoficzny) przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością

aktywność /akˈtɨvnɔɕʨ̑/ (n)
activity
  działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału
  (chemia, chemiczny) pozorne efektywne stężenie substancji w roztworze;

aktywny /akˈtɨvnɨ/ (adj)
active
  biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający
  (chemia, chemiczny) zdolny do reakcji chemicznej lub przyspieszający ją

aktywować /ˌaktɨˈvɔvaʨ̑/ (v)
activate, enable
  sprawiać, że coś staje się aktywne

aktówka /akˈtufka/ (n)
briefcase
  płaska torba na dokumenty

akulturacja /ˌakultuˈraʦ̑ʲja/ (n)
acculturation
  (socjologia, socjologiczny) przyjęcie przez osobę lub grupę kultury innej grupy

akumulacja /ˌakumulˈatsja/ (n)
accumulation
  (książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

akumulacyjny /ˌakumˌulatsˈɨjnɨ/ (adj)
accumulative
  związany z akumulacją, gromadzeniem

akumulator /ˌakũmuˈlatɔr/ (n)
battery, accumulator
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

akumulatorek /ˌakũmulaˈtɔrɛk/ (n)
rechargeable battery
  (technologia, technika, techniczny) bateria, którą można ponownie naładować

akupresura /ˌakuprɛˈsura/ (n)
acupressure
  (medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;

akupunktura /ˌakupũŋkˈtura/ (n)
acupuncture
  (medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

akurat /aˈkurat/ (adv)
at this very moment, just
  wskazanie chwili, w której ma lub miało miejsce zdarzenie lub że chwilę wcześniej się zakończyło

akurat /aˈkurat/ (interjection)
a likely story, nothing of the kind, tell me another
  zaprzeczenie, protest wobec zastanego stanu lub wcześniejszej wypowiedzi

akurat /aˈkurat/ (particle)
exactly, just, precisely
  podkreślenie dokładności informacji; właśnie tak / tyle / …
  podkreślenie, wskazanie obiektu lub obiektów wyróżnionych spośród innych

akuratność /ˌakurˈatnɔɕtɕ/ (n)
accuracy
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest akuratne; cecha tych, którzy są akuratni

akustyczny /ˌakustˈɨtʃnɨ/ (adj)
unplugged
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) używający niezelektryfikowanych, tradycyjnych instrumentów
acoustic
  odnoszący się do zjawisk dźwiękowych

akustyka /akˈustɨkˌa/ (n)
acoustics
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach
  (fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków

akuszeria /ˌakuˈʃɛrʲja/ (n)
midwifery, obstetrics
  (dawniej, dawny) określenie położnictwa

akuszerka /ˌakuˈʃɛrka/ (n)
midwife, accoucheuse
  (przestarzałe, przestarzały) położna;

akwakultura /ˌakfakulˈtura/ (n)
aquaculture
  forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;

akwamaryn /ˌakfãˈmarɨ̃n/ (n)
aquamarine
  (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

akwamaryna /ˌakfãmaˈrɨ̃na/ (n)
aquamarine
  barwa niebieskawozielona

akwanauta /ˌakfanˈawta/ (n)
aquanaut
  osoba prowadząca badania podwodne dna morskiego

akwarela /ˌakfaˈrɛla/ (n)
watercolor, watercolour
  (sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie

akwarelista /ˌakfarɛlˈista/ (n)
watercolourist
  (sztuka) malarz malujący obrazy farbami akwarelowymi

akwarium /aˈkfarʲjũm/ (n)
aquarium, tank
  duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę
aquarium, fish tank
  hodowla ryb urządzona w akwarium (1.1)

akwarysta /ˌakfarˈɨsta/ (n)
aquarist
  (książkowy) hodowca zwierząt i roślin akwariowych

akwedukt /aˈkfɛdukt/ (n)
aqueduct
  kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

akwizycja /ˌakfizˈɨtsja/ (n)
acquisition
  (handel, handlowy) pozyskiwanie klientów, zbieranie zamówień w imieniu danej firmy

akworyna /ˌakfɔrˈɨna/ (n)
aequorin
  (biochemia, biochemiczny) u meduz: enzym katalizujący utlenianie w obecności wapnia;

ala /ˈala/ (n)
ala
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) starożytny oddział piechoty lub później jazdy Rzymu i Mezopotamii;
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) straż przyboczna króla Macedonii

alabaster /ˌalaˈbastɛr/ (n)
alabaster
  (mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

alanina /ˌalaɲˈina/ (n)
alanine
  (biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

alarm /ˈalarm/ (n)
alarm
  sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem

alarmować /ˌalarmˈɔvatɕ/ (v)
alarm
  wywoływać niepokój
alert
  zawiadamiać o niebezpieczeństwie lub sytuacji wymagającej szybkiego działania

alarmowy /ˌalarmˈɔvɨ/ (adj)
alarm, warning
  dający sygnał o grożącym niebezpieczeństwie

alaskański /ˌalaskˈaɲski/ (adj)
Alaskan
  związany z Alaską, pochodzący z Alaski

alaski /aˈlasʲci/ (adj)
Alaskan
  związany z Alaską, pochodzący z Alaski

alaskijski /ˌalaskˈijski/ (adj)
Alaskan
  związany z Alaską, pochodzący z Alaski

alawita /ˌalaˈvʲita/ (n)
Alawite
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca prądu religijnego na obrzeżach islamu

alba /ˈalba/ (n)
alb
  długa biała szata liturgiczna księży katolickich;

albarello /ˌalbaˈrɛlːɔ/ (n)
albarello
  zazwyczaj zdobione ceramiczne naczynie używane przez aptekarzy

albatros /alˈbatrɔs/ (n)
albatross
  (ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

albański /alˈbãj̃sʲci/ (adj)
Albanian
  związany z Albanią, dotyczący Albanii

albedo /alˈbɛdɔ/ (n)
albedo
  (fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;
  biała część skórki w owocach cytrusowych

albertozaur /ˌalbɛrˈtɔzawr/ (n)
albertosaurus
  (paleontologia, paleontologiczny) rodzaj teropoda z rodziny tyranozaurów;

albigens /albʲˈiɡɛns/ (n)
Albigensian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel heretyckiego ruchu w średniowiecznej Francji;

albigeński /ˌalbʲiɡˈɛɲski/ (adj)
Albigensian
  związany z albigensami, dotyczący albigensów

albigeński /ˌalbʲiɡˈɛɲski/ (possessiveAdjective)
Albigensian
  należący do albigensów, będący ich własnością

albinos /alˈbʲĩnɔs/ (n)
albino
  człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

albit /ˈalbʲit/ (n)
albite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy;

albo /ˈalbɔ/ (conjunction)
or
  …łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

album /ˈalbũm/ (n)
album
  zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

alchemia /alˈxɛ̃mʲja/ (n)
alchemy
  średniowieczna chemia, której zadaniem było odkrycie sposobu na przemianę metali nieszlachetnych w złoto

alchemiczny /ˌalxɛmˈitʃnɨ/ (adj)
alchemical
  dotyczący alchemii

alchemik /alˈxɛ̃mʲik/ (n)
alchemist
  osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

alcista /alʲˈʨ̑ista/ (n)
alto singer, countertenor
  chłopiec lub mężczyzna śpiewający altem

alczyk /ˈalʧ̑ɨk/ (n)
Little Auk
  (ornitologia, ornitologiczny) Alle alle, mały morski ptak z rodziny alk;

aldehyd /alˈdɛxɨt/ (n)
aldehyde
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

aldehyd octowy /aldˈɛxɨt ɔtstˈɔvɨ/ (n)
acetaldehyde
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów;

aldehyd salicylowy /aldˈɛxɨt sˌalitsɨlˈɔvɨ/ (n)
2-hydroxybenzaldehyde, o-hydroxybenzaldehyde, salicylaldehyde, salicylic aldehyde
  (chemia, chemiczny) związek organiczny wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym i w syntezie chemicznej;

aldopentoza /ˌaldɔpɛntˈɔza/ (n)
aldopentose
  (biochemia, biochemiczny) aldoza, która ma pięć atomów węgla w cząsteczce

aldosteron /ˌaldɔˈstɛrɔ̃n/ (n)
aldosterone
  (biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

ale /ɛjl/ /ˈalɛ/ (conjunction)
but, however
  …służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

ale /ɛjl/ /ˈalɛ/ (n)
ale
  (spożywczy) gatunek piwa;

alef /ˈalɛf/ (n)
aleph
  pierwsza litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ا), hebrajskiego (א), syryjskiego (ܐ);

alegat /aˈlɛɡat/ (n)
addendum
  (przestarzałe, przestarzały) dokument, załącznik;

alegoreza /ˌalɛɡɔˈrɛza/ (n)
allegorizing
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dwustopniowy sposób interpretacji znaków polegający na odczytywaniu najpierw znaczenia dosłownego, a później głębszego;

alegoria /ˌalɛˈɡɔrʲja/ (n)
allegory
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

alegorycznie /ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
allegorically
  przenośnie, w sposób alegoryczny

alegoryczny /ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
allegoric, allegorical
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

aleja /aˈlɛja/ (n)
avenue
  droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

alejka /aˈlɛjka/ (n)
alley, path
  wąska uliczka spacerowa

aleksandretta obrożna /ˌalɛksandrˈɛtta ɔbrˈɔʒna/ (n)
ring-necked parakeet, rose-ringed parakeet
  (ornitologia, ornitologiczny) Psittacula krameri, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujący m.in. w środkowej Afryce i na Półwyspie Indyjskim;

aleksandryt /ˌalɛksˈandrɨt/ (n)
alexandrite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu;

aleksytymia /ˌalɛksɨtˈɨmja/ (n)
alexithymia
  (psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

alergen /aˈlɛrɡɛ̃n/ (n)
allergen
  (medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

alergia /aˈlɛrʲɟja/ (n)
allergy
  (medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

alergiczny /ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
allergic
  związany z alergią

alergik /aˈlɛrʲɟik/ (n)
allergy sufferer
  osoba uczulona na działanie alergenów

alergolog /ˌalɛrˈɡɔlɔk/ (n)
allergist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych

alergologia /ˌalɛrɡɔˈlɔɟja/ (n)
allergology
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się badaniem, leczeniem i zapobieganiem alergii;

alergologiczny /ˌalɛrɡˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
allergological
  (medycyna, medyczny) związany z alergologią, dotyczący alergologii

aleucki /alˈɛwtski/ (adj)
Aleut
  związany z Aleutami (Wyspami Aleuckimi) lub Aleutami (ludźmi)

aleuromancja /ˌalɛwrɔmˈantsja/ (n)
aleuromancy
  (ezoteryka) wróżba z mąki pszennej

ależ /ˈalɛʃ/ (interjection)
why
  wykrzyknik stosowany dla wyrażenia protestu, braku zgody

ależ /ˈalɛʃ/ (particle)
but
  podkreślenie kontrastu z wcześniejszą wypowiedzią
  wyraz zdumienia, zaskoczenia

alfa /ˈalfa/ (n)
alpha
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa pierwszej litery alfabetu greckiego, α;

alfabet /alˈfabɛt/ (n)
alphabet, ABC
  zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

alfabet Morse'a /alfˈabɛt mɔrsˈɛa/ (n)
Morse code
  (marynarka) (telekomunikacja) kod, w którym znakom odpowiadają sygnały świetlne lub kombinacje kropek i kresek;

alfabetycznie /ˌalfabɛˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
alphabetically
  w sposób alfabetyczny, zgodnie z kolejnością liter w alfabecie

alfabetyczny /ˌalfabɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
alphabetic
  odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem
alphabetical
  ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie

alfanumeryczny /ˌalfanˌumɛrˈɨtʃnɨ/ (adj)
alphanumeric
  (informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

alfons /ˈalfɔ̃w̃s/ (n)
pimp
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę

algebra /alˈɡɛbra/ (n)
algebra
  jeden z działów matematyki;

algebraiczny /ˌalɡɛbraˈitʃnɨ/ (adj)
algebraic
  dotyczący algebry

algierski /alʲˈɟɛrsʲci/ (adj)
Algerian
  odnoszący się do państwa Algieria

algofobia /ˌalɡɔˈfɔbʲja/ (n)
algophobia
  (psychologia, psychologiczny) nieuzasadniony lęk przed bólem;

algolagnia /ˌalɡɔˈlaɟɲja/ (n)
algolagnia
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na osiąganiu satysfakcji poprzez zadawanie bólu i cierpienia sobie lub innej osobie;

algologiczny /ˌalɡɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
algological
  (botanika, botaniczny) związany z algologią

algometria /ˌalɡɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
algometry
  (medycyna, medyczny) pomiar wrażliwości na ból

algonkiński /ˌalɡɔŋkˈiɲski/ (adj)
Algonquian
  związany z Algonkinami, dotyczący Algonkinów

algorytm /algɔˈrɨtmɨ/ /alˈɡɔrɨtm̥/ (n)
algorithm
  sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis;

algorytmiczny /ˌalɡɔrɨtmˈitʃnɨ/ (adj)
algorithmic
  związany z algorytmami, algorytmiką, dotyczący algorytmów, algorytmiki

alians /ˈalʲjãw̃s/ (n)
alliance
  przymierze między państwami

alias /ˈalʲjas/ (conjunction)
alias
  inaczej (zwany), znany jako

alibi /aˈlʲibʲi/ (n)
alibi
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

aligator /ˌalʲiˈɡatɔr/ (n)
alligator
  (herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

alija /alˈija/ (n)
aliyah
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) imigracja Żydów do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego Izraela;

alikwot /alˈikfɔt/ (n)
aliquot
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przydźwięk współbrzmiący z tonem zasadniczym

alimenty /ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ/ (n)
alimony, maintenance
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

aliteracja /ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
alliteration
  (językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

alizaryna /ˌalʲizaˈrɨ̃na/ (n)
alizarin
  (chemia, chemiczny) cenny, czerwony barwnik zaprawowy stosowany w analizie chemicznej;

alka /ˈalka/ (n)
razorbill
  (ornitologia, ornitologiczny) Alca torda, ptak morski gnieżdżący się na wybrzeżach Atlantyku;

alkaliczność /ˌalkaˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
alkalinity
  (chemia, chemiczny) (biochemia, biochemiczny) (zobacz) zasadowość

alkaliczny /ˌalkalˈitʃnɨ/ (adj)
alkaline
  (chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

alkalizowanie /ˌalkalʲizɔˈvãɲɛ/ (n)
alkalinisation, alkalinization, alkalisation, alkalization
  (chemia, chemiczny) proces zmieniania odczynu na bardziej zasadowy; dodawanie zasady

alkalizować /ˌalkalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
alkalize
  (chemia, chemiczny) dodawać zasady, zmieniać odczyn na zasadowy

alkaloid /ˌalkaˈlɔ<sup>j</sup>it/ (n)
alkaloid
  (chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

alkan /ˈalkãn/ (n)
alkane
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

alken /ˈalkɛ̃n/ (n)
alkene
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkierz /ˈalʲcɛʃ/ (n)
bower
  (architektura, architektoniczny) wysunięty narożnik budynku z wydzielonym dachem;

alkin /ˈalʲcĩn/ (n)
alkyne
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkohol /alˈkɔxɔl/ (n)
alcohol
  (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
alcohol, liquor
  (handel, handlowy) (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

alkohol salicylowy /alkˈɔxɔl sˌalitsɨlˈɔvɨ/ (n)
2-hydroxybenzyl alcohol, o-hydroxybenzyl alcohol, salicyl alcohol, salicylic alcohol, saligenin
  (chemia, chemiczny) związek organiczny o właściwościach przeciwbólowych i przeciwgorączkowych;

alkoholik /ˌalkɔˈxɔlʲik/ (n)
alcoholic, drinker
  osoba, która cierpi na alkoholizm

alkoholiza /ˌalkɔxɔlˈiza/ (n)
alcoholysis
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna podwójnej wymiany, zachodząca między alkoholem a innym związkiem organicznym, najczęściej estrem

alkoholizm /ˌalkɔˈxɔlʲism̥/ (n)
alcoholism
  (medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

alkoholowe zapalenie wątroby /ˌalkɔxɔlˈɔvɛ zˌapalˈɛɲʲɛ vɔntrˈɔbɨ/ (n)
alcoholic hepatitis
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy wywołany przewlekłym nadużywaniem alkoholu, prowadzącym do zmian zapalno-martwiczych w wątrobie;

alkoholowy /ˌalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
alcoholic
  zawierający alkohol; związany z alkoholem

alkomat /alkˈɔmat/ (n)
breathalyzer
  urządzenie służące do określania ilościowej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu;

alkowa /alˈkɔva/ (n)
alcove
  (przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

all inclusive /ˈall ˌintslusˈivɛ/ (adj)
all-inclusive
  (turystyka, turystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) o usłudze turystycznej, która ma wszystko wliczone w podaną cenę – posiłki, wycieczki, atrakcje itp.;

alladynki /ˌalladˈɨŋki/ (n)
aladdin pants
  luźne, bufiaste spodnie z obniżonym krokiem i ściągaczami u nogawek

allel /ˈalːɛl/ (n)
allele
  (biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

alleluja /ˌalːɛˈluja/ (interjection)
hallelujah, alleluia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

allopurinol /ˌalːɔpuˈrʲĩnɔl/ (n)
allopurinol
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) lek, inhibitor oksydazy ksantynowej;

almanach /alˈmãnax/ (n)
almanac
  rodzaj publikacji;

almandyn /almˈandɨn/ (n)
almandine
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3

almukantarat /ˌalmukantˈarat/ (n)
almucantar
  mały okrąg na sklepieniu niebieskim łączący punkty o tej samej wysokości nad horyzontem;

aloes /aˈlɔɛs/ (n)
aloe
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych;

alofon /aˈlɔfɔ̃n/ (n)
allophone
  (językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem

alogizm /alˈɔɡʲizm/ (n)
alogism
  brak logiki w czymś

alokacja /ˌalɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
allocation
  (ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe
  planowe rozdysponowanie czegoś;

alokucja /ˌalɔkˈutsja/ (n)
allocution
  uroczysta przemowa;

alopatyczny /ˌalɔpatˈɨtʃnɨ/ (adj)
allopathic
  (medycyna, medyczny) związany z alopatią

alotropia /ˌalɔˈtrɔpʲja/ (n)
allotropy
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

aloza /aˈlɔza/ (n)
shad, allis shad
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;

alpaka /alˈpaka/ (n)
alpaca
  (zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;
  wełna z lamy (1.1)

alpejski /alˈpɛjsʲci/ (adj)
alpine
  związany z Alpami, dotyczący Alp

alpensztok /alpˈɛnʃtɔk/ (n)
alpenstock
  (turystyka, turystyczny) żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;

alpinista /ˌalpʲĩˈɲista/ (n)
alpinist
  osoba uprawiająca alpinizm;

alpinistyka /ˌalpiɲˈistɨkˌa/ (n)
alpinism
  (sport, sportowy) (dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska
mountaineering
  (sport, sportowy) szerzej: wspinaczka wysokogórska
  wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu

alpinizm /alˈpʲĩɲism̥/ (n)
alpinism
  (dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska
mountaineering
  wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu

alrauna /alˈrawna/ (n)
mandrake root
  (botanika, botaniczny) przypominający człowieka korzeń mandragory, któremu przypisywano właściwości magiczne;

alt /alt/ (n)
alto
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument grający w skali altu (1.2)
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) linia melodyczna (głos, partia utworu) między sopranem a tenorem
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) osoba z takim głosem

altana /alˈtãna/ (n)
gazebo
  lekki, niewielki ogrodowy budynek;

altanka /alˈtãnka/ (n)
summerhouse
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) mały, letni domek, zwłaszcza na ogrodzie działkowym
small gazebo
  (zdrobniale) od: altana

alternator /ˌaltɛrˈnatɔr/ (n)
alternator
  (motoryzacja) prądnica prądu przemiennego;

alternatywny /ˌaltɛrnatˈɨvnɨ/ (adj)
alternative
  taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości
  taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane

altocumulus /ˌaltɔtsumˈulus/ (n)
altocumulus
  (meteorologia, meteorologiczny) kłębiasta chmura średniego piętra;

altowiolinista /ˌaltɔvʲjɔlʲĩˈɲista/ (n)
violist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek grający na altówce

altowiolista /ˌaltɔvʲjɔˈlʲista/ (n)
violist
  muzyk, który gra na altówce

altowiolistka /ˌaltɔvʲjɔˈlʲistka/ (n)
violist
  kobieta, która gra na altówce

altruista /ˌaltruˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
altruist
  osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

altruistycznie /ˌaltruistˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
altruistically
  w sposób altruistyczny

altruistyczny /ˌaltru<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
altruistic
  właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu

altruizm /alˈtru<sup>j</sup>ism̥/ (n)
altruism
  bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

altówka /alˈtufka/ (n)
viola
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

aluzja /aˈluzʲja/ (n)
allusion, hint
  wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

aluzyjny /ˌaluzˈɨjnɨ/ (adj)
allusive
  związany z aluzją; zawierający aluzje lub posługujący się aluzjami; będący aluzją

alzacki /alˈzaʦ̑ʲci/ (adj)
Alsatian
  związany z Alzacją

amant /ˈãmãnt/ (n)
lover
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) lub (ironicznie) kochanek lub adorator
love interest
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aktor specjalizujący się w rolach kochanków, uwodzicieli

amarylis /ˌãmaˈrɨlʲis/ (n)
amaryllis
  (botanika, botaniczny) Amaryllis L., monotypowy rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;

amator /ãˈmatɔr/ (n)
amateur
  miłośnik, ktoś oddany czemuś
  osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

amazonit /ˌãmaˈzɔ̃ɲit/ (n)
amazonite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;

amazonomachia /ˌãmazɔ̃nɔ̃ˈmaxʲja/ (n)
Amazonomachy
  (mitologia grecka) walka Amazonek z Grekami;

amazoński /ˌãmaˈzɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Amazonian
  (geografia, geograficzny) związany z Amazonią

ambasada /ˌãmbaˈsada/ (n)
embassy
  stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
  wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)
  gwara więzienna brzuch, żołądek

ambasador /ˌãmbaˈsadɔr/ (n)
ambassador
  (administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

ambasador dobrej woli /ˌambasˈadɔr dˈɔbrɛj vˈɔli/ (n)
goodwill ambassador
  (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) honorowa funkcja reprezentacyjna niektórych organizacji międzynarodowych przyznawana osobistościom zaangażowanym w rozwiązywanie globalnych problemów społecznych

ambi- /ˈãmbʲi/
ambi-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na dwoistość tego, co jest nazwane drugim członem

ambicja /ãmˈbʲiʦ̑ʲja/ (n)
ambition
  pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

ambigram /ãmˈbʲiɡrãm/ (n)
ambigram
  grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;

ambitendencja /ˌambʲitɛndˈɛntsja/ (n)
ambitendency
  (psychologia, psychologiczny) skłonność do występowania sprzecznych lub przeciwstawnych zachowań, sprzeczność dążeń;

ambitny /ãmˈbʲitnɨ/ (adj)
ambitious
  charakteryzujący się ambicją; taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

ambiwalencja /ˌãmbʲivaˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
ambivalence
  współistnienie sprzecznych uczuć, postaw lub opinii

ambiwalentny /ˌãmbʲivaˈlɛ̃ntnɨ/ (adj)
ambivalent
  charakteryzujący się sprzecznymi uczuciami, postawami lub opiniami

amblygonit /ˌamblɨɡˈɔɲit/ (n)
amblygonite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach;

ambona /ãmˈbɔ̃na/ (n)
pulpit
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej
shooting stand
  (łowiectwo, łowiecki) obiekt w kształcie wieżyczki, służący do polowań na zwierzynę;

ambrazura /ˌãmbraˈzura/ (n)
embrasure
  otwór strzelniczy w miejscu umocnionym, obwarowanym lub opancerzonym;

ambrotypia /ˌãmbrɔˈtɨpʲja/ (n)
ambrotype
  jedna z dawniejszych, stosowanych od 1852 roku, pozytywowych technik fotograficznych, pozwalająca uzyskać jeden unikatowy obraz

ambrozja /ãmˈbrɔzʲja/ (n)
ragweed
  (botanika, botaniczny) Ambrosia L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
ambrosia
  (mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność;

ambrozjański /ˌambrɔzjˈaɲski/ (possessiveAdjective)
Ambrosian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący życia i twórczości Ambrożego z Mediolanu, charakterystyczny, typowy dla Ambrożego z Mediolanu lub jego twórczości, taki jak u Ambrożego z Mediolanu

ambulans /ãmˈbulãw̃s/ (n)
ambulance
  środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych;

ambulatoryjny /ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ/ (adj)
outpatient, ambulatory, out-patient
  (medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

ameba /ãˈmɛba/ (n)
amoeba
  (biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

amen /ˈãmɛ̃n/ (interjection)
amen
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

ameryk /ãˈmɛrɨk/ (n)
americium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

amerykanizacja /ˌãmɛrɨkãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
Americanization, Americanisation
  wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych;

amerykanizm /ˌãmɛrɨˈkãɲism̥/ (n)
Americanism
  cechy charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki

amerykanizować /ˌamɛrˌɨkaɲizˈɔvatɕ/ (v)
Americanize, Americanise
  narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

amerykański /ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
American
  dotyczący Ameryki (kontynentu)
American, US
  dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

amerykański pitbulterier /ˌamɛrɨkˈaɲski pˌidbultˈɛrjɛr/ (n)
American pit bull terrier
  (kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosych psów o muskularnym ciele i silnym, zaciętym charakterze teriera;

ametryn /ãˈmɛtrɨ̃n/ (n)
ametrine
  (mineralogia, mineralogiczny) dwubarwna, fioletowo-żółta odmiana kwarcu, będąca jednocześnie ametystem i cytrynem

ametyst /ãˈmɛtɨst/ (n)
amethyst
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

ametystowy /ˌãmɛtɨˈstɔvɨ/ (adj)
amethyst
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący ametystu, wykonany z ametystu, związany z ametystem, ozdobiony ametystem
  mający kolor fioletowy, taki jak kolor ametystu

amfetamina /ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/ (n)
amphetamine
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

amfi- /ˈãw̃fʲi/ (prefix)
amphi-
  obustronnie; obu rodzajów, obu-; wokół, naokoło

amfibia /ãw̃ˈfʲibʲja/ (n)
amphibian
  (motoryzacja) pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze

amfibolit /ˌamfibˈɔlit/ (n)
amphibolite
  (geologia, geologiczny) skała metamorficzna barwy ciemnozielonej lub ciemnoszarej, masywna i bardzo zwięzła;

amfibrachiczny /ˌamfibraçˈitʃnɨ/ (adj)
amphibrachic
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z amfibrachem, dotyczący amfibrachu

amfipatyczność /ˌãw̃fʲipaˈtɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
amphipathicity
  (chemia, chemiczny) właściwość związku chemicznego wynikająca z budowy polarnej, tj. zdolność utrzymywania się na granicy wodnej i lipidowej dzięki obecności w jego cząsteczce bieguna hydrofilowego oraz hydrofobowego

amfiteatr /ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥/ (n)
amphitheater, amphitheatre
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

amfora /ãw̃ˈfɔra/ (n)
amphora
  wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

amforyczny /ˌamfɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
amphoric
  (medycyna, medyczny) przypominający dźwięk powstający podczas dmuchania w szyjkę szklanej butelki, wskazujący na istnienie jamy w płucach

amharski /ãmˈxarsʲci/ (n)
Amharic
  (językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii

amidol /ãˈmʲidɔl/ (n)
amidol
  (chemia, chemiczny) nietrwała substancja krystaliczna stosowana w wywoływaczach fotograficznych;

aminoacylowanie /ˌaminˌɔatsˌɨlɔvˈaɲʲɛ/ (n)
aminoacylation
  (chemia, chemiczny) reakcja przyłączenia grupy aminoacylowej do cząsteczki związku chemicznego

aminokwas /ˌãmʲĩˈnɔkfas/ (n)
amino acid
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

aminokwas egzogenny /ˌãmʲĩˈnɔkfas ˌɛɡzɔˈɡɛ̃nːɨ/ (n)
indispensable amino acid
  aminokwas, który nie może być syntetyzowany w organizmie ludzkim i musi być dostarczany w pożywieniu

amisz /ˈamiʃ/ (n)
Amish
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty protestanckiej w USA, wywodzącej się ze Szwajcarii;

amlodypina /ˌãmlɔdɨˈpʲĩna/ (n)
amlodipine
  lek z grupy blokerów kanału wapniowego;

amnestia /ãmˈnɛstʲja/ (n)
amnesty
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

amnezja /ãmˈnɛzʲja/ (n)
amnesia
  (medycyna, medyczny) zanik pamięci

amok /ˈãmɔk/ (n)
amok
  (psychologia, psychologiczny) stan niekontrolowanej agresji;

amoksycylina /ˌamɔksˌɨtsɨlˈina/ (n)
amoxicillin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk będący półsyntetyczną pochodną penicyliny (z grupy aminopenicylin)

amon /ˈãmɔ̃n/ (n)
ammonium
  (chemia, chemiczny) jon utworzony przez połączenie atomu azotu z czterema atomami wodoru;

amoniak /ãˈmɔ̃ɲak/ (n)
ammonia
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

amonit /ãˈmɔ̃ɲit/ (n)
amonito
  (paleontologia, paleontologiczny) kopalny głowonóg z podgromady Ammonoidea, amonitowatych o płaskiej spiralnej skorupie o średnicy od 1 cm do 3 m, żyjący w okresie od dewonu do kredy;

amoralizm /ˌãmɔˈralʲism̥/ (n)
amoralism, moral nihilism
  pogląd odrzucający normy moralne i etyczne

amoralnie /ˌamɔrˈalɲʲɛ/ (adv)
amorally
  w sposób amoralny

amoralny /ˌamɔrˈalnɨ/ (adj)
amoral
  niewidzący różnicy między dobrem a złem

amorficzny /ˌãmɔrˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
amorphous
  bezkształtny, niemający określonej budowy

amorfizm /amˈɔrfizm/ (n)
amorphism
  (książkowy) bezpostaciowość, brak właściwej formy

amortyzacja /ˌamɔrtɨzˈatsja/ (n)
depreciation
  (ekonomia, ekonomiczny) stopniowa utrata wartości środków trwałych wskutek ich zużywania się oraz koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych
shock-absorption
  (technologia, technika, techniczny) łagodzenie uderzeń, wstrząsów w maszynach, pojazdach za pomocą specjalnych urządzeń

amortyzator /ˌãmɔrtɨˈzatɔr/ (n)
damper, shock absorber, shocks
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

amorycki /ˌamɔrˈɨtski/ (n)
Amorite
  (językoznawstwo, językoznawczy) język amorycki;

amper /ˈãmpɛr/ (n)
ampere
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

amperogodzina /ãmˈpɛrɔɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
ampere-hour
  (elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

amperomierz /ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
ammeter
  (metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego;

amplituda /ˌãmplʲiˈtuda/ (n)
amplitude
  (fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

amputacja /ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja/ (n)
amputation
  (medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

amputować /ˌãmpuˈtɔvaʨ̑/ (v)
amputate
  dokonywać amputacji

ampułka /ãmˈpuwka/ (n)
ampoule, ampule, ampulla
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; (zobacz) też ampułka w Encyklopedii staropolskiej
  (historia, historyczny, historycznie) szklane naczynie na leki i substancje zapachowe

amulet /ãˈmulɛt/ (n)
amulet
  (ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

amunicja /ˌãmũˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
ammunition, munition
  (potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

amuzja /ãˈmuzʲja/ (n)
amusia
  (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania i do odtwarzania melodii spowodowana uszkodzeniem mózgu;

anabioza /ˌanabjˈɔza/ (n)
anabiosis, suspended animation
  (biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

anachoreta /ˌãnaxɔˈrɛta/ (n)
anachoret, anachorete, anachorite, anchoret, anchorite
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek pędzący życie w odosobnieniu, w ascezie, oddający się modlitwie i rozmyślaniom

anachoretka /ˌanaxɔrˈɛtka/ (n)
anchoress, anchoritess, anchress
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta żyjąca w odosobnieniu z powodów religijnych

anachroniczny /ˌanaxrɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
anachronistic, anachronic, anachronical
  niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

anachronizm /ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥/ (n)
anachronism
  błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;

anadromiczny /ˌanadrɔmˈitʃnɨ/ (adj)
anadromous
  (ichtiologia, ichtiologiczny) taki, który odbywa wędrówkę w górę rzeki

anafilaksja /ˌãnafʲiˈlaksʲja/ (n)
anaphylaxis
  (medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

anaforeza /ˌanafɔrˈɛza/ (n)
anaphoresis
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody

anaglif /ãˈnaɡlʲif/ (n)
anaglyph
  jeden z typów rysunku lub fotografii stereoskopowej, dający złudzenie trójwymiaru podczas oglądania za pomocą specjalnych, najczęściej czerwono-niebieskich, okularów;

anagram /ãˈnaɡrãm/ (n)
anagram
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

anakolut /ˌanakˈɔlut/ (n)
anacoluthon
  (językoznawstwo, językoznawczy) zdanie niepoprawne pod względem składniowym

anakonda /ˌãnaˈkɔ̃nda/ (n)
anaconda
  (herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

anakreontyk /ˌãnakrɛˈɔ̃ntɨk/ (n)
anacreontic
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o tematyce biesiadnej, wesołej lub rubasznej;

analcym /anˈaltsɨm/ (n)
analcime
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów, Na[AlSi2O6] x H2O;

analfabeta /ˌãnalfaˈbɛta/ (n)
illiterate
  (edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu

analfabetyzm funkcjonalny /ˌanalfabˈɛtɨzm fˌuŋktsjɔnˈalnɨ/ (n)
functional illiteracy
  niezdolność rozumienia sensu tekstów pisanych występujących w codziennym otoczeniu, nieumiejętność pojmowania i wypełniania dokumentów oraz formularzy a także wykonywania prostych obliczeń arytmetycznych

analgetyczny /ˌãnalɡɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
analgesic
  (medycyna, medyczny) zmniejszający ból

analit /ãˈnalʲit/ (n)
analyte
  (chemia, chemiczny) składnik próbki, który podlega oznaczaniu

analityczny /ˌãnalʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
analytic
  związany z analizą
  dający się rozłożyć na składowe

analityk /ˌãnaˈlʲitɨk/ (n)
analyst
  specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

analiza /ˌãnaˈlʲiza/ (n)
analysis
  badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

analizować /ˌãnalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
analyze, analyse
  przeprowadzać proces analizy

analny /ãˈnalnɨ/ (adj)
anal
  (książkowy) odbytniczy, odbytowy

analogia /ˌãnaˈlɔɟja/ (n)
analogy
  podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

analogicznie /ˌanalɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
analogically
  w sposób analogiczny

analogiczny /ˌãnalɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
analogous, analogical
  podobny do czegoś

analogowy /ˌanalɔɡˈɔvɨ/ (adj)
analog
  (technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową

anamneza /ˌãnãmˈnɛza/ (n)
anamnesis
  (medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

ananas /ãˈnãnas/ (n)
ananas, pineapple
  (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
pineapple
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju (1.1)

ananim /ãˈnãɲĩm/ (n)
ananym
  rodzaj pseudonimu; nazwisko autora zapisane w szyku odwróconym;

anaplazmoza /ˌanaplazmˈɔza/ (n)
human granulocytic ehrlichiosis
  (medycyna, medyczny) choroba wywołana przez bakterie Anaplasma przenoszone przez kleszcze z rodzaju Ixodes, które namnażają się w granulocytach

anarchia /ãˈnarxʲja/ (n)
anarchy, disorder
  (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności
anarchy
  forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;

anarchiczny /ˌanarçˈitʃnɨ/ (adj)
anarchic, anarchical
  związany z anarchią

anarchista /ˌãnarˈxʲista/ (n)
anarchist
  zwolennik anarchizmu

anarchistyczny /ˌãnarxʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
anarchistic
  związany z anarchizmem

anarchizm /ãˈnarxʲism̥/ (n)
anarchism
  ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

anarchoindywidualizm /ˌanarxˌɔindˌɨviduˈalizm/ (n)
anarcho-individualism, individualist anarchism
  (socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna forma indywidualizmu, doktryna społeczno-polityczna występująca przeciwko państwu, społeczeństwu, narodowi i rodzinie jako źródłom przymusu i zniewolenia jednostki;

anarchopacyfizm /ˌanarxˌɔpatsˈɨfizm/ (n)
anarchist pacifism, anarcho-pacifism, pacifist anarchism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów

anataz /anˈatas/ (n)
anatase
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu;

anatema /ˌãnaˈtɛ̃ma/ (n)
anathema
  (kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

anatidaefobia /ˌanatʲˌidaɛfˈɔbja/ (n)
anatidaephobia
  (żartobliwie) lęk przed byciem obserwowanym przez kaczkę

anatman /ãˈnatmãn/ (n)
anatta
  buddyjska doktryna (godzona na różne sposoby z reinkarnacją), zgodnie z którą nie istnieje trwała dusza (atman), ani w ogóle nic trwałego;

anatolian /ˌãnaˈtɔlʲjãn/ (n)
Anatolian shepherd dog
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy molosów;

anatolijski /ˌãnatɔˈlʲijsʲci/ (adj)
Anatolian
  (przymiotnik) od Anatolia

anatomia /ˌãnaˈtɔ̃mʲja/ (n)
anatomy
  (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);
  (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych

anatomiczny /ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
anatomic, anatomical
  związany z anatomią, dotyczący anatomii

anch /ˈanx/ (n)
ankh
  (starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie;

anchois /ãw̃ʃuˈ<sup>w</sup>a/ (n)
anchovy
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie przetworów z solonych sardeli europejskiej, zwykle intensywnych, ostrych w smaku, w postaci fileta, koreczka lub pasty, niekiedy podfermentowanych;

ancymon /antsˈɨmɔn/ (n)
rascal
  urwis udający niewiniątko

andaluzyjski /ˌãndaluˈzɨjsʲci/ (adj)
Andalusian
  związany z Andaluzją, wywodzący się z Andaluzji

andaluzyjski /ˌãndaluˈzɨjsʲci/ (n)
Andalusian
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt andaluzyjski języka hiszpańskiego

andaluzyt /ˌãndaˈluzɨt/ (n)
andalusite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał należący do grupy krzemianów;

andezyt /andˈɛzɨt/ (n)
andesite
  (geologia, geologiczny) obojętna skała magmowa wylewna lub subwulkaniczna;

andorski /ãnˈdɔrsʲci/ (adj)
Andorran
  odnoszący się do Andory (państwa)

andoryt /andˈɔrɨt/ (n)
andorite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczków, zawiera antymon, ołów, srebro i siarkę;

andradyt /andrˈadɨt/ (n)
andradite
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu;

andragogiczny /ˌandraɡɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
andragogic
  związany z andragogiką, dotyczący andragogiki

andragogika /ˌãndraˈɡɔɟika/ (n)
andragogy
  (edukacja, edukacyjny) dział pedagogiki zajmujący się kształceniem dorosłych;

andro- /ˈãndrɔ/
andro-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem, zwłaszcza z mężczyzną lub z cechami męskimi

androcentryzm /ˌandrɔtsˈɛntrɨzm/ (n)
androcentrism
  stawianie pierwiastka męskiego w centrum uwagi;

androfobia /ˌandrɔfˈɔbja/ (n)
androphobia
  (psychologia, psychologiczny) irracjonalny, chorobliwy lęk przed mężczyznami

androgen /ãnˈdrɔɡɛ̃n/ (n)
androgen
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;

androgyne /ˌandrɔɡˈɨnɛ/ (n)
androgyne
  (seksuologia, seksuologiczny) osoba o cechach płciowych mężczyzny i kobiety

androgyniczny /ˌãndrɔɡɨ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
androgynous, epicene
  (biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) posiadający cechy zarówno męskie, jak i żeńskie

android /ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it/ (n)
android
  robot mający postać człowieka;

androlog /ãnˈdrɔlɔk/ (n)
andrologist
  (medycyna, medyczny) lekarz, specjalista andrologii

andrologia /ˌãndrɔˈlɔɟja/ (n)
andrology
  (medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

androsteron /ˌandrɔstˈɛrɔn/ (n)
androsterone
  (biochemia, biochemiczny) męski hormon płciowy

andrzejki /ãnˈḍʒɛjci/ (n)
Saint Andrew's Day
  wieczór 29 listopada, w wigilię dnia św. Andrzeja

andyjski /ãnˈdɨjsʲci/ (adj)
Andean
  związany z Andami, dotyczący Andów

anegdota /ˌãnɛɡˈdɔta/ (n)
anecdote
  krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

anegdotyczny /ˌãnɛɡdɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
anecdotic
  posiadający cechy anegdoty

aneks kuchenny /ˈanɛks kuxˈɛnnɨ/ (n)
kitchenette
  część pomieszczenia mieszkalnego, która pełni rolę kuchni

aneksja /ãˈnɛksʲja/ (n)
annexation
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

anektować /ˌãnɛkˈtɔvaʨ̑/ (v)
annex
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

anemiczny /ˌanɛmˈitʃnɨ/ (adj)
anaemic, anemic
  (medycyna, medyczny) dotyczący anemii, właściwy anemii

anemo- /ãˈnɛ̃mɔ/
anemo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wiatrem

anemologia /ˌãnɛ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
anemology
  (meteorologia, meteorologiczny) nauka o wiatrach

anemometr /ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥/ (n)
anemometer
  przyrząd do pomiaru prędkości gazów

anemometria /ˌãnɛ̃mɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
anemometry
  (meteorologia, meteorologiczny) pomiar kierunku i prędkości wiatru

anestetyk /ˌanɛstˈɛtɨk/ (n)
anaesthetic, anesthetic
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

anestezja /ˌãnɛˈstɛzʲja/ (n)
anesthesia
  (medycyna, medyczny) znieczulenie

anestezjolog /ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk/ (n)
anaesthetist, anesthesiologist, anesthetist, anaesthesist
  (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

anestezjologia /ˌanɛstˌɛzjɔlˈɔɡja/ (n)
anesthesiology, anaesthesiology
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

anewryzm /ãˈnɛvrɨsm̥/ (n)
aneurysm
  (medycyna, medyczny) (dawniej, dawny) guzowate wypełnione krwią rozszerzenie tętnicy np. wskutek uszkodzenia jej ścianki

angażować /ˌaŋɡaʒˈɔvatɕ/ (v)
employ, engage
  przyjmować do pracy
devote, engage, involve
  włączać do uczestnictwa
occupy, prepossess
  zajmować czymś, wymuszać uwagę
launch out
  przyjmować pracę
become involved, come in, plug into
  włączać się w coś

angelologia /ˌandʒɛlɔlˈɔɡja/ (n)
angelology
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religioznawstwie: nauka o duchach dobrych, dział demonologii
  (teologia, teologiczny) w teologii chrześcijańskiej: nauka o aniołach;

angeologia /ˌaŋɡɛɔlˈɔɡja/ (n)
angelology
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religioznawstwie: nauka o duchach dobrych, dział demonologii
  (teologia, teologiczny) w teologii chrześcijańskiej: nauka o aniołach;

angielski /ãŋʲˈɟɛlsʲci/ (adj)
English
  odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

angielski /ãŋʲˈɟɛlsʲci/ (n)
English
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

angina /ãŋʲˈɟĩna/ (n)
strep throat, throat infection, tonsilitis
  (medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

angiografia /ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja/ (n)
angiography
  (medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

angiolog /ãŋʲˈɟɔlɔk/ (n)
angiologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu naczyniowego i limfatycznego

angiologia /ˌãŋʲɟɔˈlɔɟja/ (n)
angiology
  (medycyna, medyczny) nauka o naczyniach krwionośnych;

angklung /ˈaŋkkluŋk/ (n)
angklung
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tradycyjny indonezyjski instrument muzyczny, złożony z pewnej liczby bambusowych rurek przytwierdzonych do bambusowej ramy;

anglezyt /aŋɡlˈɛzɨt/ (n)
anglesite
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4

anglicyzm /ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
anglicism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

anglikanin /ˌãŋɡlʲiˈkãɲĩn/ (n)
Anglican
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca anglikanizmu

anglikanizm /ˌaŋɡlikˈaɲizm/ (n)
Anglicanism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła

anglikański /ˌaŋɡlikˈaɲski/ (adj)
Anglican
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anglikanizmem

anglofil /aŋɡlˈɔfil/ (n)
Anglophile, anglophile
  (książkowy) miłośnik albo wielbiciel Anglii, Anglików lub angielskości

anglofilski /ˌaŋɡlɔfˈilski/ (adj)
Anglophilic, anglophilic
  związany z anglofilami lub anglofilią, dotyczący anglofilów lub anglofilii

anglofob /aŋɡlˈɔfɔp/ (n)
Anglophobe, anglophobe
  osoba niechętna do wszystkiego co angielskie

anglojęzyczny /ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
anglophone, English-speaking
  posługujący się językiem angielskim
English-language
  spisany, stworzony w języku angielskim
anglophone
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

anglosaski /ˌãŋɡlɔˈsasʲci/ (adj)
Anglo-Saxon
  związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)
  związany z językiem anglosaskim (1.1)

anglosaski /ˌãŋɡlɔˈsasʲci/ (n)
Anglo-Saxon, Old English
  poprzednik nowoczesnego języka angielskiego;

angstrem /ˈãŋkstrɛ̃m/ (n)
angstrom
  (fizyka, fizyczny) jednostka długości równa jednej dziesięciomiliardowej części metra;

anhedonia /ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja/ (n)
anhedonia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

anhydryt /ãnˈxɨdrɨt/ (n)
anhydrite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan wapnia (CaSO4);

ani /ˈãɲi/ (conjunction)
neither nor, nor, or
  …poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie
  …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących
  …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących
  …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego
  …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

ani /ˈãɲi/ (particle)
no, not one
  …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie
  …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym

ani mru-mru /ˈãɲi ˈmru‿mru/ (idiom)
mum's the word, not a word
  wykrzyknienie mające skłonić do zachowania ciszy lub tajemnicy

ani trochę /ˈãɲi ˈtrɔxɛ/ (adv)
not at all, not in the slightest
  zupełnie nie, wcale nie; nawet nie odrobinę, nawet nie w całym stopniu

anidulafungina /ˌaɲidˌulafuŋɡʲˈina/ (n)
anidulafungin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, antybiotyk stosowany w leczeniu grzybic;

anielski /ãˈɲɛlsʲci/ (adj)
angel, angel 's, angelic, angelical
  na wzór anioła
angelic, angelical, angel, angel 's
  związany z aniołami

anihilacja /ˌaɲiçilˈatsja/ (n)
annihilation
  zniszczenie, unicestwienie

anilina /ˌãɲiˈlʲĩna/ (n)
aniline
  (chemia, chemiczny) oleista ciecz trująca;

animacja /ˌãɲĩˈmaʦ̑ʲja/ (n)
animation
  rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

animator /ˌãɲĩˈmatɔr/ (n)
animator
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba, która wykonuje rysunki do filmu rysunkowego
  człowiek zachęcający do jakiegoś działania, pobudzający działania, aktywny w danej dziedzinie i wzbudzający nią zainteresowanie środowiska

animista /ˌãɲĩˈmʲista/ (n)
animist
  osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom

animistyczny /ˌaɲimistˈɨtʃnɨ/ (adj)
animistic
  związany z animizmem, właściwy animizmowi

animizm /ãˈɲĩmʲism̥/ (n)
animism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;

animozja /ˌaɲimˈɔzja/ (n)
animosity
  niechęć lub niesnaska wywołana urazą

anion /ˈãɲjɔ̃n/ (n)
anion
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

anioł /ˈãɲɔw/ (n)
angel
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

anisette /ˌaɲisˈɛttɛ/ (n)
anisette
  likier anyżkowy

anizokoria /ˌaɲizɔkˈɔrja/ (n)
anisocoria
  (medycyna, medyczny) różna szerokość źrenic u tej samej osoby;

anizotropowy /ˌaɲizˌɔtrɔpˈɔvɨ/ (adj)
anisotropic
  (fizyka, fizyczny) wykazujący różne właściwości zależnie od kierunku

anizyk /ãˈɲizɨk/ (n)
Anisian
  (geologia, geologiczny) pierwszy, starszy wiek środkowego triasu, trwający 245,9 – 237 milionów lat temu;

ankieta /ãŋʲˈcɛta/ (n)
survey, poll
  (statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

ankieter /ãŋʲˈcɛtɛr/ (n)
pollster
  osoba, która zbiera informacje za pomocą ankiety

anksjolityk /ˌãŋksʲjɔˈlʲitɨk/ (n)
anxiolytic
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja psychotropowa stosowana przeciw lękom

annabergit /ˌãnːaˈbɛrʲɟit/ (n)
annabergite
  (mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady arsenianów;

annalista /ˌannalˈista/ (n)
annalist
  (historia, historyczny, historycznie) piszący annały

annały /annˈawɨ/ (n)
annals
  dzieło historiograficzne będące chronologicznym zapisem ważnych dla danego dzieła wydarzeń;

anoda /ãˈnɔda/ (n)
anode
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

anodowanie /ˌãnɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
Eloxal process, anodic treatment, anodizing
  (chemia, chemiczny) proces elektrolitycznego pokrywania przedmiotów metalowych ochronną warstewką tlenku metalu;

anodyzacja /ˌãnɔdɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
anodic treatment, anodizing, eloxal process
  (zobacz) anodowanie

anomalia /ˌãnɔ̃ˈmalʲja/ (n)
anomaly
  incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

anomalny /ˌanɔmˈalnɨ/ (adj)
anomalous
  stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

anonim /ãˈnɔ̃ɲĩm/ (n)
anonymous letter
  list niezawierający podpisu lub informacji o nadawcy

anonimizacja /ˌãnɔ̃ɲĩmʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
anonymization
  (informatyka, informatyczny) proces uniemożliwiający odkrycie tożsamości użytkownika sieci komputerowej

anonimowo /ˌanɔɲimˈɔvɔ/ (adv)
anonymously
  w sposób anonimowy, nie podając imienia, nazwiska

anonimowość /ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕʨ̑/ (n)
anonymity
  cecha tego, kto jest anonimowy;

anonimowy /ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ/ (adj)
anon, anon., anonymous, impersonal, unnamed
  nieznanego autorstwa
  z udziałem nieznanych osób
anonymous, anon, anon., impersonal, unnamed
  o nieujawnionym nazwisku
faceless
  taki, który się nie wyróżnia

anorak /ãˈnɔrak/ (n)
anorak
  (etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry;

anoreksja /ˌãnɔˈrɛksʲja/ (n)
anorexia
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

anorektyk /ˌãnɔˈrɛktɨk/ (n)
anorexic
  (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na anoreksję

anorgazmia /ˌanɔrɡˈazmja/ (n)
anorgasmia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na braku odczuwania orgazmu;

anormalnie /ˌãnɔrˈmalʲɲɛ/ (adv)
abnormally
  w sposób anormalny

anormalność /ˌanɔrmˈalnɔɕtɕ/ (n)
abnormality
  cecha tego, co anormalne; cecha tych, którzy są anormalni

anortyt /anˈɔrtɨt/ (n)
anorthite
  (mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

anosmia /anˈɔsmja/ (n)
anosmia
  (medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

anosognozja /ˌãnɔsɔɡˈnɔzʲja/ (n)
anosognosia
  (medycyna, medyczny) patologia występująca u osób, które nie są świadome swych własnych problemów kognitywnych;

anta /ˈãnta/ (n)
anta
  (architektura, architektoniczny) pilaster kończący ścianę, uformowany i zdobiony zgodnie z porządkiem architektonicznym danej epoki;

antaba /ãnˈtaba/ (n)
handle
  (dawniej, dawny) ozdobny uchwyt na skrzyniach lub jako kołatka na drzwiach i bramach;
bolt
  sztaba z metalu zamykająca bramę lub drzwi

antagonista /ˌãntaɡɔ̃ˈɲista/ (n)
antagonist
  przeciwnik;

antagonistyczny /ˌãntaɡɔ̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
antagonistic
  (książkowy) przeciwstawiający się komuś, czemuś, wzajemnie sobie niechętny, wrogi, zwalczający siebie nawzajem

antagonizm /ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥/ (n)
antagonism
  wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

antarktyczny /ˌantarktˈɨtʃnɨ/ (adj)
antarctic, Antarctic
  (geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

antena /ãnˈtɛ̃na/ (n)
antenna, aerial
  urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

anthotyro /ˌãntxɔˈtɨrɔ/ (n)
anthotyros
  (spożywczy) tradycyjny grecki ser, rodzaj koziego lub owczego twarogu z dodatkiem serwatki i mleka, wytwarzany w dwóch rodzajach: świeżej i lekko dojrzewającej

antidotum /ˌãntʲiˈdɔtũm/ (n)
antidote
  (przenośnie, przenośnia) środek zaradczy

antiguański /ˌantʲiɡuˈaɲski/ (adj)
Antiguan
  związany z Antiguą (wyspą na Karaibach)

antiocheński /ˌantjɔxˈɛɲski/ (adj)
Antiochene
  odnoszący się do Antiochii, związany z Antiochią

antleryt /antlˈɛrɨt/ (n)
antlerite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczanów, Cu3(OH)4SO4;

antofyllit /ˌantɔfˈɨllit/ (n)
anthophyllite
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

antologia /ˌãntɔˈlɔɟja/ (n)
anthology
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

antologiczny /ˌantɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
anthological
  związany z antologią, stanowiący antologię

antonim /ãnˈtɔ̃ɲĩm/ (n)
antonym
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

antonomazja /ˌantɔnɔmˈazja/ (n)
antonomasia
  (językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy własnej osoby lub przedmiotu inną nazwą;

antonówka /ˌãntɔ̃ˈnufka/ (n)
Antonovka
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) mrozoodporna odmiana uprawna jabłoni domowej;

antracyt /ãnˈtraʦ̑ɨt/ (n)
anthracite
  (geologia, geologiczny) odmiana węgla kamiennego;

antrakologia /ˌantrakɔlˈɔɡja/ (n)
anthracology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina archeobotaniki zajmująca się badaniem węgli drzewnych, środowisk roślin drzewiastych i sposobów ich użytkowania przez człowieka

antropo- /ãnˈtrɔpɔ/
anthropo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem

antropocen /ˌantrɔpˈɔtsɛn/ (n)
Anthropocene
  (neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

antropocentryzm /ˌantrɔpɔtsˈɛntrɨzm/ (n)
anthropocentrism, homocentrism
  (filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego
  interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka

antropofagia /ˌãntrɔpɔˈfaɟja/ (n)
anthropophagy
  (literacko) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo

antropofob /ˌantrɔpˈɔfɔp/ (n)
anthropophobe
  zwierzę lub osoba charakteryzująca się antropofobią — awersją lub lękiem przed ludźmi i stronieniem od nich

antropofobia /ˌãntrɔpɔˈfɔbʲja/ (n)
anthropophobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;

antropogeneza /ˌantrɔpˌɔɡɛnˈɛza/ (n)
anthropogenesis
  (antropologia, antropologiczny) pochodzenie człowieka jako gatunku, historia jego rozwoju;

antropogeniczny /ˌantrɔpˌɔɡɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
anthropogenic
  zachodzący lub powstały w wyniku działalności gospodarczej człowieka

antropogeograficzny /ˌantrɔpˌɔɡɛˌɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
anthropogeographic, anthropogeographical
  (geografia, geograficzny) (antropologia, antropologiczny) związany z antropogeografią, dotyczący antropogeografii

antropolog /ˌãntrɔˈpɔlɔk/ (n)
anthropologist
  badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

antropologia /ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/ (n)
anthropology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

antropologiczny /ˌãntrɔpɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
anthropological, anthropologic
  związany z antropologią, dotyczący antropologii

antropometryczny /ˌantrɔpˌɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
anthropometric
  związany z antropometrią, dotyczący antropometrii

antropomorfizm /ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥/ (n)
anthropomorphism
  nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

antropozoficzny /ˌantrɔpˌɔzɔfˈitʃnɨ/ (adj)
anthroposophic
  związany z antropozofią, dotyczący antropozofii

anty- /ˈãntɨ/
anti-
  pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny

antyalkoholowy /ˌãntɨalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
anti-alcoholic
  przeznaczony do walki z alkoholizmem, leczący alkoholików

antyamerykanizm /ˌantɨˌamɛrɨkˈaɲizm/ (n)
anti-Americanism
  niechęć lub pogarda do Stanów Zjednoczonych

antyamerykański /ˌantɨˌamɛrɨkˈaɲski/ (adj)
anti-American
  wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów

antybakteryjny /ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ/ (adj)
antibacterial
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

antybiogram /ˌãntɨˈbʲjɔɡrãm/ (n)
antibiogram, microbial sensitivity test
  (medycyna, medyczny) test określający wpływ antybiotyków na bakterie;

antybiotyczny /ˌantɨbjɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
antibiotic
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami

antybiotyk /ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/ (n)
antibiotic
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

antybohater /ˌãntɨbɔˈxatɛr/ (n)
antihero
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;

antybolszewicki /ˌãntɨbɔlʃɛˈvʲiʦ̑ʲci/ (adj)
anti-Soviet
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nastawiony na walkę z bolszewikami, zwalczający bolszewików

antychryst /antˈɨxrɨst/ (n)
antichrist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

antychrześcijański /ˌãntɨxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
antichristian, Antichristian
  skierowany przeciwko chrześcijaństwu

antycyklon /ˌantɨtsˈɨklɔn/ (n)
anticyclone
  (meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

antycypacja /ˌãntɨʦ̑ɨˈpaʦ̑ʲja/ (n)
anticipation
  przewidywanie, zakładanie czegoś jeszcze nieistniejącego

antyczny /ãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
ancient
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu

antycząstka /ˌantɨtʃˈɔ̃stka/ (n)
antiparticle, anti-particle
  (fizyka, fizyczny) cząstka antymaterii

antydemokratyczny /ˌantɨdˌɛmɔkratˈɨtʃnɨ/ (adj)
antidemocratic, anti-democracy, anti-democratic, antidemocracy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady

antydepresant /ˌantɨdɛprˈɛsant/ (n)
antidepressant, AD
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji;

antydiuretyczny /ˌantɨdjˌurɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
antidiuretic
  (medycyna, medyczny) hamujący diurezę, nadmierne wydzielanie moczu

antydynastyczny /ˌantɨdˌɨnastˈɨtʃnɨ/ (adj)
antidynastic
  skierowany przeciwko dynastii, działający na szkodę dynastii

antyelektrostatyczny /ˌantɨˌɛlɛktrˌɔstatˈɨtʃnɨ/ (adj)
antistatic
  (fizyka, fizyczny) zapobiegający odkładaniu się elektryczności statycznej, zapobiegający elektryzowaniu się

antyestetyka /ˌantɨɛstˈɛtɨkˌa/ (n)
anti-aesthetics
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pogląd sprzeciwiający się estetyzmowi

antyfaszystowski /ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci/ (adj)
antifascist
  nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

antyfaszyzm /ˌãntɨˈfaʃɨsm̥/ (n)
anti-fascism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu;

antyfeministyczny /ˌãntɨfɛ̃mʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
antifeminist, antifeministic
  taki, który opiera się na antyfeminizmie

antyfeminizm /ˌantɨfɛmˈiɲizm/ (n)
antifeminism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

antyfeudalny /ˌantɨfɛwdˈalnɨ/ (adj)
antifeudal
  skierowany przeciwko feudalizmowi i ukształtowanym przez niego stosunkom społecznym

antyfona /ˌantɨfˈɔna/ (n)
antiphon
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Komplecie krótka pieśń maryjna śpiewana lub odmawiana na końcu godziny kanonicznej;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Liturgii godzin werset odmawiany przed i po psalmie czy kantyku;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w liturgii mszy świętej jeden z wersetów śpiewanych lub odmawianych na wejście, na ofiarowanie i na komunię;

antyfonarz /ˌantɨfˈɔnaʃ/ (n)
antiphonary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca antyfony

antyfutrzarski /ˌãntɨfuˈṭʃarsʲci/ (adj)
anti-fur, antifur
  skierowany przeciwko przemysłowi futrzarskiemu, wrogi produkcji i noszeniu naturalnych futer przez ludzi

antygen /ãnˈtɨɡɛ̃n/ (n)
antigen
  (medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

antygoryt /ˌantɨɡˈɔrɨt/ (n)
antigorite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy serpentynów;

antyhumanitarny /ˌantɨxˌumaɲitˈarnɨ/ (adj)
antihumanitarian
  przeciwny, wrogi zasadom humanitarnym

antyizraelski /ˌãntɨ<sup>j</sup>izraˈɛlsʲci/ (adj)
anti-Israeli
  skierowany przeciwko Izraelowi, niechętny wobec Izraela

antyjudaistyczny /ˌãntɨjuda<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
Anti-Judaist
  skierowany przeciwko judaizmowi

antyk /ˈãntɨk/ (n)
antique
  (potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy

antykapitalistyczny /ˌantɨkˌapitˌalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
anti-capitalist, anticapitalistic
  wrogi wobec kapitalizmu

antykatolicki /ˌãntɨkatɔˈlʲiʦ̑ʲci/ (adj)
anti-Catholic, anticatholic
  wrogi katolicyzmowi, skierowany przeciwko katolicyzmowi

antyklerykalizm /ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥/ (n)
anti-clericalism
  ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);

antyklerykalny /ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ/ (adj)
anticlerical
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym

antyklerykał /ˌantɨklɛrˈɨkaw/ (n)
anticlerical
  przeciwnik klerykalizmu, zwolennik antyklerykalizmu

antykoagulant /ˌãntɨkɔaˈɡulãnt/ (n)
anticoagulant
  (medycyna, medyczny) środek zmniejszający krzepliwość krwi;

antykomunista /ˌãntɨkɔ̃mũˈɲista/ (n)
anticommunist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm

antykomunizm /ˌãntɨkɔ̃ˈmũɲism̥/ (n)
anti-communism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wroga postawa wobec komunizmu

antykoncepcja /ˌãntɨkɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
contraception
  (medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

antykoncepcyjny /ˌãntɨkɔ̃nʦ̑ɛpˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
contraceptive
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę

antykorozyjny /ˌãntɨkɔrɔˈzɨjnɨ/ (adj)
anti-corrosion, rust-inhibitive
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) zapobiegający korozji, zabezpieczający przed korozją

antykryzysowy /ˌãntɨkrɨzɨˈsɔvɨ/ (adj)
anti-crisis
  mający zapobiec kryzysowi, mający zlikwidować kryzys (np. gospodarczy, finansowy)

antykwa /ãnˈtɨkfa/ (n)
antiqua
  (drukarstwo, drukarski) krój pisma drukarskiego o pionowym rysunku liter i zaokrąglonych brzegach;

antykwariat /ˌãntɨˈkfarʲjat/ (n)
antiquarian bookshop
  sklep z antykami;

antykwariusz /ˌãntɨˈkfarʲjuʃ/ (n)
antiquary
  ktoś handlujący antykami, dziełami sztuki, starymi mapami, używanymi książkami

antylogia /ˌãntɨˈlɔɟja/ (n)
antilogy
  (językoznawstwo, językoznawczy) zestawienie przeciwieństw

antylopa /ˌãntɨˈlɔpa/ (n)
antelope
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

antymateria /ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja/ (n)
antimatter
  (fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

antymilitarystyczny /ˌãntɨ̃mʲilʲitarɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
antimilitaristic
  skierowany przeciwko militaryzmowi, przeciwny militaryzmowi; związany z antymilitaryzmem

antymitotyczny /ˌantɨmˌitɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
antimitotic
  (biologia, biologiczny) hamujący mitozę

antymon /ãnˈtɨ̃mɔ̃n/ (n)
antimony
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

antymonit /ˌantɨmˈɔɲit/ (n)
antimonite, stibnite
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy siarczków, siarczek antymonu;

antymonopolowy /ˌantɨmˌɔnɔpɔlˈɔvɨ/ (adj)
antitrust
  skierowany przeciwko istniejącym monopolom, mający nie dopuścić do skupienia większości rynku w jednym ręku

antymuzułmański /ˌãntɨ̃muzuwˈmãj̃sʲci/ (adj)
Anti-Muslim
  skierowany przeciwko islamowi

antynarkotykowy /ˌantɨnˌarkɔtɨkˈɔvɨ/ (adj)
antidrug, anti-drug
  skierowany przeciwko spożyciu, wytwarzaniu i obrotowi narkotykami

antynarodowy /ˌantɨnˌarɔdˈɔvɨ/ (adj)
antinational
  wrogi narodowi; działający na szkodę na narodu

antynatalista /ˌantɨnˌatalˈista/ (n)
antinatalist
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik antynatalizmu

antynatalizm /ˌantɨnatˈalizm/ (n)
antinatalism, anti-natalism
  (filozofia, filozoficzny) stanowisko przypisujące negatywną wartość narodzinom;

antynaukowy /ˌantɨnˌaukˈɔvɨ/ (adj)
antiscientific
  sprzeczny ze stanowiskiem nauki
  odrzucający metodę naukową

antyniewolniczy /ˌantɨɲʲˌɛvɔlɲˈitʃɨ/ (adj)
antislavery
  skierowany przeciwko niewolnictwu, działający przeciw niewolnictwu

antynomia /ˌantɨnˈɔmja/ (n)
antinomy
  (logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo, że osobno zdają się być prawdziwe;

antyoksydacyjny /ˌantɨˌɔksɨdatsˈɨjnɨ/ (adj)
antioxidant
  taki, który przeciwdziała utlenianiu się pierwiastków i związków

antypapież /ˌãntɨˈpapʲjɛʃ/ (n)
antipope
  (kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;

antypasat /ˌantɨpˈasat/ (n)
antitrade
  (meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) ciepły, stały wiatr, wiejący w strefie równikowej na wysokości 2000-3000 metrów;

antypatia /ˌãntɨˈpatʲja/ (n)
antipathy
  niechęć do kogoś

antypatyczny /ˌãntɨpaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
antipathetic
  budzący odrazę, niechęć

antyperspirant /ˌãntɨpɛrˈspʲirãnt/ (n)
antyperspirant
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) środek zapobiegający nadmiernemu poceniu;

antypoda /ˌantɨpˈɔda/ (n)
antipode
  (przenośnie, przenośnia) człowiek o krańcowo różnym sposobie myślenia i odmiennych cechach charakteru w stosunku do innej porównywanej osoby
antipodean Antipodean, antipodes Antipodes
  mieszkaniec przeciwległych obszarów na kuli ziemskiej

antypowieść /ˌantɨpˈɔvʲɛɕtɕ/ (n)
antinovel
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj powieści, który zrywa z tradycyjnymi regułami tego gatunku

antyrasizm /ˌantɨrˈaɕizm/ (n)
antiracism
  ruch społeczny, postawa lub pogląd sprzeciwiający się rasizmowi

antyrewolucyjny /ˌantɨrˌɛvɔlutsˈɨjnɨ/ (adj)
antirevolutionary
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wrogi rewolucji; występujący przeciwko rewolucji

antyrządowy /ˌãntɨʒɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
anti-government
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko rządowi

antysanitarny /ˌantɨsˌaɲitˈarnɨ/ (adj)
insanitary, unsanitary
  sprzeczny z wymogami sanitarnymi

antysemicki /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci/ (adj)
anti-Semitic
  wymierzony przeciwko Żydom, dyskryminujący Żydów

antysemita /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita/ (n)
anti-Semite
  osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm

antysemityzm /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/ (n)
antisemitism, anti-Semitism
  nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

antyseptycznie /ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
antiseptically
  w sposób antyseptyczny; odkażająco, bakteriobójczo, antybakteryjnie

antyseptyczny /ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
antiseptic
  (medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

antyseptyk /ˌãntɨˈsɛptɨk/ (n)
antiseptic
  (medycyna, medyczny) środek służący do niszczenia drobnoustrojów

antystatyk /ˌantɨstˈatɨk/ (n)
antistatic
  substancja zmniejszająca (lub całkowicie neutralizująca) nagromadzony na jakiejś powierzchni ładunek elektryczny

antysyjonista /ˌantɨsˌɨjɔɲˈista/ (n)
anti-Zionist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik syjonizmu

antysyjonistyczny /ˌãntɨsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
anti-Zionist
  wrogi w stosunku do syjonizmu; przeciwny założeniom syjonizmu

antyteizm /ˌãntɨˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
antitheism
  aktywna pozycja przeciwko teizmowi, niechęć lub walka przeciwko religiom teistycznym

antyterrorystyczny /ˌãntɨtɛrːɔrɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
anti-terrorist, counterterrorist
  zwalczający terroryzm, prowadzący walkę z terrorystami

antytetyczny /ˌãntɨtɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
antithetic
  przeciwstawnie różny

antyteza /ˌantɨtˈɛza/ (n)
antithesis
  twierdzenie sprzeczne do innego sądu; coś przeciwnego

antytoksyczny /ˌãntɨtɔˈksɨʧ̑nɨ/ (adj)
antidotal, antitoxic, giftwidrig
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych

antytotalitarny /ˌãntɨtɔtalʲiˈtarnɨ/ (adj)
antitotalitarian
  nastawiony na walkę z totalitaryzmem, potępiający totalitaryzm

antytotalitaryzm /ˌantɨtˌɔtalitˈarɨzm/ (n)
antitotalitarianism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) poglądy i postawa przeciwna totalitaryzmowi

antytradycjonalista /ˌantɨtrˌadɨtsjˌɔnalˈista/ (n)
antitraditionalist
  (książkowy) przeciwnik tradycji, osoba sprzeciwiająca się tradycjonalizmowi

antytradycjonalizm /ˌantɨtrˌadɨtsjɔnˈalizm/ (n)
antitraditionalism
  (książkowy) postawa przeciwna tradycjonalizmowi, sprzeciw wobec tradycji

antytrynitariusz /ˌãntɨtrɨ̃ɲiˈtarʲjuʃ/ (n)
antitrinitarian, nontrinitarian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca antytrynitaryzmu

antytrynitaryzm /ˌantɨtrˌɨɲitˈarɨzm/ (n)
antitrinitarianism
  (teologia, teologiczny) doktryna odrzucająca istnienie Trójcy Świętej

antytrynitarz /ˌãntɨtrɨ̃ˈɲitaʃ/ (n)
antitrinitarian, nontrinitarian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca antytrynitaryzmu

antywirusowy /ˌãntɨvʲiruˈsɔvɨ/ (adj)
antivirus
  (informatyka, informatyczny) służący do wykrywania i pozbywania się szkodliwego oprogramowania

antywojenny /ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ/ (adj)
anti-war, antiwar
  potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie

antywłamaniowy /ˌãntɨvwãmãˈɲɔvɨ/ (adj)
anti-burglary, anti-theft
  zapobiegający włamaniu, chroniący przed włamaniem

antyżydowski /ˌantɨʒɨdˈɔfski/ (adj)
anti-Jewish
  skierowany przeciwko Żydom, działający na szkodę Żydów

anulować /ˌãnuˈlɔvaʨ̑/ (v)
cancel
  (informatyka, informatyczny) anulować (1.1) jakąś czynność w programie komputerowym
abate, aside
  stwierdzać brak ważności, aktualności czegoś, unieważniać coś

anyż /ˈãnɨʃ/ (n)
anise, aniseed
  (botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

anyż gwiazdkowy /ˈãnɨʒ ɡvʲjastˈkɔvɨ/ (n)
Chinese star anise, star anise, star aniseed
  (botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

anyż gwiaździsty /ˈãnɨʒ ɡvʲjäʑˈʥ̑istɨ/ (n)
Chinese star anise, star anise, star aniseed
  (botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

aorta /aˈɔrta/ (n)
aorta
  (anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

aortalny /ˌaɔrtˈalnɨ/ (adj)
aortic, aortal
  (anatomia, anatomiczny) związany z aortą

aoryst /aˈɔrɨst/ (n)
aorist
  (gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

aostański /ˌaɔstˈaɲski/ (adj)
Aostan
  związany z Aostą, dotyczący Aosty

aparat /aˈparat/ (n)
apparatus
  urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny
  (medycyna, medyczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania
  (medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad

aparat fotograficzny /aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (n)
camera
  (fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

aparat kompaktowy /aˈparat ˌkɔ̃mpakˈtɔvɨ/ (n)
compact camera, point-and-shoot camera
  (fotografia) aparat fotograficzny (analogowy lub cyfrowy) o małych gabarytach i prostej konstrukcji, wyposażony w niewymienny obiektyw (stałoogniskowy lub częściej zmiennoogniskowy);

aparat rentgenowski /aˈparat ˌrɛ̃ndɡɛ̃ˈnɔfsʲci/ (n)
X-ray unit
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do prześwietlania promieniowaniem rentgenowskim

aparat słuchowy /apˈarat swuxˈɔvɨ/ (n)
deaf aid, hearing aid
  przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków;

aparatczyk /ˌaparˈattʃɨk/ (n)
apparatchik
  (pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej

aparatura /ˌaparaˈtura/ (n)
apparatus
  zespół aparatów, przyrządów, urządzeń stanowiących pewną całość

apartament /ˌaparˈtãmɛ̃nt/ (n)
suite
  (hotelarstwo) komfortowe pomieszczenie w hotelu, zawierające prócz przynajmniej jednej sypialni i łazienki także część dzienną, aneks kuchenny itp.; także: samodzielne mieszkanie wynajmowane na tych samych zasadach, co pokój w hotelu
apartment
  wielopokojowe mieszkanie o wysokim standardzie

aparycja /ˌapaˈrɨʦ̑ʲja/ (n)
appearance
  (przestarzałe, przestarzały) ukazanie się, pokazanie się
apparition, appearance
  (przestarzałe, przestarzały) wygląd zewnętrzny (powierzchowny)

apaszka /a.ˈpaʃ.ka/ (n)
neck kerchief, scarf
  rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);

apateista /ˌapatɛˈista/ (n)
apatheist
  (filozofia, filozoficzny) (neologizm) zwolennik apateizmu, człowiek obojętny na kwestię istnienia lub nieistnienia Boga

apateistyczny /ˌapatˌɛistˈɨtʃnɨ/ (adj)
apatheistic
  (filozofia, filozoficzny) (neologizm) (rzadki, rzadko używany) związany z apateizmem i/lub apateistami; obojętny na kwestie religijne

apateizm /ˌapatˈɛizm/ (n)
apatheism
  (filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;

apatia /aˈpatʲja/ (n)
apathy
  (psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

apatycznie /ˌapatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
apathetically, lackadaisically, listlessly
  w sposób apatyczny

apatyczny /ˌapaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
apathetic
  obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

apatyt /aˈpatɨt/ (n)
apatite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

apelacja /ˌapɛlˈatsja/ (n)
appeal
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od decyzji sądu do wyższej instancji

apelacyjny /ˌapɛlatsˈɨjnɨ/ (adj)
appellate
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z odwołaniami od wyroków

apeniński /ˌapɛ̃ˈɲĩj̃sʲci/ (adj)
Apennine
  (geografia, geograficzny) związany z Apeninami

apercepcja /ˌapɛrˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
apperception
  (filozofia, filozoficzny) postrzeganie samego siebie, świadomość samego siebie, postrzeganie przez umysł jego własnych stanów;

aperiodyczny /ˌapɛrjɔdˈɨtʃnɨ/ (adj)
aperiodic aperiodic
  występujący, pojawiający się w zmiennych odstępach czasu

aperitif /ˌapɛrʲiˈtʲif/ /ˌapɛˈrʲitʲif/ (n)
aperitif
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu

apertura /ˌapɛrˈtura/ (n)
aperture
  (optyka, optyczny) otwór ograniczający wiązkę światła;

apetyczny /ˌapɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
appetizing, toothsome
  zachęcający do jedzenia

apetyt /aˈpɛtɨt/ (n)
appetite
  chęć jedzenia, łaknienie;

aphanisis /ˌafaɲˈiɕis/ (n)
aphanisis
  (seksuologia, seksuologiczny) lęk przed utratą własnej seksualności;

aphelium /afˈɛljum/ (n)
aphelion
  (astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;

aplet /ˈaplɛt/ (n)
applet
  (informatyka, informatyczny) niewielki program webowy działający po stronie klienta;

aplikacja /ˌaplʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
application
  (informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;
  zastosowanie

aplikator /ˌaplʲiˈkatɔr/ (n)
applicator
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka

aplikować /ˌaplʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
administer
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku
apply
  (przenośnie, przenośnia) przekazywać, stosować, narzucać coś

apodyktyczny /ˌapɔdɨkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
authoritative, bossy, domineering
  taki, który narzuca swoje zdanie i nie uznaje sprzeciwu wobec niego

apogeum /ˌapɔɡˈɛum/ (n)
apogee
  (astronomia, astronomiczny) punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi
  moment szczytowy jakiegoś procesu, moment osiągnięcia wartości maksymalnej

apograf /aˈpɔɡraf/ (n)
apograph
  (dawniej, dawny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) odręczna kopia tekstu

apokaliptyczny /ˌapɔkˌaliptˈɨtʃnɨ/ (adj)
apocalyptic
  dotyczący apokalipsy, końca świata

apokryf /aˈpɔkrɨf/ (n)
apocrypha
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga religijna, którą dany Kościół uważa za niezgodną ze swoją doktryną;

apokryficzny /ˌapɔkrɨˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
apocryphal
  mający charakter apokryfu

apolipoproteina /ˌapɔlʲipɔprɔtɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
apolipoprotein
  (biochemia, biochemiczny) białko wchodzące w skład lipoprotein;

apolitycznie /ˌapɔlitˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
apolitically, nonpolitically
  w sposób apolityczny

apolityczny /ˌapɔlitˈɨtʃnɨ/ (adj)
apolitical
  niezwiązany z polityką

apolliński /ˌapɔllˈiɲski/ (adj)
Apollonian
  związany z Apollem, dotyczący Apolla

apolog /aˈpɔlɔk/ (n)
apologue
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór prozą lub wierszem o charakterze dydaktyczno-moralizatorskim, często alegoryczny;

apologeta /ˌapɔlɔˈɡɛta/ (n)
apologist
  osoba broniąca określonej idei, postawy

apologia /ˌapɔˈlɔɟja/ (n)
apologia, apology, apologism
  obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;

apoplektyczny /ˌapɔplɛkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
apoplectic
  będący przejawem/następstwem apopleksji

apoplektyk /ˌapɔplˈɛktɨk/ (n)
apoplectic
  osoba, która miała atak apopleksji lub jest zagrożona apopleksją

apoptoza /ˌapɔˈptɔza/ (n)
apoptosis
  (biologia, biologiczny) zaprogramowana śmierć komórki żywego organizmu;

aporia /aˈpɔrʲja/ (n)
aporia
  (filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;

aport /ˈapɔrt/ (n)
apport
  rzekome, paranormalne zjawisko przenoszenia rzeczy przez duchy;

apostata /ˌapɔˈstata/ (n)
apostate
  osoba, która porzuciła swoją religię albo jej przekonania i zasady

apostazja /ˌapɔˈstazʲja/ (n)
apostasy
  porzucenie wiary religijnej;

apostolat /ˌapɔstˈɔlat/ (n)
apostolate
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność apostolska, krzewienie wiary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność biskupia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa chrześcijań uczestnicząca w ewangelizacji

apostolski /ˌapɔˈstɔlsʲci/ (adj)
apostolic
  dotyczący apostołów

apostolstwo /ˌapɔstˈɔlstfɔ/ (n)
apostolate
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) propagowanie wiary chrześcijańskiej;

apostoł /aˈpɔstɔw/ (n)
apostle, disciple
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;

apostołowanie /ˌapɔstˌɔwɔvˈaɲʲɛ/ (n)
apostolate, evangelization
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) głoszenie wiary chrześcijańskiej

apostołować /ˌapɔstɔwˈɔvatɕ/ (v)
evangelize
  wypełniać obowiązki apostoła, głosić chrześcijaństwo

apostrof /aˈpɔstrɔf/ (n)
apostrophe
  znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

apostrofa /ˌapɔstrˈɔfa/ (n)
apostrophe
  figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

apoteoza /ˌapɔtɛˈɔza/ (n)
apotheosis
  wyidealizowanie, wybielenie, przypisywanie, nadawanie istocie bądź rzeczy przymiotów ją idealizujących; przedstawienie jakiejś idei, postaci, wydarzenia w sposób skrajnie subiektywny niepoświęcający żadnej uwagi jakimkolwiek wadom, postrzegający jedynie zalety;

apotropeiczny /ˌapɔtrˌɔpɛˈitʃnɨ/ (adj)
apotropaic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) taki, który ma rzekomo moc odpędzania złych mocy, duchów, diabłów

appalaski /ˌappalˈaski/ (adj)
Appalachian
  dotyczący Appalachów

appendektomia /ˌapːɛ̃ndɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
appendectomy
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu wyrostka robaczkowego, zwykle z powodu jego ostrego zapalenia;

aprecjacja /ˌaprɛˈʦ̑ʲjaʦ̑ʲja/ (n)
appreciation
  (ekonomia, ekonomiczny) wzrost wartości dobra lub usługi, zwykle pieniądza w systemie płynnych kursów walut;

aprobować /ˌaprɔˈbɔvaʨ̑/ (v)
approve
  uznawać coś za słuszne, godne poparcia, pozwalać, zgadzać się

aprosdoketon /ˌaprɔzdɔkˈɛtɔn/ (n)
aprosdoketon
  (językoznawstwo, językoznawczy) dowolne zaskakujące użycie środków językowych
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura stylistyczna polegająca na niespodziewanej podmianie słowa w znanym cytacie lub przysłowiu

aprowizacja /ˌaprɔvʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
provisioning, food supply, victualling
  zaopatrzenie w artykuły pierwszej potrzeby

apsik /aˈpʲɕik/ (interjection)
achoo, atishoo
  …naśladujący dźwięk wydawany podczas kichania

apsyda /apˈsɨda/ (n)
apse
  (architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej

apteczka /apˈtɛʧ̑ka/ (n)
first aid kit
  (medycyna, medyczny) torba, skrzynka lub szafka z podręcznymi opatrunkami i lekarstwami;

apteczka pierwszej pomocy /apˈtɛʧ̑ka ˈpʲjɛrfʃɛj pɔ̃ˈmɔʦ̑ɨ/ (n)
first aid kit
  pojemnik służący do przechowywania materiałów i środków przeznaczonych do udzielania pierwszej pomocy

apteka /apˈtɛka/ (n)
pharmacy, drugstore, chemist's, apothecary, chemist's shop
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

aptekarski /ˌaptɛˈkarsʲci/ (adj)
apothecary, pharmaceutical
  dotyczący aptekarstwa, aptekarzy

aptekarz /apˈtɛkaʃ/ (n)
pharmacist, apothecary
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

apulski /apˈulski/ (adj)
Apulian
  związany z Apulią

aquafaba /ˌaɡvafˈaba/ (n)
aquafaba
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zagęstnik spożywczy otrzymywany przy moczeniu ciecierzycy, stosowany w kuchni wegańskiej jako zamiennik białka jajek

aquapark /akˈfapark/ (n)
aquapark
  wodny park rozrywki z kompleksem basenów, zjeżdżalni itp.;

ara /ˈara/ (n)
Ara
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara, rodzaj ptaków z podrodziny papug neotropikalnych;
macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);
  (ornitologia, ornitologiczny) nazwa niektórych papug z podrodziny papug neotropikalnych;

ara błękitna /ˈara bwɛŋkˈitna/ (n)
Lear's macaw, indigo macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Anodorhynchus leari, gatunek ptaka z rodziny papugowatych, z rodzaju Anodorhynchus;

ara czerwona /ˈara ʧ̑ɛrˈvɔ̃na/ (n)
scarlet macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara macao, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara hiacyntowa /ˈara xjˌatsɨntˈɔva/ (n)
hyacinth macaw, hyacinthine macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Anodorhynchus hyacinthinus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Anodorhynchus;

ara kasztanowoczelna /ˈara ˌkaʃtãnɔvɔˈʧ̑ɛlna/ (n)
chestnut-fronted macaw, severe macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara severus lub Ara severa, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara marakana /ˈara mˌarakˈana/ (n)
Illiger's macaw, blue-winged macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Primolius maracana, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Primolius

ara modra /ˈara ˈmɔdra/ (n)
Spix's macaw, little blue macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;

ara niebieskogłowa /ˈara ˌɲɛbʲjɛskɔˈɡwɔva/ (n)
Coulon's macaw, blue-headed macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Primolius couloni lub Propyrrhura couloni, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Primolius

ara oliwkowa /ˈara ˌɔlʲifˈkɔva/ (n)
great green macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara ambiguus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara różowooka /ˈara ˌruʒɔvɔˈːka/ (n)
red-fronted macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara rubrogenys, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara szafirowa /ˈara ˌʃafʲiˈrɔva/ (n)
blue-throated macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara glaucogularis, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara trójbarwna /ˈara trujˈbarvna/ (n)
cuban macaw, cuban red macaw, hispaniolan macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara tricolor, wymarły gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara turkusowa /ˈara tˌurkusˈɔva/ (n)
glaucous macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Anodorhynchus glaucus, gatunek ptaka z rodziny papugowatych, z rodzaju Anodorhynchus;

ara zielona /ˈara ʑɛˈlɔ̃na/ (n)
military macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara militaris, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara zielonoskrzydła /ˈara ˌʑɛlɔ̃nɔˈskʃɨdwa/ (n)
green-winged macaw, red-and-green macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara chloropterus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;

ara żółtoskrzydła /ˈara ˌʒuwtɔˈskʃɨdwa/ (n)
scarlet macaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Ara macao, gatunek ptaka, z rodzaju ara, z podrodziny papug neotropikalnych;

arab /ˈarap/ (n)
Arabian horse, Arabian
  (jeździectwo, jeździecki) koń czystej krwi arabskiej;

arabeska /ˌaraˈbɛska/ (n)
arabesque
  (sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;
  (choreografia, choreograficzny) poza w tańcu inspirowana motywami orientalnymi
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura na fortepian;

arabista /ˌaraˈbʲista/ (n)
Arabist
  specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

arabistyka /ˌaraˈbʲistɨka/ (n)
Arab study
  nauka o języku, kulturze i historii Arabów;
  wydział / kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1)

arabizacja /ˌarabʲizˈatsja/ (n)
Arabisation, Arabization
  narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud arabskiej kultury, obyczajów i języka

arabizm /aˈrabʲism̥/ (n)
Arabism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka arabskiego;

arabski /aˈrapsʲci/ (adj)
Arab, Arabic, Arabian
  dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

arabski /aˈrapsʲci/ (n)
Arabic
  język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

arabsko /arˈapskɔ/ (adv)
Arabically
  na sposób arabski, po arabsku

arabsko-muzułmański /ˌarapskɔ‿muzuwˈmãj̃sʲci/ (adj)
Muslim Arab
  dotyczący jednocześnie Arabów, kultury arabskiej i muzułmanów, islamu; dotyczący arabskich muzułmanów

arachnofobia /ˌaraxnɔˈfɔbʲja/ (n)
arachnophobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami;

arachnologia /ˌaraxnɔˈlɔɟja/ (n)
arachnology
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o pajęczakach;

arachnologiczny /ˌaraxnˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
arachnologic
  związany z arachnologią, dotyczący arachnologii

aragonit /ˌaraˈɡɔ̃ɲit/ (n)
aragonite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów, polimorficzna odmiana węglanu wapnia;

aragoński /ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Aragonese
  dotyczący Aragonii lub jej mieszkańców, związany z Aragonią, pochodzący z Aragonii

aragoński /ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci/ (n)
Aragonese
  (językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

arak /ˈarak/ (n)
arak
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) arabska (głównie libańska) wódka anyżowa;

arakowy /ˌaraˈkɔvɨ/ (adj)
arrack
  od: arak

aramejski /ˌarãˈmɛjsʲci/ (adj)
Aramaic
  związany z Aramejczykami, z dawną Syrią

aramejski /ˌarãˈmɛjsʲci/ (n)
Aramaic
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;

aranżacja /ˌaranʒˈatsja/ (n)
arrangement
  zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej

aranżować /ˌaranʒˈɔvatɕ/ (v)
arrange
  organizować, urządzać

araukański /ˌarawkˈaɲski/ (adj)
Araucanian
  związany z Araukanią, dotyczący Araukanii

arbiter /arˈbʲitɛr/ (n)
arbiter
  sędzia, osoba rozstrzygająca daną kwestię

arbitralny /ˌarbʲiˈtralnɨ/ (adj)
arbitrary
  narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu

arbitraż /arbʲˈitraʃ/ (n)
arbitrage, arbitration
  sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

arbitrażowy /ˌarbʲitraʒˈɔvɨ/ (adj)
arbitral
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z arbitrażem, dotyczący arbitrażu

arbitrażysta /ˌarbʲitraˈʒɨsta/ (n)
arbitrageur
  (ekonomia, ekonomiczny) podmiot zajmujący się stosowaniem arbitrażu na rynku

arboretum /ˌarbɔˈrɛtũm/ (n)
arboretum
  wyodrębniony obszar, na którym znajduje się kolekcja drzew i krzewów, utrzymywany w celu naukowo-badawczym (np. prace nad aklimatyzacją obcych gatunków), bądź ochrony rzadkich gatunków i odmian;

arborio /arbˈɔrjɔ/ (n)
Arborio rice
  (spożywczy) odmiana ryżu o zaokrąglonych ziarnach, używana m.in. do risotto

arbuz /ˈarbus/ (n)
watermelon
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku

archaiczny /ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ/ (adj)
archaic
  będący typowym dla dawnych czasów

archaik /arˈxa<sup>j</sup>ik/ (n)
Archaean, Archean
  (geologia, geologiczny) najstarszy eon w dziejach Ziemi;

archaizm /arxˈaizm/ (n)
archaism, archaicism
  (językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

archanielski /ˌarxaɲʲˈɛlski/ (adj)
archangelic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z archaniołem, dotyczący archanioła

archanioł /arˈxãɲɔw/ (n)
archangel
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

archeo- /arˈxɛɔ/
archaeo-, archeo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starożytnością, prehistorią

archeograficzny /ˌarxɛˌɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
archaeographic
  związany z archeografią, dotyczący archeografii

archeolog /ˌarxɛˈɔlɔk/ (n)
archaeologist, archeologist
  naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

archeologia /ˌarxɛɔˈlɔɟja/ (n)
archaeology, archeology
  nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

archeozoologia /ˌarxɛɔzɔːˈlɔɟja/ (n)
zooarchaeology, archaeozoology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka pomocnicza archeologii, zajmująca się badaniem szczątków zwierząt odkrytych w czasie wykopalisk;

archetyp /arˈxɛtɨp/ (n)
archetype
  (literacko) pierwowzór postaci
  (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;

archetypiczny /ˌarxɛtɨpˈitʃnɨ/ (adj)
archetypal, archetypic
  związany ze archetypem, odnoszący się do archetypu

archidiecezja /ˌarçidjɛtsˈɛzja/ (n)
archdiocese
  (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez arcybiskupa;

archikatedra /ˌarçikatˈɛdra/ (n)
archcathedral
  (kościelny) główny kościół archidiecezji

archimandryta /ˌarçimandrˈɨta/ (n)
archimandrite
  (kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich
  w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji

archipelag /ˌarxʲiˈpɛlak/ (n)
archipelago
  (geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

architekt /arˈxʲitɛkt/ (n)
architect
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury

architektoniczny /ˌarxʲitɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
architectural
  (architektura, architektoniczny) związany z architekturą, tworzony dla/za pomocą architektury

architektura /ˌarxʲitɛkˈtura/ (n)
architecture
  (architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

architraw /arˈxʲitraf/ (n)
architrave
  (architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

archiwalny /ˌarçivˈalnɨ/ (adj)
archival
  dotyczący archiwaliów, stanowiący archiwum

archiwista /ˌarçivˈista/ (n)
archivist
  pracownik archiwum

archiwizacja /ˌarçivizˈatsja/ (n)
filing
  zbieranie i porządkowanie, katalogowanie materiałów archiwalnych

archiwolta /ˌarxʲiˈvɔlta/ (n)
archivolt, voussure
  (architektura, architektoniczny) zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione;

archiwum /arˈxʲivũm/ (n)
archive
  budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)
  uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne

archont /ˈarxɔnt/ (n)
archon
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach, od VIII w. p.n.e. do czasów reform Klejstensa, jeden z dziewięciu najważniejszych urzędników polis, zasiadał w Areopagu;

arcybiskup /ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup/ (n)
archbishop
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

arcybiskupi /artsɨbʲiskˈupi/ (adj)
archiepiscopal
  dotyczący arcybiskupa, związany z arcybiskupem

arcybiskupstwo /artsɨbʲiskˈupstfɔ/ (n)
archbishopric
  (administracja) biskupstwo pod jurysdykcją arcybiskupa;
archiepiscopate
  godność arcybiskupa, jego urząd

arcydzieło /ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛwɔ/ (n)
masterpiece, masterwork
  (przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca
  utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;

arcykapłan /artsɨkˈapwan/ (n)
high priest
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) najwyższy urząd w świątyni jerozolimskiej, przełożony kapłanów i lewitów;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższy kapłan w bliskowschodnich kultach pogańskich;
  (teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie tytuł jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi przysługujący Chrystusowi

arcyksiążę /artsɨkɕˈɔ̃ʒɛ/ (n)
archduke
  austriacki tytuł książęcy
  osoba nosząca tytuł (1.1)

arczyński /artʃˈɨɲski/ (n)
Archi
  (językoznawstwo, językoznawczy) język arczyński;

areligijność /ˌarɛliɡʲˈijnɔɕtɕ/ (n)
irreligion, irreligiousness, irreligiosity
  obojętność wobec spraw religii

areografia /ˌarɛɔɡrˈafja/ (n)
areography, geography of Mars
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka zajmująca się badaniami planety Mars

areszt /ˈarɛʃt/ (n)
arrest
  tymczasowe pozbawienie wolności;

areszt domowy /ˈarɛʒd ːɔ̃ˈmɔvɨ/ (n)
house arrest
  zakaz opuszczania własnego mieszkania lub wskazanej kwatery;

aresztować /ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑/ (v)
confiscate, distrain
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zająć (zajmować) dobra dłużnika na polecenie sądu celem zabezpieczenia czyichś roszczeń
arrest
  pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

aretyńczyk /ˌarɛtˈɨɲtʃɨk/ (n)
Arretine
  mieszkaniec miasta Arezzo

aretyński /ˌarɛtˈɨɲski/ (adj)
Arretine
  związany z Arezzo, dotyczący Arezzo

argentan /arˈɡɛ̃ntãn/ (n)
German
  srebrzystobiały stop zawierający 40-70% miedzi, 10-20% niklu i 5-40% cynku;

argentopiryt /ˌarɡɛntɔpˈirɨt/ (n)
argentopyrite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczków, zbliżony wyglądem do sternbergitu;

argentyt /arɡˈɛntɨt/ (n)
acanthite
  minerał z grupy siarczków, siarczek srebra Ag2S;

argentyński /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
Argentinian, Argentine
  odnoszący się do Argentyny, wywodzący się z Argentyny

argon /ˈarɡɔ̃n/ (n)
argon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

argotyzm /arˈɡɔtɨsm̥/ (n)
argotism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz albo wyrażenie potoczne, pochodzące z gwary środowiskowej lub zawodowej;

argument /arˈɡũmɛ̃nt/ (n)
argument, point
  fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;

argumentacja /ˌarɡumɛntˈatsja/ (n)
argumentation
  uzasadnianie za pomocą argumentów

aria /ˈarʲja/ (n)
aria, air
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

ariański /arʲˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
Arian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem

ariergarda /ˌarjɛrɡˈarda/ (n)
rearguard
  (wojskowość, wojskowy) straż tylna

arizoński /ˌarizˈɔɲski/ (adj)
Arizonan
  związany z Arizoną; pochodzący z Arizony

arka /ˈarka/ (n)
ark
  (przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

arka Noego /ˈarka nɔˈɛɡɔ/ (n)
Noah's Ark shell
  (zoologia, zoologiczny) gatunek małża (Arca noae);

arka Noego /ˈarka nɔˈɛɡɔ/ (pn)
Noah's Ark
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;

arkada /arˈkada/ (n)
arcade
  (architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;

arkadyjski /ˌarkadˈɨjski/ (adj)
Arcadian
  odnoszący się do Arkadyjczyków lub Arkadii (krainy historycznej na Peloponezie)
  odnoszący się do arkadii

arkebuz /arˈkɛbus/ (n)
arquebus
  czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 10 do 12 milimetrów

arkoza /arkˈɔza/ (n)
arkose
  (geologia, geologiczny) okruchowa skała osadowa, odmiana piaskowca bogata w skalenie;

arktyczny /arkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
arctic
  związany z obszarami położonymi wokół bieguna północnego

arkusik /arkˈuɕik/ (n)
slip
  (zdrobniale) od: arkusz

arkusz /ˈarkuʃ/ (n)
sheet
  płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

arkusz kalkulacyjny /ˈarkuʃ ˌkalkulaˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
spreadsheet
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

arlekinada /ˌarlɛcĩˈnada/ (n)
harlequinade
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) krótka pantomima, której główną postacią jest arlekin
horseplay
  figle błazeńskie, błaznowanie

armata /arˈmata/ (n)
cannon
  działo o długiej lufie;

armatka śnieżna /armˈatka ɕɲʲˈɛʒna/ (n)
snow gun, snow cannon
  urządzenie do wytwarzania sztucznego śniegu;

armator /armˈatɔr/ (n)
shipowner
  osoba fizyczna albo prawna eksploatująca statek

armatura /ˌarmaˈtura/ (n)
fittings, fixture
  pomocnicze wyposażenie pomieszczenia, maszyny, itp., umożliwiające jego właściwe wykorzystanie

armeński /arˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Armenian
  odnoszący się do Armenii

armia /ˈarmʲja/ (n)
army
  określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

armina /arˈmʲĩna/ (n)
armin, armine, arminum
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, wysoko toksyczny insektycyd fosforoorganiczny, potencjalny bojowy środek trujący;

arogancja /ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja/ (n)
arrogance, hauteur
  pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

arogancki /ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci/ (adj)
arrogant
  (książkowy) taki, którego cechą jest arogancja
  (książkowy) będący oznaką arogancji

aromat /aˈrɔ̃mat/ (n)
aroma
  zapach sprawiający przyjemność

aromaterapeutyczny /ˌarɔmˌatɛrˌapɛwtˈɨtʃnɨ/ (adj)
aromatherapeutic
  związany z aromaterapią

aromaterapia /aˈrɔ̃matɛˈrapʲja/ (n)
aroma therapy
  (medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

aromatyczny /ˌarɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
aromatic, fragrant, redolent
  mający silny, miły zapach
flavorous, flavorsome, flavory, flavourful flavorful, flavourous, flavoursome
  o wyraźnym, bogatym smaku

aronia /aˈrɔ̃ɲja/ (n)
chokeberry
  (botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;

arotron wielki /arˈɔtrɔn vʲˈɛlki/ (n)
starry puffer, starry toadfish, stellate puffer
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Arothron stellatus, gatunek morskiej ryby z rodziny rozdymkowatych;

arpa /ˈarpa/ (n)
ARPA
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morski radarowy system antykolizyjny

arpeggio /arˈpɛʤ̑ʲjɔ/ (n)
arpeggio
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wykonania akordu na instrumencie muzycznym polegający na zagraniu składowych dźwięków jeden po drugim, zaczynając od najniższego tonu;

arras /ˈarːas/ (n)
arras
  (sztuka) ozdobny dywan, gobelin z motywem figuratywnym zawieszany na ścianie;

arsen /ˈarsɛ̃n/ (n)
arsenic
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

arsenał /arˈsɛ̃naw/ (n)
arsenal
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej

arsenian /arˈsɛ̃ɲãn/ (n)
arsenate
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu arsenowego;

arsenin /arˈsɛ̃ɲĩn/ (n)
arsenite
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu arsenawego

arsenopiryt /ˌarsɛnɔpˈirɨt/ (n)
arsenopyrite
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;

arsenowodór /ˌarsɛ̃nɔˈvɔdur/ (n)
arsine
  (chemia, chemiczny) trujący, nieorganiczny gaz, którego zapach przypomina czosnek;

arsenowy /ˌarsɛnˈɔvɨ/ (adj)
arsenical
  (chemia, chemiczny) dotyczący arsenu, zawierający arsen

arsonian /arˈsɔ̃ɲãn/ (n)
arsonate
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester jednego z kwasów arsonowych

arsonin /arˈsɔ̃ɲĩn/ (n)
arsonite
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester jednego z kwasów arsonawych

arsynian /arˈsɨ̃ɲãn/ (n)
arsinate
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester jednego z kwasów arsynowych

arsynin /arˈsɨ̃ɲĩn/ (n)
arsinite
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester jednego z kwasów arsynawych

art /ˈart/ (n)
art
  wyraz tworzący pojęcia związane ze sztuką

artefakt /arˈtɛfakt/ (n)
artifact
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;
artefact, artifact
  przedmiot wykonany ludzką ręką;

arteria /arˈtɛrʲja/ (n)
artery
  (anatomia, anatomiczny) tętnica

arteriotomia /ˌartɛrʲjɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
arteriotomy
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na nacięciu tętnicy

arteterapia /ˌartɛtɛrˈapja/ (n)
art therapy
  terapia przez sztukę

artezyjski /ˌartɛzˈɨjski/ (adj)
artesian
  (geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;

artretyzm /artrˈɛtɨzm/ (n)
arthrosis
  (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) przewlekła choroba układu kostno-stawowego powodująca dolegliwości bólowe i zniekształcenia stawów oraz przyczyniająca się do niesprawności chorego

artropatia /ˌartrɔpˈatja/ (n)
arthropathy
  (medycyna, medyczny) ogólne określenie zmian chorobowych w zakresie jednego lub więcej stawów;

artykulacja /ˌartɨkulˈatsja/ (n)
articulation, enunciation
  ruchy narządów mowy podczas wymawianie głoski i samo wymawianie głoski
enunciation
  sposób głoszenia poglądów lub opinii

artykuł /arˈtɨkuw/ (n)
article
  tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
  (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek
  część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
  rzecz, która jest przedmiotem handlu
  reguła religijna, dogmat

artykułować /ˌartɨkuˈwɔvaʨ̑/ (v)
articulate
  wymawiać głoski

artykuły gospodarstwa domowego /ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ/ (n)
white goods, home appliances
  urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku

artyleria /ˌartɨˈlɛrʲja/ (n)
artillery
  (wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej

artysta /arˈtɨsta/ (n)
artist, street performer
  człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

artystycznie /ˌartɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
artistically
  w sposób artystyczny

artystyczny /ˌartɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
artistic
  związany z artyzmem, sztuką, twórczością artysty

arumuński /ˌarumˈuɲski/ (n)
Aromanian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z wschodnioromańskiej podgrupy języków romańskich;

aryjski /aˈrɨjsʲci/ (adj)
Aryan
  (etnografia, etnograficzny) należący do Ariów
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w hitleryzmie: nieposiadający żydowskich przodków

arystokracja /ˌarɨstɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
aristocracy
  najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

arystokrata /ˌarɨstɔˈkrata/ (n)
aristocrat, noble
  osoba należąca do arystokracji

arystokratyczny /ˌarɨstɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
aristocratic
  związany z arystokracją

arystotelesowski /ˌarɨstˌɔtɛlɛsˈɔfski/ (adj)
Aristotelian
  (filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

arystotelizm /ˌarɨstɔtˈɛlizm/ (n)
Aristotelianism
  (filozofia, filozoficzny) doktryna filozoficzna Arystotelesa

arytmetyczny /ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
arithmetic, arithmetical
  (przymiotnik) od: arytmetyka

arytmetyka /ˌarɨtˈmɛtɨka/ (n)
arithmetic, arithmetics
  (matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

arytmia /aˈrɨtmʲja/ (n)
arrhythmia, irregular heartbeat
  (medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca
arrhythmy, irregularity
  brak lub zakłócony rytm (czegokolwiek)

as /a ɛs/ /as/ (n)
ace
  (termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
  osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą
  (potocznie, potoczny) osoba aseksualna
A-flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk a obniżony o półton;

as serwisowy /ˈas ˌːɛrvʲiˈsɔvɨ/ (n)
ace
  (sport, sportowy) w tenisie, siatkówce: idealnie zagrany serwis, którego przeciwnik nie jest w stanie odebrać i po którym gracz zdobywa punkt

as-moll /ˈas‿mɔl/ (n)
a-flat minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)

asafetyda /ˌasafɛˈtɨda/ (n)
asafoetida, stinking gum, assafoetida
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;

asamski /asˈamski/ (adj)
Assamese
  związany z Asamem

asamski /asˈamski/ (n)
Assamese
  język asamski;

asana /aˈsãna/ (n)
asana
  postawa ciała w jodze;

asas /ˈasas/ (n)
A double flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk a obniżony o cały ton;

asceta /asˈʦ̑ɛta/ (n)
spartan
  (przenośnie, przenośnia) człowiek nie mający wielkich wymagań
ascetic
  człowiek uprawiający ascezę

ascetyczny /ˌastsɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
austere
  pełen prostoty, oszczędny, surowy
ascetic
  właściwy ascezie, umartwianiu się, pełen wyrzeczeń

ascetyzm /astsˈɛtɨzm/ (n)
asceticism
  filozofia i praktyki ascetów

asceza /asˈʦ̑ɛza/ (n)
asceticism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego

asejsmiczny /ˌasɛjsmˈitʃnɨ/ (adj)
aseismic
  (geologia, geologiczny) nie wykazujący żadnej aktywności sejsmicznej

aseksualizm /ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
asexuality, nonsexuality
  (seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;

aseksualność /ˌasɛksuˈalnɔɕtɕ/ (n)
asexuality
  (seksuologia, seksuologiczny) trwałe nieodczuwanie pociągu seksualnego wobec innych osób

asekuracja /ˌasɛkurˈatsja/ (n)
assecuration
  zabezpieczenie przed skutkami ryzykownych działań

asembler /aˈsɛ̃mblɛr/ (n)
assembler
  (informatyka, informatyczny) program tłumaczący kod języka asemblera na język maszynowy;

aseptyczny /ˌasɛptˈɨtʃnɨ/ (adj)
aseptic
  (medycyna, medyczny) pozbawiony drobnoustrojów chorobotwórczych

asertoryczny /ˌasɛrtɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
assertoric
  stwierdzający, potwierdzający, twierdzący

asertywność /ˌasɛrˈtɨvnɔɕʨ̑/ (n)
assertiveness
  (psychologia, psychologiczny) posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi;

asertywny /ˌasɛrˈtɨvnɨ/ (adj)
assertive
  umiejący wyrażać własne opinie, krytyki i potrzeby

asesor /asˈɛsɔr/ (n)
assessor
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) W starożytnym Rzymie: członek ciała doradczego przy urzędnikach mających władzę sądowniczą
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sądowy w I. Rzeczypospolitej

asfalt /ˈasfalt/ (n)
asphalt
  (technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

asfaltować /ˌasfaltˈɔvatɕ/ (v)
asphalt
  pokrywać powierzchnię asfaltem

asfaltowy /ˌasfalˈtɔvɨ/ (adj)
asphalt
  wykonany z asfaltu

asferyczny /ˌasfɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
aspherical
  niebędący odcinkiem sfery

asklepiejon /ˌasklɛpʲˈɛjɔn/ (n)
asclepeion
  (historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną;

askospora /ˌaskɔˈspɔra/ (n)
ascospore
  (biologia, biologiczny) haploidalny zarodnik workowca;

asortyment /ˌasɔrˈtɨ̃mɛ̃nt/ (n)
assortment
  (handel, handlowy) wybór towarów lub usług, który jest proponowany klientom;

aspartam /asˈpartãm/ (n)
aspartame
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

aspekt /ˈaspɛkt/ (n)
aspect
  punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana
  (gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;

aspermia /aspˈɛrmja/ (n)
aspermia, aspermatism
  (medycyna, medyczny) brak spermy albo plemników w spermie;

aspidistra /ˌaspʲiˈdʲistra/ (n)
aspidistra
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny liliowatych, pochodząca z Azji; potocznie nazywana żelaznym liściem;

aspirant /aˈspʲirãnt/ (n)
aspirant
  ktoś, kto się o coś ubiega, np. o stanowisko

aspirować /ˌaspirˈɔvatɕ/ (v)
aspire
  starać się, ubiegać się o coś

aspiryna /ˌaspʲiˈrɨ̃na/ (n)
aspirin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;

aspołeczny /ˌaspɔwˈɛtʃnɨ/ (adj)
antisocial, asocial, unsocial
  obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

assamczak /assˈamtʃak/ (n)
hispid hare
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Caprolagus Blyth, rodzaj ssaków z rodziny zającowatych

assel /ˈasːɛl/ (n)
Asselian
  (geologia, geologiczny) pierwszy, najstarszy wiek cisuralu (wczesnego permu), trwający 299 – 294,6 milionów lat temu;

astat /ˈastat/ (n)
astatine
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

asteniczny /ˌastɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
asthenic
  wątły, o słabej budowie ciała lub odporności

astenosfera /ˌastɛ̃nɔˈsfɛra/ (n)
asthenosphere
  (geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

asteroida /ˌastɛˈrɔjda/ (n)
asteroid, planetoid
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

asterysk /aˈstɛrɨsk/ (n)
asterisk
  (poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

asteryzm /aˈstɛrɨsm̥/ (n)
asterism
  (astronomia, astronomiczny) układ gwiazd tworzący na niebie pewien widoczny zbiór, niebędący gwiazdozbiorem;
  (mineralogia, mineralogiczny) efekt optyczny polegający na powstaniu promieni świetlnych na minerale wskutek jego specyficznych właściwości;
  znak ⁂;

astma /ˈastma/ (n)
asthma
  (medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

astma sercowa /ˈastma sɛrˈʦ̑ɔva/ (n)
cardiac asthma
  (medycyna, medyczny) zaburzenie występujące w formie napadów duszności, związane z przebiegiem przewlekłej, lewokomorowej niewydolności serca;

astmatyczny /ˌastmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
asthmatic
  (medycyna, medyczny) związany z astmą, charakterystyczny dla astmy, dychawicy

astmatyk /aˈstmatɨk/ (n)
asthmatic
  (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na astmę

astrafobia /ˌastraˈfɔbʲja/ (n)
astraphobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed błyskawicami

astragal /aˈstraɡal/ (n)
talus bone, ankle bone, astragalus
  (anatomia, anatomiczny) kość od wewnętrznej strony stopy między wgłębieniem a kostką;

astro- /ˈastrɔ/
astro-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ciałami niebieskimi

astrofizyczny /ˌastrɔfizˈɨtʃnɨ/ (adj)
astrophysical
  dotyczący astrofizyki, związany z astrofizyką

astrofizyk /ˌastrɔˈfʲizɨk/ (n)
astrophysicist
  specjalista w zakresie astrofizyki

astrofizyka /ˌastrɔfˈizɨkˌa/ (n)
astrophysics
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

astrofotometr /ˌastrɔfɔˈtɔ̃mɛtr̥/ (n)
astrophotometer
  fotometr używany do pomiaru natężenia światła ciał niebieskich;

astrograf /aˈstrɔɡraf/ (n)
astrograph
  luneta astronomiczna używana do fotografowania ciał niebieskich;

astrolabium /ˌastrɔˈlabʲjũm/ (n)
astrolabe
  (astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich

astrolatria /ˌastrɔˈlatrʲja/ (n)
astrolatry
  kult ciał niebieskich uważanych za bóstwa, demony lub ich za siedziby;

astrolog /aˈstrɔlɔk/ (n)
astrologer, astrologist
  człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

astrologiczny /ˌastrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
astrological, astrologic
  dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

astrometryczny /ˌastrɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
astrometric
  (astronomia, astronomiczny) związany z astrometrią, dotyczący astrometrii

astronauta /ˌastrɔ̃ˈnawta/ (n)
astronaut
  (astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

astronautyka /ˌastrɔ̃ˈnawtɨka/ (n)
astronautics
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;

astronom /aˈstrɔ̃nɔ̃m/ (n)
astronomer
  specjalista w zakresie astronomii;
  miłośnik i znawca astronomii

astronomia /ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
astronomy
  nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

astronomiczny /ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
astronomical, astronomic
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią
astronomic, astronomical
  (przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki

astrydyt /aˈstrɨdɨt/ (n)
astridite
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciemnozielona odmiana jadeitu, bogata w chrom

asturyjski /ˌastuˈrɨjsʲci/ (adj)
Asturian
  (przymiotnik) od Asturia

asturyjski /ˌastuˈrɨjsʲci/ (n)
Asturian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język zachodnioromański używany w kilku hiszpańskich prowincjach;

astygmatyczny /ˌastɨɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
astigmatic
  związany z astygmatyzmem

asygnata /ˌasɨɡˈnata/ (n)
assignation
  dokument kasowy potwierdzający operację gotówkową

asymetryczny /ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
asymmetric, asymmetrical
  niebędący symetrycznym, niemający symetrii

asymilacja /ˌasɨmilˈatsja/ (n)
assimilation
  przystosowanie się do życia w obcej społeczności

asymptota /ˌasɨ̃mpˈtɔta/ (n)
asymptote
  (matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

asyndeton /ˌasɨ̃nˈdɛtɔ̃n/ (n)
asyndeton
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na łączeniu wyrazów bez spójnika;

asyriolog /ˌasɨrjˈɔlɔk/ (n)
Assyriologist
  specjalista w dziedzinie asyriologii

asyryjski /ˌasɨˈrɨjsʲci/ (adj)
Assyrian
  dotyczący Asyrii, związany z Asyrią, pochodzący z Asyrii

asyryjski /ˌasɨˈrɨjsʲci/ (n)
Assyrian
  (językoznawstwo, językoznawczy) (starożytność) dialekt asyryjski języka akadyjskiego;
  (językoznawstwo, językoznawczy) język asyryjski;

asystent /asˈɨstɛnt/ (n)
attendant
  (studencki) stanowisko na wyższej uczelni lub w instytucie naukowym niższe od adiunkta; (także, też) osoba zajmująca to stanowisko
assistant
  osoba pomagająca specjaliście przy wykonywanej przez niego pracy

asystolia /ˌasɨˈstɔlʲja/ (n)
asystole
  (medycyna, medyczny) brak czynności elektrycznej serca;

asystować /ˌasɨstˈɔvatɕ/ (v)
accompany
  być obecnym, towarzyszyć przy czym
assist
  pomagać przy czym

aszkenazyjski /ˌaʃkɛ̃naˈzɨjsʲci/ (adj)
Ashkenazi
  związany z Aszkenezyjczykami, dotyczący Aszkenazyjczyków

at /at/ /ɛt/ (n)
at
  znak graficzny @

atak /ˈatak/ (n)
attack, seizure
  (medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych
attack, assault, crackdown, lunge, raid, thrust
  (wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi

atak serca /ˈatak ˈsɛrʦ̑a/ (n)
myocardial infarction, heart attack, AMI, MI
  (medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

atakować /ˌataˈkɔvaʨ̑/ (v)
attack
  prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie
  występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś

ataksyt /atˈaksɨt/ (n)
ataxite
  (mineralogia, mineralogiczny) meteoryt żelazny o bardzo wysokiej zawartości niklu;

atanazjański /ˌatanazjˈaɲski/ (adj)
Athanasian
  (literacko) (historia, historyczny, historycznie) związany z doktorem Kościoła Atanazym Wielkim

atanor /atˈanɔr/ (n)
athanor
  (ezoteryka) specjalny piec do celów alchemicznych;

atari /atˈari/ (n)
atari
  taktyczna sytuacja przymusu w grze w go, w której grupa kamieni ma tylko jeden oddech i może zostać zbita w następnym ruchu;

atawistyczny /ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
atavistic, reversionary
  o cechach podobnych jak u odległych przodków

atawizm /aˈtavʲism̥/ (n)
atavism, reversion
  występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

ateista /ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
atheist, atheistic
  człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

ateistyczny /ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
atheistic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

ateizm /aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
atheism
  (filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

atencja /aˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
deference
  (przestarzałe, przestarzały) szacunek, respekt, poważanie okazywane komuś lub czemuś

atest /ˈatɛst/ (n)
attestation, certificate
  (technologia, technika, techniczny) wystawiany przez instytucję upoważnioną do oceny jakości wyrobów dokument potwierdzający zgodność wykonania produktu z normami

ateński /aˈtɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Athenian
  związany z Atenami, dotyczący Aten – miasta, metropolii lub starożytnej polis

atlant /ˈatlãnt/ (n)
atlantes
  (architektura, architektoniczny) posąg atletycznego mężczyzny jako podpora architektoniczna, np. balkonu;

atlantycki /ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
Atlantic
  (geografia, geograficzny) dotyczący Atlantyku

atlas /ˈatlas/ (n)
atlas
  zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

atletyczny /ˌatlɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
athletic, broad-shouldered
  dobrze zbudowany, rozwinięty fizycznie
athletic
  odnoszący się do atletyki, związany z atletyką

atmosfera /ˌatmɔˈsfɛra/ (n)
atmosphere
  (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
  powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia
atmosphere, ambience
  (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.

atmosferyczny /ˌatmɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
atmospheric, atmospherical
  związany z atmosferą ziemską

atol /ˈatɔl/ (n)
atoll
  (geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

atom /ˈatɔ̃m/ (n)
atom
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

atomista /ˌatɔ̃ˈmʲista/ (n)
atomist
  (filozofia, filozoficzny) filozof będący zwolennikiem atomizmu – poglądu o istnieniu najmniejszych składników materii
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badacz zajmujący się atomistyką – nauką o najmniejszych składnikach materii, która dała początek fizyce jądrowej
  pracownik przemysłu wykorzystującego energię jądrową

atomowy /ˌatɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
atomic
  charakterystyczny dla atomu, odnoszący się do atomu
nuclear
  wykorzystujący energię powstającą przy rozszczepieniu jądra atomowego

atoniczny /ˌatɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
atonic
  (medycyna, medyczny) powiązany z atonią, obniżeniem lub brakiem napięcia mięśniowego

atrakcja /aˈtrakʦ̑ʲja/ (n)
attraction
  (książkowy) coś wyjątkowo interesującego, dostarczającego przyjemności lub rozrywki

atrakcyjność /ˌatrakˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑/ (n)
glamour sex appeal
  wywoływanie pożądania sensualnego i seksualnego
attractiveness
  wzbudzanie zainteresowania wyglądem, stylem, ogółem właściwości

atrakcyjny /ˌatrakˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
attractive
  o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)

atrament /aˈtrãmɛ̃nt/ (n)
ink
  roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania;

atrament sympatyczny /aˈtrãmɛ̃nt ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ/ (n)
invisible ink
  atrament bezbarwny, niewidoczny po napisaniu, możliwy do odczytania dopiero po ogrzaniu lub zastosowaniu odpowiedniego odczynnika;

atramentowy /ˌatrãmɛ̃nˈtɔvɨ/ (adj)
inky
  dotyczący atramentu, związany z atramentem
  granatowy kolor

atrapa /aˈtrapa/ (n)
mock-up, mockup
  imitacja jakiegoś przedmiotu;
grill, radiator blind
  osłona chłodnicy samochodowej

atrium /ˈatrʲjũm/ (n)
atrium
  (architektura, architektoniczny) w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę
  (anatomia, anatomiczny) przedsionek serca

atrofia /aˈtrɔfʲja/ (n)
atrophy
  (medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

atroficzny /ˌatrɔfˈitʃnɨ/ (adj)
atrophic
  (medycyna, medyczny) związany z atrofią, dotyczący atrofii

atropina /ˌatrɔpˈina/ (n)
atropine
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

atrybucja /ˌatrɨˈbuʦ̑ʲja/ (n)
attribution
  przypisywanie (czegoś komuś lub czemuś)

atrybut /aˈtrɨbut/ (n)
attribute
  rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś

attaché /attˈaxɛ/ (n)
attaché
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego;

atto- /ˈatːɔ/
atto-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary trylion (10-18) razy mniejsze od podstawowych;

attycki /attˈɨtski/ (adj)
Attic
  związany z Attyką

attyka /atˈːɨka/ (n)
attic, parapet
  (architektura, architektoniczny) górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu sterczyn osłaniający dach;

atut /ˈatut/ (n)
trump
  (termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru
trump card
  cecha, umiejętność mogąca komuś przynieść pozytywne skutki

atłas /ˈatwas/ (n)
satin
  (włókiennictwo) gładka i delikatna tkanina, jednostronnie błyszcząca;

au /aw/ (interjection)
ouch
  …wyrażający ból

audiencja /awˈdʲjɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
audience
  oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku

audio /ˈawdʲjɔ/ (adj)
audio
  dźwiękowy
  zapisujący, odtwarzający, przetwarzający, wzmacniający lub przesyłający dźwięk

audiobook /ˌawdjɔbˈɔɔk/ (n)
audiobook
  książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;

audiogram /awˈdʲjɔɡrãm/ (n)
audiogram
  (medycyna, medyczny) zapis wyniku badania słuchu za pomocą audiometru;

audiolog /awˈdʲjɔlɔk/ (n)
audiologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu

audiologiczny /ˌawdjɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
audiologic
  (medycyna, medyczny) związany z audiologią, dotyczący audiologii

audiometr /awˈdʲjɔ̃mɛtr̥/ (n)
acoumeter, audiometer
  (medycyna, medyczny) urządzenie akustyczne służące do diagnostyki zaburzeń organicznych narządu słuchu;

audiowizualny /ˌawdjɔvˌizuˈalnɨ/ (adj)
audiovisual
  dotyczący zarówno wrażeń słuchowych jak i wzrokowych

audycja /awˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
broadcast
  program radiowy;
audition
  rodzaj wewnętrznego popisu w szkole muzycznej

audyt /ˈawdɨt/ (n)
audit
  okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;

audytorium /ˌawdɨˈtɔrʲjũm/ (n)
audience
  ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie
auditorium
  sala wykładowa, odczytowa;

augment /ˈawɡmɛ̃nt/ (n)
augment
  (językoznawstwo, językoznawczy) samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego

augur /ˈawɡur/ (n)
augur
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: kapłan oficjalnie odczytujący ze znaków niebiańskich i lotu ptaków wolę bogów (tzw. auspicjum);

aukcja /ˈawkʦ̑ʲja/ (n)
auction
  sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

aukcja holenderska /ˈawkʦ̑ʲja ˌxɔlɛ̃nˈdɛrska/ (n)
Dutch auction
  aukcja, w której stopniowo obniża się cenę sprzedaży do momentu zgłoszenia pierwszej oferty kupna;

auksyna /awˈksɨ̃na/ (n)
auxin
  (botanika, botaniczny) hormon wzrostu wytwarzany w stożkach wzrostu;

aula /ˈawla/ (n)
aula, hall
  duża sala wykładowa wykorzystywana również w celach reprezentacyjnych, na koncerty, pokazy

aulos /ˈawlɔs/ (n)
aulos
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego najczęściej składającego się z dwóch piszczałek z oddzielnymi stroikami, bardzo popularny w starożytnej Grecji;

aura /ˈawra/ (n)
air
  (ezoteryka) hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm;
  nastrój panujący w określonym miejscu, czasie, momencie
aura
  (medycyna, medyczny) zespół objawów przed wystąpieniem ataku padaczki
weather
  (meteorologia, meteorologiczny) zespół zjawisk atmosferycznych

aureola /ˌawrɛˈɔla/ (n)
halo
  (przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza
aureole, halo, nimbus
  obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych
aureole
  świetlista obwódka wokół jakiegoś przedmiotu

aurypigment /ˌawrɨpˈiɡmɛnt/ (n)
orpiment
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarczków, trójsiarczek arsenu;

auspicje /awsˈpʲiʦ̑ʲjɛ/ (n)
auspice
  w starożytnym Rzymie: wróżenie z lotu ptaków

austenityzowanie /ˌawstɛɲˌitɨzɔvˈaɲʲɛ/ (n)
austenitization
  (metaloznawstwo, metalurgia) rodzaj obróbki cieplnej stopów żelaza z węglem polegający na ogrzewaniu stopu w celu uzyskania struktury austenitu;

australijski /ˌawstraˈlʲijsʲci/ (adj)
Australian, Aussie
  odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

australijski pies pasterski /ˌawstraˈlʲijsʲci ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci/ (n)
Australian cattle dog
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów należąca do grupy psów pasterskich i zaganiających;

austriacki /awstrʲˈjaʦ̑ʲci/ (adj)
Austrian
  odnoszący się do Austrii lub Austriaków

austro-węgierski /ˈawstrɔvɛŋɡʲˈɛrski/ (adj)
Austro-Hungarian
  związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

austrofaszyzm /ˌawstrɔfˈaʃɨzm/ (n)
austrofascism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) austriacka odmiana faszyzmu;

aut /awt/ (n)
out
  (sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;

autarkia /awˈtarʲca/ (n)
autarky, autarchy
  (ekonomia, ekonomiczny) gospodarcza samowystarczalność;

autarkiczny /ˌawtarʲˈciʧ̑nɨ/ (adj)
autarkic, autarkical
  gospodarczo samowystarczalny

autentycznie /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
authentically
  w sposób autentyczny, prawdziwy, szczery, zgodny z rzeczywistością

autentyczność /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
authenticity, genuineness
  cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

autentyczny /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
authentic, genuine
  niebędący kopią, falsyfikatem ani przeróbką
authentic, genuine, real
  taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

authoring /awsˈɔriŋk/ (n)
authoring
  (informatyka, informatyczny) tworzenie interfejsów płyt w formatach DVD, miniDVD, VCD, blu-ray pozwalających użytkownikowi na nawigację po zawartości płyty

auto /ˈawtɔ/ (n)
car
  (motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

auto- /ˈawtɔ/
auto-
  pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu
  pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności

autobiografia /ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
autobiography
  własnoręcznie napisany swój życiorys;

autobiograficzny /ˌawtɔbjˌɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
autobiographic, autobiographical
  mający charakter autobiografii, taki w którym autor nawiązuje do wydarzeń ze swego życia

autobracketing /ˌawtɔbratskˈɛtʲiŋk/ (n)
autobracketing
  (fotografia) funkcja niektórych aparatów fotograficznych polegająca na wykonaniu kilku zdjęć tego samego kadru z lekko zmienionymi parametrami ekspozycji – od niedoświetlenia do prześwietlenia;

autobus /awˈtɔbus/ (n)
bus, coach
  (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

autobusowy /ˌawtɔbuˈsɔvɨ/ (adj)
bus
  odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

autochton /awtˈɔxtɔn/ (n)
autochthon
  rdzenny mieszkaniec jakiegoś terytorium

autochtonicznie /ˌawtɔxtɔɲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
autochthonously
  na sposób autochtoński, po autochtońsku

autochtoniczny /ˌawtɔxtɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
autochthonous, autochthonal, autochthonic
  związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

autodestrukcyjny /ˌawtɔdˌɛstruktsˈɨjnɨ/ (adj)
self-destructive
  niszczący samego siebie

autofocus /ˌawtɔfˈɔtsus/ (n)
autofocus
  (fotografia) system w aparacie fotograficznym lub kamerze odpowiedzialny za automatyczne nastawianie ostrości;

autograf /awˈtɔɡraf/ (n)
autograph, signature
  własnoręczny podpis

autohipnotyczny /ˌawtɔxʲipnɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
autohypnotic
  związany z autohipnozą

autohipnoza /ˌawtɔxʲipˈnɔza/ (n)
autohypnosis, selfhypnosis
  hipnoza wywoływana na sobie samym

autoimmunologiczny /ˌawtɔˌimmunˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
autoimmune, autoimmunologic
  (medycyna, medyczny) taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom

autokar /awˈtɔkar/ (n)
bus, coach
  (motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

autokefalia /ˌawtɔkɛˈfalʲja/ (n)
autocephaly
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;

autokefaliczność /ˌawtɔkˌɛfalˈitʃnɔɕtɕ/ (n)
autocephality
  (odprzymiotnikowy) cecha cerkwi autonomicznej

autokefaliczny /ˌawtɔkˌɛfalˈitʃnɨ/ (adj)
autocephalous, autocephalic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

autoklaw /awˈtɔklaf/ (n)
autoclave
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

autokracja /ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
autocracy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

autokratyzm /ˌawtɔˈkratɨsm̥/ (n)
autocratism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system władzy sprawowanej poza kontrolą społeczną przez jednego człowieka lub wąską grupę;

autokreacja /ˌawtɔkrɛˈaʦ̑ʲja/ (n)
autocreation
  budowanie / tworzenie swojego wizerunku

automat /awˈtɔ̃mat/ (n)
automatic
  (potocznie, potoczny) pistolet maszynowy
  (potocznie, potoczny) pralka automatyczna
  (środowiskowy) (motoryzacja) samochód z automatyczną skrzynią biegów
automaton
  maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;
vending machine
  maszyna, która wydaje towar po wrzuceniu pieniędzy

automat sprzedający /awˈtɔ̃mat ˌspʃɛdaˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
vending machine
  automat z drobnymi artykułami do sprzedaży, takimi jak np. napoje, papierosy

automatyczna sekretarka /ˌawtɔmatˈɨtʃna sˌɛkrɛtˈarka/ (n)
answering machine
  (telekomunikacja) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści

automatycznie /ˌawtɔmatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
automatically, mechanically
  (technologia, technika, techniczny) z udziałem automatu
as a matter of course
  w sposób konsekwentny, jako naturalne lub regulaminowe następstwo
automatically, mindlessly
  wynikając z odruchu lub przyzwyczajenia, bez udziału świadomości

automatyczny /ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
automatic
  wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

automatyzm /ˌawtɔmˈatɨzm/ (n)
automatism
  wykonywanie czynności nie używając do tego świadomości, bez analizy, bez myślenia

automobilista /ˌawtɔ̃mɔbʲiˈlʲista/ (n)
automobilist
  (dawniej, dawny) kierowca
  (przestarzałe, przestarzały) człowiek uprawiający sporty samochodowe

autonomia /ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
autonomy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

autonomiczny /ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
autonomous, autonomic
  związany z autonomią; taki, który ma autonomię

autonomista /ˌawtɔnɔmˈista/ (n)
autonomist
  zwolennik idei autonomii politycznej, gospodarczej lub kulturalnej

autoportret /ˌawtɔˈpɔrtrɛt/ (n)
self-portrait
  portret artysty wykonany przez siebie samego;

autopsja /awˈtɔpsʲja/ (n)
autopsy
  sekcja zwłok;
experience
  własne doświadczenie

autor /ˈawtɔr/ (n)
author, architect
  twórca, wynalazca, założyciel

autoreferencja /ˌawtɔrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
self-reference
  (psychologia, psychologiczny) odnoszenie czegoś do samego siebie, porównywanie czegoś ze sobą, szukanie związków ze sobą

autorefleksja /ˌawtɔrɛflˈɛksja/ (n)
introspection, self-reflection
  (psychologia, psychologiczny) refleksja nad samym sobą; introspekcja

autorka /awtˈɔrka/ (n)
author, authoress
  forma żeńska od: autor

autorstwo /awtˈɔrstfɔ/ (n)
authorship
  fakt bycia twórcą dzieła

autorytarny /ˌawtɔrɨtˈarnɨ/ (adj)
authoritarian
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący autorytaryzmu

autorytaryzm /ˌawtɔrɨtˈarɨzm/ (n)
authoritarianism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych o bezwzględny posłuch obywateli

autorytatywnie /ˌawtɔrɨtaˈtɨvʲɲɛ/ (adv)
authoritatively
  od: autorytatywny

autorytatywny /ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ/ (adj)
authoritarian
  oparty na wiarygodnym autorytecie

autorytet /ˌawtɔˈrɨtɛt/ (n)
authority
  wpływ osobisty, powaga, prestiż
  człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi

autoryzacja /ˌawtɔrɨzˈatsja/ (n)
authorization, authorisation
  zezwolenie twórcy na wykorzystanie swego dzieła

autoryzować /ˌawtɔrɨzˈɔvatɕ/ (v)
authorise authorize
  zezwalać na publikację, wykorzystanie pracy autorskiej

autostop /awˈtɔstɔp/ (n)
hitchhiking, hitch-hiking
  sposób podróżowania polegający na przemieszczaniu się zatrzymywanymi po drodze za zgodą kierowców pojazdami

autostopowicz /ˌawtɔstɔˈpɔvʲiʧ̑/ (n)
hitchhiker, hitch-hiker, hitcher
  ktoś, kto podróżuje autostopem

autostrada /ˌawtɔˈstrada/ (n)
motorway, freeway, expressway, highway
  (motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków;

autosugestia /ˌawtɔsuˈɡɛstʲja/ (n)
autosuggestion
  (psychologia, psychologiczny) wmawianie czegoś sobie samemu;

autoteliczny /ˌawtɔtɛˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
autotelic
  (filozofia, filozoficzny) taki, który jest celem sam dla siebie

autotomia /ˌawtɔtˈɔmja/ (n)
autotomy
  (zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

autunit /awtˈuɲit/ (n)
autunite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

autystyczny /ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
autistic
  związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

autyzm /ˈawtɨsm̥/ (n)
autism, autistic disorder
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

auł /ˈaww/ (n)
aul
  rodzaj osady wiejskiego typu na Kaukazie albo w Azji Środkowej

awangarda /ˌavaŋɡˈarda/ (n)
advance guard, van, vanguard
  (wojskowość, wojskowy) część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły
avant-garde, vanguard, new wave, van
  grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny

awangardowy /ˌavãŋɡarˈdɔvɨ/ (adj)
vanguard
  (sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)

awansować /ˌavansˈɔvatɕ/ (v)
promote, brevet, give promotion, upgrade
  przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień
be promoted, move up, rise from
  uzyskiwać / uzyskać wyższe stanowisko lub stopień

awantura /ˌavãnˈtura/ (n)
brawl
  gwałtowna kłótnia, zamieszanie

awanturnik /ˌavãnˈturʲɲik/ (n)
brawler, rowdy fellow
  osoba skłonna do wszczynania kłótni

awaria /aˈvarʲja/ (n)
break
  (technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

awarski /avˈarski/ (n)
Avar
  (językoznawstwo, językoznawczy) język awarski, którym posługują się kaukascy Awarowie;

awaryjne lądowanie /ˌavarˈɨjnɛ lˌɔndɔvˈaɲʲɛ/ (n)
emergency landing, forced landing
  (lotnictwo, lotniczy) procedura przedwczesnego lądowania podejmowana ze względu na zaistnienie warunków zagrażających bezpieczeństwu pasażerów w razie dalszego lotu;

awaryjny /ˌavaˈrɨjnɨ/ (adj)
emergency
  stworzony na wypadek awarii

awatar /aˈvatar/ (n)
avatar
  (informatyka, informatyczny) personifikacja osoby w cyberprzestrzeni, reprezentacja uczestników światów wirtualnych
  (informatyka, informatyczny) w internecie: obrazek wyświetlany obok nazwy użytkownika
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga

awenturyn /ˌavɛntˈurɨn/ (n)
aventurine
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady krzemianów, odmiana kwarcu, SiO2;

awerroistyczny /ˌavɛrˌɔistˈɨtʃnɨ/ (adj)
Averroistic
  (filozofia, filozoficzny) związany z awerroizmem

awerroizm /ˌavɛrˈɔizm/ (n)
Averroism
  (filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;

awers /ˈavɛrs/ (n)
obverse
  przednia strona monety, medalu, banknotu, pocztówki, kart do gry itp.;

awersja /aˈvɛrsʲja/ (n)
aversion
  niechęć do kogoś lub czegoś

awestyjski /ˌavɛstˈɨjski/ (n)
Avestan
  (językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);

awifauna /ˌavifˈawna/ (n)
avifauna
  (ornitologia, ornitologiczny) ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym;

awionetka /ˌavʲɔnˈɛtka/ (n)
light aircraft
  (lotnictwo, lotniczy) mały samolot pasażerski;

awitaminoza /ˌavʲitãmʲĩˈnɔza/ (n)
avitaminosis
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany niedoborem jednej lub więcej witamin;

awokado /ˌavɔˈkadɔ/ (n)
avocado
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc rośliny (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

axis mundi /ˈaksis mˈundʲi/ (n)
axis mundi
  (filozofia, filozoficzny) starożytne pojęcie kosmogoniczne odwołujące się do idei istnienia centrum wszechświata, łączącego niebo i ziemię;

azalia /azˈalja/ (n)
azalea
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik

azbest /ˈazbɛst/ (n)
asbestos
  (mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

azerbejdżański /ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci/ (adj)
Azerbaijani
  odnoszący się do państwa Azerbejdżan

azerski /aˈzɛrsʲci/ (adj)
Azerbaijani
  odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

azjarcha /azjˈarxa/ (n)
asiarch
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan stojący na czele wszystkich świątyń, w których oddawano kult boski cezarom w Azji (rzymskiej prowincji w Anatolii)

azjatycki /ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
Asian, Asiatic
  dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

azjatycki tygrys /ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci ˈtɨɡrɨs/ (n)
Asian dragon, Asian tiger
  (publikatory) dynamicznie rozwijające się państwo azjatyckie;

azoospermia /ˌazɔːˈspɛrmʲja/ (n)
azoospermia
  (medycyna, medyczny) brak plemników w nasieniu;

azorski /azˈɔrski/ (adj)
Azorean
  związany z Azorami, leżący na Azorach

azot /ˈazɔt/ (n)
nitrogen, azote
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

azotan /aˈzɔtãn/ (n)
nitrate
  (chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

azotowy /ˌazɔˈtɔvɨ/ (adj)
nitric, azotic, nitrogenous
  (chemia, chemiczny) związany z azotem; zawierający azot

azotyn amonu /aˈzɔtɨ̃n ãˈmɔ̃nu/ (n)
ammonium nitrite
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól amonowa kwasu azotawego, białe ciało stałe;

aztecki /asˈtɛʦ̑ʲci/ (adj)
Aztec
  związany z Aztekami, dotyczący Azteków, ich kultury, sztuki

azuryt /aˈzurɨt/ (n)
azurite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał – zasadowy węglan miedzi;

azyl /ˈazɨl/ (n)
asylum
  miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;
  schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych;

azylant /aˈzɨlãnt/ (n)
asylee
  ktoś, komu udzielono azylu

azymut /azˈɨmut/ (n)
azimuth
  kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

azymutalny /ˌazɨmutˈalnɨ/ (adj)
azimuthal
  związany z azymutem, dotyczący azymutu

azytromycyna /ˌazɨtrˌɔmɨtsˈɨna/ (n)
azithromycin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk z grupy makrolidów o długim okresie półtrwania, dający stosunkowo mało działań niepożądanych

ałun /ˈawũn/ (n)
alum
  (chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu

ałunit /awˈuɲit/ (n)
alunite
  (mineralogia, mineralogiczny) siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu;

aż /aʃ/ (conjunction)
until
  …wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

aż /aʃ/ (particle)
so
  …podkreślająca wielkość jakiejś cechy

ażio /ˈaʒjɔ/ (n)
agio, premium, aggio
  (handel, handlowy) nadwyżka kursu dewiz, papierów wartościowych ponad ich wartość nominalną

ażiotaż /aʒʲˈɔtaʃ/ (n)
agiotage
  (finanse, finansowy) sposób spekulacji na giełdzie oparty na różnicach kursów papierów wartościowych

ażur /ˈaʒur/ (n)
openwork
  (sztuka) (technologia, technika, techniczny) ozdobny układ otworów w dowolnym materiale

ażurek /aʒˈurɛk/ (n)
hemstitch
  (włókiennictwo) (zdrobniale) od: ażur

ażurować /ˌaʒurˈɔvatɕ/ (v)
pink out
  (technologia, technika, techniczny) wykonywać w tworzywie układ otworów w celu dekoracyjnym

ażurowy /ˌaʒuˈrɔvɨ/ (adj)
open-work, openwork, peek-a-boo, peekaboo, transparent, transpicuous
  taki, który posiada specjalne, regularne otwory, przepuszczając światło

b-learning /bˈɛlɛˈarɲiŋk/ (n)
b-learning
  (edukacja, edukacyjny) zintegrowana metoda kształcenia, łącząca tradycyjne metody nauki z aktywnościami prowadzonymi zdalnie za pomocą technologii komputerowej i Internetu (m-learningiem)

b-moll /bˈɛmˈɔll/ (n)
b-flat minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z pięcioma bemolami)

ba /ba/ (interjection)
well
  wyrażenie nierealności planów, marzeń, itp.
  wyrażenie zakłopotania

ba /ba/ (n)
ba
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z odmian duszy w wierzeniach starożytnych Egipcjan;

ba /ba/ (particle)
well
  …zapowiadająca kontynuację i wzmocnienie poprzedniej wypowiedzi

baba /ˈbaba/ (n)
hag
  (potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej

babcia /ˈbapʲʨ̑a/ (n)
grandma, grandmother
  (zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

babcia klozetowa /ˈbapʲʨ̑a ˌklɔzɛˈtɔva/ (idiom)
toilet granny
  kobieta, która sprząta, czyści oraz uzupełnia papier toaletowy w publicznych toaletach, często też pobiera opłatę;

babie lato /ˈbabʲjɛ ˈlatɔ/ (n)
gossamer
  nitki pajęczyny unoszone przez wiatr w pogodne dni wczesnej jesieni;
Indian summer, Martinmas summer, St. Martin's summer
  wczesnojesienne dni;

babilończyk /bˌabʲilˈɔɲtʃɨk/ (n)
Babylonian
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon

babiloński /ˌbabʲiˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Babylonian, Babylonish
  związany z Babilonią, Babilonem

babka /ˈbapka/ (n)
plantago
  (botanika, botaniczny) Plantago, rodzaj roślin z rodziny babkowatych;
pound cake
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka
grandma
  matka ojca lub matki

babka lancetowata /bˈapka lˌantsɛtɔvˈata/ (n)
ribwort plantain
  (botanika, botaniczny) Plantago lanceolata, gatunek byliny z rodziny babkowatych;

babka z piasku /ˈbapka ˈs‿pʲjasku/ (n)
mud pie, sandcastle
  bryła zlepionego piasku, robiona przez dzieci w piaskownicy lub na plaży

babsko /ˈbapskɔ/ (n)
hag
  (pogardliwie) (obraźliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta brzydka lub niesympatyczna

babunia /baˈbũɲa/ (n)
grandma
  (zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

baby blues /bˈabɨ blˈuɛs/ (idiom)
baby blues, postpartum blues
  stan przypominający depresję poporodową, pojawiający się w 3-5 dniu po porodzie, po okresie euforii spowodowanej narodzinami dziecka

bach /bax/ (interjection)
doing
  odgłos uderzenia

bachiczny /baçˈitʃnɨ/ (adj)
bacchic
  mający związek z Bachusem

bachor /ˈbaxɔr/ (n)
brat
  (pejoratywnie, pejoratywny) dziecko, zwłaszcza niegrzeczne ((dawniej, dawny) szczególnie żydowskie)

backdoor /badʑɡdˈɔɔr/ (n)
backdoor
  (informatyka, informatyczny) luka w zabezpieczeniach, swoista furtka utworzona umyślnie w celu późniejszego wykorzystania

backpacker /batskpˈatskɛr/ (n)
backpacker
  określenie turysty podróżującego po świecie z plecakiem jako jedynym bagażem, sypiającego w schroniskach i najczęściej odwiedzającego kraje, w których jest taniej

backstage /batskstˈaɡɛ/ (n)
backstage
  (środowiskowy) kulisy pokazu mody

backup /bˈɛkap/ (n)
backup
  (informatyka, informatyczny) kopia zapasowa danych sporządzona dla ich zabezpieczenia

badacz /ˈbadaʧ̑/ (n)
researcher
  człowiek zajmujący się badaniami naukowymi
explorer
  odkrywca, podróżnik

badanie /baˈdãɲɛ/ (n)
research
  poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego
examination, investigation
  sprawdzenie stanu zdrowia
examination
  szczegółowa obserwacja i analiza

badawczy /badˈaftʃɨ/ (adj)
exploratory, investigative
  związany z badaniem, mający na celu badanie, dociekanie, poznawanie

badać /ˈbadaʨ̑/ (v)
test, study
  przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)
observe, watch
  przyglądać się czemuś lub komuś uważnie
examine, investigate
  sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim

badian właściwy /ˈbadʲjãn vwaɕˈʨ̑ivɨ/ (n)
Chinese star anise
  (botanika, botaniczny) Illicium verum Hook. f., gatunek drzewa pochodzącego z południowo-wschodniej Azji i mającego znaczenie przede wszystkim jako przyprawa;

badminton /badˈmʲĩntɔ̃n/ (n)
badminton
  (sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

badmintonista /bˌadmintɔɲˈista/ (n)
badminton player
  gracz w badmintona

badyl /ˈbadɨl/ (n)
dry stalk
  łodyga rośliny, uschła i pozbawiona liści, sterczący patyk

bagatelizować /bˌaɡatˌɛlizˈɔvatɕ/ (v)
belittle, downplay, play down, understate
  przedstawiać jako mało ważne
ignore, sweep aside
  uważać za niezbyt ważne

bagaż /ˈbaɡaʃ/ (n)
baggage, burden
  (przenośnie, przenośnia) doświadczenia, wspomnienia gromadzone w czasie życia
luggage, baggage
  zapakowane przedmioty zabierane w podróż

bagażnik /baˈɡaʒʲɲik/ (n)
trunk, boot, carrier, roof rack
  miejsce na bagaż wydzielone w rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach i innych pojazdach

bagażnik dachowy /baɡˈaʒɲiɡ daxˈɔvɨ/ (n)
roof rack, roofrack
  (motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

bagażownia /bˌaɡaʒˈɔvɲʲa/ (n)
baggage room
  przechowalnia bagażu

bagażowy /bˌaɡaʒˈɔvɨ/ (n)
porter
  pomocnik wynajęty do przeniesienia bagażu, np. na dworcu lub w hotelu

bagietka /baˈɟɛtka/ (n)
glass rod
  (chemia, chemiczny) szklany pręcik służący w laboratoriach głównie do mieszania;
baguette
  (spożywczy) długa, cienka bułka;

baglama /baɡˈlãma/ (n)
baglama
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezprogowy instrument strunowy pochodzący z Bliskiego Wschodu;

bagnet /ˈbaɡnɛt/ (n)
bayonet
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

bagnisty /baɡɲˈistɨ/ (adj)
boggish, boggy, quaggy, quagmiry
  podobny do bagna
fenny, marshy, sloughy, swampy
  pokryty bagnami

bagno /ˈbaɡnɔ/ (n)
swamp, bog, fen, marsh, marshland
  (ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

bahaizm /baˈxa<sup>j</sup>ism̥/ (n)
Baha'i, Baha'ism, Bahai, Bahaism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia wywodząca się z babizmu, której celem jest utworzenie religii ogólnoświatowej, unifikującej religie monoteistyczne – babizm, judaizm, chrześcijaństwo i islam;

bahama yellow /baxˈama jˈɛllɔf/ (n)
bahama yellow
  (książkowy) kolor żółtopomarańczowy

bahrański /baxˈrãj̃sʲci/ (adj)
Bahraini
  odnoszący się do państwa Bahrajn

bait /bˈait/ (n)
bait
  (slangowo) prowokacyjny wpis na forum publicznym

bajdewind /bajˈdɛvʲĩnt/ (n)
close hauled
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kurs z kierunku, z którego wieje wiatr rzeczywisty

bajeczny /bajˈɛtʃnɨ/ (adj)
fabulous
  (przenośnie, przenośnia) cechujący się niezwykłością
magical
  istniejący w bajce

bajgiel /bˈajɡʲɛl/ (n)
bagel
  TemplateParserError:LuaErrorżydowskie pieczywo w kształcie bułki z dziurką; słodkawy precel;

bajka /ˈbajka/ (n)
fable
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;
fairy tale
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej

bajka dla grzecznych dzieci /ˈbajka dla‿ˈɡʒɛʧ̑nɨγʲ ˈʥ̑ɛ̇ʨ̑i/ (n)
old wive's tale
  nieprawdziwa, wymyślona historyjka dla naiwnych ludzi

bajka na dobranoc /bˈajka na dɔbrˈanɔts/ (n)
bedtime story
  historyjka opowiadana lub czytana dziecku do snu

bajkopisarz /ˌbajkɔˈpʲisaʃ/ (n)
fabulist
  pisarz zajmujący się tworzeniem bajek

bajos /ˈbajɔs/ (n)
Bajocian
  (geologia, geologiczny) piętro (wiek) jury środkowej;

bajt /bajt/ (n)
byte
  (informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

bak /bak/ (n)
sideburns
  zarost na policzkach
tank
  zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

bakalaureat /bˌakalawrˈɛat/ (n)
baccalaureate
  (edukacja, edukacyjny) anglosaski najniższy uniwersytecki stopień naukowy

bakarat /baˈkarat/ (n)
baccarat
  (termin karciany) hazardowa gra w karty;

bakałarz /baˈkawaʃ/ (n)
bachelor
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) m.in. w krajach anglosaskich osoba posiadająca tytuł bakałarza (2.1);
bachelor degree
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) m.in. w krajach anglosaskich tytuł lub stopień naukowy (zawodowy) uzyskiwany po ukończeniu studiów pierwszego stopnia

bakburta /baɡˈburta/ (n)
port
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lewa burta statku patrząc z rufy na dziób

bakelit /baˈkɛlʲit/ (n)
bakelite
  (chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

bakelitowy /ˌbakɛlʲiˈtɔvɨ/ (adj)
bakelite
  taki, który jest zrobiony z bakelitu, zawierający bakelit lub składający się z bakelitu

baklawa /bakˈlava/ (n)
baklava
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego zmiażdżonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi;

baksztag /ˈbakʃtak/ (n)
broad reach
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kurs przy baksztagu (1.3)
running backstay
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina stabilizująca maszt, ciągnąca się od masztu ku tyłowi i burcie;

bakszysz /bˈakʃɨʃ/ (n)
baksheesh
  w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki północnej: podarunek pieniężny, napiwek, jałmużna

bakteria /bakˈtɛrʲja/ (n)
bacteria, bacterium, germ
  (biologia, biologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

bakteriemia /ˌbaktɛrʲˈjɛ̃mʲja/ (n)
bacteraemia, bacteremia
  (medycyna, medyczny) zakażenie krwi bakteriami, stwierdzone ich wyizolowaniem;

bakteriobójczy /ˌbaktɛrʲjɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
germicidal, disinfectant
  (medycyna, medyczny) taki, który powstrzymuje rozwój bakterii, niszczy je

bakteriofag /ˌbaktɛrʲˈjɔfak/ (n)
bacteriophage
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

bakteriolityczny /bˌaktɛrjˌɔlitˈɨtʃnɨ/ (adj)
bacteriolytic
  (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) niszczący bakterie na drodze bakteriolizy

bakteriolog /ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk/ (n)
bacteriologist
  (medycyna, medyczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

bakteriologia /ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
bacteriology
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

bakteriologiczny /bˌaktɛrjˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
bacteriological
  związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

bakteriomocz /bˌaktɛrjˈɔmɔtʃ/ (n)
bacteriuria
  (medycyna, medyczny) obecność bakterii w moczu;

bakteriostatyczny /bˌaktɛrjˌɔstatˈɨtʃnɨ/ (adj)
bacteriostatic
  (biologia, biologiczny) związany z bakteriostazą; hamujący rozwój i namnażanie się bakterii

bakteryjny /ˌbaktɛˈrɨjnɨ/ (adj)
bacterial
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

baktrian /ˈbaktrʲjãn/ (n)
Bactrian camel
  (zoologia, zoologiczny) wielbłąd dwugarbny

bakłażan /bakˈwaʒãn/ (n)
aubergine, eggplant
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;

bakłażanowy /ˌbakwaʒãˈnɔvɨ/ (adj)
aubergine, eggplant
  mający kolor czarnofioletowy lub brunatnofioletowy, taki jak kolor owocu bakłażana

bal /bal/ (n)
ball
  (choreografia, choreograficzny) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;
balk
  duży, wstępnie obrobiony pień

bal maskowy /ˈbal maˈskɔvɨ/ (n)
masquerade
  zabawa, której uczestnicy są w przebraniach i maskach na twarzy

baldachim /balˈdaxʲĩm/ (n)
baldachin, canopy
  osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

balejaż /baˈlɛjaʃ/ (n)
highlights
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sposób farbowania włosów polegający na nakładaniu pędzelkiem na wybrane cieniutkie pasma farby o różnych odcieniach; także fryzura powstała w wyniku tego zabiegu

balerina /ˌbalɛˈrʲĩna/ (n)
ballerina
  (potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą
  tancerka, solistka zespołu baletowego

baleron /baˈlɛrɔ̃n/ (n)
gammon
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wędzonej lub gotowanej wędliny z peklowanej karkówki bez kości, w osłonce naturalnej lub sztucznej;

balet /ˈbalɛt/ (n)
ballet
  (choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

baletka /baˈlɛtka/ (n)
ballet shoe
  (choreografia, choreograficzny) (środowiskowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lekki pantofel przystosowany do tańca na palcach, stosowany w balecie

baletnica /ˌbalɛtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
ballerina
  kobieta, która tańczy w balecie

baletowy /bˌalɛtˈɔvɨ/ (adj)
ballet
  (choreografia, choreograficzny) dotyczący baletu

balia /ˈbalʲja/ (n)
wash-tub
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj płytkiej, dużej wanny do prania;

balijski /balˈijski/ (adj)
Balinese
  związany z wyspą Bali

balijski /balˈijski/ (n)
Balinese
  (językoznawstwo, językoznawczy) język balijski;

balisa /balˈisa/ (n)
balise
  (kolejnictwo) nadajnik lub transponder w torze, między szynami, umożliwiający lokalizowanie pociągów

balista /baˈlʲista/ (n)
ballista
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna i średniowieczna machina oblężnicza;

balistyczny /ˌbalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
ballistic
  taki, który leci po krzywej balistycznej
  związany z balistyką, dotyczący balistyki

balistyka /balˈistɨkˌa/ (n)
ballistic
  nauka badająca ruch pocisków;

balkon /ˈbalkɔ̃n/ (n)
balcony
  (architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

balkoning /balˈkɔ̃ɲĩŋk/ (n)
balconing
  skakanie do basenu z balkonu hotelowego

balkoningowy /ˌbalkɔ̃ɲĩŋˈɡɔvɨ/ (adj)
balconing
  dotyczący balkoningu

balneolog /bˌalnɛˈɔlɔk/ (n)
balneologist
  (medycyna, medyczny) lekarz zajmujący się balneologią, leczeniem wodami i kąpielami

balneologiczny /bˌalnɛˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
balneologic
  (medycyna, medyczny) związany z balneologią, dotyczący balneologii

balneoterapia /ˌbalnɛɔtɛˈrapʲja/ (n)
balneotherapy
  (medycyna, medyczny) dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych;

balon /ˈbalɔ̃n/ (n)
carboy
  naczynie szklane do domowego wyrobu wina
balloon
  ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;
  (lotnictwo, lotniczy) wyposażony w gondolę aerostat bez napędu;

balony /balˈɔnɨ/ (n)
boob
  (slangowo) kobiece piersi

balsa /ˈbalsa/ (n)
balsa
  (botanika, botaniczny) Ochroma lagopus, drzewo rosnące w Ameryce Południowej i Środkowej;
  drewno balsy (1.1)
  tratwa bądź łódka z drewna (1.1)

balsam /ˈbalsãm/ (n)
balm, balsam
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;

balsamowanie /ˌbalsãmɔˈvãɲɛ/ (n)
embalming
  zabezpieczanie zwłok przed rozkładem

balsamowiec właściwy /bˌalsamˈɔvʲɛdʑ vwaɕtɕˈivɨ/ (n)
Arabian balsam tree
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Commiphora gileadensis, gatunek niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych;
balsam of Mecca
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku (1.1) występujące głównie w Afryce Północnej i na Półwyspie Arabskim, w starożytności stosowany jako lekarstwo i perfumy

bambus /ˈbãmbus/ (n)
bamboo
  (botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

bambusowy /bˌambusˈɔvɨ/ (adj)
bamboo
  dotyczący bambusa, zrobiony z bambusa, składający się z bambusa

banalność /banˈalnɔɕtɕ/ (n)
banality
  cecha tego, co banalne

banalny /bãˈnalnɨ/ (adj)
banal
  zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

banan /ˈbãnãn/ (n)
banana, plantain
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;

banał /ˈbãnaw/ (n)
banality
  powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane
  brak oryginalności w czymś

band /bˈant/ (n)
band
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny

banda /ˈbãnda/ (n)
crew, pack
  (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) kilkoro ludzi, których łączy np. podobieństwo, zainteresowania, przeżycia, żyjących podobnie
bunch
  (przenośnie, przenośnia) duża i uciążliwa grupa ludzi
crash barrier
  ochronna bariera wzdłuż jezdni
gang
  zorganizowana grupa przestępcza

banda reklamowa /bˈanda rˌɛklamˈɔva/ (n)
advertising band
  (sport, sportowy) ochronne ogrodzenie okalające miejsce odbywania konkurencji sportowych z wyświetlanymi reklamami

bandana /bãnˈdãna/ (n)
bandana, bandanna, kerchief
  wzorzysta chustka noszona na szyi, twarzy lub na głowie;

bandaż /ˈbãndaʃ/ (n)
bandage, band
  (medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

bandażować /ˌbãndaˈʒɔvaʨ̑/ (v)
bandage, bind up, band, swathe
  zakładać bandaż, owijać bandażem

bandeau /bandˈɛaw/ (n)
bandeau
  szeroka opaska przykrywająca biust i tworząca prosty dekolt, bez ramiączek, czasem marszczona w celu uwydatnienia biustu; także bluzka lub sukienka z takim dekoltem

bandera /bãnˈdɛra/ (n)
ensign
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) flaga określająca przynależność państwową statku wodnego;

banderillero /bˌandɛrillˈɛrɔ/ (n)
banderillero
  (etnografia, etnograficzny) uczestnik korridy wbijający w kark byka banderillę

banderowski /bˌandɛrˈɔfski/ (adj)
Banderite
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze Stepanem Banderą lub z jedną z powiązanych z nim organizacji (OUN-B, UPA);

bandura /bãnˈdura/ (n)
bandura
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny przypominający lutnię z długą szyjką;

bandurzysta /bˌanduʒˈɨsta/ (n)
bandurist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na bandurze

bandycki /bandˈɨtski/ (adj)
bandit, criminal
  związany z bandytą, dotyczący bandyty

bandyta /bãnˈdɨta/ (n)
bandit
  człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

bandytyzm /bandˈɨtɨzm/ (n)
banditism, banditry
  dokonywanie ciężkich przestępstw, w tym zabójstw i rozbojów

bangladeski /ˌbãŋɡlaˈdɛsʲci/ (adj)
Bangladeshi
  związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

banian /bˈaɲʲan/ (n)
banian
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) figowiec bengalski

banjo /ˈbãn͇ʤ̑ɔ/ (n)
banjo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

bank /bãŋk/ (n)
bank
  (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
  (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
  (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów
pool
  gry hazardowe zgromadzona kwota, przeznaczona na wygrane

bank krwi /ˈbãŋk ˈːr̥fʲi/ (n)
blood bank
  (potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem

bank spermy /ˈbãŋk ˈspɛrmɨ/ (n)
sperm bank
  (potocznie, potoczny) instytucja lub część placówki medycznej zajmująca się gromadzeniem spermy;

bankier /bˈaŋkʲɛr/ (n)
banker
  właściciel lub dyrektor banku

bankiet /ˈbãŋcɛt/ (n)
banquet
  wystawne, uroczyste przyjęcie

banknot /ˈbãŋknɔt/ (n)
banknote, bill, bank note
  (bankowość, bankowy) kawałek papieru, z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, wart pewną kwotę;

bankomat /bãŋˈkɔ̃mat/ (n)
automated teller machine, cash machine, cash dispenser
  urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

bankowiec /baŋkˈɔvʲɛts/ (n)
banker
  pracownik banku

bankowy /bãŋˈkɔvɨ/ (adj)
bank
  związany z bankami, dotyczący banków

bankructwo /bãŋˈkruʦ̑tfɔ/ (n)
bankruptcy
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd
  utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek, klęska planów życiowych
insolvency
  niewypłacalność lub zawieszenie wypłat na rzecz wierzycieli

bankrut /ˈbãŋkrut/ (n)
bankrupt
  osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

bankster /ˈbãŋkstɛr/ (n)
bankster
  (publikatory) (przenośnie, przenośnia) bankier-gangster, bankier postrzegany jako kryminalista, bezwzględnie wyłudzający pieniądze od obywateli, cynicznie bogacący się kosztem klientów w opresji

banshee /banʃˈɛɛ/ (n)
banshee
  (folklor) w mitologii irlandzkiej zjawa w kobiecej postaci, najczęściej zwiastująca śmierć w rodzinie;

banteng azjatycki /bˈantɛŋk ˌazjatˈɨtski/ (n)
banteng
  (zoologia, zoologiczny) Bos javanicus gatunek ssaków z rodziny wołowatych, występujący w Azji Południowo-Wschodniej
  zwierzę z gatunku (1.1)

bantu /bˈantu/ (n)
Bantu
  (etnografia, etnograficzny) grupa plemion afrykańskich zaliczanych do rasy czarnej, zamieszkujących stepy w środkowej i południowej Afryce;
Bantu language
  (językoznawstwo, językoznawczy) rodzina języków afrykańskich, którymi posługują się plemiona (1.1)

baptystyczny /bˌaptɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
Baptist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z baptyzmem lub baptystami

baptyzm /ˈbaptɨsm̥/ (n)
baptism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;

bar /bar/ (n)
barium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
bar
  (gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
  (fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;
  (gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol

barak /ˈbarak/ (n)
hut
  prowizoryczny budynek

baran /ˈbarãn/ (n)
ram, tup
  (zoologia, zoologiczny) samiec owcy
blockhead, moron
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) głupek, idiota

baranek /baˈrãnɛk/ (n)
lamb
  (zoologia, zoologiczny) mały, młody baran
  (potocznie, potoczny) łagodna, miła osoba

baranina /ˌbarãˈɲĩna/ (n)
mutton
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso otrzymywane z owcy lub barana;

barbadoski /ˌbarbaˈdɔsʲci/ (adj)
Barbadian
  (geografia, geograficzny) odnoszący się do Barbadosu jako państwa

barbakan /barbˈakan/ (n)
barbican
  (architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) zwykle okrągła, murowana budowla stanowiąca element średniowiecznego budownictwa obronnego, wysunięta przed linię murów i połączona z bramą miejską;

barbarzyńca /ˌbarbaˈʒɨ̃j̃nʦ̑a/ (n)
barbarous
  (potocznie, potoczny) określenie używane względem obcych, nieznanych ludzi i kultur

barbarzyński /bˌarbaʒˈɨɲski/ (adj)
barbaric, barbarian, barbarous
  cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

barbarzyństwo /bˌarbaʒˈɨɲstfɔ/ (n)
barbarism, barbarity
  brak cywilizacji

barbecue /ˈbarbɛkʲju/ (n)
barbecue
  spotkanie towarzyskie na wolnym powietrzu, często z jedzeniem z grilla

barbeta /barˈbɛta/ (n)
barbette
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) nieruchoma opancerzona niska cylindryczna osłona działa na okręcie;

barbiton /barbʲˈitɔn/ (n)
barbiton
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument strunowy, podobny do liry

barbituran /bˌarbʲitˈuran/ (n)
barbiturate
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

barchan /ˈbarxãn/ (n)
fustian
  (włókiennictwo) rodzaj grubej tkaniny bawełnianej

barczysty /bartʃˈɨstɨ/ (adj)
broad-shouldered, big-shouldered
  szeroki w barkach

bard /bart/ (n)
bard
  u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;

bardzo /ˈbarʣ̑ɔ/ (adv)
more, most
  bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków
very
  służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

baretka /baˈrɛtka/ (n)
medal ribbon, ribbon bar, service ribbon
  wąski kawałek wstążki noszony na mundurze zamiast odznaczenia;

bariatra /barʲˈjatra/ (n)
bariatrician
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorobliwej otyłości

bariatryczny /bˌarjatrˈɨtʃnɨ/ (adj)
bariatric
  (medycyna, medyczny) związany z bariatrią, leczeniem otyłości

baribal /baˈrʲibal/ (n)
black bear
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ursus americanus Pallas, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych, występujący w Ameryce Północnej;

barierka /barʲˈjɛrka/ (n)
crash barrier
  przegroda postawiona, aby uniemożliwić przejście w danym miejscu lub zabezpieczyć coś

barion /bˈarjɔn/ (n)
baryon
  (fizyka, fizyczny) fermion o niezerowej liczbie barionowej

barista /baˈrʲista/ (n)
barista
  osoba zawodowo zajmująca się doborem, parzeniem oraz serwowaniem kawy

baristka /barˈistka/ (n)
barista
  kobieta zawodowo zajmująca się doborem, parzeniem oraz serwowaniem kawy

bark /bark/ (n)
shoulder
  (anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;
bark, barque
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;

barkarola /ˌbarkaˈrɔla/ (n)
barcarolle
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) liryczna pieśń gondolierów w Wenecji;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przypominający barkarolę (1.1)

barkentyna /ˌbarkɛ̃nˈtɨ̃na/ (n)
barquentine, barkentine
  żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;

barkowy /barkˈɔvɨ/ (adj)
brachial, shoulder
  (anatomia, anatomiczny) związany z barkiem

barman /ˈbarmãn/ (n)
bartender, barman, barkeeper
  osoba, która obsługuje bufet w barze;

barograf /barˈɔɡraf/ (n)
barograph
  (meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

barok /ˈbarɔk/ (n)
Baroque
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

barokowy /ˌbarɔˈkɔvɨ/ (adj)
baroque
  (sztuka) związany z barokiem, dotyczący baroku
  (przenośnie, przenośnia) pełen przepychu, przesadnie ozdobny

barologia /ˌbarɔˈlɔɟja/ (n)
barology
  (dawniej, dawny) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się masą i powiązaną z nią siłą ciążenia

barometr /baˈrɔ̃mɛtr̥/ (n)
barometer
  (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

baron /ˈbarɔ̃n/ (n)
baron
  niski tytuł arystokratyczny;

baronet /baˈrɔ̃nɛt/ (n)
baronet
  dziedziczny, nieszlachecki brytyjski tytuł honorowy;
  mężczyzna noszący tytuł (1.1)

baronostwo /bˌarɔnˈɔstfɔ/ (n)
barony
  godność barona
  włości podległe baronowi
baronage, barony
  zbiorowość baronów

baronowa /bˌarɔnˈɔva/ (n)
baroness
  żona barona

baronowski /bˌarɔnˈɔfski/ (adj)
baronial
  związany z osobą lub tytułem barona, baronostwem

barszcz /barʃʧ̑/ (n)
borscht
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kwaśna zupa;

barter /ˈbartɛr/ (n)
barter
  (ekonomia, ekonomiczny) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;

barterowy /bˌartɛrˈɔvɨ/ (adj)
barter
  związany z barterem, handlem wymiennym, bezgotówkowym

barwena /barˈvɛ̃na/ (n)
red mullet
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jaskrawa ryba z Morza Śródziemnego;

barwinkowy /ˌbarvʲĩŋˈkɔvɨ/ (adj)
periwinkle
  mający kolor lawendowoniebieski, taki jak kolor kwiatu barwinka pospolitego

barwić /ˈbarvʲiʨ̑/ (v)
color, colour, dye
  nadawać barwę, zabarwiać

barwnie /ˈbarvʲɲɛ/ (adv)
gaily, gorgeously, vividly
  (przenośnie, przenośnia) w sposób różnorodny, ciekawy
colorfully, colourfully, floridly
  kolorowo

barwnik /ˈbarvʲɲik/ (n)
dye
  substancja służąca do barwienia innych rzeczy

barwnik spożywczy /ˈbarvʲɲik spɔˈʒɨfʧ̑ɨ/ (n)
colouring
  (spożywczy) substancja służąca do barwienia żywności;

barwny /ˈbarvnɨ/ (adj)
gay, interesting, vivid
  (przenośnie, przenośnia) wzbudzający ciekawość
chromatic, color, colour
  o kolorze innym niż biały lub czarny
colourful, colorful, florid, gaudy, varicolored, varicoloured
  posiadający wiele kolorów

barykada /ˌbarɨˈkada/ (n)
barricade, roadblock
  (wojskowość, wojskowy) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

baryt /ˈbarɨt/ (n)
barite, baryte
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarczanów;

baryton /baˈrɨtɔ̃n/ (n)
baritone
  głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;

baryłka /barˈɨwka/ (n)
barrelful
  jednostka objętości cieczy równa 143,12 litra
barrel, firkin, keg
  mała beczka

barć /barʲʨ̑/ (n)
wild beehive
  (pszczelarstwo, pszczelarski) dziupla z gniazdem pszczół;

bas /bas/ (n)
bass
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;
  (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa; każdy instrument o niskich dźwiękach
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak o takim głosie

baseball /basˈɛball/ (n)
baseball
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

basen /ˈbasɛ̃n/ (n)
basin
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) region wokół morza lub innego zbiornika wodnego
bedpan
  (medycyna, medyczny) płaskie naczynie najczęściej z uchwytem umożliwiająca osobom obłożnie chorym wypróżnianie się w pozycji leżącej lub półleżącej bez opuszczania łóżka;
swimming pool, pool
  forma skrócona od basen pływacki
pool
  sztuczny zbiornik z wodą, służący do celów rekreacyjnych, higienicznych, technicznych lub rytualnych;

basetla /baˈsɛtla/ (n)
basolia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj smyczkowego instrumentu ludowego;

baskijka /baskˈijka/ (n)
txapela
  beret baskijski; płaskie, okrągłe nakrycie głowy bez daszka

baskijski /baˈsʲcijsʲci/ (adj)
Basque
  związany z Baskami, dotyczący Basków

baskijski /baˈsʲcijsʲci/ (n)
Basque
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Basków;

basset /ˈbasːɛt/ (n)
basset, basset hound
  (kynologia, kynologiczny) masywny pies myśliwski o zwisających uszach;

bastard /ˈbastart/ (n)
bastard
  (zoologia, zoologiczny) mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;

bastion /ˈbastʲjɔ̃n/ (n)
bastion
  (wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

bastonada /ˌbastɔ̃ˈnada/ (n)
bastinado
  (rzadki, rzadko używany) kara bicia kijami w pięty lub w plecy

baszkirski /baʃkˈirski/ (adj)
Bashkir
  związany z Baszkirami

baszkirski /baʃkˈirski/ (n)
Bashkir
  (językoznawstwo, językoznawczy) język baszkirski;

baszta /ˈbaʃta/ (n)
wall tower
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) podstawowy element fortyfikacji starożytnych i średniowiecznych mający postać wieży umieszczonej na linii murów obronnych, na ich narożach oraz obok bram, od XVI wieku zastępowana przez basteje;

baszybuzuk /bˌaʃɨbˈuzuk/ (n)
bashi-bazouk
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny żołnierz turecki, muzułmański ochotnik pochodzący często z bezpośredniego terenu walk;

baszłyk /ˈbaʃwɨk/ (n)
bashlyk
  nakrycie głowy w formie kaptura o długich patkach zawiązywanych dookoła szyi;

bat /bat/ (n)
baht
  (jednostka monetarna) waluta Tajlandii;
whip
  przyrząd do popędzania zwierząt i niewolników;

batalion /baˈtalʲjɔ̃n/ (n)
ruff
  (ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;

batat /bˈatat/ (n)
sweet potato
  (botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

bateria /baˈtɛrʲja/ (n)
battery
  (elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii

batik /ˈbatʲik/ (n)
batik
  (włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;

batofobia /ˌbatɔˈfɔbʲja/ (n)
bathophobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed głębokością

baton /ˈbatɔ̃n/ (n)
bar
  (cukiernictwo) niewielki podłużny kawałek czekolady, niekiedy z dodatkami;
Bathonian
  (geologia, geologiczny) piętro (wiek) jury środkowej;

batrachologia /ˌbatraxɔˈlɔɟja/ (n)
batrachology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o płazach;

batuta /baˈtuta/ (n)
baton
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

batymetria /ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
bathymetry
  dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

batymetryczny /bˌatɨmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
bathymetric
  związany z batymetrią, dotyczący batymetrii

batyskaf /baˈtɨskaf/ (n)
bathyscaphe
  statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

batyst /ˈbatɨst/ (n)
cambric, chambray
  cienka, prawie przezroczysta tkanina lniana, bawełniana lub jedwabna, o splocie płóciennym

bawarka /baˈvarka/ (n)
milk tea
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) herbata z mlekiem;

bawarski /baˈvarsʲci/ (adj)
Bavarian
  pochodzący z Bawarii

bawenit /bavˈɛɲit/ (n)
bowenite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

bawełna /baˈvɛwna/ (n)
cotton
  (włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań
  (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);
  (botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie;

bawełniany /ˌbavɛwʲˈɲãnɨ/ (adj)
cotton
  wykonany z bawełny

bawialnia /baˈvʲjalʲɲa/ (n)
living room
  (przestarzałe, przestarzały) duży pokój przeznaczony do wspólnego przebywania w nim domowników oraz do przyjmowania gości, salon

bawić /ˈbavʲiʨ̑/ (v)
amuse
  wprawiać w wesoły humor
entertain, amuse
  zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki
play
  spędzać czas na rozrywkach
  mieć uciechę, odczuwać radość z powodu komizmu jakiejś sytuacji

bawić się w ciuciubabkę /ˈbavʲiʨ̑‿ɕɛ ˌfʲ‿ʨ̑üʨ̑uˈbapkɛ/ (v)
play blind man's buff
  zwodzić kogoś, stwarzać niejasne sytuacje, postępować nieszczerze

bawić się w kotka i myszkę /ˈbavʲiʨ̑‿ɕɛ ˈf‿kɔtka i‿ˈmɨʃkɛ/ (v)
play cat and mouse
  zwodzić kogoś, stwarzać niejasne sytuacje, postępować nieszczerze

bawół /ˈbavuw/ (n)
buffalo
  (zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

baza /ˈbaza/ (n)
foundation
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) preparat nakładany pod właściwy kosmetyk
base
  główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania

baza danych /bˈaza dˈanɨx/ (n)
database, data bank
  (informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym

bazalt /ˈbazalt/ (n)
basalt
  (geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

bazar /ˈbazar/ (n)
bazaar
  teren, na którym można handlować; plac ze straganami

bazgrać /ˈbazɡraʨ̑/ (v)
scrawl, scribble, doodle, scrabble
  (potocznie, potoczny) pisać niestarannie i niewyraźnie

bazgroły /bazˈɡrɔwɨ/ (n)
scrawl
  nieczytelne lub niechlujne pismo

bazia /ˈbaʑa/ (n)
catkin, ament, pussy, willow catkin
  (botanika, botaniczny) kwiatostan niektórych roślin drzewiastych w kształcie wiotkiego kłosa

bazooka /baˈzuka/ (n)
bazooka
  (potocznie, potoczny) granatnik przeciwpancerny
  (wojskowość, wojskowy) amerykańska ręczna wyrzutnia niekierowanych przeciwpancernych pocisków rakietowych;

bazydiospora /ˌbazɨdʲjɔˈspɔra/ (n)
basidiospore
  (biologia, biologiczny) rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków;

bazylia /baˈzɨlʲja/ (n)
basil
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

bazylia azjatycka /bazˈɨlja ˌazjatˈɨtska/ (n)
tulsi
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku (1.1), pochodząca z tropikalnej Azji (Półwysep Indyjski, Malezja), będąca jedną z najważniejszych roślin w symbolice hinduistycznej

bazylika /baˈzɨlʲika/ (n)
basilica
  (architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego);
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: duża sala w pałacu
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom

bazyliszek /bˌazɨlˈiʃɛk/ (n)
basilisk
  (herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek;
  (mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

bać się /ˈbaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
worry, fear
  martwić się, niepokoić się
be afraid, be scare
  odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś

bałagan /baˈwaɡãn/ (n)
mess
  stan braku porządku

bałaganiarz /bˌawaɡˈaɲʲaʃ/ (n)
messy person
  osoba łatwo robiąca bałagan

bałamucić /ˌbawãˈmuʨ̑iʨ̑/ (v)
lead on
  (przestarzałe, przestarzały) próbować pozyskać czyjeś względy, flirtować, kokietować

bałkanizacja /bˌawkaɲizˈatsja/ (n)
Balkanisation, Balkanization, balkanization, balkanisation
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

bałkański /bawˈkãj̃sʲci/ (adj)
Balkan
  (geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami
  (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)

bałtycki /bawˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
Baltic
  od Bałtyk

bałwan /ˈbawvãn/ (n)
idol
  (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bożka pogańskiego
dummy
  (łowiectwo, łowiecki) wypchany cietrzew lub udająca go makieta używane na wabia
snowman
  figura człowieka ulepiona ze śniegu;
billow, roller
  (książkowy) spieniona fala morska

bałwochwalca /bˌawvɔxfˈaltsa/ (n)
idolater
  czciciel bożków

bałwochwalczo /bˌawvɔxfˈaltʃɔ/ (adv)
idolatrously
  w sposób bałwochwalczy

bałwochwalczy /bˌawvɔxfˈaltʃɨ/ (adj)
idolatrous
  związany z bałwochwalstwem lub bałwochwalcą, dotyczący bałwochwalstwa

bałwochwalstwo /bˌawvɔxfˈalstfɔ/ (n)
idolatry, paganity
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kult bożków (bałwanów)

bańka /ˈbãɲka/ (n)
bubble
  (potocznie, potoczny) bańka mydlana
can, churn, container
  blaszane naczynie na płyny
cup, cupping glass
  szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej

bańka mydlana /ˈbãɲka mɨˈdlãna/ (n)
soap bubble
  pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

baśniowy /baɕɲʲˈɔvɨ/ (adj)
fabulous
  z baśni, dotyczący baśni

baśń /baɕɲ̊/ (n)
fairy tale, tale
  (literacko) utwór o treści fantastycznej;

bażant /ˈbaʒãnt/ (n)
pheasant
  (ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

bażant zwyczajny /bˈaʒand zvɨtʃˈajnɨ/ (n)
common pheasant
  (ornitologia, ornitologiczny) Phasianus colchicus, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

bażyna /baʒˈɨna/ (n)
crowberry
  (botanika, botaniczny) Empetrum L. rodzaj krzewinek należących do rodziny wrzosowatych

be /bɛ/
yuck
  w mowie skierowanej do dzieci: brzydki, zły, brudny

beatyfikacja /ˌbɛatɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
beatification
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;

beatyfikować /bˌɛatˌɨfikˈɔvatɕ/ (v)
beatify
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś błogosławionym

beckmannia /bɛkˈmãɲja/ (n)
sloughgrass
  (botanika, botaniczny) pospolita trawa pastewna podmokłych łąk eurazjatyckich;

beczeć /ˈbɛʧ̑ɛʨ̑/ (v)
bleat, baa
  o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

beczka /ˈbɛʧ̑ka/ (n)
barrel, cask
  cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami;

beczkowy /bɛtʃkˈɔvɨ/ (adj)
draught
  pochodzący z beczki

bednarczyk /bɛdˈnarʧ̑ɨk/ (n)
cooper son
  syn bednarza
cooper apprentice
  uczeń (terminator) u bednarza; czeladnik bednarski

bednarka /bɛdˈnarka/ (n)
band-iron, hoop-iron
  (budownictwo) taśma stalowa o przekroju spłaszczonego prostokąta, zwijana w kręgi; używana m.in. w instalacjach odgromowych lub jako zbrojenie w stropach Kleina
woman cooper
  kobieta bednarz

bednarnia /bɛdˈnarʲɲa/ (n)
cooper workshop, coopery
  miejsce pracy bednarza, gdzie wytwarza się lub naprawia beczki ewentualnie inne naczynia z klepek

bednarski /bɛdˈnarsʲci/ (adj)
cooper
  dotyczący bednarza lub bednarstwa

bednarstwo /bɛdˈnarstfɔ/ (n)
cooperage
  gałąź rzemiosła bądź przemysłu drzewnego związana z wytwarzaniem i naprawą drewnianych naczyń z klepek (beczek, balii, maselnic)

bednarz /ˈbɛdnaʃ/ (n)
cooper
  rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

bednarzowa /ˌbɛdnaˈʒɔva/ (n)
cooper wife
  żona bednarza

beeper /bɛˈɛpɛr/ (n)
beeper
  (elektronika, elektroniczny) brzęczyk

befsztyk /ˈbɛfʃtɨk/ (n)
beefsteak, steak
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

befsztyk tatarski /ˈbɛfʃtɨk taˈtarsʲci/ (n)
steak tartare
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowe mięso wołowe, drobno siekane lub mielone, przyprawione i podawane z cebulką, ogórkiem kiszonym lub konserwowym oraz surowym jajkiem;

begonia /bɛˈɡɔ̃ɲja/ (n)
begonia
  (botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;

behawior /bɛxˈavʲɔr/ (n)
behavior
  (antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) zachowanie się, odpowiadanie na bodźce środowiska

behawioralny /ˌbɛxavʲjɔˈralnɨ/ (adj)
behavioral
  (psychologia, psychologiczny) związany z zachowaniem (behawiorem)

behawiorysta /ˌbɛxavʲjɔˈrɨsta/ (n)
behaviorist, behaviourist
  przedstawiciel lub zwolennik behawioryzmu

behawioryzm /bˌɛxavʲˈɔrɨzm/ (n)
behaviorism
  (psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

bejca /ˈbɛjʦ̑a/ (n)
wood stain
  (chemia, chemiczny) roztwór do barwienia drewna;

bejsbolista /bˌɛjzbɔlˈista/ (n)
baseball player
  (sport, sportowy) ktoś, kto gra w bejsbol, sportowo lub rekreacyjnie

bejsbolówka /bˌɛjzbɔlˈufka/ (n)
baseball jacket
  lekkie okrycie wierzchnie wzorowane na bluzach amerykańskich klubów sportowych
baseball cap
  sportowe nakrycie głowy, wykonane z miękkiego materiału, z twardym daszkiem, zazwyczaj z tyłu posiada regulowalne zapięcie

bekas /ˈbɛkas/ (n)
snipe
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak zamieszkujący tereny podmokłe;

bekasik /bɛˈkaɕik/ (n)
jack snipe
  (ornitologia, ornitologiczny) Lymnocryptes minimus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

bekaśnica /bˌɛkaɕɲˈitsa/ (n)
limpkin
  (ornitologia, ornitologiczny) Aramus guarauna, gatunek ptaka z rzędu żurawiowych;

bekerel /bɛkˈɛrɛl/ (n)
becquerel
  (fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI;

bekon /ˈbɛkɔ̃n/ (n)
bacon
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędzonka z bekonu (1.1)

beksa /bˈɛksa/ (n)
cry-baby
  (potocznie, potoczny) ktoś skłonny do płaczu

belemnit /bɛˈlɛ̃mʲɲit/ (n)
belemnite
  (paleontologia, paleontologiczny) Belemnitida wymarły morski głowonóg;

beletrystyczny /bˌɛlɛtrɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
belletristic
  (literacko) związany z beletrystyką

belgijski /bɛlʲˈɟijsʲci/ (adj)
Belgian
  odnoszący się do Belgii lub Belgów

belgradzki /bɛlˈɡraʦ̑ʲci/ (adj)
Belgradian
  związany z Belgradem (stolicą Serbii)

belieber /bɛljˈɛbɛr/ (n)
belieber
  (środowiskowy) (neologizm) fan Justina Biebera

belizeński /ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Belizean
  związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

belka /ˈbɛlka/ (n)
beam
  (technologia, technika, techniczny) w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo
  (technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie
bar
  długi, obrobiony pień drzewa

belladonna /bˌɛlladˈɔnna/ (n)
belladonna
  (botanika, botaniczny) Atropa belladonna L., pokrzyk wilcza jagoda

belona /bɛˈlɔ̃na/ (n)
garfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

belweder /bɛlˈvɛdɛr/ (n)
belvedere
  (architektura, architektoniczny) widokowy budynek ogrodowy położony na wzniesieniu;

bemol /ˈbɛ̃mɔl/ (n)
flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

benedyktyn /ˌbɛ̃nɛˈdɨktɨ̃n/ (n)
benedictine
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu założonego przez świętego Benedykta z Nursji

benedyktyński /bˌɛnɛdɨktˈɨɲski/ (adj)
Benedictine
  związany z benedyktynami, dotyczący benedyktynów

benefaktor /ˌbɛ̃nɛˈfaktɔr/ (n)
benefactor
  (dawniej, dawny) dobroczyńca, fundator

beneficjent /bˌɛnɛfˈitsjɛnt/ (n)
beneficiary, assignee, gainer, grantee
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba czerpiąca zyski, profity z czegoś

bengalski /bɛ̃ŋˈɡalsʲci/ (adj)
Bengali
  związany z Bengalem, dotyczący Bengalu

bengalski /bɛ̃ŋˈɡalsʲci/ (n)
Bengali
  język bengalski (1.1)

benitoit /ˌbɛ̃ɲiˈtɔ<sup>j</sup>it/ (n)
benitoite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów pierścieniowych;

bentonit /bɛ̃nˈtɔ̃ɲit/ (n)
bentonite
  (geologia, geologiczny) skała ilasta powstała w wyniku przeobrażenia szkliwa wulkanicznego lub utworów piroklastycznych;

benzen /bˈɛnzɛn/ (n)
benzene
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

benzofuran /bˌɛnzɔfˈuran/ (n)
benzofuran
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny; bezbarwna, oleista ciecz używana do produkcji żywic kumaronowych;

benzokaina /ˌbɛ̃w̃zɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
benzocaine
  środek miejscowo znieczulający, słabo rozpuszczalny w wodzie;

benzol /ˈbɛ̃w̃zɔl/ (n)
benzol
  uboczny produkt odgazowania węgla kamiennego, mieszanina benzenu, toluenu i ksylenu, oraz małych ilości tiofenu, pirydyny i fenolu;

benzyna /bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/ (n)
gasoline, petrol, gas
  paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

benzyniak /bɛnzˈɨɲʲak/ (n)
petrol
  (potocznie, potoczny) samochód o napędzie benzynowym

benzynowiec /bˌɛnzɨnˈɔvʲɛts/ (n)
petrol
  (potocznie, potoczny) samochód o napędzie benzynowym

berbelucha /ˌbɛrbɛˈluxa/ (n)
stic soup
  (regionalizm białostocki) tanie wino
tincture
  TemplateParserError:LuaError bimber, spirytus, wódka, denaturat
jage
  tania, niesmaczna wódka, często z niepewnego źródła

berberys /bɛrˈbɛrɨs/ (n)
berberis
  (botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych

berdysz /ˈbɛrdɨʃ/ (n)
bardiche
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu;

berek /bˈɛrɛk/ (interjection)
tag, you're it
  okrzyk używany po dotknięciu podczas zabawy w berka (1.1)

berek /bˈɛrɛk/ (n)
tag, dobby, it, tig, tip you're it
  dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób
it
  osoba, która w danym momencie goni inne podczas zabawy w berka (1.1)

beret /ˈbɛrɛt/ (n)
beret
  (krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

bergamski /bɛrɡˈamski/ (adj)
Bergamask
  związany z Bergamo, dotyczący Bergamo

bergsonizm /bɛrksˈɔɲizm/ (n)
Bergsonism
  (filozofia, filozoficzny) prąd filozoficzny i literacki krytykujący wartość poznania intelektualnego i podnoszący rangę intuicji;

beri-beri /bˈɛribˈɛri/ (n)
beriberi
  (medycyna, medyczny) awitaminoza, choroba wywoływana ostrym niedoborem witaminy B1;

berkel /ˈbɛrkɛl/ (n)
berkelium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

bermudy /bɛrmˈudɨ/ (n)
Bermuda shorts
  męskie krótkie spodnie pod kolana, luźne, z lekkiej tkaniny, zwykle wzorzyste, noszone na plaży

bermudzki /bɛrmˈutski/ (adj)
Bermudian
  dotyczący Bermudów

bermyca /bɛrˈmɨʦ̑a/ (n)
bearskin, busby
  wysoka futrzana czapka;

berneńczyk /bɛrˈnɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Bernese
  mieszkaniec Berna

berneński /bɛrˈnɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Bernese
  odnoszący się do miasta Berno

berneński pies pasterski /bɛrnˈɛɲski pʲˈɛs pastˈɛrski/ (n)
Bernese Mountain Dog
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa należąca do grupy szwajcarskich psów pasterskich;

bernikla /bɛrʲˈɲikla/ (n)
black goose
  (ornitologia, ornitologiczny) zamieszkująca półkulę północną gęś o czarnym dziobie

bernikla białolica /bɛrʲˈɲikla ˌbʲjawɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
barnacle goose
  (ornitologia, ornitologiczny) Branta leucopsis, gatunek z rodziny kaczkowatych;

bernikla obrożna /bɛrʲˈɲikla ɔbˈrɔʒna/ (n)
brant goose
  (ornitologia, ornitologiczny) Branta bernicla, gatunek gniazdujący w arktycznej tundrze;

bernikla rdzawoszyja /bɛrʲˈɲikla ˌrʣ̑avɔˈʃɨja/ (n)
red-breasted goose
  (ornitologia, ornitologiczny) Branta ruficollis, gatunek z rodziny kaczkowatych, gnieżdżący się w syberyjskiej tundrze;

beryl /ˈbɛrɨl/ (n)
beryllium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

beryllonit /bˌɛrɨllˈɔɲit/ (n)
beryllonite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał;

berło /ˈbɛrwɔ/ (n)
scepter, sceptre
  ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

besan /bˈɛsan/ (n)
besan, chickpea flour, garbanzo bean flour, gram flour
  (spożywczy) mąka z ciecierzycy, częsty składnik regionalnych kuchni na subkontynencie indyjskim;

beskidzki /bɛskˈitski/ (adj)
Beskidian
  dotyczący Beskidów, związany z Beskidami, pochodzący z Beskidów

bestia /ˈbɛstʲja/ (n)
beast
  (przenośnie, przenośnia) zły człowiek, kanalia
  dzikie, drapieżne zwierzę

bestialski /bɛˈstʲjalsʲci/ (adj)
bestial
  (pejoratywnie, pejoratywny) okrutny, niezwykle brutalny

bestseler /bɛstˈsɛlɛr/ (n)
best-seller, bestseller
  dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny

bestseller /bɛˈstsɛlɛr/ (n)
best-seller, bestseller
  dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny

beta-karoten /ˌbɛta‿kaˈrɔtɛ̃n/ (n)
beta-carotene
  (biochemia, biochemiczny) prowitamina witaminy A, barwnik roślinny nadający niektórym owocom i warzywom pomarańczowy kolor;

beta-test /bˈɛtatˈɛst/ (n)
beta test, beta-test
  (neologizm) jeden z końcowych etapów tworzenia produktu, na ogół oprogramowania, gry komputerowej, polegający na udostępnieniu jego niedokończonej wersji wybranej grupie użytkowników celem znalezienia błędów

betaina /bˌɛtaˈina/ (n)
betaine
  (chemia, chemiczny) związek organiczny będący jonem obojnaczym, w którym ładunek dodatni nie sąsiaduje z ładunkiem ujemnym i zlokalizowany jest na atomie oniowym niepołączonym z żadnym atomem wodoru;
  (chemia, chemiczny) związek organiczny będący pochodną glicyny, występuje m.in. w burakach cukrowych, szpinaku czy pszenicy i stanowi produkt uboczny przemysłu cukrowniczego;

betel /ˈbɛtɛl/ (n)
betel
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Piper betle L., pieprz żuwny uprawianej dla liści o ostrym smaku;
  popularna na Dalekim Wschodzie używka do żucia z liści rośliny (1.1);

betlejemita /bˌɛtlɛjɛmˈita/ (n)
Bethlehemite
  mieszkaniec Betlejem

betlejka /bɛtlˈɛjka/ (n)
crib
  (regionalizm, regionalny) model stajenki betlejemskiej, zwykle ze żłobkiem i figurkami

beton /ˈbɛtɔ̃n/ (n)
concrete
  (budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

beton partyjny /ˈbɛtɔ̃n parˈtɨjnɨ/ (n)
hard hat, party hard-liners
  (potocznie, potoczny) skrajnie zachowawcza frakcja partii

betoniarka /ˌbɛtɔ̃ˈɲarka/ (n)
concrete mixer
  maszyna do wyrobu betonu

betonowy /ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
concrete
  wykonany z betonu

bez /bɛs/ (n)
elder, elderberry, sambucus
  (botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

bez /bɛs/ (preposition)
without
  …służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

bez ceregieli /ˌbɛs‿ʦ̑ɛrɛˈɟɛlʲi/ (idiom)
unceremoniously
  bez konwencjonalnej grzeczności, ceremonii, zbędnych działań; bezpośrednio

bez cienia wątpliwości /bˈɛs tɕˈɛɲʲa vˌɔntplivˈɔɕtɕi/ (adv)
beyond a shadow of a doubt
  bez wątpienia, na pewno, z pewnością

bez grosza przy duszy /bˈɛz ɡrˈɔʃa pʃɨ dˈuʃɨ/ (adj)
broke, melted out, penniless
  (potocznie, potoczny) bez pieniędzy, bez środków do życia

bez głowy /bˈɛz ɡwˈɔvɨ/ (adv)
headlessly
  (przenośnie, przenośnia) nierozsądnie, bez namysłu, rozwagi, w sposób nieprzemyślany

bez ogródek /ˌbɛz‿ɔˈɡrudɛk/ (adv)
straight from the shoulder
  bez zbędnych słów, wprost, nazywając rzeczy po imieniu, szczerze

bez owijania w bawełnę /bˈɛs ˌɔvijˈaɲʲa w bavˈɛwnɛ/ (adv)
bluntly, straight
  wprost, dosłownie, bezpośrednio

bez picu /bɛs‿ˈpʲiʦ̑u/ (idiom)
no kidding
  naprawdę, serio

bez pracy nie ma kołaczy /bɛs‿ˈpraʦ̑ɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwaʧ̑ɨ/ (proverb)
no pain, no gain
  żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować

bez przerwy /bˈɛs pʃˈɛrvɨ/ (adv)
continuously
  cały czas, nieprzerwanie

bez prądu /bɛs‿ˈprɔ̃ndu/ (idiom)
unplugged
  (dosłownie) bez zasilania energią elektryczną
  (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (o wykonywaniu muzyki i sposobie jej rejestracji) akustyczny, akustycznie;

bez sensu /bɛs‿ˈːɛ̃w̃su/ (adj)
meaningless, senseless, without rhyme or reason
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) bez widocznego sensu, logiki, celu, zalet

bez sensu /bɛs‿ˈːɛ̃w̃su/ (adv)
meaninglessly
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) bez widocznego sensu, logiki, celu, zalet

bez serca /bˈɛs sˈɛrtsa/ (adj)
heartless, heavy-handed, heavyhanded
  (przenośnie, przenośnia) nieczuły, bezwzględny, bezlitosny

bez serca /bˈɛs sˈɛrtsa/ (adv)
half-heartedly, halfheartedly
  (przenośnie, przenośnia) nieczule, bezwzględnie, bezlitośnie

bez wątpienia /bˈɛz vɔntpʲˈɛɲʲa/ (adv)
doubtless, doubtlessly, indubitably, no doubt, no question, undoubtedly
  nie mając wątpliwości

bez- /bɛs/ /bɛz/ (prefix)
-less, non-, un-
  …służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

beza /ˈbɛza/ (n)
meringue
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

bezalkoholowy /ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
alcohol-free, non-alcoholic
  niezawierający, pozbawiony alkoholu

bezanmaszt /bɛzˈanmaʃt/ (n)
mizzenmast
  tylny maszt co najmniej dwumasztowca o ożaglowaniu skośnym

bezapelacyjnie /bˌɛzapˌɛlatsˈɨjɲʲɛ/ (adv)
authoritatively, decisively, irrevocably
  w sposób ostateczny, kategorycznie

bezbarwnie /bɛzbˈarvɲʲɛ/ (adv)
pallidly
  w sposób bezbarwny

bezbarwny /bɛzˈbarvnɨ/ (adj)
drab, lacklustre
  (przenośnie, przenośnia) taki, który nie jest charakterystyczny, jest zwykły, przeciętny
colorless, colourless
  nie mający barwy

bezbiegunowy /ˌbɛzbʲjɛɡũˈnɔvɨ/ (adj)
non-polar, nonpolar
  niemający biegunów

bezbolesny /bˌɛzbɔlˈɛsnɨ/ (adj)
painless
  niepowodujący, niesprawiający bólu

bezbożnie /bɛzbˈɔʒɲʲɛ/ (adv)
impiously
  (przestarzałe, przestarzały) w sposób bezbożny

bezbożnik /bɛzˈbɔʒʲɲik/ (n)
atheist
  (przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga

bezbożny /bɛzˈbɔʒnɨ/ (adj)
godless
  (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga
  (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga

bezbramkowy /ˌbɛzbrãmˈkɔvɨ/ (adj)
goalless
  (sport, sportowy) o meczu piłkarskim, o wyniku meczu piłkarskiego: zakończony remisem 0:0, zakończony bez strzelenia żadnej bramki

bezbronny /bɛzˈbrɔ̃nːɨ/ (adj)
defenceless
  nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się

bezbrzeżnie /bɛzbʒˈɛʒɲʲɛ/ (adv)
immensely
  o obszarze bezgranicznie

bezbłędność /bɛzˈbwɛ̃ndnɔɕʨ̑/ (n)
faultlessness
  brak błędów, cecha tego, co jest pozbawione błędów

bezbłędny /bɛzbwˈɛndnɨ/ (adj)
correct, faultless
  wolny od błędu

bezcelowy /ˌbɛsʦ̑ɛˈlɔvɨ/ (adj)
pointless
  taki, który nie ma konkretnego celu, sensu

bezcenny /bɛsˈʦ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
invaluable, priceless
  mający ogromną wartość

bezceremonialnie /bˌɛstsɛrˌɛmɔɲʲˈalɲʲɛ/ (adv)
unceremoniously
  w sposób bezceremonialny

bezchmurny /bɛsˈxmurnɨ/ (adj)
cloudless
  charakteryzujący się brakiem chmur

bezcielesny /bˌɛstɕɛlˈɛsnɨ/ (adj)
bodiless incorporeal
  niemający ciała, nieistniejący fizycznie

bezczelność /bɛʃˈʧ̑ɛlnɔɕʨ̑/ (n)
impudence, insolence
  nieliczenie się z nikim i niczym, zbytnia pewność siebie

bezczelny /bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ/ (adj)
impudent, insolent, bold-faced, brazen, uppish
  cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

bezcześcić /bɛstʃˈɛɕtɕitɕ/ (v)
desecrate, profane
  znieważać coś, pozbawiać czci

bezczynnie /bɛstʃˈɨnɲʲɛ/ (adv)
idly, inactively
  w sposób bezczynny

bezczynność /bɛʃˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
idleness, inaction
  brak aktywności

bezczynny /bɛʃˈʧ̑ɨ̃nːɨ/ (adj)
inactive
  (książkowy) nic nierobiący

bezcłowy /bɛstswˈɔvɨ/ (adj)
duty-free, tax-free
  nieobjęty cłem; o zerowej stawce celnej

bezdech /ˈbɛzdɛx/ (n)
apnoea
  (medycyna, medyczny) chorobowy lub wywołany celowo zanik oddechu;

bezdenny /bɛzdˈɛnnɨ/ (adj)
utter
  (przenośnie, przenośnia) o bardzo dużym natężeniu
bottomless, fathomless
  taki, który wydaje się nie mieć dna

bezdeszczowy /ˌbɛzdɛʃˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
rainless
  charakteryzujący się brakiem deszczu

bezdomność /bɛzˈdɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
homelessness
  (socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

bezdomny /bɛzˈdɔ̃mnɨ/ (adj)
homeless
  taki, który nie ma domu

bezduszny /bɛzˈduʃnɨ/ (adj)
heartless, callous, dull, formal, inanimate, insensate
  mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek

bezdymny /bɛzdˈɨmnɨ/ (adj)
smokeless
  niewydzielający dymu

bezdyskusyjnie /ˌbɛzdɨskuˈsɨjɲɛ/ (adv)
indisputably, unarguably
  bezsprzecznie, zdecydowanie, niezaprzeczalnie

bezdyskusyjny /bˌɛzdɨskusˈɨjnɨ/ (adj)
indisputable
  niepodlegający dyskusji

bezdzietność /bɛʑˈʥ̑ɛtnɔɕʨ̑/ (n)
childlessness
  nieposiadanie potomstwa;

bezdzietny /bɛʑˈʥ̑ɛtnɨ/ (adj)
childless, child-free, childfree
  niemający dzieci, potomstwa

bezdźwięczny /bɛzdʑvʲˈɛntʃnɨ/ (adj)
voiceless
  (językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka przy wymawianiu, której nie drżą więzadła głosowe
soundless
  nie dający się usłyszeć
voiceless, soundless, surd
  nie wydający dźwięku (głosu)

bezgorączkowy /ˌbɛzɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
afebrile
  (medycyna, medyczny) taki, który objawia się bez gorączki

bezgranicznie /bˌɛzɡraɲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
boundlessly, immensely, limitlessly, unlimitedly
  (książkowy) w sposób bezgraniczny, w najwyższym stopniu

bezgraniczny /ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
boundless, immeasurable, implicit, infinite, limitless
  taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś

bezgrzeszny /bɛzɡʒˈɛʃnɨ/ (adj)
sinless
  (poetycki, poetycko) bez grzechu, wolny od grzechu, niewinny

bezgwiezdny /bɛzɡvʲˈɛzdnɨ/ (adj)
starless
  nie mający gwiazd

bezimienny /ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
nameless, innominate, anonymous, unnamed
  nie mający imienia czy nazwy

bezinteresowny /ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ/ (adj)
selfless, unselfish, altruistic
  taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków

bezkarność /bɛskˈarnɔɕtɕ/ (n)
impunity
  uchodzenie przewinień bez kary, brak obaw przed ukaraniem

bezkarny /bɛskˈarnɨ/ (adj)
unpunished
  taki, który uchodzi bez kary

bezkofeinowy /ˌbɛskɔfɛ<sup>j</sup>ĩˈnɔvɨ/ (adj)
decaffeinated, caffeine-free, decaf
  niezawierający kofeiny

bezkompromisowo /bˌɛskɔmprˌɔmisˈɔvɔ/ (adv)
intransigently, uncompromisingly
  w sposób bezkompromisowy

bezkompromisowy /ˌbɛskɔ̃mprɔ̃mʲiˈsɔvɨ/ (adj)
intransigent, uncompromising
  nieidący na kompromisy, nieuznający kompromisów

bezkonfliktowy /bˌɛskɔnfliktˈɔvɨ/ (adj)
frictionless
  nie wywołujący konfliktów, stroniący od agresji, przyjazny

bezkonkurencyjnie /bˌɛskɔŋkˌurɛntsˈɨjɲʲɛ/ (adv)
matchlessly, peerlessly
  w taki sposób, któremu nikt nie może dorównać

bezkrwawy /bɛskrfˈavɨ/ (adj)
bloodless
  taki, który obywa się bez rozlewu krwi

bezkrytycznie /ˌbɛskrɨˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
indiscriminately
  w sposób bezkrytyczny, bez słowa krytyki

bezkrytyczny /ˌbɛskrɨˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
uncritical
  pozbawiony krytyki, całkowicie coś akceptujący bez słowa sprzeciwu

bezkręgowiec /bˌɛskrɛŋɡˈɔvʲɛts/ (n)
invertebrate
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę nie mające szkieletu;

bezksiężycowy /bˌɛskɕɛ̃ʒɨtsˈɔvɨ/ (adj)
moonless
  pozbawiony widoku księżyca, światła księżycowego

bezkształtny /bɛsˈkʃtawtnɨ/ (adj)
shapeless, formless, unformed
  o niewyraźnym, nieregularnym kszatłcie

bezlistny /bɛzˈlʲistnɨ/ (adj)
leafless
  taki, który nie ma liści

bezlitosny /ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ/ (adj)
merciless, ruthless
  okrutny; taki, który nie ma litości

bezludny /bɛzˈludnɨ/ (adj)
uninhabited
  taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym

bezmiar /ˈbɛzmʲjar/ (n)
vastness
  niezmierzona, nieograniczona przestrzeń

bezmierny /bɛzmʲˈɛrnɨ/ (adj)
immeasurable
  ogromny tak, że aż niemożliwy do zmierzenia

bezmięsny /bɛzˈmʲjɛ̃w̃snɨ/ (adj)
meatless
  o dniu, tygodniu itp.: taki, w którym nie je się mięsa, nie prowadzi się sprzedaży mięsa
  o jedzeniu, diecie: niezawierający mięsa, pozbawiony mięsa

bezmocz /ˈbɛzmɔʧ̑/ (n)
anuria
  (medycyna, medyczny) brak wydalania lub wytwarzania moczu;

bezmyślnie /bɛzˈmɨɕl̥ʲɲɛ/ (adv)
mindlessly
  w sposób bezmyślny, bez namysłu

bezmyślny /bɛzmˈɨɕlnɨ/ (adj)
thoughtless
  taki, który nad niczym się nie zastanawia; (także, też) świadczący o takiej cesze

beznadzieja /ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇ja/ (n)
despair, desperation
  stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz

beznadziejnie /ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jɲɛ/ (adv)
hopelessly
  (potocznie, potoczny) bardzo źle, kiepsko

beznadziejność /ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɔɕʨ̑/ (n)
hopelessness
  cecha tego, co beznadziejne; stan beznadziei

beznadziejny /ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɨ/ (adj)
hopeless
  pozbawiony wszelkiej nadziei
  kiepski, bardzo słaby

beznamiętność /ˌbɛznãˈmʲjɛ̃ntnɔɕʨ̑/ (n)
indifference, insensibility, emotionlessness, impassiveness, stoicism
  cecha tego, kto lub co jest beznamiętne; obojętność, apatia

beznamiętny /ˌbɛznãˈmʲjɛ̃ntnɨ/ (adj)
indifferent, emotionless, impassive, insensible, neutral, stoic
  pozbawiony emocji, emocjonalnego zaangażowania; obojętny, chłodny

bezoar /bɛˈzɔar/ (n)
bezoar
  (weterynaria, weterynaryjny) kulisty twór powstający w żołądkach przeżuwaczy z niestrawionych resztek pokarmu, sierści oraz włókien roślinnych;

bezobjawowy /bˌɛzɔbjavˈɔvɨ/ (adj)
asymptomatic
  (medycyna, medyczny) taki, który nie daje objawów

bezodpadowy /bˌɛzɔtpadˈɔvɨ/ (adj)
waste-free, wasteless
  nie wytwarzający odpadów, nie powodujący powstawania odpadów

bezodpływowy /bˌɛzɔtpwɨvˈɔvɨ/ (adj)
undrained
  taki, który nie ma odpływu, nie uchodzi z niego żadna rzeka

bezoki /bɛzˈɔki/ (adj)
eyeless
  niemający oczu

bezokienny /bˌɛzɔkʲˈɛnnɨ/ (adj)
windowless
  nie mający wcale okien

bezokolicznik /ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
infinitive
  (gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

bezoperacyjny /bˌɛzɔpˌɛratsˈɨjnɨ/ (adj)
non-invasive
  (medycyna, medyczny) taki, w którym nie wykonuje się operacji

bezosobowo /ˌbɛzɔsɔˈbɔvɔ/ (adv)
impersonally
  od: bezosobowy

bezosobowy /ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ/ (adj)
impersonal
  taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

bezowocnie /bˌɛzɔvˈɔtsɲʲɛ/ (adv)
fruitlessly
  w sposób bezowocny, jałowo

bezowocność /bˌɛzɔvˈɔtsnɔɕtɕ/ (n)
bootlessness
  cecha tego, co bezowocne

bezowocny /ˌbɛzɔˈvɔʦ̑nɨ/ (adj)
fruitless, bootless, futile, sleeveless, vain
  (książkowy) nieprzynoszący pomyślnych rezultatów

bezołowiowy /bˌɛzɔwɔvʲˈɔvɨ/ (adj)
unleaded
  niezawierający ołowiu

bezpartyjny /bˌɛspartˈɨjnɨ/ (adj)
non-partisan, nonpartisan
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nie należący do żadnego ze stronnictw albo partii politycznych

bezpański /bɛspˈaɲski/ (adj)
stray
  (książkowy) nienależący do nikogo, niemający właściciela

bezpaństwowy /bˌɛspaɲstfˈɔvɨ/ (adj)
stateless
  nie mający przynależności państwowej; nie należący do żadnego z państw

bezpestkowy /ˌbɛspɛˈstkɔvɨ/ (adj)
seedless
  nie zawierający pestek

bezpieczeństwo /ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
safety
  stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

bezpiecznie /bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
safely
  w sposób bezpieczny

bezpiecznik /bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik/ (n)
fuse
  podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

bezpieczny /bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
safe
  taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi
  taki, który nie stwarza zagrożenia

bezpieka /bɛspʲˈɛka/ (n)
Bezpieka
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) aparat bezpieczeństwa w PRL

bezpodstawnie /ˌbɛspɔtˈstavʲɲɛ/ (adv)
groundlessly
  w sposób bezpodstawny

bezpodstawny /ˌbɛspɔtˈstavnɨ/ (adj)
groundless, unfounded, unsubstantiated
  nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw

bezpostaciowy /bˌɛspɔstatɕˈɔvɨ/ (adj)
amorphous
  nie mający, nie przyjmujący żadnej postaci

bezpotomnie /bˌɛspɔtˈɔmɲʲɛ/ (adv)
childlessly
  (przestarzałe, przestarzały) (książkowy) nie mając potomstwa

bezpowrotnie /bˌɛspɔvrˈɔtɲʲɛ/ (adv)
irrevocably
  nieodwołalnie, nieodwracalnie

bezpośredni /ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲi/ (adj)
explicit
  taki, który nie działa zgodnie z konwencjami lub konwenansami; jest szczery, naturalny
  taki, który nie ma pośredników ani ogniw pośrednich; taki, który trafia do kogoś lub czegoś wprost

bezpośrednio /ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ/ (adv)
directly
  w sposób bezpośredni

bezpośredniość /ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ̇ɕʨ̑/ (n)
directness, straightforwardness
  cecha tego, kto jest bezpośredni

bezprawie /bɛsprˈavʲɛ/ (n)
anomie, anomy, illegality, unlawfulness
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stan, w którym nie są ustanowione lub przestrzegane normy prawne
lawlessness, anarchy
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn bezprawny

bezprawnie /bɛsprˈavɲʲɛ/ (adv)
illicitly, unlawfully, wrongfully
  w sposób bezprawny, niezgodnie z prawem

bezprawny /bɛsprˈavnɨ/ (adj)
illegal, unlawful, illegitimate, lawless, malfeasant, undue
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa

bezprecedensowy /bˌɛsprɛtsˌɛdɛnsˈɔvɨ/ (adj)
unprecedented
  (książkowy) bez precedensu

bezpretensjonalny /bˌɛsprɛtˌɛnsjɔnˈalnɨ/ (adj)
unpretending, unpretentious
  prosty, swobodny i naturalny

bezprzewodowy /bˌɛspʃɛvɔdˈɔvɨ/ (adj)
wireless, cordless
  (technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

bezprzyczynowy /bˌɛspʃɨtʃɨnˈɔvɨ/ (adj)
causeless
  nie mający przyczyny

bezpłatny /bɛsˈpwatnɨ/ (adj)
free of charge, gratuitous, toll-free
  taki, za który nie pobiera się opłaty

bezpłciowy /bɛspwtɕˈɔvɨ/ (adj)
asexual
  (biologia, biologiczny) niewykazujący cech płciowych; bez udziału płci
insipid
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) niemający charakteru

bezpłetwiec /bɛspwˈɛtfʲɛts/ (n)
magpie-goose
  (ornitologia, ornitologiczny) Anseranas semipalmata, gatunek ptaka z rzędu blaszkodziobych;

bezpłodność /bɛspwˈɔdnɔɕtɕ/ (n)
barrenness
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nieodwracalny brak zdolności do rozrodu; cecha tego, kto bezpłodny, cecha tego, co bezpłodne

bezradność /bɛzˈradnɔɕʨ̑/ (n)
helplessness
  niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

bezradosny /bˌɛzradˈɔsnɨ/ (adj)
mirthless
  (dawniej, dawny) smutny, pozbawiony radości

bezrobocie /ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ/ (n)
unemployment
  (ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

bezrobotny /ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/ (adj)
unemployed, jobless
  bez pracy, bez zajęcia

bezrogi /bɛzrˈɔɡʲi/ (adj)
hornless
  (zoologia, zoologiczny) nie mający rogów

bezrolny /bɛzrˈɔlnɨ/ (adj)
landless, lotless
  nie posiadający własnej ziemi, gospodarstwa rolnego

bezrybny /bɛzrˈɨbnɨ/ (adj)
fishless
  taki, w którym nie ma ryb

bezrękawnik /ˌbɛzrɛ̃ŋˈkavʲɲik/ (n)
gilet, pinafore, singlet, slipover, tank top
  (potocznie, potoczny) element stroju (kamizelka lub sukienka) bez rękawów, noszony na bluzkę lub sweter

bezręki /bɛzˈrɛ̃ŋʲci/ (adj)
handless
  niemający rąk

bezsenność /bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
insomnia
  (fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

bezsenny /bɛsˈːɛ̃nːɨ/ (adj)
sleepless
  spędzony bez spania

bezsens /ˈbɛsːɛ̃w̃s/ (n)
absurdity, nonsense, senselessness
  brak sensu, uzasadnienia w czymś

bezsensowność /bˌɛssɛnsˈɔvnɔɕtɕ/ (n)
nonsensicality, nonsensicalness
  brak sensu czegoś

bezsensowny /ˌbɛsːɛ̃w̃ˈsɔvnɨ/ (adj)
nonsensical, absurd
  taki, który jest pozbawiony sensu, uzasadnienia

bezsilnie /bɛsɕˈilɲʲɛ/ (adv)
effetely
  w sposób bezsilny

bezsilność /bɛsɕˈilnɔɕtɕ/ (n)
powerlessness
  cecha tego, co bezsilne; cecha osoby bezsilnej

bezsilny /bɛɕˈːilnɨ/ (adj)
helpless, infirm, toothless
  bez sił, niezdolny do walki
powerless, helpless, impotent
  taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

bezsoczewkowy /bˌɛssɔtʃɛfkˈɔvɨ/ (adj)
lensless
  nie mający soczewek

bezsporny /bɛsspˈɔrnɨ/ (adj)
incontestable, incontrovertible, indisputable, unanswerable, undisputed
  taki, który nie budzi wątpliwości

bezsprzeczny /bɛsspʃˈɛtʃnɨ/ (adj)
undisputed
  taki, który nie budzi sprzeciwu

bezspójnikowy /bˌɛsspujɲikˈɔvɨ/ (adj)
asyndetic
  (gramatyka) nie zawierający spójnika

bezstronnie /bɛsstrˈɔnɲʲɛ/ (adv)
disinterestedly, even-handedly, evenhandedly, impartially, unbiasedly
  w sposób bezstronny, obiektywnie

bezstronność /bɛsstrˈɔnnɔɕtɕ/ (n)
impartiality, candor, candour, evenness
  cecha tego, co jest bezstronne, kto jest bezstronny

bezszeryfowy /bˌɛsʃɛrɨfˈɔvɨ/ (adj)
sans serif, sans-serif
  (termin typograficzny) o krojach pisma: nie mający szeryfów, czyli ozdobnych zakończeń znaków

bezszwowy /bɛsʃfˈɔvɨ/ (adj)
seamless
  nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów

bezsłowny /bɛsswˈɔvnɨ/ (adj)
wordless
  wyrażony lub odbywający się bez użycia słów

beztlenowy /bˌɛstlɛnˈɔvɨ/ (adj)
oxygen-free
  taki, który nie zawiera tlenu
anaerobic
  taki, który obywa się bez tlenu

beztroska /bɛsˈtrɔska/ (n)
unconcern
  brak trosk, zmartwień
levity
  nieprzejmowanie się niczym, brak dbałości o coś

beztroski /bɛsˈtrɔsʲci/ (adj)
carefree
  nie mający trosk, zmartwień

beztrosko /bɛstrˈɔskɔ/ (adv)
carefreely
  w sposób beztroski

bezustannie /bˌɛzustˈanɲʲɛ/ (adv)
continuously, ceaselessly, continually, incessantly, unremittingly
  bez przerwy, ciągle, nieprzerwanie

bezustanny /bˌɛzustˈannɨ/ (adj)
incessant, ceaseless, perpetual
  taki, który trwa ciągle, bez przerwy

bezużyteczny /ˌbɛzuʒɨˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
useless
  taki, z którego nie ma żadnego użytku

bezwartościowy /ˌbɛzvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
worthless
  nieposiadający żadnej wartości

bezwarunkowo /bˌɛzvaruŋkˈɔvɔ/ (adv)
unconditionally, imperatively, no strings attached
  bez względu na cokolwiek, bez stawiania warunków

bezwarunkowy /ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ/ (adj)
unconditional, absolute, implicit, unconditioned, unquestioning
  nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny

bezwiedny /bɛzvʲˈɛdnɨ/ (adj)
mechanical
  wykonany bez udziału świadomości

bezwietrzny /bɛzˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
windless
  charakteryzujący się brakiem wiatru

bezwodnik octowy /bɛzˈvɔdʲɲik ɔʦ̑ˈtɔvɨ/ (n)
acetic anhydride
  (chemia, chemiczny) związek organiczny; bezbarwna ciecz o ostrym zapachu octu;

bezwodny /bɛzvˈɔdnɨ/ (adj)
anhydrous
  (chemia, chemiczny) niezawierający wody w swej strukturze krystalicznej
arid, waterless, anhydrous
  pozbawiony wody, wilgoci

bezwonny /bɛzˈvɔ̃nːɨ/ (adj)
odorless, odourless, scentless
  niemający zapachu

bezwstydnie /bɛsfstˈɨdɲʲɛ/ (adv)
brazenly, immodestly, shamelessly
  w sposób bezwstydny

bezwstydny /bɛsˈfstɨdnɨ/ (adj)
shameless
  taki, który nie odczuwa wstydu; bez skrupułów
  taki, który świadczy o braku skromności

bezwymiarowy /bˌɛzvɨmjarˈɔvɨ/ (adj)
dimensionless
  (fizyka, fizyczny) nie posiadający jednostki miary
  nie mający wymiarów

bezwzględnie /bɛzvzɡlˈɛndɲʲɛ/ (adv)
absolutely
  w sposób całkowity, zupełnie
cruelly
  w sposób surowy, okrutny

bezwzględność /bɛzvzɡlˈɛndnɔɕtɕ/ (n)
inexorability, ruthlessness, severity
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: bezwzględny

bezwzględny /bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ/ (adj)
absolute
  (matematyka, matematyczny) pozbawiony znaku, będący wynikiem wartości bezwzględnej
  (metrologia, metrologiczny) wyrażony w tych samych jednostkach, co mierzona wielkość
implicit
  niezależny od okoliczności, nieuwarunkowany
  ściśle wymagany, niedopuszczający wyjątków
cut-throat, heartless, ruthless
  okrutny, pozbawiony współczucia

bezwładność /bɛzˈvwadnɔɕʨ̑/ (n)
inertia
  (fizyka, fizyczny) opór ciała materialnego przy przyspieszaniu

bezzapachowo /bˌɛzzapaxˈɔvɔ/ (adv)
flavourlessly
  (rzadki, rzadko używany) w sposób bezzapachowy

bezzapachowy /ˌbɛzːapaˈxɔvɨ/ (adj)
odorless, unscented, fragrance-free, odourless
  taki, który nie ma zapachu

bezzałogowy /bˌɛzzawɔɡˈɔvɨ/ (adj)
unmanned
  (lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi

bezzwłocznie /bɛzˈːvwɔʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
forthright, instantaneously, instantly
  w sposób bezzwłoczny, natychmiast

bezzwłoczny /bɛzzvwˈɔtʃnɨ/ (adj)
prompt
  mający nastąpić natychmiast, bez zwłoki

bezzębność /bɛzˈːɛ̃mbnɔɕʨ̑/ (n)
toothlessness
  brak zębów

bezzębny /bɛzˈːɛ̃mbnɨ/ (adj)
toothless
  taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

bezład /bˈɛzwat/ (n)
disjointedness, welter
  stan braku ładu, porządku

bezładnie /bɛzwˈadɲʲɛ/ (adv)
confusedly, in confusion
  bez ładu; w bałaganie; bez organizacji

bezładny /bɛzwˈadnɨ/ (adj)
confused, disorderly
  pozbawiony ładu, porządku

bezłodygowy /bˌɛzwɔdɨɡˈɔvɨ/ (adj)
acaulescent, stemless
  (botanika, botaniczny) taki, który nie posiada łodygi

bezśnieżny /bɛɕˈːɲɛʒnɨ/ (adj)
snowless
  charakteryzujący się brakiem śniegu

bełkot /ˈbɛwkɔt/ (n)
gibberish, gobbledygook, mumbo jumbo
  (potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie
stammer
  niewyraźna mowa, bełkotanie

bełkotać /bɛwkˈɔtatɕ/ (v)
babble, sputter
  wypowiadać słowa w sposób bardzo niewyraźny, trudny do zrozumienia

bełt /bɛwt/ (n)
fletch
  lotka, nasada strzały z piórami
bolt
  pocisk kuszy;

beż /bɛʃ/ (n)
beige
  kolor podobny do koloru kawy z mlekiem

beżowo /bɛˈʒɔvɔ/ (adv)
beige
  (odprzymiotnikowy) → beżowy

beżowy /bɛˈʒɔvɨ/ (adj)
beige
  mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

biatlon /bjˈatlɔn/ (n)
biathlon
  (sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

biatlonista /bjˌatlɔɲˈista/ (n)
biathlete
  (sport, sportowy) sportowiec, który uprawia biatlon

biała herbata /ˈbʲjawa xɛrˈbata/ (n)
white tea
  herbata powstająca z młodych pączków i pochodząca z chińskich prowincji

biała magia /ˈbʲjawa ˈmaɟja/ (n)
white magic
  (ezoteryka) magia niewykorzystująca sił zła, mająca na celu uzyskanie dobroczynnego skutku

biała rdza /ˈbʲjawa ˈrʣ̑a/ (n)
white rust
  (rolnictwo, rolniczy) Puccinia horiana, pasożytniczy grzyb, powodujący powstawanie na roślinach błyszczących, jasnych pęcherzyków z zarodnikami

białaczka /bʲjaˈwaʧ̑ka/ (n)
leukaemia
  (medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

białas /bjˈawas/ (n)
cracker, honkey, honkie, honky, whitey
  (potocznie, potoczny) (slangowo) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o białej skórze, człowiek białej rasy

białawy /bʲjaˈwavɨ/ (adj)
whitish
  mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny

białko /ˈbʲjawkɔ/ (n)
white
  (anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki
protein
  (biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;
egg white
  (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj

białko surowe /ˈbʲjawkɔ suˈrɔvɛ/ (n)
crude protein
  (spożywczy) białko wchodzące w skład pasz, karm itp.

białkomocz /bjawkˈɔmɔtʃ/ (n)
proteinuria
  (medycyna, medyczny) obecność białka w moczu;

biało-czarny /ˌbʲjawɔ‿ˈʧ̑arnɨ/ (adj)
black and white
  taki, który ma dwa kolory: biały i czarny

białogardły /bjˌawɔɡˈardwɨ/ (adj)
white-throated
  taki, który ma białe gardło

białogłowy /ˌbʲjawɔˈɡwɔvɨ/ (adj)
white-headed
  taki, który ma białą głowę

białokarpacki /bjˌawɔkarpˈatski/ (adj)
White Carpathian
  dotyczący Białych Karpat, związany z Białymi Karpatami, pochodzący z Białych Karpat

białoruski /ˌbʲjawɔˈrusʲci/ (adj)
Belarusian, Belorussian, Belarussian
  dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

białoruski /ˌbʲjawɔˈrusʲci/ (n)
Belarusian, Belarussian, Belorussian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

białorzytka /ˌbʲjawɔˈʒɨtka/ (n)
wheatear
  (ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;

białoskórnictwo /ˌbʲjawɔskurʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
tawing
  dział garbarstwa zajmujący się wyprawianiem skór miękkich na rękawiczki i odzież

białozór /bʲjaˈwɔzur/ (n)
gyrfalcon
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

białość /bjˈawɔɕtɕ/ (n)
whiteness
  cecha tego, co białe

biały /ˈbʲjawɨ/ (adj)
white
  mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

biały /ˈbʲjawɨ/ (n)
White
  człowiek rasy białej

biały fosfor /ˈbʲjawɨ ˈfɔsfɔr/ (n)
white phosphorus
  (chemia, chemiczny) silnie żrąca, biała, lepka, woskowata substancja o właściwościach wysoce toksycznych;

biały kruk /ˈbʲjawɨ ˈkruk/ (n)
rare book
  (przenośnie, przenośnia) bardzo rzadki egzemplarz książki, publikacji lub innej rzeczy
as scarce as hen's teeth
  (przenośnie, przenośnia) człowiek o nietypowych dla danego społeczeństwa poglądach, sposobie życia, upodobaniach

biały ser /ˈbʲjawɨ ˈsɛr/ (n)
farmer cheese
  (spożywczy) ser twarogowy, świeży, niedojrzewający

biały znak /ˈbʲjawɨ ˈznak/ (n)
white space, whitespace, whitespace character
  (informatyka, informatyczny) spacja, znak tabulacji, znak końca linii, lub dowolny inny znak niemający kształtu na ekranie

biblijnie /bʲiblˈijɲʲɛ/ (adv)
biblically
  właściwie dla Biblii

biblijny /bʲiˈblʲijnɨ/ (adj)
biblical
  pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

bibliofil /bʲiˈblʲjɔfʲil/ (n)
bibliophile, book worm
  miłośnik książek

bibliofilski /bʲˌibljɔfˈilski/ (adj)
bibliophilic, bibliophile
  związany z bibliofilami, zbieraniem książek, przeznaczony dla bibliofili

bibliograf /bʲibljˈɔɡraf/ (n)
bibliographer
  (rzadki, rzadko używany) specjalista w dziedzinie bibliografii

bibliografia /ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
bibliology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych;
bibliography
  wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

bibliograficzny /bʲˌibljɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
bibliographic, bibliographical
  związany z bibliografią

bibliolatra /ˌbʲiblʲjɔˈlatra/ (n)
bibliolater, bibliolatrist
  ten, kto popada w bibliolatrię

bibliolatria /ˌbʲiblʲjɔˈlatrʲja/ (n)
bibliolatry
  oddawanie zbytniej czci Biblii, kult Biblii

bibliologia /ˌbʲiblʲjɔˈlɔɟja/ (n)
bibliology
  nauka o książce

bibliomania /ˌbʲiblʲjɔ̃ˈmãɲja/ (n)
bibliomania
  zamiłowanie albo obsesja posiadania i gromadzenia książek, zwłaszcza rzadkich czy cennych

biblioteka /ˌbʲiblʲjɔˈtɛka/ (n)
library
  instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
  (informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;
bookcase
  mebel do przechowywania książek

bibliotekarz /ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ/ (n)
librarian
  pracownik biblioteki;

biblistyka /bʲiblˈistɨkˌa/ (n)
biblical study
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) szereg dyscyplin naukowych zajmujących się badaniem Biblii;

bibuła /bʲibˈuwa/ (n)
blotting paper
  rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych;

bicie /ˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
beat, heartbeat, peal, pound, ring, strike
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzanie strun gitary dłonią, grając akordami
beat, thrash, whip
  (rzeczownik odczasownikowy) od: bić
coin, coinage, mint
  wytłaczanie monet lub medali

bicie w przelocie /bʲˈitɕɛ f pʃɛlˈɔtɕɛ/ (n)
en passant
  (szachy, pojęcie szachowe) specjalne posunięcie, w którym pion stojący obok bije innego piona bezpośrednio po wykonaniu ruchu o dwa pola z pozycji wyjściowej

bicykl /ˈbʲiʦ̑ɨkl̥/ (n)
penny-farthing
  (historia, historyczny, historycznie) dawny rower, zwykle o kołach różnej wielkości;

bicz /bʲiʧ̑/ (n)
whip
  kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści

bidet /ˈbʲidɛt/ (n)
bidet
  urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

bidon /ˈbʲidɔ̃n/ (n)
bike bicycle water bottle
  butelka na płyny konsumpcyjne zakładana na ramę rowerową;

bidul /bʲˈidul/ (n)
orphanage
  (potocznie, potoczny) dom dziecka

biec /bʲjɛʦ̑/ (v)
lead
  prowadzić w jakimś kierunku
run, trot
  szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi

bieda /ˈbʲjɛda/ (n)
poverty
  stan braku środków do życia

biedactwo /bjɛdˈatstfɔ/ (n)
poor thing
  ze współczuciem: osoba biedna lub nieszczęśliwa

biedaczek /bjɛdˈatʃɛk/ (n)
poor beggar, poor fellow
  ze współczuciem: osoba biedna lub nieszczęśliwa

biedaczyna /bjˌɛdatʃˈɨna/ (n)
poor beggar, poor fellow
  (potocznie, potoczny) ze współczuciem: osoba biedna lub nieszczęśliwa

biedaczysko /bjˌɛdatʃˈɨskɔ/ (n)
poor beggar, poor fellow
  ze współczuciem: osoba biedna lub nieszczęśliwa

biedak /ˈbʲjɛdak/ (n)
poor
  osoba, której brakuje środków do życia
  ze współczuciem o kimś

biednemu zawsze wiatr w oczy /bʲjɛdˈnɛ̃mu ˈzafʃɛ ˈvʲjadr ˈv‿ɔʧ̑ɨ/ (proverb)
it never rains but it pours
  biednej osobie zawsze wszystko dzieje się na przekór

biedny /ˈbʲjɛdnɨ/ (adj)
poor
  ze współczuciem o kimś; poszkodowany

biedny jak mysz kościelna /ˈbʲjɛdnɨ ˈjak ˈmɨʃ kɔɕˈʨ̑ɛlna/ (adj)
poor as a church mouse
  bardzo biedny

biedronka /bʲjɛˈdrɔ̃nka/ (n)
ladybird, ladybug
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) Coccinella septempunctata, biedronka siedmiokropka; biedronka (1.1) o czerwonych skrzydłach z siedmioma czarnymi kropkami;
lady beetle, ladybird
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

bieg /bʲjɛk/ (n)
run, race
  (sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety
run
  poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki
course
  postępowanie, rozwój zdarzenia lub procesu
course, current
  prąd wody, nurt

bieg płotkarski /ˈbʲjɛk pwɔtˈkarsʲci/ (n)
hurdling, hurdle race
  (sport, sportowy) rodzaj biegów lekkoatletycznych, w którym zawodnicy pokonują równomiernie rozstawione płotki;

biegacz /ˈbʲjɛɡaʧ̑/ (n)
runner
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

bieganie /bʲjɛˈɡãɲɛ/ (n)
running
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa

biegać /ˈbʲjɛɡaʨ̑/ (v)
run
  przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

biegiem /bjˈɛɡʲɛm/ (adv)
at a run
  biegnąc

biegle /bjˈɛɡlɛ/ (adv)
fluently, proficiently
  z łatwością

biegun /ˈbʲjɛɡũn/ (n)
rocker
  element takich przedmiotów jak koń na biegunach, lub fotel bujany, wygięty pręt na którym buja się dany przedmiot
pole
  jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
  miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny

biegun magnetyczny /ˈbʲjɛɡũn ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ/ (n)
magnetic pole
  (fizyka, fizyczny) miejsce w materiale magnetycznym, w którym natężenie pola magnetycznego jest największe;
  (geografia, geograficzny) miejsce, w którym linie ziemskiego pola magnetycznego tworzą z powierzchnią Ziemi kąt prosty;

biegunka /bʲjɛˈɡũnka/ (n)
diarrhea, diarrhoea
  (medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

biegunkowy /bjˌɛɡuŋkˈɔvɨ/ (adj)
diarrheal
  (medycyna, medyczny) związany z biegunką, dotyczący biegunki

biegus rdzawy /ˈbʲjɛɡus ˈrʣ̑avɨ/ (n)
Red Knot
  (ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biegus zmienny /ˈbʲjɛɡuz ˈːmʲjɛ̃nːɨ/ (n)
dunlin
  (ornitologia, ornitologiczny) gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biegłość /ˈbʲjɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
skill
  doświadczenie w robieniu czegoś; nabyta wiedza umożliwiająca posiadanie praktycznej zdolności

biegły /ˈbʲjɛɡwɨ/ (adj)
proficient
  mający dużą wiedzę lub umiejętności w danej dziedzinie

biegły /ˈbʲjɛɡwɨ/ (n)
expert
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ekspert powoływany przez sąd, mający wiedzę w specjalistycznej dziedzinie, ułatwiający zrozumienie związanych z tą dziedziną zagadnień istotnych dla sprawy

biel /bʲjɛl/ (n)
white
  biały kolor;

bielaczek /bʲjɛˈlaʧ̑ɛk/ (n)
smew
  (ornitologia, ornitologiczny) Mergus albellus, tracz bielaczek, gatunek z rodziny kaczkowatych;

bielik /ˈbʲjɛlʲik/ (n)
Sea Eagle, White-tailed Eagle
  (ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

bielizna /bʲjɛˈlʲizna/ (n)
underclothes, underwear, lingerie
  odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka
linen
  wyroby z tkaniny, używane w domu

bielić /bjˈɛlitɕ/ (v)
whitewash
  malować wapnem rozpuszczonym w wodzie
bleach
  pokrywać rzeczy metalowe cynową powłoką

bieliźniarka /ˌbʲjɛlʲiʑˈɲarka/ (n)
linen chest
  szafa na bieliznę

bielmo /ˈbʲjɛlmɔ/ (n)
endosperm
  (botanika, botaniczny) rodzaj tkanki miękiszowa nasion roślin okrytonasiennych;

biennale /bʲjɛ̃nˈːalɛ/ (n)
biennale
  (książkowy) wydarzenie artystyczne (wystawa, festiwal) odbywające się co dwa lata lub trwające dwa lata

bierki /ˈbʲjɛrʲci/ (n)
pick-a-stick, pick-up hole, pick-up sticks
  gra polegająca na podnoszeniu uprzednio rozsypanych patyczków (bierek) tak, aby nie poruszyć innych;

bierne palenie /ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
environmental tobacco smoke, passive smoking, second-hand smoking, secondhand smoke
  zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);

biernik /ˈbʲjɛrʲɲik/ (n)
accusative, accusative case
  (gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

biernikowy /ˌbʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
accusative
  (gramatyka) dotyczący biernika

bierność /ˈbʲjɛrnɔɕʨ̑/ (n)
inactivity
  (chemia, chemiczny) niewchodzenie w reakcje chemiczne
passivity
  brak inicjatywy

bierny /ˈbʲjɛrnɨ/ (adj)
passive
  (gramatyka) związany ze stroną bierną
  niewykazujący inicjatywy

bierny palacz /ˈbʲjɛrnɨ ˈpalaʧ̑/ (n)
secondhand smoker
  osoba narażana na bierne palenie

bierwiono /bʲjɛrˈvʲjɔ̃nɔ/ (n)
log
  pień drzewa oczyszczony z gałęzi, czasem także z kory
  spory kawałek drewna przeznaczony na opał

bierzmowanie /ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ/ (n)
confirmation
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

bierzmować /bʲjɛʒˈmɔvaʨ̑/ (v)
confirm
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać sakramentu bierzmowania

bies /bʲjɛs/ (n)
bes, bies
  zły duch, szatan, czart;

biesiada /bʲjɛ̇ˈɕada/ (n)
feast
  wystawne przyjęcie, któremu często towarzyszą śpiewy lub tańce

biesiadnik /bjɛɕˈadɲik/ (n)
commensal
  (książkowy) uczestnik biesiady

bieżnia /ˈbʲjɛʒʲɲa/ (n)
running track
  (sport, sportowy) specjalny tor do uprawiania biegów lekkoatletycznych;

bieżnik /ˈbʲjɛʒʲɲik/ (n)
tread
  (motoryzacja) zewnętrzna, ochronna warstwa opony z wgłębieniami na powierzchni, które poprawiają jej przyczepność;
runner
  podłużna serweta na ławę lub stół

bieżąca woda /bjɛʒˈɔntsa vˈɔda/ (n)
running water, tap water
  woda doprowadzana od ujęcia do użytkowników w sposób ciągły przez system rur

bieżący /bʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
current, present
  taki, który właśnie, obecnie trwa

bifobia /bʲifˈɔbja/ (n)
biphobia
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych

big-band /ˈbʲiɡ‿bɛ̃nt/ (n)
big band
  zespół muzyczny, który wykonuje utwory jazzowe lub rozrywkowe

bigamia /bʲiˈɡãmʲja/ (n)
bigamy
  pozostawanie w związku małżeńskim z dwiema osobami;

bigamiczny /bʲˌiɡamˈitʃnɨ/ (adj)
bigamous
  związany z bigamią, dotyczący bigamii; będący bigamią

bigamista /bʲˌiɡamˈista/ (n)
bigamist
  ten, kto popełnia bigamię tzn. ma dwie żony

bigoreksja /bʲˌiɡɔrˈɛksja/ (n)
bigorexia, muscle dysmorphia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) męska odmiana anoreksji; zaburzenie polegające na obsesyjnej dbałości o masę mięśniową bazujące na przekonaniu, że nie jest się wystarczająco muskularnym/że nie ma się wystarczająco dużych mięśni; obsesja na punkcie umięśnionego ciała

bigot /ˈbʲiɡɔt/ (n)
bigot
  (książkowy) (pogardliwie) ktoś przesadnie religijny lub gorliwie manifestujący swą religijność

bigoteria /ˌbʲiɡɔˈtɛrʲja/ (n)
bigotry
  (książkowy) dewocja

bigoteryjny /ˌbʲiɡɔtɛˈrɨjnɨ/ (adj)
bigoted
  właściwy bigotowi i bigoterii

bijatyka /bʲˌijatˈɨka/ (n)
brawl, melee, mix, punch-up, slugfest, stew
  bójka z udziałem większej liczby osób

bijekcja /bʲijˈɛktsja/ (n)
bijection
  (matematyka, matematyczny) funkcja wzajemnie jednoznaczna;

biker rock /bʲˈikɛr ɹˈɔk/ (n)
biker rock
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rock związany z subkulturą motocyklową, którego teksty nawiązują do szaleńczej jazdy na motorach

bikini /bʲiˈcĩɲi/ (n)
bikini
  dwuczęściowy damski kostium plażowy;

bikorn /ˈbʲikɔrn/ (n)
bicorne
  dwurożny kapelusz;

bilans /bʲˈilans/ (n)
balance
  (księgowość) sprawozdanie finansowe
  proporcje wpływów i wypływów

bilans tlenowy /bʲˈilans tlɛnˈɔvɨ/ (n)
oxygen balance
  (chemia, chemiczny) wyrażona w procentach wagowych relacja pomiędzy ilością tlenu zawartą w materiale wybuchowym a ilością składników palnych, jak węgiel i wodór;

bilateralny /ˌbʲilatɛˈralnɨ/ (adj)
bilateral
  dwustronny

bilbil /bʲˈilbʲil/ (n)
bulbul
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny bilbili (Pycnonotidae);

bilbil arabski /bʲˈilbʲil arˈapski/ (n)
white-spectacled bulbul
  (ornitologia, ornitologiczny) Pycnonotus xanthopygos, gatunek ptaka z rodziny bilbili;

bilet /ˈbʲilɛt/ (n)
ticket
  dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

bilet jednorazowy /bʲˈilɛt jˌɛdnɔrazˈɔvɨ/ (n)
one way ticket, single ticket
  bilet w jedną stronę, jednorazowego użytku

bileter /bʲiˈlɛtɛr/ (n)
attendant
  pracownik teatru, kina itp. kontrolujący bilety przy wejściu

biletomat /ˌbʲilɛˈtɔ̃mat/ (n)
ticket vending machine
  automat służący do zakupu biletu;

biliard /ˈbʲilʲjart/ (n)
quadrillion
  (matematyka, matematyczny) liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 = 1015;

bilion /ˈbʲilʲjɔ̃n/ (n)
trillion, billion
  liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

bilirubina /ˌbʲilʲiruˈbʲĩna/ (n)
bilirubin
  (biochemia, biochemiczny) barwnik organiczny, końcowy produkt degradacji hemu;

billboard /bʲillbˈɔart/ (n)
billboard, hoarding
  duża przydrożna tablica reklamowa

bilokacja /bʲˌilɔkˈatsja/ (n)
bilocation
  (ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;

bima /bʲˈima/ (n)
bema, bima, bimah
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) podwyższenie stawiane w centrum synagogi, z którego odczytywana jest Tora;

bimber /ˈbʲĩmbɛr/ (n)
moonshine
  (spożywczy) mocny alkohol domowej roboty, zazwyczaj wytwarzany nielegalnie;

binarny /bʲinˈarnɨ/ (adj)
binary
  (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) zapisany w dwójkowym systemie liczbowym
  podwójny, złożony z dwóch części

bingo /ˈbʲĩŋɡɔ/ (interjection)
bingo
  okrzyk zwycięstwa, wyrażający zadowolenie z czegoś

bingo /ˈbʲĩŋɡɔ/ (n)
bingo
  rodzaj gry hazardowej

binominalny /ˌbʲĩnɔ̃mʲĩˈnalnɨ/ (adj)
binomial
  mający dwa imiona albo dwie nazwy, złożony z dwóch imion lub nazw

binturong /bʲĩnˈturɔ̃ŋk/ (n)
binturong
  (zoologia, zoologiczny) Arctictis binturong ssak leśny południowo-wschodniej Azji;

bio- /bʲjɔ/
bio-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z życiem, procesami życiowymi

bioakustyczny /bjˌɔakustˈɨtʃnɨ/ (adj)
bioacoustic
  związany z bioakustyką

bioakustyka /bjˌɔakˈustɨkˌa/ (n)
bioacoustics
  dział zoologii dający i systematyzujący dźwięk wydawane przez zwierzęta

biochemia /bʲjɔˈxɛ̃mʲja/ (n)
biochemistry
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

biochemiczny /bjˌɔxɛmˈitʃnɨ/ (adj)
biochemical
  (biochemia, biochemiczny) związany z biochemią, rozumiany w zakresie biochemii

biocybernetyczny /bjˌɔtsɨbˌɛrnɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
biocybernetic
  odnoszący się do biocybernetyki, związany z biocybernetyką

biocybernetyka /bjˌɔtsɨbɛrnˈɛtɨkˌa/ (n)
biocybernetics
  dział cybernetyki, badanie procesów sterowania w układach biologicznych;

biodegradacja /bjˌɔdɛɡradˈatsja/ (n)
biodegradation
  (biochemia, biochemiczny) proces rozpadu substancji na proste związki organiczne pod wpływem czynników naturalnych – bakterii, grzybów, pierwotniaków i żerowania organizmów wyższych;

biodegradowalny /ˌbʲjɔdɛɡradɔˈvalnɨ/ (adj)
biodegradable
  ulegający rozpadowi biologicznemu

biodro /ˈbʲjɔdrɔ/ (n)
hip
  (anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

bioetyczny /ˌbʲjɔɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
bioethical
  związany z bioetyką lub bioetykami

biofilm /bjˈɔfilm/ (n)
biofilm
  (biologia, biologiczny) wielokomórkowa struktura bakterii (i innych organizmów) otoczona warstwą substancji organicznych i nieorganicznych, produkowanych przez te drobnoustroje, wykazująca adhezję do powierzchni biologicznych i abiotycznych;

biofizyka /bjɔfˈizɨkˌa/ (n)
biophysics
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina biologii badająca fizyczne podstawy procesów życiowych;

biogenetyczny /bjˌɔɡɛnɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
biogenetic
  (biologia, biologiczny) związany z biogenezą, dotyczący biogenezy

biogeografia /ˌbʲjɔɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
biogeography
  nauka o rozmieszczeniu na Ziemi żywych organizmów;

biogeograficzny /bjˌɔɡɛˌɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
biogeographic, biogeographical
  (biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) związany z biogeografią, dotyczący biogeografii

biograf /ˈbʲjɔɡraf/ (n)
biographer
  autor biografii;

biografia /bʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
biography
  opis życia i działalności jakiejś osoby;

biograficzny /ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
biographical, biographic
  związany z biografią, dotyczący biografii

biolog /ˈbʲjɔlɔk/ (n)
biologist
  specjalista w zakresie biologii
  kobieta biolog (1.1)

biologia /bʲjɔˈlɔɟja/ (n)
biology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

biologia molekularna /bjɔlˈɔɡja mˌɔlɛkulˈarna/ (n)
molecular biology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach

biologicznie /bjˌɔlɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
biologically
  w sposób dotyczący biologii, pod względem biologii

biologiczny /ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
biological, bio
  związany z biologią, dotyczący biologii

biomasa /bʲjɔ̃ˈmasa/ (n)
biomass
  masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny)
  materia zawarta w organizmach żywych;

biomedycyna /ˌbʲjɔ̃mɛdɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
biomedicine
  dziedzina medycyny oparta na zasadach nauk biologicznych;

biomedyczny /ˌbʲjɔ̃mɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
biomedical
  związany z biomedycyną, dotyczący biomedycyny

biometryczny /bjˌɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
biometric
  związany z biometrią, dotyczący lub służący do pomiarów istot żywych, także do rozpoznawania cech lub tożsamości

bioniczny /bʲjɔ̇̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
bionic
  związany z bioniką

bionika /bjˈɔɲikˌa/ (n)
bionics
  (biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów;

biopaliwo /bjˌɔpalˈivɔ/ (n)
biofuel
  paliwo otrzymywane z biomasy;

biopsja /ˈbʲjɔpsʲja/ (n)
biopsy
  (medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;

biopsyjny /bjɔpsˈɨjnɨ/ (adj)
biopsic, bioptic
  (medycyna, medyczny) dotyczący biopsji, związany z biopsją

bioróżnorodność /ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑/ (n)
biodiversity
  zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji;

biosynteza /bjˌɔsɨntˈɛza/ (n)
biosynthesis
  (biologia, biologiczny) tworzenie związków organicznych przez organizm żywy

biotechnologia /ˌbʲjɔtɛxnɔˈlɔɟja/ (n)
biotechnology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej;

biotop /bjˈɔtɔp/ (n)
biotope
  (biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) charakterystyczne środowisko występowania, siedlisko ekologiczne gatunku

biotopowy /bjˌɔtɔpˈɔvɨ/ (adj)
biotope
  odnoszący się do biotopu, mający związek z biotopem

biotyczny /bʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
biotic
  (o relacjach ekologicznych) związany z organizmami żywymi, także będący wynikiem ich działania

biotyna /bʲjɔˈtɨ̃na/ (n)
biotin
  (biochemia, biochemiczny) witamina B7, organiczny związek chemiczny rozpuszczalny w wodzie, odpowiedzialny za metabolizm tłuszczów i węglowodorów;

birema /bʲirˈɛma/ (n)
bireme
  (starożytność) (marynarka) (zobacz) diera

biret /ˈbʲirɛt/ (n)
biretta
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kanciaste nakrycie głowy duchownych

birginiak /bʲirʲˈɟĩɲak/ (n)
Steller's eider
  (ornitologia, ornitologiczny) Polysticta stelleri, pstrokaczka, kaczka srokata, gatunek kaczki edredonowej;

biseksualista /ˌbʲisɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista/ (n)
bisexual
  (seksuologia, seksuologiczny) osoba odczuwająca pociąg seksualny do ludzi obydwu płci

biseksualizm /ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
bisexuality
  (seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;

biseksualny /ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
bisexual
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci

biskajski /bʲiskˈajski/ (adj)
Biscayan
  (dosłownie) związany z Bizkaią, dotyczący Bizkai (krainy w Kraju Basków)

biskajski /bʲiskˈajski/ (n)
Biscayan
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt języka baskijskiego używany w Bizkai

biskup /ˈbʲiskup/ (n)
bishop, pontiff
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

biskupi /bʲisˈkupʲi/ (adj)
episcopal, episcopalian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący do biskupa, związany z biskupem

biskupstwo /bʲiskˈupstfɔ/ (n)
bishopric
  (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administracyjny okręg kościelny pod jurysdykcją biskupa

bistor /ˈbʲistɔr/ (n)
crimplene
  (włókiennictwo) przędza syntetyczna produkcji polskiej o dużej puszystości; także tkanina, dzianina z tej przędzy;

bistro /ˈbʲistrɔ/ (n)
bistro
  (książkowy) (gastronomia) niewielka restauracja, winiarnia, bar z zakąskami i napojami alkoholowymi;

biszkopt /ˈbʲiʃkɔpt/ (n)
sponge cake
  lekkie, suche ciasto używane do wyrobów cukierniczych;
biscuit
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastko z biszkoptu (1.1)

bit /bʲit/ (n)
bit
  (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1
beat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rytmiczne uderzenie odmierzające kolejne takty utworu

bita śmietana /ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna/ (n)
whipped cream
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

bitwa /ˈbʲitfa/ (n)
battle
  (wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

biuletyn /bjulˈɛtɨn/ (n)
bulletin
  (drukarstwo, drukarski) małonakładowe wydawnictwo różnych instytucji, ugrupowań czy organizacji;

biuret /bjˈurɛt/ (n)
biuret, carbamylurea
  (chemia, chemiczny) związek organiczny będący dimerem mocznika;

biurko /ˈbʲjurkɔ/ (n)
desk, writing desk, writing table
  mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

biuro /ˈbʲjurɔ/ (n)
office
  budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

biuro matrymonialne /ˈbʲjurɔ ˌmatrɨ̃mɔ̃ˈɲalnɛ/ (n)
lonely hearts club, marriage bureau
  forma działalności usługowej polegająca na pośredniczeniu w zawieraniu znajomości między osobami pragnącymi zawrzeć związek małżeński

biuro nieruchomości /bjˈurɔ ɲʲˌɛruxɔmˈɔɕtɕi/ (n)
estate agency
  (handel, handlowy) firma, której zadaniem jest pośredniczenie w kupnie lub sprzedaży nieruchomości

biuro podróży /ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ/ (n)
travel agency
  instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

biuro rzeczy znalezionych /bjˈurɔ ʒˈɛtʃɨ znˌalɛʑˈɔnɨx/ (n)
lost and found, lost luggage office, lost property
  (turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać

biurokracja /ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
bureaucracy
  (potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów

biurokrata /bjˌurɔkrˈata/ (n)
bureaucrat, barnacle, paper-pusher, paper-shuffler, pen pusher, pencil pusher
  urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych

biurokratyczny /bjˌurɔkratˈɨtʃnɨ/ (adj)
bureaucratic
  związany z biurokracją, dotyczący biurokracji

biurowiec /bʲjuˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
office block, office building
  (architektura, architektoniczny) budynek, w którym mieszczą się biura

biust /bʲjust/ (n)
breast
  piersi kobiety
bust
  popiersie

biustonosz /bʲjuˈstɔ̃nɔʃ/ (n)
bra, brassiere
  (krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

biwak /ˈbʲivak/ (n)
bivouak, camp
  obozowanie pod gołym niebem w namiotach

bizantyjski /ˌbʲizãnˈtɨjsʲci/ (adj)
Byzantine, byzantine
  (historia, historyczny, historycznie) od Bizancjum

bizmut /ˈbʲizmut/ (n)
bismuth
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

biznes /ˈbʲiznɛs/ (n)
business
  interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk

biznesmen /bʲizˈnɛsmɛ̃n/ (n)
businessman
  osoba prowadząca własną firmę

bizon /ˈbʲizɔ̃n/ (n)
bison
  (zoologia, zoologiczny) największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy;

bić /bʲiʨ̑/ (v)
beat, hit
  uderzać kogoś, zadawać komuś ból
  o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls
  w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.

bić brawo /ˈbʲiʥ̑ ˈbravɔ/ (v)
applaud, clasp
  klaskać

biżuteria /ˌbʲiʒuˈtɛrʲja/ (n)
jewelry, jewellery, jewel
  przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

blacha /ˈblaxa/ (n)
sheet, sheet metal, metal plate
  cienki, płaski kawałek metalu;

blady /ˈbladɨ/ (adj)
insipid
  (przenośnie, przenośnia) banalny, niewyróżniający się, nudny
indistinct
  mało wyrazisty
pale, pallid
  o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację
  o mało intensywnej barwie

blady jak papier /ˈbladɨ ˈjak ˈpapʲjɛr/ (adj)
white as paper
  bardzo blady

blady jak śmierć /ˈbladɨ ˈjäc ˈɕmʲjɛrʲʨ̑/ (adj)
as pale as death
  bardzo blady; śmiertelnie, trupio blady

blamaż /ˈblãmaʃ/ (n)
discredit
  (książkowy) kompromitacja, ośmieszenie się

blankistowski /blˌaŋkistˈɔfski/ (adj)
Blanquist
  związany z blankizmem, dotyczący blankizmu lub blankistów

blasfemia /blasˈfɛ̃mʲja/ (n)
blasphemy
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) bluźnierstwo

blask /blask/ (n)
glamour
  (książkowy) świetność, gloria
brightness, brilliance
  jaskrawe światło
shine
  światło odbite, poblask

blastula /blastˈula/ (n)
blastula
  (biologia, biologiczny) wczesne stadium rozwojowe zarodka tkankowców w postaci pęcherzyka, którego ściana (blastoderma) jest zbudowana z jednej lub kilku warstw komórek otaczających jamę (blastocel) wypełnioną płynem

blaszany /blaˈʃãnɨ/ (adj)
tin
  taki, który został wykonany z blachy

blaszka /ˈblaʃka/ (n)
gill
  (botanika, botaniczny) element owocnika grzyba budujący jeden z typów hymenoforu;
lamina
  (botanika, botaniczny) główna, płaska cześć liścia, odpowiedzialna za pochłanianie światła i fotosyntezę
plate
  niewielki kawałek blachy

blat /blat/ (n)
table top
  górna część stołu lub innego przedmiotu używanego jako stół

blazonowanie /ˌblazɔ̃nɔˈvãɲɛ/ (n)
blazon
  opis herbu wykonany zgodnie z zasadami heraldyki

blef /blɛf/ (n)
bluff
  (termin karciany) taktyka mająca na celu wprowadzenie w błąd innych uczestników gry; sugerowanie, że ma się mocniejsze karty niż w rzeczywistości

blefować /blɛfˈɔvatɕ/ (v)
bluff
  (termin karciany) udawać, że się ma lepsze karty niż w rzeczywistości

blender /ˈblɛ̃ndɛr/ (n)
blender
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do miksowania (np. zup czy koktajli) w postaci szklanego naczynia z wirującymi wewnątrz nożykami lub rękojeści zakończonej nożykami, wkładanej do dowolnego naczynia;

blichtr /blʲixtr̥/ (n)
glamour, glitz
  przepych, bogactwo, pozorna świetność, zewnętrzny polor, tani efekt

blindaż /blˈindaʃ/ (n)
blindage
  (wojskowość, wojskowy) drewniana, drewniano-ziemna później też blaszana lub betonowa osłona schronu, okopów albo innych fortyfikacji, chroniąca przed ostrzałem

bliski /ˈblʲisʲci/ (adj)
close
  bezpośrednio spokrewniony
  taki, który prawie osiągnął jakiś stan
  zbliżony do czegoś, podobny
near, close
  taki, który jest w niewielkiej odległości

blisko /ˈblʲiskɔ/ (adv)
near
  w niewielkiej odległości

bliskowschodni /ˌblʲiskɔfˈsxɔdʲɲi/ (adj)
Middle Eastern
  dotyczący Bliskiego Wschodu, dziejący się na Bliskim Wschodzie

bliskoznaczny /ˌblʲiskɔzˈnaʧ̑nɨ/ (adj)
synonymous
  (gramatyka) o podobnym znaczeniu

bliskość /ˈblʲiskɔɕʨ̑/ (n)
closeness, nearness, proximity
  niewielkie oddalenie w przestrzeni, mały dystans między danymi obiektami

blizna /ˈblʲizna/ (n)
scar
  (medycyna, medyczny) ślad po ranie;

bliźni /blˈiʑɲi/ (n)
neighbour
  (biblijny) każdy człowiek

bliźniak /ˈblʲiʑɲak/ (n)
twin
  każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie

bliźniakowanie /blˌiʑɲʲakɔvˈaɲʲɛ/ (n)
deformation twinning, twinning
  (metaloznawstwo, metalurgia) (krystalografia, krystalograficzny) odkształcenie plastyczne polegające na przesunięciu kolejnych warstw atomów w krysztale pod wpływem naprężeń ścinających, przy czym odkształcona część kryształu zostaje skręcona względem części nieodkształconej w taki sposób, że stanowią one odbicia lustrzane;

bliźnięta syjamskie /blʲiʑˈɲɛ̃nta sɨˈjãmsʲcɛ/ (n)
Siamese twins, conjoined twins
  (medycyna, medyczny) bliźnięta jednojajowe z wadą rozwojową polegającą na złączeniu ich ciał;

bloblik /blˈɔblik/ (n)
candy
  TemplateParserError:LuaError (spożywczy) twardy cukierek do ssania; karmelek, landrynka

blog /blɔk/ (n)
blog
  (informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

bloger /ˈblɔɡɛr/ (n)
blogger
  (informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga

blogers /ˈblɔɡɛrs/ (n)
blogger
  (informatyka, informatyczny) (zobacz) bloger

blogosfera /blˌɔɡɔsfˈɛra/ (n)
blogosphere
  (publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;

blogować /blɔɡˈɔvatɕ/ (v)
blog
  (informatyka, informatyczny) prowadzić blog

blok /blɔk/ (n)
bloc
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związek państw, partii politycznych
block
  duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy
  (budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku;
  (sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny;
  (informatyka, informatyczny) wydzielona część kodu programu;
  (kolejnictwo) element blokady
  grupa pomieszczeń lub urządzeń pełniących określoną funkcję
block, pad
  zeszyt, notes z kartkami większego formatu

blok mieszkalny /ˈblɔk mʲjɛˈʃkalnɨ/ (n)
block of flats, apartment building
  budynek mieszkalny, często wielopiętrowy i wieloklatkowy;

blokhauz /ˈblɔkxaws/ (n)
blockhouse
  (wojskowość, wojskowy) schron lub budynek ufortyfikowany z przeznaczeniem na samodzielną obronę ze wszystkich stron;

blond /blɔ̃nt/ (adj)
blond
  o włosach jasny, płowy

blondyn /ˈblɔ̃ndɨ̃n/ (n)
blond, blonde
  mężczyzna mający włosy koloru blond

blondynka /blɔ̃nˈdɨ̃nka/ (n)
blonde
  kobieta o jasnym (blond) kolorze włosów na głowie

blołdżob /ˈblɔwʤ̑ɔp/ (n)
blowjob
  (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oralna stymulacja penisa

blu-ray /blˈurˈaj/ (n)
blu-ray
  (informatyka, informatyczny) format zapisu optycznego wykorzystujący niebieski laser, uważany za następcę formatu DVD

blue box /blˈuɛ bˈɔks/ (n)
blue box
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) technika realizacji obrazu filmowego polegająca na zamianie niebieskiego tła na dowolny obraz (realizowany osobno), dająca iluzoryczny efekt połączenia obu obrazów;

blue chip /blˈuɛ tʃˈip/ (n)
blue chip
  (ekonomia, ekonomiczny) spółka będąca w dobrej sytuacji finansowej, mająca dobre wyniki na giełdzie; także: akcje takiej spółki;

blue movie /blˈuɛ mˈɔvʲɛ/ (n)
blue movie
  (eufemistycznie) film erotyczny

blue note /blˈuɛ nˈɔtɛ/ (n)
blue note
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trzeci, piąty lub siódmy stopień skali bluesowej

bluszcz /bluʃʧ̑/ (n)
ivy
  (botanika, botaniczny) roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

bluszcz pospolity /blˈuʃtʃ pˌɔspɔlˈitɨ/ (n)
ivy
  (botanika, botaniczny) pnącze z gatunku (1.1)
common ivy
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Hedera helix L., gatunek wiecznie zielonego pnącza należący do rodziny araliowatych;

bluza /ˈbluza/ (n)
blouse, sweatshirt
  (krawiectwo) jednoczęściowe ubranie na tułów;

bluzka /ˈbluska/ (n)
blouse, sweatshirt
  (krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę

bluźnierczo /bluʑɲʲˈɛrtʃɔ/ (adv)
profanely
  w sposób bluźnierczy

bluźnierstwo /bluʑˈɲɛrstfɔ/ (n)
blasphemy
  słowa uwłaczające czemuś, co jest uważane za święte

bluźnić /ˈbluʑɲiʨ̑/ (v)
blaspheme
  uwłaczać słowem czemuś co jest uznawane za święte

boa /ˈbɔa/ (n)
boa
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny dusicieli;

boazeria /bˌɔazˈɛrja/ (n)
boiserie
  drewniana lub drewnopodobna okładzina ścienna

bobas /ˈbɔbas/ (n)
baby
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko

bobasek /bɔbˈasɛk/ (n)
babe
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko

bobowate /bˌɔbɔvˈatɛ/ (n)
bean family, legume, pea
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Fabaceae Lindl., rodzina roślin należąca do rzędu bobowców;

bobsleista /ˌbɔpslɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
bobsledder
  (sport, sportowy) zawodnik, który jeździ na bobslejach

bobslej /ˈbɔpslɛj/ (n)
bobsleigh
  sanki sportowe wyposażone w kierownicę i hamulec;

bobsleje /bɔpsˈlɛjɛ/ (n)
bobsleigh
  (sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportowa polegająca na zjeżdżaniu bobslejami po sztucznym torze lodowym;

bocian /ˈbɔʨ̑ãn/ (n)
Scavenger's daughter, stork
  (dawniej, dawny) narzędzie tortur krępujące szyję, ręce i stopy;
stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały

bocian białobrzuchy /ˈbɔʨ̑ãn ˌbʲjawɔˈbʒuxɨ/ (n)
Abdim's Stork, White-bellied Stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia abdimii, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych o szarym dziobie;

bocian białoszyi /ˈbɔʨ̑ãn ˌbʲjawɔˈʃɨji/ (n)
Bishop Stork, Episcopos, White-necked Stork, Woolly-necked Stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia episcopus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

bocian biały /ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ/ (n)
white stork
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;

bocian czarnodzioby /ˈbɔʨ̑ãn ˌʧ̑arnɔˈʥ̑ɔbɨ/ (n)
Oriental Stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia boyciana, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

bocian czarny /ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ/ (n)
black stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;

bocian garbaty /ˈbɔʨ̑ãŋ ɡarˈbatɨ/ (n)
Storm's Stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia stormi, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

bocian sinodzioby /ˈbɔʨ̑ãnʲ ˌɕĩnɔˈʥ̑ɔbɨ/ (n)
Maguari Stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia maguari, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

bocianica /ˌbɔʨ̑ä̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
stork
  (ornitologia, ornitologiczny) samica bociana

bocianie gniazdo /bɔˈʨ̑ä̃ɲɛ ˈɟɲazdɔ/ (idiom)
crow's nest
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (przenośnie, przenośnia) niewielka platforma w górnej części masztu żaglowca; dawniej punkt obserwacyjny

boczek /ˈbɔʧ̑ɛk/ (n)
bacon
  (spożywczy) mięso z boku świni poprzerastane słoniną;

boczniak /bˈɔtʃɲʲak/ (n)
pleurotus
  (mikologia, mikologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Pleurotus, grzyb rosnący na pniach;

boczny /ˈbɔʧ̑nɨ/ (adj)
side
  znajdujący się, umiejscowiony na boku czegoś

bod /bɔt/ (n)
baud
  (informatyka, informatyczny) jednostka prędkości transmisji sygnału;

bodaj /ˈbɔdaj/ (particle)
at least
  (przestarzałe, przestarzały) sygnalizuje że przedstawione oczekiwania są najmniejszymi dopuszczalnymi
let, may
  wprowadza życzenie lub przekleństwo

bodajże /bɔˈdajʒɛ/ (particle)
probably, reportedly
  … wyrażająca wątpliwość co do prawdziwości przekazywanej informacji

bodhisattwa /bˌɔtçisˈattfa/ (n)
bodhisattva
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek, który w buddyzmie mahajana dąży do stanu buddy, kieruje się altruistyczną motywacją przynoszenia pożytku innym;

bodhićitta /bˌɔtçitɕˈitta/ (n)
bodhicitta
  (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie aspiracja osiągnięcia oświecenia dla dobra wszystkich istot czujących, pragnienie uwolnienia wszystkich istot od cierpienia;

bodo /bˈɔdɔ/ (n)
Bodo language
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy stanu Asam w Indiach;

body /ˈbɔdɨ/ (n)
body, bodysuit
  jednoczęściowy strój dziecięcy, bez rękawów i nogawek
  jednoczęściowy, obcisły strój kobiecy, zwykle bez rękawów i nogawek

bodziec /ˈbɔʥ̑ɛʦ̑/ (n)
stimulus
  (medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;
incentive
  (przenośnie, przenośnia) podnieta, zachęta

boeuf Strogonow /bˈɛf strɔɡˈɔnɔf/ (n)
Beef Stroganoff
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z polędwicy wołowej krojonej w wąskie i krótkie paski, cebuli i przypraw, zagotowanych z mąką, przecierem pomidorowym; podawana zazwyczaj z kluseczkami francuskimi;

bogactwo /bɔˈɡaʦ̑tfɔ/ (n)
wealth
  majątek, posiadane dobra o dużej wartości
treasure
  w lm: bogactwa → kosztowności, skarby
richness
  wielka ilość, różnorodność

bogacz /ˈbɔɡaʧ̑/ (n)
richman
  osoba bardzo bogata

bogato /bɔɡˈatɔ/ (adv)
copiously, fatly, generously, profusely, richly
  obfitując w coś
richly, lavishly, sumptuously
  w sposób świadczący o bogactwie
affluently, prosperously, wealthily
  znacznie korzystnie pod względem materialnym

bogaty /bɔˈɡatɨ/ (adj)
rich, wealthy
  posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody

bogini /bɔˈɟĩɲi/ (n)
goddess
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo rodzaju żeńskiego

bohater /bɔˈxatɛr/ (n)
character
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) główna postać utworu
hero
  człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.

bohater dnia /bɔˈxatɛr ˈdʲɲa/ (n)
hero of the day
  osoba, na której na krótko koncentruje się uwaga otoczenia

bohaterka /ˌbɔxaˈtɛrka/ (n)
heroine
  forma żeńska od: bohater; kobieta odważna
  forma żeńska od: bohater; postać utworu
  forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia

bohaterski /ˌbɔxaˈtɛrsʲci/ (adj)
heroic
  postępujący jak bohater
  związany z bohaterstwem, właściwy bohaterowi

bohaterstwo /ˌbɔxaˈtɛrstfɔ/ (n)
heroism
  czyn, zachowanie wymagające odwagi, męstwa; postawa właściwa bohaterowi

bohema /bɔˈxɛ̃ma/ (n)
bohemia, bohemianism
  środowisko artystów prowadzących swobodny, ekscentryczny tryb życia;

bohemistyczny /ˌbɔxɛ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
bohemistic
  dotyczący bohemistyki, bohemistów

bohemizm /bɔˈxɛ̃mʲism̥/ (n)
bohemism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka czeskiego;

bohomaz /bɔˈxɔ̃mas/ (n)
daub
  źle namalowany obraz

bohr /bɔxr̥/ (n)
bohrium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

boisko /bɔˈ<sup>j</sup>iskɔ/ (n)
pitch
  plac przeznaczony do gier sportowych

boja /ˈbɔja/ (n)
buoy
  pływający znak nawigacyjny

bojar /bˈɔjar/ (n)
boyar
  (historia, historyczny, historycznie) w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów;

bojaźliwie /bˌɔjaʑlˈivʲɛ/ (adv)
bashfully, fearfully, timorously
  w sposób bojaźliwy

bojaźliwość /bˌɔjaʑlˈivɔɕtɕ/ (n)
timidity
  cecha bycia bojaźliwym, ulegania uczuciu strachu

bojaźliwy /ˌbɔjäʑˈlʲivɨ/ (adj)
fearful, timid, faint heart
  skłonny do bojaźni, dający się łatwo wystraszyć

bojaźń /ˈbɔjäɕɲ̊/ (n)
fear, awe
  (książkowy) lęk, strach, obawa

bojerowiec /bˌɔjɛrˈɔvʲɛts/ (n)
ice-yachtsman
  (sport, sportowy) zawodnik uprawiający bojery, żeglarstwo lodowe

bojkot /ˈbɔjkɔt/ (n)
boycott
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

bojkotować /bˌɔjkɔtˈɔvatɕ/ (v)
boycott, blackball
  zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu

bojler /ˈbɔjlɛr/ (n)
boiler
  zbiornik do podgrzewania wody

bojownik /bɔ.ˈjɔ.vʲɲik/ (n)
fighter, militant
  ktoś walczący w imię idei
fighting fish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Betta, popularna ryba akwariowa;

bojowy /bɔˈjɔvɨ/ (adj)
energetic
  (przenośnie, przenośnia) energiczny
combative, militant
  wojowniczy, waleczny, skłonny do boju
battle, combat, fight
  związany z walką

bojowy środek trujący /bɔˈjɔvɨ ˈɕrɔdɛk truˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
CWA, chemical warfare agent
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) podstawowy składnik broni chemicznej będący toksycznym związkiem chemicznym, którego właściwości pozwalają na zastosowanie militarne działając śmiertelnie lub szkodliwie na organizmy żywe;

bok /bɔk/ (n)
side
  (matematyka, matematyczny) odcinek o końcach w dwóch sąsiednich wierzchołkach wielokąta
  lewa lub prawa strona człowieka, zwierzęcia, przedmiotu

bokeh /bˈɔkɛx/ (n)
bokeh
  (fotografia) efekt wyodrębnienia fotografowanego obiektu poprzez rozmycie tła uzyskiwany dzięki ustawieniu małej głębi ostrości;

boki zrywać /ˈbɔci ˈzrɨvaʨ̑/ (v)
split one's sides
  śmiać się bez opamiętania

bokken /bˈɔkkɛn/ (n)
bokken
  (sport, sportowy) drewniany miecz do ćwiczeń;

boks /bɔks/ (n)
boxing, pugilism
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;
pit-stop
  (sport, sportowy) miejsce w sportach motorowych, gdzie zawodnik może stanąć i dokonać napraw pojazdu
box
  każda wydzielona część pomieszczenia

bokser /ˈbɔksɛr/ (n)
boxer
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa;
  (motoryzacja) silnik spalinowy o przeciwległych cylindrach

bokserki /bɔˈksɛrʲci/ (n)
boxer shorts, boxers
  męskie, luźne majtki z krótkimi nogawkami

bolero /bɔˈlɛrɔ/ (n)
bolero
  (krawiectwo) krótka kamizelka bez rękawów i bez kołnierza;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do bolero (1.1)
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójmiarowy hiszpański taniec ludowy;

bolesny /bɔˈlɛsnɨ/ (adj)
painful, acute
  (medycyna, medyczny) taki, który sprawia ból fizyczny
painful, afflicting
  (psychologia, psychologiczny) taki, który sprawia przykrość, żal, ból psychiczny

boleć /ˈbɔlɛʨ̑/ (v)
hurt, ache
  (medycyna, medyczny) być źródłem bólu

boleń pospolity /bˈɔlɛɲ pˌɔspɔlˈitɨ/ (n)
asp
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Leuciscus aspius, gatunek ryby z rodziny karpiowatych;

boleściwy /ˌbɔlɛɕˈʨ̑ivɨ/ (adj)
dolorous, dolourous, mournful, sorrowful, woebegone
  pełen boleści

boleść /bˈɔlɛɕtɕ/ (n)
dolor
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) żal, wielkie zmartwienie

bolończyk /bɔˈlɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Bolognan
  mieszkaniec Bolonii

boloński /bɔˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Bolognese, Bolognan
  wywodzący się z Bolonii, charakterystyczny dla Bolonii

bolszewik /bɔlʃˈɛvik/ (n)
bolshevik
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) początkowo: członek leninowskiej frakcji rosyjskiej partii socjaldemokratycznej; potem ogólniej: członek radzieckiej partii komunistycznej

bolszewizm /bɔlʃˈɛvizm/ (n)
Bolshevism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu

bom /bɔ̃m/ (n)
boom
  (marynarka) poziome drzewce na żaglowcu;

bomba /ˈbɔ̃mba/ (n)
bomb
  (wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

bomba atomowa /bˈɔmba ˌatɔmˈɔva/ (n)
atomic bomb, A-bomb, atom bomb
  (wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami

bomba lotnicza /ˈbɔ̃mba lɔtʲˈɲiʧ̑a/ (n)
air-dropped bomb
  (wojskowość, wojskowy) pocisk zrzucany ze statku powietrznego przeznaczony do niszczenia celów położonych na powierzchni ziemi;

bombarda /bɔ̃mˈbarda/ (n)
bombard
  używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów

bombardon /bɔ̃mˈbardɔ̃n/ (n)
bass saxhorn
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) blaszany instrument dęty, aerofon ustnikowy, rodzaj tuby basowej, stosowany w wojskowych orkiestrach dętych;

bombardować /ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑/ (v)
bomb, bombard
  (wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi

bombazyna /ˌbɔ̃mbaˈzɨ̃na/ (n)
bombasine, bombazine
  (włókiennictwo) tkanina jedwabna lub wełniana o splocie skośnym, farbowana na czarno, używana do odzieży żałobnej

bombaż /bˈɔmbaʃ/ (n)
blown can defect
  (spożywczy) wydęcie denka puszki konserwy lub wieczka pojemnika spowodowane przepełnieniem, niewłaściwą technologią, wzrostem ciśnienia gazów powstałych w wyniku procesów fermentacyjnych lub reakcją metalu puszki z jej zawartością;

bombka /ˈbɔ̃mpka/ (n)
bauble
  kulista ozdoba choinkowa

bombonierka /ˌbɔ̃mbɔ̃ˈɲɛrka/ (n)
box of chocolate
  ozdobne pudełko z czekoladkami lub cukierkami w środku;

bombowiec /bɔ̃mˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
bomber
  (wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb;

bombowy /bɔmbˈɔvɨ/ (adj)
sensational, fantastic
  wywołujący duże wrażenie
bombing
  związany z bombą

bon /bɔ̃n/ (n)
voucher
  dokument uprawniający do uzyskania określonych towarów, usług lub innych dóbr;

bon mot /bˈɔn mˈɔt/ (n)
bon mot
  (książkowy) krótkie, dowcipne opowiadanie, anegdota lub powiedzenie, zbliżone do przysłowia

bona /ˈbɔ̃na/ (n)
nursemaid
  (dawniej, dawny) opiekunka małych dzieci w bogatych domach

bonanza /bɔ̃ˈnãw̃za/ (n)
bonanza
  bogata żyła złota

bonapartyzm /bˌɔnapˈartɨzm/ (n)
Bonapartism
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; (także, też) frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte;

bonawenturiański /bˌɔnavˌɛnturjˈaɲski/ (adj)
Bonaventurian
  związany z Bonawenturą z Bagnoregio lub bonawenturianizmem

bongosy /bɔ̃ŋˈɡɔsɨ/ (n)
bongo drums, bongos
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kubański instrument perkusyjny zbudowany z dwóch trwale połączonych bębenków;

bonito /bɔ̃ˈɲitɔ/ (n)
bonito
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba z rodziny makrelowatych o srebrzystym brzuchu i błękitnej linii wzdłuż boku ciała

bonobo /bɔ̃ˈnɔbɔ/ (n)
bonobo
  (zoologia, zoologiczny) Pan paniscus, zagrożony wyginięciem gatunek szympansa o zwyczajach i umiejętnościach zbliżonych do ludzi;

bonsai /bɔnsˈai/ (n)
bonsai
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;

bonus /ˈbɔ̃nus/ (n)
bonus
  dodatek, premia

bonżurka /bɔ̃n͇ˈʒurka/ (n)
smoking jacket
  (krawiectwo) poranny ubiór męski, podobny do marynarki;

boom /bˈɔɔm/ (n)
boom
  (ekonomia, ekonomiczny) szybki wzrost koniunktury gospodarczej

bootowalny /bˌɔɔtɔvˈalnɨ/ (adj)
bootable
  (informatyka, informatyczny) taki, który zawiera system operacyjny mogący uruchamiać się podczas rozruchu komputera

bor /bɔr/ (n)
boron
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

boraks /ˈbɔraks/ (n)
borax, tincal
  (chemia, chemiczny) minerał z gromady boranów, jego głównym składnikiem jest uwodniony boran sodu;

bordowy /bɔrˈdɔvɨ/ (adj)
deep red
  mający kolor ciemnoczerwony, ciemnowiśniowy, taki jak kolor czerwonego wina bordo

borealny /bˌɔrɛˈalnɨ/ (adj)
boreal
  (książkowy) północny

borek /ˈbɔrɛk/ (n)
boride
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny zawierający tylko atomy boru i metalu;

borelioza /ˌbɔrɛˈlʲjɔza/ (n)
Lyme disease, borreliosis
  (medycyna, medyczny) wielonarządowa choroba zakaźna przenoszona głównie przez kleszcze, którą wywołują krętki z rodzaju Borrelia;

borowik /bɔˈrɔvʲik/ (n)
boletus
  (biologia, biologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;

borowik szlachetny /bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
cep
  (mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych;

borowina /ˌbɔrɔˈvʲĩna/ (n)
fango
  (medycyna, medyczny) stosowany w lecznictwie torf;

borsuk /ˈbɔrsuk/ (n)
badger
  (zoologia, zoologiczny) Meles, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

borykać się /bɔˈrɨkaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
fight
  pokonywać jakieś trudności, próbować coś przezwyciężyć

borówka brusznica /bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a/ (n)
lingonberry, cowberry, csejka berry, foxberry, mountain cranberry, red whortleberry
  (botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;

bosak /ˈbɔsak/ (n)
boathook, fire-hook, pike pole
  (technologia, technika, techniczny) zaostrzony, długi drąg z hakiem używany w pożarnictwie i żeglarstwie, również jako prymitywna broń drzewcowa;

boski /ˈbɔsʲci/ (adj)
divine
  właściwy bogu, bóstwu

boskiet /bˈɔskʲɛt/ (n)
bosquet
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) regularna lub swobodna kompozycja złożona z drzew, imitacja lasu w ogrodzie

bosman /ˈbɔsmãn/ (n)
petty officer
  (wojskowość, wojskowy) (morski) w marynarce wojennej wyższy stopień podoficerski;
boatswain
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przełożony marynarzy nadzorujący dyscyplinę i odpowiadający za czystość i porządek;

boso /ˈbɔsɔ/ (adv)
barefoot
  bez obuwia, z nieubranymi stopami

boston /bˈɔstɔn/ (n)
Boston
  (choreografia, choreograficzny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taniec towarzyski pochodzący ze Stanów Zjednoczonych będący rodzajem powolnego walca; także muzyka do tego tańca;
  (termin karciany) gra karciana popularna w XVIII wieku

boston terier /bˈɔstɔn tˈɛrjɛr/ (n)
Boston terrier
  (kynologia, kynologiczny) amerykańska rasa krępego, mniejszego psa;

bostończyk /bɔstˈɔɲtʃɨk/ (n)
Bostonian
  mieszkaniec Bostonu

bostoński /bɔstˈɔɲski/ (adj)
Bostonian
  związany z Bostonem, dotyczący Bostonu

bosy /ˈbɔsɨ/ (adj)
barefoot
  o człowieku: taki, który ma nagie stopy

boszniacki /bɔʃʲˈɲaʦ̑ʲci/ (adj)
Bosniac, Bosniak
  dotyczący Boszniaków – muzułmanów mieszkających w Bośni i Hercegowinie

bot /bɔt/ (n)
bot
  (informatyka, informatyczny) program wykonujący jakieś czynności za człowieka;

botaniczny /ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
botanical
  związany z botaniką, dotyczący botaniki

botanik /bɔˈtãɲik/ (n)
botanist
  specjalista w zakresie botaniki

botanika /bɔˈtãɲika/ (n)
botany
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

botnicki /bɔtɲˈitski/ (adj)
Bothnian, Bothnic
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Botnią (krainą historyczną, obecnie podzieloną między Szwecję i Finlandię)
  (geografia, geograficzny) związany z Zatoką Botnicką

botulizm /bɔˈtulʲism̥/ (n)
botulism
  (medycyna, medyczny) zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę;

bouclé /bɔˈutslɛ/ (n)
bouclé
  (włókiennictwo) ozdobnie skręcona przędza z pętelkami lub węzełkami;
  (włókiennictwo) teksturowana tkanina lub dzianina z przędzy (1.1) w całości albo tylko ze wstawkami

bouillabaisse /bˌɔuˌillabaˈissɛ/ (n)
bouillabaisse
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) prowansalska zupa rybna (lub gulasz);

boulangeryt /bˌɔulaŋɡˈɛrɨt/ (n)
boulangerite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarkosoli;

bournonit /bˌɔurnˈɔɲit/ (n)
bournonite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli;

bowiem /ˈbɔvʲjɛ̃m/ (conjunction)
because, for
  (literacko) spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego

boyfriendy /bˌɔɨfrjˈɛndɨ/ (n)
boyfriend pants
  luźne, opuszczone na biodra spodnie damskie z obniżonym krokiem, często z podwiniętymi nogawkami oraz przetarciami lub dziurami

boysband /bɔˈɨzbant/ (n)
boy band, boyband
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa wokalna młodych mężczyzn lub nastolatków, wykonująca muzykę pop;

bozon /ˈbɔzɔ̃n/ (n)
boson
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o całkowitym spinie;

boćwina /bɔʨ̑ˈfʲĩna/ (n)
chard
  (botanika, botaniczny) Beta vulgaris, roślina warzywna

bośniacki /bɔɕˈɲaʦ̑ʲci/ (adj)
Bosnian
  związany z Bośnią lub Bośniakami

bośniacki /bɔɕˈɲaʦ̑ʲci/ (n)
Bosnian language
  jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w BiH;

bożodrzew gruczołowaty /bɔʒˈɔdʒɛv ɡrˌutʃɔwɔvˈatɨ/ (n)
Chinese sumach, ailanthus, stink tree, tree of heaven, tree of hell
  (botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej;

boży /ˈbɔʒɨ/ (adj)
divine
  związany z Bogiem

brabancki /brabˈantski/ (adj)
Brabantian
  związany z Brabancją, dotyczący Brabancji

brachylogia /ˌbraxɨˈlɔɟja/ (n)
brachylogy
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na zwięzłym wypowiadaniu się, stosowaniu elips oraz krótkich zdań;

brachyterapia /ˌbraxɨtɛˈrapʲja/ (n)
brachytherapy
  (medycyna, medyczny) technika leczenia w radioterapii;

bracia w wierze /ˈbraʨ̑a ˈv‿vʲjɛʒɛ/ (n)
brethren in the faith
  wyznawcy tej samej religii

bracketing /bratskˈɛtʲiŋk/ (n)
bracketing
  (fotografia) technika polegająca na fotografowaniu tego samego kadru z lekko zmienionymi parametrami ekspozycji – od niedoświetlenia do prześwietlenia, czasem także z różną ostrością lub balansem bieli

bractwo /brˈatstfɔ/ (n)
brotherhood, fellowship, fraternity
  grono znających się osób

bradykardia /ˌbradɨˈkardʲja/ (n)
bradycardia
  (medycyna, medyczny) stan, kiedy częstość akcji serca wynosi poniżej pięćdziesięciu razy na minutę;

brak /brak/ (n)
lack, shortage
  fakt nieistnienia czegoś

brak miesiączki /ˈbrak mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ʲci/ (n)
amenorrhoea
  (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne;

brakować /braˈkɔvaʨ̑/ (v)
lack, miss
  być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

brakteat /brˈaktit/ (n)
bracteate
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) jednostronnie bita moneta w średniowiecznej Europie;

bramin /ˈbrãmʲĩn/ (n)
brahman
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan hinduski, który posiada świętą wiedzę; najwyższy stan społeczny dawnych Indii

bramka /ˈbrãmka/ (n)
wicket
  (potocznie, potoczny) przejście strzeżone przed osobami niepożądanymi
  (sport, sportowy) w krykiecie trzy słupki wraz z leżącymi na nich poprzeczkami;
goal
  (sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)
  (sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;
gate
  (technologia, technika, techniczny) element realizujący funkcję logiczną;
  (sport, sportowy) w narciarstwie i kajakarstwie dwa słupki między którymi należy przejechać
  (zdrobniale) od: brama

bramka samobójcza /brˈamka sˌamɔbˈujtʃa/ (n)
own goal
  (sport, sportowy) w piłce nożnej, hokeju itp.: gol, który padł po strzale zawodnika (zwykle nieumyślnym) do własnej bramki

bramkarz /ˈbrãmkaʃ/ (n)
bouncer, doorman
  (potocznie, potoczny) ochroniarz stojący „na bramce” przy wejściu do lokalu
goalkeeper, goalie
  (sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

bramstenga /brãmˈstɛ̃ŋɡa/ (n)
topgallant
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drugie od pokładu przedłużenie masztu żaglowca;

brandenburski /ˌbrãndɛ̃nˈbursʲci/ (adj)
Brandenburgian
  od Brandenburg

brandy /brˈandɨ/ (n)
brandy
  (spożywczy) napój alkoholowy powstały poprzez destylację wina;

bransoleta /brˌansɔlˈɛta/ (n)
bangle
  ozdoba, biżuteria noszona na nadgarstku
armlet
  ozdoba, biżuteria noszona na ramieniu

bransoletka /ˌbrãw̃sɔˈlɛtka/ (n)
bracelet
  ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

branża /ˈbrãn͇ʒa/ (n)
industry
  gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

brat /brat/ (n)
brother, bro
  potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;

brat mniejszy /brˈat mɲʲˈɛjʃɨ/ (n)
friar minor
  członek Zakonu Braci Mniejszych

bratanek /braˈtãnɛk/ (n)
nephew
  syn brata

bratanica /ˌbratãˈɲiʦ̑a/ (n)
niece
  córka brata

bratek /ˈbratɛk/ (n)
pansy
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;

braterski /braˈtɛrsʲci/ (adj)
brotherly, fraternal
  odnoszący się do brata, braci

braterstwo /braˈtɛrstfɔ/ (n)
brotherhood
  pokrewieństwo między synami jednych rodziców
  braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie

bratnia dusza /ˈbratʲɲa ˈduʃa/ (idiom)
kindred spirit
  osoba bliska pod jakimś względem

bratobójczy /ˌbratɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
fratricidal
  dotyczący bratobójcy lub bratobójstwa

bratobójstwo /ˌbratɔˈbujstfɔ/ (n)
fratricide
  (książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.

bratowa /braˈtɔva/ (n)
sister-in-law
  żona brata

bratysławianin /ˌbratɨswaˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
Bratislavan
  mieszkaniec Bratysławy

brawo /ˈbravɔ/ (interjection)
bravo
  … pokazujący entuzjastyczną aprobatę

brawo /ˈbravɔ/ (n)
applause
  zwykle w lm wyraz uznania; oklaski

brawura /bravˈura/ (n)
bravado
  popisywanie się odwagą

brawurowy /brˌavurˈɔvɨ/ (adj)
daring
  popisujący się odwagą

brazylianit /ˌbrazɨˈlʲjä̃ɲit/ (n)
brazilianite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał pegmatytowy;

brać /braʨ̑/ (v)
take
  chwytać coś ręką, unosić coś
  (potocznie, potoczny) wziąć jako czasownik posiłkowy w trybie rozkazującym
get, treat
  rozumieć, przyjmować coś
come on
  weź, weźmy, weźcie używane jako zachęta do wykonania czynności
take, undertake
  zobowiązywać się do czegoś

brać nogi za pas /ˈbraʨ̑ ˈnɔɟi za‿ˈpas/ (v)
take to one's heels, run away
  uciekać, zwykle ze strachu przed czymś

brać pod uwagę /brˈatɕ pɔt uvˈaɡɛ/ (v)
take into consideration, accommodate, consider, entertain, take into account
  mieć na uwadze; nie lekceważyć

brać udział /ˈbraʨ̑ ˈuʥ̑aw/ (v)
participate, take part
  uczestniczyć

breakdance /brˌɛaɡdˈantsɛ/ (n)
breakdance
  (choreografia, choreograficzny) jeden ze stylów ulicznego tańca z elementami akrobacji na rękach i ewolucji w parterze; część subkultury hip hopu;

brednia /ˈbrɛdʲɲa/ (n)
gibberish, nonsense
  bezsens, bzdura

bredzić /ˈbrɛʥ̑iʨ̑/ (v)
rave
  mówić bez sensu we śnie lub w chorobie
blather, prate, talk nonsense, talk rubbish
  mówić głupstwa

brelok /brˈɛlɔk/ (n)
keychain, key fob, key chain, keyfob
  ozdoba spinająca klucze w jeden pęk

bretoński /brɛˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Breton
  związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków

bretoński /brɛˈtɔ̃j̃sʲci/ (n)
Breton
  (językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

brew /brɛf/ (n)
eyebrow
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

brewiarz /brˈɛvʲaʃ/ (n)
breviary
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

brexit /brˈɛksit/ (n)
Brexit
  (historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej

brezent /ˈbrɛzɛ̃nt/ (n)
canvas, tarpaulin
  gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.;

breżniewowski /brˌɛʒɲʲɛvˈɔfski/ (adj)
Brezhnevian
  (historia, historyczny, historycznie) związany z postacią radzieckiego przywódcy Leonida Breżniewa

brie /brjˈɛ/ (n)
brie
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) francuski ser pleśniowy wytwarzany z krowiego mleka, o delikatnej woni pleśni oraz dymu;

briologia /brjɔlˈɔɡja/ (n)
bryology
  (botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o mszakach

bristolski /bristˈɔlski/ (adj)
Bristolian
  związany z Bristolem, dotyczący Bristolu (miasta w Anglii)

brnąć /brnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
wade
  z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

broda /ˈbrɔda/ (n)
chin
  (anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka
beard
  zarost na brodzie (1.1)

brodaty /brɔˈdatɨ/ (adj)
bearded
  mający zarost na dolnej części twarzy

brodawczak /brɔˈdafʧ̑ak/ (n)
papilloma
  (medycyna, medyczny) nowotwór łagodny wywodzący się z nabłonka, tworzący brodawkowate i bulwiaste struktury

brodawka /brɔdˈafka/ (n)
papilla
  (medycyna, medyczny) prawidłowa, anatomiczna wypukłość na skórze
wart, verruca
  (medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze

brodawka sutkowa /brɔˈdafka sutˈkɔva/ (n)
nipple
  (anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek;

brodziec śniady /ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ʲ ˈɕɲadɨ/ (n)
spotted redshank
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa erythropus, gatunek średniego ptaka z rodziny bekasowatych;

brodzić /ˈbrɔʥ̑iʨ̑/ (v)
wade
  chodzić po czymś grząskim

brogsy /brˈɔksɨ/ (n)
brogues
  buty z charakterystycznymi ażurowymi perforacjami i zwykle także rozetowym zdobieniem na nosku

brokuł /ˈbrɔkuw/ (n)
broccoli
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;

brom /brɔ̃m/ (n)
bromine
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

bromoform /brɔmˈɔfɔrm/ (n)
bromoform
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, bromowa pochodna metanu, bezbarwna ciecz o nieprzyjemnym zapachu;

bromowanie /brˌɔmɔvˈaɲʲɛ/ (n)
bromination
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której brom przyłącza się do cząsteczki związku chemicznego;

bromowodór /ˌbrɔ̃mɔˈvɔdur/ (n)
hydrogen bromide
  (chemia, chemiczny) bezbarwny gaz, silnie dymiący na powietrzu,

bromowy /brɔmˈɔvɨ/ (adj)
bromic
  (chemia, chemiczny) dotyczący bromu, zawierający brom

brona /ˈbrɔ̃na/ (n)
portcullis
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) żelazna krata spuszczana z góry w bramach zamkowych;
harrow
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

bronchotomia /ˌbrɔ̃nxɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
bronchotomy
  (medycyna, medyczny) zabieg operacyjny polegający na przecięciu tchawicy w jej części szyjnej

bronić /ˈbrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
defend
  odpierać atak
  stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą

bronować /brɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
harrow
  (rolnictwo, rolniczy) spulchniać ziemię za pomocą brony

brosza /ˈbrɔʃa/ (n)
brooch
  spora, okazała broszka

broszka /ˈbrɔʃka/ (n)
brooch
  element biżuterii; ozdoba przypinana do stroju kobiecego przy pomocy zapinki;

broszura /brɔˈʃura/ (n)
brochure, booklet
  cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;
leaflet
  niewielka publikacja o treści informacyjnej

broszurowy /brˌɔʃurˈɔvɨ/ (adj)
paperbound
  związany z broszurą

browar /ˈbrɔvar/ (n)
brewery
  zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

broń /brɔ̃ɲ/ (n)
weapon, arm
  (wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

broń atomowa /brˈɔɲ ˌatɔmˈɔva/ (n)
nuclear weapon
  (wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia, która wykorzystuje energię atomową: syntezy lub rozszczepienia jąder atomów

broń biała /ˈbrɔ̃ɲ ˈbʲjawa/ (n)
melee weapon
  (wojskowość, wojskowy) ogół broni służącej do walki wręcz;

broń biologiczna /ˈbrɔ̃ɲ ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑na/ (n)
bioweapon, biological weapon, BW, biological warfare, germ warfare
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni masowego rażenia, w której ładunkiem bojowym są patogenne mikroorganizmy lub wirusy;

broń palna /ˈbrɔ̃ɲ ˈpalna/ (n)
firearm, fire-arm
  (wojskowość, wojskowy) broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego;

brud /brut/ (n)
dirt, filth
  każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

brudas /ˈbrudas/ (n)
pig, slob
  (potocznie, potoczny) osoba niedbająca o higienę; czasem też przedmiot będący w niechlujnym stanie

brudna bomba /brˈudna bˈɔmba/ (n)
dirty bomb
  (wojskowość, wojskowy) bomba, której celem jest rozsianie materiału radioaktywnego, a przez to doprowadzenie do promieniotwórczego skażenia terenu;

brudnopis /brudˈnɔpʲis/ (n)
draft
  tekst roboczy

brudny /ˈbrudnɨ/ (adj)
dirty, filthy, unchaste
  (potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi
dirty, filthy
  mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud

brudzić /brˈudʑitɕ/ (v)
dirty, soil, sully, foul, smirch
  czynić brudnym, pokrywać brudem

bruk /bruk/ (n)
cobblestone pavement
  nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką;

brukiew /ˈbrucɛf/ (n)
rutabaga, swede
  (botanika, botaniczny) roślina jadalna lub pastewna z gatunku Brassica napus var. rapifera L.;

brukit /ˈbrucit/ (n)
brookite
  (mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady tlenków;

brukowiec /brukˈɔvʲɛts/ (n)
tabloid
  (pejoratywnie, pejoratywny) (publikatory) gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze

brukselczyk /bruˈksɛlʧ̑ɨk/ (n)
Brusselian
  mieszkaniec Brukseli

brukselka /bruˈksɛlka/ (n)
Brussels sprout
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana kapusty warzywnej;

brumaire /brumˈɛrɛ/ (n)
Brumaire
  nazwa drugiego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

brunatna koszula /brunˈatna kɔʃˈula/ (n)
Brownshirt, brownshirt
  (potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) członek SA, hitlerowskich Oddziałów Szturmowych NSDAP

brunatny /brũˈnatnɨ/ (adj)
brown
  mający kolor ciemnobrązowy

brunch /brˈunx/ (n)
brunch
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) posiłek będący połączeniem śniadania i obiadu, jadany późnym rankiem lub wczesnym przedpołudniem, pierwotnie w niedzielę;

brunejski /brũˈnɛjsʲci/ (adj)
Bruneian
  odnoszący się do państwa Brunei

brunet /ˈbrũnɛt/ (n)
brunet, brunette
  człowiek o włosach czarnego koloru

brunetka /brũˈnɛtka/ (n)
brunette
  kobieta o włosach czarnego koloru

brus /brus/ (n)
grinding stone
  (technologia, technika, techniczny) toczydło, kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi

brustasza /brustˈaʃa/ (n)
breast pocket
  zewnętrzna kieszonka w górnej części marynarki;

brutalnie /bruˈtalʲɲɛ/ (adv)
brutally
  w sposób brutalny, pełen przemocy

brutalność /bruˈtalnɔɕʨ̑/ (n)
brutality
  (książkowy) cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy

brutalny /bruˈtalnɨ/ (adj)
brutal, brute, crude, savage, smashmouth, violent
  bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych
  działający za pomocą siły, agresywny
gory, violent
  pokazujący brutalność

brute force /brˈutɛ fˈɔrtsɛ/ (n)
brute force
  algorytm poszukiwania rozwiązań problemu opierający się na metodycznym sprawdzaniu wszystkich możliwych kombinacji (zamiast skupiać się na szczegółowej analizie danego problemu)

brutto /ˈbrutːɔ/ (adv)
gross
  bez potrąceń

bruzda /brˈuzda/ (n)
sulcus
  (anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie na powierzchni organu
furrow
  (rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa;

bruzdownica /ˌbruzdɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
wall chaser
  (technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie do wykonywania w murach wgłębień pod kable i rury;

bryczka /ˈbrɨʧ̑ka/ (n)
sulky, wagonette
  lekki powóz konny bez zadaszenia, z miękkim siedzeniem z tyłu i miejscem dla woźnicy z przodu;

brydż /brɨʧ̑/ (n)
bridge
  (termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

bryg /brɨk/ (n)
brig
  (morski) żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

brygada /brɨɡˈada/ (n)
brigade
  (wojskowość, wojskowy) samodzielna jednostka organizacyjna marynarki wojennej, składająca się z przynajmniej dwóch dywizjonów
  (wojskowość, wojskowy) związek taktyczny złożony z kilku pułków lub batalionów, będący częścią dywizji
gang, squad, unit
  zorganizowany zespół ludzi wykonujący określoną pracę albo zadanie

brygantyna /ˌbrɨɡãnˈtɨ̃na/ (n)
brigantine
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek żaglowy z dwoma masztami: przednim z ożaglowaniem rejowym, a tylnym gaflowym;

brykiet /ˈbrɨcɛt/ (n)
briquette
  bryła sprasowanego materiału sypkiego z dodatkiem lepiszcza palnego;

brylantyna /brˌɨlantˈɨna/ (n)
brilliantine
  środek kosmetyczny do nabłyszczania włosów

brylować /brɨlˈɔvatɕ/ (v)
hold court
  wyróżniać się czymś i być przedmiotem powszechnego podziwu

brytfanna /brɨtˈfãnːa/ (n)
baking pan
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaskie naczynie do wypieków i pieczeni, czasem o owalnym kształcie, zwykle z przykrywką

brytyjski /brɨˈtɨjsʲci/ (adj)
British
  odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa

bryza /ˈbrɨza/ (n)
breeze
  (meteorologia, meteorologiczny) lekki wiatr wiejący między lądem a morzem;

bryzg /brˈɨsk/ (n)
splatter
  rozchlapujący się strumień cieczy, błota

bryła /ˈbrɨwa/ (n)
solid
  (matematyka, matematyczny) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

bryła platońska /ˈbrɨwa plaˈtɔ̃j̃ska/ (n)
platonic solid
  (matematyka, matematyczny) wielościan foremny;

brzask /bʒask/ (n)
dawn
  światło na niebie przed wschodem słońca

brzdąc /bʒdˈɔnts/ (n)
baby
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (potocznie, potoczny) małe dziecko

brzeg /bʒɛk/ (n)
boundary
  (matematyka, matematyczny) zbiór punktów figury geometrycznej, takich, że w każdym otoczeniu każdego z nich znajdują się zarówno punkty tej figury, jak i punkty nie należące do niej;
edge, rim, verge, hem
  krańcowa linia czegoś
shore, coast, strand
  pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

brzegówka /bʒɛˈɡufka/ (n)
sand martin
  (ornitologia, ornitologiczny) Riparia riparia, jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce;

brzemienny /bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
pregnant
  (tylko (rodzaj żeński)) (książkowy) o kobiecie: ciężarna

brzemię /ˈbʒɛ̃mʲjɛ/ (n)
burden, burthen
  (dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą
burden, onus
  coś, co jest trudne do zniesienia

brzezina /bʒɛˈʑĩna/ (n)
birch-wood
  drewno brzozy
birch grove, birch wood
  lasek brzozowy

brzmienie /ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
sound
  zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

brzmieć /bʒmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
sound
  (książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk
  (książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk
  (książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk

brzoskwinia /bʒɔsˈkfʲĩɲa/ (n)
peach
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc brzoskwini (1.1)

brzoskwiniowy /ˌbʒɔskfʲĩˈɲɔvɨ/ (adj)
peach
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z brzoskwiń, z dodatkiem brzoskwiń

brzoza /ˈbʒɔza/ (n)
birch
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny brzozowatych;

brzoza brodawkowata /bʒˈɔza brˌɔdafkɔvˈata/ (n)
East Asian white birch, European white birch, silver birch, warty birch
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula pendula Roth, gatunek brzozy pospolitej w Polsce i na chłodniejszych obszarach Eurazji

brzoza omszona /bʒˈɔza ɔmʃˈɔna/ (n)
downy birch, hairy birch, moor birch
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula pubescens Ehrh., gatunek mrozoodpornej brzozy rosnącej na wilgotnych glebach

brzuch /bʒux/ (n)
belly, abdomen, stomach
  (anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

brzuchaty /bʒuxˈatɨ/ (adj)
abdominous, paunchy
  (potocznie, potoczny) mający duży brzuch

brzuchomówca /ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a/ (n)
ventriloquist
  (książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

brzuchomówstwo /ˌbʒuxɔ̃ˈmufstfɔ/ (n)
ventriloquism
  (książkowy) zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;

brzusiec /ˈbʒuɕɛʦ̑/ (n)
belly
  (biologia, biologiczny) skupienie włókien mięśniowych, część kurczliwa mięśnia;

brzuszek /ˈbʒuʃɛk/ (n)
tummy
  (zdrobniale) od: brzuch

brzuszek piwny /ˈbʒuʃɛk ˈpʲivnɨ/ (n)
beer belly
  (żartobliwie) brzuch mężczyzny pijącego duże ilości piwa, wskazujący na takie skłonności

brzuszki /bʒˈuʃki/ (n)
crunch, sit-up
  (sport, sportowy) ćwiczenie fizyczne mięśni brzucha polegające na podnoszeniu tułowia, leżąc na wznak

brzuszysko /bʒuˈʃɨskɔ/ (n)
beer belly
  (zgrubienie) brzuch, zwłaszcza pokaźny i wystający

brzydal /bʒˈɨdal/ (n)
ugly
  człowiek brzydki

brzydki /ˈbʒɨtʲci/ (adj)
base, mean, rude
  moralnie naganny, niezgodny z przyjętymi normami
bad
  o pogodzie: wywołujący nieprzyjemne samopoczucie
ugly
  subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

brzydki jak grzech śmiertelny /ˈbʒɨtʲci ˈjaɡ ˈːʒɛxʲ ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
ugly as sin
  (przestarzałe, przestarzały) bardzo brzydki

brzydki jak noc /ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈnɔʦ̑/ (adj)
ugly as sin
  bardzo brzydki

brzydkie kaczątko /ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ/ (n)
ugly duckling
  (przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha

brzydko /bʒˈɨtkɔ/ (adv)
uglily
  w brzydki sposób

brzydota /bʒɨˈdɔta/ (n)
ugliness
  nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

brzydzić się /ˈbʒɨʥ̑iʨ̑‿ɕɛ/ (v)
feel disgust
  czuć odrazę, wstręt, gardzić czymś lub kimś

brzytwa /ˈbʒɨtfa/ (n)
straight razor, razor
  ostry nóż do usuwania zarostu;

brzytwodziób /bʒɨtfˈɔdʑup/ (n)
skimmer
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Rynchops;

brzęczenie /bʒɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
clangour, tinkle
  powtarzające się brzęki; chaotyczny zbiór różnych dźwięków

brzęczyk /ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
buzzer
  (technologia, technika, techniczny) elektryczne urządzenie akustyczne wytwarzające charakterystyczny dźwięk (brzęczenie)

brzęk /bʒˈɛŋk/ (n)
chequers
  (botanika, botaniczny) drzewo o liściach podobnych do przejściowych między głogiem a klonem
buzz, clank, clink, hum, humming, twang
  przytłumiony, wibrujący dźwięk

bród /brut/ (n)
ford
  płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

brąz /brɔ̃w̃s/ (n)
bronze
  (hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;
  przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)
brown, bronze
  kolor brązowy – kolor brązu (1.1)

brązowawy /ˌbrɔ̃w̃zɔˈvavɨ/ (adj)
brownish
  mający kolor podobny do brązowego; niezupełnie brązowy, prawie brązowy

brązowoskrzydły /ˌbrɔ̃w̃zɔvɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
brown-winged
  taki, który ma brązowe skrzydła

brązowy /brɔ̃w̃ˈzɔvɨ/ (adj)
brown
  mający kolor brązu;
bronze
  wykonany z brązu, zrobiony z brązu

brązowy medal /brɔ̃w̃ˈzɔvɨ ˈmɛdal/ (n)
bronze medal
  medal przyznawany za trzecie miejsce w zawodach sportowych, w konkursach, na wystawach itp.

bucharski /buxˈarski/ (adj)
Bukharan
  związany z Bucharą, dotyczący Buchary

buczek /ˈbuʧ̑ɛk/ (n)
hooter
  (technologia, technika, techniczny) sygnalizator wytwarzający buczący dźwięk

buda /ˈbuda/ (n)
Black Maria, paddy wagon
  (środowiskowy) samochód policyjny
shed
  pomieszczenie na sprzęt, narzędzia
doghouse, kennel
  schronienie dla psa
stall
  stoisko na jarmarku
hood, top
  szoferka, kabina pasażerska w samochodzie
ramshackle house
  zaniedbany budynek

budapeszteńczyk /ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Budapestian
  mieszkaniec Budapesztu

budapeszteński /ˌbudapɛˈʃtɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Budapestian
  odnoszący się do Budapesztu (stolicy Węgier)

budda /ˈbudːa/ (n)
buddha
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w buddyzmie: człowiek oświecony;

buddyjski /budˈːɨjsʲci/ (adj)
Buddhist
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem

buddysta /budˈːɨsta/ (n)
Buddhist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu

buddyzm /ˈbudːɨsm̥/ (n)
Buddhism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

budka telefoniczna /ˈbutka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
telephone booth, phone box
  (telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym;

budowa /buˈdɔva/ (n)
structure
  odbudowa, rozbudowa i nadbudowa obiektu budowlanego
framework
  wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu

budowanie /ˌbudɔˈvãɲɛ/ (n)
building
  (rzeczownik odczasownikowy) od: budować

budować /buˈdɔvaʨ̑/ (v)
build, construct
  tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

budować zamki na lodzie /buˈdɔvaʥ̑ ˈzãmʲci na‿ˈlɔʥ̑ɛ/ (v)
build castles in air
  (przenośnie, przenośnia) opierać się na kruchych, niepewnych podstawach; snuć plany, projekty, które nie mają szans na urzeczywistnienie się; marzyć

budowla /buˈdɔvla/ (n)
structure
  coś, co zostało zbudowane, skonstruowane

budowlaniec /bˌudɔvlˈaɲʲɛts/ (n)
construction worker, builder, builder's labourer, building contractor, building worker
  (potocznie, potoczny) pracownik budowlany

budowlany /ˌbudɔvˈlãnɨ/ (adj)
building, construction
  mający związek z budowaniem

budownictwo /bˌudɔvɲˈitstfɔ/ (n)
architecture, building engineering, construction business, construction industry, housing, structural engineering
  dział inżynierii zajmujący się wznoszeniem obiektów budowlanych
construction, building
  ogół zabudowań według ustalonego projektu, formy

budowniczy /ˌbudɔvʲˈɲiʧ̑ɨ/ (n)
builder, constructor
  osoba, która zajmuje się budowaniem, wznoszeniem budynków, budowli, infrastruktury

budująco /ˌbuduˈjɔ̃nʦ̑ɔ/ (adv)
upliftingly
  w sposób budujący

budujący /ˌbuduˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
uplifting
  pozytywny, cieszący

budulec /buˈdulɛʦ̑/ (n)
building material, lumber, timber
  (budownictwo) materiał budowlany (szczególnie drewno)

budynek /buˈdɨ̃nɛk/ (n)
building
  (architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

budynek zamieszkania zbiorowego /buˈdɨ̃nɛɡ ˌzãmʲjɛˈʃkãɲa ˌzbʲjɔrɔˈvɛɡɔ/ (n)
collective residential building
  (urzędowy) budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi poza stałym miejscem zamieszkania

budyń /ˈbudɨ̃ɲ/ (n)
pudding
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

budzik /ˈbuʥ̑ik/ (n)
alarm clock
  zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory

budzić /ˈbuʥ̑iʨ̑/ (v)
wake, awake
  przerywać czyjś sen
arouse, rouse
  wywoływać jakieś uczucia

budżet /ˈbuḍʒɛt/ (n)
budget
  (ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

buergeryt /bˌuɛrɡˈɛrɨt/ (n)
fluor-buergerite
  (mineralogia, mineralogiczny) turmalin żelazowy, minerał z gromady krzemianów;

bufiasty /buˈfʲjastɨ/ (adj)
baggy, full, puffed
  mający bufy lub kształt bufy, szeroki, obszerny

bug /bak/ (n)
bug
  (informatyka, informatyczny) błąd w programie;

bujać w obłokach /ˈbujäʥ̑ v‿ɔbˈwɔkax/ (v)
swinging in the clouds
  zamyślić się, rozmarzyć

bujda /ˈbujda/ (n)
fib, hoax, tall story
  coś zmyślonego, nieprawdziwego; bajka, kłamstwo

bujda na resorach /ˈbujda ˌna‿rɛˈsɔrax/ (idiom)
gammon and spinach
  oczywiste, jawne, przesadne kłamstwo

buk /buk/ (n)
beech, beechtree
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny bukowatych;
beech wood
  drewno buka (1.1)

bukareszteńczyk /ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Bucharestian
  mieszkaniec Bukaresztu

bukareszteński /ˌbukarɛˈʃtɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Bucharestian
  odnoszący się do Bukaresztu (stolicy Rumunii)

bukiet /ˈbucɛt/ (n)
bouquet, bunch, nosegay
  wiązanka, pęk kwiatów;

bukiew /ˈbucɛf/ (n)
beechmast
  (botanika, botaniczny) owoc/owoce buka;

bukinista /ˌbucĩˈɲista/ (n)
bookseller
  uliczny sprzedawca starych książek, rycin i gazet, zwłaszcza we Francji;

bukolika /bˌukɔlˈika/ (n)
bucolic
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielki utwór liryczno-epiczny nawiązujący do życia pasterzy;

bukować /buˈkɔvaʨ̑/ (v)
book
  (potocznie, potoczny) rezerwować miejsce w samolocie, pociągu, hotelu itp.

bukowy /buˈkɔvɨ/ (adj)
beech
  będący częścią buka
  składający się z buka
  wykonany z drewna lub innej części buka

bukszpan /ˈbukʃpãn/ (n)
box
  (botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

bukszpryt /ˈbukʃprɨt/ (n)
bowsprit
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

bula /ˈbula/ (n)
bulge
  (geografia, geograficzny) forma ukształtowania terenu;
curve
  (sport, sportowy) element skoczni narciarskiej
boule
  (sport, sportowy) kula do petanki;

bulaj /ˈbulaj/ (n)
porthole
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okrągłe okienko na statku;

buldog /ˈbuldɔk/ (n)
bulldog
  (kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa;

buldog francuski /ˈbuldɔk frãnˈʦ̑usʲci/ (n)
French bulldog
  (kynologia, kynologiczny) rasa małego psa z grupy psów do towarzystwa;

buldożer /buldˈɔʒɛr/ (n)
bulldozer
  (budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd z lemieszem, używany do równania terenu oraz niszczenia budynków;

buleuterion /bˌulɛwtˈɛrjɔn/ (n)
bouleuterion
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) budowla w starożytnej Grecji, miejsce zebrań rady miejskiej;

bulgogi /bulɡˈɔɡʲi/ (n)
bulgogi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) koreańskie danie składające się ze smażonej wołowiny z dodatkami;

bulgur /bˈulɡur/ (n)
bulgur, bulgur wheat
  (spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

bulimia /buˈlʲĩmʲja/ (n)
bulimia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

bulimiczny /bˌulimˈitʃnɨ/ (adj)
bulimic
  dotyczący bulimii lub bulimików, właściwy bulimii lub bulimikom

bulimik /bulˈimik/ (n)
bulimic
  mężczyzna cierpiący na bulimię

bulić /ˈbulʲiʨ̑/ (v)
shell out
  (potocznie, potoczny) płacić dużą sumę pieniędzy

bullying /ˈbulʲi.iŋk/ (n)
bullying
  tyranizowanie, znęcanie się; powtarzalne zachowania o charakterze agresywnym jednego lub grupy sprawców wobec ofiary

bulterier /bulˈtɛrʲjɛr/ (n)
bull terrier
  (kynologia, kynologiczny) rasa mocno zbudowanych i umięśnionych psów z grupy terierów;

bulterier miniaturowy /bultˈɛrjɛr mˌiɲʲaturˈɔvɨ/ (n)
Miniature Bull Terrier
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa będąca mniejszą wersją bulteriera;

bulwa /ˈbulva/ (n)
tuber
  (botanika, botaniczny) zgrubiała część korzenia lub pędu;

bulwar /ˈbulvar/ (n)
boulevard
  (książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym

bulwersować /ˌbulvɛrˈsɔvaʨ̑/ (v)
appall, perturb
  oburzać, poruszać, wywoływać złość, niesmak

bum /bũm/ (interjection)
bang
  odgłos uderzenia, upadku, wybuchu

bumelant /bũˈmɛlãnt/ (n)
shirker
  pracownik zaniedbujący pracę poprzez nieprzychodzenie do niej lub marnowanie czasu w pracy na pozapracowe czynności

bumerang /bumˈɛraŋk/ (n)
boomerang
  płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

bump stock /bˈump stˈɔtsk/ (n)
bump stock
  (wojskowość, wojskowy) modyfikacja, specjalny uchwyt do broni półautomatycznej, pozwalający na strzelanie ogniem ciągłym, zamieniający tę broń w samopowtarzalną, czyli de facto w karabin maszynowy

bungalow /buŋɡˈalɔf/ (n)
bungalow
  (budownictwo) jednokondygnacyjny, podmiejski dom mieszkalny, z werandami;

bunkier /ˈbũŋʲcɛr/ (n)
bunker
  (sport, sportowy) na polu golfowym: piaszczysty obszar lub zagłębienie wypełnione piaskiem

bunraku /bũnˈraku/ (n)
bunraku puppet show
  teatr lalek wywodzący się z japońskiego teatru epickiego;

bunt /bũnt/ (n)
mutiny, revolt, rebellion
  wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

buntowniczo /bˌuntɔvɲˈitʃɔ/ (adv)
riotously
  w sposób buntowniczy

buntowniczy /bˌuntɔvɲˈitʃɨ/ (adj)
rebellious, oppositional
  będący wyrazem buntu, sprzeciwu
seditious, mutinous, oppositional, rebellious, refractory, riotous
  skłonny do buntu

buntownik /buntˈɔvɲik/ (n)
rebel, insurgent
  osoba buntująca się, uczestnicząca w buncie

burak /ˈburak/ (n)
beet, beetroot
  (botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;
boor, simpleton
  (pogardliwie) (obraźliwie) człowiek niepotrafiący się odpowiednio zachować, często kompromitujący się, nieobyty, prymitywny, często niedouczony

burak cukrowy /ˈburak ʦ̑uˈkrɔvɨ/ (n)
sugar beet
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier;

burak ćwikłowy /bˈurak tɕfikwˈɔvɨ/ (n)
beetroot
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grupa kultywarów podgatunku buraka zwyczajnego; burak o wyraźnie czerwonej barwie, wykorzystywany szeroko w kulinariach, o cennych właściwościach odżywczych;

burda /ˈburda/ (n)
shindy
  głośna, wulgarna awantura, często z bijatyką

burdel /ˈburdɛl/ (n)
brothel, whorehouse
  (pospolicie) dom publiczny

burgund /ˈburɡũnt/ (n)
Burgundy, burgundy
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gatunek czerwonego albo białego wina stołowego;
burgundy
  mający kolor czerwonego wina

burgundzki /burɡˈuntski/ (adj)
Burgundian
  związany z Burgundią lub Burgundczykami, dotyczący Burgundii

buriacki /burjˈatski/ (adj)
Buryat
  związany z Buriacją albo Buriatami

buriacki /burjˈatski/ (n)
Buryat
  język buriacki;

burka /ˈburka/ (n)
burqa
  wywodzący się z Afganistanu element stroju noszonego przez nieliczne muzułmanki, zasłaniający całą głowę oprócz niewielkiego obszaru wokół oczu (czasem z siatką w tym miejscu) lub całe ciało;

burkini /burʲˈcĩɲi/ (n)
burqini
  strój kąpielowy dla kobiet, które nie chcą lub ze względów religijnych nie mogą nadmiernie odsłaniać ciała;

burmistrz /ˈburmʲisṭʃ/ (n)
provost, mayor
  (administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

burmistrzowski /bˌurmistʃˈɔfski/ (adj)
mayoral
  związany z osobą lub urzędem burmistrza, dotyczący burmistrza

burnus /ˈburnus/ (n)
burnous, burnoose, burnouse
  rodzaj wierzchniego wełnianego okrycia z kapturem i bez rękawów noszonego przez Arabów i przez oddziały spahisów

burrito /burˈitɔ/ (n)
burrito
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa meksykańska, pszenna tortilla z farszem na bazie fasoli;

burski /ˈbursʲci/ (adj)
Boer
  dotyczący Burów, związany z Burami

bursztyn /ˈburʃtɨ̃n/ (n)
amber
  (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

bursztynowy /ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
succinic
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dotyczący kwasu bursztynowego lub jego pochodnych
amber
  mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu

burta /ˈburta/ (n)
port
  bok statku;

burunduk /buˈrũnduk/ (n)
siberian chipmunk
  (zoologia, zoologiczny) Tamias sibiricus, gatunek wiewiórki, występujący w syberyjskiej tajdze;

bury /ˈburɨ/ (adj)
dark-grey, grizzly
  ciemnoszary, mający brunatny odcień

burza /ˈbuʒa/ (n)
thunderstorm, storm
  (meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

burza mózgów /ˈbuʒa ˈmuzɡuf/ (idiom)
brainstorming
  metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny;

burza piaskowa /bˈuʒa pʲaskˈɔva/ (n)
sandstorm, dust storm, sand storm
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

burza w szklance wody /ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ/ (n)
storm in a teacup, tempest in a teapot
  zamęt wywołany z błahych powodów

burzanka /buʒˈaŋka/ (n)
bitter apple, bitter cucumber, colocynth, desert gourd, egusi, vine of Sodom
  (przestarzałe, przestarzały) (botanika, botaniczny) arbuz kolokwinta, (łacina) Citrullus colocynthis

burżuazja /ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja/ (n)
bourgeoisie
  ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

burżuazyjny /bˌurʒuazˈɨjnɨ/ (adj)
bourgeois
  (historia, historyczny, historycznie) związany z burżuazją, dotyczący burżuazji

bus /bus/ (n)
shortbus
  (motoryzacja) samochód półciężarowy do przewozu osób, mały autobus

busola /buˈsɔla/ (n)
compass
  kompas służący do wskazywania stron świata

buspas /ˈbuspas/ (n)
bus lane
  pas ruchu dla autobusów

bustrofedon /ˌbustrɔˈfɛdɔ̃n/ (n)
boustrophedon
  sposób pisania w kolejnych wierszach tekstu na przemian: raz od prawej do lewej, raz od lewej do prawej przy odwracaniu również samych liter;

busz /buʃ/ (n)
bush
  gęste zarośla, charakterystyczne dla suchych obszarów podzwrotnikowych, głównie południowej Afryki, Australii, w mniejszej skali wschodniej Afryki i Ameryki Południowej, składające się z kolczastych krzewów;

buszbok /ˈbuʒbɔk/ (n)
bushbuck
  grupa gatunków i podgatunków ssaków z rodziny krętorogich

but /but/ (n)
shoe, boot
  część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy;

butan /ˈbutãn/ (n)
butane
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

butelka /buˈtɛlka/ (n)
bottle
  szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

butik /ˈbutʲik/ (n)
boutique
  mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

butny /ˈbutnɨ/ (adj)
insolent, impertinent
  (książkowy) hardy, bezczelnie stawiający na swoim

butonierka /bˌutɔɲʲˈɛrka/ (n)
buttonhole
  (krawiectwo) niewielki otwór na guzik w lewej klapie marynarki lub żakietu na wysokości obojczyka; obecnie często fabrycznie zaszyty;

butyrometr /ˌbutɨˈrɔ̃mɛtr̥/ (n)
butyrometer
  przyrząd służący do pomiaru zawartości tłuszczu w produktach mlecznych;

buzia /ˈbuʑa/ (n)
face
  (potocznie, potoczny) twarz
mouth
  (potocznie, potoczny) usta

buzuki /buˈzuci/ (n)
bouzouki
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grecki instrument strunowy szarpany
  (choreografia, choreograficzny) grecki taniec
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) irlandzki instrument strunowy szarpany

buława /buˈwava/ (n)
mace
  krótka laska zakończona ozdobną gałką, będąca dawniej symbolem władzy hetmańskiej, obecnie oznaką władzy marszałkowskiej

bułgarski /buwˈɡarsʲci/ (adj)
Bulgarian
  związany z Bułgarią lub Bułgarami

bułka /ˈbuw.ka/ (n)
roll, bread roll
  wypiek o niewielkich rozmiarach;

bułka tarta /bˈuwka tˈarta/ (n)
breadcrumbs
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) sucha, starta zwykła bułka typu kajzerka, służąca m.in. do panierowania lub wysypywania form piekarskich

bułka z masłem /ˈbuwka ˈz‿maswɛ̃m/ (n)
cakewalk, duck soup, piece of cake
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) coś łatwego i prostego do wykonania

buńczuczny /bũj̃n͇ˈʧ̑uʧ̑nɨ/ (adj)
blasterous
  buntowniczy, zaczepny, czupurny, zawadiacki

buńczuk /ˈbũj̃n͇ʧ̑uk/ (n)
bunchuk
  (historia, historyczny, historycznie) drzewce zakończone kulą lub grotem, ozdobione końskim włosiem, stanowiły symbol władzy na dawnych kresach wschodnich;

by /bɨ/ (conjunction)
so that, to
  …używany w zdaniach podrzędnych określających, w jakim celu (po co) wykonywana jest czynność

bycie /ˈbɨʨ̑ɛ/ (n)
be
  istnienie

byczek /ˈbɨʧ̑ɛk/ (n)
brown bullhead, horned pout
  (potocznie, potoczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) Ameiurus nebulosus, sumik karłowaty
hunk
  (ironicznie) młody, silny mężczyzna

byczyć się /bˈɨtʃɨtɕ ɕɛ/ (v)
while
  leniwie nie wykazywać aktywności

bydlę /ˈbɨdlɛ/ (n)
beast
  (potocznie, potoczny) duże zwierzę
animal, swine
  (potocznie, potoczny) pogardliwie o nikczemnym człowieku
horned animal
  (potocznie, potoczny) rogate hodowlane zwierzę

bydło /ˈbɨdwɔ/ (n)
cattle
  (rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;
domestic cattle
  (zoologia, zoologiczny) w polskiej systematyce biologicznej: udomowieni potomkowie tura

byk /bɨk/ (n)
bull
  (zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia itp.

byle /ˈbɨlɛ/ (conjunction)
as long as, provided, providing
  …wyrażający warunek wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne
if only
  …wyrażający życzenie wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne

byle /ˈbɨlɛ/ (particle)
just any-
  …występująca razem z rzeczownikiem, przysłówkiem lub zaimkiem, oznaczająca niską wartość omawianego przedmiotu, osoby czy zjawiska

bylina /bɨlˈina/ (n)
perennial
  (botanika, botaniczny) wieloletnia roślina zielna o zimujących pąkach

bynajmniej /bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j/ (interjection)
by no means, far from it, in no way, not at all
  … stanowiący przeczącą odpowiedź na pytanie: wcale nie, ani trochę, w ogóle, wręcz przeciwnie

bynajmniej /bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j/ (particle)
by no means, in no way, not at all, far from it
  … wzmacniająca przeczenie: wcale, w najmniejszym stopniu, w żadnym razie

bystry /ˈbɨstrɨ/ (adj)
agile, clever, smart
  o osobie: mądry, inteligentny, taki, który szybko coś zrozumie
rapid
  o rzece, potoku: szybko płynący

bystrze /ˈbɨsṭʃɛ/ (n)
swift current
  (hydrologia, hydrologiczny) odcinek rzeki różniący się od sąsiednich szybszym prądem i mniejszą głębokością;

byt /bɨt/ (n)
existence
  istnienie, całokształt życia
being, entity
  to, co istnieje (w jakikolwiek sposób)
existence, provide for, struggle for survival
  warunki materialne

bywalec /bɨˈvalɛʦ̑/ (n)
frequent visitor, habitué
  (książkowy) człowiek, który często pojawia się, bywa w danym miejscu, lokalu, instytucji kulturalnej itp.

bywać /ˈbɨvaʨ̑/ (v)
often go
  (książkowy) być często w jakimś miejscu, przebywać gdzieś, brać udział w czymś
visit
  (książkowy) utrzymywać z kimś kontakty towarzyskie, odwiedzać go
happen
  (książkowy) zdarzać się

być /bɨʨ̑/ (v)
be
  charakteryzować się jakąś cechą
  należeć do jakiejś organizacji
  pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań
  uczestniczyć w czymś
be, exist
  istnieć; trwać
  znajdować się w jakimś miejscu

być bardziej papieskim niż papież /bˈɨdʑ bˈardʑɛj papʲˈɛskim ɲˈiʃ pˈapʲɛʃ/ (idiom)
to be more popish than the pope
  wykazywać większą gorliwość w jakiejś sprawie, jakimś działaniu, niż jest to wymagane czy potrzebne

być kwita /ˈbɨʨ̑ ˈkfʲita/ (idiom)
to be square
  mieć załatwione wszystkie sprawy w stosunku do kogoś, nie być dłużnym, nie mieć zobowiązań

być może /bˈɨtɕ mˈɔʒɛ/
maybe, perhaps, possibly
  …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

być na chodzie /ˈbɨʨ̑ na‿ˈxɔʥ̑ɛ/ (v)
be on the ball, be on the go
  (o człowieku) (żartobliwie) być sprawnym, zdrowym, mieć się dobrze

być na czasie /bˈɨtɕ na tʃˈaɕɛ/ (v)
keep abreast with
  orientować się w tym, co nowe, bieżące

być solą w oku /ˈbɨʨ̑ ˈsɔlɔ̃w̃ ˈv‿ɔku/ (v)
be a thorn in sb's flesh, be a thorn in sb's side
  (związek frazeologiczny) być dla kogoś źródłem wielu przykrości, kłopotów

być w siódmym niebie /ˈbɨʨ̑ ˈfʲ‿ɕudmɨ̃mʲ ˈɲɛbʲjɛ/ (idiom)
be in seventh heaven, be on cloud nine
  być z czegoś bardzo zadowolonym, uradowanym

być w stanie /ˈbɨʨ̑ ˈf‿stãɲɛ/ (v)
be able to
  móc, potrafić

być w swoim żywiole /ˈbɨʨ̑ ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩm ʒɨˈvʲjɔlɛ/ (v)
be in one's element
  znajdować się w doskonałym dla siebie środowisku, czuć się świetnie w jakiejś sytuacji

być świętszym od papieża /bˈɨtɕ ɕfʲˈɛntʃɨm ɔt papʲˈɛʒa/ (v)
holier than the pope
  wykazywać większą gorliwość w jakiejś sprawie, jakimś działaniu, niż jest to wymagane czy potrzebne

było dwóch braci mądrych, a trzeci żonaty /ˈbɨwɔ ˈdvuγ ˈbraʨ̑i ˈmɔ̃ndrɨx a‿ˈṭʃɛʨ̑i ʒɔ̃ˈnatɨ/ (proverb)
honest men marry soon, wise men not at all
  tylko głupiec się żeni

były /ˈbɨwɨ/ (adj)
former
  taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli

były /ˈbɨwɨ/ (n)
ex
  (potocznie, potoczny) były (1.1) mąż, chłopak, narzeczony

bzdura /ˈbzdura/ (n)
bullshit, ball, bollocks, hogwash, ravings
  coś nieprawdziwego, niedorzecznego

bzik /bʲʑik/ (n)
crank, craze, fad
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) mania, lekkie szaleństwo, dziwactwo

bzyczeć /ˈbzɨʧ̑ɛʨ̑/ (v)
drone, hum
  o lecących owadach: wydawać przeciągły bzyk

bzykanie /bzɨˈkãɲɛ/ (n)
buzzing
  dźwięk wydawany przez owady, np. pszczoły

bête noire /bˈɛtɛ nɔˈirɛ/ (n)
bête noire
  osoba najbardziej komuś obmierzła, przez kogoś nie cierpiana

bób /bup/ (n)
broad bean, horse bean
  (botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona tej rośliny (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej

bóbr /bupr̥/ (n)
beaver
  (zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;

bóbr europejski /bˈubr ˌɛwrɔpˈɛjski/ (n)
Eurasian beaver, European beaver
  (zoologia, zoologiczny) Castor fiber L., gatunek bobra, największego współczesnego gryzonia Eurazji

bóg /buk/ /bɔˈgɔvʲɛ/ (n)
god
  (przenośnie, przenośnia) człowiek bezkrytycznie uwielbiany, wielbiony
god, deity
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

bój /buj/ (n)
combat, fray
  starcie zbrojne walczących stron

bójka /ˈbujka/ (n)
aggro, brawl
  awantura połączona z biciem;

ból /bul/ (n)
pain, aching, ache
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;
pain, aching
  (psychologia, psychologiczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne

bór /bur/ (n)
pine forest
  (leśnictwo) wysoki, gęsty las iglasty;

bóstwo /ˈbustfɔ/ (n)
deity
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów

bóść /buɕʨ̑/ (v)
butt, gore
  uderzać rogami
butt each other
  uderzać rogami siebie wzajemnie

bączek /ˈbɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
spinning top, top
  zabawka wirująca wokół własnej osi

bądź /bɔ̃ɲʨ̑/ (conjunction)
either or
  występuje w wyliczeniach w postaci bądź…, bądź… (poprzedza każdy element wyliczenia), wskazując na równorzędność elementów i możliwość wyboru/zaistnienia jednego z nich
or
  łączy zdania współrzędne (lub równorzędne części zdań), wskazując na występującą możliwość wyboru/wystąpienia jednego z wymienionych zdarzeń/przedmiotów

bądź /bɔ̃ɲʨ̑/ (particle)
-ever
  łączy się z wyrazami kto, co, jak, gdzie, kiedy, dokąd, skąd, wskazując na nieokreśloność osoby, przedmiotu, sposobu, miejsca

bąk /bɔ̃ŋk/ (n)
gig
  (dawniej, dawny) (wioślarstwo) rodzaj łódki, odmiana pacierzówki
horsefly
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek;
bittern
  (ornitologia, ornitologiczny) Botaurus, duży ptak wodny wydający buczenie;
bumblebee
  (potocznie, potoczny) trzmiel lub inny buczący owad
fart
  (potocznie, potoczny) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii
spinning top, top
  rodzaj wirującej zabawki;

bęben /ˈbɛ̃mbɛ̃n/ (n)
drum, tholobate
  (architektura, architektoniczny) wieloboczna, eliptyczna lub cylindryczna podbudowa pod kopułą;
drum
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

bębenek /bɛ̃mˈbɛ̃nɛk/ (n)
eardrum, tympanum
  (anatomia, anatomiczny) (zobacz) błona bębenkowa
side drum
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mały bęben, membranofon służący do grania rytmów

bębnić /ˈbɛ̃mbʲɲiʨ̑/ (v)
drum
  grać na bębnie

bębnowy /bɛmbnˈɔvɨ/ (adj)
tympanic
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący bębna lub bębnów, związany z bębnem

bęcwał /ˈbɛ̃nʦ̑faw/ (n)
blockhead, cuckoo, dolt, dullard, goof, oaf
  (pogardliwie) osoba bezmyślna (i często leniwa)

będąc szczerym /bˈɛndɔnts ʃtʃˈɛrɨm/
to be honest
  (potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

bękart /ˈbɛ̃ŋkart/ (n)
bastard
  (pogardliwie) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);
widow
  (środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) błąd składu typograficznego, polegający na tym, że końcowy wiersz akapitu wypada na początku kolumny lub łamu;

błagalny /bwaɡˈalnɨ/ (adj)
propitiatory
  (dawniej, dawny) miłosierny, skłonny do przebaczenia lub ofiarowania czegoś
rogation, suppliant
  wyrażający pokorną prośbę

błaganie /bwaˈɡãɲɛ/ (n)
plea
  usilna prośba

błagać /ˈbwaɡaʨ̑/ (v)
beseech, plead, supplicate
  żarliwie, usilnie prosić

błahy /ˈbwaxɨ/ (adj)
insignificant
  nieistotny, nieznaczący, niemający dużej wartości, niegodny większej uwagi

bławatnik /bwaˈvatʲɲik/ (n)
draper
  (przestarzałe, przestarzały) kupiec handlujący bławatami, właściciel sklepu, w którym sprzedaje się bławaty
cotinga
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak o barwnym upierzeniu;

błazen /ˈbwazɛ̃n/ (n)
jester
  (historia, historyczny, historycznie) zawodowy nadworny żartowniś i prześmiewca zabawiający króla;

błazeński /bwaˈzɛ̃j̃sʲci/ (adj)
clownish, tomfool
  podobny do błazna, charakterystyczny dla błazna

błogostan /bwɔɡˈɔstan/ (n)
blessedness
  stan błogości, szczęśliwości, zadowolenia

błogosławieństwo /ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
blessing
  (podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece
  sprzyjanie, przychylność, pomyślność

błogosławiony /bwˌɔɡɔswavʲˈɔnɨ/ (n)
blessed
  (kościelny) ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu;

błogosławić /bwˌɔɡɔswˈavitɕ/ (v)
bless
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa

błogość /bwˈɔɡɔɕtɕ/ (n)
beatitude, bliss, felicity
  przyjemny stan zadowolenia, spokoju

błona /ˈbwɔ̃na/ (n)
membrane
  (biologia, biologiczny) cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych
film
  cienka, elastyczna powłoka lub taśma

błona bębenkowa /ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
eardrum, tympanic membrane
  (anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego;

błona dziewicza /ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a/ (n)
hymen
  (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy;

błona śluzowa /ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva/ (n)
mucous membrane
  (anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych;

błonica /bwɔ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
diphtheria
  (medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna, której objawami są zapalenie błon śluzowych gardła i szarawe, włókniste naloty;

błonica sałatowa /bwɔ̃ˈɲiʦ̑a ˌsawaˈtɔva/ (n)
sea lettuce
  (botanika, botaniczny) Ulva lactuca, gatunek błonicy, o plesze przyczepionej do podłoża, przypominającej kształtem sałatę, jadany, głównie w Japonii, jako jarzyna

błonkoskrzydłe /ˌbwɔ̃ŋkɔˈskʃɨdwɛ/ (n)
Hymenoptera
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rząd owadów obejmujący ponad 110 tysięcy gatunków występujących na całym świecie, oprócz rejonów polarnych;

błonnik /ˈbwɔ̃ɲːik/ (n)
dietary fiber
  (biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) odgrywający ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego kompleks substancji pochodzenia roślinnego nieulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka i zwierząt monogastrycznych;

błota /ˈbwɔta/ (n)
marsh
  obszar bagienny

błotniak /ˈbwɔtʲɲak/ (n)
harrier
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Circus

błotnik /ˈbwɔtʲɲik/ (n)
mudguard, fender, wing
  część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

błotnisty /bwɔtʲˈɲistɨ/ (adj)
muddy
  pokryty błotem, pełen błota

błoto /ˈbwɔtɔ/ (n)
mud
  mieszanina ziemi i wody;

błysk /bwɨsk/ (n)
flash
  nagłe, krótkie światło

błyskawica /ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a/ (n)
lightning, flash of lightning
  zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

błyskawicznie /ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
in a flash, instantly, like lightning
  bardzo szybko, prędko

błyskawiczny /ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ/ (adj)
lightning, lightning fast
  niezwykle szybki

błyskotliwy /bwˌɨskɔtlˈivɨ/ (adj)
brilliant, glittering, intelligent, quick, scintillating, sharp
  wyróżniający się inteligentnym przemyśleniem, dowcipem

błyszczeć /ˈbwɨʃʧ̑ɛʨ̑/ (v)
shine
  jaśnieć blaskiem

błyszczyk /ˈbwɨʃʧ̑ɨk/ (n)
lip gloss
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) bezbarwna lub kolorowa substancja nadająca ustom połysk;

błąd /bwɔ̃nt/ (n)
error, mistake
  niezgodność z zasadami, założeniami
  działanie, które przynosi złe skutki

błąd językowy /bwˈɔnt jˌɛ̃zɨkˈɔvɨ/ (n)
language error, language mistake, usage error, usage mistake
  (językoznawstwo, językoznawczy) niezamierzone odstępstwo od prawideł danej formy systemu językowego;

błąd ortograficzny /ˈbwɔ̃nt ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (n)
misspelling, spelling mistake, spelling error
  błąd w pisowni – niewłaściwe napisanie wyrazu, niezgodne z przyjętymi dla danego języka normami ortograficznymi;

błąd poznawczy /ˈbwɔ̃nt pɔˈznafʧ̑ɨ/ (n)
cognitive bias
  (psychologia, psychologiczny) nieracjonalny sposób postrzegania rzeczywistości obejmujący błędy w ocenianiu prawdopodobieństwa, błędy atrybucji, stereotypy i selektywność ludzkiej pamięci;

błądzić /bwˈɔɲdʑitɕ/ (v)
wander
  poruszać się szukając właściwej drogi
err, go wrong
  postępować, myśleć mylnie

błąkać /bwˈɔŋkatɕ/ (v)
wyle
  (dawniej, dawny) wprowadzać w błąd
roam, wander, wander around
  chodzić bez celu
wander
  chodzić tu i tam, nie mogąc odnaleźć drogi

błędne koło /ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ/ (n)
vicious circle, vicious cycle
  (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku;
  (potocznie, potoczny) sytuacja, której skutki przyczyniają się do jej trwania

błędnie /ˈbwɛ̃ndʲɲɛ/ (adv)
falsely, incorrectly, wrongly, erroneously, faultily
  w sposób błędny

błędnodruk /bwɛndnˈɔdruk/ (n)
postage stamp error
  znaczek pocztowy z błędem drukarskim;

błędny /ˈbwɛ̃ndnɨ/ (adj)
hazy
  nieprzytomny, zdezorientowany
erroneous, incorrect, wrong
  zawierający błąd, niewłaściwy, niepoprawny

błędny rycerz /ˈbwɛ̃ndnɨ ˈrɨʦ̑ɛʃ/ (n)
knight errant
  (związek frazeologiczny) średniowieczny rycerz wędrujący w poszukiwaniu niezwykłych przygód; najczęściej bronił pokrzywdzonych na cześć wybranki swego serca;

błękitna krew /bwɛ̃ŋʲˈcitna ˈkrɛf/ (idiom)
blue blood
  pochodzenie arystokratyczne

błękitne hełmy /bwɛ̃ŋʲˈcitnɛ ˈxɛwmɨ/ (n)
blue helmets
  żołnierze sił pokojowych ONZ wysyłani na tereny objęte wojną w celu przywrócenia pokoju

błękitny /bwɛ̃ŋʲˈcitnɨ/ (adj)
baby blue
  mający kolor intensywnie niebieski

błękitny przycisk /bwɛ̃ŋʲˈcitnɨ ˈpʃɨʨ̑isk/ (n)
blue button
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) meduza z gatunku Porpita porpita

bździna /bʑdʑˈina/ (n)
fart
  śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii, odchodzący z tyłu z hałasem

c-moll /tsˈɛmˈɔll/ (n)
c minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku c (w zapisie nutowym z trzema bemolami)

cache /tsˈaxɛ/ (n)
cache
  (informatyka, informatyczny) pamięć podręczna; pamięć przechowująca dane po to, by dostęp do nich był szybszy;

cache-pot /kaʃ.'po/ (n)
cachepot
  ażurowy koszyk lub ceramiczne naczynie do dekorowania doniczki;

cachurski /tsaxˈurski/ (n)
Tsakhur
  (językoznawstwo, językoznawczy) język cachurski;

cackać /ˈʦ̑aʦ̑kaʨ̑/ (v)
coddle
  (potocznie, potoczny) obchodzić się z czymś zbyt delikatnie, poświęcać czemuś wiele czasu

cacko /ˈʦ̑aʦ̑kɔ/ (n)
knick-knack
  (potocznie, potoczny) coś atrakcyjnego, małego i cennego

cacyki /ʦ̑aˈʦ̑ɨci/ (n)
tzatziki, tsatsiki, tzadziki
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grecki zimny sos z jogurtu i świeżego ogórka;

caddie /tsˈaddjɛ/ (n)
caddie
  (sport, sportowy) pomocnik i doradca golfisty noszący kije golfowe

cal /ʦ̑al/ (n)
inch
  pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

call center /kˈɔl tsˈɛntɛr/ (n)
call center, call centre
  wydzielony dział firmy lub specjalistyczna instytucja przystosowana do telefonicznej obsługi klientów;

calypso /kaˈlʲipsɔ/ (n)
calypso
  (choreografia, choreograficzny) pochodzący z wysp Morza Karaibskiego taniec towarzyski, którego muzyka oparta jest na improwizowanej balladzie
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny pochodzenia afrykańskiego;

camembert /kˌamɛmbˈɛr/ (n)
camembert
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tłusty, łagodny, miękki ser podpuszczkowy z pełnego mleka krowiego, z porostem pleśni;

camera lucida /kɛmˈɛra lutɕˈida/ (n)
camera lucida
  XIX-wieczne narzędzie rysownicze i malarskie

camerata /ˌkãmɛˈrata/ (n)
camerata
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mała orkiestra kameralna lub chór liczący do 40-60 muzyków

camkini /kɛmkˈiɲi/ (n)
camkini
  damski strój plażowy (odmiana tankini), składający się z fig i topu na cienkich ramiączkach

camper /ˈkãmpɛr/ (n)
camper
  (slangowo) (informatyka, informatyczny) osoba, trzymająca się stale jednego miejsca, strzelając do innych graczy

capoeira /tsˌapɔɛˈira/ (n)
capoeira
  (sport, sportowy) brazylijska sztuka walki;

cappuccino /kˌapputʃˈinɔ/ (n)
cappuccino
  (spożywczy) włoski napój składający się z kawy z dodatkiem spienionego mleka;

capstrzyk /ˈʦ̑apsṭʃɨk/ (n)
military tattoo
  przemarsz wieczorny, często z orkiestrą i z pochodniami małego oddziału wojskowego lub związkowego ulicami miasta dla uczczenia jakiejś uroczystości, która ma się odbyć następnego dnia.
  sygnał na bębnie lub trąbce ogłaszający czas spoczynku w wojsku, obozach ćwiczebnych dla młodzieży itp.

car /ʦ̑ar/ (n)
czar, tsar, tzar
  (historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

carat /ˈʦ̑arat/ (n)
czarism, tsarism
  ustrój państwowy, w którym władza absolutna jest sprawowana przez cara

carpaccio /karpˈatʃjɔ/ (n)
carpaccio
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przystawka włoska przyrządzana z bardzo cienkich plastrów surowego mięsa lub ryby, polana sosem lub oliwą z oliwek;

carving /kˈarviŋk/ (n)
carving
  (sport, sportowy) technika jazdy narciarskiej polegająca na licznych skrętach i jeździe na krawędziach nart;
fruit and vegetable carving
  (sztuka) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pochodząca z Azji sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach

caryca /tsarˈɨtsa/ (n)
tsarina
  (historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji
  (historia, historyczny, historycznie) żona cara

casanova /tsˌasanˈɔva/ (n)
Casanova, casanova
  (pejoratywnie, pejoratywny) bałamut, uwodziciel

casting /tsˈastʲiŋk/ (n)
casting
  (środowiskowy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) konkurs mający wyłonić aktora (czasem także zwierzę) do jakiejś roli, prezentera, modelkę itp.;

catering /tsatˈɛriŋk/ (n)
catering
  obsługa przyjęć lub firm polegająca na przygotowywaniu potraw i dostarczaniu ich w gotowej postaci na miejsce;

cała naprzód /tsˈawa nˈapʃut/ (interjection)
go ahead
  (potocznie, potoczny) okrzyk nawołujący do wyruszenia w podróż lub przyspieszenia pojazdu

cała nuta /tsˈawa nˈuta/ (n)
semibreve
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta stanowiąca podstawową wartość rytmiczną;

całka /ˈʦ̑awka/ (n)
integral
  (matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

całka oznaczona /ˈʦ̑awka ˌɔznaˈʧ̑ɔ̃na/ (n)
definite integral
  (matematyka, matematyczny) pole między wykresem funkcji a osią odciętych wzięte ze znakiem plus dla obszaru nad osią i minus dla obszaru pod osią;

całkiem /ˈʦ̑awʲcɛ̃m/ (adv)
quite
  w sposób całkowity, zupełny, pełny
pretty, quite
  w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

całkowalny /ˌʦ̑awkɔˈvalnɨ/ (adj)
integrable
  (matematyka, matematyczny) dający się scałkować

całkowanie /tsˌawkɔvˈaɲʲɛ/ (n)
integration
  (matematyka, matematyczny) wykonywanie operacji matematycznej przy użyciu całek

całkowicie /ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ/ (adv)
entirely, completely, totally, altogether, wholly, all
  w sposób całkowity, pełny, bez reszty

całkowity /ˌʦ̑awkɔˈvʲitɨ/ (adj)
total integer
  (matematyka, matematyczny) będący liczbą całkowitą, czyli dodatnią lub ujemną wielokrotnością jeden, albo zerem

całodniowy /ˌʦ̑awɔˈdʲɲɔvɨ/ (adj)
all-day
  trwający cały dzień, będący rezultatem całego dnia

całodobowo /ˌʦ̑awɔdɔˈbɔvɔ/ (adv)
around the clock
  przez całą dobę, 24 godziny na dobę

całokształt /ʦ̑aˈwɔkʃtawt/ (n)
entirety
  zorganizowana całość, rozważany w całości układ

całonocny /ˌʦ̑awɔ̃ˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
nightlong
  trwający całą noc

całoroczny /tsˌawɔrˈɔtʃnɨ/ (adj)
year-round, yearlong
  trwający cały rok; czynny cały rok; obejmujący cały rok

całostronicowy /tsˌawɔstrˌɔɲitsˈɔvɨ/ (adj)
full-page
  zajmujący całą stronę

całować /ʦ̑aˈwɔvaʨ̑/ (v)
kiss
  dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś
  dawać i dostawać pocałunek

całościowy /ˌʦ̑awɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
comprehensive, global
  obejmujący całość, dogłębny

całość /ˈʦ̑awɔɕʨ̑/ (n)
wholeness
  wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

całun /tsˈawun/ (n)
shroud, pall
  (kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

cały /ˈʦ̑awɨ/ (adj)
entire, whole, all
  jedyny, wyłączny
whole, entire, all
  zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

cały czas /tsˈawɨ tʃˈas/ (adv)
all the time, the whole time
  nieustannie, ciągle

cały i zdrowy /ˈʦ̑awɨ i‿ˈzdrɔvɨ/ (adj)
safe and sound
  o osobie taki, który jest zdrowy, nie jest zraniony, kontuzjowany, chory

cały ton /ˈʦ̑awɨ ˈtɔ̃n/ (n)
tone, whole step, whole tone
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dwoma dźwiękami, składająca się z dwóch półtonów;

cebuański /tsˌɛbuˈaɲski/ (adj)
Cebuano
  związany z Cebu, dotyczący Cebu (wyspy wchodzącej w skład Filipin)

cebuański /tsˌɛbuˈaɲski/ (n)
Cebuano
  (językoznawstwo, językoznawczy) język cebuański;

cebula /ʦ̑ɛˈbula/ (n)
onion
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z rośliny (1.1)
bulb
  (botanika, botaniczny) część rośliny, przekształcony podziemny pęd o funkcji spichrzowej i przetrwalnikowej;
pocket watch
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) staroświecki zegarek kieszonkowy, najczęściej z dewizką

cebulica /ˌʦ̑ɛbuˈlʲiʦ̑a/ (n)
scilla, squill
  (botanika, botaniczny) Scilla, gatunek byliny z rodziny hiacyntowatych, oszloch;

cebulka /tsɛbˈulka/ (n)
root
  (anatomia, anatomiczny) korzeń włosa
bulb, bulbil
  (botanika, botaniczny) bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych
onion
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno pokrojona (i czasami usmażona) cebula
little onion
  mała cebula; (zdrobniale) od (zobacz) cebula

cebulowy /ˌʦ̑ɛbuˈlɔvɨ/ (adj)
onion
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli

cecha /ˈʦ̑ɛxa/ (n)
feature, property
  parametr opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

cedować /ʦ̑ɛˈdɔvaʨ̑/ (v)
cede
  zrzekać się swoich praw lub obowiązków na rzecz kogoś innego

cedr /ʦ̑ɛtr̥/ (n)
cedar
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

cedr libański /ˈʦ̑ɛtr̥ lʲiˈbãj̃sʲci/ (n)
Lebanon cedar, cedar of Lebanon
  (botanika, botaniczny) gatunek zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych występujących w górach na terenie Libanu, Syrii i Turcji;

ceduła /tsɛdˈuwa/ (n)
consignment note, waybill
  (handel, handlowy) list przewozowy
stock exchange index
  (handel, handlowy) lista cen giełdowych

cefeida /tsˌɛfɛˈida/ (n)
cepheid
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda zmieniająca swoją jasność w wyniku okresowych pulsacji

cefuroksym /tsˌɛfurˈɔksɨm/ (n)
cefuroxime
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk będący półsyntetyczną cefalosporyną II generacji, który posiada szeroki zakres działania przeciwbakteryjnego

cegielnia /ʦ̑ɛˈɟɛlʲɲa/ (n)
brickyard
  wytwórnia cegły oraz innych materiałów budowlanych z gliny;

ceglany /ʦ̑ɛɡˈlãnɨ/ (adj)
brick
  wykonany z cegły

ceglasty /ʦ̑ɛɡˈlastɨ/ (adj)
terra cotta, terracotta
  mający kolor pomarańczowoczerwony, taki jak kolor cegły

cegła /ˈʦ̑ɛɡwa/ (n)
brick
  (budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

cejloński /ʦ̑ɛjˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Ceylonese
  związany z wyspą Cejlon

cekin /tsˈɛkin/ (n)
sequin
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku;
  (krawiectwo) błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru;

cel /ʦ̑ɛl/ (n)
target, goal
  to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni
goal, aim, objective, design
  to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia))

cel uświęca środki /ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci/ (proverb)
the end justifies the means
  można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

cela /ˈʦ̑ɛla/ (n)
prison ward, cell
  pokój więźnia w więzieniu

celadon /tsɛlˈadɔn/ (n)
celadon
  (technologia, technika, techniczny) porcelanowe szkliwo o seledynowej barwie

celebra /tsɛlˈɛbra/ (n)
celebration
  uroczyste sprawowanie mszy lub nabożeństwa

celebracja /tsˌɛlɛbrˈatsja/ (n)
celebration
  praktykowanie czegość z namaszczeniem, uroczyście

celebracja eucharystyczna /tsˌɛlɛbrˈatsja ˌɛwxarɨstˈɨtʃna/ (n)
eucharistic celebration
  (kościelny) odprawianie, sprawowanie eucharystii

celebrans /tsɛlˈɛbrans/ (n)
celebrant
  główny prezbiter sprawujący liturgię, celebrant;

celebrant /tsɛlˈɛbrant/ (n)
celebrant
  (dawniej, dawny) (żartobliwie) osoba obchodząca uroczystość
  (kościelny) główny prezbiter sprawujący liturgię, celebrans;

celebret /tsɛlˈɛbrɛt/ (n)
celebret
  (administracja) dokument upoważniający duchownego katolickiego do sprawowania sakramentów w obcej diecezji;

celebrować /ˌʦ̑ɛlɛˈbrɔvaʨ̑/ (v)
celebrate
  obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować
  odprawiać nabożeństwo
  robić coś z przesadną powagą, z namaszczeniem

celebryta /ˌʦ̑ɛlɛˈbrɨta/ (n)
celeb, celebrity
  (telewizja, telewizyjny) ktoś popularny, znany, sławny, rozpoznawany przez ludzi, pojawiający się w mediach

celibat /ʦ̑ɛˈlʲibat/ (n)
celibacy
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych;

cellulit /ʦ̑ɛˈlulʲit/ (n)
cellulite
  nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków i/lub ramion;

cellulitis /ˌʦ̑ɛluˈlʲitʲis/ (n)
cellulitis
  (medycyna, medyczny) zapalenie tkanki łącznej;

celnik /ˈʦ̑ɛlʲɲik/ (n)
customs officer
  osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

celny /ˈʦ̑ɛlnɨ/ (adj)
accurate
  będący w celu, trafiający do celu
customs
  związany z cłem

celowanie /tsˌɛlɔvˈaɲʲɛ/ (n)
aiming
  (rzeczownik odczasownikowy) od: celować;

celować /ʦ̑ɛˈlɔvaʨ̑/ (v)
aim
  mierzyć do celu

celownik /ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik/ (n)
dative, dative case
  (gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;
viewfinder
  część aparatu fotograficznego umożliwiająca wstępne kadrowanie obrazu
sight, gunsight
  urządzenie ułatwiające celowanie z broni;

celownikowy /tsˌɛlɔvɲikˈɔvɨ/ (adj)
dative
  (gramatyka) związany z celownikiem, dotyczący celownika

celowo /ʦ̑ɛˈlɔvɔ/ (adv)
deliberately
  w sposób celowy

celowy /ʦ̑ɛˈlɔvɨ/ (adj)
intentional, purposeful
  robiony w pewnym celu, nieprzypadkowy

celtycki /ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
Celtic
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą

cement /ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt/ (n)
cement
  hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina)

cementować /tsˌɛmɛntˈɔvatɕ/ (v)
cement, grout
  (budownictwo) zalewać cementem, spajać za pomocą cementu
cement, strengthen, unite
  (przenośnie, przenośnia) jednoczyć, spajać lub wzmacniać, umacniać, utrwalać

cementyt /ʦ̑ɛ̃ˈmɛ̃ntɨt/ (n)
cementite
  (technologia, technika, techniczny) faza międzymetaliczna występująca w stopach żelaza z węglem;

cena /ˈʦ̑ɛ̃na/ (n)
price, cost
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

cena czarnorynkowa /ˈʦ̑ɛ̃na ˌʧ̑arnɔrɨ̃ŋˈkɔva/ (n)
black market price
  cena towaru na czarnym rynku

cena fakturowa /ˈʦ̑ɛ̃na ˌfaktuˈrɔva/ (n)
invoice price
  cena podana na fakturze

cena ryczałtowa /ˈʦ̑ɛ̃na ˌrɨʧ̑awˈtɔva/ (n)
lump sum price
  cena płacona bez względu na rzeczywistą wielkość dostawy lub zakres wykonanych prac; cena łączna

cenić /ˈʦ̑ɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
value
  uznawać walory kogoś/czegoś

cennik /ˈʦ̑ɛ̃ɲːik/ (n)
price list
  (handel, handlowy) spis towarów wraz z ich cenami

cenny /ˈʦ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
precious, valuable
  mający dużą wartość

cenobita /ˌʦ̑ɛ̃nɔˈbʲita/ (n)
cenobite
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik prowadzący życie wspólnotowe, mieszkaniec cenobium

cenobityzm /tsˌɛnɔbʲˈitɨzm/ (n)
cenobitic monasticism, coenobitic monasticism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wspólnotowa forma życia monastycznego;

cenobium /tsɛnˈɔbjum/ (n)
cenobium
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dom zakonny cenobitów
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wspólnotowa forma życia zakonnego
coenobium
  (biologia, biologiczny) skupienie komórek glonów;

cenoman /ʦ̑ɛ̃ˈnɔ̃mãn/ (n)
Cenomanian
  (geologia, geologiczny) pierwszy, najstarszy wiek późnej kredy, trwający 99,6 – 93,5 milionów lat temu;

cenotaf /ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf/ (n)
cenotaph
  (książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

cent /ʦ̑ɛ̃nt/ (n)
cent
  (jednostka monetarna) moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa;

centaur /ˈʦ̑ɛ̃ntawr/ (n)
centaur, centaurus
  (mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

centauromachia /ˌʦ̑ɛ̃ntawrɔ̃ˈmaxʲja/ (n)
Centauromachy
  (mitologia grecka) walka centaurów z Lapitami;

centrala /ʦ̑ɛ̃nˈtrala/ (n)
headquarters
  główna siedziba jakiejś firmy lub instytucji

centralista /ˌʦ̑ɛ̃ntraˈlʲista/ (n)
centralist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik centralizmu

centralistyczny /tsˌɛntralistˈɨtʃnɨ/ (adj)
centralist
  związany z centralizmem, dotyczący centralizmu; właściwy centralizmowi

centralizacja /tsˌɛntralizˈatsja/ (n)
centralisation, centralization
  proces skupiania elementów lub prerogatyw w jednym ośrodku

centralny /ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ/ (adj)
main
  główny
central
  znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka

centriola /ʦ̑ɛ̃nˈtrʲjɔla/ (n)
centriole
  (biologia, biologiczny) organellum komórkowe o cylindrycznej strukturze odpowiedzialne za tworzenie wrzeciona podziałowego;

centrować /tsɛntrˈɔvatɕ/ (v)
center
  (technologia, technika, techniczny) ustawiać coś współosiowo
  (sport, sportowy) dośrodkowywać

centrum /ˈʦ̑ɛ̃ntrũm/ (n)
center, centre
  środkowa część czegoś
  miejsce, gdzie coś się koncentruje

centrum handlowe /tsˈɛntrum xandlˈɔvɛ/ (n)
shopping centre, mall
  (handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi

centrum kultury /tsˈɛntrum kultˈurɨ/ (n)
cultural center, cultural centre
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) instytucja prowadząca działalność społeczno-kulturalną

centryzm /ˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥/ (n)
centrism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zespół poglądów reprezentowanych przez zwolenników centrum politycznego

centurion /ʦ̑ɛ̃nˈturʲjɔ̃n/ (n)
centurion
  (starożytność) (wojskowość, wojskowy) niższy oficer, dowódca centurii;

centyl /ˈʦ̑ɛ̃ntɨl/ (n)
percentile
  (statystyka, statystyczny) wartość z przedziału od 1 do 100, która określa procent rozkładu znajdujący się poniżej lub równy danej wartości;

centymetr /ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥/ (n)
centimeter, centimetre
  miara długości; jedna setna metra;

centymetr krawiecki /ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ kraˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
tape measure
  wąska taśma pomiarowa z centymetrową podziałką

cenzura /ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura/ (n)
censorship
  kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;

cenzurowanie /tsˌɛnzurɔvˈaɲʲɛ/ (n)
censoring
  (książkowy) wystawienie cenzurek
  (urzędowy) dokonywanie cenzury, kontroli publikacji i widowisk pod kątem politycznym lub obyczajowym

cenzus /tsˈɛnzus/ (n)
qualification
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) to, co jest potrzebne, by móc korzystać z jakichś przywilejów lub praw, np. wiek, wykształcenie, majątek, zamieszkanie;

cep /ʦ̑ɛp/ (n)
flail
  (historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

cer /ʦ̑ɛr/ (n)
cerium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

ceramiczny /ˌʦ̑ɛrãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
ceramic
  wykonany z ceramiki
  związany z ceramiką, dotyczący ceramiki

ceramika /ʦ̑ɛˈrãmʲika/ (n)
ceramics
  (potocznie, potoczny) ogół produktów ceramicznych – artystycznych, użytkowych lub technicznych
  dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny;

ceremonia /ˌʦ̑ɛrɛ̃ˈmɔ̃ɲja/ (n)
ceremony
  skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd;

ceremonialny /ˌʦ̑ɛrɛ̃mɔ̃ˈɲalnɨ/ (adj)
ceremonial, ceremonious, formal
  sztywnie wynikający z etykiety, z reguł grzecznościowych
ceremonial, ceremonious
  związany z uroczystością

ceremoniarz /tsˌɛrɛmˈɔɲʲaʃ/ (n)
ceremonial
  (dawniej, dawny) zasady regulujące obchodzenie uroczystości

cerować /ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
darn
  wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

certa /ˈʦ̑ɛrta/ (n)
zarte
  (ichtiologia, ichtiologiczny) przybrzeżna ryba morska podczas tarła wędrująca do rzek;

certyfikat /ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat/ (n)
certificate
  dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia

certyfikować /tsˌɛrtɨfikˈɔvatɕ/ (v)
certify
  wydawać certyfikat, potwierdzając coś oficjalnie

cerusyt /ʦ̑ɛˈrusɨt/ (n)
cerussite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, węglan ołowiu;

ces /ʦ̑ɛs/ (n)
C-flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk c obniżony o półton;

cesarskie cięcie /ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
caesarean section, caesarian operation
  (medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha;

cesarsko /tsɛsˈarskɔ/ (adv)
imperially
  na sposób cesarski, po cesarsku

cesarstwo /ʦ̑ɛˈsarstfɔ/ (n)
empire
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

cesarz /ˈʦ̑ɛsaʃ/ (n)
emperor
  najwyższy stopień monarchiczny;

cesarzewicz /tsˌɛsaʒˈɛvitʃ/ (n)
tsesarevich
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł rosyjskiego następcy tronu

cesarzowa /ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva/ (n)
empress
  kobieta cesarz
  żona cesarza

ceses /ˈʦ̑ɛsɛs/ (n)
C double flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk c obniżony o cały ton;

cesja /tsˈɛsja/ (n)
assignment
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby

cetologia /ˌʦ̑ɛtɔˈlɔɟja/ (n)
cetology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o waleniach;

cetologiczny /ˌʦ̑ɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
cetological
  (biologia, biologiczny) związany z cetologią, dotyczący cetologii

cetyryzyna /ˌʦ̑ɛtɨrɨˈzɨ̃na/ (n)
cetirizine
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwhistaminowy, antagonista receptora H1, używany do leczenia alergii;

cewka /ˈʦ̑ɛfka/ (n)
inductor
  (elektryczność) zwój izolowanego przewodu elektrycznego, stosowany w urządzeniach elektrotechnicznych i radiotechnicznych;

cewka moczowa /ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva/ (n)
urethra
  (anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

cewnik /ˈʦ̑ɛvʲɲik/ (n)
catheter
  (medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

cewnikowanie /tsˌɛvɲikɔvˈaɲʲɛ/ (n)
catheterisation, catheterization, catheterizing
  (medycyna, medyczny) zakładanie cewnika do jam i narządów ciała w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków

cez /ʦ̑ɛs/ (n)
caesium, cesium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

cha /xa/ (interjection)
ha
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) … oznaczający śmiech

chaber /ˈxabɛr/ (n)
cornflower
  (botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Centaurea cyanus, chaber bławatek

chaber bławatek /xˈabɛr bwavˈatɛk/ (n)
bachelor's button, cornflower
  (botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea cyanus L., gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych;

chabeta /xabˈɛta/ (n)
nag, jade, dobbin, plug, crock, weed
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lichy, chudy koń

chabrowy /xaˈbrɔvɨ/ (adj)
cornflower, cornflower blue
  dotyczący chabru, należący do chabru, zrobiony z chabru, związany z chabrem

chaczapuri /xˌatʃapˈuri/ (n)
khachapuri
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy;

chadek /ˈxadɛk/ (n)
Christian democrat, member of people party, people party member
  członek bądź sympatyk chadecji

chadzać /ˈxaʣ̑aʨ̑/ (v)
frequent
  chodzić od czasu do czasu lub regularnie

chakaski /xakˈaski/ (n)
Khakas
  (językoznawstwo, językoznawczy) język chakaski;

chalcedon /xalˈʦ̑ɛdɔ̃n/ (n)
chalcedony
  (mineralogia, mineralogiczny) skrytokrystaliczna odmiana kwarcu;

chalcedoński /xˌaltsɛdˈɔɲski/ (adj)
Chalcedonian
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Chalcedonu, związany z Chalcedonem

chaldejski /xaldˈɛjski/ (adj)
Chaldean
  odnoszący się do Chaldei lub Chaldejczyków

chaldejski /xaldˈɛjski/ (n)
Chaldean
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;
  (językoznawstwo, językoznawczy) język zaliczany do grupy semickiej, którym posługuje się około 200 tysięcy zamieszkujących głównie Irak;

chalkopiryt /xˌalkɔpˈirɨt/ (n)
chalcopyrite
  (mineralogia, mineralogiczny) piryt miedziowy, siarczek miedzi i żelaza;

chalkozyn /xalkˈɔzɨn/ (n)
chalcocite
  (mineralogia, mineralogiczny) siarczek (I) miedzi, nieprzezroczysty minerał barwy ołowianoszarej, ważne źródło miedzi na użytek przemysłowy;

cham /xãm/ (n)
cad, lout
  (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm

chambre séparée /xˈambrɛ sˌɛparˈɛɛ/ (n)
private room
  odseparowany pokój w miejscu publicznym, np. w restauracji

chamicki /xãˈmʲiʦ̑ʲci/ (adj)
Hamitic
  dotyczący ludów niesemickich (głównie w odniesieniu do północnej i północno-wschodniej Afryki przed ekspansją Arabów i innych grup semickich)

chamka /ˈxãmka/ (n)
boor
  (pospolicie) ordynarna kobieta

chamsa /xˈamsa/ (n)
hamsa, hand of Fatima, hand-of-Mary
  (etnografia, etnograficzny) symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet;
pentateuch
  (literacko) pięcioksiąg

chamski /ˈxãmsʲci/ (adj)
boorish, caddish, churlish, coarse
  (pospolicie) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi

chamsko /xˈamskɔ/ (adv)
caddishly
  w sposób chamski, bezczelnie, niegrzecznie, prostacko

chamstwo /ˈxãmstfɔ/ (n)
boorishness
  zbiór cech należących do chama; brak kultury

chan /xãn/ (n)
khan
  (historia, historyczny, historycznie) głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu
chan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chińska odmiana buddyzmu, z której wywodzi się japoński zen

chandra /xˈandra/ (n)
doldrums
  (potocznie, potoczny) przygnębienie, często bez wyraźnej przyczyny;

chaos /ˈxaɔs/ (n)
chaos
  nieporządek, bezład

chaotyczny /ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
chaotic, desultory, erratic, haphazard
  będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

charakter /xaˈraktɛr/ (n)
character, personality
  (psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby

charakterologia /xˌaraktˌɛrɔlˈɔɡja/ (n)
characterology
  dział psychologii, nauka o ludzkim charakterze

charakterologiczny /xˌaraktˌɛrɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
characterological
  (psychologia, psychologiczny) związany z charakterologią, dotyczący charakterologii

charakterystycznie /xˌaraktˌɛrɨstˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
characteristically
  w sposób charakterystyczny

charakterystyczny /ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
typical, characteristic
  typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska
specific, characteristic
  wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów

charakterystyka /ˌxaraktɛˈrɨstɨka/ (n)
characterization
  opis cech właściwych komuś lub czemuś, zbiór cech charakteryzujących kogoś

charakteryzacja /ˌxaraktɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
characterisation
  (literacko) proces tworzenia postaci literackiej;
make-up, makeup
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rezultat charakteryzacji (1.1)

charakteryzować /ˌxaraktɛrɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
characterize
  cechować, być cechą
describe
  robić charakterystykę, opisywać cechy charakterystyczne
make up
  wykonywać charakteryzację
be characterize by
  odznaczać, wyróżniać się czymś
make oneself up
  wykonywać charakteryzację własnej osoby

charcik włoski /ˈxarʲʨ̑iɡ ˈvwɔsʲci/ (n)
Italian greyhound
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa z grupy chartów pochodząca z północnej Afryki;

chart /xart/ (n)
sighthound, gazehound
  (zoologia, zoologiczny) (kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;

chart afrykański /ˈxart ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
Azawakh
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa krótkowłosego pochodząca z północnej Afryki;

charytatywnie /xˌarɨtatˈɨvɲʲɛ/ (adv)
charitably, eleemosynarily
  nie pobierając wynagrodzenia

charytatywny /ˌxarɨtaˈtɨvnɨ/ (adj)
charitable
  dobroczynny, wspierający biednych, potrzebujących i zagrożonych marginalizacją w życiu społecznym

charyzma /xaˈrɨzma/ (n)
charisma
  cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie

charyzmat /xarˈɨzmat/ (n)
charisma
  (teologia, teologiczny) szczególny dar otrzymywany przez człowieka od Ducha Świętego;

charyzmatyczny /xˌarɨzmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
charismatic
  (socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obdarzony charyzmatami, związany z charyzmatami

charyzmatyk /xˌarɨzmˈatɨk/ (n)
charismatic
  (teologia, teologiczny) członek ewangelikalnego Kościoła charyzmatycznego
  (teologia, teologiczny) członek wspólnoty charyzmatycznej
  (teologia, teologiczny) ktoś obdarzony charyzmatami;

chasmofit /xasmˈɔfit/ (n)
chasmophyte
  (botanika, botaniczny) roślina korzystająca z gleby powstającej w szczelinach skał

chasyd /ˈxasɨt/ (n)
Hassid
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chasydyzmu

chasydyzm /xasˈɨdɨzm/ (n)
Hasidism, Hasidic Judaism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;

chasydzki /xasˈɨtski/ (adj)
Chassidic, Hassidic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z chasydem, dotyczący chasyda lub chasydyzmu

chaszcze /xˈaʃtʃɛ/ (n)
thicket
  gęste krzaki lub zarośla

chat /xat/ /ʧ̑at/ (n)
chat
  (informatyka, informatyczny) (zobacz) czat

chata /ˈxata/ (n)
hut, cottage, cabin, shack
  drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach

chatroom /xatrˈɔɔm/ (n)
chatroom
  (informatyka, informatyczny) wirtualna przestrzeń, gdzie odbywają się rozmowy uczestników czatu na określony temat lub grupujące użytkowników o podobnym profilu

chazan /xˈazan/ (n)
chazan, chazzan, hazan, hazzan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (w judaizmie) kantor synagogi, urzędnik synagogalny

chazarski /xazˈarski/ (adj)
Khazar
  związany z Chazarami

chałka /ˈxawka/ (n)
challah
  słodki, pleciony pszenny chleb;

chałupa /xaˈwupa/ (n)
cottage, hut, shanty
  wiejski budynek mieszkalny, zwykle prymitywny

chałwa /ˈxawva/ (n)
halva
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych;

chcieć /xʲʨ̑ɛ̇ʨ̑/ (modal)
want, like
  odczuwać chęć zrobienia czegoś

chcieć dobrze /ˈxʲʨ̑ɛ̇ʥ̑ ˈdɔbʒɛ/ (v)
mean well
  mieć dobre intencje (często (ironicznie)); wymawiane najczęściej po fakcie, gdy efekt czyjegoś działania jest mizerny lub całkowicie negatywny, mimo rzekomo dobrych intencji

chcieć gwiazdki z nieba /ˈxʲʨ̑ɛ̇ʥ̑ ˈɡvʲjastʲci ˈzʲ‿ɲɛba/ (idiom)
to ask for the moon
  chcieć za dużo; mieć marzenia niemożliwe do zrealizowania

chciwie /ˈxʲʨ̑ivʲjɛ/ (adv)
greedily
  w sposób charakteryzujący się chciwością

chciwiec /xtɕˈivʲɛts/ (n)
barracuda, cormorant, coveter, grabber, moneygrubber
  (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek chcący jak najwięcej zysku tylko dla siebie

chciwość /ˈxʲʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
greed, cupidity, avarice, covetousness
  silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

chciwy /ˈxʲʨ̑ivɨ/ (adj)
greedy, avaricious, acquisitive, covetous, parsimonious
  taki, który odznacza się chciwością

cheddar /ˈʧ̑ɛdar/ (n)
Cheddar, cheddar
  (spożywczy) twardy, dojrzewający żółty ser podpuszczkowy z mleka krowiego, o lekko kwaskowatym, orzechowym smaku;

cheder /ˈxɛdɛr/ (n)
cheder, heder
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) elementarna szkoła żydowska o charakterze religijnym, przeznaczona dla chłopców, utrzymywana przez gminę religijną;

cheeseburger /xˌɛɛsɛbˈurɡɛr/ (n)
cheeseburger
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) hamburger serwowany z plastrem żółtego sera;

chemia /ˈxɛ̃mʲja/ (n)
chemistry
  nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

chemia organiczna /ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na/ (n)
organic chemistry
  dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;

chemicznie /xɛ̃ˈmʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
chemically
  w sposób odnoszący się do chemii

chemiczny /xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
chemical
  związany z chemią

chemigraficzny /xˌɛmiɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
chemigraphic
  związany z chemigrafią, dotyczący chemigrafii

chemik /ˈxɛ̃mʲik/ (n)
chemist
  specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

chemikalia /ˌxɛ̃mʲiˈkalʲja/ (n)
chemical
  preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne

chemiluminescencja /ˌxɛ̃mʲilũmʲĩnɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
chemiluminescence
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) świecenie wywołane reakcją chemiczną;

chemioterapia /ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja/ (n)
chemotherapy
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

chemosynteza /xˌɛmɔsɨntˈɛza/ (n)
chemosynthesis
  (biologia, biologiczny) proces przyswajania dwutlenku węgla w oparciu o energię pochodzącą nie ze światła, ale z utleniania prostych związków organicznych lub metanu; występuje u niektórych grzybów i bakterii;

chemotaksja /ˌxɛ̃mɔˈtaksʲja/ (n)
chemotaxis
  (biologia, biologiczny) ruch drobnych organizmów lub komórek (np. leukocytów czy plemników) w określonym kierunku pod wpływem różnej wielkości stężenia danej substancji chemicznej w różnych miejscach;

chemotropiczny /xˌɛmɔtrɔpˈitʃnɨ/ (adj)
chemotropic
  (biologia, biologiczny) związany z chemotropizmem, dotyczący chemotropizmu

chemotropizm /ˌxɛ̃mɔˈtrɔpʲism̥/ (n)
chemotropism, chemo-tropism
  (botanika, botaniczny) reakcja ruchowa roślin w odpowiedzi na czynnik chemiczny;

chepresz /ˈxɛprɛʃ/ (n)
khepresh
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie nakrycie głowy faraonów wykonane z niebieskiego płótna lub skóry, ozdobione z przodu ureuszem, używane podczas bitew i ceremonii

cherlak /xˈɛrlak/ (n)
weakling
  człowiek chorowity, słabowity

chermoula /xˌɛrmɔˈula/ (n)
chermoula
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj marynaty pochodzącej z krajów Maghrebu, której podstawowymi składnikami są liście kolendry, czosnek i kumin rozprowadzone w oliwie i soku cytrynowym;

cherub /ˈxɛrup/ (n)
cherub
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) (zobacz) cherubin

cherubin /xɛˈrubʲĩn/ (n)
cherub
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w tradycji judeochrześcijańskiej potężne anioły, często w bezpośredniej bliskości Boga;

chester /ˈʧ̑ɛstɛr/ (n)
cheshire cheese
  twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający, o ostrym, pikantnym smaku

chełpliwość /xɛwplˈivɔɕtɕ/ (n)
boastfulness
  wyniosłość, buta

chełpliwy /xɛwplˈivɨ/ (adj)
boastful
  skłonny do przechwalania się i wynoszenia nad innych

chi /xʲi/ (n)
chi
  nazwa dwudziestej drugiej litery alfabetu greckiego, χ;

chiaroscuro /hjˌarɔstsˈurɔ/ (n)
chiaroscuro
  (sztuka) rozłożenie światła i cienia na obrazie

chiastolit /xʲjaˈstɔlʲit/ (n)
chiastolite
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana andaluzytu;

chief /ʧ̑ʲif/ (n)
chief
  główny mechanik na statku

chihuahua /ˌxʲixu<sup>w</sup>aˈxu<sup>w</sup>a/ (n)
chihuahua
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów do towarzystwa;

chili /tʃˈili/ (n)
chilli pepper
  owoc jednej z odmian papryki rocznej o bardzo ostrym smaku;

chilijski /ʧ̑ʲiˈlʲijsʲci/ (adj)
Chilean
  odnoszący się do państwa Chile

chimera /xʲĩˈmɛra/ (n)
chimera
  (biologia, biologiczny) organizm składający się z tkanek o różnych genotypach;
illusion, phantasm, phantom
  (przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, fantastycznego, wymyślonego
caprice, whim
  (przenośnie, przenośnia) kaprys, wybryk, zachcianka, dziwactwo

chimeryczny /çˌimɛrˈɨtʃnɨ/ (adj)
chimerical, chimeric
  nierealny, niemożliwy do urzeczywistnienia
  zmienny, kapryśny

china /çˈina/ (n)
china
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj talerza perkusyjnego, wydający charakterystyczny, jasny, ostry dźwięk;

chinina /xʲĩˈɲĩna/ (n)
quinine
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

chip /ʧ̑ʲip/ (n)
chip
  (elektronika, elektroniczny) układ scalony

chips /ʧ̑ʲips/ (n)
chip, crisp, potato chip
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;

chipset /tʃˈipsɛt/ (n)
chipset
  (elektronika, elektroniczny) grupa specjalistycznych układów scalonych, przeznaczonych do wspólnej pracy;

chiralny /çirˈalnɨ/ (adj)
chiral
  (chemia, chemiczny) taki, który wraz z innym są dla siebie odbiciami lustrzanymi

chiromancja /çˌirɔmˈantsja/ (n)
chiromancy, palmistry
  (ezoteryka) sztuka wróżenia i odczytywania charakteru człowieka z bruzd na jego dłoniach

chiromanta /çˌirɔmˈanta/ (n)
palmist
  (ezoteryka) wróżbita zajmujący się chiromancją, czytający przyszłość z rąk

chiropterolog /ˌxʲirɔptɛˈrɔlɔk/ (n)
chiropterologist
  (zoologia, zoologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem nietoperzy
  (zoologia, zoologiczny) specjalistka w dziedzinie chiropterologii

chiropterologia /ˌxʲirɔptɛrɔˈlɔɟja/ (n)
chiropterology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o nietoperzach;

chirurg /ˈxʲirurk/ (n)
surgeon
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

chirurg dziecięcy /ˈxʲirurʲɟ ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nʦ̑ɨ/ (n)
pediatric surgeon
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami u dzieci

chirurg naczyniowy /ˈxʲirurk ˌnaʧ̑ɨ̃ˈɲɔvɨ/ (n)
vascular surgeon
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami naczyń krwionośnych i chłonnych

chirurg onkologiczny /ˈxʲirurk ˌɔ̃ŋkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
oncological surgeon
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami z zakresu chirurgii onkologicznej

chirurg plastyczny /ˈxʲirurk plaˈstɨʧ̑nɨ/ (n)
plastic surgeon
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami z zakresu chirurgii plastycznej

chirurg stomatologiczny /ˈxʲirurk ˌstɔ̃matɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
dental surgeon
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami z zakresu chirurgii stomatologicznej

chirurgia /xʲiˈrurʲɟja/ (n)
surgery
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

chirurgia kosmetyczna /xʲiˈrurʲɟja ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑na/ (n)
plastic surgery
  (medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgia plastyczna /xʲiˈrurʲɟja plaˈstɨʧ̑na/ (n)
plastic surgery
  (medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgiczny /ˌxʲirurʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
surgical
  związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

chitozan /çitˈɔzan/ (n)
chitosan
  (biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;

chityna /çitˈɨna/ (n)
chitin
  (biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;

chitynowy /çˌitɨnˈɔvɨ/ (adj)
chitinous
  związany z chityną, dotyczący chityny, składający się z chityny

chińczyk /ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
ludo
  gra planszowa dla 2-4 osób;

chiński /ˈxʲĩj̃sʲci/ (adj)
Chinese
  odnoszący się do Chin lub Chińczyków

chiński /ˈxʲĩj̃sʲci/ (n)
Chinese, the Chinese language
  język urzędowy w Chinach;

chlamydospora /ˌxlãmɨdɔˈspɔra/ (n)
chlamydospore
  (biologia, biologiczny) grubościenny zarodnik przetrwalnikowy powstający ze strzępek grzybni;

chlapa /xlˈapa/ (n)
slush
  błoto i mokry śnieg

chlapacz /xlˈapatʃ/ (n)
mudguard
  (potocznie, potoczny) osłona z tyłu koła służąca do zabezpieczania pojazdu przed bryzgami wody, błota

chleb /xlɛp/ (n)
bread
  pieczywo z mąki, wody i drożdży;

chleb pokładny /xlˈɛp pɔkwˈadnɨ/ (n)
shew bread, shew-bread, shewbread, showbread
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjne przaśne pieczywo składane Bogu w świątyni w charakterze bezkrwawej ofiary, zgodnie z nakazem prawa mojżeszowego, co szabat w liczbie dwunastu;

chleb świętojański /ˈxlɛpʲ ˌɕfʲjɛ̃ntɔˈjä̃j̃sʲci/ (n)
carob
  (botanika, botaniczny) Ceratonia siliqua, śródziemnomorskie drzewo o błyszczących, twardych liściach i jadalnych strąkach;

chlebak /ˈxlɛbak/ (n)
breadbox
  średniej wielkości pojemnik, w którym przechowuje się pieczywo;

chlew /xlɛf/ (n)
pigsty
  pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno

chlewnia /ˈxlɛvʲɲa/ (n)
piggery, swinery
  budynek do przemysłowej hodowli świń
  przedsiębiorstwo przemysłowej hodowli świń

chlor /xlɔr/ (n)
chlorine
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

chlorek /ˈxlɔrɛk/ (n)
chloride
  (chemia, chemiczny) sól kwasu solnego;

chlorek sodu /ˈxlɔrɛk ˈsɔdu/ (n)
sodium chloride
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;

chlormetyna /ˌxlɔrmɛˈtɨ̃na/ (n)
2 chloro- N N methyl- ethanamine, HN-2, HN2, chlormethine, mechlorethamine, mustine
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) (wojskowość, wojskowy) toksyczny związek organiczny, parzący bojowy środek trujący z grupy iperytów azotowych, pierwszy lek przeciwnowotworowy stosowany od lat 40. XX wieku, obecnie praktycznie nieużywany w medycynie;

chloro- /ˈxlɔrɔ/ (prefix)
chlor-, chloro-
  (chemia, chemiczny) przedrostek w nazwie związku organicznego w nomenklaturze chemicznej wskazujący na obecność atomu chloru w cząsteczce

chloroaceton /ˌxlɔrɔaˈʦ̑ɛtɔ̃n/ (n)
acetonyl chloride, chloroacetone, chloropropanone
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy ketonów, chlorowa pochodna acetonu, trujący lakrymator;

chlorobenzalomalononitryl /xlˌɔrɔbˌɛnzalˌɔmalˌɔnɔɲˈitrɨl/ (n)
CS gas, chlorobenzalmalononitrile
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) organiczny związek chemiczny stosowany jako drażniący bojowy środek trujący

chlorofil /xlɔˈrɔfʲil/ (n)
chlorophyll, chlorophyl
  organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;

chloroform /xlɔˈrɔfɔrm/ (n)
chloroform
  (chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

chloromelanit /ˌxlɔrɔ̃mɛˈlãɲit/ (n)
chloromelanite
  (mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) odmiana jadeitu o barwie ciemnozielonej prawie wpadającej w czerń, zawzawierająca znaczny procent żelaza

chlorosarin /ˌxlɔrɔˈsarʲĩn/ (n)
chlorosarin
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek fosforoorganiczny z grupy chlorofosfonianów, bezpośredni prekursor sarinu;

chlorować /xlɔrˈɔvatɕ/ (v)
chlorinate
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) traktować coś chlorem lub związkiem, który wydziela chlor

chlorowy /xlɔrˈɔvɨ/ (adj)
chloric
  (chemia, chemiczny) dotyczący chloru, związany z chlorem, zawierający chlor

chlup /xlup/ (interjection)
splash
  odgłos uderzania wody o coś
  odgłos wpadania czegoś do cieczy lub błota

chlusnąć /ˈxlusnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
slosh
  z rozmachem rozlać, rozchlapać lub rozbryzgać ciecz

chmara /ˈxmara/ (n)
swarm
  nagromadzenie latających owadów, rzadziej ptaków

chmiel /xmʲjɛl/ (n)
hop
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)

chmielowy /xmʲjɛˈlɔvɨ/ (adj)
hop
  związany z chmielem

chmura /ˈxmura/ (n)
cloud
  (meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;
  (informatyka, informatyczny) model przetwarzania oparty na użytkowaniu usług dostarczonych przez zewnętrzne organizacje;

chmurny /xmˈurnɨ/ (adj)
sombre
  będący źródłem niepokoju
cloudy, overcast
  pokryty chmurami
sombre, gloomy, troubled
  sprawiający ponure wrażenie

chochla /ˈxɔxla/ (n)
ladle, dipper
  duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;

chociaż /ˈxɔʨ̑aʃ/ (conjunction)
although, even though, though
  robić coś pomimo jakiegoś niekorzystnego faktu lub nie robić mimo sprzyjającego

chociaż /ˈxɔʨ̑aʃ/ (particle)
at least
  przynajmniej, bodaj, choć, co najmniej

chodnik /ˈxɔdʲɲik/ (n)
gallery
  (górnictwo, górniczy) wydrążony tunel w kopalni;
floorcloth, rug
  długi dywan do przykrywania tylko miejsca, po którym się chodzi;
pavement, sidewalk
  wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

chodzenie /xɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
go out, see
  (potocznie, potoczny) pozostawanie w bliskiej zażyłości emocjonalnej o podłożu seksualnym z drugą osobą, bez formalnego zobowiązania
walking
  poruszanie się pieszo

chodzić /ˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
go out
  (potocznie, potoczny) spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku
come on
  (tryb rozkazujący) chodź, chodźmy, chodźcie → (potocznie, potoczny) zachęta do zrobienia czegoś
  (tryb rozkazujący) chodź, chodźmy, chodźcie → podejdź (podejdźcie, podejdźmy); idź (idźcie, idźmy) za mną
work
  o mechanizmie: działać, pracować
go
  poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce
walk
  poruszać się za pomocą nóg
attend
  uczęszczać regularnie na jakieś zajęcia

chodzić z głową w chmurach /ˈxɔʥ̑iʥ̑ ˈz‿ɡwɔvɔ̃w̃ ˈf‿xmurax/ (v)
have ones head in the clouds
  być rozkojarzonym, roztrzepanym, nieobecnym, rozmarzonym

choina /xɔˈina/ (n)
Scots pine
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus sylvestris L., gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny sosnowatych
hemlock
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tsuga Carriere, rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji;

choinka /xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka/ (n)
Christmas tree
  choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

cholangiopankreatografia /xˌɔlaŋɡʲˌɔpaŋkrˌɛatɔɡrˈafja/ (n)
cholangiopancreatography
  (medycyna, medyczny) obrazowe badanie dróg żółciowych i trzustki

cholecystektomia /ˌxɔlɛʦ̑ɨstɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
cholecystectomy
  (medycyna, medyczny) zabieg wycięcia pęcherzyka żółciowego;

cholera /xɔˈlɛra/ (interjection)
dammit, shit
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie

cholera /xɔˈlɛra/ (n)
cholera
  (medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;

cholerny /xɔˈlɛrnɨ/ (adj)
bloody, dratted
  (potocznie, potoczny) wstrętny, przeklęty, zły; wzbudzający gniew, zdenerwowanie

choleryk /xɔˈlɛrɨk/ (n)
choleric person
  człowiek o gwałtownym, wybuchowym usposobieniu

cholesterol /ˌxɔlɛˈstɛrɔl/ (n)
cholesterol
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

chomer /xˈɔmɛr/ (n)
homer
  (starożytność) (metrologia, metrologiczny) bliskowschodnia jednostka objętości ciał sypkich i płynów;

chomik /ˈxɔ̃mʲik/ (n)
hamster
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae;

chomofit /xɔmˈɔfit/ (n)
chomophyte
  (botanika, botaniczny) roślina korzystająca z warstewki gleby na powierzchni skały

chomąto /xɔmˈɔntɔ/ (n)
horse collar
  część uprzęży zaprzęgowej w formie obręczy zakładanej zwierzęciu na szyję;

chondromalacja /ˌxɔ̃ndrɔ̃maˈlaʦ̑ʲja/ (n)
chondromalacia, CMP
  (medycyna, medyczny) choroba prowadząca do destrukcji tkanki chrzęstnej, najczęściej występująca w obrębie stawu kolanowego;

choreograf /ˌxɔrɛˈɔɡraf/ (n)
choreographer
  (choreografia, choreograficzny) realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego

choreografia /ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja/ (n)
choreography
  (choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

choreograficzny /xˌɔrɛˌɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
choreographic
  związany z układem tańca, choreografią, choreografami

choroba /xɔˈrɔba/ (n)
illness, sickness, disease
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

choroba Alzheimera /xɔˈrɔba ˌːlʦ̑xajˈmɛra/ (n)
Alzheimer's disease, Alzheimer
  (medycyna, medyczny) postępująca choroba układu nerwowego człowieka;

choroba Creutzfeldta-Jakoba /xɔˈrɔba ˌkrɔjʦ̑fɛlda‿jaˈkɔba/ (n)
disease
  (medycyna, medyczny) jedna z chorób mózgu;

choroba Heinego-Medina /xɔrˈɔba xˌɛinˈɛɡɔmɛdʲˈina/ (n)
infantile paralysis, polio, poliomyelitis
  (medycyna, medyczny) choroba, którą powoduje wirus polio, objawiająca się często porażeniem mięśni

choroba Parkinsona /xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na/ (n)
Parkinson's disease, shaking palsy
  (medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;

choroba cywilizacyjna /xɔˈrɔba ˌʦ̑ɨvʲilʲizaˈʦ̑ɨjna/ (n)
disease of affluence
  globalnie szerząca się, jedna z powszechnie znanych chorób spowodowanych rozwojem cywilizacji;

choroba lokomocyjna /xɔˈrɔba ˌlɔkɔ̃mɔˈʦ̑ɨjna/ (n)
kinetosis, motion sickness, travel sickness
  (medycyna, medyczny) schorzenie wywołane podczas poruszania się dowolnymi środkami transportu;

choroba morska /xɔˈrɔba ˈmɔrska/ (n)
seasickness
  (medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku

choroba niedokrwienna serca /xɔrˈɔba ɲʲˌɛdɔkrfʲˈɛnna sˈɛrtsa/ (n)
coronary artery disease, ischemic heart disease
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych będących następstwem przewlekłego stanu niedostatecznego zaopatrzenia komórek mięśnia sercowego w tlen i substancje odżywcze, w konsekwencji często doprowadzająca do dusznicy bolesnej, a także zawału mięśnia sercowego;

choroba popromienna /xɔrˈɔba pˌɔprɔmjˈɛnna/ (n)
radiation sickness
  (medycyna, medyczny) zespół negatywnych skutków w organizmie na skutek nadmiernego radioaktywnego napromieniowania;

choroba psychiczna /xɔrˈɔba psɨçˈitʃna/ (n)
mental disorder, mental illness
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie w psychice będące źródłem cierpienia lub utrudnień w funkcjonowaniu społecznym;

choroba von Willebranda /xɔˈrɔba ˈfɔ̃n ˌvʲilɛˈbrãnda/ (n)
von Willebrand disease
  (medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach;

choroba wrzodowa /xɔˈrɔba vʒɔˈdɔva/ (n)
peptic ulcer disease
  (medycyna, medyczny) obecność wrzodów trawiennych w błonie śluzowej żołądka lub dwunastnicy;

choroba wysokościowa /xɔrˈɔba vˌɨsɔkɔɕtɕˈɔva/ (n)
altitude sickness, AMS, acute mountain sickness
  (medycyna, medyczny) dolegliwość fizjologiczna związana ze zmianą wysokości miejsca pobytu;

chorobliwość /xˌɔrɔblˈivɔɕtɕ/ (n)
morbidity
  odbieganie od stanu prawidłowego

chorobliwy /ˌxɔrɔˈblʲivɨ/ (adj)
abnormal
  (przenośnie, przenośnia) o cechach mocno nieprawidłowych
morbid, unhealthy
  znamionujący chorobę

chorobotwórczość /ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
pathogenicity
  (medycyna, medyczny) zdolność do wywoływania chorób;

chorobotwórczy /ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɨ/ (adj)
causal, pathogenic
  (medycyna, medyczny) wywołujący chorobę

chorograficzny /xˌɔrɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
chorographic
  (geografia, geograficzny) związany z chorografią, dotyczący chorografii

chorować /xɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
ail, lie sick, suffer
  cierpieć z powodu choroby, mieć jakąś chorobę, być chorym

chorowity /ˌxɔrɔˈvʲitɨ/ (adj)
sickly
  często chorujący; skłonny do chorób; mający słabe zdrowie

chorta /ˈxɔrta/ (n)
horta
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typowo grecka potrawa z mieszanki duszonych lub surowych zielonych warzyw liściastych i ziół

chorwacki /xɔrˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
Croatian
  związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

chory /ˈxɔrɨ/ (adj)
sick
  (potocznie, potoczny) dziwaczny, nienormalny
ill, sick
  dotknięty chorobą

chory /ˈxɔrɨ/ (n)
patient
  osoba dotknięta chorobą

chowany /xɔˈvãnɨ/ (n)
hide-and-seek, hide and seek
  dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka;

chować /ˈxɔvaʨ̑/ (v)
raise, breed, bring up
  pielęgnować, wychowywać
conceal, hide, stow
  ukrywać kogoś / coś przed kimś
bury, inter
  grzebać zmarłych

chować głowę w piasek /ˈxɔvaʥ̑ ˈɡwɔvɛ ˈf‿pʲjasɛk/ (v)
bury one's head in the sand
  (przenośnie, przenośnia) uciekać przed czymś, unikać czegoś

choćby /ˈxɔʥ̑bɨ/ (conjunction)
even, say
  spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji
even if, even though
  spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego

choćby /ˈxɔʥ̑bɨ/ (particle)
for instance, say
  partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji
as much as, even, if only
  partykuła wskazująca na dolne ograniczenie jakiejś wielkości lub intensywności jakiegoś zjawiska

chrabąszcz kasztanowy /xrˈabɔ̃ʃtʃ kˌaʃtanˈɔvɨ/ (n)
forest cockchafer
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Melolontha hippocastani, gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych;

chrapanie /xraˈpãɲɛ/ (n)
snoring
  o ludziach hałaśliwe charczenie w czasie snu

chrapać /ˈxrapaʨ̑/ (v)
snore
  oddychać w trakcie snu charcząc

chrapliwy /xraplˈivɨ/ (adj)
guttural, hoarse, throaty
  przypominający chrapanie

chrobot /ˈxrɔbɔt/ (n)
scrape
  niski odgłos drapania, gryzienia, odgłos działania metalowego mechanizmu

chrom /xrɔ̃m/ (n)
chromium, chrome
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

chromatyczny /xrˌɔmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
chromatic
  (fizyka, fizyczny) (sztuka) mający wiele barw; związany z barwami; zdolny do rozdziału kolorów widma poprzez załamanie światła
accidental
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydobywający barwę muzyki poprzez postępowanie kolejno półtonami

chromatyna /ˌxrɔ̃maˈtɨ̃na/ (n)
chromatin
  (biologia, biologiczny) włóknista substancja występująca w jądrze komórkowym;

chromolitograficzny /xrˌɔmɔlˌitɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
chromolithographic
  (sztuka) (drukarstwo, drukarski) związany z chromolitografią, wykonany w technice chromolitografii

chromoplast /xrɔ̃ˈmɔplast/ (n)
chromoplast
  (botanika, botaniczny) barwny plastyd, nieaktywny w procesie fotosyntezy;

chromosfera /ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra/ (n)
chromosphere
  (astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

chromosferyczny /xrˌɔmɔsfɛrˈɨtʃnɨ/ (adj)
chromospheric
  (astronomia, astronomiczny) związany z chromosferą, dotyczący chromosfery

chromosom /xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m/ (n)
chromosome
  (biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce;

chromosomowy /xrˌɔmɔsɔmˈɔvɨ/ (adj)
chromosomal
  (biologia, biologiczny) związany z chromosomem, dotyczący chromosomów

chromowy /xrɔmˈɔvɨ/ (adj)
chrome, chromic
  związany z chromem, dotyczący chromu, zrobiony z chromu

chronicznie /xrɔɲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
chronically
  w sposób chroniczny

chroniczny /xrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
chronic
  (medycyna, medyczny) długotrwały

chronić /ˈxrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
protect, shelter
  bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

chronologia /ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
chronology
  następstwo, kolejność zdarzeń

chronologiczny /xrˌɔnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
chronological
  (książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

chronometr /xrɔnˈɔmɛtr/ (n)
chronometer, timekeeper
  (metrologia, metrologiczny) bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji;

chronometria /ˌxrɔ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
chronometry
  nauka o pomiarze czasu

chrononauta /ˌxrɔ̃nɔ̃ˈnawta/ (n)
chrononaut
  (literacko) podróżnik w czasie

chropowaty /ˌxrɔpɔˈvatɨ/ (adj)
rough, coarse, rugged, harsh, scabrous, gnarled
  z powierzchnią pełną drobnych wypukłości

chruścik /ˈxruɕʨ̑ik/ (n)
caddis-fly
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;

chrypka /ˈxrɨpka/ (n)
hoarseness, hoarse voice
  (medycyna, medyczny) zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań

chrystadelfiański /ˌxrɨstadɛlˈfʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
Christadelphian
  dotyczący chrystadelfianów

chrystianizacja /ˌxrɨstʲjä̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
christianization
  (historia, historyczny, historycznie) narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; (także, też) proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie;

chrystianizowanie /xrˌɨstjaɲˌizɔvˈaɲʲɛ/ (n)
christianization
  (historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) zaprowadzanie chrześcijaństwa

chrystianizować /xrˌɨstjaɲizˈɔvatɕ/ (v)
Christianize, Christianise
  (historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) zaprowadzać chrześcijaństwo

chrystogram /xrɨstˈɔɡram/ (n)
Christogram
  (sztuka) (teologia, teologiczny) monogram symbolizujący Chrystusa w formie akronimu;

chrystolog /xrɨstˈɔlɔk/ (n)
christologist
  (teologia, teologiczny) badacz, specjalista w chrystologii

chrystologia /xrˌɨstɔlˈɔɡja/ (n)
christology
  (teologia, teologiczny) nauka dotycząca osoby Jezusa Chrystusa i doktryny z nim związanej, centralny traktat teologii dogmatycznej;

chrystologiczny /xrˌɨstɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
Christological
  (teologia, teologiczny) związany z chrystologią

chryzantema /ˌxrɨzãnˈtɛ̃ma/ (n)
chrysanthemum, asphodel
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

chryzopraz /xrɨˈzɔpras/ (n)
chrysoprase
  (mineralogia, mineralogiczny) zielony minerał, odmiana chalcedonu;

chrzan /xʃãn/ (n)
horseradish
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku (1.2)
  (potocznie, potoczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., chrzan pospolity
  (botanika, botaniczny) Armoracia P. Gaertn., rodzaj bylin z rodziny kapustowatych;

chrzan pospolity /xʃˈan pˌɔspɔlˈitɨ/ (n)
horseradish
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku (1.1)
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., gatunek rośliny z rodziny kapustowatych, uprawiana jako przyprawa;

chrzciciel /xʃtɕˈitɕɛl/ (n)
baptist
  osoba chrzcząca

chrzcielnica /xʃʲʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
baptistery
  (architektura, architektoniczny) część kościoła, gdzie dokonuje się chrztu
font, baptismal font, baptismal bowl
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;

chrzcielny /xʃtɕˈɛlnɨ/ (adj)
baptismal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze chrztem

chrzciny /xʃtɕˈinɨ/ (n)
baptism
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu

chrzcić /xʃtɕˈitɕ/ (v)
baptize
  (kościelny) udzielać komuś sakramentu chrztu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (dawniej, dawny) czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością

chrzest /xʃɛst/ (n)
naming
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) uroczyste nadanie nazwy statkowi
baptism, christening
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

chrzest bojowy /ˈxʃɛzd bɔˈjɔvɨ/ (n)
baptism of fire, battle inoculation
  (przenośnie, przenośnia) wystąpienie gdzieś pierwszy raz
  pierwszy bój, pierwsza walka lub bitwa

chrzest równikowy /xʃˈɛst rˌuvɲikˈɔvɨ/ (n)
line crossing ceremony
  (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rytuał na jednostce pływającej dla osób pierwszy raz przepływających przez równik;

chrześcijanin /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn/ (n)
Christian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa

chrześcijański /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
Christian
  związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami

chrześcijaństwo /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ/ (n)
Christianity, Christendom
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

chrześniaczka /xʃɛɕɲʲˈatʃka/ (n)
godchild, goddaughter
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) córka chrzestna

chrześniak /xʃˈɛɕɲʲak/ (n)
godchild, godson
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) syn chrzestny

chrześnica /xʃɛɕɲˈitsa/ (n)
godchild, goddaughter
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) córka chrzestna

chrząknięcie /xʃɔ̃ŋʲcˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
grunt
  (rzeczownik odczasownikowy) od: chrząknąć

chrząstka /ˈxʃɔ̃w̃stka/ (n)
cartilage
  (anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;
gristle
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sprężysty i zbity twór w pokarmie mięsnym, często nie konsumowana

chrząstkowaty /xʃˌɔ̃stkɔvˈatɨ/ (adj)
cartilaginous
  (biologia, biologiczny) posiadający chrząstki

chrząszcz /xʃɔ̃w̃ʃʧ̑/ (n)
beetle
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;
Beetle
  (rzadki, rzadko używany) (motoryzacja) (potocznie, potoczny) jeden z modeli Volkswagena

chrzęst /xʃɛ̃w̃st/ (n)
crunch
  odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzyt, chrupot

chrzęstnoszkieletowy /ˈxʃɛ̃w̃stnɔˌʃʲcɛlɛˈtɔvɨ/ (adj)
cartilaginous
  taki, którego szkielet zbudowany jest z chrząstek

chrzęścić /ˈxʃɛ̃w̃ɕʨ̑iʨ̑/ (v)
crunch, grit
  wydawać odgłos tarcia o coś, kruszenia, łamania; zgrzytać

chuchro /ˈxuxrɔ/ (n)
weakling
  człowiek słaby, mizerny lub chorowity

chude lata /ˈxudɛ ˈlata/ (idiom)
lean years
  czas niedostatku, biedy, braków materialnych

chudość /ˈxudɔɕʨ̑/ (n)
leanness
  stan bycia chudym

chudy /ˈxudɨ/ (adj)
skinny, thin
  o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości

chudzielec /xudʑˈɛlɛts/ (n)
weed
  (potocznie, potoczny) chudy człowiek

chuj /xuj/ (interjection)
bugger, damn, darn, dash it, fuck, shit
  (wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknik, gdy coś się nie udało, nie wyszło, poszło nie po naszej myśli

chuj /xuj/ (n)
dick, cock, prick, pecker
  (wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek
dick
  (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) wysoce obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

chuj ci w dupę /xˈuj tɕi w dˈupɛ/ (interjection)
fuck you
  (wulgarnie, wulgaryzm) …wskazująca wyraźny brak zainteresowania kimś, chęć odcięcia się od jakiejś sprawy nic mnie nie obchodzisz, mam ciebie dość, nie będę się tobą przejmować, rób co chcesz

chuj go wie /xˈuj ɡˈɔ vʲˈɛ/
fuck knows
  (związek frazeologiczny) (wulgarnie, wulgaryzm) nie wiem, nie wiadomo, trudno powiedzieć

chuj z tym /ˈxuj ˈs‿tɨ̃m/ (interjection)
the hell with it
  (wulgarnie, wulgaryzm) oznaczające, że coś jest nieistotne, nieważne, błahe

chuligan /xulˈiɡan/ (n)
hooligan
  człowiek naruszający porządek publiczny, skłonny do wszczynania burd;

chupacabra /xˌupatsˈabra/ (n)
chupacabra
  stworzenie pojawiające się w latynoamerykańskim folklorze i legendach miejskich, któremu przypisuje się wysysanie krwi zwierząt inwentarskich;

churn /xˈurn/ (n)
churn
  (środowiskowy) (telekomunikacja) (bankowość, bankowy) odejście klienta (klientów), zaprzestanie korzystania z usługi danej firmy

chusteczka /xuˈstɛʧ̑ka/ (n)
handkerchief, tissue
  niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

chusteczka do nosa /xustˈɛtʃka dɔ nˈɔsa/ (n)
handkerchief, hanky
  kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

chustka /ˈxustka/ (n)
handkerchief, tissue
  chusteczka do nosa
cloth, headscarf, kerchief, scarf
  okrycie głowy

chutor /xˈutɔr/ (n)
farmstead, khutor
  (historia, historyczny, historycznie) odosobniona zagroda wiejska na słabo zaludnionych obszarach Rosji lub Ukrainy
khutor
  (historia, historyczny, historycznie) przysiółek stanicy kozackiej na ukraińskich stepach

chwalba /xfˈalba/ (n)
praise
  (dawniej, dawny) uwielbienie, chwalenie

chwalebnie /xfalˈɛbɲʲɛ/ (adv)
gloriously
  w sposób chwalebny

chwalebny /xfaˈlɛbnɨ/ (adj)
commendable, laudable, meritorious, praiseworthy
  godny pochwały

chwalipięta /ˌxfalʲiˈpʲjɛ̃nta/ (n)
blowhard, boaster
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto stale się czymś chwali

chwalić /ˈxfalʲiʨ̑/ (v)
glorify, praise
  (przestarzałe, przestarzały) czcić, wielbić
praise, glorify
  mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze
boast
  podkreślać swoje osiągnięcia, zasługi, lub mówić z dumą o posiadanych przedmiotach

chwast /xfast/ (n)
weed
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

chwastobójczy /ˌxfastɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
herbicide, herbicidal
  (rolnictwo, rolniczy) (chemia, chemiczny) przeznaczony do zwalczania chwastów

chwała /ˈxfawa/ (n)
glory
  chluba
  majestat
praise
  uznanie, szacunek, cześć

chwiać /xfʲˈatɕ/ (v)
rock, shake
  poruszać na boki czymś przytwierdzonym z jednej strony
be uncertain, be unsure, hesitate, waver
  być niezdecydowanym
wobble
  poruszać się na różne strony, trzymając się podstawy
falter
  tracić uprzednią moc, wielkość

chwiejny /xfʲˈɛjnɨ/ (adj)
wobbly
  chylący się w różne strony
irresolute, unsteady, faltering, shilly-shally, slippery, variable
  często zmieniający zdanie, niestały

chwila /ˈxfʲila/ (n)
moment, minute
  bardzo krótki czas
moment
  punkt w czasie

chwilowo /xfʲiˈlɔvɔ/ (adv)
for the moment
  przez chwilę; bardzo krótko
temporarily
  tymczasowo

chwyt /xfɨt/ (n)
grip handle
  (przenośnie, przenośnia) zaplanowane, sprytne posunięcie

chwyt poniżej pasa /ˈxfɨt pɔ̃ˈɲiʒɛj ˈpasa/ (n)
dirty trick
  posunięcie niezgodne z przyjętymi normami etycznymi, postępek nieszlachetny, nieetyczny

chwytać /ˈxfɨtaʨ̑/ (v)
catch
  szybko łapać coś lub kogoś i mocno trzymać
get
  łapać się

chyba /ˈxɨba/ (particle)
unless
  …używana do stawiania warunku
maybe, perhaps
  …wyrażająca niepewność, przypuszczenie

chyba że /ˈxɨba ˈʒɛ/
unless
  …wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

chybiać /ˈxɨbʲjäʨ̑/ (v)
miss
  nie trafiać do zamierzonego celu

chylić /xˈɨlitɕ/ (v)
bow
  zniżać, zginać coś
decline
  zbliżać się do końca czegoś

chytrość /xˈɨtrɔɕtɕ/ (n)
greed
  bycie chytrym w wydawaniu
cunningness, slyness
  bycie chytrym, odznaczanie się przebiegłością

chytrus /ˈxɨtrus/ (n)
greedy so-and-so, miser, stinge
  (potocznie, potoczny) ktoś chciwy i skąpy
cunning so-and-so, sly one
  (potocznie, potoczny) ktoś przebiegły, podstępny

chytry /ˈxɨtrɨ/ (adj)
cunning, astute, sly, artful, cagey, crafty
  podstępny, przebiegły

chytrze /xˈɨtʃɛ/ (adv)
craftily
  (potocznie, potoczny) w sposób chytry, przemyślany; z pomysłem
cunningly, sneakily
  w sposób chytry, przebiegły

chyżość /ˈxɨʒɔɕʨ̑/ (n)
celerity, nimbleness
  (rzadki, rzadko używany) (przestarzałe, przestarzały) cecha tego, co porusza się chyżo lub jest szybko wykonywane

chyży /ˈxɨʒɨ/ (adj)
fleet
  (poetycki, poetycko) poruszający się szybko

chór /xur/ (n)
choir
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;
choir, loft
  miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów
chorus, choir
  utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)

chórzysta /xuˈʒɨsta/ (n)
chorister
  mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa w chórze

chów wsobny /ˈxuf ˈːsɔbnɨ/ (n)
inbreeding, linebreeding
  (biologia, biologiczny) kojarzenie blisko spokrewnionych osobników;

chętnie /ˈxɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
gladly, willingly, eagerly
  z chęcią, z ochotą

chętny /ˈxɛ̃ntnɨ/ (adj)
eager, game, ready, up, willing
  mający chęć zrobienia czegoś

chęć /xɛ̃ɲʨ̑/ (n)
desire, wish
  pragnienie zrobienia czegoś, ochota na coś

chłeptać /ˈxwɛptaʨ̑/ (v)
lap
  (potocznie, potoczny) zwykle o zwierzętach: pić, zagarniając płyn językiem

chłodnica /xwɔdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
heat exchanger
  urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami;

chłodno /xwˈɔdnɔ/ (adv)
chilly
  do pewnego stopnia zimno

chłodny /ˈxwɔdnɨ/ (adj)
distant, tepid
  o relacjach międzyludzkich, o uczuciach: pozbawiony silnych, ciepłych, dobrych uczuć; zdystansowany
chilly, cool, chilling
  raczej zimny; rześki

chłodzić /ˈxwɔʥ̑iʨ̑/ (v)
chill, cool
  sprawiać, że coś staje się chłodniejsze

chłoniak /xwˈɔɲʲak/ (n)
lymphoma
  (medycyna, medyczny) rodzaj nowotworu złośliwego, wywodzącego się z elementów tkanki chłonnej;

chłonność /xwˈɔnnɔɕtɕ/ (n)
receptiveness, receptivity
  łatwość przyswajania
absorbability
  łatwość wchłaniania

chłonny /ˈxwɔ̃nːɨ/ (adj)
absorbent, absorptive
  (książkowy) wchłaniający, wsysający coś

chłop /xwɔp/ (n)
peasant
  (historia, historyczny, historycznie) członek warstwy społecznej chłopstwa
guy, man
  (potocznie, potoczny) mąż
  (potocznie, potoczny) mężczyzna
farmer
  (potocznie, potoczny) rolnik

chłopak /ˈxwɔpak/ (n)
boyfriend
  (potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę
boy
  dziecko płci męskiej
  (potocznie, potoczny) młody mężczyzna

chłopczyca /xwɔpˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
tomboy
  (potocznie, potoczny) dziewczyna lub dziewczynka, ubierająca się i zachowująca się jak chłopak;

chłopiec /ˈxwɔpʲjɛʦ̑/ (n)
boy
  młody człowiek płci męskiej

chłopiec do piłek /xwˈɔpʲɛdʑ dɔ pˈiwɛk/ (n)
ball boy, ballboy
  (sport, sportowy) chłopak zbierający piłki podczas meczu i podający je grającemu

chłopstwo /xwˈɔpstfɔ/ (n)
peasantry
  (historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna składając się z drobnych rolników;

chłostanie /xwɔstˈaɲʲɛ/ (n)
lashing
  uderzanie kogoś biczem, batem, pejczem lub podobnym narzędziem

chłostać /ˈxwɔstaʨ̑/ (v)
scourge
  (przenośnie, przenośnia) surowo krytykować
birch, chastise, flog, lash
  bić rózgą, biczem (i tym podobne, i temu podobne)

chłód /xwut/ (n)
coldness, cold, chill, coolness
  dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

ci /ʨ̑i/ (pronoun)
these
  (mianownik) lm (rodzaj męskoosobowy) od: ten

ciamajda /ʨ̑ãˈmajda/ (n)
ninny
  (potocznie, potoczny) człowiek niezdarny, ślamazarny

ciapaty /tɕapˈatɨ/ (n)
Paki
  (pogardliwie) (obraźliwie) osoba pochodząca z Indii, Pakistanu, Bangladeszu lub krajów arabskich

ciapać /tɕˈapatɕ/ (v)
trudge
  iść z trudem, zwłaszcza po błocie

ciasny /ˈʨ̑asnɨ/ (adj)
tight
  o ubraniu: zbyt mały lub wąski
cramped
  taki, w którym jest mało miejsca

ciasteczko /ʨ̑aˈstɛʧ̑kɔ/ (n)
cookie
  (informatyka, informatyczny) zestaw informacji wysyłany przez serwer i przechowywany na komputerze użytkownika, zawierający informacje wykorzystywane później przez serwer;
  (zdrobniale) od ciastko

ciastko /ˈʨ̑astkɔ/ (n)
cookie, cake
  mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem;

ciasto /ˈʨ̑astɔ/ (n)
cake
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka;
dough
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

ciało /ˈʨ̑awɔ/ (n)
field, body
  (matematyka, matematyczny) zbiór, którego elementy mogą być dodawane, odejmowane, mnożone i dzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);
body
  organizm ludzki lub zwierzęcy
  zwłoki człowieka i zwierzęcia
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja

ciało doskonale czarne /tɕˈawɔ dˌɔskɔnˈalɛ tʃˈarnɛ/ (n)
black body, blackbody
  (fizyka, fizyczny) ciało pochłaniające całkowicie padające na nie promieniowanie;

ciało niebieskie /ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ/ (n)
celestial body
  (astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

ciało obce /ˈʨ̑awɔ ˈːpʦ̑ɛ/ (n)
foreign body
  (medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów

ciało stałe /tɕˈawɔ stˈawɛ/ (n)
solid, solid body
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt;

ciało szkliste /tɕˈawɔ ʃklˈistɛ/ (n)
vitreous humour, vitreous humor
  (anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej;

cicerone /tʃˌitʃɛrˈɔnɛ/ (n)
cicerone
  (dawniej, dawny) przewodnik oprowadzający po zabytkach

cicha woda brzegi rwie /ˈʨ̑ixa ˈvɔda ˈbʒɛɟi ˈrvʲjɛ/ (proverb)
still waters run deep
  osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska

cicho /ˈʨ̑ixɔ/ (adv)
quiet, quietly
  bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku

cicho jak w grobie /ˈʨ̑ixɔ ˈjaɡ ˈv‿ɡrɔbʲjɛ/ (adv)
silent as a grave, silent as a tomb
  tak cicho, że aż nieprzyjemnie, nie do zniesienia

cichość /ˈʨ̑ixɔɕʨ̑/ (n)
quieter
  (książkowy) cisza, milczenie

cichy /ˈʨ̑ixɨ/ (adj)
silent, quiet
  o małej głośności
quiet
  spokojny

ciecierzyca /ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a/ (n)
chickpea, chick pea, garbanzo bean
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;
chick pea, chickpea, garbanzo bean
  (spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.1)

ciecierzyca pospolita /ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a ˌpɔspɔˈlʲita/ (n)
chickpea, Bengal gram, ceci bean, chana, garbanzo bean, sanagalu
  (botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;

cieciorka /ʨ̑ɛ̇ˈʨ̑ɔrka/ (n)
chickpea, garbanzo bean
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona ciecierzycy pospolitej (Cicer arietinum)

ciecz /ʨ̑ɛʧ̑/ (n)
liquid, fluid
  (fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia

ciecz łzowa /ˈʨ̑ɛʧ̑ ˈwzɔva/ (n)
lacrimal fluid, tear fluid
  (medycyna, medyczny) mieszanina wody, soli i substancji bakteriobójczych nawilżająca i ochraniająca oko;

ciek /ʨ̑ɛk/ (n)
course, path
  bieg cieczy, strumień płynącej cieczy

ciekawie /tɕɛkˈavʲɛ/ (adv)
interestingly
  w sposób ciekawy

ciekawostka /ˌʨ̑ɛkaˈvɔstka/ (n)
curiosity
  szczegół lub informacja budząca zainteresowanie

ciekawość /ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑/ (n)
curiosity
  chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

ciekawość to pierwszy stopień do piekła /ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑ ˈtɔ ˈpʲjɛrfʃɨ ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ dɔ‿ˈpʲjɛkwa/ (proverb)
curiosity killed the cat
  lepiej nie pytać o pewne rzeczy, bo znajomość odpowiedzi może przeszkadzać lub zaszkodzić

ciekawski /tɕɛkˈafski/ (adj)
curious, nosy
  (potocznie, potoczny) odznaczający się zbytnią ciekawością

ciekawy /ʨ̑ɛˈkavɨ/ (adj)
curious, interested
  taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat
interesting
  taki, który wzbudza zainteresowanie

cieknąć /tɕˈɛknɔɲtɕ/ (v)
leak
  być nieszczelnym dla cieczy
drip, trickle
  płynąć powoli strużkami

ciekły /ˈʨ̑ɛkwɨ/ (adj)
liquid, fluid
  (fizyka, fizyczny) mający właściwości cieczy

cielec /tɕˈɛlɛts/ (n)
calf
  (przestarzałe, przestarzały) (literacko) młody byk, większe cielę

cielesny /ʨ̑ɛˈlɛsnɨ/ (adj)
carnal, corporeal, corporal
  dotyczący ciała i cielesności

cielić się /tɕˈɛlitɕ ɕɛ/ (v)
calve
  (zoologia, zoologiczny) o samicach bydła i niektórych kopytnych roślinożernych rodzić młode, wydawać potomstwo

cielę /ˈʨ̑ɛlɛ/ (n)
calf
  (zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;

cielęcina /ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna/ (n)
veal
  mięso z młodej krowy (cielęcia)

cielęcy /tɕɛlˈɛntsɨ/ (adj)
carefree, childish, doe-eyed, stupid
  (potocznie, potoczny) niezbyt mądry
calf, calflike, veal
  związany z cielęciem

ciemiernik /ʨ̑ɛ̃ˈmʲjɛrʲɲik/ (n)
hellebore
  (botanika, botaniczny) Helleborus, rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych;

ciemiernik biały /tɕɛmjˈɛrɲiɡ bjˈawɨ/ (n)
Christmas rose, black hellebore
  (botanika, botaniczny) Helleborus niger, gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych;

ciemna materia /tɕˈɛmna matˈɛrja/ (n)
dark matter
  (astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;

ciemnia /tɕˈɛmɲʲa/ (n)
darkroom, dark room
  (fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych;

ciemnica /tɕɛmɲˈitsa/ (n)
altar of repose
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielkoczwartkowa kaplica z Najświętszym Sakramentem;

ciemno /ˈʨ̑ɛ̃mnɔ/ (adv)
dark, darkly
  …od przymiotnika: ciemny

ciemnoczekoladowy /ˌʨ̑ɛ̃mnɔʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ/ (adj)
dark chocolate
  mający kolor czekoladowy o ciemnym odcieniu, taki jak kolor ciemnej, gorzkiej czekolady

ciemnoczerwony /ˌʨ̑ɛ̃mnɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
dark red
  mający kolor czerwony o ciemnym odcieniu

ciemnoniebieski /ˌʨ̑ɛ̃mnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci/ (adj)
dark blue, blue-black
  mający kolor niebieski o ciemnym odcieniu

ciemnowłosy /ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈvwɔsɨ/ (adj)
dark-haired
  mający ciemne włosy

ciemność /ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
darkness
  stan, w którym jest brak światła, jasności;

ciemny /ˈʨ̑ɛ̃mnɨ/ (adj)
dark
  o kolorze: zbliżony do czarnego

cienisty /tɕɛɲˈistɨ/ (adj)
shady
  dający cień
shadowy, adumbral
  pogrążony w cieniu; osłonięty przed światłem

cienki /ˈʨ̑ɛ̃nʲci/ (adj)
thin
  mający niewielki przekrój poprzeczny

cieplny /tɕˈɛplnɨ/ (adj)
caloric, calorific, thermal, thermic
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z ciepłem

ciepło /ˈʨ̑ɛpwɔ/ (adv)
heartily, warmly, cordially
  (przenośnie, przenośnia) w sposób serdeczny, przyjazny, otwarty, uprzejmy
warmly
  powodując wzrost lub przynajmniej utrzymanie temperatury

ciepło /ˈʨ̑ɛpwɔ/ (n)
heat
  (fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek;
  (fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób
cordiality, heartiness, warmth
  (przenośnie, przenośnia) uczucie serdeczności
warmth, heat
  uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości

ciepło tworzenia /tɕˈɛpwɔ tfɔʒˈɛɲʲa/ (n)
heat of formation
  (chemia, chemiczny) efekt cieplny towarzyszący powstaniu związku chemicznego z pierwiastków w określonych warunkach

ciepłota /tɕɛpwˈɔta/ (n)
body heat
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) temperatura ciała

ciepły /ˈʨ̑ɛpwɨ/ (adj)
warm
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy
  o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło
gay, homosexual
  (potocznie, potoczny) (środowiskowy) homoseksualny (zwykle o mężczyźnie, rzadziej o kobiecie)
affectionate, warm
  (przenośnie, przenośnia) miły, przyjemny
warm, hot
  mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą

ciepły lód /ˈʨ̑ɛpwɨ ˈlut/ (n)
hot ice
  (potocznie, potoczny) wyrób spożywczy przypominający lód w waflowym kubku, jednak zawierający słodką piankę, często z polewą na wierzchu

cierlik /ˈʨ̑ɛrlʲik/ (n)
Cirl Bunting
  (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza cirlus, ptak z rodziny trznadlowatych;

ciernisty /ʨ̑ɛrʲˈɲistɨ/ (adj)
thorny
  taki, który ma wiele cierni

cierpienie /ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
suffering
  (rzeczownik odczasownikowy) od: cierpieć
suffering, affliction, anguish, torment, tribulation
  długotrwały lub silny ból

cierpieć /ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
endure
  (przestarzałe, przestarzały) znosić, tolerować kogoś lub coś
suffer
  odczuwać ból fizyczny lub psychiczny

cierpkość /tɕˈɛrpkɔɕtɕ/ (n)
asperity, sourness
  cecha tego, co ma kwaskowaty smak

cierpliwość /ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
patience
  zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych

cierpliwy /ʨ̑ɛrˈplʲivɨ/ (adj)
patient
  niezrażający się czekaniem

cierń /ʨ̑ɛrʲɲ/ (n)
thorn
  ostry wyrostek na pędzie rośliny;

ciesak /ˈʨ̑ɛsak/ (n)
adze
  topór ciesielski, narzędzie z jednym ostrzem osadzonym prostopadle do trzonka, służące głównie do obrabiania pni drzew;

ciesielka /tɕɛɕˈɛlka/ (n)
carpentry
  (potocznie, potoczny) rzemiosło ciesielskie

ciesielski /tɕɛɕˈɛlski/ (adj)
carpentry
  (rzemiosło, rzemieślniczy) dotyczący ciesielstwa lub cieśli

cieszynit /tɕɛʃˈɨɲit/ (n)
teschenite
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) (geologia, geologiczny) rodzaj głębinowej skały magmowej występującej w okolicach Cieszyna;

cieszyć /ˈʨ̑ɛʃɨʨ̑/ (v)
rejoice, enjoy, please, tickle
  dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie
enjoy
  mieć coś (najczęściej coś, co daje satysfakcję)
laugh
  weselić się, śmiać się

cietrzew /ˈʨ̑ɛṭʃɛf/ (n)
black grouse
  (ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny;

cień /ʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
shade, shadow
  zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;

cień do powiek /ˈʨ̑ɛ̇̃ɲ dɔ‿ˈpɔvʲjɛk/ (n)
eyeshadow
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) barwny kosmetyk nakładany na powieki;

cieśla /ˈʨ̑ɛ̇ɕla/ (n)
carpenter
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów

cieśnina /ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna/ (n)
strait
  (geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

cieśń gardzieli /ˈʨ̑ɛ̇ʑɲ ɡarʲˈʥ̑ɛlʲi/ (n)
isthmus of the fauces, oropharyngeal isthmus
  (anatomia, anatomiczny) obszar łączący jamę ustną z częścią ustną gardła;

ciii /tɕjˈi/ (interjection)
shh, shhh
  …używany, gdy ktoś upomina o zachowanie ciszy

cingulum /tɕiŋɡˈulum/ (n)
cincture
  (kościelny) pas lub sznur, element stroju liturgicznego;

ciocia /ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a/ (n)
aunt
  siostra matki
  siostra ojca
  w szerszym znaczeniu także żona wujka lub stryjka

cios /ʨ̑ɔs/ (n)
blow
  uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem

cios poniżej pasa /ˈʨ̑ɔs pɔ̃ˈɲiʒɛj ˈpasa/ (n)
low blow
  posunięcie wykorzystujące czyjś słaby punkt, nieetyczny postępek wobec kogoś

ciotka /ˈʨ̑ɔtka/ (n)
aunt
  siostra matki

ciołek /ˈʨ̑ɔwɛk/ (n)
lump, yuck
  (pogardliwie) niezbyt inteligentna osoba

cipa /ˈʨ̑ipa/ (n)
pussy, cunt, cat, clam, cooche, snatch
  (wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy

cirrocumulus /tsˌirɔtsumˈulus/ (n)
cirrocumulus
  (meteorologia, meteorologiczny) rodzaj chmury, kłębiasto-pierzasta chmura wysokiego piętra;

cirrus /tsˈirus/ (n)
cirrus
  (meteorologia, meteorologiczny) rodzaj chury pierzastej piętra wysokiego – biała w postaci pasemek lub kłaczków, niepowodująca opadów;

cis /ʦ̑is/ /ʨ̑is/ (n)
yew
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych;
  bardzo trwałe, czerwonawe drewno z cisa (1.1), cenione w stolarstwie
C-sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk c podwyższony o półton;

cis japoński /ˈʨ̑isʲ jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
Japanese Yew, Spreading Yew
  (botanika, botaniczny) wiecznie zielone drzewo z rodziny cisowatych

cis-moll /tsismˈɔl/ (n)
c-sharp minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku cis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

cisis /ˈʦ̑ʲisʲis/ (n)
C double sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk c podwyższony o cały ton;

ciskać /tɕˈiskatɕ/ (v)
hurl
  o słowach: wypowiadać w gniewie
fling, throw
  rzucać z użyciem dużej siły
fret and fume
  złościć się, rzucać się w gniewie

cisowy /ʨ̑iˈsɔvɨ/ (adj)
yew
  będący częścią cisa
  składający się z cisa
  wykonany z drewna lub innej części cisa

cisural /tɕisˈural/ (n)
Cisuralian
  (geologia, geologiczny) pierwsza, najstarsza epoka permu, trwająca 299 – 270,6 milionów lat temu; wczesny perm;

cisza /ˈʨ̑iʃa/ (n)
silence
  brak dźwięku

cisza jak makiem zasiał /ˈʨ̑iʃa ˈjak ˈmacɛ̃m ˈzaɕaw/ (idiom)
one might hear a pin drop
  bez najmniejszego szelestu, bardzo cicho, spokojnie

cisza przed burzą /tɕˈiʃa pʃɛd bˈuʒɔ̃/ (n)
calm before the storm
  pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)

cisza wyborcza /tɕˈiʃa vɨbˈɔrtʃa/ (n)
election silence
  (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres tuż przed wyborami i podczas ich przebiegu, w którym pod groźbą kary obowiązuje całkowity zakaz prowadzenia kampanii wyborczej i agitacji wyborczej;

citalopram /tɕˌitalˈɔpram/ (n)
citalopram
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (chemia, chemiczny) lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny;

ciuciubabka /ˌʨ̑üʨ̑uˈbapka/ (n)
blind man's buff
  zabawa, w której jeden z uczestników goni i próbuje schwytać innych, mając zawiązane oczy;

ciupaga /ʨ̑uˈpaɡa/ (n)
shepherd axe
  góralska laska w formie siekierki o lekkim żeleźcu i wydłużonym stylisku;

ciułactwo /tɕuwˈatstfɔ/ (n)
parsimoniousness, parsimony, penny-pinching, scrimping, thrift
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) skrzętne oszczędzanie pieniędzy

ciułać /ˈʨ̑uwaʨ̑/ (v)
scrimp
  powoli, systematycznie oszczędzać

ciąg /ʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
sequence
  (matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;
thrust
  (technologia, technika, techniczny) przepływ określonego czynnika (wody, gazu, spalin itp.) wywołany różnicą ciśnień
course
  ciągłość zdarzeń następujących po sobie
row
  układ rzeczy położonych jedna za drugą

ciąg arytmetyczny /ˈʨ̑ɔ̃ŋk ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (n)
arithmetic progression, arithmetic sequence
  (matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać dodając do poprzedniego tę samą liczbę;

ciąg geometryczny /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡ ˌːɛɔ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (n)
geometric progression, geometric sequence
  (matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać, mnożąc poprzedni przez tę samą niezerową liczbę;

ciągle /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡlɛ/ (adv)
constantly
  bez przerw, nieustannie
  cyklicznie, co i rusz
still
  w dalszym ciągu, wciąż

ciągnąć /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
pull, draw, haul
  wlec, przesuwać za sobą

ciągnąć za język /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʥ̑ za‿ˈjɛ̃w̃zɨk/ (v)
cross-question, pull teeth
  usiłować dowiedzieć się czegoś od kogoś, wypytywać kogoś

ciągły /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡwɨ/ (adj)
continuous
  nieustanny, ciągle trwający

ciąć /ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
cut
  dzielić na części ostrym narzędziem

ciąża /ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa/ (n)
pregnancy
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

ciąża ektopowa /tɕˈɔ̃ʒa ˌɛktɔpˈɔva/ (n)
ectopic pregnancy
  (medycyna, medyczny) ciąża, w której zapłodnione jajo płodowe jest umieszczone poza jamą macicy, zazwyczaj w obrębie jajowodu;

ciążyć /tɕˈɔ̃ʒɨtɕ/ (v)
to be heavy, weigh
  być odczuwanym jako ciężar, coś męczącego, przytłaczającego
charge, lie heavy, weigh on, weigh upon
  powodować obarczenie, nieznośny ciężar
gravitate, incline, lean
  skłaniać się ku czemuś

cięcie /ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
fell
  (leśnictwo) wycinka chorych, zbędnych drzew
prune
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) przycinanie gałęzi roślin uprawnych, zwłaszcza owocowych, w celu ich wzmocnienia lub pozbycia się gałęzi chorych, wybrakowanych
cutting
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ciąć
  (technologia, technika, techniczny) proces dzielenia materiałów na kilka części
cost-cutting
  (zarządzanie) ograniczenie środków przeznaczanych, planowanych na jakieś cele
cut
  cios zadany ostrym, tnącym narzędziem
  miejsce przecięcia, nacięcia powierzchni przedmiotu
cut, slash
  przecięte miejsce na ciele, rana cięta

cięciwa /tɕɛɲtɕˈiva/ (n)
chord
  (matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa dowolne punkty krzywej lub powierzchni, który nie ma innych punktów wspólnych z daną krzywą czy powierzchnią
bowstring
  linka łącząca końce łuku albo kuszy

cięgno /ˈʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ/ (n)
tie
  odkształcalny element mechanizmu przenoszący wzdłużne siły rozciągające

cięty /tɕˈɛntɨ/ (adj)
cut, incised, slash
  (medycyna, medyczny), o ranie zadany ostrym przedmiotem
fierce
  (potocznie, potoczny) oddający się czemuś z pasją
hard, tough
  (potocznie, potoczny) okazujący złość
cut
  o kwiatach o przerwanej łodydze, przeznaczony do bukietu, wazonu
cutting, pointed, biting, scathing, searing
  potrafiący atakować

ciężar /ˈʨ̑ɛ̃w̃ʒar/ (n)
weight
  (fizyka, fizyczny) siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało fizyczne;
burden
  obciążenie, utrudnienie, problem

ciężarek /ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarɛk/ (n)
dumbbell, plumb, plummet, sinker
  element służący obciążaniu
dumbbell
  przedmiot o danej wadze, służący do ćwiczeń wzmacniających mięśnie
weight, counterweight
  przedmiot pomiarowy, będący wzorcem określonej masy

ciężarny /ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ/ (adj)
pregnant
  będący w ciąży

ciężarówka /ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka/ (n)
truck, lorry
  (motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów;

ciężki /ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci/ (adj)
arduous, hard
  nieprzyjemny, trudny
heavy
  taki, który dużo waży, ma dużą masę

ciężko /ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃkɔ/ (adv)
badly, faintly, severely
  bardzo, mocno, dużo (w negatywnym znaczeniu); dotkliwie, boleśnie
heavily, gravely, hard, seriously, with difficulty
  w ciężki sposób, z obciążeniem; nie łatwo, nie lekko

ciężkostrawny /tɕˌɛ̃ʃkɔstrˈavnɨ/ (adj)
stodgy, heavy on the stomach
  trudny do strawienia

ciśnienie /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
pressure
  (fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa;
  (medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;
  presja, nacisk

ciśnienie krwi /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi/ (n)
blood pressure
  (medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych

ciśnienie tętnicze /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ tɛ̃ntʲˈɲiʧ̑ɛ/ (n)
blood pressure
  (fizjologia, fizjologiczny) ciśnienie wywierane przez krew na ściany tętnic;

ciżba /ˈʨ̑iʒba/ (n)
crowd, throng, crush, squeeze
  duża liczba stłoczonych ludzi

ckliwy /tsklˈivɨ/ (adj)
gooey, maudlin, mawkish, mushy, sappy, sloppy
  przesadnie sentymentalny

cmentarny /ʦ̑mɛ̃nˈtarnɨ/ (adj)
cemetery
  będący na cmentarzu, odnoszący się do cmentarza

cmentarz /ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ/ (n)
cemetery, graveyard
  obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

cmentarzysko /ˌʦ̑mɛ̃ntaˈʒɨskɔ/ (n)
cemetery, graveyard
  (zgrubienie) od cmentarz, duży cmentarz

cnota /ˈʦ̑nɔta/ (n)
chastity
  (przenośnie, przenośnia) dziewictwo
virtue
  dodatnia cecha moralna

cnotliwie /tsnɔtlˈivʲɛ/ (adv)
chastely, virtuously
  na sposób cnotliwy

cnotliwy /ʦ̑nɔˈtlʲivɨ/ (adj)
chaste
  który zachowuje powściągliwość seksualną; (także, też) świadczący o takiej powściągliwości
virtuous
  pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi

cnoty kardynalne /ˈʦ̑nɔtɨ ˌkardɨ̃ˈnalnɛ/ (n)
cardinal virtues
  w chrześcijaństwie: zbiór czterech zalet moralnych

co /ʦ̑ɔ/ (interrogativePronoun)
what
  …służący do zadawania pytań o orzeczniki

co /ʦ̑ɔ/ (preposition)
every
  …służący do wykazywania częstości jakiegoś wydarzenia

co /ʦ̑ɔ/ (pronoun)
that, which, what
  …wprowadzający zdanie podrzędne zawężające zakres zdania nadrzędnego który, jaki, jak

co dnia /tsˈɔ dɲʲˈa/ (adv)
every day
  każdego dnia, codziennie

co do /tsˈɔ dˈɔ/
as to
  wskazuje na sprawę w wypowiedzi typu zdanie podrzędnie złożone dopełnieniowe

co do joty /ˈʦ̑ɔ dɔ‿ˈjɔtɨ/ (idiom)
to a T, to the letter
  szczegółowo, bardzo dokładnie, całkowicie

co dwie głowy, to nie jedna /ˈʦ̑ɔ ˈdvʲjɛ ˈɡwɔvɨ ˈtɔ ɲɛ‿ˈjɛdna/ (proverb)
two heads are better than one
  dwie osoby zrobią coś lepiej niż jedna; będą miały więcej pomysłów i rozwiązań

co dzień /tsˈɔ dʑˈɛɲ/ (adv)
every day
  każdego dnia, codziennie

co kraj, to obyczaj /tsˈɔ krˈaj tɔː ɔbˈɨtʃaj/ (proverb)
one man's meat is another man's poison; when in Rome, do as the Romans do
  każdy kraj (region, miejscowość, rodzina, itp.) ma własną kulturę, zwyczaje

co nagle, to po diable /ˈʦ̑ɔ ˈnaɡlɛ ˈtɔ pɔ‿ˈdʲjablɛ/ (proverb)
haste makes waste; more haste, less speed
  jeśli robi się coś szybko, to nie wychodzi to na dobre

co najmniej /ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j/ (idiom)
at least
  nie mniej niż

co się stało, to się nie odstanie /ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈstawɔ ˈtɔ‿ɕɛ ˌɲɛ‿ɔtˈstãɲɛ/ (proverb)
let bygones be bygones, what's done cannot be undone, what's done is done
  stwierdzenie, że zaistniałe złe wydarzenia są nieodwracalne; nie można cofnąć lub odwołać tego, co się wydarzyło

co sił w nogach /ˈʦ̑ɔ ˈɕiw ˈv‿nɔɡax/ (adv)
head over heels
  tak szybko jak się da (przy poruszaniu się na nogach)

co ty nie powiesz /tsˈɔ tɨ ɲʲɛ pˈɔvʲɛʃ/
tell me about it, you don't say
  (ironicznie) oznaczająca, że ktoś nie jest zdziwiony tym, co słyszy

co z oczu, to z serca /ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a/ (proverb)
out of sight, out of mind; long absent, soon forgotten
  jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina

co- /ʦ̑ɔ/ (prefix)
ly
  …używany w połączeniu z przymiotnikiem lub przysłówkiem określającym czas: odbywający się co jakiś czas

coach /kˈɔwtʃ/ (n)
coach
  (sport, sportowy) (środowiskowy) trener drużyny sportowej

cobbler /tsˈɔbblɛr/ (n)
cobbler
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) anglosaski deser z owoców i ciasta
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drink alkoholowy z cukrem i sokiem cytrynowym

coca-cola /kˈɔkakˈɔla/ (n)
Coca-Cola
  (spożywczy) słodzony gazowany napój z kofeiną

cock rock /kˈɔk ɹˈɔk/ (n)
cock rock
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rock, w którym teksty poruszają tematykę falliczną, a podczas koncertów muzycy wykonują biodrami ruchy przypominające kopulację

codziennie /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ/ (adv)
daily, every day
  w każdym dniu, co dzień

codzienny /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
daily, everyday, commonly
  powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia

cofać /ˈʦ̑ɔfaʨ̑/ (v)
withdraw, take back
  odwoływać coś

cokolwiek /ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk/ (pronoun)
anything
  jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz
somewhat
  niezależnie od okoliczności
whatever, whatsoever
  wszystko jedno co; obojętnie który

cokół /ˈʦ̑ɔkuw/ (n)
plinth, socle
  (architektura, architektoniczny) najniższa, nadziemna, nieco wysunięta do przodu część budowli, filara lub kolumny
baseboard
  (budownictwo) rodzaj wykończenia podłogi przy styku ze ścianą
pedestal, plinth, socle
  (sztuka) podstawa pomnika czy rzeźby
bulb base, bulb end, bulb holder, bulb socket, end cap, lamp socket
  (technologia, technika, techniczny) metalowa część żarówki lub lampy elektronowej lub bezpiecznika zawierająca końcówki elektrod
base
  (technologia, technika, techniczny) podstawa lampy czy jakiegoś urządzenia

coleslaw /kɔlˈɛslɔw/ (n)
coleslaw
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surówka z szatkowanej kapusty z dodatkiem marchwi, cebuli, czasem jabłka oraz przypraw;

comeback /kɔmˈɛbatsk/ (n)
comeback
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wznowienie działalności artystycznej po dłuższej nieobecności na estradzie

coming out /kˈɔmiŋk ˈawt/ (n)
coming out
  (seksuologia, seksuologiczny) (socjologia, socjologiczny) proces samodzielnego ujawniania własnej orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej przed innymi ludźmi;

copula /tsɔpˈula/ (n)
copula
  (językoznawstwo, językoznawczy) łącznik;

copywriter /kˌɔpɨrˈajtɛr/ (n)
copywriter
  autor tekstów i sloganów reklamowych;

coraz /ˈʦ̑ɔras/ (adv)
better and better, more and more
  słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym

corocznie /tsɔrˈɔtʃɲʲɛ/ (adv)
yearly
  (powtarzając) co rok

coroczny /ʦ̑ɔˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
annual
  powtarzający się co roku

cos /kɔˈsʲĩnus/ (symbol)
cos
  = (matematyka, matematyczny) cosinus

cosalit /tsɔsˈalit/ (n)
cosalite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczków;

cosec /kɔˈsɛkãw̃s/ (symbol)
cosec, csc
  = (matematyka, matematyczny) cosecans

cosinus /kɔˈsʲĩnus/ (n)
cosine
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

cotangens /kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (n)
cotangent
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;

cotygodniowy /ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
weekly, hebdomadal, hebdomadary
  powtarzający się co tydzień

couchsurfing /tsˌɔuxsˈurfiŋk/ (n)
couch surfing
  idea nawiązywania znajomości z ludźmi zamieszkującymi na całym świecie i wzajemnego oferowania sobie darmowych noclegów;

coup de grâce /tsˈɔub dˈɛ ɡrˈatsɛ/ (n)
coup de grâce
  cios miłosierdzia; śmiertelny cios zadany cierpiącemu lub rannemu w celu dobicia go i tym samym ukrócenia cierpień

cover /tsˈɔvɛr/ (n)
cover
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonanie, aranżacja lub nagranie utworu muzycznego wykonywanego wcześniej przez innego muzyka lub grupę muzyczną;

coś /ʦ̑ɔɕ/ (indefinitePronoun)
something, anything
  …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić

coś w tym guście /ˈʦ̑ɔɕ ˈf‿tɨ̃m ˈɡuɕʨ̑ɛ/
something of the kind
  (potocznie, potoczny) coś zbliżonego, coś podobnego

coś w tym rodzaju /ˈʦ̑ɔɕ ˈf‿tɨ̃m rɔˈʣ̑aju/
something of the kind
  (potocznie, potoczny) coś zbliżonego, coś podobnego

credo /krˈɛdɔ/ (n)
credo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie wyznanie wiary

crescendo /krɛˈʃɛ̃ndɔ/ (n)
crescendo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stopniowe wzmacnianie siły dźwięku

croissant /krˌuasˈaŋ/ (n)
croissant
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta;

crostata /krɔstˈata/ (n)
crostata
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoskie kruche ciasto z owocami lub inną słodką masą, rodzaj tarty

crêpe /krˈɛpɛ/ (n)
crêpe
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki naleśnik, zwykle z mąki pszennej, czasem gryczanej;

crêpes /krˈɛpɛs/ (n)
crêpe
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienkie naleśniki, zwykle z mąki pszennej, czasem gryczanej;

csc /kɔˈsɛkãw̃s/ (symbol)
cosec, csc
  = (matematyka, matematyczny) cosecans

ctg /kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (symbol)
cot, ctg, ctn
  = (matematyka, matematyczny) cotangens

cuchnąć /ˈʦ̑uxnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
stink
  brzydko pachnieć, śmierdzieć

cud /ʦ̑ut/ (n)
miracle, wonder
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;

cudny /tsˈudnɨ/ (adj)
marvellous marvelous
  nadzwyczaj piękny, godny podziwu

cudowne dziecko /ʦ̑uˈdɔvnɛ ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ/ (idiom)
child prodigy
  dziecko nieprzeciętnie zdolne, bardzo rozwinięte na swój wiek

cudownie /ʦ̑uˈdɔvʲɲɛ/ (adv)
marvellously, wonderfully
  w sposób cudowny, w sposób nadprzyrodzony

cudowny /ʦ̑uˈdɔvnɨ/ (adj)
wonderful
  fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu

cudzoziemiec /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
foreigner, alien
  osoba pochodząca z innego kraju

cudzołożnica /ˌʦ̑uʣ̑ɔwɔʒʲˈɲiʦ̑a/ (n)
adulteress, fornicatress
  (przestarzałe, przestarzały) kobieta dopuszczająca się cudzołóstwa

cudzołożny /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒnɨ/ (adj)
adulterous, adulterate
  (przestarzałe, przestarzały) związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem

cudzołożyć /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwɔʒɨʨ̑/ (v)
fornicate
  dopuszczać się lub dopuścić się zdrady małżeńskiej; zdradzać lub zdradzić męża, żonę

cudzołóstwo /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwustfɔ/ (n)
adultery
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem;

cudzożywność /tsˌudʑɔʒˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
heterotrophy
  (biologia, biologiczny) odżywianie się organizmu związkami organicznymi wytwarzanymi przez inne organizmy;

cudzożywny /tsˌudʑɔʒˈɨvnɨ/ (adj)
heterotrophic
  (biologia, biologiczny) odżywiający się związkami organicznymi wytwarzanymi przez inne organizmy;

cudzy /ˈʦ̑uʣ̑ɨ/ (adj)
alien, foreign
  cudzoziemski
somebody else
  należący do kogoś innego

cudzysłów /ʦ̑uˈʣ̑ɨswuf/ (n)
quotation mark
  każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;

cukier /ˈʦ̑ucɛr/ (n)
carbohydrate, sugars
  (chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;
sugar
  (spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;

cukier puder /ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr/ (n)
icing sugar, powdered sugar
  (spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków;

cukier trzcinowy /tsˈukʲɛr tʃtɕinˈɔvɨ/ (n)
cane sugar
  (spożywczy) cukier spożywczy wyprodukowany z trzciny cukrowej (cukrowca lekarskiego);

cukier wanilinowy /ˈʦ̑ucɛr ˌvãɲilʲĩˈnɔvɨ/ (n)
vanillin sugar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) mieszanka cukru z waniliną lub z etylowaniliną;

cukier waniliowy /ˈʦ̑ucɛr ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ/ (n)
vanilla sugar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) mieszanka cukru z wanilią lub z ekstraktem waniliowym;

cukierek /ʦ̑uˈcɛrɛk/ (n)
sweet, candy
  (spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

cukiernia /ʦ̑uˈcɛrʲɲa/ (n)
confectionery
  miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

cukiernica /ˌʦ̑ucɛrʲˈɲiʦ̑a/ (n)
sugar bowl
  naczynie, w którym podaje się cukier;

cukierniczy /tsˌukʲɛrɲˈitʃɨ/ (adj)
confectionary, confectioner's, confectionery
  związany z cukiernictwem, dotyczący cukiernictwa

cukinia /ʦ̑uˈcĩɲja/ (n)
courgette, zucchini
  (botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej;

cukrownia /ʦ̑uˈkrɔvʲɲa/ (n)
sugar plant
  fabryka cukru

cukrowy /ʦ̑uˈkrɔvɨ/ (adj)
sugary
  dotyczący cukru, związany z cukrem

cukrzyca /ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a/ (n)
diabetes
  (medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

cukrzycowy /ˌʦ̑ukʃɨˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
diabetic
  (medycyna, medyczny) związany z cukrzycą; wywołany cukrzycą

cukrzyk /ˈʦ̑ukʃɨk/ (n)
bananaquit
  (ornitologia, ornitologiczny) Coereba flaveola, mały ptak tropikalny z rodziny cukrzyków;

cukrówka /tsukrˈufka/ (n)
African collared dove
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia roseogrisea Sundevall, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;

cuma /ˈʦ̑ũma/ (n)
fast, hawser, mooring line
  (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;

cumować /ʦ̑ũˈmɔvaʨ̑/ (v)
moor
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mocować statek do nabrzeża

cumulus /kũˈmulus/ (n)
cumulus
  (meteorologia, meteorologiczny) oddzielna, biała, gruba chmura kłębiasta, złożona głównie z kropel wody;

curling /kˈɛrliŋk/ (n)
curling
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;

curriculum vitae /kurˈikulˌum vˈitɛ/ (n)
curriculum vitae, CV
  (urzędowy) (biurowość, biurowy) życiorys (zawodowy);

curry /kˈarɨ/ (n)
curry
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej;

customer publishing /tsustˈɔmɛr publˈiʃiŋk/ (n)
customer publishing
  rodzaj publikacji (np. magazyny, artykuły, newslettery), której zadanie polega na kreowaniu wizerunku firmy lub podtrzymaniu kontaktu między nią a jej docelowymi klientami

customowy /ˌkastɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
custom
  (neologizm) (slangowo) (handel, handlowy) wykonany pod klienta, zgodnie z jego upodobaniami, życzeniami

cwaniak /tsfˈaɲʲak/ (n)
angler, chancer, clever clogs, sharp operator, sly dog, smartypants
  (potocznie, potoczny) osoba potrafiąca radzić sobie w każdej sytuacji jak najmniejszym wysiłkiem, a nierzadko kosztem innych

cwany /tsfˈanɨ/ (adj)
canny
  umiejący działać sprytnie, przebiegle, wykorzystując każdą okazję, by osiągnąć swój cel

cwał /tsfˈaw/ (n)
gallop
  (jeździectwo, jeździecki) najszybszy czterotaktowy chód konia;

cyber- /tsˈɨbɛr/
cyber-
  (potocznie, potoczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)

cyberatak /ˌʦ̑ɨbɛrˈatak/ (n)
cyber attack, cyberattack
  atak dokonywany za pośrednictwem internetu

cyberkultura /tsˌɨbɛrkultˈura/ (n)
cyberculture
  (neologizm) kultura wieku informacji, ogół działań związanych ze światem komputerów, Internetu, multimediów itp.;

cybernauta /tsˌɨbɛrnˈawta/ (n)
cybernaut
  futurystyczny podróżnik po cyberprzestrzeni

cybernetyczny /tsˌɨbɛrnɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
cybernetic
  odnoszący się do cybernetyki, związany z cybernetyką

cybernetyka /tsˌɨbɛrnˈɛtɨkˌa/ (n)
cybernetics
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;

cyberprzemoc /ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛ̃mɔʦ̑/ (n)
cyberbullying
  (psychologia, psychologiczny) (informatyka, informatyczny) prześladowanie, obrażanie, nękanie, wyśmiewanie kogoś z wykorzystaniem Internetu lub telefonu komórkowego;

cyberprzestrzeń /ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
cyberspace
  (przestarzałe, przestarzały) rzekoma przestrzeń w której komunikują się komputery

cyberseks /ʦ̑ɨˈbɛrsɛks/ (n)
cybersex
  wirtualny stosunek seksualny odbywany za pośrednictwem komputera połączonego z Internetem, podczas którego strony wysyłają do siebie pobudzające seksualnie komunikaty, często jednocześnie masturbując się;

cyborium /tsɨbˈɔrjum/ (n)
ciborium
  (kościelny) puszka, naczynie do przechowywania hostii oraz komunikantów

cyc /ʦ̑ɨʦ̑/ (n)
boob, tit
  (grubiański, grubiańsko) (wulgarnie, wulgaryzm) kobieca pierś

cycek /ˈʦ̑ɨʦ̑ɛk/ (n)
tit
  (pospolicie) kobieca pierś

cyceroński /tsˌɨtsɛrˈɔɲski/ (adj)
Ciceronian
  związany z rzymskim mówcą i politykiem Cyceronem; taki jak w jego dziełach

cydr /ʦ̑ɨtr̥/ (n)
cider
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu;

cyferblat /ʦ̑ɨˈfɛrblat/ (n)
face
  tarcza zegara

cyfra /ˈʦ̑ɨfra/ (n)
digit, cipher
  (potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
  (matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym
  symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)

cyfrowy /ʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
digital
  wykorzystujący technikę cyfrową

cygarnica /ˌʦ̑ɨɡarʲˈɲiʦ̑a/ (n)
cigar case
  przenośne, eleganckie opakowanie na cygara

cygaro /ʦ̑ɨˈɡarɔ/ (n)
cigar
  suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

cygański /tsɨɡˈaɲski/ (adj)
Gypsy, Bohemian, Gipsy
  dotyczący Cyganów, charakterystyczny dla Cyganów

cyjanek /tsɨjˈanɛk/ (n)
cyanide
  (chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca;

cyjanek potasu /tsɨjˈanɛk pɔtˈasu/ (n)
potassium cyanide
  silna trucizna, nieorganiczny związek chemiczny z grupy cyjanków, sól potasowa kwasu cyjanowodorowego;

cyjanometr /tsˌɨjanˈɔmɛtr/ (n)
cyanometer
  (metrologia, metrologiczny) (historia, historyczny, historycznie) dawny, prosty przyrząd do określania odcieni barwy nieba

cyjanowodór /tsˌɨjanɔvˈɔdur/ (n)
formonitrile, hydrogen cyanide
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny o wzorze HCN, bezbarwna, silnie trująca, lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów;

cyjon /ˈʦ̑ɨjɔ̃n/ (n)
dhole
  (zoologia, zoologiczny) Cuon alpinus, azjatycki drapieżnik przypominający lisa i psa, zmieniający na zimę kolor sierści;

cykada /ʦ̑ɨˈkada/ (n)
cicada
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki;

cykl /ʦ̑ɨkl̥/ (n)
cycle
  szereg czynności lub zjawisk tworzących zamkniętą całość rozwojową, powtarzającą się okresowo

cyklaminian /ˌʦ̑ɨklãˈmʲĩɲãn/ (n)
cyclamate, N cyclo- hexyl- sulfamate, cyclo- hexyl- sulfamate
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, sól lub ester kwasu cyklaminowego;

cyklicznie /tsɨklˈitʃɲʲɛ/ (adv)
cyclically
  w sposób cykliczny

cykliczny /tsɨklˈitʃnɨ/ (adj)
cyclic, cyclical
  dotyczący cyklu, należący do cyklu

cykliniarka /ˌʦ̑ɨklʲĩˈɲarka/ (n)
floor-sander
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj szlifierki, służący do cyklinowania;

cyklofosfamid /ˌʦ̑ɨklɔfɔˈsfãmʲit/ (n)
cyclophosphamide, cytophosphane
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny, pochodna iperytu azotowego, lek alkilujący stosowany w leczeniu nowotworów;

cykloida /ʦ̑ɨkˈlɔjda/ (n)
cycloid
  (matematyka, matematyczny) krzywa, jaką opisuje tor punktu, leżącego na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej;

cyklon /ˈʦ̑ɨklɔ̃n/ (n)
cyclone
  (meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia;

cyklop /ˈʦ̑ɨklɔp/ (n)
cyclops
  (mitologia grecka) olbrzym z jednym okiem pośrodku czoła;

cyklotron /ʦ̑ɨkˈlɔtrɔ̃n/ (n)
cyclotron
  (fizyka, fizyczny) najprostsza forma akceleratora cyklicznego naładowanych cząstek elementarnych;

cyklotymia /ˌʦ̑ɨklɔˈtɨ̃mʲja/ (n)
cyclothymia
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii;

cyklotymiczny /ˌʦ̑ɨklɔtɨ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
cyclothymic
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) związany z cyklotymią

cykoria /ʦ̑ɨˈkɔrʲja/ (n)
chicory
  (botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

cykuta /tsɨkˈuta/ (n)
cowbane
  (botanika, botaniczny) szalej;

cylinder /ʦ̑ɨˈlʲĩndɛr/ (n)
graduate, graduated cylinder
  (chemia, chemiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;
cylinder
  (technologia, technika, techniczny) cześć maszyny tłokowej, w której porusza się tłok;
  (informatyka, informatyczny) grupa ścieżek o tym samym numerze, znajdujących się na wszystkich talerzach dysku twardego
top hat, beaver hat, chimney pot hat, cylinder hat, high hat, silk hat
  sztywny, zwykle wysoki kapelusz męski z wąskim rondem i walcowatą główką;

cylinder miarowy /tsɨlˈindɛr mʲarˈɔvɨ/ (n)
graduated cylinder, measuring cylinder
  (laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) (metrologia, metrologiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;

cylindryczny /ˌʦ̑ɨlʲĩnˈdrɨʧ̑nɨ/ (adj)
cylindrical
  taki, który ma kształt cylindra

cymbały /ʦ̑ɨ̃mˈbawɨ/ (n)
cimbalom, dulcimer
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzany instrument strunowy;

cymbergaj /ʦ̑ɨ̃mˈbɛrɡaj/ (n)
shove-halfpenny
  (środowiskowy) gra szkolna polegająca na przesuwaniu grzebieniem po ławce większej monety tak, aby uderzała w mniejszą, którą należało trafić w bramkę przeciwnika

cymes /tsˈɨmɛs/ (n)
tsimmes, tzimmes
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wspólna nazwa kilku potraw żydowskich, najczęściej rodzaj deseru z marchewki ze słodkimi dodatkami;

cyna /ˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
tin
  (chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;
solder
  (potocznie, potoczny) (elektronika, elektroniczny) łatwotopliwy stop cyny (1.1) z ołowiem i antymonem, używany do lutowania niskotemperaturowego

cynaderka /ˌʦ̑ɨ̃naˈdɛrka/ (n)
kidney
  (zdrobniale) cynadra (nerka zwierzęca)

cynamon /ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n/ (n)
cinnamon
  suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

cynamonowiec kamforowy /tsˌɨnamɔnˈɔvʲɛts kˌamfɔrˈɔvɨ/ (n)
camphor tree, camphorwood camphor laurel
  (botanika, botaniczny) Cinnamomum camphora, gatunek drzewa należący do rodziny wawrzynowatych;

cynaryna /tsˌɨnarˈɨna/ (n)
cynarin
  (biochemia, biochemiczny) związek czynny występujący w karczochach

cyneraria /tsˌɨnɛrˈarja/ (n)
cineraria, common ragwort
  (botanika, botaniczny) mieszaniec roślin z rodziny astrowatych;

cyngiel /ˈʦ̑ɨ̃ŋʲɟɛl/ (n)
streber
  (ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba z rodzaju Zingel, z rodziny okoniowatych;

cynicznie /tsɨɲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
cynically
  w sposób cyniczny

cynik /ˈʦ̑ɨ̃ɲik/ (n)
cynic
  (filozofia, filozoficzny) przedstawiciel szkoły filozoficznej Antystenesa
  (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek lekceważący autorytety i przyjęte zasady

cynizm /ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥/ (n)
cynicism, cynism
  wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych

cynk /ʦ̑ɨ̃ŋk/ (n)
zinc
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

cynocefal /tsˌɨnɔtsˈɛfal/ (n)
cynocephaly
  (mitologia, mitologiczny) fantastyczna istota o ludzkim ciele i psiej głowie;

cynować /tsɨnˈɔvatɕ/ (v)
tin
  pokrywać cyną

cynowy /tsɨnˈɔvɨ/ (adj)
tinny
  związany z cyną, dotyczący cyny

cypel /ˈʦ̑ɨpɛl/ (n)
panhandle
  (geografia, geograficzny) wybiegnięcia terytorium państwa w głąb innych państw sąsiednich

cyprofloksacyna /ˌʦ̑ɨprɔflɔksaˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
ciprofloxacin
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, pochodna kwasu nalidyksowego;

cyprys /ˈʦ̑ɨprɨs/ (n)
cypress
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych;

cyraneczka /ˌʦ̑ɨrãˈnɛʧ̑ka/ (n)
eurasian teal
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas crecca, gatunek średniego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;

cyranka /ʦ̑ɨˈrãnka/ (n)
garganey
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas querquedula, wodny ptak eurazjatycki;

cyrk /ʦ̑ɨrk/ (n)
circus
  miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne;

cyrkiel /ˈʦ̑ɨrʲcɛl/ (n)
compasses, compass
  przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów;

cyrkon /ˈʦ̑ɨrkɔ̃n/ (n)
zirconium, zircon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;

cyrkulacja /tsˌɨrkulˈatsja/ (n)
circulation
  obieg zamknięty

cyrograf /tsɨrˈɔɡraf/ (n)
chirograph
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) średniowieczny, odręcznie sporządzony dokument związany z działalnością prywatno-prawną;

cyrylica /ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a/ (n)
Cyrillic
  (językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich;

cyrylicki /tsˌɨrɨlˈitski/ (adj)
Cyrillic
  (językoznawstwo, językoznawczy) napisany cyrylicą, związany z cyrylicą

cysoida /tsˌɨsɔˈida/ (n)
cissoid
  (geometria) typ krzywej płaskiej;

cysterka /tsɨstˈɛrka/ (n)
Cistercian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica z zakonu cysterskiego

cysterna /ʦ̑ɨˈstɛrna/ (n)
tanker
  (motoryzacja) pojazd do przewożenia płynów
cistern, tank, vat
  (technologia, technika, techniczny) zamknięty zbiornik do magazynowania wody
cistern
  duży pojemnik do magazynowania wody

cysters /tsˈɨstɛrs/ (n)
Cistercian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Roberta z Molesme;

cysterski /tsɨstˈɛrski/ (adj)
Cistercian
  związany z cystersami, dotyczący cystersów

cystogastrostomia /tsˌɨstɔɡˌastrɔstˈɔmja/ (n)
cystogastrostomy
  (medycyna, medyczny) operacyjne połączenie między żołądkiem a torbielą jakiegoś narządu organizmu

cytacja /ʦ̑ɨˈtaʦ̑ʲja/ (n)
citation, quotation
  (przestarzałe, przestarzały) dosłowne przytoczenie w mowie lub tekście cudzych słów

cytadela /ˌʦ̑ɨtaˈdɛla/ (n)
citadel
  (wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;

cytat /ˈʦ̑ɨtat/ (n)
citation, quotation, quote
  przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu;

cytogenetyczny /tsˌɨtɔɡˌɛnɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
cytogenetic
  (biologia, biologiczny) związany z cytogenetyką

cytologia /ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja/ (n)
cytology
  (biologia, biologiczny) nauka o komórce
Pap smear, cervical smear, pap smear, smear, smear test
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) mikroskopowe badanie komórek pochwowej części szyjki macicy, pobranych drogą wymazu i opracowanej jako utrwalony rozmaz na szkiełku laboratoryjnym

cytologiczny /tsˌɨtɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
cytological, cytologic
  (biologia, biologiczny) związany z cytologią, dotyczący cytologii

cytoplazma /tsˌɨtɔplˈazma/ (n)
cytoplasm
  (biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

cytoplazmatyczny /tsˌɨtɔplˌazmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
cytoplasmic
  (biologia, biologiczny) związany z cytoplazmą

cytotoksyczność /tsˌɨtɔtɔksˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
cytotoxicity
  cecha tego, co cytotoksyczne

cytować /ʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
quote
  dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu

cytra /ˈʦ̑ɨtra/ (n)
zither, zithern
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle;

cytron /ˈʦ̑ɨtrɔ̃n/ (n)
citron
  (botanika, botaniczny) Citrus medica, gatunek roślin wieloletnich z rodziny rutowatych;

cytrus /ˈʦ̑ɨtrus/ (n)
citrus
  tropikalne drzewo lub krzew o soczystych owocach;

cytrusowy /ˌʦ̑ɨtruˈsɔvɨ/ (adj)
citrus
  związany z cytrusem

cytryn /ˈʦ̑ɨtrɨ̃n/ (n)
citrine
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny

cytryna /ʦ̑ɨˈtrɨ̃na/ (n)
lemon tree, lemon
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Citrus, drzewo rodzące kwaśne owoce;
lemon
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce

cytyzyna /tsˌɨtɨzˈɨna/ (n)
cytisine
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, alkaloid występujący we wszystkich częściach złotokapu zwyczajnego;

cywil /ˈʦ̑ɨvʲil/ (n)
civilian
  (wojskowość, wojskowy) ktoś niebędący w czynnej służbie wojskowej;

cywilizacja /ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
civilization, civilisation
  poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

cywilizowany /tsˌɨvilˌizɔvˈanɨ/ (adj)
civilized
  korzystający ze zdobyczy cywilizacji

cywilizować /tsˌɨvilizˈɔvatɕ/ (v)
civilize, civilise
  szerzyć cywilizację

cywilny /ʦ̑ɨˈvʲilnɨ/ (adj)
civil, civic
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami
civilian
  nie należący do wojska

cza-cza /ˈʧ̑a‿ʧ̑a/ (n)
cha-cha, cha-cha-cha
  (choreografia, choreograficzny) południowoamerykański szybki taniec rozpowszechniony obecnie na całym świecie;

czad /ʧ̑at/ (interjection)
cool
  (slangowo) słowo wyrażające uczucie radości, szczęścia lub innych pozytywnych doznań

czad /ʧ̑at/ (n)
flue gas, monoxide
  (potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) (zobacz) tlenek węgla

czador /ˈʧ̑adɔr/ (n)
chador
  zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;

czagatajski /tʃˌaɡatˈajski/ (n)
Chagatai
  (językoznawstwo, językoznawczy) język czagatajski;

czaić /tʃˈaitɕ/ (v)
lurk
  czekać / oczekiwać na kogoś w ukryciu

czajka /ˈʧ̑ajka/ (n)
lapwing, northern lapwing
  (ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;

czajniczek /ʧ̑ajˈɲiʧ̑ɛk/ (n)
teapot
  mały czajnik, np. do zaparzania herbaty

czajnik /ˈʧ̑ajɲik/ (n)
kettle, teapot
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;

czako /tʃˈakɔ/ (n)
shako
  wojskowa czapka, wysoka i bardzo sztywna, używana od końca XVIII wieku;

czakram /tʃˈakram/ (n)
chakram
  jeden z rodzajów broni miotanej pochodzący z Indii

czangsing /ˈʧ̑ãŋksʲĩŋk/ (n)
Changhsingian
  (geologia, geologiczny) drugi, młodszy wiek lopingu (późnego permu), trwający 253,8 – 251 milionów lat temu;

czapeczka /ʧ̑aˈpɛʧ̑ka/ (n)
cap
  (botanika, botaniczny) szczytowa warstwa komórek miękiszowych korzenia rośliny, dzięki której korzeń łatwiej wciska się w podłoże

czapka /ˈʧ̑apka/ (n)
cap
  rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;

czapla /ˈʧ̑apla/ (n)
heron
  (ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae, duży ptak brodzący;

czapla siwa /tʃˈapla ɕˈiva/ (n)
gray heron
  (ornitologia, ornitologiczny) Ardea cinerea, gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny czaplowatych;

czaprak /tʃˈaprak/ (n)
shabrack
  (jeździectwo, jeździecki) rodzaj kapy zakładanej na konia pod siodło, chroniącej grzbiet zwierzęcia, krótszej od kropierza, czasem ozdobnej;

czar /ʧ̑ar/ (n)
charm
  (przenośnie, przenośnia) urok
spell
  magiczne zaklęcie

czara /tʃˈara/ (n)
cup, bowl
  owalne płytkie naczynie służące do picia win i miodów

czarcie koło /tʃˈartɕɛ kˈɔwɔ/ (n)
fairy ring, fairy circle, elf circle, elf ring, pixie ring
  (mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów;

czarka austriacka /tʃˈarka awstrjˈatska/ (n)
scarlet elfcup
  (mikologia, mikologiczny) (systematyka) Sarcoscypha austriaca Boud., gatunek grzyba z rodziny czarkowatych;

czarna dziura /ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura/ (n)
black hole
  (astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;

czarna godzina /ˈʧ̑arna ɡɔˈʥ̑ĩna/ (idiom)
rainy day
  okres dużych trudności, zwłaszcza materialnych, przewidywany w bliżej nieokreślonej przyszłości

czarna herbata /tʃˈarna xɛrbˈata/ (n)
black tea
  (spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis

czarna jagoda /ˈʧ̑arna jaˈɡɔda/ (n)
bilberry, European blueberry
  (botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem;
bilberry, whinberry, whortleberry
  owoc czarnej jagody (1.1)

czarna magia /ˈʧ̑arna ˈmaɟja/ (idiom)
Greek to me
  coś zupełnie niezrozumiałego, trudnego do pojęcia lub nieznanego dla kogoś

czarna magia /ˈʧ̑arna ˈmaɟja/ (n)
black magic
  (ezoteryka) magia wykorzystująca siły zła, mająca na celu uzyskanie złoczynnego skutku;

czarna owca /ˈʧ̑arna ˈɔfʦ̑a/ (n)
black sheep
  (przenośnie, przenośnia) osoba przynosząca wstyd, źle widziana w określonym otoczeniu

czarna porzeczka /ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
blackcurrant, black currant
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;
blackcurrant
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc tego krzewu

czarna skrzynka /tʃˈarna skʃˈɨŋka/ (n)
black box, flight data recorder
  (lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu;
black box
  (matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany, gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej

czarna wdowa /ˈʧ̑arna ˈvdɔva/ (n)
black widow
  (zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa pająka Latrodectus mactans mactans;

czarna wołga /ˈʧ̑arna ˈvɔwɡa/ (n)
black volga
  samochód, który według legendy rozpowszechnianej w czasach PRL-u rzekomo porywał dzieci, które znikały na zawsze, symbol tajemniczego zagrożenia;

czarna śmierć /tʃˈarna ɕmʲˈɛrtɕ/ (n)
Black Death
  (medycyna, medyczny) (historia, historyczny, historycznie) określenie epidemii panującej w m.in. czternastowiecznej Europie, utożsamianej z dżumą;

czarne złoto /ˈʧ̑arnɛ ˈzwɔtɔ/ (idiom)
black gold
  ropa naftowa

czarniak /ˈʧ̑arʲɲak/ (n)
pollock
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Pollachius virens, europejska i kanadyjska ryba atlantycka;

czarniawy /ʧ̑arʲˈɲavɨ/ (adj)
blackish
  mający kolor zbliżony do czarnego, prawie czarny, ciemny

czarno /ˈʧ̑arnɔ/ (adv)
black
  (przysłówek) (odprzymiotnikowy) od: czarny (barwa)

czarno-biały /ˌʧ̑arnɔ‿ˈbʲjawɨ/ (adj)
black-and-white
  (fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) w kolorach: białym, czarnym i różnych odcieniach szarości; taki, który oddaje tylko te barwy
black and white
  (przenośnie, przenośnia) nazbyt uproszczony, niewidzący cech pośrednich, oddający tylko skrajności
  taki, który ma dwa kolory: czarny i biały

czarnobylit /tʃˌarnɔbˈɨlit/ (n)
chernobylite
  silnie radioaktywna substancja krystaliczna sztucznego pochodzenia, składająca się głównie z krzemianu cyrkonu z domieszką uranu, odkryta w korium po katastrofie w Czarnobylu;

czarnodruk /tʃarnˈɔdruk/ (n)
black print, blackprint, minister print
  (filatelistyka) czarne odbitki kolorowych znaczków pocztowych lub całostek wykonane dla próby, jako nowodruk, wtórnodruk albo odbitka ze skasowanej formy;

czarnogórski /ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci/ (adj)
Montenegrin
  dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców

czarnogórski /ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci/ (n)
Montenegrin
  (językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze;

czarnoksięstwo /tʃˌarnɔkɕˈɛ̃stfɔ/ (n)
witchcraft, sorcery, diablerie, diablery, diabolism, sortilege
  praktyki magiczne i ich skutki

czarnotek arabski /tʃarnˈɔtɛk arˈapski/ (n)
Tristram's grackle, Tristram's starling
  (ornitologia, ornitologiczny) Onychognathus tristramii, gatunek ptaka z rodziny szpakowatych występujący od Egiptu po zachodni Półwysep Arabski;

czarnowron /ʧ̑arˈnɔvrɔ̃n/ (n)
carrion crow
  (ornitologia, ornitologiczny) gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych;

czarnoziem /ʧ̑arˈnɔʑɛ̃m/ (n)
black earth, chernozem
  (rolnictwo, rolniczy) bardzo żyzna gleba wykształcona na lessach;

czarność /tʃˈarnɔɕtɕ/ (n)
nigritude
  cecha tego, co czarne

czarnuch /tʃˈarnux/ (n)
nigga, nigger
  (pogardliwie) Murzyn, Afroamerykanin

czarnuszka /ʧ̑arˈnuʃka/ (n)
nigella
  (botanika, botaniczny) Nigella L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

czarnuszka siewna /ʧ̑arˈnuʃka ˈɕɛvna/ (n)
black caraway, blackseed, fennel flower, nutmeg flower
  (botanika, botaniczny) Nigella sativa, gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych pochodzący z Azji;

czarny /ˈʧ̑arnɨ/ (adj)
Black, black
  (szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)
black
  mający najciemniejszy możliwy kolor
  (fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie
  nielegalny

czarny /ˈʧ̑arnɨ/ (n)
Black
  bierka w czarnym (1.1) kolorze w grze w szachy, warcaby itp.; czarne (1.1) pole w ruletce; także gracz lub stawka ich dotycząca

czarny bez /ˈʧ̑arnɨ ˈbɛs/ (n)
elderberry
  (botanika, botaniczny) Sambucus nigra, krzew lub niewielkie drzewo o kremowych lub różowawych kwiatach tworzących baldachogrona i ciemnofioletowych owocach wykorzystywanych na przetwory;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czarnego bzu (1.1)

czarny blok /tʃˈarnɨ blˈɔk/ (n)
black bloc
  taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję;

czarny charakter /ˈʧ̑arnɨ xaˈraktɛr/ (idiom)
villain
  postać złego, negatywnego bohatera w filmie lub sztuce teatralnej

czarny humor /ˈʧ̑arnɨ ˈxũmɔr/ (n)
gallows humour
  przedstawienie rzeczy tragicznych w sposób humorystyczny;

czarny jak kominiarz /ˈʧ̑arnɨ ˈjak ːɔ̃ˈmʲĩɲaʃ/ (adj)
black as a sweep
  brudny

czarny koń /ˈʧ̑arnɨ ˈkɔ̃ɲ/ (n)
dark horse
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto nieoczekiwanie zwycięża lub odgrywa wielką rolę w jakichś wydarzeniach, choć nikt się tego nie spodziewał

czarny rynek /ˈʧ̑arnɨ ˈrɨ̃nɛk/ (n)
black market
  (ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo;

czarodziej /tʃarˈɔdʑɛj/ (n)
wizard, enchanter, charmer
  w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów

czarodziejka /tʃˌarɔdʑˈɛjka/ (n)
fairy, enchantress, sorceress
  (fantasy) kobieta potrafiąca czarować, rzucać czary
enchantress
  (przenośnie, przenośnia) kobieta piękna, oczarowująca, uwodzicielska

czarować /tʃarˈɔvatɕ/ (v)
work charms
  czynić czary
take for a ride
  (potocznie, potoczny) wprowadzać w błąd (w tym: prawić nieszczere komplementy)
charm
  wprowadzać w podziw

czarownica /ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
witch, hag
  w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia

czarownik /tʃarˈɔvɲik/ (n)
witch-doctor
  człowiek leczący przy pomocy czarów
sorcerer
  mężczyzna zajmujący się czarami

czarterpartia /ˌʧ̑artɛrˈpartʲja/ (n)
Charter Party
  (morski) zestandaryzowana umowa o morski przewóz ładunku wynajętym w całości lub częściowo statkiem na jedną lub kilka podróży

czarujący /ˌʧ̑aruˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
charming
  uroczy, pełen wdzięku, urzekający, ujmujący

czary /ˈʧ̑arɨ/ (n)
magic, sorcery, witchcraft
  magiczne obrzędy

czas /ʧ̑as/ (n)
tense
  (gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi
time
  chwila, moment, pora
time, tense
  wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;

czas leczy rany /tʃˈas lˈɛtʃɨ rˈanɨ/ (proverb)
time heals all wounds
  po jakimś czasie człowiek lepiej znosi wspomnienie o nieszczęściu, które go spotkało

czas przeszły /ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ/ (n)
past tense, simple past
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas przyszły /ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ/ (n)
future tense
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas przyszły prosty /ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ ˈprɔstɨ/ (n)
future simple
  (gramatyka) w innych językach czas przyszły o prostej budowie, tworzony według specyficznych, dla danego języka, reguł

czas teraźniejszy /ˈʧ̑as ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ/ (n)
present tense
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;

czas to pieniądz /ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑/ (proverb)
time is money
  czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło

czas wolny /tʃˈaz vˈɔlnɨ/ (n)
free time, leisure, spare time, idle time, leisure time
  wolne od zajęć, pracy

czas zaprzeszły /tʃˈaz zapʃˈɛʃwɨ/ (n)
past perfect
  (gramatyka) czas stosowany dla podkreślenia uprzedniości czasowej danego zdarzenia;

czasem /ˈʧ̑asɛ̃m/ (adv)
sometimes
  niekiedy, co pewien czas

czasochłonny /ˌʧ̑asɔˈxwɔ̃nːɨ/ (adj)
time-consuming
  wymagający poświęcenia dużo czasu

czasomierz /tʃasˈɔmjɛʃ/ (n)
timekeeping device
  (metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd, który odmierza upływ czasu

czasopismo /ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ/ (n)
magazine, journal, periodical, review
  druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

czasoprzestrzenny /ˌʧ̑asɔpʃɛˈsṭʃɛ̃nːɨ/ (adj)
space-time
  (przymiotnik) od czasoprzestrzeń

czasoprzestrzeń /ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
spacetime, space time, space-time, space-time continuum
  (fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;

czasownik /ʧ̑aˈsɔvʲɲik/ (n)
verb
  (gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany

czasownik modalny /ʧ̑aˈsɔvʲɲik mɔˈdalnɨ/ (n)
modal verb
  (gramatyka) czasownik, który określa stosunek mówiącego do czynności

czasownik nieprzechodni /ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi/ (n)
intransitive verb
  (gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej

czasownik posiłkowy /ʧ̑aˈsɔvʲɲik ˌpɔɕiwˈkɔvɨ/ (n)
auxilliary verb
  (gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony

czasownik przechodni /ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi/ (n)
transitive verb
  (gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej

czasownik ułomny /tʃasˈɔvɲik uwˈɔmnɨ/ (n)
defective verb
  (gramatyka) czasownik, który nie tworzy pewnych form gramatycznych;

czasownik zwrotny /ʧ̑aˈsɔvʲɲiɡ ˈzvrɔtnɨ/ (n)
reflexive verb
  (gramatyka) czasownik, który odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek "się"

czasowy /ʧ̑aˈsɔvɨ/ (adj)
temporal
  trwający przez krótki czas

czaszka /ˈʧ̑aʃka/ (n)
skull, cranium
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie

czaszkowy /tʃaʃkˈɔvɨ/ (adj)
cranial
  (anatomia, anatomiczny) związany z czaszką, dotyczący czaszki

czat /tʃˈat/ (n)
chat, online chat
  (informatyka, informatyczny) internetowa rozmowa w formie pisemnych komunikatów

czatować /ʧ̑aˈtɔvaʨ̑/ (v)
lie in ambush wait, stalk
  pilnować, śledzić kogoś z ukrycia
chat
  porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera

czciciel /ˈʧ̑ʲʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
devotee, idolater, venerator, votary, worshiper
  człowiek, który oddaje cześć komuś lub czemuś

czcić /ʧ̑ʲʨ̑iʨ̑/ (v)
exalt, glorify, revere, venerate, worship
  oddawać cześć

czczy /ʧ̑ːɨ/ (adj)
empty, idle, pointless
  (przenośnie, przenośnia) pusty, próżny, nic nie znaczący, bezcelowy
on an empty stomach
  głodny, pusty

czecho-słowacki /ˌʧ̑ɛxɔ-swɔˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
Czecho-Slovak
  dotyczący Czecho-Słowacji, związany z Czecho-Słowacją

czechosłowacki /ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
Czechoslovak
  dotyczący Czechosłowacji, związany z Czechosłowacją

czechosłowakizm /ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvacism̥/ (n)
czechoslovakism
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja uznająca istnienie jednego narodu czechosłowackiego powstała w XIX w. głoszona przez niektórych polityków słowackich w obawie przed postępującą madziaryzacją; w okresie międzywojennym oficjalna ideologia Czechosłowacji, krytykowana przez wielu Słowaków;

czeczeński /tʃɛtʃˈɛɲski/ (adj)
Chechen
  dotyczący Czeczenii, Czeczenów

czeczeński /tʃɛtʃˈɛɲski/ (n)
Chechen
  język czeczeński

czeczotka /ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka/ (n)
redpoll, common redpoll
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;

czeczotka tundrowa /ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka tũnˈdrɔva/ (n)
Arctic redpoll
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis hornemanni, mały ptak z rodziny ziarnojadów zamieszkujący daleką północną tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;

czeczuga /tʃɛtʃˈuɡa/ (n)
sterlet
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser ruthenus, gatunek słodkowodnej, wędrownej ryby z rodziny jesiotrowatych;

czego oko nie widzi, tego sercu nie żal /ˈʧ̑ɛɡɔ ˈːkɔ ɲɛ‿ˈvʲiʥ̑i ˈtɛɡɔ ˈsɛrʦ̑u ˈɲɛ‿ʒal/ (proverb)
out of sight, out of mind
  łatwo znieść stratę, o której się nic nie wie

czekan /ˈʧ̑ɛkãn/ (n)
ice axe
  (sport, sportowy) rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie;

czekanie /ʧ̑ɛˈkãɲɛ/ (n)
waiting
  (rzeczownik odczasownikowy) od: czekać

czekać /ˈʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
stop, wait
  przerywać wykonywanie jakiejś czynności
stay
  w grze w karty: nie podbijać stawki, ale nie zrezygnować z gry
wait, anticipate
  zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy

czekista /ʧ̑ɛˈcista/ (n)
chekist
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) funkcjonariusz radzieckiej CzK

czekolada /ˌʧ̑ɛkɔˈlada/ (n)
chocolate
  (spożywczy) (cukiernictwo) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;

czekoladowy /ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ/ (adj)
chocolate
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą
  mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady

czeladnik /ʧ̑ɛˈladʲɲik/ (n)
journeyman
  rzemieślnik po zakończonym etapie nauki i zweryfikowaniu kwalifikacji zawodowych przez specjalną komisję, pracujący pod nadzorem majstra

czeladź /ˈʧ̑ɛlaʨ̑/ (n)
menial, servant
  (historia, historyczny, historycznie) dawna służba u magnatów i szlachty używana do posług w domu, jako straż w zamku, grodzie itp., a także towarzysząca swoim panom w wyprawach wojennych;

czelesta /ʧ̑ɛˈlɛsta/ (n)
celesta
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) idiofon przypominający kształtem fisharmonię, w którym dźwięk pochodzi z płytek uderzanych przez młoteczki uruchamiane przez klawisze;

czelność /tʃˈɛlnɔɕtɕ/ (n)
audacity, temerity
  bycie nadmiernie zuchwałym

czeluść /ˈʧ̑ɛluɕʨ̑/ (n)
abyss
  (literacko) przepaść, głębia, jama

czempion /tʃˈɛmpʲɔn/ (n)
champion
  (sport, sportowy) aktualny mistrz jakiejś dyscypliny

czepek /ˈʧ̑ɛpɛk/ (n)
calyptra
  (botanika, botaniczny) element sporofitu szeregu mchów i wątrobowców;
mob cap, mob-cap
  (dawniej, dawny) nakrycie głowy;
bathing cap, swim cap
  (sport, sportowy) gumowe lub płócienne nakrycie głowy pływaka;

czepek kąpielowy /tʃˈɛpɛk kˌɔmpʲɛlˈɔvɨ/ (n)
bathing cap, shower cap
  osłona na włosy zakładana do ochrony przed zamoczeniem podczas kąpieli

czepek pływacki /tʃˈɛpɛk pwɨvˈatski/ (n)
swim cap
  (sport, sportowy) elastyczna osłona zakładana na włosy podczas pływania

czepiec /ˈʧ̑ɛpʲjɛʦ̑/ (n)
reticulum
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) jeden z żołądków przeżuwaczy;
bonnet
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) rodzaj kobiecego nakrycia głowy;

czepny /tʃˈɛpnɨ/ (adj)
clasper
  chwytliwy, czepliwy

czeremcha /ʧ̑ɛˈrɛ̃mxa/ (n)
bird cherry
  (botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach;
  (spożywczy) owoc czeremchy (1.1)

czeremcha zwyczajna /tʃɛrˈɛmxa zvɨtʃˈajna/ (n)
Mayday tree, bird cherry, hackberry, hagberry
  (botanika, botaniczny) Padus avium Mill., gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych;

czereśnia /ʧ̑ɛˈrɛɕɲa/ (n)
cherry
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych;

czerniak /tʃˈɛrɲʲak/ (n)
melanoma
  (medycyna, medyczny) złośliwy nowotwór tkanki barwnikowej;

czernica /ʧ̑ɛrʲˈɲiʦ̑a/ (n)
tufted duck
  (ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;

czernidło /tʃɛrɲˈidwɔ/ (n)
blacking
  (przestarzałe, przestarzały) zaprawa do czarnienia
  barwnik nadający barwę czarną

czerpać /ˈʧ̑ɛrpaʨ̑/ (v)
draw
  nabierać wodę lub inny płyn jakimś naczyniem

czerstwy /ˈʧ̑ɛrstfɨ/ (adj)
stale
  o chlebie nieświeży, suchy

czerw /ʧ̑ɛrf/ (n)
larva
  larwa niektórych gatunków muchówek i błonkówek;
brood
  (pszczelarstwo, pszczelarski) stadia rozwojowe pszczoły miodnej od jajeczka do wygryzającej się larwy

czerwiec /ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑/ (n)
June
  szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

czerwienić /ʧ̑ɛrˈvʲjɛ̇̃ɲiʨ̑/ (v)
blush
  oblewać się rumieńcem na twarzy, np. ze wstydu lub złości

czerwień /ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
red
  kolor czerwony

czerwona kartka /ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˈkartka/ (n)
red card
  (sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;

czerwona porzeczka /ʧ̑ɛrˈvɔ̃na pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
redcurrant
  (botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych;

czerwonawy /ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ/ (adj)
reddish
  w kolorze podobnym do czerwonego

czerwone mięso /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ ˈmʲjɛ̃w̃sɔ/ (n)
red meat
  (spożywczy) mięso o ciemnym kolorze: wieprzowina, wołowina, baranina, dziczyzna itp.

czerwono /tʃɛrvˈɔnɔ/ (adv)
red, redly
  z użyciem czerwonej barwy, z obecnością czerwieni

czerwonobrązowy /ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ/ (adj)
russet
  mający kolor brązowy o odcieniu czerwonym

czerwononosy /ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔ̃ˈnɔsɨ/ (adj)
red-nosed
  taki, który ma czerwony nos

czerwonoskrzydły /ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
red-winged
  taki, który ma czerwone skrzydła

czerwonoszyi /ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔˈʃɨji/ (adj)
red-necked
  taki, który ma czerwoną szyję

czerwony /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
red, commie
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) [[komunistyczny, lewicowy]]
red
  mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;

czerwony /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (n)
commie, red
  (pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) (zobacz) [[komunista, socjalista]]

czerwony olbrzym /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈɔlbʒɨ̃m/ (n)
red giant
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;

czerwony sztandar /tʃɛrvˈɔnɨ ʃtˈandar/ (n)
red flag
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sztandar koloru czerwonego symbolizujący ruchy robotnicze, używany przez ugrupowania socjalistyczne i komunistyczne;

czerwony śnieg /tʃɛrvˈɔnɨ ɕɲʲˈɛk/ (n)
watermelon snow, blood snow, pink snow, red snow
  (meteorologia, meteorologiczny) (biologia, biologiczny) zakwit śniegu powodowany przez glony o czerwonej barwie;

czerń /ʧ̑ɛrʲɲ/ (n)
black
  czarny kolor
  czarny strój/ubiór

czesać /ˈʧ̑ɛsaʨ̑/ (v)
comb
  (fryzyjski) układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

czeski /ˈʧ̑ɛsʲci/ (adj)
Czech
  związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów
Bohemian
  związany z Czechami (krainą historyczną), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

czeski /ˈʧ̑ɛsʲci/ (n)
Czech, the Czech language
  język urzędowy Republiki Czeskiej;

cześć /ʧ̑ɛɕʨ̑/ (interjection)
hello, hi
  (potocznie, potoczny) pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

cześć /ʧ̑ɛɕʨ̑/ (n)
honour, homage
  poważanie

czips /tʃˈips/ (n)
chips
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;

czirokeski /tʃˌirɔkˈɛski/ (adj)
Cherokee
  związany z Czirokezami, dotyczący Czirokezów

czkawka /ˈʧ̑kafka/ (n)
hiccup, hiccough
  (fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

czkać /ʧ̑kaʨ̑/ (v)
hiccup
  wydawać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony; mieć czkawkę

czop /ʧ̑ɔp/ (n)
plug, bung, tap
  (technologia, technika, techniczny) w bednarstwie: klin służący do zamykania beczki;
axle journal, trunnion
  (technologia, technika, techniczny) w budowie maszyn: część osi lub wału, na której osadzone jest łożysko lub sprzęgło
gudgeon
  (technologia, technika, techniczny) w ciesielstwie: klin stanowiący rodzaj połączenia

czopek /ˈʧ̑ɔpɛk/ (n)
suppository
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;

czosnek /ˈʧ̑ɔsnɛk/ (n)
Allium
  (botanika, botaniczny) Allium L., rodzaj roślin z podrodziny czosnkowych obejmujący około siedmiuset gatunków;
garlic
  (spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

czołg /ʧ̑ɔwk/ (n)
tank
  (wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

czołgista /ʧ̑ɔwʲˈɟista/ (n)
tank soldier, tankman
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz obsługujący czołg

czoło /ˈʧ̑ɔwɔ/ (n)
forehead
  (anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

czołoczub /tʃɔwˈɔtʃup/ (n)
helmetshrike
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Prionops;

czołówka /ʧ̑ɔˈwufka/ (n)
opening credits
  (telewizja, telewizyjny) plansze początkowe filmu
headlamp
  latarka noszona na głowie

czterechsetlecie /ˌʧ̑tɛrɛxsɛˈtlɛʨ̑ɛ/ (n)
quadricentennial, quatercentenary
  czterechsetna rocznica

czternasta /tʃtɛrnˈasta/ (n)
2 PM
  godzina 14, godzina druga po południu

czternastolatek /ˌʧ̑tɛrnastɔˈlatɛk/ (n)
fourteen year old
  chłopak mający czternaście lat

czternastoletni /ˌʧ̑tɛrnastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
fourteen-year-old, of fourteen
  mający czternaście lat
fifteen-year, of fourteen year
  trwający czternaście lat

czternastościan /tʃtˌɛrnastˈɔɕtɕan/ (n)
tetradecahedron, tetrakaidecahedron
  (geometria) wielościan o czternastu ścianach

czteroatomowy /tʃtˌɛrɔˌatɔmˈɔvɨ/ (adj)
tetratomic
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) złożony z czterech atomów

czterokołowy /ˌʧ̑tɛrɔkɔˈwɔvɨ/ (adj)
four-wheel
  taki, który ma cztery koła

czterokrotnie /ˌʧ̑tɛrɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
four time
  cztery razy

czteroletni /ˌʧ̑tɛrɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
four-year-old
  mający cztery lata

czterolistny /ˌʧ̑tɛrɔˈlʲistnɨ/ (adj)
four-leaf
  mający liść złożony z czterech części w kształcie małych listków

czteromasztowiec /ˌʧ̑tɛrɔ̃maˈʃtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
four-masted ship
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający cztery maszty (nie licząc bukszprytu)

czteromasztowy /ˌʧ̑tɛrɔ̃maˈʃtɔvɨ/ (adj)
four-masted
  o żaglowcu: mający cztery maszty

czterowiersz /tʃtɛrˈɔvʲɛrʃ/ (n)
quatrain
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki lub jego wyodrębniona część złożona z czterech wersów;

cztery litery /ˈʧ̑tɛrɨ lʲiˈtɛrɨ/ (n)
behind
  (związek frazeologiczny) (eufemistycznie) dupa, pupa

czub /tʃˈup/ (n)
crest
  (zoologia, zoologiczny) kępka piór lub sierści na głowie
topknot
  fryzura z uniesionymi włosami
top
  szpiczasty koniec czegoś

czubajka kania /tʃubˈajka kˈaɲʲa/ (n)
parasol mushroom
  (mikologia, mikologiczny) Macrolepiota procera Singer, gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych;

czubatka europejska /tʃubˈatka ˌɛwrɔpˈɛjska/ (n)
crested tit, European crested tit
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Lophophanes cristatus, gatunek sikorki wyróżniający się charakterystycznym czubkiem z piór na głowie;

czubek /ˈʧ̑ubɛk/ (n)
tip, toe, top
  szpiczaste, ostre zakończenie czegoś
kook, nut, nutter, wacko, whacko
  (potocznie, potoczny) osoba chora psychicznie

czucie /ˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
feeling
  odbiór poprzez zmysły, reakcja na odbierane aspekty rzeczywistości

czuciowy /tʃutɕˈɔvɨ/ (adj)
sensory
  związany z czuciem, dotyczący czucia

czuh /ʧ̑ux/ (n)
Chuj
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny języków majańskich;

czujnie /tʃˈujɲʲɛ/ (adv)
wakefully
  w sposób czujny, uważny

czujnik /tʃˈujɲik/ (n)
sensor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zdolne do wychwytywania zmian pewnej wielkości fizycznej, pomiaru wartości tejże albo sygnalizujące pojawienie się pewnego bodźca, sygnału;

czujność /ˈʧ̑ujnɔɕʨ̑/ (n)
vigilance, watchfulness, alertness
  zwracanie uwagi na to, co dzieje się w najbliższym otoczeniu; wrażliwość na niebezpieczeństwo

czujny /ˈʧ̑ujnɨ/ (adj)
alert, watchful, vigilant, wakeful
  zachowujący czujność, zwracający uwagę na wszelkie podejrzane sygnały

czule /tʃˈulɛ/ (adv)
affectionately, fondly, tenderly
  w sposób czuły, przepełniony czułością

czulent /ˈʧ̑ulɛ̃nt/ (n)
cholent
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) potrawa kuchni żydowskiej, przyrządzana z wolno duszonego mięsa wołowego, fasoli, kaszy, ziemniaków, czasem jajek, spożywana w szabas;

czupryna /ʧ̑uˈprɨ̃na/ (n)
fuzz, mop, shag
  krótkie, bujne włosy

czuringa /ʧ̑uˈrʲĩŋɡa/ (n)
churinga, tjurunga
  (etnografia, etnograficzny) płaski kamień ozdobiony rytem lub rysunkiem, obiekt kultu plemion australijskich;

czuwak /ˈʧ̑uvak/ (n)
dead man's switch
  (kolejnictwo) urządzenie hamulcowe w pojeździe szynowym, zatrzymujące pociąg w wypadku niedyspozycji lub zaśnięcia maszynisty;

czuwaski /tʃuvˈaski/ (adj)
Chuvash
  związany z Czuwaszją lub Czuwaszami, dotyczący Czuwaszji lub Czuwaszów

czuwaski /tʃuvˈaski/ (n)
Chuvash
  (językoznawstwo, językoznawczy) język czuwaski;

czuć /ʧ̑uʨ̑/ (v)
feel
  odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów
  odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku
smell
  odbierać wrażenia za pomocą zmysłu węchu
feel
  mieć jakieś samopoczucie, nastrój, odczucie

czuć miętę /ˈʧ̑uʨ̑ ˈmʲjɛ̃ntɛ/ (v)
fancy somebody
  czuć sympatię do kogoś; czuć do kogoś pociąg; podkochiwać się

czułość /ˈʧ̑uwɔɕʨ̑/ (n)
speed
  (fotografia) wielkość określająca stopień reagowania filmu fotograficznego na światło
sensitivity
  cecha kogoś, kto jest czuły
tenderness
  uczuciowość, wrażliwość

czuły /ˈʧ̑uwɨ/ (adj)
affectionate, tender, loving
  dokonywany z czułością, uczuciem, miłością, serdecznością

czwarta /tʃfˈarta/ (n)
four o'clock
  godzina 4 w nocy lub po południu

czwarta władza /ˈʧ̑farta ˈvwaʣ̑a/ (n)
fourth estate
  (przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wolna, niezależna prasa i pozostałe środki masowej komunikacji;

czwartek /ˈʧ̑fartɛk/ (n)
Thursday
  czwarty dzień tygodnia

czwartorzęd /ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt/ (n)
Quaternary
  (geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;

czworaczek /tʃfɔrˈatʃɛk/ (n)
quadruplet
  jedno dziecko z czworga urodzonych podczas tego samego porodu

czworaki /ʧ̑fɔˈraci/ (numeral)
fourfold, of four way kind type
  dotyczący czterech typów, rodzajów

czworako /ʧ̑fɔˈrakɔ/ (adv)
in four way kind type
  (przysłówek) od przymiotnika → czworaki

czworokąt /ʧ̑fɔˈrɔkɔ̃nt/ (n)
quadrilateral
  (geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;

czworonożny /ˌʧ̑fɔrɔ̃ˈnɔʒnɨ/ (adj)
quadruped, quadrupedal, four-legged
  mający cztery nogi

czworonóg /ʧ̑fɔˈrɔ̃nuk/ (n)
quadruped, tetrapod
  zwierzę czworonożne

czworościan /tʃfɔrˈɔɕtɕan/ (n)
tetrahedron
  (matematyka, matematyczny) wielościan o czterech trójkątnych ścianach;

czwórka /ˈʧ̑furka/ (n)
B
  ocena w szkole oznaczona cyfrą 4

czy /ʧ̑ɨ/ (conjunction)
or
  łączy równorzędne, ale wykluczające się wyrażenia
whether, if
  łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym

czyj /ʧ̑ɨj/ (pronoun)
whose
  używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu
  używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy

czyjś /ʧ̑ɨjɕ/ (indefinitePronoun)
somebody, someone
  należący do kogoś, kto nie jest istotny w wypowiedzi

czyli /ˈʧ̑ɨlʲi/ (conjunction)
i.e., that this be
  …służący do konstruowania wyrażeń wyjaśniających

czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci /tʃɨm skɔrˈupka za mwˈɔdu naɕˈɔŋkɲʲɛ tɨm na stˈarɔɕtɕ trˈɔɲtɕi/ (proverb)
as the twig is bent, so is the tree inclined
  wychowanie wywiera wpływ na całe życie

czyn /ʧ̑ɨ̃n/ (n)
deed, act
  działanie, postępek, akt;

czynel /tʃˈɨnɛl/ (n)
clash cymbal
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) perkusyjny instrument muzyczny w postaci metalowego talerza;

czynić /ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑/ (v)
do, make
  robić coś, wykonywać

czynnik /ˈʧ̑ɨ̃ɲːik/ (n)
factor
  (matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie
element, agent
  przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek

czynność /ˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
act
  wykonywanie, robienie czegoś

czynny /ˈʧ̑ɨ̃nːɨ/ (adj)
active, open, working
  funkcjonujący, uruchomiony
active
  skłonny do działania, aktywny
  wykonujący jakąś czynność

czynsz /ʧ̑ɨ̃w̃ʃ/ (n)
rent
  terminowa opłata za wynajem

czyr /ʧ̑ɨr/ (n)
broad whitefish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Coregonus nasus, gatunek słodkowodnej ryby z rodziny łososiowatych;

czyrak /tʃˈɨrak/ (n)
boil, furuncle
  (medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego;

czystek /ˈʧ̑ɨstɛk/ (n)
rock-rose, rock rose, rockrose
  (botanika, botaniczny) Cistus, krzew z rodziny czystkowatych, liczący kilkanaście gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego i na Wyspach Kanaryjskich

czystka /ˈʧ̑ɨstka/ (n)
purge
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób;
  fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych

czysto /tʃˈɨstɔ/ (adv)
cleanly
  w sposób czysty, bez zanieszczyszczeń
purely
  zupełnie, w całości, wyłącznie

czystość /ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
purity
  (przenośnie, przenośnia) cecha tego, co jest czyste, niewinne, prawidłowe, porządne
cleanness
  cecha tego, co jest czyste (oczyszczone, wyczyszczone), nie jest brudne
chastity
  wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna

czysty /ˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
pure, fine
  bez dodatków, domieszek
clear, net
  legalnie przeprowadzony
chaste, pure, unsullied
  moralnie bez skazy
clean
  pozbawiony brudu
blank
  prawnie bez winy
clear
  przejrzysty, klarowny
pure, sheer, perfect
  zupełny

czyszczenie /ʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
cleaning
  (rzeczownik odczasownikowy) od: czyścić

czytanie /ʧ̑ɨˈtãɲɛ/ (n)
reading
  zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin
  fragment tekstu odczytywany jako (1.4)

czytać /ˈʧ̑ɨtaʨ̑/ (v)
read
  przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną

czytać między wierszami /ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ vʲjɛrˈʃãmʲi/ (v)
read between the lines
  domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost

czytelnia /ʧ̑ɨˈtɛlʲɲa/ (n)
reading room
  sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece

czytelnictwo /tʃˌɨtɛlɲˈitstfɔ/ (n)
readership
  (socjologia, socjologiczny) odczytywanie publikacji drukowanych (wymiar społeczny)

czytelnie /tʃɨtˈɛlɲʲɛ/ (adv)
legibly, readably
  w sposób czytelny, łatwy do przeczytania

czytelnik /ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik/ (n)
reader
  osoba, która czyta książki, gazety itp.
  osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni

czytelny /ʧ̑ɨˈtɛlnɨ/ (adj)
readable
  taki, który daje się odczytać, przeczytać
clear
  zrozumiały, sformułowany w przejrzysty sposób

czytnik /tʃˈɨtɲik/ (n)
reader
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy, dzięki któremu można czytać informacje z określonych kanałów informacji, np. RSS, IRC
  (informatyka, informatyczny) urządzenie odczytujące dane zapisane na karcie pamięci (magnetycznej lub elektronicznej)
  (informatyka, informatyczny) urządzenie, z którego można czytać teksty jak z książki
scanner
  (informatyka, informatyczny) urządzenie fotooptyczne odczytujące dane zakodowane kodem krekowym, np. cenę towaru w sklepie

czytnik książek elektronicznych /tʃˈɨtɲik kɕˈɔ̃ʒɛk ˌɛlɛktrɔɲˈitʃnɨx/ (n)
e-book reader, e-reader, e-book device
  (informatyka, informatyczny) urządzenie z wyświetlaczem służące do wyświetlania tekstów zapisanych w formie cyfrowej;

czyścibut /ʧ̑ɨɕˈʨ̑ibut/ (n)
bootblack, shoeshiner
  (przestarzałe, przestarzały) ten, kto czyści ludziom buty na ulicy w celach zarobkowych

czyściec /ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑/ (n)
Purgatory, purgatory
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

czyścić /ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑/ (v)
clean
  usuwać brud, zanieczyszczenia

czyż /ʧ̑ɨʃ/ (n)
Eurasian siskin
  (ornitologia, ornitologiczny) czyżyk

czyż /ʧ̑ɨʃ/ (particle)
question tag
  (książkowy) czyż nie: używana na końcu zdania partykuła wzmacniająca wypowiedź

czyżby /ˈʧ̑ɨʒbɨ/ (interjection)
really be this true be it possible
  …używany samodzielnie do wyrażenia powątpiewania w prawdziwość tego, co było powiedziane

czyżby /ˈʧ̑ɨʒbɨ/ (particle)
could, indeed, really
  …wprowadzająca pytanie, sugerująca niepewność lub przypuszczenie

czyżyk /ˈʧ̑ɨʒɨk/ (n)
siskin
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis spinus L., mały ptak o zielonawożółtym upierzeniu

czółenko /ʧ̑uˈwɛ̃nkɔ/ (n)
shuttle
  (włókiennictwo) (technologia, technika, techniczny) element krosna tkackiego w postaci łódeczki, która zawiera i przerzuca nici;

czółno /tʃˈuwnɔ/ (n)
dugout
  płaskodenna łódź, dłubaniem lub wypalaniem uzyskana z jednego pnia drzewa, napędzana wiosłami a z rzadka także drągami

cząber /ˈʧ̑ɔ̃mbɛr/ (n)
savory
  (botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z cząbru ogrodowego

cząsteczka /ʧ̑ɔ̃w̃ˈstɛʧ̑ka/ (n)
molecule
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu;

cząstka /ˈʧ̑ɔ̃w̃stka/ (n)
particle
  (fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka;
small part
  (zdrobniale) od: część

często /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ/ (adv)
often, frequently
  (zobacz) częsty

częstoskurcz /ʧ̑ɛ̃w̃ˈstɔskurʧ̑/ (n)
tachycardia
  (medycyna, medyczny) znaczne przyśpieszenie czynności rytmu serca

częstotliwość /ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑/ (n)
frequency
  (fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu;

częstować /tʃɛ̃stˈɔvatɕ/ (v)
help
  dzielić się czymś z kimś przez grzeczność, gościnność; podejmować poczęstunkiem
help oneself
  korzystać z poczęstunku

częstość /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑/ (n)
frequency, incidence
  cecha tego, co jest częste

częsty /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ/ (adj)
frequent
  odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami

częściowo /ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ/ (adv)
partially, partly
  w jakiejś części, nie w całości

częściowy /ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
part, partial
  odnoszący się tylko do części czegoś, obejmujący część czegoś

część /ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
part, compound
  (mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim
part, piece, element, movement
  fragment jakiejś całości

część mowy /ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ/ (n)
part of speech
  (gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;

część zdania /ˈʧ̑ɛ̃w̃ʑʥ̑ ˈzdãɲa/ (n)
part of a sentence, phrase
  (gramatyka) słowo lub wyrażenie, pełniące określoną funkcję w zdaniu;

człon /ʧ̑wɔ̃n/ (n)
segment
  część jakiejś całości połączona z nią przy pomocy widocznych elementów spajających

członek /ˈʧ̑wɔ̃nɛk/ (n)
member, adherent, fellow
  osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia
limb
  część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt;

członkostwo /tʃwɔŋkˈɔstfɔ/ (n)
membership
  bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej

członkowski /tʃwɔŋkˈɔfski/ (adj)
membership
  dotyczący członkostwa
member
  dotyczący członków organizacji

człowieczeństwo /tʃwˌɔvʲɛtʃˈɛɲstfɔ/ (n)
humanity
  (przestarzałe, przestarzały) rodzaj ludzki
humanity, humanness
  bycie człowiekiem

człowiek /ˈʧ̑wɔvʲjɛk/ (n)
man, human
  Homo sapiens, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;
  ktoś, jakaś osoba
man
  pracownik, podwładny, członek

człowiek człowiekowi wilkiem /ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˌʧ̑wɔvʲjɛˈkɔvʲi ˈvʲilʲcɛ̃m/ (proverb)
man is a wolf to man
  ludzie nie są sobie życzliwi

człowiek renesansu /tʃwˈɔvʲɛk rˌɛnɛsˈansu/ (n)
Renaissance man
  człowiek biegły w wielu dziedzinach

człowiek strzela, Pan Bóg kule nosi /ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˈsṭʃɛla ˈpãn‿buk ˈːulɛ ˈnɔɕi/ (proverb)
man proposes, God disposes
  zamierzenia, plany nie zawsze udaje się zrealizować

człowiek śniegu /tʃwˈɔvʲɛk ɕɲʲˈɛɡu/ (n)
abominable snowman
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach

córka /ˈʦ̑urka/ (n)
daughter
  potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

cóż /ʦ̑uʃ/ (particle)
well
  Wzmocnienie następującego komunikatu, zwykle negatywnego.

cętka /ˈʦ̑ɛ̃ntka/ (n)
spot, dot, fleck, marking, speck, speckle
  mała plamka na tle o jednolitej barwie

cło /ʦ̑wɔ/ (n)
customs, duty
  opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

d-moll /dˈɛmˈɔll/ (n)
d minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku d (w zapisie nutowym z jednym bemolem)

dabigatran /dˌabʲiɡˈatran/ (n)
dabigatran
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwkrzepliwy stosowany doustnie; odwracalny, bezpośredni inhibitor trombiny

dach /dax/ (n)
roof
  górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

dachowanie /dˌaxɔvˈaɲʲɛ/ (n)
rollover
  o pojeździe przewrócenie się na dach w trakcie wypadku

dachowiec /daxˈɔvʲɛts/ (n)
stray cat, feral cat
  (potocznie, potoczny) nierasowy, zdziczały, bezpański kot

dachówczarka /ˌdaxufˈʧ̑arka/ (n)
roof-tile making machine
  (technologia, technika, techniczny) maszyna do formowania dachówek

dachówka /daˈxufka/ (n)
roof tile
  (budownictwo) ceramiczna (niekiedy kamienna lub betonowa) płytka stosowana do pokrywania dachów;

dadaistyczny /dˌadaistˈɨtʃnɨ/ (adj)
Dadaist
  (sztuka) związany z dadaizmem lub dadaistami

daf /dˈaf/ (n)
daf
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) duży bęben obręczowy używany w tradycyjnej muzyce Bliskiego Wschodu

dagerotypia /dˌaɡɛrɔtˈɨpja/ (n)
daguerreotypy
  (fotografia) (historia, historyczny, historycznie) pierwsza technika otrzymywania obrazów fotograficznych;

daikon /daˈ<sup>j</sup>ikɔ̃n/ (n)
daikon
  (zobacz) rzodkiew japońska

daktyl /ˈdaktɨl/ (n)
date
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca

daktylowy /dˌaktɨlˈɔvɨ/ (adj)
dactylic
  zawierający daktyle; mający smak daktyli
  związany z daktylami

dalajlama /ˌdalajˈlãma/ (n)
Dalai Lama
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zwierzchnika szkoły Gelug buddyzmu tybetańskiego, do roku 1959 tradycyjnie piastujący funkcję szefa rządu tybetańskiego;

dalej /ˈdalɛj/ (adv)
further, still
  nie przerywając, ciągle, wciąż

dalej /ˈdalɛj/ (interjection)
come on, go on
  wezwanie do rozpoczęcia czynności

daleki /daˈlɛci/ (adj)
distant
  taki, który jest w dużej odległości

daleko /daˈlɛkɔ/ (adv)
far
  w znacznej odległości

daleko- /daˈlɛkɔ/ (prefix)
far-
  w złożeniach wskazuje na daleki zasięg czegoś

dalekomorski /dˌalɛkɔmˈɔrski/ (adj)
deep-sea
  odbywający się na pełnym morzu, z dala od lądu

dalekopis /dˌalɛkˈɔpis/ (n)
teleprinter, teletype
  (telekomunikacja) aparat telegraficzny przesyłający komunikatów w postaci drukowanej

dalekosiężny /ˌdalɛkɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ/ (adj)
far-reaching
  sięgający dalekiej przyszłości; wybiegający daleko w przód

dalekowidz /dˌalɛkˈɔvits/ (n)
farsighted person
  osoba źle widząca obiekty znajdujące się blisko

dalekowschodni /ˌdalɛkɔˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
Far Eastern, oriental
  dotyczący Dalekiego Wschodu, wywodzący się z Dalekiego Wschodu

dalibóg /dalˈibuk/ (adv)
honest to God, upon my word
  doprawdy

dalmatyka /dalmˈatɨkˌa/ (n)
dalmatic
  (kościelny) wierzchnia szata liturgiczna diakonów;

dalmatyńczyk /ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Dalmatian
  (kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji;

dalmatyński /ˌdalmaˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
Dalmatian
  związany z Dalmacją, dotyczący Dalmacji lub jej mieszkańców

dalmierz /dˈalmʲɛʃ/ (n)
rangefinder
  przyrząd do zdalnego pomiaru odległości;

dalszy /ˈdalʃɨ/ (adj)
farther, further
  odległy, niebędący najbliższym
subsequent
  taki, który nastąpi jako kolejny; późniejszy

dama /ˈdãma/ (n)
queen, lady
  (termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D;
lady
  dystyngowana kobieta

damasceński /ˌdãmaˈsʦ̑ɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Damascene
  dotyczący Damaszku, odnoszący się do Damaszku, pochodzący z Damaszku

damski /ˈdãmsʲci/ (adj)
female, woman
  przeznaczony dla kobiet
  złożony z kobiet

dan /dãn/ (n)
dan
  (sport, sportowy) jeden z dziesięciu stopni mistrzowskich we wschodnich systemach walki (dżudo, karate) oznaczających poziom wtajemniczenia i opanowania technik walki i dający prawo do noszenia czarnego pasa

dana /ˈdãna/ (n)
data
  pojedyncza wiadomość, porcja informacji

dance /dãw̃s/ /dɛ̃w̃s/ (n)
dance music
  (potocznie, potoczny) wspólna nazwa kilku spokrewnionych gatunków elektronicznej muzyki tanecznej

dandys /ˈdãndɨs/ (n)
dandy
  mężczyzna skrupulatnie dbający o strój i o przestrzeganie form towarzyskich

dane /ˈdãnɛ/ (n)
data, evidence, information
  wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków
  informacje na temat jakiejś osoby
data
  zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach

dane binarne /ˈdãnɛ bʲĩˈnarnɛ/ (n)
binary data
  (informatyka, informatyczny) dane podane w systemie dwójkowym

danie /ˈdãɲɛ/ (n)
dish, course
  pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

danina /daɲˈina/ (n)
tribute, levy
  (historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu
tribute
  coś składanego w ofierze

danio pręgowany /dˈaɲʲɔ prˌɛŋɡɔvˈanɨ/ (n)
zebrafish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Danio rerio Hamilton, gatunek ryby słodkowodnej hodowanej w akwariach;

dantejskie sceny /dãnˈtɛjsʲcɛ ˈsʦ̑ɛ̃nɨ/ (idiom)
hair-raising scenes
  zdarzenia wstrząsające, budzące zgrozę, a także zamieszanie, bałagan

dany /ˈdãnɨ/ (adj)
give
  ten, o którym się mówi; omawiany; ten, którego dotyczy sprawa

dao /ˈdaɔ/ (n)
Dao, Tao
  (filozofia, filozoficzny) podstawowe pojęcie filozofii chińskiej, któremu przypisywane są bardzo różne znaczenia;

darbuka /darbˈuka/ (n)
darabouka, darbuka, goblet drum
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj arabskiego bębna o kielichowatym kształcie popularnego na Środkowym Wschodzie, w Lewancie i krajach Maghrebu;

daremnie /darˈɛmɲʲɛ/ (adv)
in vain, bootlessly, ineffectually, purposelessly, unavailingly, unsuccessfully
  w sposób nie przynoszący rezultatów pomimo starań

daremny /daˈrɛ̃mnɨ/ (adj)
vain, fruitless
  niedający żadnych wyników

darjeeling /dˌarjɛˈɛliŋk/ (n)
Darjeeling, Darjeeling tea
  (spożywczy) rodzaj czarnej herbaty pochodzącącej z Indii, z regionu Dardżyling;

darkroom /ˈdarkrũm/ (n)
darkroom
  specjalne przyciemnione pomieszczenie do przypadkowych schadzek seksualnych w niektórych lokalach rozrywkowych;

darlingtonia kalifornijska /dˌarliŋktˈɔɲʲa kˌalifɔrɲˈijska/ (n)
California pitcher plant, Darlingtonia californica, cobra lily, cobra plant
  (botanika, botaniczny) Darlingtonia californica, gatunek rośliny z rodziny kapturnicowatych;

darmo /ˈdarmɔ/ (adv)
free
  bezpłatnie
in vain
  na próżno

darmowy /darˈmɔvɨ/ (adj)
free of charge
  dany za darmo, bezpłatny

darmozjad /darmˈɔzjat/ (n)
freeloader, parasite, sponger
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto żyje na cudzy koszt

darmsztadt /ˈdarm̥ʃtat/ (n)
darmstadtium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

darmówka /darmˈufka/ (n)
bonus
  (potocznie, potoczny) coś bezpłatnego w ofercie handlowej

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda /ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda/ (proverb)
don't look a gift horse in the mouth
  nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie

darować /daˈrɔvaʨ̑/ (v)
give
  dać komuś coś na własność
forgive
  przebaczyć

darowizna /dˌarɔvˈizna/ (n)
gift
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne przekazanie czegoś dobrowolnie i bezpłatnie
donation
  coś podarowanego bez zobowiązań

dart /dart/ (n)
darts
  gra polegająca na rzucaniu lotkami do tarczy;
dart
  lotka do darta (1.1)

darwinista /ˌdarvʲĩˈɲista/ (n)
Darwinist
  zwolennik darwinizmu

darwinistyczny /dˌarviɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
Darwinistic
  związany z darwinizmem, teoriami Karola Darwina

darwinizm /darvˈiɲizm/ (n)
Darwinism
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt

darń /darʲɲ/ (n)
sod
  zwarty splot trawy, czasem wraz z innymi roślinami, silnie związany z wierzchnią warstwą gleby; pocięta na płaty używana jest jako umocnienie skarp, nasypów, mogił;

dashi /dˈaʃi/ (n)
dashi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) koncentrat bulionu rybnego wykorzystywany w kuchni japońskiej;

data /ˈdata/ (n)
date
  umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

datacja /datˈatsja/ (n)
dating
  ustalenie daty, przypisanie daty zdarzeniu

datek /dˈatɛk/ (n)
fee
  drobna kwota za wyświadczoną przysługę
contribution, donation, handout, subscription
  pewna kwota przeznaczana na cele publiczne lub dobroczynne

datowalny /dˌatɔvˈalnɨ/ (adj)
dateable
  dający się wydatować

datura /daˈtura/ (n)
datura
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) bieluń (rodzaj)
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)

dau /daw/ (n)
dhow
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tradycyjny arabski statek żaglowy lub łódź z ożaglowaniem łacińskim

dawanie /daˈvãɲɛ/ (n)
giving
  (rzeczownik odczasownikowy) od: dawać

dawać dupy /ˈdavaʥ̑ ˈdupɨ/ (v)
botch, screw up
  (wulgarnie, wulgaryzm) nie wykonywać powierzonego zadania; psuć coś; dawać się oszukać

dawać radę /ˈdavaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈradɛ/ (v)
manage, cope, get by, get along
  umieć coś zrobić, radzić sobie, nie mieć z czymś problemów

dawca /ˈdafʦ̑a/ (n)
donor
  (medycyna, medyczny) osoba, od której pochodzi przeszczepiany organ
donor, giver
  ten, który daje

dawidia /davˈidja/ (n)
dove-tree
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Davidia Baill., monotypowy rodzaj drzewa z rodziny błotniowatych, z rzędu dereniowców;

dawka /ˈdafka/ (n)
dose
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;

dawkowanie /dˌafkɔvˈaɲʲɛ/ (n)
dosing
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) zwiększanie stopniowo nasilenia czegoś
  odmierzanie i podawanie dawek czegoś, zwłaszcza leku

dawniej /ˈdavʲɲɛ̇j/ (adv)
formerly, in the past, late
  poprzednio, przedtem

dawno /ˈdavnɔ/ (adv)
long ago
  w odległych czasach

dawno, dawno temu /dˈavnɔ dˈavnɔ tˈɛmu/ (adv)
once upon a time
  początkowe słowa wielu bajek i baśni

dawny /ˈdavnɨ/ (adj)
old
  mający miejsce dłuższy czas temu; pochodzący z odległych lat; sięgający dalekiej przeszłości

dawnymi czasy /davˈnɨ̃mʲi ˈʧ̑asɨ/ (adv)
in olden day, in olden time
  dawniej, kiedyś, w dalekiej przeszłości

dać /daʨ̑/ (v)
allow, let
  pozwolić, umożliwić coś
give
  wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś

dać radę /ˈdaʨ̑ ˈradɛ/ (v)
give a piece of advice
  poradzić coś komuś, przekazać komuś jakąś radę
manage
  zdołać coś zrobić, poradzić sobie
  zdołać coś zrobić, poradzić sobie

dać susa /dˈatɕ sˈusa/ (v)
jump, leap
  skoczyć

dać w łapę /ˈdaʥ̑ ˈv‿wapɛ/ (v)
smear
  dać komuś łapówkę, przekupić kogoś

dbać /dbaʨ̑/ (v)
care, look after
  troszczyć się o coś lub kogoś; zajmować się czymś z dużą uwagą lub poświęceniem

de facto /dɛ‿ˈfaktɔ/ (adv)
actually, in fact
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) tak, jak jest rzeczywiście, zgodnie ze stanem faktycznym

de iure /dɛjˈurɛ/ (adv)
de jure
  formalnie, zgodnie z prawem

debet /ˈdɛbɛt/ (n)
debit
  (bankowość, bankowy) ujemne saldo na koncie;
  (księgowość) lewa strona bilansu (z aktywami lub kosztami);

debil /ˈdɛbʲil/ (n)
moron
  (potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba mało inteligentna

debiut /ˈdɛbʲjut/ (n)
debut
  wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie

debiutant /dɛbjˈutant/ (n)
debutant
  ten kto debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji

debiutować /dˌɛbjutˈɔvatɕ/ (v)
debut, make one debut
  zaczynać coś oficjalnie; występować pierwszy raz; rozpoczynać karierę

debugger /dɛbˈuɡɡɛr/ (n)
debugger
  (informatyka, informatyczny) narzędzie do analizy pracy programów i identyfikacji w nich błędów;

decemwir /dɛtsˈɛmvir/ (n)
decemvir
  (historia, historyczny, historycznie) członek decemwiratu

decemwirat /dˌɛtsɛmvˈirat/ (n)
decemvirate
  (historia, historyczny, historycznie) kolegium rządzące Rzymem zamiast konsulów 451-449 p.n.e.

decentralizacja /dˌɛtsɛntrˌalizˈatsja/ (n)
decentralization, decentralisation
  przeniesienie uprawnień władzy centralnej na lokalne organy władzy,

dechrystianizacja /ˌdɛxrɨstʲjä̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
dechristianization
  działania polegające na ograniczeniu lub zniesieniu wpływu chrześcijaństwa na danym terenie
  proces odchodzenia od chrześcijaństwa

dechrystianizowanie /dˌɛxrɨstjˌaɲizɔvˈaɲʲɛ/ (n)
dechristianization
  ograniczanie lub zniesienie wpływów chrześcijaństwa na danym terenie

dechrystianizować /dˌɛxrɨstjˌaɲizˈɔvatɕ/ (v)
dechristianize
  (teologia, teologiczny) zmniejszać gdzieś wpływy chrześcijaństwa

decybel /dɛˈʦ̑ɨbɛl/ (n)
decibel
  (fizyka, fizyczny) miara stosunku dowolnych wielkości fizycznych o tym samym wymiarze;

decydent /dɛˈʦ̑ɨdɛ̃nt/ (n)
decision-maker
  (książkowy) osoba mająca prawo i obowiązek do podejmowania decyzji z racji pełnionych funkcji

decydować /ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑/ (v)
decide
  podejmować decyzję, postanawiać o czymś

decydujący /dˌɛtsɨdujˈɔntsɨ/ (adj)
decisive
  przesądzający o czymś, przełomowy

decymetr /dɛtsˈɨmɛtr/ (n)
decimetre, decimeter
  (metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesiątej części metra;

decymetrowy /dˌɛtsɨmɛtrˈɔvɨ/ (adj)
decimetric
  (fizyka, fizyczny) mający długość bliską jednej dziesiątej metra
  (fizyka, fizyczny) związany z długością rzędu jednej dziesiątej metra

decyzja /dɛˈʦ̑ɨzʲja/ (n)
decision
  postanowienie, zamiar, rezolucja; rozstrzygnięcie

dedukcja /dɛdˈuktsja/ (n)
deduction
  (logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków
illation, ratiocination
  wnioskowanie, rozumowanie, wywód

dedukcyjny /dˌɛduktsˈɨjnɨ/ (adj)
deductive
  związany z dedukcją; oparty na dedukcji

deeskalacja /dˌɛɛskalˈatsja/ (n)
de-escalation
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) ograniczenie nasilenia jakiegoś rozruchu, agresywnych działań zbrojnych

deewangelizować /dˌɛɛvˌandʒɛlizˈɔvatɕ/ (v)
deevangelize
  (teologia, teologiczny) zmniejszać gdzieś wpływy chrześcijaństwa

defekacja /ˌdɛfɛˈkaʦ̑ʲja/ (n)
defecation
  (fizjologia, fizjologiczny) wydalanie kału;

defekt /ˈdɛfɛkt/ (n)
defect
  (fizyka, fizyczny) (biologia, biologiczny) niedobór, brak;
fault
  uszkodzenie, usterka, wada, niedostatek fizyczny

defektologia /ˌdɛfɛktɔˈlɔɟja/ (n)
defectology
  nauka o formach opieki nad osobami upośledzonymi;

defenestracja /ˌdɛfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja/ (n)
defenestration
  wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno;

defetystyczny /dˌɛfɛtɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
defeatist
  nacechowany defetyzmem, wyrażający opinię o nieuchronnej klęsce, niepowodzeniu

defetyzm /dɛˈfɛtɨsm̥/ (n)
defeatism
  niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką

defibrylator /ˌdɛfʲibrɨˈlatɔr/ (n)
defibrillator
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;

deficyt /dɛˈfʲiʦ̑ɨt/ (n)
deficit
  niedobór, brak;

deficytowy /ˌdɛfʲiʦ̑ɨˈtɔvɨ/ (adj)
loss-making, unprofitable
  przynoszący większe straty niż zyski

defilada /ˌdɛfʲiˈlada/ (n)
parade
  uroczysty przemarsz wojska lub innej grupy, np. sportowców czy ludności cywilnej, przejazd pojazdów, przelot samolotów w szyku paradnym dla oddania honorów przedstawicielom władzy;

definicja /ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
definition
  wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia;

definicyjny /dˌɛfiɲitsˈɨjnɨ/ (adj)
definitional
  związany z definicją; stanowiący definicję

definiowalny /dˌɛfiɲʲɔvˈalnɨ/ (adj)
definable
  możliwy do zdefiniowania, dający się zdefiniować

definitywnie /ˌdɛfʲĩɲiˈtɨvʲɲɛ/ (adv)
definitely
  w sposób definitywny, ostateczny, zdecydowany

deflacja /dɛˈflaʦ̑ʲja/ (n)
deflation
  (ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki
entrainment
  (geologia, geologiczny) wywiewanie przez wiatr luźnego materiału z płaskiej powierzchni suchego terenu

deflacyjny /dˌɛflatsˈɨjnɨ/ (adj)
deflationary
  (ekonomia, ekonomiczny) dotyczący deflacji

defloracja /dˌɛflɔrˈatsja/ (n)
defloration
  (medycyna, medyczny) przerwanie błony dziewiczej

defoliant /dɛˈfɔlʲjãnt/ (n)
defoliant
  (chemia, chemiczny) (biologia, biologiczny) substancja powodująca zrzucanie liści przez rośliny;

deforestacja /ˌdɛfɔrɛˈstaʦ̑ʲja/ (n)
deforestation
  wycięcie, wytrzebianie, niszczenie lasów

deformacja /dˌɛfɔrmˈatsja/ (n)
deformation
  zniekształcenie, pozbawienie czegoś jego pierwotnej formy

defragmentacja /ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
defragmentation
  (informatyka, informatyczny) proces przenoszenia danych pomiędzy obszarami dysku twardego w celu jego optymalnego wykorzystania;

defragmentator /dˌɛfraɡmɛntˈatɔr/ (n)
defragmenter
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy do defragmentowania plików

defragmentować /ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
defragment
  (informatyka, informatyczny) wykonywać defragmentację

defraudacja /ˌdɛfrawˈdaʦ̑ʲja/ (n)
defraudation, embezzlement
  przestępstwo polegające na przywłaszczeniu cudzej powierzonej korzyści materialnej (pieniędzy, majątku)

degażówki /ˌdɛɡaˈʒufʲci/ (n)
notched double-edged thinning scissors
  (fryzjerstwo, fryzjerski) nożyczki fryzjerskie z ząbkowaną jedną lub obiema krawędziami tnącymi, służące do cieniowania włosów;

deglomeracja /ˌdɛɡlɔ̃mɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
deglomeration
  planowy lub samoczynny proces rozpraszania się skupisk ludności i jej działalności (firm, instytucji itp.);

deglomerować /ˌdɛɡlɔ̃mɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
deglomerate
  o skupiskach ludzi i ich działalności, zwłaszcza przemyśle: planowo lub samoczynnie rozpraszać się

degradacja /ˌdɛɡraˈdaʦ̑ʲja/ (n)
degradation
  niszczenie środowiska i zasobów, jakimi ono dysponuje
  obniżenie pozycji / rangi / wartości
  zmiana czyjegoś stanowiska zawodowego na niższe

degradować /ˌdɛɡraˈdɔvaʨ̑/ (v)
degrade
  obniżać komuś stopień wojskowy, zwykle karnie
  tracić korzystne cechy

degrengolada /ˌdɛɡrɛ̃ŋɡɔˈlada/ (n)
downfall
  (książkowy) zanik wartości moralnych lub estetycznych

degustator /ˌdɛɡuˈstatɔr/ (n)
debit
  profesjonalista oceniający jakość żywności na podstawie smaku
  uczestnik degustacji

dehumanizacja /dˌɛxumˌaɲizˈatsja/ (n)
dehumanization
  pozbawienie czegoś cech właściwych człowiekowi

deifikacja /ˌdɛ<sup>j</sup>ifʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
deification, deifying
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga;

deinonych /ˌdɛ<sup>j</sup>ĩˈnɔ̃nɨx/ (n)
deinonychus
  (paleontologia, paleontologiczny) gatunek dinozaura z grupy teropodów;

deista /dɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
deist
  wyznawca deizmu

deistyczny /dˌɛistˈɨtʃnɨ/ (adj)
deist, deistic
  (filozofia, filozoficzny) związany z deizmem, dotyczący deizmu

deizm /ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
deism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;

deja vu /dˌɛʒavˈi/ (n)
déjà vu, deja vu
  wrażenie, że sytuacja, w której bierze się właśnie udział, już się kiedyś przydarzyła;

deka- /ˈdɛka/
deca-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary dziesięć razy większe od podstawowych;
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z liczbą dziesięć

dekabrysta /ˌdɛkaˈbrɨsta/ (n)
Decembrist, Dekabrist
  (historia, historyczny, historycznie) członek lub zwolennik szlacheckiego ruchu rewolucyjnego, działającego w latach 20. XIX w. w Rosji, dążącego do zniesienia jedynowładztwa cara i zatarcia różnic klasowych;

dekabrystowski /ˌdɛkabrɨˈstɔfsʲci/ (adj)
Decembrist
  (historia, historyczny, historycznie) dotyczący dekabryzmu lub powstania dekabrystów

dekada /dɛˈkada/ (n)
decade
  dziesięć lat

dekadencja /dˌɛkadˈɛntsja/ (n)
decadence
  chylenie się ku upadkowi
  rozkład wartości moralnych i kulturowych
  tendencja w sztuce europejskiej przełomu wieku XIX i XX

dekadent /dɛkˈadɛnt/ (n)
decadent
  (sztuka) przedstawiciel dekadentyzmu

dekametr /dɛkˈamɛtr/ (n)
decameter, decametre
  (metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa dziesięciu metrom;

dekametrowy /dˌɛkamɛtrˈɔvɨ/ (adj)
decametric
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z długością rzędu 10 metrów
  (fizyka, fizyczny) mający długość 10 metrów

dekanat /dɛˈkãnat/ (n)
deanery, decanate
  (kościelny) jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego, obejmująca kilka do kilkunastu parafii z dziekanem na czele;

dekapitacja /ˌdɛkapʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
decapitation
  ucięcie głowy;

dekarz /ˈdɛkaʃ/ (n)
roofer
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wykonawca pokrycia dachowego;

dekiel /ˈdɛcɛl/ (n)
lid
  szczelna pokrywa, dopasowana pokrywka

dekielek /dɛˈcɛlɛk/ (n)
lens cap
  (fotografia) element zakładany na obiektyw, służący do zabezpieczenia szkła obiektywu przed brudem czy zarysowaniem

deklamacja /dˌɛklamˈatsja/ (n)
declamation, recitation
  ekspresywne i wyraziste wyrecytowanie utworu literackiego

deklamator /dˌɛklamˈatɔr/ (n)
entertainer
  osoba recytująca utwór literacki

deklamować /ˌdɛklãˈmɔvaʨ̑/ (v)
rant
  wypowiadać się w sposób napuszony, używając rozmaitych frazesów
recite, declaim
  z ekspresją wygłaszać utwór literacki

deklaracja /ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja/ (n)
declaration
  ogłoszenie, oświadczenie; sformułowanie poglądów, przekonań

deklaracja podatkowa /ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja ˌpɔdatˈkɔva/ (n)
tax declaration, declaration of income, tax return
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) dokument zawierający informacje o osiągniętych dochodach lub poniesionych stratach;

deklarować /dˌɛklarˈɔvatɕ/ (v)
declare
  wypowiadać oficjalnie
offer, pledge
  wyrażać gotowość, przyrzekać pomoc

deklasować /dˌɛklasˈɔvatɕ/ (v)
outclass
  sprawiać, że ktoś ulega deklasacji

deklinacja /ˌdɛklʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
declination
  (astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych ciała niebieskiego w układach równikowych;
declension
  (gramatyka) odmiana przez przypadki i liczby;

deklinacyjny /dˌɛklinatsˈɨjnɨ/ (adj)
declensional
  (gramatyka) związany z deklinacją, odmianą przez przypadki i liczby, przypadkowaniem

dekoder /dɛkˈɔdɛr/ (n)
decoder
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odkodowywania zaszyfrowanych informacji

dekolonizacja /ˌdɛkɔlɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
decolonization, decolonisation
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami; obalanie systemu kolonialnego, likwidacja kolonializmu;

dekolonizować /ˌdɛkɔlɔ̃ɲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
decolonize
  dokonywać procesu dekolonizacji

dekolt /ˈdɛkɔlt/ (n)
cleavage
  część ciała odsłonięta przez dekolt (1.1)
neckline
  wycięcie w ubraniu (np. w sukni, swetrze, bluzce), odsłaniające szyję, czasem ramiona, piersi lub plecy

dekomunizacja /dˌɛkɔmˌuɲizˈatsja/ (n)
decommunization
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie komunizmu, proces odchodzenia od komunizmu

dekomunizować /dˌɛkɔmˌuɲizˈɔvatɕ/ (v)
decommunise, decommunize
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usuwać wpływy doktryny komunistycznej

dekoncentracja /dˌɛkɔntsɛntrˈatsja/ (n)
deconcentration
  rozpraszanie tego co było skupione

dekoracja /ˌdɛkɔˈraʦ̑ʲja/ (n)
decoration
  element upiększający, ozdabiający dany przedmiot, budynek lub jego wnętrze
set
  w lm: plastyczne tło sceny teatralnej

dekoracyjny /ˌdɛkɔraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
decorative, ornamental
  związany z dekoracją, stanowiący dekorację

dekorator /dˌɛkɔrˈatɔr/ (n)
decorator
  osoba zajmująca się dekorowaniem wnętrz

dekorować /ˌdɛkɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
decorate, embellish, bedeck
  upiększać coś, dodawać dekoracje

dekrementacja /ˌdɛkrɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
decrementation
  (informatyka, informatyczny) operacja zmniejszenia wartości o jeden

dekret /ˈdɛkrɛt/ (n)
act
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;

dekryminalizacja /dˌɛkrɨmˌinalizˈatsja/ (n)
decriminalization
  ograniczenie zakresu i złagodzenie kary ustawowej za określone przestępstwa

dekspantenol /ˌdɛkspãnˈtɛ̃nɔl/ (n)
dexpanthenol
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) analog alkoholowy będący witaminą kwasu pantotenowego, regenerujący skórę

delator /dɛˈlatɔr/ (n)
delator
  (dawniej, dawny) ktoś, kto denuncjuje, donosi; zdrajca

delegacja /ˌdɛlɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
delegation
  wyjazd w sprawach służbowych

delegat /dɛˈlɛɡat/ (n)
delegate
  oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy

delegować /dˌɛlɛɡˈɔvatɕ/ (v)
delegate
  wysyłać jako przedstawiciela celem wykonania określonego zadania

delektować się /ˌdɛlɛkˈtɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
relish, savour
  odczuwać przyjemność, rozkoszować się, zachwycać się

delficki /dɛlˈfʲiʦ̑ʲci/ (adj)
Delphic
  (geografia, geograficzny) związany z Delfami
  taki, który jest niejasny, proroczy, wróżbiarski; wieloznaczny

delfin /ˈdɛlfʲĩn/ (n)
dolphin, dauphin
  (zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni;
dauphin, dolphin
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego;

delicja /dɛˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
delicacy
  (książkowy) coś pysznego; smakołyk
Jaffa cake
  (potocznie, potoczny) ciastko biszkoptowe z galaretką, polane czekoladą

delijski /dɛlˈijski/ (adj)
Delian
  związany z Delos, dotyczący Delos

delikatesy /ˌdɛlʲikaˈtɛsɨ/ (n)
delicatessen
  (handel, handlowy) dobrze zaopatrzony sklep spożywczy;

delikatnie /ˌdɛlʲiˈkatʲɲɛ/ (adv)
delicately
  w sposób delikatny, subtelnie, nieznacznie

delikatność /ˌdɛlʲiˈkatnɔɕʨ̑/ (n)
delicacy, mansuetude, subtlety
  cecha tego, co jest delikatne

delikatny /ˌdɛlʲiˈkatnɨ/ (adj)
delicate
  charakteryzujący się delikatnością, subtelnością, kruchością

delikt /ˈdɛlʲikt/ (n)
tort, delict
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykroczenie przeciw prawu

delta /ˈdɛlta/ (n)
delta
  (geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;

deluwium /dɛlˈuvʲum/ (n)
diluvium
  (geologia, geologiczny) osad powstały u podnóża wzgórz w wyniku zmywania zboczy przez wody opadowe

demagog /dɛ̃ˈmaɡɔk/ (n)
demagogue
  polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie

demagogia /ˌdɛ̃maˈɡɔɟja/ (n)
demagogy, demagoguery
  oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;

demarkacja /dˌɛmarkˈatsja/ (n)
demarcation
  wytyczenie granicy pomiędzy dwoma obszarami

demaskatorski /ˌdɛ̃maskaˈtɔrsʲci/ (adj)
whistle-blowing
  taki, który demaskuje; który ujawnia to, co skrywane ((na przykład) czyjeś tajemnice, tajne informacje)

demiurg /ˈdɛ̃mʲjurk/ (n)
demiurge
  (filozofia, filozoficzny) idealna siła stwórcza, której dziełem jest rzeczywistość

demo /dˈɛmɔ/ (n)
demo
  (potocznie, potoczny) demonstracja (protest uliczny)
  (potocznie, potoczny) wersja demonstracyjna, np. gry komputerowej, utworu, programu

demobilizacja /ˌdɛ̃mɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
demobilization
  rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego
  zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy

demograf /dɛ̃ˈmɔɡraf/ (n)
demographer
  osoba zawodowo zajmująca się demografią

demografia /ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja/ (n)
demography
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;

demograficzny /dˌɛmɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
demographic
  dotyczący demografii

demokracja /ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
democracy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości;

demokrata /ˌdɛ̃mɔˈkrata/ (n)
democrat
  zwolennik demokracji

demokratycznie /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
democratically
  zgodnie z założeniami demokracji, w sposób demokratyczny

demokratyczny /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
democratic
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją

demokratyzacja /ˌdɛ̃mɔkratɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
democratisation, democratization
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przeobrażania systemu politycznego celem rozszerzenia uczestnictwa politycznego obywateli państwa, wprowadzanie zasad rządzenia opartych na współdecydowaniu wszystkich obywateli;

demokratyzm /dˌɛmɔkrˈatɨzm/ (n)
democratism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyznawanie demokratycznych zasad

demolowanie /ˌdɛ̃mɔlɔˈvãɲɛ/ (n)
demolition, dismantling
  (rzeczownik odczasownikowy) od: demolować

demolować /ˌdɛ̃mɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
demolish, destroy, smash
  świadomie niszczyć coś w sposób nieodwracalny

demon /ˈdɛ̃mɔ̃n/ (n)
demon
  istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;

demonicznie /dˌɛmɔɲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
demoniacally, demonically
  charakterystycznie dla demona (dosłownie lub w przenośni)

demoniczny /ˌdɛ̃mɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
demoniac, demoniacal, demonic
  (przenośnie, przenośnia) taki, który ma w sobie coś z demona; niesamowity

demonizować /ˌdɛ̃mɔ̃ɲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
demonize
  wyolbrzymiać znaczenie czegoś złego

demonolatria /ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlatrʲja/ (n)
demonolatry
  czczenie demonów

demonolog /dˌɛmɔnˈɔlɔk/ (n)
demonologist
  (teologia, teologiczny) specjalista w dziedzinie demonologii

demonologia /ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
demonology
  (teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami

demonologiczny /dˌɛmɔnˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
demonological
  (teologia, teologiczny) dotyczący demonologii (działu teologii)

demonstracja /ˌdɛ̃mɔ̃w̃ˈstraʦ̑ʲja/ (n)
demonstration
  czynność pokazywania czegoś

demonstracyjny /dˌɛmɔnstratsˈɨjnɨ/ (adj)
demonstrative
  służący do pokazania produktu, doświadczenia albo urządzenia

demonstrant /dɛ̃ˈmɔ̃w̃strãnt/ (n)
demonstrator
  uczestnik demonstracji

demontować /ˌdɛ̃mɔ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
dismantle, disassemble
  rozkładać jakąś całość na części; dokonywać demontażu

denar /ˈdɛ̃nar/ (n)
denar
  srebrna moneta bita w starożytności i średniowieczu;

denaturalizacja /dˌɛnatˌuralizˈatsja/ (n)
denaturalisation, denaturalization
  pozbawienie kogoś obywatelstwa

denaturat /ˌdɛ̃naˈturat/ (n)
denatured alcohol
  nazwa handlowa skażonego alkoholu etylowego;

denazalizacja /ˌdɛ̃nazalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
denazalization
  (językoznawstwo, językoznawczy) proces w wyniku którego zanikają samogłoski nosowe;

dendrologia /ˌdɛ̃ndrɔˈlɔɟja/ (n)
dendrology
  (botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;

dendrologiczny /dˌɛndrɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
dendrologic, dendrological
  (botanika, botaniczny) (leśnictwo) związany z dendrologią, wiedzą o drzewach

denerwować /ˌdɛ̃nɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
annoy, irritate, upset
  działać komuś na nerwy, wyprowadzać kogoś z równowagi emocjonalnej / psychicznej
be irritate
  być czymś przejętym, wzburzonym, podekscytowanym; odczuwać zdenerwowanie

denerwujący /ˌdɛ̃nɛrvuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
irritating
  wprowadzający w stan zdenerwowania, irytacji, wywołujący zdenerwowanie; dokuczliwy, wkurzający

dennica /dɛ̃ɲˈːiʦ̑a/ (n)
bottom
  (pszczelarstwo, pszczelarski) dolny element ula

denominacja /dˌɛnɔminˈatsja/ (n)
denomination
  (ekonomia, ekonomiczny) obniżenie nominału danej waluty

dentysta /dɛ̃nˈtɨsta/ (n)
dentist
  (zobacz) stomatolog;

denuncjować /ˌdɛ̃nũnˈʦ̑ʲjɔvaʨ̑/ (v)
delate
  donosić władzom poufnie o popełnieniu przez kogoś wykroczenia, potajemnie oskarżać o takie czyny lub poglądy

deoksyrybonukleinowy /dˌɛɔksˌɨrɨbˌɔnuklˌɛinˈɔvɨ/ (adj)
deoxyribonucleic
  (chemia, chemiczny) tylko w wyrażeniu: kwas deoksyrybonukleinowy

deoksyryboza /dˌɛɔksˌɨrɨbˈɔza/ (n)
deoxyribose
  (biochemia, biochemiczny) monosacharyd będący składnikiem kwasów deoksyrybonukleinowych;

deontologiczny /dˌɛɔntˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
deontological
  (filozofia, filozoficzny) związany z deontologią; rozumiany w zakresie deontologii

departament /ˌdɛparˈtãmɛ̃nt/ (n)
department
  (administracja) jednostka organizacyjna ministerstwa lub innej instytucji,

depenalizacja /dˌɛpɛnˌalizˈatsja/ (n)
depenalization
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie i złagodzenie wymiaru karalności określonego typu czynu, uznawanego dotychczas za przestępstwo lub wykroczenie;

depilacja /ˌdɛpʲiˈlaʦ̑ʲja/ (n)
epilation, depilation
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) usuwanie włosów z miejsc niepożądanych za pomocą urządzeń lub środków chemicznych;

depilacyjny /dˌɛpilatsˈɨjnɨ/ (adj)
depilatory
  związany z depilacją, dotyczący depilacji

depilator /ˌdɛpʲiˈlatɔr/ (n)
depilator, epilator
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd służący do usuwania owłosienia razem z cebulkami;

depilować /dˌɛpilˈɔvatɕ/ (v)
depilate
  dokonywać depilacji, usuwać owłosienie z ciała

deponent /dɛˈpɔ̃nɛ̃nt/ (n)
deponent
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zaprzysiężony świadek

deponować /dˌɛpɔnˈɔvatɕ/ (v)
deposit
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przekazywać komuś pieniądze lub przedmioty na przechowanie

depopulacja /dˌɛpɔpulˈatsja/ (n)
depopulation
  wyludnienie, zmniejszenie stanu zaludnienia

deportacja /ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja/ (n)
deportation
  zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt

deportować /ˌdɛpɔrˈtɔvaʨ̑/ (v)
deport
  zsyłać, wywozić z rozkazu władz poza granice państwa lub miejscowości

depozyt /dɛpˈɔzɨt/ (n)
deposit
  formalne przejęcie na przechowanie czegoś należącego do kogoś innego

deprawacja /ˌdɛpraˈvaʦ̑ʲja/ (n)
depravation, depravity
  zepsucie obyczajów, przyjętych zasad, zejście z uczciwej drogi

deprecjacja /ˌdɛprɛˈʦ̑ʲjaʦ̑ʲja/ (n)
depreciation
  (ekonomia, ekonomiczny) spadek wartości dobra lub usługi, zwykle pieniądza w systemie płynnych kursów walut;

deprecjonować /ˌdɛprɛʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
depreciate, debase
  obniżać wartość, powodować utratę wartości

depresja /dɛˈprɛsʲja/ (n)
depression
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;
  (ekonomia, ekonomiczny) faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie
  (geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza;

depresja poporodowa /dɛˈprɛsʲja ˌpɔpɔrɔˈdɔva/ (n)
postnatal depression, postpartum depression
  (medycyna, medyczny) zaburzenia nastroju objawiające się epizodem depresyjnym w ciągu trzech miesięcy po porodzie, trwające od dwóch do sześciu miesięcy;

depresyjny /dˌɛprɛsˈɨjnɨ/ (adj)
depressive
  (psychologia, psychologiczny) taki, który prezentuje depresję, zniechęcenie
depressing
  (psychologia, psychologiczny) taki, który wywołuje depresję, przygnębienie

deprymować /ˌdɛprɨ̃ˈmɔvaʨ̑/ (v)
depress
  wprawiać w stan zakłopotania, niepewności

deptak /ˈdɛptak/ (n)
car-free zone
  ulica, aleja lub plac tylko dla pieszych

deptać /ˈdɛptaʨ̑/ (v)
trample
  przygniatać coś, stąpając po tym

deputowany /dˌɛputɔvˈanɨ/ (n)
deputy
  wybrany członek parlamentu lub innego ciała wybieralnego w głosowaniu

derby /ˈdɛrbɨ/ (n)
derby
  rodzaj angielskiej gonitwy dla koni;

derealizacja /dˌɛrɛˌalizˈatsja/ (n)
derealization
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie psychiczne polegające na poczuciu obcości świata zewnętrznego i odbieraniu go jako zmienionego lub nierzeczywistego

dereferencja /ˌdɛrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
dereferencing
  (informatyka, informatyczny) uzyskanie dostępu do zmiennej lub obiektu w pamięci na podstawie ich adresów lub referencji;

deregulacja /dˌɛrɛɡulˈatsja/ (n)
deregulation
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zniesienie lub ograniczenie przepisów określających coś

dereń /ˈdɛrɛ̃ɲ/ (n)
dogwood, cornel, cornel-tree
  (botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju (1.1), często o jadalnych owocach
cornel berry, cornelian, dogberry, dogcherry, dogwood berry, houndberry
  (spożywczy) drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego

derkacz /ˈdɛrkaʧ̑/ (n)
landrail
  (ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie;

dermatolog /ˌdɛrmaˈtɔlɔk/ (n)
dermatologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach

dermatologia /ˌdɛrmatɔˈlɔɟja/ (n)
dermatology
  (medycyna, medyczny) nauka zajmująca sie chorobami skóry i jej przydatków;

dermatologiczny /dˌɛrmatˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
dermatological, dermatologic
  (medycyna, medyczny) związany z dermatologią, dotyczący dermatologii

dermatoza /ˌdɛrmaˈtɔza/ (n)
dermatosis
  (medycyna, medyczny) choroba skóry

derutować /ˌdɛruˈtɔvaʨ̑/ (v)
divert
  (przestarzałe, przestarzały) sprowadzać kogoś z prostej drogi, zbijać z tropu

derwisz /ˈdɛrvʲiʃ/ (n)
dervish
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym

derywat /dɛrˈɨvat/ (n)
derivative
  wyraz pochodny

des /dɛs/ (n)
D-flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk d obniżony o półton;

desensytyzacja /ˌdɛsɛ̃w̃sɨtɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
desensitization
  (psychologia, psychologiczny) terapia polegająca na redukowaniu intensywności reakcji lękowej;

deser /ˈdɛsɛr/ (n)
dessert
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

deses /ˈdɛsɛs/ (n)
D double flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk d obniżony o cały ton;

deseń /dˈɛsɛɲ/ (n)
pattern
  ozdobny, powtarzający się wzór – drukowany, tkany lub wytłaczany na powierzchni czegoś

design /dˈɛsiɡn/ (n)
design
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) stylistyka jakiegoś przedmiotu, projektu; zespół cech charakterystycznych dla projektanta, firmy itp.
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) wzór, projekt wyrobu przemysłowego; także zajmowanie się wzornictwem przemysłowym

designer /dɛsˈiɡnɛr/ (n)
designer
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) specjalista od designu, projektant wzorów dla wyrobów przemysłowych

deska /ˈdɛska/ (n)
board
  płaski kawałek drewna;
  podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny

deska do krojenia /dˈɛska dɔ krɔjˈɛɲʲa/ (n)
chopping board, cutting board
  deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia żywności

deska do prasowania /dˈɛska dɔ prˌasɔvˈaɲʲa/ (n)
ironing board
  specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny

deska rozdzielcza /ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a/ (n)
dashboard, dash, instrument cluster
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;

deska sedesowa /dˈɛska sˌɛdɛsˈɔva/ (n)
toilet seat
  element przykrywający muszlę klozetową, zwykle składający się z siedziska i pokrywy, umożliwiającej zamknięcie muszli

deska snowboardowa /dˈɛska snˌɔvbɔardˈɔva/ (n)
snowboard
  (sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu;

deska surfingowa /dˈɛska sˌurfiŋɡˈɔva/ (n)
surfboard, surfing board
  (sport, sportowy) szeroka profilowana deska służąca do uprawiania surfingu

deska zjazdowa /dˈɛska zjazdˈɔva/ (n)
snowboard
  (sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu;

deskorolka /ˌdɛskɔˈrɔlka/ (n)
skateboard
  (sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

deskryptywizm /dˌɛskrɨptˈɨvizm/ (n)
American descriptivism, American structuralism
  (językoznawstwo, językoznawczy) amerykański strukturalizm;
descriptivism
  dążność do opisywania faktów w sposób neutralny
  (filozofia, filozoficzny) deskryptywna teoria nazw
  (językoznawstwo, językoznawczy) dążność do opisywania realnie używanego języka w sposób neutralny, bez wartościowania jego elementów;

desperacja /dˌɛspɛrˈatsja/ (n)
desperation
  zwątpienie w powodzenie działań

desperat /dɛsˈpɛrat/ (n)
despairer
  człowiek, który stracił nadzieję na coś; ktoś, kto jest gotowy na wszystko, bez zwracania uwagi na konsekwencje

despota /dɛsˈpɔta/ (n)
despot
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę

despotycznie /ˌdɛspɔˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
despotically
  w sposób despotyczny

despotyczny /dˌɛspɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
despotic
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z despotyzmem jako formą rządów lub z despotą
despotic, tyrannical
  (książkowy) narzucający własną wolę i wymagający od innych bezwzględnego posłuszeństwa

despotyzm /dɛsˈpɔtɨsm̥/ (n)
despotism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich

destabilizacja /ˌdɛstabʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
destabilisation, destabilization
  zachwianie równowagi, zakłócenie porządku, wprowadzenie chaosu

destalinizacja /dˌɛstalˌiɲizˈatsja/ (n)
de-Stalinization
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu;

destrukcja /dɛˈstrukʦ̑ʲja/ (n)
destruction
  niszczenie, zniszczenie, rozpad

destrukcyjny /ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
destructive
  posiadający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury

destruktywny /dˌɛstruktˈɨvnɨ/ (adj)
destructive
  powodujący rozprężenie lub zniszczenie

destylacja /ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja/ (n)
distillation
  (chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);

destylat /dɛˈstɨlat/ (n)
distillate
  produkt destylacji;

destylowany /dˌɛstɨlɔvˈanɨ/ (adj)
distilled
  (chemia, chemiczny) poddany procesowi destylacji

desygnat /dɛˈsɨɡnat/ (n)
designatum
  (językoznawstwo, językoznawczy) (logika, logiczny) dowolny obiekt, do którego zastosowanie danej nazwy ma sens;

deszcz /dɛʃʧ̑/ (n)
rain
  (meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;
rain, shower
  (przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie

deszczomierz /dɛʃˈʧ̑ɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
rain gauge
  (meteorologia, meteorologiczny) (metrologia, metrologiczny) aparat do pomiaru opadów deszczowych;

deszczowy /dɛʃˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
rainy
  związany z deszczem, odnoszący się do deszczu

deszczówka /dɛʃtʃˈufka/ (n)
rainwater
  (potocznie, potoczny) woda pochodząca z opadów deszczu

deszeret /dɛˈʃɛrɛt/ (n)
deshret
  (historia, historyczny, historycznie) czerwona korona władców Dolnego Egiptu w okresie predynastycznym, mająca podwyższony tył i spiralę z przodu;

detal /ˈdɛtal/ (n)
retail
  (ekonomia, ekonomiczny) forma handlu, w małych ilościach, sprzedaż niehurtowa, bezpośrednio konsumentowi
detail
  szczegół, coś mało ważnego

detaliczny /dˌɛtalˈitʃnɨ/ (adj)
retail
  (handel, handlowy) dotyczący drobnej sprzedaży
detailed
  (potocznie, potoczny) odnoszący się do szczegółu

detekcja /dɛˈtɛkʦ̑ʲja/ (n)
detection
  wykrywanie

detektyw /dɛˈtɛktɨf/ (n)
detective, investigator
  człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa

detergent /dɛtˈɛrɡɛnt/ (n)
detergent
  (chemia, chemiczny) środek piorący, myjący lub czyszczący; (także, też) substancja chemiczna zawarta w takim środku;

determinant /ˌdɛtɛrˈmʲĩnãnt/ (n)
determinant
  czynnik mający decydujący wpływ

determinatyw /ˌdɛtɛrmʲĩˈnatɨf/ (n)
determinative
  (językoznawstwo, językoznawczy) występujący w niektórych językach znak określający klasę pojęciową charakteryzującą dane słowo i umieszczany przed lub po nim;

deterministyczny /dˌɛtɛrmˌiɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
deterministic
  dotyczący determinizmu, związany z determinizmem, oparty na determinizmie

detonacja /ˌdɛtɔ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
detonation
  eksplozja materiału wybuchowego połączona z hukiem;
  spowodowanie detonacji (1.1)

detonator /ˌdɛtɔ̃ˈnatɔr/ (n)
detonator
  ładunek materiału wybuchowego przenoszący detonację ze spłonki do kruszącego materiału wybuchowego;

detronizacja /dˌɛtrɔɲizˈatsja/ (n)
dethronement, dethronization
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pozbawienie monarchy jego władzy i tytułu;

detrytus /dɛtrˈɨtus/ (n)
detritus
  (ekologia, ekologiczny) drobnoszczątkowa, martwa materia organiczna;

deuter /ˈdɛwtɛr/ (n)
deuterium
  izotop wodoru mający w jądrze jeden proton i jeden neutron;

deuteron /dɛwˈtɛrɔ̃n/ (n)
deuteron
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jądro atomu deuteru;

dewaluacja /ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
devaluation
  (ekonomia, ekonomiczny) urzędowe obniżenie kursu danej waluty;

deweloper /dˌɛvɛlˈɔpɛr/ (n)
developer
  (informatyka, informatyczny) twórca oprogramowania
  (drukarstwo, drukarski) magnetyczny proszek, który transportuje toner na wałek

dewiza /dɛvˈiza/ (n)
motto, byword, philosophy, watchword
  zasada postępowania, którą ktoś wyznaje

dewizy /dɛˈvʲizɨ/ (n)
foreign currency
  (ekonomia, ekonomiczny) zagraniczne środki płatnicze

dewocja /dɛˈvɔʦ̑ʲja/ (n)
devotion
  gorliwe spełnianie praktyk religijnych na pokaz przy jednoczesnym zaniedbaniu duchowości wewnętrznej;

dewocjonalia /ˌdɛvɔʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲja/ (n)
devotional article
  (handel, handlowy) różne drobne przedmioty związane z kultem religijnym, zwykle te będące w obiegu handlowym;

dewon /ˈdɛvɔ̃n/ (n)
Devonian
  (geologia, geologiczny) czwarty okres geologiczny ery paleozoicznej;

dezaprobata /ˌdɛzaprɔˈbata/ (n)
disapproval
  negatywny stosunek do czegoś, negatywna ocena

dezawuować /ˌdɛzavuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
disavow
  umniejszać wartość czegoś lub czyjeś zasługi

dezercja /dɛzˈɛrtsja/ (n)
defection
  odejście skądś, rezygnacja, odstąpienie
desertion
  ucieczka z wojska

dezerter /dɛzˈɛrtɛr/ (n)
deserter
  (wojskowość, wojskowy) mężczyzna dokonujący dezercji – ucieczki z wojska

dezindustrializacja /dˌɛzindˌustrjalizˈatsja/ (n)
deindustrialization
  zanikanie uprzemysłowienia;

dezinformacja /dˌɛzinfɔrmˈatsja/ (n)
disinformation, misinformation
  wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji;

dezintegracja /dˌɛzintɛɡrˈatsja/ (n)
disintegration
  rozpad jakiejś całości

dezintermediacja /ˌdɛzʲĩntɛrmɛˈdʲjaʦ̑ʲja/ (n)
disintermediation
  (zarządzanie) eliminowanie pośredników z łańcucha dostaw i świadczonych usług;

dezodorant /ˌdɛzɔˈdɔrãnt/ (n)
deodorant
  (higiena, higieniczny) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;

dezodoryzacja /ˌdɛzɔdɔrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
deodorization
  usuwanie niemiłego zapachu;

dezodoryzowanie /ˌdɛzɔdɔrɨzɔˈvãɲɛ/ (n)
deodorizing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: dezodoryzować

dezodoryzować /ˌdɛzɔdɔrɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
deodorize
  usuwać niemiły zapach

dezoksyryboza /dˌɛzɔksˌɨrɨbˈɔza/ (n)
desoxyribose
  (biochemia, biochemiczny) (zobacz) deoksyryboza

dezynfekcja /ˌdɛzɨ̃nˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
disinfection
  odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;

dezynfekować /ˌdɛzɨ̃nfɛˈkɔvaʨ̑/ (v)
disinfect
  dokonywać dezynfekcji

dharma /txˈarma/ (n)
dharma
  (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: doktryna buddyjska
  (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: element składowy materii
  (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: ostateczna rzeczywistość, prawda
  (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: podstawowe zasady etyczne
  (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: prawo karmiczne decydujące o życiu człowieka (prawo przyczyny i skutku);

diabaz /ˈdʲjabas/ (n)
diabase
  (geologia, geologiczny) magmowa skała żyłowa;

diabelski /dʲjaˈbɛlsʲci/ (adj)
devilish, diabolic, diabolical
  związany z diabłem, dotyczący diabła

diabelski młyn /dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n/ (n)
big wheel, Ferris wheel
  rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej

diabetolog /ˌdʲjabɛˈtɔlɔk/ (n)
diabetologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy i jej powikłań

diabetologia /ˌdʲjabɛtɔˈlɔɟja/ (n)
diabetology
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy oraz jej powikłań;

diabeł /ˈdʲjabɛw/ (n)
devil
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) upadły anioł, kuszący do grzechu;

diabeł tasmański /djˈabɛw tasmˈaɲski/ (n)
Tasmanian devil
  (zoologia, zoologiczny) Sarcophilus harrisii, gatunek torbacza z rodziny niełazowatych;
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku (1.1)

diabeł tkwi w szczegółach /ˈdʲjabɛw ˈtkfʲi f‿ʃʧ̑ɛˈɡuwax/ (proverb)
the devil is in the details
  najtrudniejsze do rozwiązania jest to, co z pozoru wydaje się błahe

diabełek /djabˈɛwɛk/ (n)
little devil
  (potocznie, potoczny) urwis, łobuziak

diablica /djablˈitsa/ (n)
she-devil
  (folklor) (mitologia, mitologiczny) żeńska forma diabła
  (przenośnie, przenośnia) zła kobieta

diadem /ˈdʲjadɛ̃m/ (n)
diadem
  złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;

diagnostycznie /djˌaɡnɔstˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
diagnostically
  w sposób diagnostyczny, w sposób dotyczący diagnostyki

diagnostyczny /ˌdʲjaɡnɔˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
diagnostic
  dotyczący diagnostyki, służący do oceny stanu czegoś lub kogoś

diagnostyka /dʲjaˈɡnɔstɨka/ (n)
machine fault diagnosis
  (technologia, technika, techniczny) ocena stanu technicznego maszyny lub urządzenia technicznego;

diagnoza /dʲjaˈɡnɔza/ (n)
diagnosis
  (medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby
assessment, evaluation
  określenie stanu rzeczy lub zjawiska na podstawie dogłębnej analizy

diagnozować /ˌdʲjaɡnɔˈzɔvaʨ̑/ (v)
diagnose
  wystawiać diagnozę, rozpoznawać daną chorobę po przeprowadzeniu badań

diagram /ˈdʲjaɡrãm/ (n)
diagram
  graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości;

diak /dʲjak/ (n)
DIAC, diac
  (elektronika, elektroniczny) tyrystor składający się z dwóch połączonych antyrównolegle dynistorów;

diakon /djˈakɔn/ (n)
deacon
  (kościelny) duchowny z najniższym stopniem świeceń prezbiteratu;

diakoński /djakˈɔɲski/ (adj)
diaconal
  (kościelny) związany z osobą lub tytułem diakona

dialekt /ˈdʲjalɛkt/ (n)
dialect
  (językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

dialektolog /djˌalɛktˈɔlɔk/ (n)
dialectologist
  (językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca badający dialekty i gwary

dialektologia /djˌalɛktɔlˈɔɡja/ (n)
dialectology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o dialektach i gwarach;

dialektologiczny /djˌalɛktˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
dialectological
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z dialektologią, nauką o dialektach i gwarach

dialektyczny /ˌdʲjalɛkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
dialectal
  (filozofia, filozoficzny) związany z dialektyką, zgodny z zasadami dialektyki

dializa /djalˈiza/ (n)
dialysis
  metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

dialog /ˈdʲjalɔk/ (n)
dialogue, dialog
  rozmowa dwóch osób

diament /ˈdʲjãmɛ̃nt/ (n)
diamond
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;
glass cutter
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd przeznaczony do rżnięcia szkła i szlifowania kamieni szlachetnych, zazwyczaj z diamentowym ostrzem

diamentowa kula /ˌdʲjãmɛ̃nˈtɔva ˈkula/ (n)
disco ball, mirror bull
  kula pokryta lusterkami używana w dyskotekach do efektów świetlnych

diametralnie /ˌdʲjãmɛˈtralʲɲɛ/ (adv)
diametrical, diametric
  przeciwstawnie, krańcowo różnie

diaskop /ˈdʲjaskɔp/ (n)
slide projector
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania przezroczy na ekranie;

diaspora /dʲjaˈspɔra/ (n)
diaspora
  ogół ludności danego narodu mieszkającej poza swoim macierzystym krajem

diastema /dʲjaˈstɛ̃ma/ (n)
diastema
  (anatomia, anatomiczny) (stomatologia, stomatologiczny) przestrzeń między zębami u niektórych ssaków;

diastratyczny /djˌastratˈɨtʃnɨ/ (adj)
diastratic
  (językoznawstwo, językoznawczy) uwarunkowany socjokulturowo

diatopiczny /djˌatɔpˈitʃnɨ/ (adj)
diatopic
  (językoznawstwo, językoznawczy) uwarunkowany terytorialnie, regionalnie

diatryba /djatrˈɨba/ (n)
diatribe
  obraźliwy atak lub krytyka

didaskalia /ˌdʲidaˈskalʲja/ (n)
stage direction
  wskazówki autora, tekst poboczny zawierający objaśnienia dotyczące sposobu wystawienia sztuki

didżej /dʲˈidʒɛj/ (n)
DJ, disc jockey
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba prowadząca program muzyczny w radiu, telewizji, klubie muzycznym itp., utrzymująca kontakt z odbiorcami przez różne komentarze, niekoniecznie związane z muzyką

diecezja /dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja/ (n)
diocese
  (historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;
  (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;

diecezjalny /ˌdʲjɛʦ̑ɛˈzʲjalnɨ/ (adj)
diocesan
  (przymiotnik) od: diecezja

diegetyczny /djˌɛɡɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
diegetic
  (książkowy) narracyjny

dielektryczny /djˌɛlɛktrˈɨtʃnɨ/ (adj)
dielectric
  (fizyka, fizyczny) słabo lub w ogóle nie przewodzący ładunków elektrycznych

dielektryk /dʲjɛˈlɛktrɨk/ (n)
dielectric
  materiał, który bardzo słabo przewodzi prąd;

dieta /ˈdʲjɛta/ (n)
diet
  (medycyna, medyczny) sposób odżywiania się

dietetyczny /ˌdʲjɛtɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
dietetic
  (książkowy) o posiłku: niskokaloryczny, zdrowy
  (medycyna, medyczny) spełniający wymagania diety lub dietetyki albo z nimi związany

dietetyk /dʲjɛˈtɛtɨk/ (n)
dietician
  (medycyna, medyczny) specjalista w zakresie racjonalnego żywienia, opracowujący diety dostosowane do potrzeb ludzi zdrowych oraz do różnych schorzeń;

dietetyka /dʲjɛˈtɛtɨka/ (n)
nutrition
  (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się zasadami racjonalnego żywienia człowieka, w zależności od wykonywanej pracy lub stanu zdrowia;

difalia /dʲiˈfalʲja/ (n)
diphallia
  (anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa

digamma /dʲiˈɡãmːa/ (n)
digamma
  (językoznawstwo, językoznawczy) litera z archaicznego alfabetu greckiego, oznaczająca głoskę [v] lub [w] oraz liczbę 6

digitalizacja /ˌdʲiɟitalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
digitalisation
  (informatyka, informatyczny) przetwarzanie danych analogowych, pisanych do postaci cyfrowej, (także, też) rozpowszechnianie techniki cyfrowej;

digoksyna /ˌdʲiɡɔˈksɨ̃na/ (n)
digoxin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jeden z glikozydów naparstnicy, lek kardiotoniczny;

dihydralazyna /ˌdʲixɨdralaˈzɨ̃na/ (n)
dihydralazine
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający obwodowe naczynia tętnicze, będący pochodną hydrazynoftalazyny

diler /ˈdʲilɛr/ (n)
dealer
  sprzedawca-dystrybutor

dimer /ˈdʲĩmɛr/ (n)
dimer
  (chemia, chemiczny) oligomer zbudowany z dwóch merów;

dinar /ˈdʲĩnar/ (n)
dinar
  (jednostka monetarna) współczesny i historyczny pieniądz wielu krajów;

dingo /ˈdʲĩŋɡɔ/ (n)
dingo
  (zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;

dinozaur /dʲĩˈnɔzawr/ (n)
dinosaur, dino
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;

dioda /ˈdʲjɔda/ (n)
diode
  (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;

dioksyna /djɔksˈɨna/ (n)
dioxin
  (chemia, chemiczny) potoczna nazwa chlorowanych dibenzodioksyn

dionizje /djɔɲˈizjɛ/ (n)
Dionysia
  antyczny obrzęd ku czci Dionizosa

dionizyjski /djˌɔɲizˈɨjski/ (adj)
dionysiac, dionysian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kultem Dionizosa

diopsyd /djˈɔpsɨt/ (n)
diopside
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg[Si2O6];

dioptryka /djˈɔptrɨkˌa/ (n)
dioptrics
  (fizyka, fizyczny) dział optyki zajmujący się badaniami zjawisk załamywania światła;

diorama /dʲjɔˈrãma/ (n)
diorama
  (technologia, technika, techniczny) (sztuka) namalowany na przezroczystej tkaninie lub szkle obraz dający, przy odpowiednim oświetleniu, iluzjonistyczne wrażenie trójwymiarowości
  (technologia, technika, techniczny) (sztuka) zaaranżowana ekspozycja sprawiająca wrażenie przestrzenności, w której znajdujący się w tle obraz łączy się z umieszczoną przed nim makietą i rekwizytami

dip /dʲip/ (n)
dip
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, pikantny sos lub krem do zamaczania przekąsek, podawany na zimno, przygotowany zwykle na bazie jogurtu, śmietany lub majonezu, czasem twarogu;

diplodok /dʲiˈplɔdɔk/ (n)
Diplodocus
  (paleontologia, paleontologiczny) gatunek dinozaura roślinożernego z okresu późnej jury;

dirndl /dʲˈirndl/ (n)
dirndl
  rodzaj stroju ludowego, pochodzącego z rejonu Alp;

dis /dʲis/ (n)
D-sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk d podwyższony o półton;

dis-moll /ˈdʲis‿mɔl/ (n)
d-sharp minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku dis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

discman /ˈdʲiskmɛ̃n/ (n)
discman
  (elektronika, elektroniczny) przenośny odtwarzacz płyt CD wyposażony w słuchawki;

disis /ˈdʲisʲis/ (n)
D double sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk d podwyższony o cały ton;

diss /dʲˈiss/ (n)
diss
  (slangowo) obraza, atak słowny na kogoś

disulfoton /ˌdʲisulˈfɔtɔ̃n/ (n)
disulfoton
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, wyjątkowo toksyczny insektycyd i akarycyd;

diuna /ˈdʲjũna/ (n)
dune
  ruchoma wydma na wybrzeżu morskim powstała przez nawiewanie piasku

dla /dla/ (preposition)
to, towards
  …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa adresata uczuć wykonawcy czynności
for
  …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

dla chcącego nic trudnego /ˌdla‿xʦ̑ɔ̃nˈʦ̑ɛɡɔ ˈɲiʦ̑ trudˈnɛɡɔ/ (proverb)
nothing is impossible to a willing mind
  jeśli bardzo czegoś pragniemy, to nie jest problemem, abyśmy to zdobyli

dlaczego /dlaˈʧ̑ɛɡɔ/ (interrogativePronoun)
why, how come
  …używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności

dlaczego /dlaˈʧ̑ɛɡɔ/ (pronoun)
why, how come
  …używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności

dlatego /dlaˈtɛɡɔ/ (conjunction)
therefore
  …używany w budowie współrzędnego zdania wynikowego

dlatego że /dlatˈɛɡɔ ʒˈɛ/
because
  wprowadza zdanie podrzędne przyczynowe, wyjaśniające sytuację zawartą w zdaniu nadrzędnym

dmuchanie /dmuˈxãɲɛ/ (n)
blowing
  wypuszczanie powietrza ustami

dmuchany zamek /dmuxˈanɨ zˈamɛk/ (n)
bounce house, bouncing castle, bouncy castle, inflatable castle, jumping castle
  mobilne miejsce do zabawy dla dzieci wykonane z nadmuchiwanych elementów i trampolin do skakania

dmuchawa /dmuxˈava/ (n)
blower
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj wentylatora o ukierunkowanym strumieniu powietrza

dmuchawiec /dmuˈxavʲjɛʦ̑/ (n)
clock, dandelion
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) przekwitnięty kwiat mniszka lekarskiego

dmuchać /ˈdmuxaʨ̑/ (v)
blow
  wypuszczać powietrze z ust

dniem /dɲʲˈɛm/ (adv)
by nightfall
  w ciągu dnia, gdy jest jasno

dno /dnɔ/ (n)
bottom, ground
  dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu
  wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu

do /dɔ/ (preposition)
until, 'til
  …określający końcowy punkt w czasie
to
  …określający końcowy punkt w przestrzeni
  …określający przynależność, własność
up to
  …określający maksymalną wartość
for
  …określający przeznaczenie, użytek

do góry /dɔ ɡˈurɨ/ (adv)
up, upmost, uppermost
  w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię

do góry nogami /dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi/ (adv)
upside down
  dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy

do kitu /dɔ‿ˈcitu/ (adj)
good for nothing, hopeless
  (potocznie, potoczny) beznadziejny, nie nadający się

do kurwy nędzy /dɔ‿ˈkurvɨ ˈnɛ̃nʣ̑ɨ/ (interjection)
for fuck's sake
  (wulgarnie, wulgaryzm) emocjonalne wyrażenie niezadowolenia, niedowierzania mówiącego w określonej sytuacji

do niczego /ˌdɔ‿ɲiˈʧ̑ɛɡɔ/ (adj)
unuseful, useless
  tandetny, kiepski, marny, lichy, nie nadający się do użytku, nie spełniający oczekiwanej funkcji

do przodu /dɔ pʃˈɔdu/ (adv)
ahead, forth, forward forwards, frontward, fwd, onward onwards
  kierując się dalej

do przodu /dɔ pʃˈɔdu/ (interjection)
go ahead
  fraza, która ma ośmielić odbiorcę wypowiedzi do działania

do tego /dɔ tˈɛɡɔ/
besides
  ponadto, jeszcze, poza tym

do usranej śmierci /dɔː usrˈanɛj ɕmʲˈɛrtɕi/ (adv)
till hell freezes over, until kingdom come, until the cows come home
  (wulgarnie, wulgaryzm) długo, bez końca i bez istotnego rezultatu

do widzenia /ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (interjection)
goodbye, see you
  uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś

do zmroku /dɔ zmrˈɔku/ (adv)
by nightfall
  zanim słońce zajdzie

do zobaczyska /ˌdɔ‿zɔbaˈʧ̑ɨska/ (interjection)
see ya
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) do zobaczenia

doba /ˈdɔba/ (n)
day, twenty-four hours
  (jednostka miary) jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny)
age, era
  (przenośnie, przenośnia) charakterystyczny okres

doberman /dɔˈbɛrmãn/ (n)
Dobermann, Doberman, Doberman Pinscher
  (kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści;

dobiegaczka /ˌdɔbʲjɛˈɡaʧ̑ka/ (n)
Predictive AF, Predictive Focus Control
  (środowiskowy) (fotografia) tryb pracy aparatu fotograficznego polegający na przewidywaniu ruchu obiektu i na tej podstawie automatycznym korygowaniu ostrości; wyprzedzający autofocus

dobitnie /dɔˈbʲitʲɲɛ/ (adv)
distinctly, emphatically, forcibly, pointedly
  stanowczo i jasno, często głośno i w obrazowy sposób

dobitność /dɔˈbʲitnɔɕʨ̑/ (n)
explicitness
  cecha tego, co jest dobitne, wyraziste, niepozostawiające wątpliwości

dobitny /dɔˈbʲitnɨ/ (adj)
emphatic, emphatical, perspicuous
  wyraźny, który nie pozostawia wątpliwości

dobosz /ˈdɔbɔʃ/ (n)
drum, drummer, drummer boy
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (wojskowość, wojskowy) człowiek grający na bębnie w orkiestrze, szczególnie wojskowej;

dobranoc /dɔˈbrãnɔʦ̑/ (interjection)
good night, sweet dreams
  pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy

dobrany /dɔbrˈanɨ/ (adj)
all of a piece, attuned, compatible, fitting, matching, snug
  taki, który pasuje

dobre maniery /ˈdɔbrɛ mãˈɲɛrɨ/ (n)
good manners
  umiejętność porządnego, kulturalnego zachowywania się; dobre wychowanie

dobro /ˈdɔbrɔ/ (n)
good
  czyjaś korzyść, zysk
  jedna z dwóch podstawowych wartości moralnych, przeciwieństwo zła;
possession
  rzecz mająca wartość

dobrobyt /dɔˈbrɔbɨt/ (n)
prosperity, welfare, weal
  dobre warunki materialne

dobroczynność /dˌɔbrɔtʃˈɨnnɔɕtɕ/ (n)
charity
  działalność polegająca na bezinteresownym niesieniu pomocy potrzebującym

dobroczyńca /dˌɔbrɔtʃˈɨɲtsa/ (n)
benefactor
  (książkowy) osoba świadcząca innym dobro, osoba dobroczynna

dobrowolnie /ˌdɔbrɔˈvɔlʲɲɛ/ (adv)
voluntarily
  w sposób dobrowolny, pozbawiony przymusu; z własnej woli

dobrowolny /ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ/ (adj)
voluntary
  wynikający z własnej woli, działający bez przymusu

dobroć /ˈdɔbrɔʨ̑/ (n)
goodness
  cecha postępowania odznaczająca się życzliwością

dobry /ˈdɔbrɨ/ (adj)
interesting, good
  ciekawy, interesujący, wysokiej jakości
good
  miły, uczynny, usłużny, szlachetny
  korzystny
  o nastroju wesoły, radosny
  o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony
  pomyślny, udany
  świetny, znakomity w swojej dziedzinie
  grzeczny
right, good
  odpowiedni, pasujący do czegoś
tasty, good
  smaczny

dobry /ˈdɔbrɨ/ (n)
B
  (urzędowy) (szkolnictwo, szkolny) nazwa oceny szkolnej 4

dobry wieczór /ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur/ (interjection)
good evening
  uprzejme powitanie używane wieczorem

dobrymi chęciami jest piekło wybrukowane /dɔˈbrɨ̃mʲi xɛ̃ɲˈʨ̑ãmʲi ˈjɛst ˈpʲjɛkwɔ ˌvɨbrukɔˈvãnɛ/ (proverb)
the road to hell is paved with good intentions
  mając dobre intencje można czasem wyrządzić coś złego

dobrze /ˈdɔbʒɛ/ (adv)
well
  w należyty sposób
  przyjemnie

dobrze wychowany /dˈɔbʒɛ vˌɨxɔvˈanɨ/ (adj)
well-bred, well-mannered
  taki, który na skutek wychowania zachowuje się grzecznie

dobór /dˈɔbur/ (n)
selection, choice, picking
  wybranie najodpowiedniejszych do określonego celu osób, zwierząt lub przedmiotów

doceniać /dɔˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑/ (v)
appreciate, estimate, value
  dostrzegać wartość kogoś lub czegoś; cenić coś wysoko

dochodzenie /ˌdɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
investigation
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół czynności prowadzone przez prokuratora, policję lub sędziego śledczego zmierzające do wyjaśnienia okoliczności związanych z przestępstwem

dochodzić /dɔˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
claim
  aspekt niedokonany od: dojść
be almost
  o czasie: być prawie

dochodzić do siebie /dɔxˈɔdʑidʑ dɔ ɕˈɛbjɛ/ (v)
come round, come to
  stawać się zdrowym, sprawnym, wypoczętym

dochód /ˈdɔxut/ (n)
income, revenue
  (ekonomia, ekonomiczny) suma wpływów z wszystkich źródeł lub określonego ich typu;

dochód narodowy /ˈdɔxut ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
national income
  (ekonomia, ekonomiczny) wartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych przez obywateli danego kraju na jego terenie i za granicą, pomniejszona o amortyzację i podatki pośrednie (zwykle liczony w okresie roku kalendarzowego);

dociekliwy /dˌɔtɕɛklˈivɨ/ (adj)
inquisitive
  taki, który chce dowiedzieć się i zrozumieć jak najwięcej

docierać /dɔˈʨ̑ɛraʨ̑/ (v)
reach
  dostawać się, dochodzić dokądś lub do kogoś z trudem

doczesny /dɔˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
mundane, temporal, terrestrial, worldly
  przemijający, związany z życiem ziemskim, bez większego znaczenia w perspektywie wiecznego życia

dodatek /dɔˈdatɛk/ (n)
add-on
  (informatyka, informatyczny) dodatkowa funkcjonalność programu komputerowego w postaci wtyczki, skórki itp.
addition
  coś dodanego, dodatkowego

dodatkowo /dˌɔdatkˈɔvɔ/ (adv)
additionally, accessorily, in addition to, on top of that
  w sposób dodany do czegoś

dodatkowy /ˌdɔdatˈkɔvɨ/ (adj)
additional, supplementary
  dodany do istniejącej wcześniej reszty
  nieplanowany
  pomocniczy
additional
  niekonieczny; taki, którego brak nie zmieniłby ostatecznych wniosków

dodatni /dɔˈdatʲɲi/ (adj)
positive
  dobry lub korzystny

dodawanie /ˌdɔdaˈvãɲɛ/ (n)
addition
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus);
  (matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1)
  (rzeczownik odczasownikowy) od: dodawać

dodawać /dɔˈdavaʨ̑/ (v)
add
  dawać coś uzupełniającego, podwyższającego poprzednią ilość
  (matematyka, matematyczny) wykonywać dodawanie, sumować

dodać /ˈdɔdaʨ̑/ (conjunction)
plus
  (matematyka, matematyczny) plus (spójnik łączący dodawane składniki)

dodać dwa do dwóch /dˈɔdadʑ dvˈa dɔ dvˈux/ (v)
put two and two together
  (związek frazeologiczny) skojarzyć ze sobą proste fakty i zorientować się w sytuacji

dodekafoniczny /dˌɔdɛkˌafɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
dodecaphonic
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z dodekafonią, zgodny z zasadami dodekafonii

dodo /ˈdɔdɔ/ (n)
dodo
  (ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus;

doenjang /dɔˈɛnjaŋk/ (n)
doenjang
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) koreańska pasta ze sfermentowanych ziaren soi

dog /dɔk/ (n)
great Dane
  (kynologia, kynologiczny) nazwa rasy psa;

dogmat /dˈɔɡmat/ (n)
dogma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół
  twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości

dogmatyczny /dˌɔɡmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
dogmatic, dogmatical
  oparty na dogmacie, niepodlegający dyskusji

dogmatyzm /dɔɡmˈatɨzm/ (n)
dogmatism
  brak krytycyzmu w stosunku do pewnych tez i poglądów, odrzucanie możliwości poddania ich weryfikacji

dogodnie /dɔɡˈɔdɲʲɛ/ (adv)
on easy terms
  przynosząc korzyść
comfortably
  w sposób odpowiadający czyimś potrzebom

dogodność /dɔɡˈɔdnɔɕtɕ/ (n)
facility
  warunki dające poczucie zaspokojenia potrzeb

dogodny /dɔɡˈɔdnɨ/ (adj)
convenient, commode, conducive
  odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom

dogrywka /dɔˈɡrɨfka/ (n)
extra time
  (sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania

doić /ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
milk
  (zootechnika, zootechniczny) pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy, owcy

dojazd /dˈɔjast/ (n)
access road
  (motoryzacja) droga dojazdowa
out-run
  (sport, sportowy) teren na skoczni narciarskiej, na którym skoczkowie wyhamowują po wylądowaniu
commuting
  czynność dojeżdżania gdzieś

dojny /dˈɔjnɨ/ (adj)
milch
  (rolnictwo, rolniczy) o samicach mlekodajnych zwierząt hodowlanych: mogący dawać mleko

dojrzałość /dɔjʒˈawɔɕtɕ/ (n)
maturity
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: dojrzały

dojrzały /dɔjˈʒawɨ/ (adj)
mature, ripe
  o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju
mature
  taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny

dojrzewanie /ˌdɔjʒɛˈvãɲɛ/ (n)
adolescence
  okres życia między dzieciństwem a dorosłością;

dojrzewać /dɔjˈʒɛvaʨ̑/ (v)
mature
  osiągać pełnię rozwoju; osiągać dojrzałość, dorosłość

dojrzeć /dˈɔjʒɛtɕ/ (v)
inspect, oversee
  przeprowadzić nadzór
glimpse, perceive
  uświadomić sobie
catch a glimpse of, catch sight of, notice, spot
  zobaczyć coś niewyraźnego
mature, ripen, mellow
  osiągnąć dojrzałość, pełnię rozwoju lub jakości

dojść /dɔjɕʨ̑/ (v)
come
  (potocznie, potoczny) osiągnąć orgazm
  pojąć coś, zrozumieć, zbadać
achieve, attain
  osiągnąć jakąś granicę
  osiągnąć pewną miarę, liczbę, wielkość
reach
  poruszając się, osiągnąć pewien cel; dotrzeć idąc

dok /dɔk/ (n)
dock
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) basen portowy lub pływająca konstrukcja, zapewniające utrzymanie położenia statku w stałej pozycji

dokarmiać /dɔˈkarmʲjäʨ̑/ (v)
feed additionally, give additional food
  sporadycznie zaopatrywać kogoś w żywność, dostarczać komuś żywność

dokonanie /ˌdɔkɔ̃ˈnãɲɛ/ (n)
accomplishment
  osiągnięcie, sukces

dokonany /ˌdɔkɔ̃ˈnãnɨ/ (adj)
perfect, perfective
  (gramatyka) opisujący czynność, która się zakończyła

dokonać /dɔˈkɔ̃naʨ̑/ (v)
accomplish
  zrobić coś do końca, wykonać jakąś funkcję, czynność

dokrętka /dɔkrˈɛntka/ (n)
locknut, jam nut
  (technologia, technika, techniczny) nakrętka zabezpieczająca śrubę przed odkręceniem się

doktor /ˈdɔktɔr/ (n)
doctor
  (potocznie, potoczny) lekarz
  stopień naukowy;

doktor Kościoła /dˈɔktɔr kɔɕtɕˈɔwa/ (n)
Doctor of the Church
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany w Kościele katolickim świętym odznaczającym się znacznym wkładem w rozwój doktryny;

doktor honoris causa /dˈɔktɔr xɔnˈɔris tsˈawsa/ (n)
doctor honoris causa
  (szkolnictwo, szkolny) akademicki tytuł honorowy nadawany osobom szczególnie zasłużonym;

doktorat /dɔktˈɔrat/ (n)
doctoral thesis
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) praca naukowa prowadzona lub napisana celem zdobycia stopnia doktora
doctorate
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uzyskany stopień doktora w danej dziedzinie

doktryna /dɔkˈtrɨ̃na/ (n)
doctrine
  podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii

doktrynalny /dˌɔktrɨnˈalnɨ/ (adj)
doctrinal
  dotyczący doktryny

doktryner /dɔktrˈɨnɛr/ (n)
doctrinaire
  (książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba uporczywie trzymająca się wyznawanych doktryn, mająca skostniałe poglądy i hołdująca nieadekwatnym do rzeczywistości zasadom

dokuczanie /ˌdɔkuˈʧ̑ãɲɛ/ (n)
teasing, vexation
  wyrządzanie przykrości komuś

dokuczać /dɔˈkuʧ̑aʨ̑/ (v)
annoy, bother
  sprawiać przykrość, kłopoty lub ból

dokument /dɔˈkũmɛ̃nt/ (n)
document
  materiał w postaci papierowej potwierdzający coś;
identification
  pismo urzędowe stwierdzające tożsamość
deed, document, record
  przedmiot poświadczający jakiś stan rzeczy

dokąd /ˈdɔkɔ̃nt/ (pronoun)
how long
  … pytajny, służący do pytania o długość trwania jakiejś czynności
where to, whither
  … pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch
where, whither
  … względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch

dokądś /ˈdɔkɔ̃ntʲɕ/ (pronoun)
somewhere
  …w wyrażeniu zastępujący kierunek dokładnie nieznany, będący jednocześnie celem

dokładnie /dɔˈkwadʲɲɛ/ (adv)
exactly, precisely, accurately
  w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły

dokładność /dɔˈkwadnɔɕʨ̑/ (n)
exactitude, exactness, precision, accurateness, preciseness
  cecha tego, co dokładne

dokładny /dɔˈkwadnɨ/ (adj)
precise
  wykonany z dużą starannością

dol /dɔl/ (n)
dol
  (medycyna, medyczny) jednostka natężenia bólu;

dolar /ˈdɔlar/ (n)
dollar
  (jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $;

dolaryzacja /ˌdɔlarɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
dollarization
  (ekonomia, ekonomiczny) wprowadzenie dolara do obrotu w innym państwie jako urzędowej waluty;

dolaryzować /ˌdɔlarɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
dollarize
  (ekonomia, ekonomiczny) wprowadzać dolara do obrotu w innym państwie jako urzędową walutę

dolegliwość /ˌdɔlɛɡˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
ailment
  choroba, schorzenie, problem zdrowotny

dolewać oliwy do ognia /dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa/ (v)
add fuel to the fire, pour salt on the wound
  zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje

doliczać /dɔlˈitʃatɕ/ (v)
add on
  dodać jakąś sumę do sumy obliczonej wcześniej

dolina /dɔˈlʲĩna/ (n)
valley, dale, vale
  (geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;

dolmen /ˈdɔlmɛ̃n/ (n)
dolmen
  (archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;

dolmusz /ˈdɔlmuʃ/ (n)
dolmush
  (turystyka, turystyczny) popularny w Turcji środek transportu miejskiego i podmiejskiego, najczęściej w postaci mikrobusa zatrzymującego się na dość dowolnie wyznaczonych przystankach, w którym za przejazd płaci się bezpośrednio u kierowcy

dolnoaustriacki /dˌɔlnɔawstrjˈatski/ (adj)
Lower Austrian
  związany z Dolną Austrią, dotyczący Dolnej Austrii

dolnoniemiecki /dˌɔlnɔɲʲɛmjˈɛtski/ (n)
Low German
  (językoznawstwo, językoznawczy) język dolnoniemiecki;

dolnołużycki /ˌdɔlnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci/ (n)
Lower Sorbian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język dolnołużycki

dolny /ˈdɔlnɨ/ (adj)
lower
  znajdujący się na dole

dolomit /dɔˈlɔ̃mʲit/ (n)
dolomite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów;

dolos /ˈdɔlɔs/ (n)
dolos
  jeden z bloków betonowych służących do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego

dom /dɔ̃m/ /ˈdɔmɨ/ (n)
house, home
  (architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny
home, house
  pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym
  (urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa

dom dziecka /ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka/ (n)
orphanage, children's home
  placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;

dom kultury /dˈɔm kultˈurɨ/ (n)
cultural center, cultural centre
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) instytucja prowadząca działalność społeczno-kulturalną;

dom pomocy społecznej /dˈɔm pɔmˈɔtsɨ spɔwˈɛtʃnɛj/ (n)
nursing home
  placówka świadcząca usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne osobom wymagającym całodobowej opieki;
  siedziba (1.1)

dom poprawczy /dˈɔm pɔprˈaftʃɨ/ (n)
borstal, community home, reform school, reformatory
  instytucja resocjalizacyjna dla nieletnich

dom publiczny /ˈdɔ̃m puˈblʲiʧ̑nɨ/ (n)
brothel
  dom, w którym jest uprawiana prostytucja;

dom starców /ˈdɔ̃m ˈstarʦ̑uf/ (n)
retirement home, nursing home
  zakład, w którym dożywają osoby stare i pozbawione opieki

dom towarowy /dˈɔm tˌɔvarˈɔvɨ/ (n)
department store
  (handel, handlowy) wielobranżowy i wielkopowierzchniowy sklep;

dom wariatów /dˈɔm varjˈatuf/ (n)
bedlam, madhouse
  (potocznie, potoczny) zakład dla osób z zaburzeniami psychicznymi

domator /dɔmˈatɔr/ (n)
homebody
  osoba dużo przebywająca w domu, lubiąca życie rodzinne

domatorstwo /dˌɔmatˈɔrstfɔ/ (n)
domesticity
  częste przebywanie w domu

domek z kart /ˈdɔ̃mɛk ˈs‿kart/ (n)
house of cards
  (przenośnie, przenośnia) coś, co jest nietrwałe
  budowla z kart do gry, najczęściej mająca kształt piramidki

domena /dɔ̃ˈmɛ̃na/ (n)
domain
  (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna wyższa od królestwa;
  (fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek;
  charakterystyczna część działalności, obszar zainteresowań, przestrzeń gdzie coś istnieje, jest dokonane lub ma jakąś własność
demesne
  (historia, historyczny, historycznie) posiadłość należąca do panujących na danym obszarze;

domena publiczna /dɔ̃ˈmɛ̃na puˈblʲiʧ̑na/ (n)
public domain
  ogół twórczości, która może być wykorzystana przez wszystkich w dowolnym celu ze względu na zrzeczenie się lub wygaśnięcia praw autorskich;

domeykit /dˌɔmɛˈɨkit/ (n)
domeykite
  (mineralogia, mineralogiczny) arsenek miedzi;

domieszka /dɔmjˈɛʃka/ (n)
tincture, tinge
  coś, co nieco zmienia znaczenie, powoduje niewielką acz wtórnie zauważalną różnicę
additive, admixture, dopant, dope, doping agent, impurity
  niewielka ilość czegoś w czymś innym, drobny składnik jakiejś całości

dominacja /ˌdɔ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
domination
  (książkowy) przeważanie, panowanie nad czymś

dominikanin /ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãɲĩn/ (n)
Dominican
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika;

dominium mundi /dɔ̃ˈmʲĩɲũm ˈːũndʲi/ (n)
dominium mundi
  (historia, historyczny, historycznie) panowanie, zwierzchnictwo nad światem

domino /dɔ̃ˈmʲĩnɔ/ (n)
domino
  gra towarzyska rozgrywana 28 kamieniami, z których każdy ma na swoich końcach od 0 do 6 kropek;
  strój maskaradowy w formie płaszcza z kapturem
domino, bone, domino piece
  kamień do gry (1.1)

dominować /ˌdɔ̃mʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
dominate
  panować nad czymś, nad kimś
  przeważać nad czymś, nad kimś

domofon /dɔ̃ˈmɔfɔ̃n/ (n)
entry phone, house telephone
  urządzenie elektroniczne wykorzystywane w blokach mieszkalnych do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali;

domokrążca /ˌdɔ̃mɔˈkrɔ̃w̃ʃʦ̑a/ (n)
chapman, peddler
  (przestarzałe, przestarzały) osoba, która odwiedza różnych ludzi, by kupili sprzedawane przez nią towary

domorosły /dˌɔmɔrˈɔswɨ/ (adj)
home-grown, home-spun, homegrown
  (ironicznie) swojski, miejscowy
  taki, który samodzielnie opanował jakąś umiejętność; nieuczony, niekształcony

domostwo /dɔmˈɔstfɔ/ (n)
domestic premises, habitation, homestead, human habitation, toft
  dom mieszkalny wraz z towarzyszącymi zabudowaniami

domowej roboty /dɔ̃ˈmɔvɛj rɔˈbɔtɨ/ (adj)
homemade, handmade, home-made
  wytwarzany w warunkach małego gospodarstwa lub domu

domowo /dɔmˈɔvɔ/ (adv)
domestically
  tak jak w domu

domowy /dɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
homemade, home-made
  wyprodukowany w domu
domestic
  związany z domem, dotyczący domu

domra /ˈdɔ̃mra/ (n)
domra
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ukraiński i rosyjski ludowy instrument strunowy z okrągłym pudłem rezonansowym;

domysł /dˈɔmɨsw/ (n)
conjecture, speculation
  przypuszczenie, domniemanie

domyślać /dɔmˈɨɕlatɕ/ (v)
guess, suspect
  przewidywać coś pomimo niewystarczających danych

donacja /dɔnˈatsja/ (n)
donation
  darowizna

donator /dɔ̃ˈnatɔr/ (n)
donator
  osoba, która ofiarowuje coś na cele społeczne

donica /dɔ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
mixing bowl
  (przestarzałe, przestarzały) makutra, gliniana misa do ucierania
  naczynie drewniane do rozczyniania ciasta na pieczywo
bowl, flower-pot, flowerpot, plant pot, planter, pot
  duża doniczka, naczynie do hodowania roślin ozdobnych
pot
  naczynie służące do wytapiania szkła optycznego

doniczka /dɔ̃ˈɲiʧ̑ka/ (n)
flowerpot, pot, plant pot
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;

donikąd /dɔ̃ˈɲikɔ̃nt/ (adv)
nowhere
  do żadnego określonego miejsca

doniosłość /dɔɲʲˈɔswɔɕtɕ/ (n)
importance
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: doniosły

doniosły /dɔɲʲˈɔswɨ/ (adj)
significant
  o dużym znaczeniu

donos /dˈɔnɔs/ (n)
denunciation
  poufne zgłoszenie do władz o dokonaniu przez kogoś wykroczenia, przestępstwa albo o złamaniu obowiązujących norm

donosicielski /dˌɔnɔɕitɕˈɛlski/ (adj)
tattletale
  związany z donosicielem, donoszeniem, dotyczący donosiciela lub donoszenia

donośny /dɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
sonorous
  o głosie: taki, który jest głośny, niesie się daleko

donżon /ˈdɔ̃n͇ʒɔ̃n/ (n)
keep
  (architektura, architektoniczny) wieża lub baszta będąca częścią zamku, przeznaczona do obrony i zamieszkania;

dookoła /ˌdɔːˈkɔwa/ (adv)
around, about
  ze wszystkich stron punktu położonego w środku

dopasowywać /dˌɔpasɔvˈɨvatɕ/ (v)
fit
  dobierać do siebie części, aby stanowiły właściwą całość
  układać coś na czymś, aby dobrze przylegało
conform, match, tailor
  zestawiać różne elementy tak, by pasowały do siebie
adapt, adjust, attune, fit in
  nastrajać się do kogoś lub czegoś

dopełniacz /dɔˈpɛwʲɲaʧ̑/ (n)
genitive, possessive, genitive case
  (gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?;

dopełniaczowy /dˌɔpɛwɲʲatʃˈɔvɨ/ (adj)
genitive
  (gramatyka) związany z dopełniaczrm, dotyczący dopełniacza

dopełniać /dɔpˈɛwɲʲatɕ/ (v)
fulfil, complete, get out the way, go through
  czynić powinności, by coś zakończyć
fill up
  uzupełniać do całości
be completed, be finished
  stawać się realnym
complement
  uzupełniać się nawzajem, tworząc odpowiednią całość

dopełnienie /ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
object
  (gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności;
complement
  (matematyka, matematyczny) zbiór elementów nie należących do danego zbioru;

dopierdalać /ˌdɔpʲjɛrˈdalaʨ̑/ (v)
bug
  (wulgarnie, wulgaryzm) czepiać się, nagabywać, dręczyć o coś, robić komuś uwagi

dopiero /dɔˈpʲjɛrɔ/ (particle)
only
  zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające
  postawienie warunku
  przy określeniu czasu: o czymś, co ma wydarzyć się późno, później niż oczekiwano

dopiero co /dɔpʲˈɛrɔ tsˈɔ/ (adv)
just, only just
  przed chwilą

doping /ˈdɔpʲĩŋk/ (n)
doping
  (sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości

dopisek /dɔpˈisɛk/ (n)
note, footnote
  dodatkowa, krótka informacja dodana do uprzednio istniejącego tekstu
postscript
  dodatkowy, krótki przekaz tekstowy dołączony do listu pod tekstem głównym

dopięcie /dɔˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
attainment
  (przenośnie, przenośnia) osiągnięcie czegoś

doprawdy /dɔprˈavdɨ/ (particle)
really, truly, verily
  podkreślająca prawdziwość
really, forsooth, is that so
  wyrażająca zdziwienie

doprowadzać /ˌdɔprɔˈvaʣ̑aʨ̑/ (v)
make
  powodować jakiś stan
bring, lead
  przywodzić kogoś/coś w określone miejsce

dopuszczalny /ˌdɔpuʃˈʧ̑alnɨ/ (adj)
admissible, acceptable, permissible
  dozwolony, tolerowany w jakiejś sytuacji pod jakimś warunkiem

dopuszczać /dɔpˈuʃtʃatɕ/ (v)
allow
  uznawać coś za możliwe

dopóki /dɔˈpuci/ (conjunction)
until, before, till
  jeśli zdanie podrzędne jest przeczące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym zakończy się (zakończyła się) dopiero, gdy zajdzie lub zaszła sytuacja opisana w zdaniu podrzędnym po usunięciu przeczenia
as long as, while
  jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne

dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie /dɔˈputɨ ˈʣ̑bãn ˈvɔdɛ ˈnɔɕi dɔˈpuci‿mu‿ɕɛ ˈuxɔ ɲɛ‿ˈurvʲjɛ/ (proverb)
the pitcher goes so often to the well, that it is broken at last
  każdy ma swoje granice wytrzymałości

dopływ /ˈdɔpwɨf/ (n)
tributary
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora
inflow, supply
  czynność docierania cieczy, energii itp. do określonego miejsca

dorada /dɔˈrada/ (n)
gilt-head bream
  (ichtiologia, ichtiologiczny) srebrzysta ryba morska z pasami na bokach;

doradca /dɔrˈattsa/ (n)
adviser, consultant, counselor
  osoba udzielająca porad

doradzać /dɔrˈadʑatɕ/ (v)
counsel
  udzielać rad, wskazywać wyjście z sytuacji

dorastać /dɔrˈastatɕ/ (v)
match up
  osiągać odpowiedni poziom rozwoju
grow
  rosnąc, osiągać właściwy wzrost lub wysokość
grow up
  stawać się dorosłym; zbliżać się do pełnoletniości

doroczny /dɔrˈɔtʃnɨ/ (adj)
annual
  odbywający się każdego roku

dorosłość /dɔrˈɔswɔɕtɕ/ (n)
adulthood
  cecha tego, co dorosłe

dorosły /dɔˈrɔswɨ/ (adj)
adult
  o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym

dorosły /dɔˈrɔswɨ/ (n)
adult
  dorosła (1.1) osoba

dorożka /dɔˈrɔʃka/ (n)
hackney
  lekki, rekreacyjny pojazd konny, często wynajmowany na przejażdżki

dorożkarz /dɔˈrɔʃkaʃ/ (n)
cabman
  właściciel dorożki trudniący się zawodowo przewożeniem pasażerów

dorsz /dɔrʃ/ (n)
cod
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus, drapieżna ryba morska;

dorywczo /dɔˈrɨfʧ̑ɔ/ (adv)
ad hoc, casually
  z przerwami, okazjonalnie, od czasu do czasu

dorzecze /dɔˈʒɛʧ̑ɛ/ (n)
basin, catchment area, catchment basin, drainage area, drainage basin, river basin
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) obszar, z którego wszystkie wody spływają do jednej rzeki

doręczyciel /ˌdɔrɛ̃n͇ˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
deliverer
  (książkowy) osoba doręczająca przesyłkę

dosadnie /dɔˈsadʲɲɛ/ (adv)
crisply, pointedly
  w sposób dosadny, mocny, nie pozostawiający złudzeń, wątpliwości, niejasności

doskonale /ˌdɔskɔ̃ˈnalɛ/ (adv)
perfectly
  w pełni, całkowicie, absolutnie, perfekcyjnie
  świetnie, w doskonały sposób

doskonałość /ˌdɔskɔ̃ˈnawɔɕʨ̑/ (n)
perfection
  szczyt, zupełność, brak jakiejkolwiek wady, niedostatku lub możliwości ulepszenia;
excellence, brilliance
  wyborność, świetność, wybitność, bezbłędność, brak możliwości bycia jeszcze lepszym

doskonały /ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ/ (adj)
perfect
  skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć

dossier /dˈɔsɕɛr/ (n)
dossier
  zbiór dokumentów i akt dotyczących jakiejś osoby lub sprawy

dostarczać /dɔˈstarʧ̑aʨ̑/ (v)
deliver, provide, supply, cater
  sprawiać, że coś będzie w jakimś miejscu, zapewniać coś
give, provide
  sprawiać, że coś charakteryzuje się jakąś cechą, stanem

dostatecznie /ˌdɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
sufficiently
  w wystarczającym stopniu

dostateczny /dˌɔstatˈɛtʃnɨ/ (adj)
adequate, passable, sufficient
  występujący w wystarczającym stopniu

dostateczny /dˌɔstatˈɛtʃnɨ/ (n)
C
  (urzędowy) (szkolnictwo, szkolny) nota szkolna za wystarczające acz nie wyróżniające się opanowanie materiału czy pokazane zdolności

dostatek /dɔˈstatɛk/ (n)
affluence
  dobrobyt; bogate, wygodne życie

dostawać /dɔˈstavaʨ̑/ (v)
get, receive
  stawać się (bez własnego aktywnego udziału) posiadaczem czegoś, co wcześniej miał ktoś inny

dostawca /dɔˈstafʦ̑a/ (n)
supplier
  (handel, handlowy) osoba lub instytucja zajmująca się dostarczaniem towarów lub usług dla klientów

dostać cykora /ˈdɔstaʨ̑ ʦ̑ɨˈkɔra/ (idiom)
get cold feet, get the wind up, put the wind up
  (potocznie, potoczny) przestraszyć się, bać się

dostojnik /dɔˈstɔjɲik/ (n)
dignitary
  osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa

dostosowywać /dˌɔstɔsɔvˈɨvatɕ/ (v)
adapt, adjust
  sprawiać, że coś staje się odpowiednie
conform, adapt
  zmieniać się tak, by być odpowiednim

dostrzegalny /dˌɔstʃɛɡˈalnɨ/ (adj)
perceptible
  możliwy do dostrzeżenia, zobaczenia

dostrzegać /dɔstʃˈɛɡatɕ/ (v)
sight
  widzieć już z daleka
decern, descry, detect, discern, notice, see in
  zwracać uwagę na coś, zauważać coś

dostęp /ˈdɔstɛ̃mp/ (n)
access
  możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby

dostępność /dɔstˈɛmpnɔɕtɕ/ (n)
approachability, disponibility
  łatwość nawiązania kontaktu z daną osobą
availability, accessibility, approachability, disponibility, obtainability
  łatwość zdobycia tego

dostępny /dɔˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
accessible, approachable
  (o miejscu) taki, do którego można dojść lub dotrzeć
available
  możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia
digestible, lucid, penetrable
  łatwy do zrozumienia

dostępować /ˌdɔstɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
gain, obtain
  osiągać

dosłownie /dɔˈswɔvʲɲɛ/ (adv)
literally, verbatim, word for word
  w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa

dosłowny /dɔˈswɔvnɨ/ (adj)
literal
  znaczący dokładnie to, co wyrażają słowa, bez drugiego znaczenia

dotacja /dɔˈtaʦ̑ʲja/ (n)
donation
  zaopatrzenie; wyposażenie w środki finansowe; darowizna; bezzwrotna pomoc finansowa w celu popierania jakiejś działalności

dotkliwie /dɔˈtklʲivʲjɛ/ (adv)
severely
  dokuczliwie, nie do zniesienia

dotkliwy /dɔˈtklʲivɨ/ (adj)
acute, severe
  bolesny, dokuczliwy, trudny do wytrzymania

dotrzymywać /dˌɔtʃɨmˈɨvatɕ/ (v)
keep
  spełniać zobowiązania
  trzymać do określonego czasu

dotychczas /dɔˈtɨxʧ̑as/ (adv)
so far, as yet, hitherto
  (książkowy) do tego momentu, do chwili obecnej

dotychczasowy /dˌɔtɨxtʃasˈɔvɨ/ (adj)
current, exist, to date
  taki jaki był dotychczas

dotyczyć /dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑/ (v)
concern, deal with, refer
  mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś

dotyczący /dˌɔtɨtʃˈɔntsɨ/ (adj)
relative, -related, respecting
  mający bezpośrednie powiązanie

dotyk /ˈdɔtɨk/ (n)
touch
  (fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;

dotykalny /dˌɔtɨkˈalnɨ/ (adj)
tangible, palpable, touchable
  taki, którego można dotknąć

dotykać /dɔˈtɨkaʨ̑/ (v)
touch
  zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego

dotykowy /ˌdɔtɨˈkɔvɨ/ (adj)
tactile, haptic
  dotyczący dotyku bądź wrażeń związanych z dotykiem

dotąd /ˈdɔtɔ̃nt/ (pronoun)
hitherto
  … wyrażający granicę czasową: aż do teraz, dotychczas

dowcip /ˈdɔfʲʨ̑ip/ (n)
joke
  coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

dowiadywać się /dˌɔvʲadˈɨvatɕ ɕɛ/ (v)
ascertain, check, find out, scout out
  uzyskiwać informację
ask, inquire enquire
  domagać się informacji usilnie pytając o coś

dowiedzieć się /dɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑‿ɕɛ/ (v)
find out, learn
  uzyskać nową informację

dowodzić /dɔˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
command, lead
  kierować i wydawać rozkazy swojej grupie
prove, show
  przeprowadzać dowód

dowolny /dɔˈvɔlnɨ/ (adj)
each, every
  każdy
any
  wszystko jedno jaki
  wszystko jedno który
free
  zależny tylko od własnego wyboru, nieograniczony zewnętrznymi nakazami i zakazami, swobodny

dowód /ˈdɔvut/ (n)
proof
  (matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;
ID
  dokument potwierdzający przynależność (potocznie, potoczny) dowód osobisty
proof, evidence
  przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)

dowód osobisty /ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ/ (n)
identity card, ID, ID card
  (administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo;

dowódca /dɔˈvutʦ̑a/ (n)
commander, commandant, commanding officer, leader, officer
  osoba kierująca grupą wojskowych;

dowództwo /dɔvˈutstfɔ/ (n)
headquarters
  miejsce urzędowania dowódcy
command
  stanowisko i władza dowódcy
commanding team
  zespół dowódców; dowódca wraz ze sztabem

doznawać /dɔˈznavaʨ̑/ (v)
experience
  odczuwać, doświadczać na własnej skórze

dozorca /dɔˈzɔrʦ̑a/ (n)
caretaker, jailor, keeper, turnkey, warder
  ktoś pilnujący czegoś lub kogoś
caretaker keeper, concierge, custodian, custos, janitor, porter
  osoba opiekująca się budynkiem mieszkalnym, utrzymująca czystość w nim i wokół niego

dozwolony /ˌdɔzvɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
admissible, permissible
  dopuszczalny, akceptowalny, zgodny z obowiązującymi zasadami

dozymetr /dɔˈzɨmɛtr/ (n)
dosimeter
  (metrologia, metrologiczny) urządzenie do pomiaru dawek promieniowania jonizującego lub aktywności promieniotwórczej preparatów;

dozymetryczny /dˌɔzɨmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
dosimetric
  związany z dozymetrią lub dozymetrem, dotyczący dozymetrii lub dozymetru

dołek /ˈdɔwɛk/ (n)
cavity
  (zdrobniale) od: dół; mały dół, zagłębienie
cavity, indentation
  nieznaczne wgłębienie w ciele człowieka

dołączać /dɔwˈɔntʃatɕ/ (v)
enclose
  uzupełniać o coś
join
  stawać się uczestnikiem lub elementem czego
join in
  stawać się samemu członkiem lub częścią jakiegoś istniejącego zbioru (synonim (2.1))

dołączyć /dɔˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
add, join
  dodać, połączyć z większą całością
join
  przyłączyć się, zacząć towarzyszyć

dośrodkowy /dˌɔɕrɔtkˈɔvɨ/ (adj)
centripetal
  skierowany do środka

doświadczalny /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑alnɨ/ (adj)
experiment, experimental
  taki, który służy w doświadczeniu, przeznaczony do doświadczeń

doświadczać /dɔɕfʲˈattʃatɕ/ (v)
experience
  doznawać czegoś

doświadczenie /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
experience
  ogół zdobytych wiadomości i umiejętności

doświadczony /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
experienced
  mający doświadczenie

dość /dɔɕʨ̑/ (indefiniteCardinalNumeral)
quite enough
  tyle, ile być powinno, wystarczająco dużo

dość /dɔɕʨ̑/ (interjection)
enough
  wykrzyknienie oznaczające zakaz, stanowczą prośbę o zaprzestanie jakiegoś działania

dożylny /dɔʒˈɨlnɨ/ (adj)
intravenous
  bezpośrednio wprowadzany do krwiobiegu przez żyłę

dożynki /dɔˈʒɨ̃nʲci/ (n)
harvest festival
  (etnografia, etnograficzny) tradycyjna uroczystość z okazji zakończenia żniw; ; (zobacz) też dożynki w Encyklopedii staropolskiej

dożywocie /ˌdɔʒɨˈvɔʨ̑ɛ/ (n)
life sentence
  (potocznie, potoczny) kara dożywotniego pozbawienia wolności;

dożywotni /ˌdɔʒɨˈvɔtʲɲi/ (adj)
lifelong
  taki, który potrwa do końca czyjegoś życia

dożywotnio /dˌɔʒɨvˈɔtɲʲɔ/ (adv)
for life, in perpetuity, till death
  do końca życia

drabina /draˈbʲĩna/ (n)
ladder
  drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

drabinka /draˈbʲĩnka/ (n)
ladder
  w go sposób łapania grupy kamieni polegający na stawianiu ich przy każdym kolejnym ruchu w atari;

drachma /ˈdraxma/ (n)
drachma
  (historia, historyczny, historycznie) moneta w starożytnej Grecji;
  (jednostka monetarna) nowożytna waluta Grecji w latach 1832-2002

drag queen /drˈaɡ ɡvˈin/ (n)
drag queen
  artysta rewiowy, kabaretowy lub estradowy w kobiecym emploi, w charakterystycznym groteskowym stylu;

dragoman /draˈɡɔ̃mãn/ (n)
dragoman
  (przestarzałe, przestarzały) tłumacz z języków Bliskiego Wschodu

dragon /ˈdraɡɔ̃n/ (n)
dragoon
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny

drakońskie prawa /draˈkɔ̃j̃sʲcɛ ˈprava/ (idiom)
draconian law
  (przenośnie, przenośnia) prawa surowe, bezwzględne, okrutne i ostre

dram /drãm/ (n)
dram
  (jednostka monetarna) waluta Armenii;

dramat /ˈdrãmat/ (n)
drama
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;
  utwór literacki, którego akcja przedstawiona jest w formie dialogów i monologów, przeznaczony do wystawienia na scenie

dramatopisarstwo /drˌamatˌɔpisˈarstfɔ/ (n)
dramaturgy
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) twórczość dramatyczna

dramaturg /drãˈmaturk/ (n)
dramatist, playwright
  pisarz tworzący dramaty przeznaczone do wystawienia na scenie

dramaturgiczny /drˌamaturɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
dramaturgic
  związany z dramaturgią, dotyczący dramaturgii

dramatyczny /drˌamatˈɨtʃnɨ/ (adj)
dramatic
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego
  (przenośnie, przenośnia) pełen napięcia, ciężki, poruszający

drapacz chmur /ˈdrapaʧ̑ ˈxmur/ (n)
skyscraper
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) bardzo wysoki budynek

drapak /drˈapak/ (n)
cat tree
  zabawka dla kota, często połączona z budkami, do których zwierzę może wchodzić, lub/i legowiskiem

drapanie /draˈpãɲɛ/ (n)
scraping, scratching
  (rzeczownik odczasownikowy) od: drapać

drapać /ˈdrapaʨ̑/ (v)
scratch
  przeciągać po czymś paznokciami lub pazurami

drapieżnictwo /drˌapʲɛʒɲˈitstfɔ/ (n)
predation
  (ekologia, ekologiczny) forma zaspokajania potrzeb pokarmowych przez zjadanie ciała ofiary;

drapieżnie /drapʲˈɛʒɲʲɛ/ (adv)
predatorily
  zachowując się w sposób napastliwy, agresywny

drapieżnik /draˈpʲjɛʒʲɲik/ (n)
predator
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

drapieżny /draˈpʲjɛʒnɨ/ (adj)
predatory
  (przenośnie, przenośnia) cechami przypominający drapieżnika
  o zwierzętach: taki, który żywi się innymi zwierzętami

drastycznie /drastˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
drastically
  w sposób drastyczny

drastyczny /drastˈɨtʃnɨ/ (adj)
drastic
  o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny
  pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności

drawidyjski /drˌavidˈɨjski/ (adj)
Dravidian
  związany z Drawidami, dotyczący Drawidów

drawidyjski /drˌavidˈɨjski/ (n)
Dravidian
  (językoznawstwo, językoznawczy) każdy z 85 języków języków należących do rodziny języków używanych w południowych Indiach, na Sri Lance i zachodnim Pakistanie;

drań /drãɲ/ (n)
rascal, scoundrel, bastard, blackguard, buster, stinker
  (pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna podły, niegodziwy, zły, nikczemny

draństwo /ˈdrãj̃stfɔ/ (n)
meanness, rabble
  (potocznie, potoczny) świństwo, wyjątkowa niesprawiedliwość; podły czyn

drażliwość /draʒˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
irritability, peevishness, petulance, touchiness
  cecha tego, kto jest drażliwy, kogo łatwo rozdrażnić

drażliwy /draʒˈlʲivɨ/ (adj)
irritable, touchy
  o człowieku: taki, który jest skłonny do nerwowości, pobudliwości; zbyt wrażliwy, przeczulony

drażnić /ˈdraʒʲɲiʨ̑/ (v)
irritate
  irytować, denerwować kogoś; działać komuś na nerwy
  podrażniać, wywoływać podrażnienie (np. skóry)

dred /drˈɛt/ (n)
dreadlocks, dreads
  kosmyk włosów splecione w strąk

drednot /ˈdrɛdnɔt/ (n)
dreadnought
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancernik o silnej artylerii głównej dużego kalibru, będący przedstawicielem generacji okrętów budowanej na kilka lat przed i po I wojnie światowej;

drelich /ˈdrɛlʲix/ (n)
drill
  (włókiennictwo) mocna tkanina używana do produkcji odzieży roboczej i pokrowców

dren /drˈɛn/ (n)
drain
  (elektryczność) jedna z elektrod w tranzystorze polowym

drenaż /drˈɛnaʃ/ (n)
drainage
  (medycyna, medyczny) odprowadzanie z organizmu płynów ustrojowych (np. ropy, krwi, żółci) za pomocą drenów; sączkowanie;
  (technologia, technika, techniczny) osuszanie gleby za pomocą drenów umieszczanych pod powierzchnią ziemi; drenowanie
  (technologia, technika, techniczny) sieć kanałów podziemnych (drenów) służąca do osuszania i regulowania stopnia wilgotności gleby;

dres /drɛs/ (n)
tracksuit
  (krawiectwo) (sport, sportowy) wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców
chav
  (potocznie, potoczny) osoba należąca do subkultury dresiarzy

dresiarz /drˈɛɕaʃ/ (n)
tracksuit - wear urban thug
  (socjologia, socjologiczny) (pejoratywnie, pejoratywny) przedstawiciel subkultury miejskiej mający w zwyczaju noszenie na co dzień dresów, kojarzony z agresją i postawami aspołecznymi;

dreszcz /drɛʃʧ̑/ (n)
frisson, shiver, shudder, thrill, chill, throb
  (fizjologia, fizjologiczny) odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą;

dreszczowiec /drɛʃˈʧ̑ɔvʲjɛʦ̑/ (n)
thriller
  rodzaj utworu sensacyjnego, filmu lub powieści mającego wywołać u odbiorcy uczucie grozy; w odróżnieniu od horroru zagrożenie jest realne;

drewienko /drɛˈvʲjɛ̃nkɔ/ (n)
a piece of wood, stick
  (potocznie, potoczny) niewielki kawałek drewna

drewniak /ˈdrɛvʲɲak/ (n)
clog
  but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie
brown centipede
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) wij drewniak, Lithobius forficatus z rodziny Lithobiidae, stawonóg żyjący przeważnie pod korą drzew;

drewniany /drɛvʲˈɲãnɨ/ (adj)
wooden
  wykonany z drewna
  (przenośnie, przenośnia) o częściach ciała: sztywny, drętwy, niezgrabny
  (przenośnie, przenośnia) o człowieku, sztuce lub wyrażaniu emocji: bezbarwny, zimny, obojętny
  (przenośnie, przenośnia) o dźwięku: pochodzący od przedmiotu z drewna
  (przenośnie, przenośnia) o ludzkim głosie: drętwy, oschły, nieprzyjemny, bez wyrazu

drewnienie /drɛvʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
lignification
  (botanika, botaniczny) proces polegający na wnikaniu ligniny do ścian komórkowych, prowadzący najczęściej do śmierci komórki, na zewnątrz widoczny jako sztywnienie pędów

drewnieć /ˈdrɛvʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
lignify
  (botanika, botaniczny) ulegać procesowi drewnienia
get stiff grow stiff, stiffen
  stawać się drętwym, sztywnym, niezdolnym do ruchu

drewno /ˈdrɛvnɔ/ (n)
xylem
  (botanika, botaniczny) tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę;
a piece chip sliver of wood
  kawałek drewna (1.2)
wood, timber
  materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;

drewnojad /drɛvˈnɔjat/ (n)
xylophage
  (zoologia, zoologiczny) organizm odżywiający się drewnem;

drezyna /drɛˈzɨ̃na/ (n)
trolley
  mały pojazd kolejowy, wykorzystywany głównie przy pracach torowych;

drganie /ˈdrɡãɲɛ/ (n)
trembling, vibration
  (rzeczownik odczasownikowy) od: drgać

drgać /drɡaʨ̑/ (v)
oscillate, vibrate
  (fizyka, fizyczny) wykonywać ruchy oscylacyjne
quaver, tremble
  o głosie, dźwięku: brzmieć w sposób przerywany
quiver, shake, tremble
  wykonywać szybkie, ledwo widoczne ruchy

drink /drʲĩŋk/ (n)
drink
  (spożywczy) napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp.

driver /drˈajvɛr/ (n)
driver
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) sterownik

drobiazgowo /drˌɔbjazɡˈɔvɔ/ (adv)
meticulously, minutely, fastidiously
  szczegółowo, dokładnie, w sposób drobiazgowy

drobiowy /drɔˈbʲjɔvɨ/ (adj)
poultry
  (spożywczy) sporządzony z drobiu

drobne /ˈdrɔbnɛ/ (n)
change, loose change, small change
  (potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety

drobnomieszczaństwo /drˌɔbnɔmjɛʃtʃˈaɲstfɔ/ (n)
petite bourgeoisie, petty bourgeoisie
  (socjologia, socjologiczny) mieszczanie nie posiadający dużego majątku;

drobnostka /drɔbˈnɔstka/ (n)
bagatelle, nothing, trifle, trinket
  coś nieistotnego, coś co nie ma dużego znaczenia

drobnoziarnisty /ˌdrɔbnɔʑarʲˈɲistɨ/ (adj)
fine-grained
  złożony z drobnych ziarenek, cząstek, zawierający drobne ziarna

drobny /ˈdrɔbnɨ/ (adj)
small
  taki, którego budowa jest delikatna, słabo rozwinięta; taki, który ma niewielkie rozmiary, objętość
minor
  taki, który prowadzi działalność przedsiębiorczą na małą skalę; jest realizowany w niewielkim zakresie

droga /ˈdrɔɡa/ (n)
track
  (fizyka, fizyczny) długość toru ciała lub punktu;
road, way
  każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;
trip
  podróżowanie
way
  sposób dojścia do jakiegoś celu (także przenośnie)

droga ekspresowa /ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva/ (n)
expressway
  droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności;

droga krzyżowa /ˈdrɔɡa kʃɨˈʒɔva/ (n)
Way of the Cross, way to Calvary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego;

drogeria /drɔɡˈɛrja/ (n)
drugstore, chemist
  (handel, handlowy) sklep z kosmetykami oraz produktami aptecznymi;

drogi /ˈdrɔɟi/ (adj)
dear
  bliski uczuciowo
expensive
  posiadający wysoką cenę

drogi oddechowe /drˈɔɡʲi ˌɔddɛxˈɔvɛ/ (n)
respiratory tract
  (anatomia, anatomiczny) jama nosowa, jama ustna, gardło, krtań, tchawica i oskrzela

drogocenny /drˌɔɡɔtsˈɛnnɨ/ (adj)
costly, precious
  taki, który ma dużą wartość materialną

drogowskaz /drɔˈɡɔfskas/ (n)
signpost, fingerpost, guidepost
  tabliczka lub tabliczki, najczęściej na słupie, stawiane w pobliżu drogi i wskazujące kierunek, w jakim trzeba się udać, by osiągnąć wymieniony na tabliczce cel oraz dodatkowo odległość lub czas tej podróży;

drogowy /drɔˈɡɔvɨ/ (adj)
road, traffic
  dotyczący drogi

dromader /drɔ̃ˈmadɛr/ (n)
dromedary
  (zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny;

dron /drɔ̃n/ (n)
drone, UAV
  bezzałogowy aparat latający do zastosowań cywilnych lub militarnych

dront dodo /drˈɔnd dˈɔdɔ/ (n)
dodo
  (ornitologia, ornitologiczny) Raphus cucullatus Linnaeus, wymarły gatunek dużego ptaka z rodziny gołębiowatych;

drop /drɔp/ (n)
Great Bustard, great bustard
  (ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających;

drops /drˈɔps/ (n)
drop, jawbreaker
  (spożywczy) cukierek w kształcie płaskiego walca

drozd /drɔst/ (n)
thrush
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;

drozd śpiewak /drˈɔst ɕpʲˈɛvak/ (n)
song thrush
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus philomelos, gatunek ptaka z rodziny drozdowatych;

droździk /ˈdrɔʑʥ̑ik/ (n)
redwing
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus iliacus, gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus;

drożdże /ˈdrɔʒʤ̑ɛ/ (n)
yeast
  (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie
  (mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;

drożdżówka /drɔʒˈʤ̑ufka/ (n)
bun
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe, słodkie pieczywo drożdżowe;

druciarz /drˈutɕaʃ/ (n)
tinker
  (dawniej, dawny) wędrowny rzemieślnik łatający garnki drutem

drucik /drˈutɕik/ (n)
filament
  (zdrobniale) od drut; cienki lub krótki drut

druga /drˈuɡa/ (n)
two o'clock
  godzina 2 w nocy lub po południu

druga młodość /drˈuɡa mwˈɔdɔɕtɕ/ (n)
second youth
  czucie się znów młodym, przeżywanie młodości na nowo będąc starszym

druga połówka /drˈuɡa pɔwˈufka/ (n)
other half, significant other
  (przenośnie, przenośnia) czyjś partner (partnerka), mąż (żona)

druga strona medalu /ˈdruɡa ˈstrɔ̃na mɛˈdalu/ (idiom)
the other side of the coin, the other side of the equation
  inny (zwykle negatywny) aspekt danej sprawy, kwestii

druga wojna światowa /ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva/ (pn)
Second World War, World War Two
  (historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945;

drugie danie /drˈuɡʲɛ dˈaɲʲɛ/ (n)
main course, second course
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) w Polsce główne danie obiadowe, podawane po zupie

drugie śniadanie /ˈdruɟjɛ ɕɲaˈdãɲɛ/ (n)
lunch
  lekki posiłek pomiędzy śniadaniem a obiadem, zwykle jedzony w przerwie od codziennych zajęć, poza domem;

drugorzędny /drˌuɡɔʒˈɛndnɨ/ (adj)
low-rent, poor, second-rate
  mniej wartościowy
secondary, minor, second-class, small-time, subsidiary
  mniej ważny, niższej kategorii

druh /drux/ (n)
boyscout
  (harcerski) członek organizacji harcerskiej

druid /ˈdru<sup>j</sup>it/ (n)
druid
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny kapłan celtycki;

druk /druk/ (n)
print, printing
  (drukarstwo, drukarski) proces drukowania

drukarka /druˈkarka/ (n)
printer
  urządzenie służące do drukowania

drukarka atramentowa /drukˈarka ˌatramɛntˈɔva/ (n)
inkjet printer
  (informatyka, informatyczny) drukarka wykorzystująca do druku tusz (umieszczony w kartridżach);

drukarka laserowa /drukˈarka lˌasɛrˈɔva/ (n)
laser printer
  (informatyka, informatyczny) rodzaj drukarki wykorzystującej w procesie drukowania laser, uzyskująca wydruk poprzez umieszczenie na papierze cząstek tonera;

drukarski /druˈkarsʲci/ (adj)
printing
  odnoszący się do druku, drukarni, drukarza albo drukowania

drukarstwo /drukˈarstfɔ/ (n)
printing
  drukowanie książek, gazet itp.

drukarz /ˈdrukaʃ/ (n)
printer
  człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni;

drukowanie /ˌdrukɔˈvãɲɛ/ (n)
printing
  wykonywanie odbitek przy pomocy prasy drukarskiej albo drukarki

drukować /druˈkɔvaʨ̑/ (v)
print
  robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce
  dawać coś do druku, publikować

drumla /ˈdrũmla/ (n)
Jew's harp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;

drut /drut/ (n)
knitting needle
  (rękodzieło, rękodzielniczy) przyrząd do robótek ręcznych;
wire
  (technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy;

drut kolczasty /ˈdrut kɔlˈʧ̑astɨ/ (n)
barbed wire
  materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;

drużba /drˈuʒba/ (n)
best man, bridesman
  mężczyzna towarzyszący panu młodemu podczas ślubu;

drużyna /druˈʒɨ̃na/ (n)
squad, troop
  (wojskowość, wojskowy) mały oddział piechoty;
scouting troop
  podstawowa jednostka harcerska;
team, crew
  zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania

drwal /drval/ (n)
logger, lumberjack, woodcutter
  człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa;

drwalnia /ˈdrvalʲɲa/ (n)
woodshed
  (budownictwo) pomieszczenie do rąbania i przechowywania drewna (obecnie najczęściej na opał)

drwić /drvʲiʨ̑/ (v)
jeer, mock
  szydzić z kogoś, wyśmiewać, kpić, lekceważyć kogoś lub coś

drybling /ˈdrɨblʲĩŋk/ (n)
dribbling
  (sport, sportowy) seria szybkich wymachów nogami nad piłką połączonych z nagłymi zwrotami ciała i zmianami kierunku poruszania się zawodnika w celu ominięcia zawodników przeciwnej drużyny i niestracenia przy tym piłki;

dryfter /drˈɨftɛr/ (n)
drifter
  (oceanografia, oceanograficzny) dryfująca sonda oceanograficzna mierząca parametry wody;

dryl /drɨl/ (n)
drill
  (zoologia, zoologiczny) Mandrillus leucophaeus, gatunek małpy z rodziny koczkodanowatych;

drylować /drɨˈlɔvaʨ̑/ (v)
stone
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pozbawiać owoce pestek

drylownica /ˌdrɨlɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
pitter, stoner
  urządzenie do mechanicznego usuwania pestek z owoców

drzazga /ˈḍʒazɡa/ (n)
splinter, sliver
  niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.)

drzemać /ˈḍʒɛ̃maʨ̑/ (v)
doze, drowse, slumber
  lekko, czujnie spać

drzemka /ˈḍʒɛ̃mka/ (n)
doze, nap, slumber, snooze, zizz
  krótki sen, przespanie się

drzemlik /ˈḍʒɛ̃mlʲik/ (n)
merlin
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco columbarius, gatunek sokoła, występujący w północnych częściach Eurazji i Ameryki Północnej;

drzewce /ˈḍʒɛfʦ̑ɛ/ (n)
spar
  belka, będąca częścią omasztowania;
shaft
  drewniana część broni drzewcowej i obuchowej;

drzewiak /dʒˈɛvʲak/ (n)
tree-kangaroo
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Dendrolagus S. Müller, rodzaj ssaka z podrodziny kangurów;

drzewny /dʒˈɛvnɨ/ (adj)
ligneous, tree, woody
  (botanika, botaniczny) dotyczący drzewa czy drzew
lumber, timber
  związany z przerobem drewna

drzewo /ˈḍʒɛvɔ/ (n)
tree
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;
  (informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca (1.2);
  (matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);

drzewo genealogiczne /ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ/ (n)
family tree
  graf przedstawiający koligacje rodzinne

drzewo iglaste /ˈḍʒɛvɔ iɡˈlastɛ/ (n)
conifer
  (botanika, botaniczny) drzewo, którego liście mają formę igieł

drzeworyt /dʒɛvˈɔrɨt/ (n)
woodcut, xylograph
  (sztuka) technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek;

drzeworytnik /dʒˌɛvɔrˈɨtɲik/ (n)
xylographer, woodcutter
  (sztuka) artysta zajmujący się drzeworytnictwem

drzeć /ḍʒɛʨ̑/ (v)
tear
  rwać na części, strzępy
bawl
  (potocznie, potoczny) krzyczeć, wrzeszczeć lub płakać głośno

drzwi /ḍʒvʲi/ (n)
door, gate
  ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór

drzym /dʒˈɨm/ (n)
puffbird
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Bucconidae;

drób /drup/ (n)
poultry
  (zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso drobiu (1.1)

dróżka /ˈdruʃka/ (n)
lane
  wąska droga polna, leśna lub ogrodowa

drąg /drɔ̃ŋk/ (n)
pole, rod
  długi i gruby kij

dręczyciel /drɛ̃n͇ˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
tormentor, torturer
  osoba, która kogoś dręczy, zamęcza, znęca się

dręczyć /ˈdrɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
torment, anguish, beset, harrow
  męczyć, nękać; sprawiać komuś dyskomfort, ból fizyczny lub psychiczny

drżenie /ˈdrʒɛ̃ɲɛ/ (n)
thrill, tremble
  (rzeczownik odczasownikowy) od: drżeć

drżeć /drʒɛʨ̑/ (v)
tremble, shiver
  trząść się, drgać, dygotać

dualistyczny /dˌualistˈɨtʃnɨ/ (adj)
dualistic
  dwoisty, o dwóch aspektach

dualizm /duˈalizm/ (n)
dualism
  (filozofia, filozoficzny) nurt w filozofii uznający za postawę bytu dwie odrębne substancje
  dwoistość, istnienie obok siebie dwóch oddzielnych nurtów, zjawisk itd.

dualizm korpuskularno-falowy /duˈalizm kˌɔrpuskulˈarnɔfalˈɔvɨ/ (n)
wave-corpuscle duality, wave-particle duality
  (fizyka, fizyczny) właściwość materii polegająca na tym, że w pewnych przypadkach ujawnia naturę falową, a w innych cząsteczkową (korpuskularną);

dubbing /ˈdabʲĩŋk/ (n)
dubbing
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej;

dubbingować /ˌdabʲĩŋˈɡɔvaʨ̑/ (v)
dub
  (telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) podkładać głos do filmu tłumaczonego z innego języka

dubeltówka /ˌdubɛlˈtufka/ (n)
double-barrelled gun double-barrelled shotgun
  (łowiectwo, łowiecki) popularna, gładkolufowa, śrutowa broń myśliwska o dwóch równoległych – w pionie lub poziomie – lufach;

dublińczyk /duˈblʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Dubliner
  mieszkaniec Dublinu

dubn /dupn̥/ (n)
dubnium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105;

dubrownicki /dˌubrɔvɲˈitski/ (adj)
Dubrovnikan
  (geografia, geograficzny) związany z Dubrownikiem

duch /dux/ (n)
soul
  dusza ludzka
ghost, phantom, apparition
  niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami;
mind
  umysł, myśli ludzkie
spirit
  zapał, entuzjazm
  temperament, usposobienie

duch czasu /ˈdux ˈʧ̑asu/ (idiom)
zeitgeist
  atmosfera umysłowa charakterystyczna dla jakieś epoki, okresu historycznego

duchowieństwo /dˌuxɔvʲˈɛɲstfɔ/ (n)
clergy, priesthood
  (kościelny) ogół duchownych danego kościoła lub wspólnoty religijnej, stan duchowny;

duchowny /duˈxɔvnɨ/ (adj)
clerical, ecclesiastical
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z duchowieństwem

duchowny /duˈxɔvnɨ/ (n)
clergyman, priest, cleric
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba sprawująca posługę duchową, religijną

duchowo /duˈxɔvɔ/ (adv)
spiritually
  w sposób duchowy, dotyczący duchowości

duchowość /duˈxɔvɔɕʨ̑/ (n)
spirituality
  to, co duchowe, co odnosi się do życia wewnętrznego człowieka

duchowy /duˈxɔvɨ/ (adj)
spiritual
  odnoszący się do sfery ducha i duchowości

dudek /ˈdudɛk/ (n)
hoopoe
  (ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

dudy /ˈdudɨ/ (n)
bagpipe
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów stroikowych;

dudziarz /ˈduʥ̑aʃ/ (n)
bagpiper, piper
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na dudach

duet /ˈdu<sup>w</sup>ɛt/ (n)
duet
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przeznaczony dla dwóch instrumentów lub na dwa głosy
duo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny złożony z dwóch osób

dukat /ˈdukat/ (n)
ducat
  (historia, historyczny, historycznie) złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.;

dukt /dˈukt/ (n)
track
  (leśnictwo) leśna droga podziałowa powstała po wycięciu pasa drzew

dulka /ˈdulka/ (n)
oarlock, rowlock
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji;

duma /ˈdũma/ (n)
pride, glory
  (przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś będący powodem czyjejś dumy (1.1)
pride
  poczucie osobistej godności
pride, haughtiness
  zbyt wysokie mniemanie o sobie

dumać /ˈdũmaʨ̑/ (v)
ponder
  myśleć, zastanawiać się

dumnie /dˈumɲʲɛ/ (adv)
proudly
  w sposób dumny

dumny /ˈdũmnɨ/ (adj)
proud
  pewny siebie, mający poczucie własnej godności
proud, boastful, prideful
  wyniosły, pyszny, o wygórowanym mniemaniu

dumny jak paw /ˈdũmnɨ ˈjak ˈpaf/ (adj)
proud as a peacock
  bardzo dumny

dumping /dˈumpiŋk/ (n)
dumping
  (ekonomia, ekonomiczny) sprzedaż towarów za granicą po cenach niższych niż te, za które sprzedaje się je w swoim kraju;

dunajski /dũˈnajsʲci/ (adj)
Danubian
  związany z rzeką Dunaj

dunajskoszwabski /dˌunajskɔʃfˈapski/ (adj)
Danube Swabian
  (przymiotnik) od Szwaba dunajskiego

dungański /duŋɡˈaɲski/ (adj)
Dungan
  związany z Dunganami

dungański /duŋɡˈaɲski/ (n)
Dungan
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Dunganów;

dupa /ˈdupa/ (n)
ass, arse, butt, asshole
  (wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt

dupa jasiu /ˈdupa ˈjäɕu/ (interjection)
bullshit
  (wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, ironię

dupczyć /ˈdupʧ̑ɨʨ̑/ (v)
fuck
  (wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

dupek /ˈdupɛk/ (n)
ass, asshole, dork, git, klutz, nerd
  (grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności
jack
  (grubiański, grubiańsko) walet w kartach

dupoliz /dupˈɔlis/ (n)
ass-kisser, asslicker
  (wulgarnie, wulgaryzm) lizus

dur /dur/ (n)
typhus, typhoid
  (medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna;
major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj skali muzycznej;

duraluminium /dˌuralumˈiɲʲum/ (n)
duralumin
  (technologia, technika, techniczny) stop aluminium z miedzią, manganem i magnezem;

dureń /ˈdurɛ̃ɲ/ (n)
durak
  rodzaj niehazardowej gry karcianej;

durian /ˈdurʲjãn/ (n)
durian
  (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny wełniakowatych;

durny /ˈdurnɨ/ (adj)
foolish, silly, stupid
  mało inteligentny, głupi; naiwny, mało rozsądny

durowy /durˈɔvɨ/ (adj)
typhoid
  (medycyna, medyczny) dotyczący duru (choroby)
major
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem

durszlak /ˈdurʃlak/ (n)
colander
  dziurkowana miska do odcedzania

dusić /ˈduɕiʨ̑/ (v)
stew
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotować pod przykryciem, w niewielkiej ilości tłuszczu lub wody
supress
  (przenośnie, przenośnia) o uczuciach tłumić, powstrzymywać
choke
  podrażniać drogi oddechowe
strangle
  tamować oddychanie, zaciskając gardło lub usta i nos
suffocate
  ginąć z braku powietrza

dusza /ˈduʃa/ (n)
soul
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;

duszkiem /ˈduʃʲcɛ̃m/ (adv)
chugalug
  o piciu: bez przerwy, pomiędzy jednym a drugim oddechem; jednym tchem

duszność /dˈuʃnɔɕtɕ/ (n)
breathlessness, respiratory distress, airlessness, difficulty of breathing, dyspnoea dyspnea, oppressiveness
  (medycyna, medyczny) subiektywne poczucie ograniczenia oddechu;

duszny /ˈduʃnɨ/ (adj)
stifling
  wywołujący uczucie gorąca, w którym trudno oddychać

duszpasterski /dˌuʃpastˈɛrski/ (adj)
pastoral
  związany z duszpasterstwem

duszpasterstwo /dˌuʃpastˈɛrstfɔ/ (n)
ministry
  zorganizowana działalność Kościoła, polegająca na głoszeniu zasad wiary i celebrowaniu liturgii;

duszpasterz /duʃpˈastɛʃ/ (n)
chaplain, pastor, father, priest
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny, któremu powierzono obowiązki względem grupy wiernych

duszpasterzowanie /dˌuʃpastˌɛʒɔvˈaɲʲɛ/ (n)
ministry
  działalność duszpasterza, upowszechnianie zasad wiary i sprawowanie liturgii

duński /ˈdũj̃sʲci/ (adj)
Danish
  odnoszący się do Danii lub Duńczyków

duński /ˈdũj̃sʲci/ (n)
Danish
  język urzędowy Danii;

duża litera /ˈduʒa lʲiˈtɛra/ (n)
capital letter, majuscule, upper-case letter
  litera pisana tak, jak na początku zdania albo nazwiska

dużo /ˈduʒɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
much, many, a whole lot, lot
  w wielkiej ilości

duży /ˈduʒɨ/ (adj)
big
  mający znaczne, wielkie rozmiary
  mający wiele elementów
  mający znaczne nasycenie domyślnej cechy, wysoki

duży ekran /ˈduʒɨ ˈɛkrãn/ (n)
big screen
  (przenośnie, przenośnia) kino

duży pokój /ˈduʒɨ ˈpɔkuj/ (n)
living room
  zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon

dwa ognie /ˈdva ˈɔɟɲɛ/ (idiom)
dodgeball
  (sport, sportowy) gra zespołowa polegająca na zbijaniu piłką przez matkę i jej drużynę członków przeciwnej drużyny;

dwa w jednym /dvˈa w jˈɛdnɨm/ (n)
two in one
  (handel, handlowy) produkt, który spełnia zadania i ma cechy dwóch różnych produktów

dwoinka /dvɔˈ<sup>j</sup>ĩnka/ (n)
diplococcus
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) morfologiczna forma bakterii powstająca w wyniku połączenia dwóch komórek utworzonych po podziale amitotycznym;

dwoistość /dvɔˈistɔɕtɕ/ (n)
duality, doubleness, twoness
  składanie się z dwóch części, aspektów

dwoisty /dvɔˈistɨ/ (adj)
dual
  mający dwie części, dwie natury, dwie postaci

dwojaki /dvɔˈjäci/ (n)
double pot
  (dawniej, dawny) naczynie o dwóch osobnych komorach połączonych uchem;

dwojaki /dvɔˈjäci/ (numeral)
of two way kind type, twofold
  taki, który ma dwa typy, dwie postaci, odmiany, formy

dwojako /dvɔˈjakɔ/ (adv)
both ways, either way, in both ways, in two way kind type
  (odprzymiotnikowy) → dwojaki

dworzanin /dvɔʒˈaɲin/ (n)
courtier
  (historia, historyczny, historycznie) osoba będąca członkiem świty arystokraty, należąca do dworu;

dworzec /ˈdvɔʒɛʦ̑/ (n)
station
  miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dworzec kolejowy /dvˈɔʒɛts kˌɔlɛjˈɔvɨ/ (n)
railroad station, railway station, train station
  (kolejnictwo) miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dwu- /dvu/ (prefix)
bi-, two-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających dwukrotne wystąpienie czegoś

dwuaktówka /dvˌuaktˈufka/ (n)
two-act play
  (literacko) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sztuka złożona z dwóch aktów

dwuatomowy /dvˌuatɔmˈɔvɨ/ (adj)
diatomic
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) złożony z dwóch atomów

dwuchromian /dvuxrˈɔmjan/ (n)
dichromate
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chromowego powstająca podczas działania kwasu siarkowego na roztwory chromianów, używana w laboratoriach oraz w przemyśle chemicznym jako silny środek utleniający

dwucyfrowy /ˌdvuʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
double-digit
  składający się z dwóch cyfr

dwucylindrowy /ˌdvuʦ̑ɨlʲĩnˈdrɔvɨ/ (adj)
two-cylinder
  (technologia, technika, techniczny) składający się z dwóch cylindrów

dwuczłonowy /ˌdvuʧ̑wɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
double-barrelled
  składający się z dwóch członów

dwudniowy /dvuˈdʲɲɔvɨ/ (adj)
two-day
  trwający dwa dni

dwudrzwiowy /dvuˈḍʒvʲjɔvɨ/ (adj)
two-door
  mający dwoje drzwi lub jedne drzwi o dwóch skrzydłach

dwudzielny /dvuˈʥ̑ɛlnɨ/ (adj)
mitral
  dzielący się na dwie części, idący dwoma torami

dwudziesta /dvudʑˈɛsta/ (n)
8 PM
  godzina 20, godzina ósma wieczorem

dwudziesta druga /dvudʑˈɛsta drˈuɡa/ (n)
10 PM
  godzina 22, godzina dziesiąta wieczorem

dwudziesta pierwsza /dvudʑˈɛsta pʲˈɛrʃa/ (n)
9 PM
  godzina 21, godzina dziewiąta wieczorem

dwudziesta trzecia /dvudʑˈɛsta tʃˈɛtɕa/ (n)
11 PM
  godzina 23, godzina jedenasta wieczorem

dwudziestokrotny /ˌdvuʥ̑ɛstɔˈkrɔtnɨ/ (adj)
twentyfold
  dwadzieścia razy większy bądź mniejszy od czegoś
  odbywający się/powtarzający się dwadzieścia razy
  taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dwadzieścia razy

dwudziestopięciolecie /dvˌudʑɛstˌɔpʲɛɲtɕɔlˈɛtɕɛ/ (n)
twenty-fifth anniversary
  dwudziesta piąta rocznica czegoś
twenty-five year
  okres dwudziestu pięciu lat

dwudziestościan /dvˌudʑɛstˈɔɕtɕan/ (n)
icosahedron
  (geometria) wielościan o dwudziestu ścianach

dwugodzinny /ˌdvuɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
two-hour
  mający dwie godziny, istniejący od dwóch godzin
  trwający dwie godziny

dwugłowy /dvuˈɡwɔvɨ/ (adj)
two-headed, ancipital, bicephalous, bicipital
  mający dwie głowy

dwuizbowy /ˌdvu<sup>j</sup>izˈbɔvɨ/ (adj)
bicameral, two-chamber
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) składający się z dwóch izb parlamentarnych

dwujęzyczność /dvˌujɛ̃zˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
bilingualism
  (językoznawstwo, językoznawczy) posługiwanie się dwoma językami

dwujęzyczny /ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
bilingual
  o człowieku: mówiący w dwóch językach
  napisany w dwóch językach
  zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami

dwukasetowy /ˌdvukasɛˈtɔvɨ/ (adj)
double-pocket, twin tape, twin-cassette
  przeznaczony na dwie kasety

dwukołowy /ˌdvukɔˈwɔvɨ/ (adj)
two-wheeled
  taki, który ma dwa koła

dwukropek /dvuˈkrɔpɛk/ (n)
colon
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

dwukrotnie /dvuˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
twice
  dwa razy

dwukrotny /dvuˈkrɔtnɨ/ (adj)
twofold
  odbywający się/powtarzający się dwa razy

dwukółka /dvuˈkuwka/ (n)
cart, dray, gig
  (przestarzałe, przestarzały) pojazd konny na dwóch kołach

dwuletni /dvuˈlɛtʲɲi/ (adj)
two years, two-year, two-year-old
  mający dwa lata
two years, two-year
  trwający dwa lata

dwulicowość /ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑/ (n)
double-dealing, duplicity, obliqueness, obliquity
  cecha kogoś, kto swoje zachowanie zmienia w zależności od sytuacji i osób, z którymi się styka

dwulicowy /ˌdvulʲiˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
duplicitous, two-faced
  postępujący według zasad podwójnej moralności

dwumasztowiec /ˌdvũmaˈʃtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
two-masted ship
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający dwa maszty

dwumasztowy /ˌdvũmaˈʃtɔvɨ/ (adj)
two-masted
  o żaglowcu: mający dwa maszty

dwunasta /dvunˈasta/ (n)
twelve o'clock
  godzina 12 w południe

dwunastkowy /dvˌunastkˈɔvɨ/ (adj)
duodecimal
  związany z liczbą dwanaście, dotyczący liczby dwanaście

dwunastnica /ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a/ (n)
duodenum
  (anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego;

dwunastnicowy /dvˌunastɲitsˈɔvɨ/ (adj)
duodenal
  (anatomia, anatomiczny) związany z dwunastnicą, dotyczący dwunastnicy

dwunastokrotny /ˌdvũnastɔˈkrɔtnɨ/ (adj)
twelvefold
  dwanaście razy większy bądź mniejszy od czegoś
  odbywający się/powtarzający się dwanaście razy
  taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dwanaście razy

dwunastokąt /dvˌunastˈɔkɔnt/ (n)
dodecagon
  (geometria) wielokąt o dwunastu bokach

dwunastościan /dvˌunastˈɔɕtɕan/ (n)
dodecahedron
  (geometria) wielościan o dwunastu ścianach

dwunożność /dvũˈnɔʒnɔɕʨ̑/ (n)
bipedalism
  (zoologia, zoologiczny) umiejętność poruszania się na obu nogach w pozycji wyprostowanej;

dwunożny /dvũˈnɔʒnɨ/ (adj)
bipedal
  poruszający się na dwóch kończynach
two-legged
  wykonywany dwiema nogami

dwuoczny /dvuˈɔtʃnɨ/ (adj)
binocular
  pozwalający na obserwowanie dwojgiem oczu

dwuosobowy /ˌdvu<sup>w</sup>ɔsɔˈbɔvɨ/ (adj)
double
  przeznaczony dla dwóch osób, mający dwa miejsca

dwupensówka /ˌdvupɛ̃w̃ˈsufka/ (n)
tuppence, twopence
  (numizmatyka, numizmatyczny) moneta o nominale dwóch pensów

dwupostaciowość /dvˌupɔstatɕˈɔvɔɕtɕ/ (n)
sexual dimorphism
  (biologia, biologiczny) zróżnicowanie w morfologii samicy i samca tego samego gatunku;

dwupłat /ˈdvupwat/ (n)
biplane
  (lotnictwo, lotniczy) samolot o dwóch płatach nośnych;

dwusieczna /dvuˈɕɛʧ̑na/ (n)
bisector
  (matematyka, matematyczny) linia prosta dzieląca kąt na połowy;

dwusilnikowy /ˌdvuɕilʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
twin-engine
  (technologia, technika, techniczny) wyposażony w dwa silniki, posiadający dwa silniki

dwusylabowy /ˌdvusɨlaˈbɔvɨ/ (adj)
disyllabic
  (językoznawstwo, językoznawczy) składający się z dwóch sylab

dwuteownik /ˌdvutɛˈɔvʲɲik/ (n)
I-beam
  kształtownik o kształcie dwóch liter T połączonych podstawami,

dwutlenek /dvutlˈɛnɛk/ (n)
dioxide
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu

dwutlenek węgla /dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla/ (n)
carbon dioxide
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;

dwutomowy /ˌdvutɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
two-volume
  mający dwa tomy, wydany w dwóch tomach

dwutonowy /ˌdvutɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
two-tone
  ważący dwie tony

dwutygodniowy /ˌdvutɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
two-week-old
  mający dwa tygodnie
two-week
  trwający dwa tygodnie
biweekly, fortnightly
  ukazujący się raz na dwa tygodnie

dwuwargowy /dvˌuvarɡˈɔvɨ/ (adj)
bilabial
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany z użyciem dwóch warg

dwuwarstwowy /ˌdvuvarˈstfɔvɨ/ (adj)
two-ply
  mający dwie warstwy, ułożony dwiema warstwami

dwuwymiarowy /ˌdvuvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ/ (adj)
two-dimensional
  taki, który istnieje w dwóch wymiarach (najczęściej: długość i szerokość)

dwuwypukły /dvˌuvɨpˈukwɨ/ (adj)
biconvex
  wypukły z dwóch stron

dwuzgłoskowy /ˌdvuzɡwɔˈskɔvɨ/ (adj)
disyllabic
  (językoznawstwo, językoznawczy) składający się z dwóch zgłosek

dwuzmianowy /ˌdvuzmʲjãˈnɔvɨ/ (adj)
two-shift
  wykonywany w trakcie dwóch zmian; odbywający się na dwie zmiany

dwuznaczny /dvuˈznaʧ̑nɨ/ (adj)
ambiguous, equivocal
  zawierający dwa znaczenia, możliwy do interpretowania na dwa różne sposoby

dwuznak /ˈdvuznak/ (n)
digraph
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak składający się z dwóch składników, najczęściej dwóch liter; jedna głoska oznaczona za pomocą dwóch liter

dwuścian /ˈdvuɕʨ̑ãn/ (n)
dihedron
  (matematyka, matematyczny) powierzchnia powstała z dwóch półpłaszczyzn o wspólnej krawędzi;
pinacoid
  (mineralogia, mineralogiczny) forma kryształów, w których dwie ściany są do siebie równoległe

dwójka /ˈdvujka/ (n)
D
  ocena dopuszczająca w polskich szkołach, przedostatnia najgorsza (w skali 1-6)

dwójkowy /dvujkˈɔvɨ/ (adj)
binary
  związany z liczbą dwa, dotyczący liczby dwa

dwór /dvur/ (n)
manor, manor house
  (architektura, architektoniczny) duży dom mieszkalny, siedziba dawnego ziemiaństwa
outdoors
  (regionalizm, regionalny) zewnętrze, świeże powietrze
court
  siedziba władcy

dybuk /ˈdɨbuk/ (n)
dybbuk
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) w mistycyzmie i folklorze żydowskim dusza zmarłego, która zawładnęła ciałem żywej osoby; zły duch, który wstępuje w żywego człowieka i nadaje mu obcą osobowość;

dyby /dˈɨbɨ/ (n)
stocks
  drewniane pęta zamykane na ręce, głowę a niekiedy i nogi skazańca;

dycha /ˈdɨxa/ (n)
tenner
  (zgrubienie) dziesiątka (wszystkie znaczenia), zwykle dziesięć złotych

dychotomia /ˌdɨxɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
dichotomy
  (filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć

dychotomiczny /dˌɨxɔtɔmˈitʃnɨ/ (adj)
dichotomous
  dwojaki, dwuczęściowy, dwudzielny

dydaktyczny /ˌdɨdakˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
didactic, instructive
  związany z dydaktyką
  wykonany w celu pouczania

dydaktyka /dɨˈdaktɨka/ (n)
didactics, methodology of teach
  (pedagogika, pedagogiczny) nauka o sposobach uczenia
teach
  (środowiskowy) wykładanie, godziny pracownika naukowego spędzone na wykładaniu

dyftong /ˈdɨftɔ̃ŋk/ (n)
diphthong, glide vowel
  (językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;

dyftongizacja /ˌdɨftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
diphthongization
  (językoznawstwo, językoznawczy) proces przekształcania się samogłoski w dyftong;

dyfuzor /dɨˈfuzɔr/ (n)
diffuser
  (technologia, technika, techniczny) przewód z rosnącym przekrojem poprzecznym, powodującym spowolnienie przepływu cieczy lub gazu i rozproszenie ich strumienia;

dygestorium /dˌɨɡɛstˈɔrjum/ (n)
fume hood
  (chemia, chemiczny) laboratoryjna przeszklona komora, zaopatrzona w wentylację wywiewną;

dygnitarz /dɨɟˈɲitaʃ/ (n)
dignitary
  ktoś piastujący wysoki urząd

dygotać /dɨɡˈɔtatɕ/ (v)
shiver
  ulegać powtarzającym się wstrząsom o dużej częstotliwości

dykcja /ˈdɨkʦ̑ʲja/ (n)
diction
  sposób wymawiania wyrazów i zdań

dyktafon /dɨkˈtafɔ̃n/ (n)
dictaphone
  (elektronika, elektroniczny) przenośny magnetofon lub urządzenie cyfrowe z wbudowanym mikrofonem, umożliwiające nagrywanie dźwięku;

dyktando /dɨktˈandɔ/ (n)
dictation
  (szkolnictwo, szkolny) ćwiczenie ortograficzne polegające na zapisywaniu dyktowanej treści

dyktat /ˈdɨktat/ (n)
diktat
  narzucanie komuś swej woli lub swego zdania

dyktator /dɨkˈtatɔr/ (n)
dictator
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny
  (historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi;

dyktatorski /dˌɨktatˈɔrski/ (adj)
dictatorial
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyktatorem lub z dyktaturą

dyktatura /dˌɨktatˈura/ (n)
dictatorship
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

dyktować /dɨktˈɔvatɕ/ (v)
dictate
  mówić lub odczytywać tekst komuś, by go zapisał

dylemat /dɨlˈɛmat/ (n)
dilemma
  (logika, logiczny) wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne
dilemma, perplexity, predicament, quandary
  sytuacja wymagająca trudnego wyboru

dyletancki /ˌdɨlɛˈtãnʦ̑ʲci/ (adj)
dilettante
  właściwy dyletantowi i dyletantyzmowi / dyletanctwu

dyletant /dɨˈlɛtãnt/ (n)
amateur, dilettante, dabbler
  człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania

dyliżans /dɨˈlʲiʒãw̃s/ (n)
stagecoach, stage-coach
  czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy;

dym /dɨ̃m/ (n)
smoke
  produkty spalania zawieszone w powietrzu

dymarka /dɨmˈarka/ (n)
bloomery
  dawny piec służący do wytapiania żelaza z rud

dymek /ˈdɨ̃mɛk/ (n)
speech balloon
  (potocznie, potoczny) w komiksach, ilustrowanych historyjkach: miejsce, w którym zamieszczona jest wypowiedź bohatera, a także: treść tejże wypowiedzi

dymisja /dɨ̃ˈmʲisʲja/ (n)
dismissal
  zwolnienie kogoś ze stanowiska, złożenie z urzędu; rezygnacja (ustąpienie) z zajmowanego stanowiska

dymić /ˈdɨ̃mʲiʨ̑/ (v)
smoke, fume
  wydzielać dym

dymka /ˈdɨ̃mka/ (n)
scallion, spring onion
  (rolnictwo, rolniczy) roczna, mała cebula zwyczajna (jadalna), zwykle przeznaczona do sadzenia, otrzymywana przez bardzo gęsty wysiew nasion
dimity
  (włókiennictwo) rodzaj tkaniny bawełnianej, konopnej lub lnianej o splocie atłasowym, jednobarwnej (bielonej) lub pasiastej, stosowanej dawniej na bieliznę, podszewki i obicia;

dymorfizm /dɨmˈɔrfizm/ (n)
dimorphism
  (biologia, biologiczny) występowanie dwóch różnych form w obrębie jednego gatunku pod względem wyglądu itp.;

dymorfizm płciowy /dɨmˈɔrfizm pˌuwkɔvnitɕˈɔvɨ/ (n)
sexual dimorphism
  (biologia, biologiczny) zróżnicowanie w morfologii samicy i samca tego samego gatunku;

dymówka /dɨ̃ˈmufka/ (n)
barn swallow
  (zoologia, zoologiczny) Hirundo rustica, jaskółka o granatowo-czarnym upierzeniu, rdzawym czole i gardzieli i silnie rozwidlonym ogonie, zamieszkująca gniazda, które lepi wewnątrz budynków;

dynamiczność /ˌdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
dynamicity
  cecha tego, co dynamiczne

dynamiczny /dˌɨnamˈitʃnɨ/ (adj)
dynamic
  ruchliwy, zmienny, żywiołowy

dynamika /dɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
dynamics
  (fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił;

dynamit /dɨ̃ˈnãmʲit/ (n)
dynamite
  materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

dynamo /dɨ̃ˈnãmɔ/ (n)
dynamo
  (elektryczność) prądnica, zwykle rowerowa

dynastia /dɨ̃ˈnastʲja/ (n)
dynasty
  (przenośnie, przenośnia) rodzina w której z rodzica na dziecko przekazywane jest stanowisko w rodzinnym przedsiębiorstwie
dynasty, House
  ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii

dynastyczny /dˌɨnastˈɨtʃnɨ/ (adj)
dynastic
  związany z dynastią, dotyczący dynastii

dynia /ˈdɨ̃ɲa/ (n)
pumpkin
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)
  (botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;

dyniowy /dɨ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
pumpkin
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu dyni, związany z owocem dyni, zrobiony z owocu dyni, zawierający owoc dyni, przyrządzony z owocu dyni, z dodatkiem owocu dyni
  mający kolor pomarańczowy, taki jak kolor owocu dyni zwyczajnej

dynks /dɨ̃ŋks/ (n)
thingy
  (regionalizm, regionalny) przedmiot o nazwie, której mówiący nie potrafi określić

dyplom /ˈdɨplɔ̃m/ (n)
diploma
  dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy

dyplomacja /dˌɨplɔmˈatsja/ (n)
corps diplomatique, diplomatic corps, diplomatic service
  (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) instytucje i personel zajmujący się pokojowymi stosunkami międzynarodowymi
diplomacy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi
tact, diplomacy, velvet glove
  umiejętność osiągania celu w trudnych warunkach relacji, bez urażania innych

dyplomata /ˌdɨplɔ̃ˈmata/ (n)
diplomat, diplomatist
  oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa

dyplomatycznie /dˌɨplɔmatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
diplomatically
  w myśl zasad dyplomacji, zgodnie z dyplomacją

dyplomatyczny /ˌdɨplɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
diplomatic, tactful
  (przenośnie, przenośnia) wyrażony z taktem, pomyślnie dla obu stron
diplomatic
  związany z dyplomacją lub dyplomatą

dyptyk /ˈdɨptɨk/ (n)
diptych
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwuczęściowy, dwuskrzydłowy ołtarz
  (sztuka) dwuczęściowe malowidło lub płaskorzeźba

dyrekcja /dɨrˈɛktsja/ (n)
management, administration
  (administracja) grupa osób zarządzających instytucją z dyrektorem na czele
direction
  (administracja) władze okręgu administracyjnego bezpośrednio zależnego od ministerstwa

dyrektor /dɨˈrɛktɔr/ (n)
director, manager
  osoba zarządzająca jakąś instytucją

dyrektywa /dˌɨrɛktˈɨva/ (n)
directive
  wskazówka co do postępowania

dyrektywalny /dˌɨrɛktɨvˈalnɨ/ (adj)
directival, prescriptive
  dyktujący prawidła, metody bądź sposoby postępowania

dyrygent /dɨˈrɨɡɛ̃nt/ (n)
conductor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;

dyrygentura /ˌdɨrɨɡɛ̃nˈtura/ (n)
conducting
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sztuka dyrygowania

dyrygować /ˌdɨrɨˈɡɔvaʨ̑/ (v)
conduct
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kierować zespołem muzycznym, podczas wykonywania jakiegoś utworu

dyschromia /dɨsˈxrɔ̃mʲja/ (n)
dyschromia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie pigmentacji skóry

dyscyplina /ˌdɨsʦ̑ɨˈplʲĩna/ (n)
discipline
  dział nauki, techniki itp.
  rodzaj uprawianego sportu
discipline, rigor, rigour
  rygorystyczne zasady postępowania

dyscyplinarny /dˌɨstsɨplinˈarnɨ/ (adj)
disciplinary
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odnoszący się do wykroczeń przeciwko dyscyplinie

dysertacja /ˌdɨsɛrˈtaʦ̑ʲja/ (n)
dissertation
  rozprawa naukowa, zwykle pisana w celu otrzymania stopnia naukowego

dysfagia /dɨsfˈaɡja/ (n)
dysphagia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie połykania;

dysfonia /dɨsˈfɔ̃ɲja/ (n)
dysphonia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie głosu

dysforia /dɨsˈfɔrʲja/ (n)
dysphoria
  (psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

dysforyczny /dˌɨsfɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
dysphoric
  związany z dysforią, dotyczący dysforii

dysfunkcyjny /dˌɨsfuŋktsˈɨjnɨ/ (adj)
dysfunctional
  charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo

dysharmonia /dˌɨsxarmˈɔɲʲa/ (n)
discrepancy, disharmony, inharmony
  brak harmonii zestawionych elementów

dyshonor /dɨsxˈɔnɔr/ (n)
dishonour dishonor, ignominy
  (książkowy) ujma dla honoru

dysk /dɨsk/ (n)
disk
  (informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)
discus
  (sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;
disc
  każdy przedmiot w kształcie dysku (1.1)
  płyta kompaktowa

dysk twardy /ˈdɨsk ˈtfardɨ/ (n)
hard disk, hard drive
  (informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;

dyskietka /dɨsʲˈcɛtka/ (n)
floppy disk, diskette
  (informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych;

dyskowy /dɨskˈɔvɨ/ (adj)
disk
  związany z dyskiem

dyskrazyt /dɨskrˈazɨt/ (n)
dyscrasite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy antymonków, antymonek srebra, srebrzystobiały, metaliczny minerał;

dyskrecja /dɨskrˈɛtsja/ (n)
discretion
  zdolność zachowywania tajemnic

dyskretny /dɨsˈkrɛtnɨ/ (adj)
discrete
  (matematyka, matematyczny) przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru
unobtrusive
  taki, który nie rzuca się w oczy
discreet
  zachowujący tajemnice i taktowny

dyskryminacja /ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
discrimination
  ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

dyskryminować /dˌɨskrɨminˈɔvatɕ/ (v)
discriminate
  prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.

dyskusja /dɨsˈkusʲja/ (n)
discussion
  jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

dyskusyjny /ˌdɨskuˈsɨjnɨ/ (adj)
disputable
  budzący dyskusje, spory

dyskutant /dɨsˈkutãnt/ (n)
disputant
  osoba biorąca udział w dyskusji, zabierająca głos w dyskusji

dyskutować /ˌdɨskuˈtɔvaʨ̑/ (v)
discuss
  prowadzić dyskusję

dysleksja /dɨsˈlɛksʲja/ (n)
dyslexia, developmental dyslexia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

dysmorfofobia /dˌɨsmɔrfɔfˈɔbja/ (n)
BDD, body dysmorphic disorder, dysmorphic syndrome, dysmorphophobia
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

dysonans /dɨˈsɔ̃nãw̃s/ (n)
dissonance
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia
  (przenośnie, przenośnia) brak zgodności, rozbieżność

dyspareunia /dˌɨsparˈɛwɲʲa/ (n)
dyspareunia
  (medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) dysfunkcja seksualna polegająca na odczuwaniu bólu podczas stosunku płciowego;

dyspensa /dɨsˈpɛ̃w̃sa/ (n)
dispensation
  (kościelny) zwolnienie od przepisów prawa kościelnego;

dysponować /ˌdɨspɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
have
  mieć możliwość użycia czegoś
administer
  wydawać polecenie wykonania lub dostarczenia czegoś

dyspozycja /dˌɨspɔzˈɨtsja/ (n)
disposition, disposure
  polecenie wykonania czegoś

dyspozycyjny /ˌdɨspɔzɨˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
disposable
  taki, którym można swobodnie dysponować, rozporządzalny

dyspozytornia /ˌdɨspɔzɨˈtɔrʲɲa/ (n)
dispatcher's office
  pomieszczenie, z którego kieruje się ruchem wszelkiego rodzaju pojazdów

dysproporcja /dˌɨsprɔpˈɔrtsja/ (n)
disproportion
  zakłócenie, brak proporcji

dysproz /ˈdɨsprɔs/ (n)
dysprosium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

dysputa /dɨsˈputa/ (n)
disputation
  dyskusja na poważny temat

dystans /ˈdɨstãw̃s/ (n)
distance
  odległość np. między dwoma punktami, przedmiotami, miejscowościami

dystocja barkowa /dɨstˈɔtsja barkˈɔva/ (n)
shoulder dystocia
  (medycyna, medyczny) komplikacja położnicza, w której po wyłonieniu się główki płodu dalszy poród jest utrudniony poprzez zahaczenie się barku płodu za łuk łonowy;

dystopia /dɨsˈtɔpʲja/ (n)
dystopia
  (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;
  wizja rzeczywistości przedstawiona w (1.1)

dystopijny /dˌɨstɔpˈijnɨ/ (adj)
dystopian, dystopic
  związany z dystopią, dotyczący dystopii

dystroficzny /dˌɨstrɔfˈitʃnɨ/ (adj)
dystrophic
  dotyczący dystrofii

dystrykt /ˈdɨstrɨkt/ (n)
district
  (administracja) nazwa okręgu administracyjnego bądź sądowego w kraju lub mieście

dystymia /dɨstˈɨmja/ (n)
dysthymia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) typ depresji charakteryzujący się przewlekłym (trwającym minimum 2 lata lub dłużej) obniżeniem nastroju o przebiegu łagodniejszym niż w przypadku depresji endogennej;

dysydent /dɨˈsɨdɛ̃nt/ (n)
dissenter, religious dissident
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant;
dissident, dissenter, nonconformist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana;
nonconformist
  osoba, która odsunęła się od grupy, do której należała

dysza /ˈdɨʃa/ (n)
nozzle
  (technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

dyszel /ˈdɨʃɛl/ (n)
shaft, thill
  drąg łączący przednią część wozu, sań, bryczki itp. z zaprzęgiem konnym lub ciągnikiem;

dyszkant /dˈɨʃkant/ (n)
treble
  wysoki głos chłopięcy

dywagacja /ˌdɨvaˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
divagation
  rozwlekłe rozważanie nie na temat

dywagować /ˌdɨvaˈɡɔvaʨ̑/ (v)
digress, divagate
  rozwlekle odchodzić od tematu

dywan /ˈdɨvãn/ (n)
carpet, rug
  gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

dywanik /dɨˈvãɲik/ (n)
area rug
  mały kawałek dywanu, najczęściej do położenia w łazience lub obok łóżka

dywergencja /ˌdɨvɛrˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
divergence
  (matematyka, matematyczny) operator określający dla danego pola wektorowego pole skalarne, na podstawie którego można określić źródła i ujścia pola;
  powstawanie rozbieżności
  rozbieżność, różnorodność

dywersja /dɨvˈɛrsja/ (n)
diversion
  (wojskowość, wojskowy) tajne działania prowadzone by osłabić nieprzyjaciela

dywersyfikacja /ˌdɨvɛrsɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
diversification
  różnicowanie asortymentu produkcji lub usług w celu zmniejszenia ryzyka w prowadzeniu działalności gospodarczej;

dywidenda /ˌdɨvʲiˈdɛ̃nda/ (n)
dividend
  (ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji;

dywiz /ˈdɨvʲis/ (n)
hyphen
  (drukarstwo, drukarski) znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;

dyzenteria /dˌɨzɛntˈɛrja/ (n)
dysentery
  (medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna jelit, (zobacz) czerwonka

dyżur /ˈdɨʒur/ (n)
duty
  pełnienie obowiązków społecznych lub zawodowych w przedziale czasu, na określonych warunkach

dzban /ʣ̑bãn/ (n)
dunce, fool, mug
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba głupia, tępa;
jug, pitcher
  naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;

dzbanecznik /dʑbanˈɛtʃɲik/ (n)
nepenthes
  (botanika, botaniczny) Nepenthes L., rodzaj roślin owadożernych z rodziny dzbanecznikowatych;

dzbanecznik Attenborougha /dʑbanˈɛtʃɲik ˌattɛnbˌɔrɔˈuɡa/ (n)
Attenborough's pitcher plant
  (botanika, botaniczny) Nepenthes attenboroughii, gatunek rośliny z rodziny dzbanecznikowatych;

dzbanecznik beczułkowaty /dʑbanˈɛtʃɲiɡ bˌɛtʃuwkɔvˈatɨ/ (n)
flask-shaped pitcher-plant
  (botanika, botaniczny) Nepenthes ampullaria, gatunek rośliny owadożernej z rodziny dzbanecznikowatych;

dzbanecznik owłosiony /dʑbanˈɛtʃɲik ˌɔvwɔɕˈɔnɨ/ (n)
villose pitcher-plant
  (botanika, botaniczny) Nepenthes villosa, gatunek rośliny owadożernej z rodziny dzbanecznikowatych;

dzeta /ˈʣ̑ɛta/ (n)
zeta
  nazwa szóstej litery alfabetu greckiego, ζ;

dziabka /dʑˈapka/ (n)
hoe
  TemplateParserError:LuaError motyka

dziad /ʥ̑at/ (n)
grandfather
  (staropolski) (współcześnie) (przestarzałe, przestarzały) (podniośle) dziadek
bungler, duffer, old man
  (pogardliwie) staruch, starszy człowiek
beggar
  (pogardliwie) żebrak, biedak; (zobacz) też dziad w Encyklopedii staropolskiej

dziadek /ˈʥ̑adɛk/ (n)
grandfather, grandpa, granddad
  ojciec ojca
  ojciec matki

dziadek do orzechów /ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf/ (n)
nutcracker
  ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów;

dziadkowie /ʥ̑atˈkɔvʲjɛ/ (n)
grandparents
  (potocznie, potoczny) rodzice rodziców; babcia i dziadek

dziadostwo /dʑadˈɔstfɔ/ (n)
beggary
  (potocznie, potoczny) grupa żebraków

dziać /ʥ̑äʨ̑/ (v)
happen
  odbywać się, mieć miejsce, zdarzać się

dział /ʥ̑aw/ (n)
section
  część wystawy, sklepu poświęcona określonym zagadnieniom
  część czasopisma poświęcona określonym zagadnieniom
  dziedzina, np. nauki, gospodarki itp.

działacz /ˈʥ̑awaʧ̑/ (n)
activist
  osoba aktywna w określonej dziedzinie życia publicznego

działalność /ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑/ (n)
activity, operation
  zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

działalność gospodarcza /dʑawˈalnɔʑdʑ ɡˌɔspɔdˈartʃa/ (n)
business activity
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyjaś zorganizowana działalność zarobkowa

działanie /ʥ̑aˈwãɲɛ/ (n)
operation
  (matematyka, matematyczny) funkcja, na ogół dwuargumentowa;
activity
  zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś

działać /ˈʥ̑awaʨ̑/ (v)
act, work, operate, function, be in operation
  aktywnie uczestniczyć, pracować

działać jak płachta na byka /ˈʥ̑awaʨ̑ ˈjak ˈpwaxta na‿ˈbɨka/ (v)
be like a red rag to a bull
  wyjątkowo kogoś drażnić, denerwować, złościć

działka /ˈʥ̑awka/ (n)
lot, plot, allotment
  wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę

działo /ˈʥ̑awɔ/ (n)
gun cannon
  (wojskowość, wojskowy) broń palna kalibru co najmniej 20 mm;

dzicz /ʥ̑iʧ̑/ (n)
wilderness
  odludne, nieuprawiane miejsce

dziczyzna /ʥ̑iˈʧ̑ɨzna/ (n)
venison
  (spożywczy) mięso z ubitej zwierzyny łownej

dzida /dʑˈida/ (n)
spear
  (wojskowość, wojskowy) dawna broń, lekka włócznia złożona z długiego drzewca zakończonego strzałkowatym ostrzem

dzidzia-piernik /ˌʥ̑iʥ̑a‿ˈpʲjɛrʲɲik/ (n)
mutton dressed as lamb
  (środowiskowy) (obraźliwie) lub (żartobliwie) dojrzała kobieta ubierająca się i zachowująca jak nastolatka

dzidziuś /ˈʥ̑iʥ̑üɕ/ (n)
baby
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko

dziecinada /ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ĩˈnada/ (n)
childishness, puerility
  (potocznie, potoczny) sprawa niepoważna, błaha, prosta

dziecinnie /dʑɛtɕˈinɲʲɛ/ (adv)
babyishly, childishly, jejunely, juvenilely
  w sposób charakterystyczny dla dziecka

dziecinny /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩnːɨ/ (adj)
childish, childlike
  właściwy dziecku, taki jak u dziecka
childish, infantile, puerile
  zachowujący się jak dziecko

dzieciobójstwo /ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujstfɔ/ (n)
infanticide
  (książkowy) zabójstwo dziecka, najczęściej własnego;

dziecięcy /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
childish
  przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku

dzieciństwo /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ/ (n)
childhood
  okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

dziecko /ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ/ (n)
baby
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) osoba niedojrzała emocjonalnie
child, kid
  potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;
  istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia;

dziedzic /ˈʥ̑ɛ̇ʥ̑iʦ̑/ (n)
heir, inheritor
  osoba, która coś po kimś przejmuje

dziedzictwo /dʑɛdʑˈitstfɔ/ (n)
heritage, inheritance, legacy, patrimony
  dobra zachowane dla następnych pokoleń
heirdom, heirloom, heirship, hereditament, inheritance, legacy
  majątek przejęty po kimś
devolution, inheritance
  prawo przekazywania czegoś

dziedziczenie /ˌʥ̑ɛ̇ʥ̑iˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
heredity, inheritance, succession
  (rzeczownik odczasownikowy) od: dziedziczyć

dziedziczny /dʑɛdʑˈitʃnɨ/ (adj)
hereditable, heritable, patrimonial
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) otrzymywany w spadku
hereditary, inheritable, inherited
  przekazywany przez przodków lub przejęty od nich

dziedziczyć /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑/ (v)
inherit, come into
  otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci
  być uprawnionym do takiego otrzymania
  o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka

dziedzina /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna/ (n)
domain
  (matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji;
field, sphere
  sfera czyjejś aktywności

dziedziniec /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩɲɛʦ̑/ (n)
bailey
  wydzielona, niezadaszona przestrzeń w budynku lub zespole budynków;

dziegieć /ˈʥ̑ɛ̇ɟɛ̇ʨ̑/ (n)
pine tar
  ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna o intensywnym zapachu, mająca właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używana także do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek, itp.;

dzieje /ˈʥ̑ɛ̇jɛ/ (n)
history
  ogół zdarzeń, które wydarzyły się dawniej

dziekan /dʑˈɛkan/ (n)
dean
  (dawniej, dawny) (kościelny) stopień duchowieństwa Wojska Polskiego
  (kościelny) prezbiter kierujący dekanatem, wikariusz rejonowy;
  (kościelny) przewodniczący kolegium kardynałów;
  (szkolnictwo, szkolny) kierownik wydziału uczelni;
  najstarszy rangą i stażem przedstawiciel korpusu dyplomatycznego
president
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przewodniczący rady adwokackiej

dzielenie /ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
division
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia;

dzielić /ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑/ (v)
divide
  (matematyka, matematyczny) wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.;
divide, separate, split, distribute
  dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości
share, participate
  mieć z czymś / kimś coś wspólnego

dzielić skórę na niedźwiedziu /ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑ ˈskurɛ ˌna‿ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑u/ (v)
count one's chickens before they're hatched
  przedwcześnie cieszyć się z osiągnięcia planowanych korzyści

dzielna /dʑˈɛlna/ (n)
dividend
  (matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonywa się nieprzemienne działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

dzielnica /ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
quarter, neighbourhood, borough, neighborhood
  wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

dzielnica cudów /dʑɛlɲˈitsa tsˈuduf/ (n)
Hell’s Kitchen
  (przenośnie, przenośnia) miejskie skupisko biedoty i marginesu społecznego

dzielnica czerwonych latarni /dʑɛlɲˈitsa tʃɛrvˈɔnɨx latˈarɲi/ (n)
red-light district
  dzielnica, w której świadczone są usługi erotyczne;

dzielnie /dʑˈɛlɲʲɛ/ (adv)
bravely
  odznaczając się odwagą
competently
  wykazując sporą sprawność

dzielnik /ˈʥ̑ɛlʲɲik/ (n)
divisor
  (matematyka, matematyczny) liczba, przez którą dzielimy inną liczbę;

dzielność /dʑˈɛlnɔɕtɕ/ (n)
bravery, heart, intrepidity, prowess, valour valor
  cnota bycia śmiałym i walecznym
grittiness
  umiejętność radzenia sobie w każdej sytuacji

dzielny /ˈʥ̑ɛlnɨ/ (adj)
brave, stalwart
  nie poddający się przeciwnościom

dziennie /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ/ (adv)
a day, daily
  w ciągu dnia; dotyczy ilości czegoś

dziennik /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik/ (n)
daily, newspaper
  (drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie
class register
  (szkolnictwo, szkolny) zeszyt, w którym przechowuje się oceny i listy obecności uczniów

dziennik elektroniczny /dʑˈɛnɲik ˌɛlɛktrɔɲˈitʃnɨ/ (n)
electronic grade book
  (edukacja, edukacyjny) serwis internetowy służący do rejestracji przebiegu nauczania oraz komunikowania się z uczniami i rodzicami

dziennik okrętowy /dʑˈɛnɲik ˌɔkrɛntˈɔvɨ/ (n)
log, logbook, ship's logs
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg rejsu;

dziennik pokładowy /dʑˈɛnɲik pˌɔkwadˈɔvɨ/ (n)
logbook
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg lotu;

dziennikarski /dʑˌɛnɲikˈarski/ (adj)
journalistic
  związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa

dziennikarstwo /ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ/ (n)
journalism
  zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

dziennikarstwo śledcze /dʑˌɛnɲikˈarstfɔ ɕlˈɛttʃɛ/ (n)
investigative journalism
  typ dziennikarstwa niezależnie odkrywającego, badającego i ujawniającego patologie ważne z punktu widzenia opinii publicznej

dziennikarz /ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ/ (n)
journalist
  osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

dzienny /ˈʥ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
daily
  dotyczący dnia jako całej doby; mający miejsce w ciągu całego dnia
diurnal
  dotyczący dnia jako części doby; mający miejsce w dzień; żyjący w dzień; pracujący w dzień; przeznaczony do użycia w dzień

dzierlatka /ʥ̑ɛrˈlatka/ (n)
crested lark
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny skowronków, ze szczeciniastym czubem na głowie, ubarwiony na brązowo;

dzierzba /ˈʥ̑ɛʒba/ (n)
shrike
  (ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak nabijający swoje pożywienie na cierń lub ostrą gałąź;

dzierżawa /dʑɛrʒˈava/ (n)
holding, landholding, lease, rental, tenancy
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) użytkowanie czyjejś rzeczy lub prawa majątkowego przez określony czas w zamian za ustaloną umową opłatę

dziesiąta /dʑɛɕˈɔnta/ (n)
ten o'clock
  godzina 10 przed południem

dziesiątkować /ˌʥ̑ɛ̇ɕɔ̃ntˈkɔvaʨ̑/ (v)
decimate
  (książkowy) (historia, historyczny, historycznie) bić, zabijać, rozstrzeliwać, karać co dziesiątą osobę

dziesiątkowy /dʑˌɛɕɔntkˈɔvɨ/ (adj)
decimal
  związany z liczbą dziesięć, dotyczący liczby dziesięć

dziesięcina /dʑˌɛɕɛɲtɕˈina/ (n)
tithe
  (historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów;

dziesięciobój /dʑˌɛɕɛɲtɕˈɔbuj/ (n)
decathlon
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;

dziesięciokrotnie /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
tenfold
  dziesięć razy

dziesięciokąt /dʑˌɛɕɛɲtɕˈɔkɔnt/ (n)
decagon
  (geometria) wielokąt o dziesięciu bokach (kątach wewnętrznych)

dziesięciolecie /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
decade
  okres dziesięciu lat

dziesięcioraki /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈraci/ (numeral)
of ten way kind type, tenfold
  dotyczący dziesięciu typów, rodzajów

dziesięciorako /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈrakɔ/ (adv)
in ten way kind type
  (przysłówek) od przymiotnika → dziesięcioraki

dziesięciościan /dʑˌɛɕɛɲtɕˈɔɕtɕan/ (n)
decahedron
  (geometria) wielościan o dziesieciu ścianach

dziesiętny /ʥ̑ɛ̇ˈɕɛ̃ntnɨ/ (adj)
decimal, denary
  mający za podstawę swego układu lub konstrukcji liczbę 10

dziewanna /ʥ̑ɛˈvãnːa/ (n)
mullein
  (botanika, botaniczny) Verbascum liczący około 360 gatunków rodzaj roślin z rodziny trędownikowatych;

dziewczyna /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
maid
  (przestarzałe, przestarzały) żeńska pomoc domowa
girl
  młoda, niezamężna kobieta
girlfriend, girl
  partnerka, nieformalna narzeczona

dziewczynka /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃nka/ (n)
girl
  dziecko płci żeńskiej

dziewczęcy /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
girlish, maiden
  dotyczący dziewczyny, taki, jak u dziewczyny/dziewczynki

dziewica /ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
virgin, maiden, cherry
  osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

dziewictwo /dʑɛvˈitstfɔ/ (n)
virginity, maidenhood
  (fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

dziewiczy /dʑɛvˈitʃɨ/ (adj)
virginal
  właściwy dziewicy lub dziewictwu

dziewiąta /dʑɛvʲˈɔnta/ (n)
nine o'clock
  godzina 9 rano lub wieczorem

dziewięcioraki /ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈraci/ (numeral)
ninefold, of nine way kind type
  dotyczący dziewięciu typów, rodzajów

dziewięciorako /ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈrakɔ/ (adv)
in nine way kind type
  (przysłówek) od przymiotnika → dziewięcioraki

dziewięciościan /dʑˌɛvʲɛɲtɕˈɔɕtɕan/ (n)
enneahedron, nonahedron
  (geometria) wielościan o dziewięciu ścianach

dziewiętnasta /dʑˌɛvʲɛtnˈasta/ (n)
7 PM
  godzina 19, godzina siódma wieczorem

dziewiętnastościan /dʑˌɛvʲɛtnastˈɔɕtɕan/ (n)
enneadecahedron, enneakaidecahedron
  (geometria) wielościan o dziewiętnastu ścianach

dzieło /ˈʥ̑ɛwɔ/ (n)
work
  efekt pracy twórczej

dzieło sztuki /ˈʥ̑ɛwɔ ˈʃtuci/ (n)
work of art
  (sztuka) wytwór działalności artystycznej mający specjalną wartość artystyczną

dzień /ʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
daytime, day
  okres od świtu do zmierzchu
day
  okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

dzień dobry /ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ/ (interjection)
good morning, good afternoon
  zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu

dzień po dniu /dʑˈɛɲ pɔ dɲʲˈu/ (adv)
day by day
  stale, regularnie

dzień trzech wiedźm /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˈṭʃɛγ ˈvʲjɛ̇ʨ̑m̥/ (n)
triple witching day
  (ekonomia, ekonomiczny) dzień, w którym wygasają kontrakty terminowe i na giełdach notuje się wysoką zmienność, zwłaszcza w ostatniej godzinie notowań;

dzień wypłaty /dʑˈɛɲ vɨpwˈatɨ/ (n)
payday
  stały dzień tygodnia lub miesiąca, w którym pracownicy otrzymują wynagrodzenie

dzieńdoberek /dʑˌɛɲdɔbˈɛrɛk/ (interjection)
afternoon, g'day, mornin'
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) dzień dobry

dzik /ʥ̑ik/ (n)
boar, wild boar
  (zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

dzika karta /dʑˈika kˈarta/ (n)
wildcard
  (sport, sportowy) dopuszczenie do zawodów, zwykle rangi mistrzowskiej, drużyny lub zawodnika niespełniającego formalnych warunków uczestnictwa;

dzika róża /ˈʥ̑ika ˈruʒa/ (n)
wild rose
  (botanika, botaniczny) ogólna nazwa wszystkich gatunków róż występujących dziko;

dziki /ˈʥ̑ici/ (adj)
wild, savage, fierce
  nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach

dziko /ˈʥ̑ikɔ/ (adv)
savagely, wildly
  w sposób dziki

dzikość /dʑˈikɔɕtɕ/ (n)
wildness
  cecha tego, co jest dzikie, nieokiełznane, nieoswojone

dzikus /ˈʥ̑ikus/ (n)
barbarian, loner, savage, wild man
  osobnik niecywilizowany

dziobak /ˈʥ̑ɔbak/ (n)
platypus
  (zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych;

dzioborożce /dʑˌɔbɔrˈɔʃtsɛ/ (n)
hornbills
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Bucerotidae, rodzina ptaków z rzędu dzioborożcowych;

dzioborożec /ˌʥ̑ɔbɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
hornbill
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak posiadający duży dziób z rogowymi naroślami;

dzioboróg abisyński /dʑɔbˈɔruk ˌabʲisˈɨɲski/ (n)
Abyssinian ground hornbill, Abyssinian ground-hornbill
  (ornitologia, ornitologiczny) Bucorvus abyssinicus, gatunek ptaka z rodziny dzioborożców występujący w Afryce;

dziryt /ˈʥ̑irɨt/ (n)
dart, javelin
  rodzaj broni drzewcowej, odmiana włóczni znana od czasów prehistorycznych;

dzisiaj /ˈʥ̑iɕäj/ (adv)
today, to-day
  cały dzień, który jest w tej chwili, dziś

dzisiejszy /ʥ̑iˈɕɛ̇jʃɨ/ (adj)
today's
  taki, który wydarzył się dziś

dziupla /ˈʥ̑upla/ (n)
tree hollow
  otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa;

dziura /ˈʥ̑ura/ (n)
cavity
  (potocznie, potoczny) ubytek w zębie
hole
  otwór powstały wskutek uszkodzenia
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa

dziura ozonowa /ˈʥ̑ura ˌɔzɔ̃ˈnɔva/ (n)
ozone depletion
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko spadku stężenia ozonu w stratosferze Ziemi;

dziurkacz biurowy /ˈʥ̑urkaʧ̑/ (n)
hole punch, punch, office punch
  (biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach;

dziwactwo /dʑivˈatstfɔ/ (n)
foible, peculiarity
  czyjeś dziwaczne przyzwyczajenie

dziwaczeć /dʑivˈatʃɛtɕ/ (v)
become eccentric, queer
  stawać się dziwakiem, człowiekiem o nietypowych, dziwnych przyzwyczajeniach

dziwaczność /dʑivˈatʃnɔɕtɕ/ (n)
oddity, queerness
  cecha tego, co dziwaczne, osobliwe

dziwaczny /ʥ̑iˈvaʧ̑nɨ/ (adj)
weird
  cechujący się osobliwością, śmiesznością, nietypowością

dziwić /dʑˈivitɕ/ (v)
surprise
  powodować odczucie zdumienia
be surprised, marvel
  odczuwać lub okazywać brak rozumienia czegoś lub zdumienie

dziwka /ˈʥ̑ifka/ (n)
whore, bitch, slut, hoe
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

dziwkarz /ˈʥ̑ifkaʃ/ (n)
rake
  (pospolicie) mężczyzna korzystający z usług prostytutek, także: mężczyzna często zmieniającym partnerki seksualne

dziwnie /ˈʥ̑ivʲɲɛ/ (adv)
oddly, strangely
  w nietypowy, osobliwy, często niezrozumiały sposób

dziwny /ˈʥ̑ivnɨ/ (adj)
strange, weird, bizarre
  charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

dziób /ʥ̑up/ (n)
kisser
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) twarz lub usta
beak, bill
  (zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;
nose
  przednia część kadłuba samolotu;
bow, prow
  przednia część kadłuba statku;
pockmark
  zwykle w lm ślad na skórze po przebytej ospie

dzióbek /dʑˈubɛk/ (n)
duckface
  (przenośnie, przenośnia) usta, zwłaszcza ściśnięte
spout
  wylot czajnika, czajniczka lub innego naczynia

dziąsło /ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ/ (n)
gum, gingiva
  (anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

dziąsłowy /dʑɔ̃swˈɔvɨ/ (adj)
gingival
  (anatomia, anatomiczny) (stomatologia, stomatologiczny) odnoszący się do dziąsła
alveolar
  (językoznawstwo, językoznawczy) taki, którego głównym miejscem artykulacji są dziąsła

dzięcioł /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw/ (n)
woodpecker, pecker
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae

dzięcioł białogrzbiety /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌbʲjawɔˈɡʒbʲjɛtɨ/ (n)
white-backed woodpecker
  (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos leucotos, gatunek średniej wielkości dzięcioła, jeden z pięciu gatunków z rodzaju Dendrocopos występujących w Polsce;

dzięcioł czarny /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ/ (n)
black woodpecker
  (ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;

dzięcioł duży /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ/ (n)
great spotted woodpecker
  (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła;

dzięcioł trójpalczasty /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌtrujpalˈʧ̑astɨ/ (n)
three-toed woodpecker
  (ornitologia, ornitologiczny) Picoides tridactylus, gatunek średniej wielkości dzięcioła gnieżdżący się w północno-wschodniej części Europy oraz w górskich lasach Europy Środkowej;

dzięcioł zielony /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (n)
green woodpecker
  (ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce;

dzięciołek /ʥ̑ɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔwɛk/ (n)
lesser spotted woodpecker
  (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;

dzięgiel /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
Angelica
  (botanika, botaniczny) Angelica L. rodzaj bylin z rodziny selerowatych;
angelica
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (interjection)
thanks
  (potocznie, potoczny) dziękuję, dziękujemy

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (n)
thanks
  (podniośle) podziękowania

dzięki /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci/ (preposition)
thanks to
  …służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem

dzięki Bogu /dʑˈɛŋki bˈɔɡu/ (interjection)
thank goodness, thank God
  …używana do wyrażenia satysfakcji, że coś się jednak udało

dziękować /ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑/ (v)
thank
  składać podziękowanie

dziękuję /ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ/
thank you, thanks
  …wyrażający wdzięczność

dziękuję bardzo /ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ/
thank you very much
  …wyrażający wdzięczność

dzwon /ʣ̑vɔ̃n/ (n)
bell
  duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

dzwonek /ˈʣ̑vɔ̃nɛk/ (n)
bell
  urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze

dzwonek rowerowy /ˈʣ̑vɔ̃nɛk ˌrɔvɛˈrɔvɨ/ (n)
bicycle bell
  mechaniczny sygnalizator dźwiękowy przy rowerze;

dzwoniec /ˈʣ̑vɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
greenfinch
  (ornitologia, ornitologiczny) oliwkowozielony ptak wielkości wróbla;

dzwonić /ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
call, ring
  (potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne
ring
  o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk
ring, clink, jangle
  wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

dzwonki /ˈʣ̑vɔ̃ŋʲci/ (n)
glockenspiels
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki;

dzwonko /ˈʣ̑vɔ̃nkɔ/ (n)
slice
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (rybołówstwo, rybacki) kawałek wypatroszonej ryby pokrojonej w poprzek

dzwonnica /ˌʣ̑vɔ̃nˈɲiʦ̑a/ (n)
bell tower, belfry
  (architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;

dzwony /ˈʣ̑vɔ̃nɨ/ (n)
bell-bottoms
  (potocznie, potoczny) spodnie rozszerzone poniżej kolan

dzwony rurowe /ˈʣ̑vɔ̃nɨ ruˈrɔvɛ/ (n)
tubular bells
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kilka metalowych rur zawieszonych na wspólnej ramie wydających dźwięk po uderzeniu młotkiem;

démodé /dɛmˈɔdɛ/ (adj)
démodé
  niemodny

détente /dɛtˈɛntɛ/ (n)
détente
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odprężenie w zimnowojennych stosunkach między mocarstwami;

dół /duw/ (n)
hole
  dziura wykopana w ziemi
bottom
  najniższa część czegoś, np. budynku, obrazu, krajobrazu, terenu

dąb /dɔ̃mp/ (n)
oak, oak tree
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;

dąb korkowy /ˈdɔ̃mp kɔrˈkɔvɨ/ (n)
cork oak
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus suber L., gatunek z rodzaju dębów, wiecznie zielone drzewo strefy śródziemnomorskiej, z którego kory wytwarza się korek;

dąb ostrolistny /dˈɔmp ˌɔstrɔlˈistnɨ/ (n)
evergreen oak, holm oak, holly oak
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus ilex L., gatunek drzewa z rodziny bukowatych, pochodzący z obszaru śródziemnomorskiego;

dąć /dɔ̃ɲʨ̑/ (v)
blow
  wiać z dużą siłą
puff
  dmuchając w instrument muzyczny, wydobywać z niego dźwięki

dążenie /dɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
aspiration, pursuance, pursuit, strive
  (książkowy) chęć realizacji jakiegoś zamiaru, pragnienia

dążyć /ˈdɔ̃w̃ʒɨʨ̑/ (v)
aspire
  działać w kierunku realizacji danego celu

dębik /dˈɛmbʲik/ (n)
dryad, mountain avens
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

dętka /ˈdɛ̃ntka/ (n)
tube
  (motoryzacja) gumowy torus wypełniony powietrzem, znajdujący się wewnątrz opony;
bladder
  wypełniony powietrzem balon wewnątrz piłki

dławigad afrykański /dwaˈvʲiɡat ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
Yellow-billed Stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Mycteria ibis, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

dławigad amerykański /dwaˈvʲiɡat ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
wood ibis, wood stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Mycteria americana, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

dławigad indyjski /dwaˈvʲiɡat ĩnˈdɨjsʲci/ (n)
painted stork
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Mycteria leucocephala, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

dławigad malajski /dwaˈvʲiɡat maˈlajsʲci/ (n)
Milky Stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Mycteria cinerea, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

dławić /dwˈavitɕ/ (v)
quash, stifle
  tłumić lub likwidować coś

dłoniasty /dwɔɲʲˈastɨ/ (adj)
palmate
  mający kształt dłoni o rozpostartych palcach

dłoń /dwɔ̃ɲ/ (n)
palm
  (anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;

dług /dwuk/ (n)
loan
  to, co zostało do oddania lub zapłacenia po wzięciu pożyczki lub na podstawie innej umowy;

długa pozycja /ˈdwuɡa pɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
long position
  (ekonomia, ekonomiczny) kupno instrumentu pochodnego;

długi /ˈdwuɟi/ (adj)
long
  mający znaczny wymiar podłużny (długość)
  trwający znaczny czas
  (potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw.
  (żartobliwie) o człowieku: wysoki

długo /ˈdwuɡɔ/ (adv)
long
  przez, na znaczny czas

długobrody /dwˌuɡɔbrˈɔdɨ/ (adj)
long-bearded
  mający długą brodę

długometrażowy /dwˌuɡɔmˌɛtraʒˈɔvɨ/ (adj)
feature-length
  o filmie przekraczający 55 minut projekcji

długonogi /ˌdwuɡɔ̃ˈnɔɟi/ (adj)
leggy, long-legged
  mający długie nogi

długopis /dwuˈɡɔpʲis/ (n)
pen, ballpen, ballpoint pen
  narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem

długopłetwiec oceaniczny /dwˌuɡɔpwˈɛtfʲɛts ˌɔtsɛaɲˈitʃnɨ/ (n)
humpback whale
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Megaptera novaeangliae Borowski, gatunek morskiego ssaka z rodziny płetwalowatych;

długoszpon /dwuɡˈɔʃpɔn/ (n)
jacana
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Jacanidae;

długoszyi /dwˌuɡɔʃˈɨi/ (adj)
long-necked, longicollous
  mający długą szyję

długotrwale /dwˌuɡɔtrfˈalɛ/ (adv)
lastingly
  w sposób długotrwały

długotrwały /ˌdwuɡɔˈtr̥fawɨ/ (adj)
linger, long-lasting, long-standing, longitudinal, longlasting, persist
  trwający przez długi czas

długowieczny /dwˌuɡɔvʲˈɛtʃnɨ/ (adj)
long-lived, longevous
  długo żyjący lub mający długo żyć, długo trwający

długość /ˈdwuɡɔɕʨ̑/ (n)
length
  (fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej;
duration
  (fizyka, fizyczny) o fali: najmniejsza odległość między dwoma punktami o tej samej fazie drgań;

długość fali /ˈdwuɡɔɕʨ̑ ˈfalʲi/ (n)
wavelength
  (fizyka, fizyczny) odległość między dwoma kolejnymi punktami będącymi w tej samej fazie drgań;

długość geograficzna /dwˈuɡɔʑdʑ ɡˌɛɔɡrafˈitʃna/ (n)
longitude
  jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt dwuścienny zawarty między półpłaszczyzną południka 0, a półpłaszczyzną południka przechodzącego przez dany punkt na powierzchni Ziemi.

dłuto /ˈdwutɔ/ (n)
chisel
  (technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;

dłutownica /ˌdwutɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
slotter
  (maszynoznawstwo) strugarka pionowa, służąca do obróbki kół zębatych i otworów wielokątnych, rowków wpustowych (i tym podobne, i temu podobne);

dłużnik /ˈdwuʒʲɲik/ (n)
debtor
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja zobowiązana do zwrotu długu (w formie pieniężnej lub rzeczowej) wierzycielowi;

dźgać /ʥ̑ɡaʨ̑/ (v)
stab
  uderzać lub pchać czymś spiczastym i/lub ostrym

dźinizm /ˈʥ̑ĩɲism̥/ (n)
Jainism
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nonteistyczny system filozoficzny i religijny powstały w Indiach w VII-VI wieku p.n.e.;

dźwig /ʥ̑vʲik/ (n)
crane, lift
  maszyna służąca do przenoszenia ładunku w pionie lub w poziomie

dźwignia /ˈʥ̑vʲiɟɲa/ (n)
leverage
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) finansowy instrument pochodny polegający na zwielokrotnieniu efektów zmian kursu instrumentu bazowego za pomocą niskiego depozytu, stanowiącego tylko część inwestowanej sumy
  (ekonomia, ekonomiczny) instrument finansowy polegający na zwiększeniu zadłużenia w celu podniesienia zyskowności inwestycji; dzięki wykorzystaniu kapitału obcego, po jego spłaceniu wraz z kosztami, zwiększa się całkowity zysk, mimo pozostawienia wkładu własnego na niezmienionym poziomie
lever
  (technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka

dźwięczeć /dʑvʲˈɛntʃɛtɕ/ (v)
resound, ring
  wydawać dźwięk

dźwięczny /dʑvʲˈɛntʃnɨ/ (adj)
voiced, sonant
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany przy zsuniętych i drgających więzadłach głosowych
sonorous, resonant, ringing, tinkly, vibrant, vocal
  o mocnym, harmonijnym, czystym brzmieniu

dźwięk /ʥ̑vʲjɛ̃ŋk/ (n)
sound
  fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;

dźwiękowy /ʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
sound
  dotyczący dźwięku

dżakfrut /ˈʤ̑akfrut/ (n)
jackfruit
  (spożywczy) ogromny, jadalny owoc drzewa bochenkowego;

dżamahirijja /ˌʤ̑ãmaxʲiˈrʲijːa/ (n)
jamahiriya
  państwo ludu, człon oficjalnej nazwy Libii;

dżambia /dʒˈambja/ (n)
jambiya
  rodzaj bojowego lub ceremonialnego noża arabskiego;

dżdżownica /ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
earthworm, rain-worm
  (zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

dżelada /ʤ̑ɛˈlada/ (n)
gelada
  (zoologia, zoologiczny) Theropithecus gelada, małpa afrykańska o charakterystycznym bujnym owłosieniu górnej części tułowia i ramion;

dżem /ʤ̑ɛ̃m/ (n)
jam
  (spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

dżentelmen /ʤ̑ɛ̃nˈtɛlmɛ̃n/ (n)
gentleman
  mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,

dżet /dʒˈɛt/ (n)
jet
  (astronomia, astronomiczny) strumień plazmowej materii wyrzucany z biegunów jądra galaktyki lub gwiazdy;

dżezwa /ˈʤ̑ɛzva/ (n)
cezve
  tureckie naczynie kuchenne, zazwyczaj miedziane, przypominające tygielek i służące do przygotowywania kawy;

dżihad /ˈʤ̑ʲixat/ (n)
jihad
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia

dżihadysta /ˌʤ̑ʲixaˈdɨsta/ (n)
jihadist
  zwolennik dżihadyzmu, wojownik dżihadu

dżihadyzm /ʤ̑ʲiˈxadɨsm̥/ (n)
jihadism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rewolucyjny neofundamentalizm islamski, który dżihad uważa za indywidualny obowiązek islamisty i postrzega go jako jeden z filarów islamu

dżin /dʒˈin/ (n)
genie, jinn
  (mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie
gin
  (spożywczy) anglosaski alkohol gatunkowy o smaku i zapachu jałowca

dżinn /ʤ̑ʲĩn/ (n)
genie, jinn
  (mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi

dżins /ʤ̑ʲĩw̃s/ (n)
denim
  (włókiennictwo) (krawiectwo) mocna, bawełniana tkanina o skośnym splocie, klasycznie barwiona błękitem indygo, stosowana głównie do produkcji odzieży oraz toreb;

dżinsy /ˈʤ̑ʲĩw̃sɨ/ (n)
jeans
  (krawiectwo) spodnie z dżinsu;

dżip /ʤ̑ʲip/ (n)
jeep
  (motoryzacja) samochód marki Jeep;

dżokej /ˈʤ̑ɔkɛj/ (n)
jockey
  (jeździectwo, jeździecki) jeździec zawodowo startujący w wyścigach konnych

dżoker /ˈʤ̑ɔkɛr/ (n)
joker
  (termin karciany) dodatkowa karta w talii, używana w niektórych grach, zastępująca dowolną inną kartę

dżonka /dʒˈɔŋka/ (n)
junk
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu;

dżudo /ˈʤ̑udɔ/ (n)
judo
  (sport, sportowy) japońska sztuka walki

dżul /ʤ̑ul/ (n)
joule
  (fizyka, fizyczny) jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J;

dżuma /ˈʤ̑ũma/ (n)
plague, Black Death
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;

dżungla /ˈʤ̑ũŋɡla/ (n)
jungle
  wilgotny las tropikalny;

dżunglowy /dʒuŋɡlˈɔvɨ/ (adj)
jungle
  związany z dżunglą

e- /e/ /i/ (prefix)
e-
  cząstka o znaczeniu elektroniczny, dodawana do wyrazów oznaczających różne czynności, informująca, że są one dokonywane za pośrednictwem elektronicznych mediów, zwłaszcza za pośrednictwem internetu lub różne przedmioty funkcjonujące dzięki elektronice

e-book /ˈɛbˈɔɔk/ (n)
e-book
  (informatyka, informatyczny) książka elektroniczna, utwór literacki w wersji elektronicznej;

e-książka /ˈɛkɕˈɔ̃ʃka/ (n)
e-book, electronic book
  (informatyka, informatyczny) książka elektroniczna, utwór literacki w wersji elektronicznej;

e-learning /ˈɛlɛˈarɲiŋk/ (n)
e-learning
  nauczanie z wykorzystaniem technik komputerowych i Internetu;

e-mail /ˈĩmɛjl/ (n)
e-mail
  (informatyka, informatyczny) usługa wysyłania elektronicznych wiadomości;
  (informatyka, informatyczny) wiadomość wysłana za pośrednictwem (1.1)
  (informatyka, informatyczny) adres, na który wysyła się wiadomości w (1.1)

e-mailowy /ˌĩmɛjˈlɔvɨ/ (adj)
e-mail
  (informatyka, informatyczny) związany z pocztą e-mail

e-moll /ˈɛ‿mɔl/ (n)
e minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku e (w zapisie nutowym z jednym krzyżykiem)

earl grey /ˈɛarl ɡrˈɛj/ (n)
Earl Grey
  (spożywczy) rodzaj czarnej herbaty, aromatyzowanej olejkiem bergamotowym;

eblaicki /ˌɛblaˈitski/ (adj)
Eblaite
  (historia, historyczny, historycznie) związany z starożytnym królestwem Ebla

eblaicki /ˌɛblaˈitski/ (n)
Eblaite
  (językoznawstwo, językoznawczy) język eblaicki;

ebonit /ɛbˈɔɲit/ (n)
ebonite, vulcanite
  tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;

echo /ˈɛxɔ/ (n)
echo
  (akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;

echokardiografia /ˌɛxɔkardʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
echocardiography
  (medycyna, medyczny) metoda badania serca przy zastosowaniu ultradźwięków;

echolalia /ˌɛxɔˈlalʲja/ (n)
echolalia
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;

echolokacja /ˌɛxɔlɔkˈatsja/ (n)
echolocation
  metoda stosowana przez niektóre zwierzęta polegająca na określaniu położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego;

ecstasy /ɛkstˈasɨ/ (n)
ecstasy
  (potocznie, potoczny) tabletki z jedną z odmian amfetaminy;

edmontoński /ˌɛdmɔntˈɔɲski/ (adj)
Edmontonian
  związany z Edmontonem, dotyczący Edmontonu

edometr /ɛˈdɔ̃mɛtr̥/ (n)
oedometer
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru ściśliwości i sprężystości gruntu;

edomicki /ˌɛdɔmˈitski/ (n)
Edomite
  (językoznawstwo, językoznawczy) język edomicki

edredon /ɛˈdrɛdɔ̃n/ (n)
Common Eider, common eider
  (ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;

edredon okazały /ɛˈdrɛdɔ̃n ˌɔkaˈzawɨ/ (n)
king eider
  (ornitologia, ornitologiczny) Somateria spectabilis, turkan, gatunek kaczki;

edredon okularowy /ɛˈdrɛdɔ̃n ˌɔkulaˈrɔvɨ/ (n)
spectacled eider
  (ornitologia, ornitologiczny) Somateria fischeri, gatunek kaczki edredonowej gnieżdżący się w polarnych rejonach Syberii i Ameryki Północnej;

edukacja /ˌɛduˈkaʦ̑ʲja/ (n)
education
  nauczanie kogoś
  proces uczenia się

edukacyjny /ˌɛdukaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
educational
  (książkowy) dotyczący edukacji, służący uczeniu

edwardiański /ˌɛdvarˈdʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
Edwardian
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do okresu w kulturze i sztuce brytyjskiej trwającego od wczesnych lat XX w. do wybuchu I wojny światowej

edycja /ɛdˈɨtsja/ (n)
edition
  wydanie, publikacja

edykt /ˈɛdɨkt/ (n)
edict
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa królewska
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie rozporządzenie urzędowe lub cesarskie

edykuł /ɛˈdɨkuw/ (n)
aedicula
  (sztuka) (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytności miniaturowa świątynia, w której przechowywano przedmiot kultu

edyl /ˈɛdɨl/ (n)
aedile
  (historia, historyczny, historycznie) urzędnik w starożytnym Rzymie sprawujący nadzór nad porządkiem i bezpieczeństwem w mieście, nad pracami publicznymi i budowlanymi, zaopatrzeniem w żywność oraz organizacją igrzysk;

edytor /ɛˈdɨtɔr/ (n)
editor
  (informatyka, informatyczny) program służący do modyfikacji danych

edytor tekstu /ɛˈdɨtɔr ˈtɛkstu/ (n)
word editor
  (informatyka, informatyczny) program służący do obróbki (edycji) tekstu

edytować /ˌɛdɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
edit
  (informatyka, informatyczny) pisać, modyfikować tekst lub grafikę, zwykle przy pomocy komputera

ef /ɛf/ (n)
ef
  nazwa litery f / F

efeb /ˈɛfɛp/ (n)
ephebe, ephebos
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: młodzieniec pobierający nauki w efebii;

efekt /ˈɛfɛkt/ (n)
effect, result
  osiągnięcie, wynik

efekt cieplarniany /ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ/ (n)
greenhouse effect
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;

efekt domina /ˈɛfɛɡd ːɔ̃ˈmʲĩna/ (n)
domino effect
  (dosłownie) efekt polegający na tym, że po ustawieniu kamieni domina pionowo obok siebie popycha się stojący na końcu kamień, a ten, przewracając się, uderza w kamień sąsiedni, co skutkuje jego przewróceniem i uderzeniem w kamień następny itd..
  (przenośnie, przenośnia) określenie sytuacji, w której jedno zdarzenie uruchamia szereg następujących po sobie, wynikających jedno z drugiego zdarzeń, zazwyczaj gwałtownych, niemożliwych do opanowania

efekt uboczny /ˈɛfɛkt uˈbɔʧ̑nɨ/ (n)
side effect
  (informatyka, informatyczny) w programowaniu dowolny efekt wyrażenia, który zmienia stan programu
side effect, adverse effect, adverse event
  dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek

efektywnie /ˌɛfɛkˈtɨvʲɲɛ/ (adv)
effectively
  od: efektywny

efektywność /ˌɛfɛktˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
effectiveness, efficiency
  bycie wydajnym; zdolność osiągania dobrego wyniku

efemeryczność /ˌɛfɛmɛrˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
ephemerality, ephemeralness, evanescence
  cecha tego, co jest efemerycze, krótkotrwałe

efemeryczny /ˌɛfɛ̃mɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
ephemeral
  krótkotrwały, szybko przemijający, przelotny

efeski /ɛfˈɛski/ (adj)
Ephesian
  związany z Efezem, dotyczący Efezu

efod /ˈɛfɔt/ (n)
ephod
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj dalmatyki noszonej przez arcykapłanów w starożytnym Izraelu;

egalitaryzm /ˌɛɡalitˈarɨzm/ (n)
egalitarianism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego;

egalizacja /ˌɛɡalizˈatsja/ (n)
equalization
  zrównanie w prawach

egida /ɛˈɟida/ (n)
aegis
  (mitologia grecka) tarcza Zeusa wykuta przez Hefajstosa;

egipski /ɛˈɟipsʲci/ (adj)
Egyptian
  odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu

egipskie ciemności /ɛˈɟipsʲcɛ ʨ̑ɛ̃mˈnɔɕʨ̑i/ (n)
Cimmerian darkness
  (przenośnie, przenośnia) bardzo ciemno, nieprzenikniona ciemność

egiptolog /ˌɛɟipˈtɔlɔk/ (n)
Egyptologist
  specjalista w dziedzinie egiptologii

egiptologia /ˌɛɟiptɔˈlɔɟja/ (n)
egyptology
  (archeologia, archeologiczny) nauka badająca historię i kulturę starożytnego Egiptu;

egiryn /ɛɡʲˈirɨn/ (n)
aegirine
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6);

ego /ˈɛɡɔ/ (n)
ego
  (psychologia, psychologiczny) świadoma część osobowości;

egocentryczność /ˌɛɡɔtsɛntrˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
egocentricity
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest egocentryczne; cecha tych, którzy są egocentryczni

egocentryczny /ˌɛɡɔʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
egocentric, self-centred
  związany z egocentryzmem, świadczący o traktowaniu siebie jako najważniejszy/centralny punkt świata

egocentryk /ˌɛɡɔˈʦ̑ɛ̃ntrɨk/ (n)
egocentric
  osoba nie biorąca pod uwagę czyichś opinii, uważająca, że „świat kręci się wokół niej”

egocentryzm /ˌɛɡɔtsˈɛntrɨzm/ (n)
egocentrism
  (pejoratywnie, pejoratywny) przecenianie swojego znaczenia w świecie, postrzeganie siebie jako ośrodka wszystkiego, odbieranie wszystkich wydarzeń w stosunku do własnej osoby
  (psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie;

egoista /ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
egoist
  osoba kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych

egoistyczny /ˌɛɡɔ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
egoistic
  charakterystyczny dla egoisty i egoizmu

egoizm /ɛˈɡɔ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
egoism, selfishness
  (filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne;

egotyzm /ɛˈɡɔtɨsm̥/ (n)
egotism
  (psychologia, psychologiczny) przesadne kierowanie własnej i cudzej uwagi na siebie, zajmowanie się tylko swoją osobą;

egreta /ɛɡrˈɛta/ (n)
egret
  (historia, historyczny, historycznie) pióra, zwykle godowe pióra czapli, wykorzystywane jako ozdoba kapelusza i kobiecej fryzury albo ich imitacja z metalu i klejnotów

egzaltacja /ˌɛɡzalˈtaʦ̑ʲja/ (n)
exaltation
  przesadne demonstrowanie uczuć, niewspółmierne do ich siły, nieadekwatne do poziomu emocjonalnego sytuacji, oraz nadmierne lub pełne zaangażowania i zachwytu wyrażanie myśli

egzamin /ɛɡˈzãmʲĩn/ (n)
exam, test, examination
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej

egzamin wstępny /ɛɡˈzãmʲĩn ˈfstɛ̃mpnɨ/ (n)
entrance examination
  (edukacja, edukacyjny) egzamin organizowany przez instytucję edukacyjną, którego wyniki decydują o przyjęciu na kolejny etap kształcenia

egzarcha /ɛɡzˈarxa/ (n)
exarch
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł naczelnika prowincji egzarchatu;
  biskup zarządzający egzarchatem
  namiestnik patriarchy

egzarchat /ɛɡzˈarxat/ (n)
exarchate
  (historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału administracyjnego w cesarstwie bizantyńskim znajdująca się pod zarządem egzarchy
  (historia, historyczny, historycznie) urząd namiestnika w cesarstwie bizantyńskim
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obszar położony poza głównym terenem działania danego Kościoła poddany władzy kanonicznej przedstawiciela patriarchy;

egzegeta /ˌɛɡzɛɡˈɛta/ (n)
exegete
  (teologia, teologiczny) biblista badający teksty biblijne

egzegetyczny /ˌɛɡzɛɡɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
exegetical
  związany z egzegezą

egzegeza /ˌɛɡzɛɡˈɛza/ (n)
exegesis
  (językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;

egzekucja /ˌɛɡzɛˈkuʦ̑ʲja/ (n)
execution
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega
  wykonanie wyroku śmierci
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykonanie wyroku, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub uchwały organu kolegialnego

egzekwować /ˌɛɡzɛˈkfɔvaʨ̑/ (v)
exact
  wymagać wykonania czegoś
enforce
  zmuszać, doprowadzać do spełnienia pewnych zobowiązań

egzemplarz /ɛɡˈzɛ̃mplaʃ/ (n)
copy, instance
  jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów

egzemplifikacja /ˌɛɡzɛmplˌifikˈatsja/ (n)
exemplification
  wyjaśnianie czegoś za pomocą przykładów

egzogeniczny /ˌɛɡzɔɡɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
exogenous
  pochodzący z zewnątrz

egzogenny /ˌɛɡzɔɡˈɛnnɨ/ (adj)
exogenous
  (biologia, biologiczny) pochodzący z zewnątrz organizmu

egzoksiężyc /ˌɛɡzɔkɕˈɛ̃ʒɨts/ (n)
exomoon
  (astronomia, astronomiczny) księżyc obiegający egzoplanetę itp.;

egzonim /ɛɡˈzɔ̃ɲĩm/ (n)
exonym
  (językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) zaadaptowana na potrzeby własnego języka nazwa obiektu geograficznego inna od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie dany obiekt geograficzny się znajduje;

egzoplaneta /ˌɛɡzɔplanˈɛta/ (n)
exoplanet, extrasolar planet
  (astronomia, astronomiczny) planeta położona poza Układem Słonecznym, najczęściej w innym układzie planetarnym;

egzorcysta /ˌɛɡzɔrtsˈɨsta/ (n)
exorcist
  (kościelny) osoba uprawniona do odprawienia egzorcyzmu;

egzorcyzm /ɛɡzˈɔrtsɨzm/ (n)
exorcism
  (kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy;
  (kościelny) modlitwa, która ma wywołać skutek (1.1)

egzorcyzmowanie /ˌɛɡzɔrtsˌɨzmɔvˈaɲʲɛ/ (n)
exorcising
  (rzeczownik odczasownikowy) od: egzorcyzmować

egzorcyzmowany /ˌɛɡzɔrtsˌɨzmɔvˈanɨ/ (adj)
exorcised
  taki, nad którym odprawiono egzorcyzmy

egzorcyzmować /ˌɛɡzɔrtsɨzmˈɔvatɕ/ (v)
exorcise
  (kościelny) odprawiać egzorcyzmy

egzorta /ɛɡzˈɔrta/ (n)
exhortation
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kazanie pogrzebowe lub rocznicowe
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótka zachęta w formie kazania wygłaszana przed spowiedzią

egzosfera /ˌɛɡzɔˈsfɛra/ (n)
exosphere
  (meteorologia, meteorologiczny) zewnętrzna warstwa atmosfery Ziemi;

egzotycznie /ˌɛɡzɔtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
exotically
  w sposób egzotyczny

egzotyczny /ˌɛɡzɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
exotic
  typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie
  (fizyka, fizyczny) o materii, cząstce: nie złożona z barionów podlegających Modelowi Standardowemu;
  niezwykły, osobliwy, rzadko spotykany
  o urlopie, wyjeździe, itp.: spędzany w dalekich krajach

egzotyka /ɛɡzˈɔtɨkˌa/ (n)
exoticism
  zespół cech właściwych krajom/regionom o innym klimacie i cywilizacji

egzystencja /ˌɛɡzɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
existence
  istnienie, byt, życie i jego warunki

egzystencjalizm /ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
existentialism
  (filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;

egzystencjalny /ˌɛɡzɨstɛntsjˈalnɨ/ (adj)
existential
  (książkowy) dotyczący egzystencji

egzystować /ˌɛɡzɨˈstɔvaʨ̑/ (v)
be
  być, istnieć

eh /ɛx/ (interjection)
eh
  wykrzyknik wyrażający w zależności od kontekstu zniecierpliwienie, zniechęcenie, rozgoryczenie, niezadowolenie, obojętność, lekceważenie, żal, rozpacz, sprzeciw

einstein /ˈajn͇ʃtajn/ (n)
einsteinium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99;

eis /ɛjs/ (n)
E-sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk e podwyższony o półton;

eisis /ˈɛjsʲis/ (n)
E double sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk e podwyższony o cały ton;

ejakulacja /ˌɛjakuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
ejaculation
  (fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia);

ejakulat /ˌɛjakˈulat/ (n)
ejaculate
  (fizjologia, fizjologiczny) porcja nasienia wydzielanego przez osobnika męskiego podczas wytrysku

ekierka /ɛˈcɛrka/ (n)
set square, setsquare triangle, square
  przyrząd kreślarski o kształcie trójkąta prostokątnego

ekipa /ɛˈcipa/ (n)
team
  zespół ludzi mający określone zadanie do wykonania

ekistyka /ɛkˈistɨkˌa/ (n)
ekistics
  (urbanistyka, urbanistyczny) nauka o osiedlach ludzkich;

eklampsja /ɛklˈampsja/ (n)
eclampsia
  (medycyna, medyczny) najcięższa postać zatrucia ciążowego

eklektycznie /ˌɛklɛktˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
eclectically
  w sposób eklektyczny, łącząc w jedną całość niejednorodne elementy

eklektyczny /ˌɛklɛkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
eclectic
  będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów

eklerka /ɛkˈlɛrka/ (n)
éclair
  (spożywczy) (cukiernictwo) podłużne ciastko z parzonego ciasta, po przecięciu na dwie części napełniane bitą śmietaną lub kremem, zwykle polewane czekoladą;

eklezja /ɛklˈɛzja/ (n)
ecclesia, ekklesia
  (historia, historyczny, historycznie) zgromadzenie pełnoprawnych obywateli starożytnych Aten, którzy ukończyli 20 lat, najwyższy organ władzy decydujący o polityce zagranicznej i wewnętrznej polis;

eklezjalny /ˌɛklɛzjˈalnɨ/ (adj)
ecclesial, ecclesiastical
  (teologia, teologiczny) związany z określonym kościołem (instytucją)

eklezjologia /ˌɛklɛzjɔlˈɔɡja/ (n)
ecclesiology
  (teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła;

ekliptyka /ɛkˈlʲiptɨka/ (n)
ecliptic
  (astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;

ekloga /ɛklˈɔɡa/ (n)
eclogue
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pogodny krótki liryk idealizujący życie na wsi;

ekohydrologia /ˌɛkɔxɨdrɔˈlɔɟja/ (n)
ecohydrology
  nauka o wzajemnych oddziaływaniach między roślinnością a cyklem hydrologicznym;

ekolog /ɛˈkɔlɔk/ (n)
ecologist
  (biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią

ekologia /ˌɛkɔˈlɔɟja/ (n)
ecology
  (biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody;

ekologicznie /ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ecologically
  w sposób ekologiczny, szanując środowisko naturalne

ekologiczny /ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ecological, environmental
  (biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody

ekologizm /ˌɛkɔlˈɔɡʲizm/ (n)
ecologism
  (socjologia, socjologiczny) ruch społeczny propagujący ochronę środowiska, odbudowę zniszczonego przez człowieka krajobrazu naturalnego oraz styl życia zgodny z naturą

ekonazol /ˌɛkɔ̃ˈnazɔl/ (n)
econazole
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwgrzybiczy lek, pochodna imidazolu

ekonomia /ˌɛkɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
economics
  nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;

ekonomiczny /ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
economic
  związany z ekonomią lub ekonomiką
  odnoszący się do gospodarki

ekonomista /ˌɛkɔnɔmˈista/ (n)
economist
  (ekonomia, ekonomiczny) specjalista w dziedzinie ekonomii

ekosystem /ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m/ (n)
ecosystem
  fragment przyrody będący funkcjonalną całością;

ekoterrorysta /ˌɛkɔtɛrːɔˈrɨsta/ (n)
ecoterrorist
  osoba dopuszczająca się ekoterroryzmu

ekran /ˈɛkrãn/ (n)
screen, shield
  budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp.
screen
  część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje
  ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy
  określona część interfejsu graficznego wyświetlona w danej chwili na ekranie urządzenia elektronicznego

ekranizacja /ˌɛkraɲizˈatsja/ (n)
adaptation, film adaptation, screen version
  opracowanie sztuki teatralnej, powieści itp. w wersji filmowej

eks /ɛks/ (n)
ex
  (potocznie, potoczny) była żona / narzeczona / dziewczyna

ekscelencja /ˌɛksʦ̑ɛˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
Excellency
  tytuł honorowy nadawany biskupom w Kościołach katolickich oraz ministrom i ambasadorom (tytuł dożywotni)

ekscentryczność /ˌɛkstsɛntrˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
eccentricity
  (matematyka, matematyczny) jeden z parametrów krzywej stożkowej;

ekscentryczny /ˌɛksʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
eccentric
  dziwaczny, odbiegający od normy

ekscentryk /ɛkstsˈɛntrɨk/ (n)
eccentric
  (psychologia, psychologiczny) człowiek odbiegający od norm w zachowaniu, ubiorze, itp.

ekscentryzm /ɛkstsˈɛntrɨzm/ (n)
eccentricity
  postawa nacechowana innością, wymyślnością zachowań;

ekscyton /ɛksˈʦ̑ɨtɔ̃n/ (n)
exciton
  (fizyka, fizyczny) kwazicząstka utworzona przez oddziaływanie elektronu i dziury elektronowej

eksfoliacja /ˌɛksfɔˈlʲjaʦ̑ʲja/ (n)
exfoliation
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) złuszczanie powierzchniowej warstwy naskórka za pomocą kwasów owocowych
  łuszczenie się powierzchniowej warstwy skał na skutek wietrzenia mechanicznego

ekshibicjonista /ˌɛksxʲibʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
exhibitionist, streaker
  mężczyzna, który obnaża się w miejscach publicznych;

ekshibicjonistka /ˌɛksxʲibʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲistka/ (n)
exhibitionist, streaker
  kobieta, która obnaża się w miejscach publicznych

ekshibicjonizm /ˌɛksxʲibʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
exhibitionism
  (seksuologia, seksuologiczny) dewiacja seksualna polegająca na obnażaniu się w miejscu publicznym;

ekshortacja /ˌɛksxɔrtˈatsja/ (n)
exhortation
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na skłanianiu słuchaczy przy użyciu groźby, przestrogi, zachęty lub przyrzeczenia

ekshumacja /ˌɛksxumˈatsja/ (n)
exhumation
  wydobycie pochowanych ludzkich szczątków;

ekshumować /ˌɛksxumˈɔvatɕ/ (v)
exhume
  wydobywać pochowane zwłoki

eksklawa /ɛksklˈava/ (n)
exclave
  (administracja) (geografia, geograficzny) część terytorium jednostki administracyjnej położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym;

ekskluzywny /ˌɛkskluˈzɨvnɨ/ (adj)
exclusive
  elegancki lub luksusowy
  odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu
  przeznaczony dla ograniczonej liczby osób

ekskomunika /ˌɛkskɔ̃ˈmũɲika/ (n)
excommunication
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;

ekskomunikować /ˌɛkskɔ̃mũɲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
excommunicate
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła

eksmisja /ɛksmˈisja/ (n)
ejection
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe usunięcie kogoś wraz z dobytkiem i domownikami z nieruchomości lub lokalu na podstawie wyroku sądowego albo decyzji administracyjnej w celu wydania tych rzeczy wierzycielowi;

eksmąż /ɛksˈmɔ̃w̃ʃ/ (n)
ex- husband
  były mąż

ekspansja /ɛksˈpãw̃sʲja/ (n)
expansion
  zajmowanie przez państwo, cesarstwo nowych terytoriów
  rozprzestrzenianie się czegoś na jakimś obszarze

ekspansjonizm /ˌɛkspansjˈɔɲizm/ (n)
expansionism
  zaborcza polityka państwa polegająca na dążeniu do zajmowania nowych terytoriów i opanowywania nowych rynków zbytu

ekspansywny /ˌɛkspansˈɨvnɨ/ (adj)
expansive
  taki, który zwiększa swój zasięg

ekspata /ɛkspˈata/ (n)
expat
  specjalista wysokiej klasy, który dobrowolnie opuścił ojczyznę celem pracy za granicą

ekspedycja /ˌɛkspɛˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
dispatch department
  dział w instytucji zajmujący się przyjmowaniem i wysyłaniem towarów, papierów urzędowych itp.
expedition
  wyprawa zorganizowana w określonym celu; (także, też): grupa osób biorąca w niej udział
dispatch, forwarding, shipment
  wysyłanie przesyłek lub towarów na miejsce przeznaczenia

ekspens /ˈɛkspɛns/ (n)
expense
  (ekonomia, ekonomiczny) (przestarzałe, przestarzały) ponoszony koszt

eksperiencja /ˌɛkspɛrʲˈjɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
experience
  (dawniej, dawny) doświadczenie

ekspert /ˈɛkspɛrt/ (n)
expert, pundit
  specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu

eksperyment /ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt/ (n)
experiment
  przeprowadzenie zjawiska w celach badawczych;

eksperymentalny /ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
experimental
  związany z eksperymentem; dokonywany po raz pierwszy
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) opierający się na eksperymencie
  innowacyjny; taki, który wprowadza jako pierwszy coś nowego

eksperymentowanie /ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃ntɔˈvãɲɛ/ (n)
experimentation
  prowadzenie eksperymentów

eksploatacja /ˌɛksplɔatˈatsja/ (n)
exploitation
  (górnictwo, górniczy) wydobywanie bogactw naturalnych
exploitation, utilisation, utilization
  (technologia, technika, techniczny) używanie, użytkowanie urządzeń lub maszyn
exploitation, exploiting
  uzyskiwanie maksymalnych zysków czyimś kosztem

eksploatować /ˌɛksplɔaˈtɔvaʨ̑/ (v)
exploit
  wykorzystywać, czerpać korzyści z czegoś

eksplodować /ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
explode, blow
  z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki

eksploracja /ˌɛksplɔrˈatsja/ (n)
exploration
  poszukiwanie i badanie nowych dziedzin albo terenów

eksplozja /ɛksˈplɔzʲja/ (n)
explosion, blast, burst
  rozerwanie się z hukiem;

eksplozywny /ˌɛksplɔzˈɨvnɨ/ (adj)
explosive
  (rzadki, rzadko używany) wybuchowy

eksponat /ɛksˈpɔ̃nat/ (n)
exhibit
  przedmiot wystawiony do oglądania w muzeum, na wystawie, pokazie itp.

eksponować /ˌɛkspɔnˈɔvatɕ/ (v)
feature, show
  wystawiać na pierwszy plan
expose
  (fotografia) wystawiać kliszę fotograficzną na działanie światła
exhibit
  wystawiać na pokaz

eksport /ˈɛkspɔrt/ (n)
export
  sprzedaż towarów lub wywóz krajowego kapitału za granicę albo świadczenie usług zagranicznemu klientowi

eksporter /ɛkspˈɔrtɛr/ (n)
exporter
  (handel, handlowy) osoba lub firma zajmująca się wysyłką towaru za granicę

eksportowanie /ˌɛkspɔrtɔˈvãɲɛ/ (n)
exporting
  (ekonomia, ekonomiczny) sprzedawanie towarów lub usług za granicę

ekspozycja /ˌɛkspɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
exposure
  (fotografia) naświetlanie błony fotograficznej, kliszy lub filmu
  (geografia, geograficzny) położenie, usytuowanie czegoś (np. budynku, terenu) względem stron świata
  w taternictwie i alpinistyce: położenie, usytuowanie jakiegoś miejsca nad stromym spadkiem terenu
exposition, exhibit, exhibition, display
  (książkowy) prezentacja, wystawienie czegoś na pokaz; pokaz, wystawa
exposition
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w formie sonatowej: pierwsza część utworu, w której następuje prezentacja dwóch kontrastujących tematów, w dalszych częściach poddawanych przetworzeniom
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w fudze: pierwsze przeprowadzenie tematu we wszystkich głosach (zaczynając od jednego i powtarzając kolejno w pozostałych)
  (literacko) wprowadzenie w akcję utworu literackiego (przy użyciu np. prologu, sceny), zapoznający czytelnika z sytuacją wyjściową: najważniejszymi postaciami i problemami tegoż utworu

ekspres /ˈɛksprɛs/ (n)
quickdraw
  dwa karabinki połączone krótką, usztywnioną pętlą z taśmy;

ekspresjonizm /ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
expressionism
  (sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty;

ekspresowy /ˌɛksprɛˈsɔvɨ/ (adj)
express
  charakteryzujący się dużą szybkością

ekspresyjny /ˌɛksprɛsˈɨjnɨ/ (adj)
expressive
  odznaczający się siłą wyrazu

ekstaza /ɛkˈstaza/ (n)
ecstasy
  (psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;

ekstensywnie /ˌɛkstɛnsˈɨvɲʲɛ/ (adv)
extensively
  w sposób ekstensywny

ekstensywny /ˌɛkstɛ̃w̃ˈsɨvnɨ/ (adj)
extensive
  rozciągły, obszerny, obfity ilościowo

eksterytorialność /ˌɛkstɛrˌɨtɔrjˈalnɔɕtɕ/ (n)
extraterritoriality
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyłączenie spod jurysdykcji danego państwa osób reprezentujących inne państwa lub obiektów należących do innych państw

ekstradycja /ˌɛkstradˈɨtsja/ (n)
extradition
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydanie innemu państwu osoby, która naruszyła jego prawa

ekstrakt /ˈɛkstrakt/ (n)
extract, extractive
  produkt sporządzony poprzez zagęszczanie

ekstrapolacja /ˌɛkstrapɔˈlaʦ̑ʲja/ (n)
extrapolation
  prognozowanie przebiegu wydarzeń na podstawie znajomości analogicznych zjawisk
  (matematyka, matematyczny) wyznaczanie wartości funkcji poza przedziałem, w którym wartości tej funkcji są znane
  rezultat ekstrapolacji (1.1) lub (1.2)

ekstrawagancja /ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲja/ (n)
extravagance, extravagancy
  wygląd lub zachowanie jaskrawo odmienne od powszechnego

ekstrawagancki /ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑ʲci/ (adj)
extravagant
  taki, który jest przejawem ekstrawagancji

ekstrawagancko /ˌɛkstravaˈɡãnʦ̑kɔ/ (adv)
extravagantly
  w sposób ekstrawagancki

ekstrawertyk /ˌɛkstravˈɛrtɨk/ (n)
extravert
  (psychologia, psychologiczny) osoba otwarta, komunikatywna, wykazująca stałe zainteresowanie otoczeniem

ekstremalnie /ˌɛkstrɛ̃ˈmalʲɲɛ/ (adv)
extremely
  w sposób ekstremalny

ekstremalny /ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ/ (adj)
extreme
  krańcowy, skrajny

ekstremista /ˌɛkstrɛ̃ˈmʲista/ (n)
extremist
  osoba o skrajnych, radykalnych poglądach

ekstremistyczny /ˌɛkstrɛmistˈɨtʃnɨ/ (adj)
extremist
  dotyczący ekstremizmu albo ekstremistów

ekstremizm /ɛksˈtrɛ̃mʲism̥/ (n)
extremism
  wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii

ekstremofil /ˌɛkstrɛ̃ˈmɔfʲil/ (n)
extremophile
  organizm żyjący w ekstremalnych warunkach;

ekstremum /ɛksˈtrɛ̃mũm/ (n)
extremum
  (matematyka, matematyczny) skrajna (minimalna lub maksymalna) wartość funkcji;

ekstynkcja /ɛksˈtɨ̃ŋkʦ̑ʲja/ (n)
extinction
  (fizyka, fizyczny) miara zmniejszania się intensywności światła przechodzącego przez ośrodek

eksżona /ɛɡzʒˈɔna/ (n)
ex- wife
  była żona

ekumenizm /ˌɛkumˈɛɲizm/ (n)
ecumenism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami;

ekwadorski /ˌɛkfaˈdɔrsʲci/ (adj)
Ecuadorian, Ecuadorean
  odnoszący się do państwa Ekwador

ekwilibrystyka /ˌɛkfʲilʲiˈbrɨstɨka/ (n)
acrobatics
  zachowywanie równowagi w trudnych warunkach, np. na linie

ekwipunek /ˌɛkfʲiˈpũnɛk/ (n)
equipage, kit
  rzeczy, które stanowią czyjeś wyposażenie na wyprawę lub podróż

ekwita /ɛkfˈita/ (n)
eques
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy rzymskiej, w czasach republiki pochodzący zwykle z wyższych warstw społecznych

ekwiwalent /ˌɛkfivˈalɛnt/ (n)
equivalent
  rzecz, która jest równa innej wartością

el /ɛl/ (n)
el
  nazwa litery l/L

elastycznie /ˌɛlastˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
elastically, stretchily
  w sposób elastyczny, giętko

elastyczność /ˌɛlaˈstɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
elasticity
  cecha tego, co elastyczne

elastyczny /ˌɛlaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
elastic
  (fizyka, fizyczny) giętki, sprężysty
flexible
  (przenośnie, przenośnia) łatwo się przystosowujący

elbait /ɛlˈba<sup>j</sup>it/ (n)
elbaite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

elegancja /ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲja/ (n)
elegance, neatness
  dobry smak w ubiorze i zachowaniu

elegancki /ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲci/ (adj)
elegant
  dotyczący elegancji; charakteryzujący się elegancją

elegancko /ˌɛlɛˈɡãnʦ̑kɔ/ (adv)
elegantly
  w sposób elegancki

elegijny /ˌɛlɛˈɟijnɨ/ (adj)
elegiac
  (literacko) właściwy elegii
  smutny, żałobny

elekcja /ɛˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
election
  proces wyboru na stanowisko lub urząd państwowy

elektor /ɛlˈɛktɔr/ (n)
elector
  (historia, historyczny, historycznie) książę uprawniony do wyboru cesarza w Rzeszy Niemieckiej;

elektro- /ɛˈlɛktrɔ/
electro-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z elektrycznością

elektrochemiczny /ˌɛlɛktrˌɔxɛmˈitʃnɨ/ (adj)
electrochemical
  związany z elektrochemią, dotyczący elektrochemii

elektroda /ˌɛlɛkˈtrɔda/ (n)
electrode
  (fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;

elektroencefalograf /ˌɛlɛktrɔɛ̃nʦ̑ɛfaˈlɔɡraf/ (n)
electroencephalograph
  (medycyna, medyczny) aparat elektroniczny do badania mózgu, rejestrujący odebrane za pomocą odpowiednich elektrod bioprądy;

elektrofiltr /ˌɛlɛkˈtrɔfʲiltr̥/ (n)
electrically separating deduster, electrofilter, electroprecipitator, electrostatic filter, electrostatic precipitator
  urządzenie do usuwania pyłu ze strumienia gazu przez wykorzystanie siły elektrostatycznej;

elektrofizjologiczny /ˌɛlɛktrˌɔfizjˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
electrophysiological
  (fizjologia, fizjologiczny) związany z elektrofizjologią, dotyczący elektrofizjologii

elektrofor /ˌɛlɛktrˈɔfɔr/ (n)
electrophorus
  (technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) prosty przyrząd do wytwarzania ładunków elektrycznych przez pocieranie, stosowany w dydaktyce

elektroforeza /ˌɛlɛktrˌɔfɔrˈɛza/ (n)
electrophoresis
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu naładowanych cząstek w kierunku jednej z elektrod;

elektrolit /ˌɛlɛkˈtrɔlʲit/ (n)
electrolyte
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;

elektrolityczny /ˌɛlɛktrˌɔlitˈɨtʃnɨ/ (adj)
electrolytic
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem

elektroliza /ˌɛlɛktrɔˈlʲiza/ (n)
electrolysis
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego

elektroluminescencja /ˌɛlɛktrɔlũmʲĩnɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
electroluminescence
  (fizyka, fizyczny) świecenie ciał, wywołane działaniem zmiennego pola elektrycznego;

elektromagnes /ˌɛlɛktrɔmˈaɡnɛs/ (n)
electromagnet
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) cewka, która zachowuje się jak magnes podczas przepływu przez nią prądu elektrycznego;

elektromagnetyczny /ˌɛlɛktrˌɔmaɡnɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
electromagnetic
  (fizyka, fizyczny) związany z elektromagnetyzmem

elektromechanika /ˌɛlɛktrɔ̃mɛˈxãɲika/ (n)
electromechanics
  (technologia, technika, techniczny) naprawa i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych
  (technologia, technika, techniczny) nauka o budowie, działaniu i zastosowaniu maszyn i urządzeń elektrycznych

elektron /ɛˈlɛktrɔ̃n/ (n)
electron
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;

elektronarzędzie /ˌɛlɛktrˌɔnaʒˈɛɲdʑɛ/ (n)
power tool
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie elektryczne przeznaczone do prac remontowych i budowlanych

elektroniczny /ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
electronic
  związany z elektroniką, opierający się na elektronice

elektroniczny papieros /ˌɛlɛktrɔɲˈitʃnɨ papʲˈɛrɔs/ (n)
electronic cigarette
  elektroniczny zamiennik papierosa tytoniowego pozwalający na inhalację par płynnych substancji aromatycznych;

elektronika /ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika/ (n)
electronics
  dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;

elektronowolt /ˌɛlɛktrɔ̃ˈnɔvɔlt/ (n)
electronvolt
  (fizyka, fizyczny) jednostka energii;

elektronowy /ˌɛlɛktrɔnˈɔvɨ/ (adj)
electron
  (fizyka, fizyczny) związany z elektronami

elektrostatyczny /ˌɛlɛktrˌɔstatˈɨtʃnɨ/ (adj)
electrostatic
  (fizyka, fizyczny) związany z elektrostatyką, dotyczący elektrostatyki

elektroterapia /ˌɛlɛktrˌɔtɛrˈapja/ (n)
electrotherapy
  (medycyna, medyczny) (elektryczność) leczenie prądem elektrycznym;

elektrownia /ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa/ (n)
power plant, power station
  (elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną;

elektrownia wodna /ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa ˈvɔdna/ (n)
hydro plant, hydro power plant
  (technologia, technika, techniczny) elektrownia, która zamienia energię kinetyczną lub energię potencjalną (grawitacyjną) wody na energię elektryczną;

elektrowstrząs /ˌɛlɛktrˈɔfstʃɔ̃s/ (n)
electroshock
  (medycyna, medyczny) (elektryczność) metoda leczenia niektórych chorób psychicznych polegająca na przepuszczaniu prądu elektrycznego przez mózg pacjenta;

elektrowstrząsowy /ˌɛlɛktrˌɔfstʃɔ̃sˈɔvɨ/ (adj)
electroconvulsive
  (medycyna, medyczny) związany z elektrowstrząsami, dotyczący elektrowstrząsów

elektrowóz /ˌɛlɛkˈtrɔvus/ (n)
electric locomotive
  (kolejnictwo) lokomotywa z napędem elektrycznym;

elektryczność /ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
electricity
  (fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;

elektryczny /ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
electric, electrical
  związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności

elektryczny pastuch /ˌɛlɛktrˈɨtʃnɨ pˈastux/ (n)
electric fence
  (rolnictwo, rolniczy) ogrodzenie pod niskim napięciem, wykorzystywane na pastwiskach do zabezpieczania przed wychodzeniem zwierząt hodowlanych poza jego teren;

elektryk /ɛˈlɛktrɨk/ (n)
electrician, electrical engineer
  osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi

element /ɛˈlɛ̃mɛ̃nt/ (n)
element
  (matematyka, matematyczny) obiekt należący do rozważanego zbioru lub klasy
element, part
  część składowa

elementarny /ˌɛlɛ̃mɛ̃nˈtarnɨ/ (adj)
elementary
  podstawowy, najprostszy

elementarz /ˌɛlɛ̃ˈmɛ̃ntaʃ/ (n)
primer, alphabet book
  (edukacja, edukacyjny) podręcznik do początkowej nauki czytania i pisania;

elewacja /ˌɛlɛˈvaʦ̑ʲja/ (n)
elevation
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) zewnętrzna powierzchnia ściany budynku z wszystkimi znajdującymi się na niej elementami;

elf /ɛlf/ (n)
elf
  istota fantastyczna;

eliminacja /ˌɛliminˈatsja/ (n)
elimination
  usuwanie, często drogą selekcji

elipsa /ɛˈlʲipsa/ (n)
ellipsis, ellipse
  (literacko) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;
ellipse, ellipsis
  (matematyka, matematyczny) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;

elipsoidalny /ˌɛlipsˌɔidˈalnɨ/ (adj)
ellipsoidal
  mający kształt elipsoidy, odnoszący się do elipsoidy

elita /ɛˈlʲita/ (n)
elite
  grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku
elite, jet set, pick
  wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju

elitarny /ˌɛlʲiˈtarnɨ/ (adj)
elite, elitist
  dostępny tylko dla niektórych osób

elizja /ɛlˈizja/ (n)
elision
  (językoznawstwo, językoznawczy) opuszczenie wygłoskowej głoski lub sylaby wyrazu przed pierwszą samogłoską następującego po niej wyrazu;

elka /ˈɛlka/ (n)
driving school car
  (potocznie, potoczny) pojazd do nauki jazdy oznakowany literą L

elo /ˈɛlɔ/ (interjection)
hi
  (slangowo) cześć (na powitanie)

elohista /ˌɛlɔçˈista/ (n)
Elohist
  (biblijny) autor elohistycznej warstwy tekstu Starego Testamentu

elohistyczny /ˌɛlɔçistˈɨtʃnɨ/ (adj)
elohistic
  (biblijny) związany z elohistą, charakterystyczny dla tradycji związanej z elohistą

eloksalacja /ˌɛlɔksaˈlaʦ̑ʲja/ (n)
anodic treatment, anodizing, eloxal process
  anodowanie wyrobów aluminowych;

eloksalowanie /ˌɛlɔksalɔˈvãɲɛ/ (n)
anodic treatment, anodizing, eloxal process
  (zobacz) anodowanie

elokwencja /ˌɛlɔkfˈɛntsja/ (n)
eloquence, elocution, oratory
  umiejętność pięknego wysławiania się

elokwentny /ˌɛlɔˈkfɛ̃ntnɨ/ (adj)
eloquent, articulate, soft-spoken
  mający dar umiejętnego, łatwego wysławiania się

elymijski /ˌɛlɨmˈijski/ (adj)
Elymian
  związany z Elymami (Elymianami), dotyczący Elymów (Elymian)

elymijski /ˌɛlɨmˈijski/ (n)
Elymian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język elymijski;

elżbietański /ˌɛlʒbjɛtˈaɲski/ (adj)
Elizabethan
  związany z okresem panowania królowej Elżbiety I w Anglii, dotyczący okresu jej panowania

em /ɛ̃m/ (n)
em
  nazwa litery m/M

emaliowany /ˌɛmaljɔvˈanɨ/ (adj)
enamelled
  pokryty emalią

emancypacja /ˌɛ̃mãnʦ̑ɨˈpaʦ̑ʲja/ (n)
emancipation
  (społeczny) uwolnienie się od zależności i zdobycie lepszej pozycji w strukturze społecznej

emaskulator /ˌɛmaskulˈatɔr/ (n)
emasculator
  narzędzie służące do trzebienia zwierząt, głównie ogierów

embargo /ɛ̃mˈbarɡɔ/ (n)
embargo
  zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową;
  zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa
  zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną
  zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego

emblemat /ɛ̃mˈblɛ̃mat/ (n)
emblem
  kompozycja plastyczna symbolizująca coś, np. organizację, ideę

embriologia /ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
embryology
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;

embrionalny /ˌɛmbrjɔnˈalnɨ/ (adj)
embryonic
  (biologia, biologiczny) zarodkowy

ementaler /ˌɛmɛntˈalɛr/ (n)
emmental
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj szwajcarskiego sera podpuszczkowego, twardego, dojrzewającego, o słodkim smaku

emeryt /ɛ̃ˈmɛrɨt/ (n)
pensioner
  osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę

emerytowany /ˌɛ̃mɛrɨtɔˈvãnɨ/ (adj)
retired
  będący na emeryturze; otrzymujący emeryturę

emerytura /ˌɛ̃mɛrɨˈtura/ (n)
pension
  okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

emigracja /ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
emigration, exile
  wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim

emigrant /ɛ̃ˈmʲiɡrãnt/ (n)
emigrant
  ktoś, kto na stałe lub na pewien okres czasu zamieszkał poza swoją ojczyzną

eminencja /ˌɛminˈɛntsja/ (n)
eminence
  tytuł przysługujący kardynałom, wielkiemu mistrzowi Zakonu Maltańskiego, niektórym patriarchom i metropolitom prawosławnym, w Polsce również prymasowi;

emir /ˈɛ̃mʲir/ (n)
emir
  tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich

emirat /ɛ̃ˈmʲirat/ (n)
emirate
  (administracja) terytorium podległe władzy emira

emisariusz /ˌɛmisˈarjuʃ/ (n)
emissary
  tajny wysłannik polityczny

emisja /ɛ̃ˈmʲisʲja/ (n)
emission
  (fizyka, fizyczny) wypuszczanie przez ciało cząstek (np. promieniowania, elektronów)
  wypuszczanie do atmosfery gazów lub pyłów

emitent /ɛ̃ˈmʲitɛ̃nt/ (n)
issuer
  (ekonomia, ekonomiczny) podmiot emitujący papiery wartościowe (np. akcje, obligacje itp.)

emitować /ˌɛ̃mʲiˈtɔvaʨ̑/ (v)
issue
  (ekonomia, ekonomiczny) wypuszczać na rynek papiery wartościowe lub pieniądze
emit
  (fizyka, fizyczny) wysyłać promieniowanie lub cząstki
  wypuszczać coś do atmosfery
broadcast
  nadawać program radiowy lub telewizyjny

emo /ˈɛmɔ/ (n)
emo
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) styl i postawa emocjonalnego sprzeciwu wobec rzeczywistości;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek hardcorowego punku;

emocja /ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja/ (n)
emotion, excitement
  silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;

emocjonalnie /ˌɛmɔtsjɔnˈalɲʲɛ/ (adv)
emotionally
  w sposób dotyczący emocji, z zaangażowaniem emocji

emocjonalność /ˌɛmɔtsjɔnˈalnɔɕtɕ/ (n)
emotionality
  cecha tego, co jest emocjonalne

emocjonalny /ˌɛ̃mɔʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
emotional
  dotyczący emocji, emocjonalności

emotikon /ˌɛ̃mɔˈtʲikɔ̃n/ (n)
emoticon
  (informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) znak graficzny powstały z różnych symboli literowych i znaków dostępnych na klawiaturze, zwykle wyrażający czyjeś emocje;

empatia /ɛ̃mˈpatʲja/ (n)
empathy
  (psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

empatycznie /ˌɛmpatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
empathetically, empathically
  w sposób empatyczny, okazując empatię

empatyczny /ˌɛ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
empathic
  wykazujący się empatią, współodczuwaniem

empire /ɛmpˈirɛ/ (n)
Empire style
  (sztuka) późna odmiana klasycyzmu, nawiązująca do sztuki antycznej, rozwinięta w okresie panowania francuskiego cesarza Napoleona I;

empiria /ɛmpˈirja/ (n)
empiricism
  (filozofia, filozoficzny) poznanie za pomocą doświadczenia

empiryczny /ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
empiric
  (filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim

empiryzm /ɛ̃mˈpʲirɨsm̥/ (n)
empiricism
  (filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;

empora /ɛmpˈɔra/ (n)
matroneum
  (architektura, architektoniczny) galeria nad przedsionkiem lub nawą kościoła;

emu /ˈɛ̃mu/ (n)
emu
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)

emulacja /ˌɛmulˈatsja/ (n)
emulation
  (informatyka, informatyczny) programowa symulacja działania jakiegoś sprzętu lub oprogramowania

emulsja /ɛ̃ˈmulsʲja/ (n)
emulsion
  mieszanina dwóch substancji;

en /ɛ̃n/ (n)
en
  nazwa litery n/N

en détail /ˈɛn dɛtˈail/ (adv)
in detail
  szczegółowo

encefalograficzny /ˌɛntsɛfˌalɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
encephalographic
  (medycyna, medyczny) związany z encefalografią, dotyczący encefalografii

encefalopatia /ˌɛntsɛfˌalɔpˈatja/ (n)
encephalopathy
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;

encyklopedia /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja/ (n)
encyclopedia, encyclopaedia
  dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł;

encyklopedyczny /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
encyclopedic, encyclopaedic
  związany z encyklopedią, dotyczący encyklopedii

encyklopedysta /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨsta/ (n)
encyclopedist
  członek grupy twórców Wielkiej Encyklopedii Francuskiej;

endemiczny /ˌɛndɛmˈitʃnɨ/ (adj)
endemic
  występujący tylko na określonym obszarze

endemit /ɛndˈɛmit/ (n)
endemic
  (biologia, biologiczny) takson występujący tylko na danym obszarze;

endogenny /ˌɛndɔɡˈɛnnɨ/ (adj)
endogenous
  (biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) pochodzący z wewnątrz

endokrynolog /ˌɛ̃ndɔkrɨ̃ˈnɔlɔk/ (n)
endocrinologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego

endokrynologia /ˌɛ̃ndɔkrɨ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
endocrinology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu;
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) klinika, oddział lub pododdział w szpitalu, gdzie leczeni są pacjenci z chorobami tarczycy

endokrynologiczny /ˌɛndɔkrˌɨnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
endocrinological
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z endokrynologią, dotyczący endokrynologii

endometrioza /ˌɛndɔmɛtrjˈɔza/ (n)
endometriosis
  (medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;

endonim /ɛ̃nˈdɔ̃ɲĩm/ (n)
endonym
  (językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) nazwa obiektu geograficznego w jednym z języków używanych na danym obszarze, gdzie dany obiekt się znajduje, używana poza miejscem występowania tego języka;

endorfina /ˌɛ̃ndɔrˈfʲĩna/ (n)
endorphin
  (biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;

energetyczny /ˌɛnɛrɡɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
energy
  związany z energią

energia /ɛ̃ˈnɛrʲɟja/ (n)
energy, power
  (fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy;
energy
  entuzjazm, chęć do działania

energicznie /ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
energetically
  w sposób energiczny, stanowczo, żywo

energiczny /ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
energetic
  taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy

energochłonność /ˌɛnɛrɡɔxwˈɔnnɔɕtɕ/ (n)
energy consumption
  (technologia, technika, techniczny) ilość zużywanej energii
  cecha zużywanie energii

enharmoniczny /ˌɛnxarmɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
enharmonic
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z enharmonią

enigma /ɛ̃ˈɲiɡma/ (n)
Enigma machine
  (historia, historyczny, historycznie) niemiecka maszyna szyfrująca z okresu drugiej wojny światowej;
enigma
  zagadka, tajemnica

enigmatycznie /ˌɛ̃ɲiɡmaˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
enigmatically
  w sposób enigmatyczny

enigmatyczny /ˌɛ̃ɲiɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
enigmatic
  zagadkowy, trudny do zrozumienia

enklawa /ɛ̃ŋˈklava/ (n)
enclave
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;

enologiczny /ˌɛnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
enological, oenological
  dotyczący enologii, winoznawstwa

entalpia /ɛ̃nˈtalpʲja/ (n)
enthalpy
  (fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;

entalpia swobodna /ɛ̃nˈtalpʲja sfɔˈbɔdna/ (n)
Gibbs free energy
  (fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, zwana również funkcją Gibbsa;

ententa /ãnˈtãnta/ (n)
entente
  (historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: państwa walczące z państwami centralnymi
  (historia, historyczny, historycznie) porozumienie Francji, Rosji i Wielkiej Brytanii utworzone w latach 1904-1907;

enteogeniczny /ˌɛntɛˌɔɡɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
entheogenic
  psychoaktywny i wywołujący mistyczne i duchowe doświadczenia; właściwy enteogenowi

enter /ˈɛ̃ntɛr/ (n)
enter
  klawisz „Enter” na klawiaturze komputera
  strzałka na klawiszu (1.1)

enteropatia /ˌɛntɛrɔpˈatja/ (n)
enteropathy
  (medycyna, medyczny) stan patologiczny w jelitach;

entomolog /ˌɛ̃ntɔ̃ˈmɔlɔk/ (n)
entomologist
  naukowiec zajmujący się badaniami owadów
  kobieta naukowiec zajmująca się badaniami owadów

entomologia /ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
entomology
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach;

entomologiczny /ˌɛ̃ntɔ̃mɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
entomological
  (biologia, biologiczny) związany z entomologią, dotyczący entomologii

entropia /ɛ̃nˈtrɔpʲja/ (n)
entropy
  (fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych;
  (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) średnia ilość informacji przypadająca na znak symbolizujący zajście zdarzenia z pewnego zbioru zdarzeń o danych prawdopodobieństwach;
  (potocznie, potoczny) rozpad, chaos, nieporządek

entuzjasta /ˌɛ̃ntuˈzʲjasta/ (n)
enthusiast
  osoba pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; osoba żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą

entuzjastycznie /ˌɛntuzjastˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
enthusiastically, ebulliently
  z entuzjazmem, w sposób entuzjastyczny

entuzjastyczny /ˌɛntuzjastˈɨtʃnɨ/ (adj)
avid, enthusiastic, rapturous
  trwający w stanie zachwytu, emocjonalnie zaangażowany

entuzjazm /ɛ̃nˈtuzʲjasm̥/ (n)
enthusiasm
  stan zachwytu czymś; zapał, radość

enty /ˈɛ̃ntɨ/ (adj)
nth
  któryś z kolei

enzym /ˈɛ̃w̃zɨ̃m/ (n)
enzyme, ferment
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;

eo ipso /ˈɛɔː ˈipsɔ/ (pronoun)
eo ipso
  tym samym

eocen /ɛˈɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
Eocene
  (geologia, geologiczny) środkowa epoka paleogenu

eoliczny /ˌɛɔˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
aeolian, eolian
  (geologia, geologiczny) związany z działalnością wiatru

eolityczny /ˌɛɔlitˈɨtʃnɨ/ (adj)
eolithic
  (archeologia, archeologiczny) związany z eolitami; związany z okresem, w którym powstawały eolity

eon /ˈɛɔ̃n/ (n)
eon
  wiek, era

epejroforeza /ˌɛpɛjrɔfɔˈrɛza/ (n)
continental drift
  (geologia, geologiczny) poziome ruchy kontynentów skutkujące zmianami ich położenia względem siebie i względem biegunów;

epicentrum /ˈɛpitsˌɛntrum/ (n)
epicentre, epicenter
  (geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi

epicki /ɛpˈitski/ (adj)
epic
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epiką
  (slangowo) niebywały, najlepszy, bardzo dobry, wspaniały, wyjątkowy; (także, też) imponujący, spektakularny

epicko /ɛpˈitskɔ/ (adv)
epically
  właściwie dla epiki, w sposób epicki

epidemia /ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja/ (n)
epidemic, epidemy
  (medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;

epidemiczny /ˌɛpidɛmˈitʃnɨ/ (adj)
epidemic, epidemical
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odnoszący się do epidemii

epidemiolog /ˌɛpidɛmjˈɔlɔk/ (n)
epidemiologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zapobieganiem i zwalczaniem epidemii

epidemiologia /ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja/ (n)
epidemiology
  (edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;

epidemiologiczny /ˌɛpidˌɛmjɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
epidemiological, epidemiologic
  (medycyna, medyczny) związany z epidemiologią, dotyczący epidemiologii

epidiaskop /ˌɛpʲiˈdʲjaskɔp/ (n)
epidiascope
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne będące połączeniem diaskopu i episkopu, służące do wyświetlania pojedynczych obrazów nieruchomych zarówno w świetle odbitym, jak i przechodzącym (przezroczy, folii, stron książki, fotografii itp.);

epidot /ɛpˈidɔt/ (n)
epidote
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH);

epifania /ˌɛpʲiˈfãɲja/ (n)
epiphany
  (książkowy) olśnienie, wyjątkowe doznanie
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) objawienie

epifit /ɛˈpʲifʲit/ (n)
epiphyte
  (botanika, botaniczny) roślina nie będąca pasożytem, która rośnie na innej roślinie służącej jej jako podpora;

epifityczny /ˌɛpifitˈɨtʃnɨ/ (adj)
epiphytic
  związany z epifitem, odnoszący się do epifitu

epifora /ˌɛpʲiˈfɔra/ (n)
epiphora
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jedna z figur stylistycznych polegająca na powtórzeniu słowa lub zwrotu na końcu kilku następujących po sobie wersów lub zdań

epigenetyka /ˌɛpiɡɛnˈɛtɨkˌa/ (n)
epigenetics
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badanie dziedziczności pozagenowej

epigraf /ɛˈpʲiɡraf/ (n)
epigraph
  (historia, historyczny, historycznie) napis wykuty w kamieniu lub wycięty w drewnie, stanowiący element architektury, pomnika, nagrobka;

epigraficznie /ˌɛpiɡrafˈitʃɲʲɛ/ (adv)
epigraphically
  na sposób epigraficzny

epigraficzny /ˌɛpiɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
epigraphic
  związany z epigrafiką, odnoszący się do epigrafiki

epigrafika /ˌɛpiɡrˈafikˌa/ (n)
epigraphy
  nauka badająca napisy wykonane na materiałach twardych;

epigramat /ˌɛpʲiˈɡrãmat/ (n)
epigram
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór poetycki mający charakter satyryczny bądź dydaktyczny;

epigramatycznie /ˌɛpʲiɡrãmaˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
epigrammaticaly
  (przysłówek) od epigramat

epigramatyczny /ˌɛpʲiɡrãmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
epigrammatic
  (przymiotnik) od epigramat

epik /ˈɛpik/ (n)
epicist
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) twórca epiki

epikleza /ˌɛpiklˈɛza/ (n)
epiclesis, epiklesis
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa liturgiczna odmawiana przez prezbitera podczas eucharystii, wzywająca Boga do uświęcenia darów chleba i wina oraz uczestników zgromadzenia;

epikontynentalny /ˈɛpikˌɔntɨnˌɛntalnˌɨ/ (adj)
epicontinental
  (geologia, geologiczny) położony nad kontynentem, na jego powierzchni

epikryza /ˌɛpikrˈɨza/ (n)
epicrisis
  (medycyna, medyczny) podsumowanie danych z postępowania lekarskiego wraz z zaleceniami dalszego leczenia;

epikureizm /ˌɛpʲikuˈrɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
epicureanism
  (filozofia, filozoficzny) jeden z kierunków filozoficznych;

epikurejczyk /ˌɛpikurˈɛjtʃɨk/ (n)
Epicurean
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik epikureizmu

epikurejski /ˌɛpikurˈɛjski/ (adj)
Epicurean
  (filozofia, filozoficzny) związany z epikureizmem, dotyczący epikureizmu, poglądów Epikura
epicurean
  (książkowy) dążący do własnej przyjemności, używający uciech

epilog /ɛˈpʲilɔk/ (n)
epilog, epilogue
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) końcowa część utworu informująca o dalszych losach bohaterów już po zamknięciu akcji;

episkop /ɛˈpʲiskɔp/ (n)
episcope
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie pojedynczych obrazów nieruchomych w świetle odbitym, co umożliwia prezentację w powiększeniu np. stron książki;

episkopalny /ˌɛpiskɔpˈalnɨ/ (adj)
episcopalian
  (kościelny) związany z Kościołem episkopalnym

episkopat /ˌɛpiskˈɔpat/ (n)
episcopate, episcopacy
  (kościelny) ogół biskupów jakiegoś kraju lub prowincji kościelnej

epistemiczny /ˌɛpistɛmˈitʃnɨ/ (adj)
epistemic
  (filozofia, filozoficzny) poznawczy

epistemologiczny /ˌɛpistˌɛmɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
epistemological
  związany z epistemologią, dotyczący epistemologii

epistolografia /ˌɛpʲistɔlɔˈɡrafʲja/ (n)
epistolography
  sztuka pisania listów;

epistolograficzny /ˌɛpistˌɔlɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
epistolographic
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epistolografią, dotyczący epistolografii

epistoła /ˌɛpʲiˈstɔwa/ (n)
epistle
  (przestarzałe, przestarzały) list

epitafium /ˌɛpʲiˈtafʲjũm/ (n)
epitaph
  inskrypcja nagrobna;
  (literacko) utwór literacki ku czci zmarłego

epitalamium /ˌɛpitalˈamjum/ (n)
epithalamium
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) panegiryk z okazji uroczystości weselnych

epizjotomia /ˌɛpizjɔtˈɔmja/ (n)
episiotomy
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne nacięcie w okolicy krocza stosowane u rodzących kobiet

epizod /ɛˈpʲizɔt/ (n)
episode
  zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne)

epizodyczny /ˌɛpizɔdˈɨtʃnɨ/ (adj)
minor
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literacko) (sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) występujący w epizodach
episodic
  pojawiający się rzadko i nieregularnie

epoka /ɛˈpɔka/ (n)
age, epoch
  (geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki;

epoka brązu /ɛpˈɔka brˈɔ̃zu/ (n)
Bronze Age
  (archeologia, archeologiczny) epoka prehistorii i starożytności, następująca po epoce kamienia i poprzedzająca epokę żelaza;

epoka kamienia /ɛpˈɔka kamjˈɛɲʲa/ (n)
Stone Age
  (archeologia, archeologiczny) najstarsza i najdłuższa epoka prehistoryczna;

epoka żelaza /ɛpˈɔka ʒɛlˈaza/ (n)
Iron Age
  (archeologia, archeologiczny) epoka dziejów następująca po epoce brązu;

epokowy /ˌɛpɔkˈɔvɨ/ (adj)
epochal
  (książkowy) mający ogromne znaczenie z punktu widzenia następstw

epolet /ɛˈpɔlɛt/ (n)
epaulette
  (wojskowość, wojskowy) naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym, często z frędzlami, w niektórych armiach z umieszczonymi oznakami stopnia wojskowego

eponim /ɛˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
eponym
  (językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone od nazwy własnej;

epopeja /ˌɛpɔpˈɛja/ (n)
epopee
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dłuższy poemat epicki;

epos /ˈɛpɔs/ (n)
epic
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) poemat epicki pisany wierszem lub rzadziej prozą, w którym dzieje legendarnych lub rzeczywistych bohaterów są przedstawione na tle wydarzeń historycznych

epsilon /ɛpˈsʲilɔ̃n/ (n)
epsilon
  nazwa piątej litery alfabetu greckiego, ε;

epsomit /ɛpsˈɔmit/ (n)
epsomite
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady siarczanów, uwodniony siarczan magnezu, MgSO4·7H2O;

epuzer /ɛˈpuzɛr/ (n)
suitor
  (przestarzałe, przestarzały) kandydat do małżeństwa, konkurent

er /ɛr/ (n)
ar
  nazwa litery r / R

era /ˈɛra/ (n)
era
  (geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi;
age
  (historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.

era kenozoiczna /ˈɛra ˌkɛ̃nɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑na/ (n)
Cenozoic Era
  (zobacz) kenozoik

era mezozoiczna /ˈɛra ˌmɛzɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑na/ (n)
Mesozoic Era
  (zobacz) mezozoik

era paleozoiczna /ˈɛra ˌpalɛɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑na/ (n)
Palaeozoic Era, Paleozoic Era
  (zobacz) paleozoik

erb /ɛrp/ (n)
erbium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68;

erdosteina /ˌɛrdɔʃtˈajna/ (n)
erdosteine
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek mukolityczny, pochodna metioniny zawierająca dwie zablokowane grupy sulfhydrylowe

erekcja /ɛˈrɛkʦ̑ʲja/ (n)
erection
  (fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;
  (książkowy) wzniesienie, zbudowanie lub ufundowanie jakiejś budowli

erem /ˈɛrɛm/ (n)
hermitage, hermitary
  klasztor;

eremita /ˌɛrɛ̃ˈmʲita/ (n)
hermit
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik żyjący w odosobnieniu;

eremitorium /ˌɛrɛmitˈɔrjum/ (n)
hermitage, hermitary
  siedziba eremity;

ergatywny /ˌɛrɡaˈtɨvnɨ/ (adj)
ergative
  (językoznawstwo, językoznawczy) w odniesieniu do języka: używający specjalnego przypadku (ergatywu) do określenia sprawcy czynności w zdaniu przechodnim

ergo /ˈɛrɡɔ/ (conjunction)
ergo
  (książkowy) więc, a więc, zatem

ergofobia /ˌɛrɡɔfˈɔbja/ (n)
ergophobia, ergasiophobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) fobia pracy, irracjonalny lęk przed pracą

erogenny /ˌɛrɔˈɡɛ̃nːɨ/ (adj)
erogenous, erotogenic
  w odniesieniu do okolicy ciała, której stymulacja powoduje podniecenie seksualne

erotyczny /ˌɛrɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
erotic
  dotyczący erotyki, seksu

erotyka /ɛˈrɔtɨka/ (n)
eroticism
  ogół tego, co erotyczne, związane z erotyzmem, tematyką miłosną

erotyzm /ɛˈrɔtɨsm̥/ (n)
eroticism
  miłość zmysłowa, o znaczącym podłożu seksualnym

erozja /ɛˈrɔzʲja/ (n)
erosion
  (geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;

erozyjny /ˌɛrɔzˈɨjnɨ/ (adj)
erosive
  (geologia, geologiczny) dotyczący erozji

errata /ɛrˈːata/ (n)
errata
  (drukarstwo, drukarski) spis oraz sprostowanie omyłek zauważonych w wydrukowanej już książce, dołączone do niej w postaci wkładki lub wklejki

ersatz /ˈɛrsats/ (n)
ersatz
  namiastka jakiejś rzeczy lub podróbka, coś zastępczego, gorszej jakości

erudycja /ˌɛruˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
erudition
  rozległy zasób książkowej wiedzy; gruntowne wykształcenie

erupcja /ɛˈrupʦ̑ʲja/ (n)
eruption
  (geologia, geologiczny) wybuch wulkanu;
  (astronomia, astronomiczny) wybuch gazu na Słońcu

erystyka /ɛˈrɨstɨka/ (n)
eristic
  sztuka prowadzenia sporów;

erytrocyt /ˌɛrɨˈtrɔʦ̑ɨt/ (n)
erythrocyte, red blood cell
  (medycyna, medyczny) składnik morfotyczny krwi;

erytrozyna /ˌɛrɨtrɔˈzɨ̃na/ (n)
erythrosine
  (spożywczy) wiśniowoczerwony smołowy barwnik dodawany do niektórych typów żywności (np. do owoców konserwowych, osłonek kiełbas oraz do herbatników), leków, tabletek, past do zębów, zakazany w niektórych krajach;

erzjański /ɛʒjˈaɲski/ (n)
Erzya
  (językoznawstwo, językoznawczy) język (dialekt) erzjański;

es /ɛs/ (n)
E-flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk e obniżony o półton;
es, ess
  nazwa litery s/S

es-moll /ˈɛs‿mɔl/ (n)
e-flat minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku es (w zapisie nutowym z sześcioma bemolami)

eschatologia /ˌɛsxatɔˈlɔɟja/ (n)
eschatology
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.

eschatologiczny /ˌɛsxatˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
eschatological
  związany z eschatologią, dotyczący eschatologii

escudo /ɛˈskudɔ/ (n)
escudo
  (jednostka monetarna) waluta państw portugalskojęzycznych;

eseista /ˌɛsɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
essayist
  literat, autor esejów, szkiców literackich

esej /ˈɛsɛj/ (n)
essay
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;

esencja /ɛsˈɛntsja/ (n)
essence
  istota, sedno

esencjonalnie /ˌɛsɛntsjɔnˈalɲʲɛ/ (adj)
nourishing
  (chemia, chemiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez rozcieńczania
essentially
  (przenośnie, przenośnia) zawierając treść czego, istotę rzeczy

eses /ˈɛsɛs/ (n)
E double flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk e obniżony o cały ton;

eskadra /ɛskˈadra/ (n)
squadron
  (wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów;
  (wojskowość, wojskowy) (morski) zespół okrętów jednego lub zbliżonego rodzaju dowodzony przez jednego dowódcę;

eskalacja /ˌɛskalˈatsja/ (n)
escalation
  stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś

eskapizm /ɛskˈapizm/ (n)
escapism
  (psychologia, psychologiczny) ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego

eskimoski /ˌɛsʲcĩˈmɔsʲci/ (adj)
Eskimo
  związany z Eskimosami, dotyczący Eskimosów

eskorta /ɛˈskɔrta/ (n)
escort
  (przenośnie, przenośnia) osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę
  oddział zbrojny, grupa okrętów lub pojazdów, towarzyszący komuś lub czemuś w drodze jako ochrona lub honorowa asysta

eskortowiec /ˌɛskɔrˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
escort vessel
  (wojskowość, wojskowy) (morski) niejednolita klasa okrętów eskortowych małej lub średniej wielkości;

eskortowiec oceaniczny /ˌɛskɔrˈtɔvʲjɛʦ̑ ˌɔʦ̑ɛãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
ocean escort
  (wojskowość, wojskowy) klasa okrętów Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, przeznaczonych do wykonywania zadań eskortowych na wodach oceanicznych;

espadryla /ˌɛspadrˈɨla/ (n)
espadrille
  lekki, miękki płócienny pantofel na sznurkowej podeszwie;

esperancki /ˌɛspɛˈrãnʦ̑ʲci/ (adj)
Esperantist
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący esperanta

esperanto /ˌɛspɛˈrãntɔ/ (n)
Esperanto
  (językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.;

espresso /ɛsˈprɛsːɔ/ (n)
espresso
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;

espresso doppio /ɛsprˈɛssɔ dˈɔppjɔ/ (n)
double espresso
  podwójne espresso, z podwójnej ilości kawy i wody (ok. 60 ml)

establishment /ˌɛstablˈiʃmɛnt/ (n)
establishment
  (pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność
  (pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju

esteta /ɛˈstɛta/ (n)
aesthete, esthete
  człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna

estetyczny /ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
aesthetic
  zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna

estetyka /ɛˈstɛtɨka/ (n)
aesthetics, esthetic
  ładny, gustowny wygląd czegoś

estoński /ɛˈstɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Estonian
  odnoszący się do Estonii lub Estończyków

estragon /ɛˈstraɡɔ̃n/ (n)
tarragon
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek

estrogen /ɛˈstrɔɡɛ̃n/ (n)
estrogen, oestrogen
  (fizjologia, fizjologiczny) żeński hormon płciowy;

estuarium /ˌɛstuˈ<sup>w</sup>arʲjũm/ (n)
estuary
  (geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;

eta /ˈɛta/ (n)
eta
  nazwa siódmej litery alfabetu greckiego współczesnego i ósmej alfabetu starogreckiego, η;

etamsylat /ˌɛtãmˈsɨlat/ (n)
ethamsylate
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek hemostatyczny z grupy sulfonianów;

etan /ˈɛtãn/ (n)
ethane
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego;

etanol /ɛˈtãnɔl/ (n)
ethanol
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH;

etap /ˈɛtap/ (n)
phase, stage
  odcinek czasu wykonania danej czynności, po którym lub przed którym wystąpiła inna część działania

etat /ˈɛtat/ (n)
day job
  stanowisko pracy ze stałym wynagrodzeniem i w pełnym wymiarze godzin

eten /ˈɛtɛ̃n/ (n)
ethene, ethylene
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy alken, bezbarwny i łatwopalny gaz o słodkawym zapachu, fitohormon;

eter /ˈɛtɛr/ (n)
ether
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C;
  (chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego;
  w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń;

eternit /ɛˈtɛrʲɲit/ (n)
eternit, fibre cement
  (budownictwo) cementowo-azbestowy materiał budowlany stosowany dawniej na pokrycie dachów oraz do wyrobu rur;

eterycznie /ˌɛtɛrˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
ethereally
  w sposób eteryczny

etiologiczny /ˌɛtjɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
etiologic, etiological
  (medycyna, medyczny) związany z etiologią, dotyczący etiologii

etiopski /ɛˈtʲjɔpsʲci/ (adj)
Ethiopian
  odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków

etiuda /ɛˈtʲjuda/ (n)
etude, étude
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy;
etude
  krótki utwór w sztuce, mający na celu doskonalenie stylu literackiego, gry aktorskiej, techniki malarskiej itp.;

etnicznie /ɛtʲˈɲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ethnically
  w sposób etniczny, dotyczący etniczności

etniczny /ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
ethnic
  związany z przynależnością do grupy narodowej

etnocentryzm /ˌɛtnɔˈʦ̑ɛ̃ntrɨsm̥/ (n)
ethnocentrism
  przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji

etnogenia /ˌɛtnɔɡˈɛɲʲa/ (n)
ethnogeny
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (etnografia, etnograficzny) nauka o powstawaniu narodów

etnograficzny /ˌɛtnɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
ethnographic
  związany z etnografią

etnolekt /ɛtnˈɔlɛkt/ (n)
ethnolect
  (etnografia, etnograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) język, dialekt lub gwara używana przez wyodrębnioną grupę etniczną;

etnolingwistyczny /ˌɛtnɔlˌiŋɡvistˈɨtʃnɨ/ (adj)
ethnolinguistic
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z etnolingwistyką, dotyczący etnolingwistyki

etnologiczny /ˌɛtnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
ethnologic, ethnological
  związany z etnologią, dotyczący etnologii

etnos /ˈɛtnɔs/ (n)
ethnicity
  (antropologia, antropologiczny) (socjologia, socjologiczny) grupa etniczna;
  zespół cech charakteryzujących grupę etniczną

etola /ɛˈtɔla/ (n)
stole
  rodzaj szala lub krótkiej pelerynki, zwykle z miękkiego futra; narzutka futrzana na ramiona noszona do sukien wieczorowych

etologia /ˌɛtɔˈlɔɟja/ (n)
ethology
  (biologia, biologiczny) nauka o zachowaniu się zwierząt

etologiczny /ˌɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ethologic, ethological
  (biologia, biologiczny) związany z etologią, dotyczący etologii

etolski /ɛtˈɔlski/ (adj)
Aetolian
  związany z Etolią, dotyczący Etolii

etopozyd /ˌɛtɔˈpɔzɨt/ (n)
etoposide
  (medycyna, medyczny) półsyntetyczna pochodna podofilotoksyny o działaniu cytostatycznym;

etruski /ɛˈtrusʲci/ (adj)
Etruscan
  dotyczący Etrurii lub Etrusków

etruski /ɛˈtrusʲci/ (n)
Etruscan
  język Etrusków

etruskologia /ˌɛtruskɔˈlɔɟja/ (n)
Etruscology
  nauka zajmująca się kulturą, historią i językiem Etrusków;

etui /ɛtˈui/ (n)
case
  (handel, handlowy) (książkowy) futerał lub kasetka do przechowania ważnych lub delikatnych przedmiotów;

etycznie /ɛtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
ethically
  w sposób zgodny z etyką

etyczność /ɛtˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
ethicality, ethicalness
  cecha tego, co etyczne

etyczny /ɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
ethical, ethic
  związany z etyką, dotyczący etyki

etyk /ˈɛtɨk/ (n)
ethicist
  (edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie etyki

etyka /ˈɛtɨka/ (n)
ethics
  (filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;

etykieta /ˌɛtɨˈcɛta/ (n)
label
  nalepka na produkcie zawierająca jego nazwę, zawartość, cenę itp.
etiquette
  zbiór norm i zasad panujących w określonej grupie społecznej lub środowisku;

etymolog /ˌɛtɨmˈɔlɔk/ (n)
etymologist
  (językoznawstwo, językoznawczy) naukowiec badający pochodzenie wyrazów

etymologia ludowa /ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja luˈdɔva/ (n)
folk etymology
  (językoznawstwo, językoznawczy) analiza pochodzenia wyrazów oparta na skojarzeniach zamiast na naukowych metodach badawczych;

etymologicznie /ˌɛtɨmˌɔlɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
etymologically
  (językoznawstwo, językoznawczy) w myśl zasad etymologii, zgodnie z etymologią

etymologiczny /ˌɛtɨmˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
etymological
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany lub odnoszący się do etymologii

etymon /ɛtˈɨmɔn/ (n)
etymon
  (językoznawstwo, językoznawczy) podstawa etymologiczna wyrazu lub związku wyrazowego

etyn /ˈɛtɨ̃n/ (n)
ethyne, ethine
  (chemia, chemiczny) najprostszy węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów, bezbarwny gaz;

eucharystia /ɛw.xa.rɨˈsti.a/ (n)
Eucharist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porządek celebracji liturgicznej w chrześcijaństwie, inaczej msza;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie eucharystyczne, konsekrowana hostia i wino;

eucharystyczny /ˌɛwxarɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
eucharistic, eucharistical
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do eucharystii, związany z eucharystią

eudajmonia /ˌɛwdajmˈɔɲʲa/ (n)
eudaimonia, eudemonia
  (filozofia, filozoficzny) w starożytnej Grecji: stan zadowolenia i satysfakcji z życia, rozumiany różnie przez różnych filozofów;

eufemistyczny /ˌɛwfɛmistˈɨtʃnɨ/ (adj)
euphemistic
  unikający użycia drażliwych słów poprzez zastąpienie ich wyrażeniami delikatniejszymi lub wymijającymi

eufemizm /ɛwˈfɛ̃mʲism̥/ (n)
euphemism
  (językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, który jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;

euforia /ɛwˈfɔrʲja/ (n)
euphoria
  stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia

eugeniczny /ˌɛwɡɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
eugenic
  (biologia, biologiczny) związany z eugeniką, dotyczący eugeniki

eugenika /ɛwˈɡɛ̃ɲika/ (n)
eugenics
  (biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;

eukaliptus /ˌɛwkalˈiptus/ (n)
eucalyptus, gum tree, gumtree
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;

eukariont /ɛwkˈarjɔnt/ (n)
eukaryote
  (biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa eukariontów
eukaryote, eucaryot, eucaryote, eukaryot
  (biologia, biologiczny) organizm zbudowany z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami

eukariotyczny /ˌɛwkarjɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
eukaryotic, eucaryotic
  (biologia, biologiczny) posiadający w komórce jądro z chromosomami

euklidesowy /ˌɛwklidɛsˈɔvɨ/ (adj)
Euclidean
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dotyczący pewników, których autorem został Euklides, starożytny grecki matematyk

eunuch /ˈɛwnux/ (n)
eunuch
  mężczyzna z wyciętymi jądrami;
  (dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec

eunuchoid /ˌɛwnuxˈɔit/ (n)
eunuchoid
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) osobnik mający cechy eunucha

eunuchoidyzm /ˌɛwnuxɔˈidɨzm/ (n)
eunuchoidism
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie hormonalne spowodowane niedoczynnością jąder;

eurazjatycki /ˌɛwrazʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
Eurasian
  związany Eurazją, dotyczący Eurazji, pochodzący z Eurazji

eureka /ɛwˈrɛka/ (interjection)
eureka
  (zobacz) heureka

euro /ˈɛwrɔ/ (n)
euro
  (jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej;

euroazjatycki /ˌɛwrɔˌazjatˈɨtski/ (adj)
Eurasian
  dotyczący Europy i Azji, dziejący się w Europie i Azji

eurocent /ɛwˈrɔʦ̑ɛ̃nt/ (n)
cent, Eurocent
  (potocznie, potoczny) (jednostka monetarna) moneta zdawkowa o wartości jednej setnej (1/100) euro

eurocentryzm /ˌɛwrɔtsˈɛntrɨzm/ (n)
Eurocentrism, eurocentrism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) ocenianie innych kultur wyłącznie z punktu widzenia Europejczyków

eurodolar /ˌɛwrɔˈdɔlar/ (n)
Eurodollar
  (ekonomia, ekonomiczny) dolar amerykański w formie znajdującego się poza Stanami Zjednoczonymi depozytu bankowego lub pożyczki udzielonej innemu państwu;

euroentuzjasta /ˌɛwrɔɛ̃ntuˈzʲjasta/ (n)
euroenthusiast
  (neologizm) gorący zwolennik integracji z Unią Europejską.

euroizacja /ˌɛwrɔ<sup>j</sup>iˈzaʦ̑ʲja/ (n)
euroisation, euroization
  (ekonomia, ekonomiczny) wprowadzenie euro do obrotu jako urzędową walutę w państwie nienależącym do Unii Europejskiej;

euroizować /ˌɛwrɔ<sup>j</sup>iˈzɔvaʨ̑/ (v)
euroise, euroize
  (ekonomia, ekonomiczny) wprowadzać euro do obrotu jako urzędową walutę w państwie nienależącym do Unii Europejskiej

europ /ˈɛwrɔp/ (n)
europium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63;

europeizacja /ˌɛwrɔpˌɛizˈatsja/ (n)
Europeanisation, Europeanization
  czynienie czegoś europejskim, nadawanie cech europejskich

europeizować /ˌɛwrɔpˌɛizˈɔvatɕ/ (v)
Europeanize, Europeanise
  czynić coś europejskim

europejski /ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
European
  dotyczący Europy

europejsko /ˌɛwrɔpˈɛjskɔ/ (adv)
Europeanly
  na sposób europejski, po europejsku

eurosceptycyzm /ˌɛwrɔsʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
euroscepticism
  (publikatory) negatywne nastawienie do integracji z Unią Europejską;

eutanazja /ˌɛwtãˈnazʲja/ (n)
euthanasia
  (medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;

euterpa warzywna /ɛwtˈɛrpa vaʒˈɨvna/ (n)
açaí palm
  (botanika, botaniczny) Euterpe oleracea Mart., gatunek rośliny z rodziny arekowatych;

eutychianizm /ˌɛwtɨhjˈaɲizm/ (n)
eutychianism
  (teologia, teologiczny) doktryna głosząca, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu

event /ˈɛvɛnt/ (n)
event
  wydarzenie – muzyczne, towarzyskie itp., najczęściej publiczne

everyman /ˌɛvɛrˈɨman/ (n)
everyman
  (literacko) określenie typu bohatera wywodzącego się ze średniowiecznych moralitetów; protagonista o uniwersalnych cechach, na którego miejscu mógł się postawić każdy;

ewakuacja /ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
evacuation
  opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

ewaluacja /ˌɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
evaluation
  badanie wartości albo cech programu, planu lub obiektu w celu jego usprawnienia i rozwoju;

ewangelia /ˌɛvãŋˈɡɛlʲja/ (n)
gospel, Gospel
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;

ewangeliarz /ˌɛvandʒˈɛljaʃ/ (n)
Gospel Book
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) księga liturgiczna z podzielonymi na perykopy ewangeliami;

ewangelicki /ˌɛvandʒɛlˈitski/ (adj)
evangelical, evangelic
  związany z ewangelicyzmem

ewangeliczny /ˌɛvãŋɡɛˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
evangelical
  zgodny z Ewangelią

ewangelista /ˌɛvandʒɛlˈista/ (n)
evangelist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;

ewangelistarz /ˌɛvandʒɛlˈistaʃ/ (n)
evangeliary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) księga liturgiczna zawierająca tylko perykopy ewangeliczne przeznaczone do odczytania podczas mszy;

ewangelizacja /ˌɛvandʒˌɛlizˈatsja/ (n)
evangelisation
  (teologia, teologiczny) chrystianizowanie, zabieganie o wzrost liczby członków Kościoła (ilość wierzących)
  (teologia, teologiczny) głoszenie ewangelii (jakość wiary)

ewangelizowanie /ˌɛvandʒˌɛlizɔvˈaɲʲɛ/ (n)
evangelization
  prowadzenie działalności ewangelizacyjnej

ewangelizować /ˌɛvandʒˌɛlizˈɔvatɕ/ (v)
evangelize
  (teologia, teologiczny) głosić ewangelię

ewenkijski /ˌɛvɛŋkˈijski/ (adj)
Evenk
  dotyczący Ewenków

ewenkijski /ˌɛvɛŋkˈijski/ (n)
Evenki
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Ewenków;

ewentualnie /ˌɛvɛntuˈalɲʲɛ/ (adv)
alternatively
  w razie zaistnienia pewnych okoliczności

ewentualny /ˌɛvɛ̃ntuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
possible, contingent, potential, probable
  przypuszczalny, możliwy

eweński /ɛvˈɛɲski/ (n)
Even
  (językoznawstwo, językoznawczy) język eweński;

ewidentnie /ˌɛvʲiˈdɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
apparently
  w sposób ewidentny, oczywisty, jasny, jawny, wyraźny, widoczny

ewidentny /ˌɛvʲiˈdɛ̃ntnɨ/ (adj)
evident
  (książkowy) oczywisty, widoczny, wyraźny, nie budzący wątpliwości

ewikcja /ɛvˈiktsja/ (n)
eviction
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sądowne lub administracyjne pozbawienie prawa własności

ewokacja /ˌɛvɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
evocation
  wizja czegoś, wspomnienie

ewokować /ˌɛvɔˈkɔvaʨ̑/ (v)
evoke
  wywoływać

ewolucja /ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
evolution
  (biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji;
  proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś
  (wojskowość, wojskowy) manewr zespołu okrętów
  trudna figura akrobatyczna, gimnastyczna bądź taneczna

ewolucjonista /ˌɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
evolutionist
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badacz ewolucji
  zwolennik ewolucjonizmu

ewolucjonizm /ˌɛvɔluˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
evolutionism
  (biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;

ewolucyjny /ˌɛvɔlutsˈɨjnɨ/ (adj)
evolutionary
  związany z ewolucją

ewzon /ˈɛvzɔ̃n/ (n)
evzone
  (historia, historyczny, historycznie) żołnierz bojowej, elitarnej jednostki piechoty górskiej
  (wojskowość, wojskowy) grecki żołnierz gwardii honorowej, pełniący straż w tradycyjnym stroju;

ex situ /ˈɛks ɕˈitu/ (adv)
ex situ
  poza swoim pierwotnym, naturalnym położeniem, miejscem

exploit /ɛksplˈɔit/ (n)
exploit
  (informatyka, informatyczny) sposób wykorzystania błędu w oprogramowaniu do ataku informatycznego

exploitowanie /ˌɛksplɔˌitɔvˈaɲʲɛ/ (n)
exploit
  (informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wykorzystywanie w ataku informatycznym błędów w oprogramowaniu

eyeliner /ˌɛjɛlˈinɛr/ (n)
eye liner, eyeliner
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) specjalna kredka lub tusz do malowania kresek na brzegach powiek;

ezetymib /ˌɛzɛtˈɨmip/ (n)
ezetimibe
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwmiażdżycowy, który hamuje wchłanianie steroli, w tym cholesterolu, z jelit

ezoteryczny /ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
esoteric
  tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

f-moll /ˈɛfmˈɔll/ (n)
f minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku f (w zapisie nutowym z czterema bemolami)

fabryczny /fabrˈɨtʃnɨ/ (adj)
factory, industrial
  związany z fabryką

fabryka /ˈfabrɨka/ (n)
factory, plant
  produkcyjny zakład przemysłowy

fabrykant /faˈbrɨkãnt/ (n)
factory owner
  (przestarzałe, przestarzały) właściciel fabryki

fabuła /fabˈuwa/ (n)
fable
  (dawniej, dawny) treść stanowiąca coś ciekawego, niekoniecznie prawdziwego
plot, plotline, story, story line, storyline
  (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) szereg wątków i motywów powiązanych czasowo i przyczynowo, przedstawionych w utworze literackim lub filmowym

facebookowicz /fˌatsɛbˌɔɔkˈɔvitʃ/ (n)
facebooker
  (informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) użytkownik Facebooka

facecik /fatsˈɛtɕik/ (n)
chappie
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: facet

facelia /faˈʦ̑ɛlʲja/ (n)
phacelia, scorpionweed
  (botanika, botaniczny) Phacelia, rodzaj roślin jednorocznych lub bylin z rodziny faceliowatych;

facelia błękitna /faˈʦ̑ɛlʲja bwɛ̃ŋʲˈcitna/ (n)
Lacy Phacelia
  (botanika, botaniczny) Phacelia tanacetifolia, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z Kalifornii;

facet /ˈfaʦ̑ɛt/ (n)
bloke, guy, dude, pal
  (potocznie, potoczny) mężczyzna

fachowo /faxˈɔvɔ/ (adv)
expertly
  z fachową wiedzą

fachowy /faxˈɔvɨ/ (adj)
skilled, trained
  obeznany z zawodem
expert, professional, specialist
  związany z określonym zawodem, specjalnością

fado /ˈfadɔ/ (n)
fado
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wywodzący się z Portugalii, melancholijna pieśń

fag /fak/ (n)
phage
  (zobacz) bakteriofag

fagocista /fˌaɡɔtɕˈista/ (n)
bassoonist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie

fagot /ˈfaɡɔt/ (n)
bassoon
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

fair play /fˈɛr plˈɛj/ (n)
fair play
  uczciwa rywalizacja w sporcie

fajerwerk /fajˈɛrvɛrk/ (n)
firework
  ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne

fajka /ˈfajka/ (n)
pipe, tobacco pipe
  przedmiot do palenia tytoniu;

fajka pokoju /ˈfajka pɔˈkɔju/ (n)
calumet
  symbol pogodzenia się, pojednania

fajny /ˈfajnɨ/ (adj)
cool, extra, fine
  potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu dla mówiącego: ciekawy, interesujący, świetny

fajtłapa /fajtwˈapa/ (n)
blunderbuss, butterfingers, dub, fumbler, nimrod, stumblebum
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba niezdarna

fakap /fˈakap/ (n)
fuck up, fuck-up
  (slangowo) zawalenie jakiejś sprawy, wpadka przy realizacji zadania, niedotrzymanie terminu

fake news /fˈakɛ nˈɛfs/ (n)
fake news
  (publikatory) nieprawdziwe, fałszywe wiadomości rozpowszechniane w mass mediach i Internecie;

fakir /fˈakir/ (n)
fakir
  żebrzący ascetyczny mnich muzułmański;

fakoemulsyfikacja /ˌfakɔɛ̃mulsɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
phacoemulsification
  (medycyna, medyczny) chirurgiczna metoda usuwania zaćmy;

faks /faks/ (n)
fax
  (technologia, technika, techniczny) (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego;

faksować /faˈksɔvaʨ̑/ (v)
fax
  przesyłać coś za pomocą faksu

fakt /fakt/ (n)
fact
  to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

faktoid /faktˈɔit/ (n)
factoid
  (socjologia, socjologiczny) (publikatory) karykaturalny fakt, informacja traktowana jako prawdziwa tylko przez to, że ukazała się w mediach;

faktorant /fakˈtɔrãnt/ (n)
factorer
  (ekonomia, ekonomiczny) podmiot w transakcji faktoringowej, który sprzedaje swoje nieprzeterminowane wierzytelności innemu podmiotowi (faktorowi) i otrzymujący od niego także inne usługi

faktoria /faktˈɔrja/ (n)
factory
  (historia, historyczny, historycznie) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;

faktoring /fakˈtɔrʲĩŋk/ (n)
factoring
  (ekonomia, ekonomiczny) forma pośrednictwa handlowo-finansowego, polegająca na wykupie przez jeden podmiot (faktora) nieprzeterminowanych wierzytelności drugiego podmiotu (faktoranta) i przekazaniu przed czasem pierwotnemu wierzycielowi jego należności z potrąceniem określonej prowizji, a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu jej; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi;

faktoring mieszany /fakˈtɔrʲĩŋk mʲjɛˈʃãnɨ/ (n)
mixed factoring
  (ekonomia, ekonomiczny) forma faktoringu, występująca w sytuacji, gdy faktor wykupuje wierzytelności faktoranta z możliwością cofnięcia w przypadku, gdy dłużnik okaże się niewypłacalny, ale tylko do określonej kwoty; powyżej jej ryzyko niewypłacalności dłużnika ponosi faktorant

faktoring niepełny /fakˈtɔrʲĩŋʲc ɲɛˈpɛwnɨ/ (n)
recourse factoring
  (ekonomia, ekonomiczny) forma faktoringu, występująca w sytuacji, gdy faktor wykupuje wierzytelności faktoranta z możliwością cofnięcia w przypadku, gdy dłużnik okaże się niewypłacalny

faktoring pełny /fakˈtɔrʲĩŋk ˈpɛwnɨ/ (n)
non-recourse factoring
  (ekonomia, ekonomiczny) forma faktoringu, występująca w sytuacji, gdy faktor wykupuje wierzytelności faktoranta bez możliwości cofnięcia w przypadku, gdy dłużnik okaże się niewypłacalny

faktura /fakˈtura/ (n)
invoice
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;
texture
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób łączenia równocześnie brzmiących melodii;
  (sztuka) (technologia, technika, techniczny) (włókiennictwo) charakterystyczne ukształtowanie powierzchni przedmiotu;

faktycznie /faktˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
actually, in fact
  zgodnie z faktami, z rzeczywistością

faktycznie /faktˈɨtʃɲʲɛ/ (interjection)
that's right; yes, it is
  wyraz potwierdzający zgodność lub prawdziwość czego

fakultatywny /fˌakultatˈɨvnɨ/ (adj)
facultative
  dobrowolny, pozostawiony do wyboru

fakultet /faˈkultɛt/ (n)
faculty
  wydział szkoły wyższej

fala /ˈfala/ (n)
wave
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody
  (przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie
  (fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;

fala akustyczna /fˈala ˌakustˈɨtʃna/ (n)
acoustic wave
  (fizyka, fizyczny) zaburzenie gęstości i ciśnienia w postaci fali podłużnej rozchodzące się w ośrodku sprężystym, takim jak ciało stałe, ciecz czy gaz;

falafel /falˈafɛl/ (n)
falafel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) arabski kotlecik z ciecierzycy lub bobu z sezamem;

falanga /faˈlãŋɡa/ (n)
phalanx
  (historia, historyczny, historycznie) zwarty oddział piechoty w starożytnej Grecji;

falanster /falˈanstɛr/ (n)
phalanstery
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;

falerneński /ˌfalɛrˈnɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Falernian
  dotyczący ziemi falerneńskiej

falerno /faˈlɛrnɔ/ (n)
Falernian
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mocne, lekko cierpkie, złociste wino włoskie, cenione przez starożytnych

falisty /faˈlʲistɨ/ (adj)
undulate, wavy, undulating, undulous
  powyginany w kształcie fal, układający się w fale, przypominający pod jakimkolwiek względem falę

falka /ˈfalka/ (n)
wavelet
  (matematyka, matematyczny) oscylacja, której amplituda dla minus i plus nieskończoności jest zerowa;
  mała fala

falkonet /falˈkɔ̃nɛt/ (n)
falconet
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) małe działko, rodzaj broni odprzodowej z XVI i XVII wieku, umieszczane na burcie okrętu bądź na kasztelu;

falliczny /fallˈitʃnɨ/ (adj)
phallic
  mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu

fallocentryzm /fˌallɔtsˈɛntrɨzm/ (n)
phallocentrism
  pogląd charakteryzujący się postrzeganiem fallusa jako głównego elementu organizacji życia społecznego

fallokracja /fˌallɔkrˈatsja/ (n)
phallocracy
  termin powstały w środowisku feministycznym oznaczający społeczność zdominowaną przez mężczyzn z kultem fallicznym, władza mężczyzn we wszystkich dziedzinach życia społecznego

fallus /ˈfalːus/ (n)
phallus
  (anatomia, anatomiczny) penis, męski organ płciowy, symbol płodności

falochron /faˈlɔxrɔ̃n/ (n)
breakwater
  konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal;

falowód /faˈlɔvut/ (n)
waveguide
  (technologia, technika, techniczny) kanał do prowadzenia w przestrzeni fal mechanicznych lub elektromagnetycznych wzdłuż określonej drogi;

falsecista /fˌalsɛtɕˈista/ (n)
countertenor, falsettist
  mężczyzna śpiewający falsetem

falset /fˈalsɛt/ (n)
falsetto
  wysoki rejestr głosu ludzkiego

falsetysta /fˌalsɛtˈɨsta/ (n)
countertenor, falsettist
  mężczyzna śpiewający falsetem

falsyfikacja /ˌfalsɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
falsification
  fałszerstwo, podrobienie czegoś
falsifiability, falsification
  wykazanie fałszywości jakiegoś twierdzenia, błędności hipotezy w trakcie ich weryfikacji

fama /ˈfãma/ (n)
rumor, rumour
  (książkowy) niepewna, niesprawdzona wiadomość

familiarny /fˌamiljˈarnɨ/ (adj)
familiar
  będący w bliskich stosunkach, nie zachowujący dystansu ani oficjalnych form w kontaktach

familiolekt /fˌamiljˈɔlɛkt/ (n)
ecolect, familect, familiolect
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór cech mowy właściwych dla danego gospodarstwa domowego;

famotydyna /ˌfãmɔtɨˈdɨ̃na/ (n)
famotidine
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy antagonistów receptorów histaminowych H2;

fan /fãn/ (n)
fan
  (potocznie, potoczny) zagorzały wielbiciel czegoś lub kogoś;

fanariota /fˌanarjˈɔta/ (n)
Fanariot, Phanariot
  (historia, historyczny, historycznie) potomek greckiej arystokracji, członek zamożnej i wpływowej grupy Greków w czasach imperium osmańskiego;

fanart /fˈanart/ (n)
fanart
  (sztuka) działalność artystyczna w środowisku fanów;

fanatyczka /fˌanatˈɨtʃka/ (n)
fanatic
  żarliwy zwolenniczka idei lub religii

fanatycznie /ˌfãnaˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
fanatically
  w sposób fanatyczny, w sposób właściwy fanatykowi

fanatyczny /fˌanatˈɨtʃnɨ/ (adj)
fanatic, fanatical
  charakteryzujący się fanatyzmem

fanatyk /fãˈnatɨk/ (n)
fanatic
  żarliwy zwolennik idei lub religii

fanatyzm /fãˈnatɨsm̥/ (n)
fanaticism, bigotry, fanatism
  postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych

fandango /fãnˈdãŋɡɔ/ (n)
fandango
  (choreografia, choreograficzny) hiszpański taniec ludowy w rytmie ostro wybijanym kastanietami i z towarzyszeniem gitary;

fandom /ˈfãndɔ̃m/ (n)
fandom
  (socjologia, socjologiczny) subkultura, społeczność aktywnych fanów, zwykle fanów fantastyki, rzadziej mangi, anime czy RPG;

fanfaron /fãnˈfarɔ̃n/ (n)
braggart
  (przestarzałe, przestarzały) człowiek zarozumiały, pyszny, butny

fanfik /fˈanfik/ (n)
fanfic
  (środowiskowy) napisany przez fana utwór literacki osadzony w świecie jego ulubionej książki

fanklub /ˈfãŋklup/ (n)
fan club
  nieformalne zrzeszenie fanów;

fanpage /fanpˈaɡɛ/ (n)
fanpage
  profil, strona w serwisie Facebook będące oficjalną wizytówką firmy, marki produktu lub osoby publicznej

fantasmagoria /fˌantasmaɡˈɔrja/ (n)
phantasmagoria
  (książkowy) omamy wzrokowe, przywidzenia

fantastycznie /ˌfãntaˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
fantastically
  w sposób fantastyczny; nierealnie, przedziwnie

fantastyczny /ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
fantastic
  (potocznie, potoczny) wspaniały, cudowny
  fikcyjny, zmyślony

fantastyka naukowa /fantˈastɨkˌa nˌaukˈɔva/ (n)
science fiction
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;

fantazja /fãnˈtazʲja/ (n)
fantasia
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;
fantasy, phantasy
  wyobraźnia

fantazjować /fˌantazjˈɔvatɕ/ (v)
improvise
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tworzyć improwizacje
confabulate
  tworzyć niezgodny z rzeczywistością obraz czegoś
fantasize, daydream
  wyobrażać sobie wiele rzeczy

fantom /ˈfãntɔ̃m/ (n)
phantom
  zjawa, przywidzenie

fanzin /ˈfãnzʲĩn/ (n)
fanzine
  amatorskie pismo wydawane przez miłośników jakiegoś tematu, przeznaczone dla osób o podobnych zainteresowaniach;

fapować /fapˈɔvatɕ/ (v)
fap
  (slangowo) masturbować się

farad /ˈfarat/ (n)
farad
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI;

faraon /faˈraɔ̃n/ (n)
pharaoh, Pharaoh
  (historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu;

faraoński /fˌaraˈɔɲski/ (adj)
pharaonic, Pharaonic
  mający związek z faraonem

farba /ˈfarba/ (n)
paint
  mieszanina barwników służąca do malowania

farbownik /farˈbɔvʲɲik/ (n)
anchusa
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych;

farelka /faˈrɛlka/ (n)
air heater, space heater
  (potocznie, potoczny) termowentylator, pokojowy ogrzewacz powietrza

farerski /faˈrɛrsʲci/ (adj)
Faroese
  odnoszący się do Wysp Owczych

farerski /faˈrɛrsʲci/ (n)
Faroese
  język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;

farma /ˈfarma/ (n)
farm
  (rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo rolne w krajach anglosaskich;

farma wiatrowa /fˈarma vʲatrˈɔva/ (n)
wind farm
  (technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności

farmaceuta /ˌfarmaˈʦ̑ɛwta/ (n)
pharmacist
  specjalista, znawca farmacji

farmaceutyczny /ˌfarmaʦ̑ɛwˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
pharmaceutical
  związany z farmacją

farmaceutyk /ˌfarmaˈʦ̑ɛwtɨk/ (n)
drug, medicine
  substancja wyprodukowana przez przemysł farmaceutyczny

farmacja /farˈmaʦ̑ʲja/ (n)
pharmacy
  nauka o lekach;

farmakologia /ˌfarmakɔˈlɔɟja/ (n)
pharmacology
  dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

farmakologicznie /fˌarmakˌɔlɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
pharmacologically
  w sposób farmakologiczny, za pomocą leków

farmakologiczny /ˌfarmakɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
pharmacological
  związany z farmakologią, dotyczący farmakologii

farsz /farʃ/ (n)
stuffing, filling
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych;

fart /fart/ (n)
fortune, luck
  (potocznie, potoczny) szczęście

fartuch /ˈfartux/ (n)
apron, lab coat
  ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;

faryzejski /fˌarɨzˈɛjski/ (adj)
pharisaic
  (starożytność) dotyczący faryzeuszy

faryzeusz /ˌfarɨˈzɛ<sup>w</sup>uʃ/ (n)
Pharisee, pharisee
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę);

fascynacja /fˌastsɨnˈatsja/ (n)
fascination
  bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś

fascynować /ˌfasʦ̑ɨ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
fascinate, grip
  czarować, olśniewać, interesować; być przedmiotem czyjejś uwagi

fascynujący /fˌastsɨnujˈɔntsɨ/ (adj)
fascinating, engaging, enthralling, entrancing
  wzbudzający fascynację; dający nieodpartą chęć poznania; bardzo przyciągający uwagę

fasetować /ˌfasɛˈtɔvaʨ̑/ (v)
facet
  (rzemiosło, rzemieślniczy) szlifować kamienie szlachetne lub metal, tworząc ukośnie ścięte krawędzie (fasety)

fasola /faˈsɔla/ (n)
bean
  (botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

fasola czarne oczko /fasˈɔla tʃˈarnɛ ˈɔtʃkɔ/ (n)
black-eyed bean, black-eyed pea, goat pea
  (spożywczy) produkt spożywczy z nasion wspięgi wężowatej, rośliny strączkowej z rodziny bobowatych

fasolka /faˈsɔlka/ (n)
long-slotted hole
  (budownictwo) (potocznie, potoczny) podłużny otwór na śrubę, oczko podłużne

fasolka szparagowa /faˈsɔlka ˌʃparaˈɡɔva/ (n)
string bean
  (botanika, botaniczny) (spożywczy) odmiana fasoli o jadalnych całych strąkach

fason /ˈfasɔ̃n/ (n)
cut, style
  (krawiectwo) kształt obuwia lub ubioru

fast food /fˈast fˈɔɔt/ (adj)
fast food, fast-food
  o jadłodajni: serwująca fast food (1.1)

fast food /fˈast fˈɔɔt/ (n)
fast food restaurant
  (gastronomia) jadłodajnia serwująca fast foody (1.1)
fast food
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe;

faszerowany /fˌaʃɛrɔvˈanɨ/ (adj)
stuffed
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (gastronomia) przekładany, wypełniony nadzieniem

faszyna /faʃˈɨna/ (n)
fascine
  mocno związane pęki chrustu, wikliny lub gałęzi, używane przy robotach budowlanych, wodnych, fortyfikacyjnych oraz drogowych do uszczelniania, wypełniania luk, umacniania rowów, brzegów rzek, nasypów itp.;

faszysta /faˈʃɨsta/ (n)
fascist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu

faszystowski /ˌfaʃɨˈstɔfsʲci/ (adj)
fascist
  związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

faszyzm /ˈfaʃɨsm̥/ (n)
fascism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

fatalista /ˌfataˈlʲista/ (n)
fatalist
  osoba, która wierzy w fatalizm, przeznaczenie; ma świadomość nieuchronności losu

fatalnie /faˈtalʲɲɛ/ (adv)
terribly
  bardzo źle

fatalny /fatˈalnɨ/ (adj)
abysmal, bismal, dismal, dreadful, terrible, woeful
  (potocznie, potoczny) bardzo zły
baleful, baneful, calamitous, disastrous, fateful, unlucky
  niosący nieszczęście, pecha
fated, ill-fated
  z góry przeznaczony przez los

fatamorgana /fˌatamɔrɡˈana/ (n)
Fata Morgana
  zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;

fatwa /ˈfatfa/ (n)
fatwa
  w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;

fatyga /faˈtɨɡa/ (n)
trouble
  męczący wysiłek fizyczny lub umysłowy

faul /fawl/ (n)
foul, infringement
  (sport, sportowy) umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry;

fauna /ˈfawna/ (n)
fauna
  (biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;

faustowski /fawstˈɔfski/ (adj)
Faustian
  (literacko) pragnący zdobyć wiedzę za wszelką cenę, zwłaszcza tajemnicę nieśmiertelności

faux pas /fˈawks pˈas/ (n)
faux pas
  nieumyślne naruszenie niepisanych reguł danej społeczności

fauxbourdon /fˌawɡzbɔˈurdɔn/ (n)
fauxbourdon
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika kompozytorska, powstała w szkole burgundzkiej, oparta na równoległym prowadzeniu trzech głosów, w której do najniższego (cantus firmus) dopisywano dwa wyższe: środkowy o tercję wyżej i najwyższego o sekstę wyżej;

fawela /faˈvɛla/ (n)
favela
  (socjologia, socjologiczny) rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums;

faworek /faˈvɔrɛk/ (n)
angel wings
  kruche ciastko w kształcie zawiniętej wstążki;

faworyt /favˈɔrɨt/ (n)
favorite, favourite
  ktoś lubiany, faworyzowany

faza /ˈfaza/ (n)
phase, stage
  miejsce, etap

fał /faw/ (n)
halyard
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina służąca do podnoszenia czegoś

fałda /ˈfawda/ (n)
fold, plead
  załamanie tkaniny, skóry itp.

fałdować /fawdˈɔvatɕ/ (v)
fold
  robić fałdy

fałsz /fawʃ/ (n)
false
  (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) jedna z dwóch wartości logicznych, obok prawdy;
falsehood, falseness, falsity
  nieprawda

fałszerstwo /fawʃˈɛrstfɔ/ (n)
forgery
  wykonanie podróbki

fałszerz /fˈawʃɛʃ/ (n)
forger, counterfeiter, faker, adulterator, copyist, fabricator
  osoba, która coś fałszuje

fałszować /fawˈʃɔvaʨ̑/ (v)
fake, falsify
  przedstawiać coś niezgodnie z prawdą

fałszywie /fawˈʃɨvʲjɛ/ (adv)
falsely
  w sposób fałszywy

fałszywy /fawˈʃɨvɨ/ (adj)
deceptive, phoney
  o człowieku: obłudny, zakłamany, przewrotny; kierujący się negatywnymi uczuciami
false, phoney
  sztuczny, podrobiony

fałszywy prorok /fawˈʃɨvɨ ˈprɔrɔk/ (n)
false prophet
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach abrahamicznych (chrześcijaństwo, islam, judaizm): osoba kłamliwie przypisująca sobie tytuł przywódcy charyzmatycznego i utrzymująca, iż posiada dar prorokowania;

fałszywy przyjaciel /fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (idiom)
false friend
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;

federacja /ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
federation, federal state
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;

federacyjny /fˌɛdɛratsˈɨjnɨ/ (adj)
federate, federative
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z federacją, dotyczący federacji, mający charakter federacji

federalny /fˌɛdɛrˈalnɨ/ (adj)
federal
  dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji

fedora /fɛˈdɔra/ (n)
fedora
  fason męskiego kapelusza z rondem i wklęsłą fałdą na środku;

feedback /fɛˈɛdbatsk/ (n)
feedback
  (środowiskowy) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) (zarządzanie) informacja zwrotna

fejkowy /fɛjkˈɔvɨ/ (adj)
fake
  (neologizm) (slangowo) fałszywy, oszukańczy, podrobiony

fejm /fˈɛjm/ (n)
fame
  (slangowo) sława, rozgłos

fekalia /fɛˈkalʲja/ (n)
faeces, feces, night soil
  odchody ludzkie gromadzące się w kanalizacji i szambach;

fekalny /fɛkˈalnɨ/ (adj)
fecal, coliform
  związany z fekaliami, dotyczący fekaliów

feldmarszałek /fˌɛldmarʃˈawɛk/ (n)
field marshal
  (wojskowość, wojskowy) w niektórych krajach: najwyższy stopień wojskowy

feler /fˈɛlɛr/ (n)
defect, fault, glitch, imperfection, imperfectness
  (potocznie, potoczny) coś, co obniża wartość, jakość

felga /ˈfɛlɡa/ (n)
rim, wheel sizing
  element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

felicjanka /fˌɛlitsjˈaŋka/ (n)
Felician sister
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica ze Zgromadzenia Sióstr Świętego Feliksa;

felieton /fɛljˈɛtɔn/ (n)
feuilleton
  (publikatory) krótki utwór publicystyczny;

felietonista /fˌɛljɛtɔɲˈista/ (n)
columnist
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autor felietonu lub ich cyklu

felinologia /ˌfɛlʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
felinology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o kotach;

fellatio /fɛlˈːatʲjɔ/ (n)
fellatio
  (seksuologia, seksuologiczny) oralna stymulacja penisa;

feluka /fɛlˈuka/ (n)
felucca
  (dawniej, dawny) śródziemnomorska podłużna łódź żaglowa;

feministyczny /ˌfɛ̃mʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
feminist
  związany z feminizmem, charakterystyczny dla feminizmu, dotyczący feministów lub feministek

feminizm /fɛ̃ˈmʲĩɲism̥/ (n)
feminism
  (książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

fenek /ˈfɛ̃nɛk/ (n)
fennec fox
  (zoologia, zoologiczny) mały, pustynny lis o puszystym ogonie i dużych uszach;

fenestracja /ˌfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja/ (n)
fenestration
  (medycyna, medyczny) zabieg okienkowego wycięcia otworu w tkankach (np. w przegrodzie międzyprzedsionkowej serca, w aparacie więzadłowym, kości) lub w opatrunku gipsowym

fenicki /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci/ (adj)
Phoenician
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Fenicjanami lub Fenicją

fenicki /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci/ (n)
Phoenician
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich;

feniks /ˈfɛ̃ɲiks/ (n)
phoenix
  (mitologia, mitologiczny) ognisty ptak z legend, symbol słońca, odradzania się i nieśmiertelności;

fenkuł /fˈɛŋkuw/ (n)
fennel
  (botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach;
  (spożywczy) jarzyna z rośliny (1.1)

fenol /ˈfɛ̃nɔl/ (n)
phenol, carbolic acid
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, C6H5OH;

fenomenalizm /fˌɛnɔmɛnˈalizm/ (n)
phenomenalism
  (filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;

fenomenalnie /fˌɛnɔmɛnˈalɲʲɛ/ (adv)
phenomenally
  w sposób fenomenalny

fenomenalny /ˌfɛ̃nɔ̃mɛ̃ˈnalnɨ/ (adj)
phenomenal
  niezwykły, wyjątkowy, zjawiskowy
wonderful, marvellous, marvelous, superb
  wyjątkowy, wspaniały, fantastyczny, niesłychany

fenosafranina /ˌfɛ̃nɔsafrãˈɲĩna/ (n)
phenosafranin
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy safranin stosowany do barwienia bawełny, przygotowywania preparatów mikroskopowych oraz jako jeden z odczynników w fotografii;

ferm /fɛrm/ (n)
fermium
  (chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

ferma przemysłowa /fˈɛrma pʃˌɛmɨswˈɔva/ (n)
factory farm
  kompleks produkcji zwierzęcej, jednostka produkcyjna wytwarzająca mleko, mięso oraz jaja w oparciu o intensywne metody chowu przemysłowego

fermata /fɛrˈmata/ (n)
fermata
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;

fermentacja /ˌfɛrmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
fermentation, digestion
  (biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;

fermentacyjny /fˌɛrmɛntatsˈɨjnɨ/ (adj)
fermentative, zymotic
  związany z fermentacją, dotyczący fermentacji, służący do fermentacji

fermentator /ˌfɛrmɛ̃nˈtatɔr/ (n)
fermentator
  szklany, metalowy lub wykonany z tworzywa sztucznego reaktor chemiczny, w którym zachodzi proces fermentacji

fermentować /ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
ferment
  ulegać procesowi fermentacji lub powodować fermentację

fermion /ˈfɛrmʲjɔ̃n/ (n)
fermion
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie;

ferraryjczyk /fˌɛrarˈɨjtʃɨk/ (n)
Ferrarese
  mieszkaniec Ferrary; osoba z tego miasta

ferraryjski /fˌɛrarˈɨjski/ (adj)
Ferrarese
  związany z Ferrarą, dotyczący Ferrary

ferrofluid /ˌfɛrːɔˈflu<sup>j</sup>it/ (n)
ferrofluid
  substancja magnetyczna w postaci płynu;

ferromagnetyk /ˌfɛrːɔ̃maɡˈnɛtɨk/ (n)
ferromagnet
  (fizyka, fizyczny) ciało, w którym może wystąpić spontaniczne namagnesowanie;

ferula /fɛrˈula/ (n)
ferula
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pastorał papieski zakończony krzyżem;

ferwor /fˈɛrvɔr/ (n)
fervor
  gorliwość, uniesienie

fes /fɛs/ (n)
F-flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk f obniżony o półton;

feses /ˈfɛsɛs/ (n)
F double flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk f obniżony o cały ton;

festiwal /fɛˈstʲival/ (n)
festival
  impreza artystyczna, często cykliczna, połączona z konkursem

festiwalowicz /fˌɛstʲivalˈɔvitʃ/ (n)
festivalgoer
  uczestnik danego festiwalu

feta /ˈfɛta/ (n)
feta
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj greckiego sera (zwykle owczego), o słonym smaku;

fetoskopia /ˌfɛtɔˈskɔpʲja/ (n)
fetoscopy
  (medycyna, medyczny) biopsja tkanek płodu;

fetyszystyczny /ˌfɛtɨʃɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
fetichistic, fetishistic
  związany z fetyszyzmem

fetyszyzm /fɛtˈɨʃɨzm/ (n)
fetishism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z pierwotnych form wierzeń religijnych polegająca na kulcie fetyszy, czyli posążków czy przedmiotów obdarzonych siłą nadprzyrodzoną

feudalizm /fɛwdˈalizm/ (n)
feudalism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;

feudalny /fɛwdˈalnɨ/ (adj)
feudal
  (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem

fez /fɛs/ (n)
fez
  orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;

fi /fʲi/ (n)
phi
  nazwa dwudziestej pierwszej litery alfabetu greckiego, φ;

fianchettować /fjˌanxɛttˈɔvatɕ/ (v)
fianchetto
  (szachy, pojęcie szachowe) wykonywać fianchetto

fiasko /ˈfʲjaskɔ/ (n)
fiasco
  nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś

fideizm /fʲiˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
fideism
  (filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) pogląd głoszący prymat wiary i objawienia nad poznaniem rozumowym;

fidel /ˈfʲidɛl/ (n)
vielle
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument smyczkowy z grupy chordofonów;

fiducjarny /ˌfʲiduˈʦ̑ʲjarnɨ/ (adj)
fiat
  (ekonomia, ekonomiczny) pozbawiony samodzielnej wartości, nie mający oparcia w dobrach materialnych
fiduciary
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) powierniczy

fidżyjski /fʲiˈʤ̑ɨjsʲci/ (adj)
Fijian
  odnoszący się do państwa Fidżi

fidżyjski /fʲiˈʤ̑ɨjsʲci/ (n)
Fijian
  język urzędowy Fidżi,

fifty-fifty /fˈiftɨfˈiftɨ/ (adv)
fifty-fifty
  (potocznie, potoczny) po równo na dwie osoby, po połowie, pół na pół

figa /ˈfʲiɡa/ (n)
fig
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc figi (1.1)

figi /fˈiɡʲi/ (n)
knickers
  damskie majtki bez nogawek;

figiel /ˈfʲiɟɛl/ (n)
trick
  coś zrobionego dla żartu, dla rozrywki

figowiec /fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑/ (n)
fig tree, fig
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi
fig, fig tree
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;

figowiec sykomora /fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ ˌsɨkɔ̃ˈmɔra/ (n)
fig-mulberry, sycamore fig, sycamore, sycomore
  (botanika, botaniczny) Ficus sycomorus L., gatunek drzew z rodziny morwowatych występujące w Egipcie, Palestynie, Syrii, Afryce subsaharyjskiej oraz wschodniej i uprawiane w basenie Morza Śródziemnego;

figura /fʲiˈɡura/ (n)
charge
  (heraldyka, heraldyczny) szeroko pojęte godła herbowe/mobilia
figure
  (sztuka) odwzorowana w rzeźbie lub malarstwie postać zwierzęcia lub człowieka

figura retoryczna /fʲiˈɡura ˌrɛtɔˈrɨʧ̑na/ (n)
resource of language, rhetorical device
  (językoznawstwo, językoznawczy) środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń;

figura szachowa /fiɡˈura ʃaxˈɔva/ (n)
chessman
  (szachy, pojęcie szachowe) każda bierka używana w grze w szachy, z wyjątkiem piona

figuracja /fˌiɡurˈatsja/ (n)
figuration
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybki przebieg pasażowy lub skalowy, wiążący się często z powtarzaniem łatwo identyfikowanej figury lub motywu;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wprowadzanie do kompozycji figuracji (1.1)

figuralny /fˌiɡurˈalnɨ/ (adj)
figural
  (sztuka) przedstawiający figury albo pojedynczą postać ludzką lub zwierzęcia

figurka /fʲiˈɡurka/ (n)
figurine
  mała figura, rzeźba

figurówka /ˌfʲiɡuˈrufka/ (n)
figure skate
  (potocznie, potoczny) łyżwa przeznaczona do jazdy figurowej

fikcja /fˈiktsja/ (n)
fiction
  coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania

fikcyjne małżeństwo /fiktsˈɨjnɛ mawʒˈɛɲstfɔ/ (n)
marriage of convenience, sham marriage
  małżeństwo zawierane w celu obejścia przepisów (na przykład) o legalizacji pobytu, wykorzystujące istniejące luki w prawie

fikcyjny /fʲikˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
fictional
  właściwy fikcji; wymyślony, zmyślony, wyimaginowany, istniejący tylko pozornie

fiku-miku /ˌfʲiku‿ˈmʲiku/ (idiom)
hocus-pocus
  wykrzyknik oznaczający czynność szybką i sprawnie wykonaną

filadelfijczyk /fˌiladɛlfˈijtʃɨk/ (n)
Philadelphian
  mieszkaniec Filadelfii; osoba z tego miasta

filadelfijski /fˌiladɛlfˈijski/ (adj)
Philadelphian
  (geografia, geograficzny) związany z Filadelfią, dotyczący Filadelfii (miasta w Stanach Zjednoczonych)

filamentacja /ˌfʲilãmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
germ tube
  u grzybów: przechodzeniu z formy drożdżakowatej przez formy kiełkujące z charakterystycznymi wypustkami nitkowatymi do nitkowatej pseudostrzępki;

filander /filˈandɛr/ (n)
hare-wallaby
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lagorchestes Gould, rodzaj ssaka z podrodziny kangurów występującego w Australii;

filantrop /filˈantrɔp/ (n)
philanthropist
  człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących

filantropia /fˌilantrˈɔpja/ (n)
philanthropy
  bezinteresowne świadczenie pomocy

filar /ˈfʲilar/ (n)
leg, pillar
  (górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu
pillar
  wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji;

filatelista /fˌilatɛlˈista/ (n)
philatelist
  kolekcjoner lub znawca znaczków pocztowych

filatelistyczny /fˌilatˌɛlistˈɨtʃnɨ/ (adj)
philatelic
  dotyczący filatelistyki, związany z filatelistyką

filatelistyka /ˌfʲilatɛˈlʲistɨka/ (n)
philately
  hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

filharmonia /ˌfʲilxarˈmɔ̃ɲja/ (n)
philharmonic orchestra, philharmonic society
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instytucja organizująca koncerty muzyki poważnej, posiadająca własny skład muzyków
concert hall
  (potocznie, potoczny) budynek, w którym odbywają się koncerty muzyki poważnej

filigran /fʲiˈlʲiɡrãn/ (n)
cift-isi, filigree, telkari
  technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę;

filipika /ˌfʲilʲiˈpʲika/ (n)
philippic
  stanowcze, gwałtowne, oponujące mówienie;

filipin /filˈipin/ (n)
Oratorian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Filipa Nereusza;

filipino /fˌilipˈinɔ/ (n)
Filipino
  (językoznawstwo, językoznawczy) główny dialekt języka tagalskiego

filister /filˈistɛr/ (n)
philistine
  (książkowy) człowiek o ciasnych ambicjach, gustach czy poglądach

filistyński /fˌilistˈɨɲski/ (adj)
Philistine
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Filistei lub Filistynów; pochodzący z Filistei

filiżanka /ˌfʲilʲiˈʒãnka/ (n)
cup
  niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)

film /fʲilm/ (n)
film, movie, motion picture, picture
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;
film
  (fotografia) światłoczuła taśma filmowa lub fotograficzna

film dokumentalny /fˈilm dˌɔkumɛntˈalnɨ/ (n)
documentary
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) dzieło filmowe utrzymane w gatunku (1.1)

film długometrażowy /fˈilm dwˌuɡɔmˌɛtraʒˈɔvɨ/ (n)
feature film
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film trwający ponad 55 minut

film grozy /fˈilm ɡrˈɔzɨ/ (n)
horror film, horror movie
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (zobacz) horror

film niemy /fˈilm ɲʲˈɛmɨ/ (n)
silent film, silent movie
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film bez ścieżki dźwiękowej;

filmować /fʲilˈmɔvaʨ̑/ (v)
film
  nagrywać coś kamerą filmową

filmowy /fʲilˈmɔvɨ/ (adj)
film, movie
  związany z filmem, dotyczący filmu

filogeneza /fˌilɔɡɛnˈɛza/ (n)
phylogenesis
  (biologia, biologiczny) droga rozwoju rodowego grup systematycznych organizmów;

filolog /fʲiˈlɔlɔk/ (n)
philologist
  specjalista w dziedzinie filologii

filologia /ˌfʲilɔˈlɔɟja/ (n)
philology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;

filologiczny /ˌfʲilɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
philological
  (przymiotnik) od filologia

filosemicki /fˌilɔsɛmˈitski/ (adj)
philo-Semitic
  charakteryzujący się filosemityzmem, związany z filosemitami

filosemityzm /fˌilɔsɛmˈitɨzm/ (n)
philo-Semitism, Judeophilia, philosemitism
  postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów i kultury żydowskiej

filozof /fʲiˈlɔzɔf/ (n)
philosopher
  (edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie filozofii

filozofia /ˌfʲilɔˈzɔfʲja/ (n)
philosophy
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

filozofia polityczna /fˌilɔzˈɔfja pˌɔlitˈɨtʃna/ (n)
political philosophy
  (filozofia, filozoficzny) dział filozofii praktycznej, który stanowi krytyczną refleksję nad życiem politycznym i państwem;

filozoficzny /ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
philosophical, philosophic
  związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii

filozofować /fˌilɔzɔfˈɔvatɕ/ (v)
philosophize, philosophise
  (filozofia, filozoficzny) uprawiać filozofię

filtr /fʲiltr̥/ (n)
filter
  (elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości
  (optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji
  błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych

filtrowanie /ˌfʲiltrɔˈvãɲɛ/ (n)
filtration
  proces przepuszczania czegoś przez filtr

filuterny /ˌfʲiluˈtɛrnɨ/ (adj)
light-hearted, playful
  żartobliwy i trochę prowokujący

finalista /ˌfʲĩnaˈlʲista/ (n)
finalist
  (książkowy) uczestnik finału w zawodach sportowych lub konkursie

finalizować /ˌfʲĩnalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
finalize
  doprowadzać coś do końca (finału)

finanse /finˈansɛ/ (n)
finances, funds, money
  (potocznie, potoczny) zasoby pieniężne
finance
  ogół spraw związanych z pieniędzmi, kosztami, płaceniem

finansować /fˌinansˈɔvatɕ/ (v)
finance, fund, be able to afford
  dostarczać finansów

finansowo /fˌinansˈɔvɔ/ (adv)
financially
  pod względem finansów, pieniędzy

finansowy /ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ/ (adj)
financial
  dotyczący finansów

finał /ˈfʲĩnaw/ (n)
finale
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia
final
  (sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek
final, end, ending
  koniec, zakończenie

finka /ˈfʲĩnka/ (n)
sheath knife
  (potocznie, potoczny) nóż fiński używany zwykle przez harcerzy i turystów;

finlandyzacja /ˌfʲĩnlãndɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
Finlandization
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;

finwal /fˈinval/ (n)
fin whale
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku płetwal zwyczajny, Balaenoptera physalus;

fiolet /fjˈɔlɛt/ (n)
violet
  kolor fioletowy;

fioletowy /ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
violet
  mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka itp.
purple
  mający nieobecny w tęczy kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: czerwonego i niebieskiego;

fiolka /ˈfʲjɔlka/ (n)
vial
  małe, szklane naczynie z zatyczką;

fiord /fʲjɔrt/ (n)
fjord, fiord
  (geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;
fjord horse
  (zoologia, zoologiczny) (jeździectwo, jeździecki) zimnokrwisty koń prymitywnej, norweskiej rasy

fiołek /ˈfʲjɔwɛk/ (n)
violet
  (botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

fiołek ogrodowy /fjˈɔwɛk ˌɔɡrɔdˈɔvɨ/ (n)
garden pansy
  (botanika, botaniczny) (systematyka) Viola wittrockiana Gams, gatunek rośliny z rodziny fiołkowatych, mieszaniec powstały w wyniku skrzyżowania trzech dzikich gatunków fiołka;

fiołek trójbarwny /ˈfʲjɔwɛk trujˈbarvnɨ/ (n)
Jack-jump-up-and-kiss-me, come-and-cuddle-me, heart's delight, heart's-ease, heartsease, love-in-idleness
  (botanika, botaniczny) pospolity w Polsce gatunek rośliny należący do rodziny fiołkowatych;

firanka /fʲiˈrãnka/ (n)
net curtain
  ozdobny, przezroczysty materiał wieszany w oknie

firet /ˈfʲirɛt/ (n)
em quad
  (termin typograficzny) kwadrat, którego bok ma długość odpowiadającą wielkości aktualnie użytego stopnia pisma;

firma /ˈfʲirma/ (n)
firm, company
  (potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo

firmament /fʲirˈmãmɛ̃nt/ (n)
firmament
  nieboskłon, sklepienie niebieskie, niebo

fis /fʲis/ (n)
F-sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk f podwyższony o półton;

fis-moll /ˈfʲis‿mɔl/ (n)
f-sharp minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku fis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

fisharmonia /fˌisxarmˈɔɲʲa/ (n)
pump organ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z grupy instrumentów dętych klawiszowych;

fisis /ˈfʲisʲis/ (n)
F double sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk f podwyższony o cały ton;

fiskalny /fiskˈalnɨ/ (adj)
fiscal
  dotyczący podatków, skarbu państwa albo dochodów państwa

fiskus /ˈfʲiskus/ (n)
tax service
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skarb państwa;

fiszbin /fˈiʒbʲin/ (n)
whalebone
  (zoologia, zoologiczny) substancja rogowa na podniebieniu wielorybów

fito- /ˈfʲitɔ/
phyto-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rośliną, roślinnością

fitochemia /fˌitɔxˈɛmja/ (n)
phytochemistry, plant chemistry
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział fizjologii roślin, nauka badająca roślinne związki organiczne i procesy chemiczne zachodzące w roślinach;

fitochemiczny /fˌitɔxɛmˈitʃnɨ/ (adj)
phytochemical
  dotyczący fitochemii, substancji roślinnych i procesów chemicznych zachodzacych w roślinach

fitoestrogen /fˌitɔɛstrˈɔɡɛn/ (n)
phytoestrogen
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu;

fitogeografia /ˌfʲitɔɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
phytogeography
  dział biogeografii i geobotaniki zajmujący się badaniem rozmieszczenia roślin na kuli ziemskiej;

fitohormon /ˌfʲitɔˈxɔrmɔ̃n/ (n)
plant hormone, phytohormone
  (biochemia, biochemiczny) hormon, związek chemiczny wytwarzany przez organizmy roślinne, wpływający na ich procesy fizjologiczne

fitopatologia /ˌfʲitɔpatɔˈlɔɟja/ (n)
phytopathology, plant pathology
  (botanika, botaniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział botaniki, nauka o chorobach roślin

fitopatologiczny /fˌitɔpˌatɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
phytopathological
  (botanika, botaniczny) związany z fitopatologią, dotyczący fitopatologii, chorób roślin

fitoplankton /ˌfʲitɔˈplãŋktɔ̃n/ (n)
phytoplankton
  (biologia, biologiczny) mikroskopijne organizmy roślinne oraz sinice, które biernie unoszą się w wodzie, nie posiadając zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie;

fitoskładnik /fˌitɔskwˈadɲik/ (n)
phytonutrient
  (biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) składnik odżywczy znajdujący się w owocach i warzywach

fitosterol /ˌfʲitɔˈstɛrɔl/ (n)
phytosterol, plant sterol
  (biochemia, biochemiczny) sterol pochodzenia roślinnego

fitotoksyczność /fˌitɔtɔksˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
phytotoxicity
  cecha tego, co jest toksyczne dla roślin

fizjolog /fʲiˈzʲjɔlɔk/ (n)
physiologist
  specjalista w dziedzinie fizjologii

fizjologia /fˌizjɔlˈɔɡja/ (n)
physiology, bionomy
  nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

fizjologiczny /fˌizjɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
physiologic, physiological
  dotyczący działu fizjologii
physiological, physiologic
  odnoszący się do naturalnych czynności organizmu

fizjoterapeuta /ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta/ (n)
physiotherapist
  (medycyna, medyczny) terapeuta, specjalista od fizjoterapii

fizycznie /fizˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
constitutionally, corporeally
  odnosząc się do ciała
physically
  odnosząc się do zjawisk fizyki
materially, tangibly
  w sposób dostępny zmysłom

fizyczność /fʲiˈzɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
physicality
  cecha tego, co jest związane z wyglądem zewnętrznym człowieka

fizyczny /fʲiˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
physical
  dostępny zmysłom

fizyk /ˈfʲizɨk/ (n)
physics teacher
  (potocznie, potoczny) nauczyciel fizyki
physicist
  naukowiec zajmujący się fizyką

fizyka /ˈfʲizɨka/ (n)
physics
  nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

fizylier /fizˈɨljɛr/ (n)
fusilier
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;

fiński /ˈfʲĩj̃sʲci/ (adj)
Finnish
  odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

fiński /ˈfʲĩj̃sʲci/ (n)
Finnish
  ugrofiński język używany przez Finów;

flacha /ˈflaxa/ (n)
carboy, flagon
  butelka dużych rozmiarów

flaga /ˈflaɡa/ (n)
flag
  (informatyka, informatyczny) specjalne, dodatkowe pole wyróżniające w rekordzie, pliku lub rejestrze
flag, colours
  płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

flak /flak/ (n)
tripe
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) część wołowego żołądka, produkt na zupę

flaki /ˈflaci/ (n)
tripe
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny;

flamandzki /flamˈantski/ (adj)
Flemish
  odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii

flamandzki /flamˈantski/ (n)
Flemish
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii

flamaster /flãˈmastɛr/ (n)
marker
  rodzaj pióra wypełnionego tuszem i mającego kawałek filcu zamiast stalówki

flambirowanie /ˌflãmbʲirɔˈvãɲɛ/ (n)
flambé
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób podawania potrawy, polegający na oblaniu mocnym alkoholem i podpaleniu

flaming /ˈflãmʲĩŋk/ (n)
flamingo
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu;

flanela /flãˈnɛla/ (n)
flannel
  (włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;

flanelowy /flˌanɛlˈɔvɨ/ (adj)
flannel
  wykonany z flaneli

flash mob /flˈaʃ mˈɔp/ (n)
flash mob
  jedna z form street artu polegająca na tym, że grupa ludzi spotyka się w umówionym miejscu i wykonuje pewną czynność;

flaszowiec miękkociernisty /flaˈʃɔvʲjɛʦ̑ ˌmʲjɛ̃ŋkːɔʨ̑ɛrʲˈɲistɨ/ (n)
soursop
  (botanika, botaniczny) gatunek małego drzewa pochodzącego z Ameryki Środkowej i Antyli;

flauta /ˈflawta/ (n)
calm
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) sytuacja na morzu, gdy brak wiatru;

flawonoid /ˌflavɔ̃ˈnɔ<sup>j</sup>it/ (n)
flavonoid
  organiczny związek chemiczny występujący w roślinach, spełniający funkcję barwnika, przeciwutleniacza i naturalnego insektycydu oraz fungicydu

flegmatyczny /ˌflɛɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
phlegmatic
  odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny

fleksja /ˈflɛksʲja/ (n)
inflection
  (gramatyka) odmiana wyrazów

fleksografia /ˌflɛksɔˈɡrafʲja/ (n)
flexography
  (poligrafia) technika druku wypukłego, w której forma drukowa wykonana jest z elastycznego tworzywa sztucznego;

flerow /flˈɛrɔf/ (n)
flerovium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fl i liczbie atomowej 114;

flesz /flˈɛʃ/ (n)
flash
  lampa błyskowa aparatu fotograficznego

flet /flɛt/ (n)
flute
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny;

flet poprzeczny /ˈflɛt pɔˈpʃɛʧ̑nɨ/ (n)
western concert flute
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;

fletnia Pana /ˈflɛtʲɲa ˈpãna/ (n)
panpipes, pan flute, pan pipe, panpipe, Pandean pipes, pan-pipes
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;

fleuta /flˈɛwta/ (n)
fluyt
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) holenderski, XVI-wieczny statek żaglowy;

flipper /ˈflʲipɛr/ (n)
flipper
  automat do gry z odbijająca się wewnątrz metalową kulką

flirt /flʲirt/ (n)
flirtation, flirt, hanky-panky
  krótkotrwała miłostka, zalotna rozmowa;

flirtować /flirtˈɔvatɕ/ (v)
flirt, coquet, dally
  uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

flisak /ˈflʲisak/ (n)
lighterman, rafter, raftsman
  (dawniej, dawny) fleisak, człowiek spławiający tratwami drewno i inne towary

flora /ˈflɔra/ (n)
flora
  (botanika, botaniczny) ogół organizmów roślinnych

flora bakteryjna /ˈflɔra ˌbaktɛˈrɨjna/ (n)
bacterial flora
  drobnoustroje występujące naturalnie w organizmie;

floren /flˈɔrɛn/ (n)
florin
  (numizmatyka, numizmatyczny) trzynastowieczna złota moneta florencka;

florencki /flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲci/ (adj)
Florentine
  związany z Florencją, dotyczący Florencji

florentczyk /flɔˈrɛ̃nṭʧ̑ɨk/ (n)
Florentine
  mieszkaniec Florencji, osoba wywodząca się z Florencji

florentynka /flˌɔrɛntˈɨŋka/ (n)
Florentine
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastka z bakaliami, specjalność kuchni regionu Florencji

floresy /flɔrˈɛsɨ/ (n)
squiggle
  zawiły deseń z zakrzywionych linii

floruit /ˈflɔru<sup>j</sup>it/ (preposition)
fl., flor., floruit
  (książkowy) określenie poprzedzające datę lub przedział dat dla wskazania, kiedy dana osoba bądź też organizacja czy szkoła była aktywna;

floréal /flɔrˈɛal/ (n)
Floréal
  nazwa ósmego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

flot /flˈɔt/ (n)
prize ribbon
  (jeździectwo, jeździecki) kokarda z rozetką, którą dekoruje się zwycięskiego wierzchowca;

flota /ˈflɔta/ (n)
fleet
  zbiór jednostek pływających;
  zbiór pojazdów, np. samochodów, ciężarówek, samolotów

flukonazol /flˌukɔnˈazɔl/ (n)
fluconazole
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwgrzybiczy;

fluktuacja /ˌfluktuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
fluctuation
  zmienność, płynność, niestałość, falowanie, zmienność nasilenia, odstępstwo od średniej statystycznej lub od normy;

fluoksetyna /ˌflu<sup>w</sup>ɔksɛˈtɨ̃na/ (n)
fluoxetine
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja czynna leków tymoleptycznych — stosowanych głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych i obsesyjno-kompulsyjnych;

fluor /ˈflu<sup>w</sup>ɔr/ (n)
fluorine
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

fluorescencja /flˌuɔrɛstsˈɛntsja/ (n)
fluorescence
  (fizyka, fizyczny) samorzutne świecenie niektórych substancji pod wpływwem różnych czynników (jak np. światło, promienie katodowe, promieniowanie nadfioletowe, promienie rentgenowskie) trwające dopóty, dopóki działają te czynniki

fluoryt /fluˈɔrɨt/ (n)
fluor, fluorite
  (mineralogia, mineralogiczny) różnobarwny minerał z gromady halogenków, zawierający fluorek wapnia;

fluwialny /fluˈvʲjalnɨ/ (adj)
fluvial
  (geologia, geologiczny) związany z rzeką i jej działalnością

flądra /ˈflɔ̃ndra/ (n)
flounder
  (ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba;

fobia /ˈfɔbʲja/ (n)
phobia
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

foch /fɔx/ (n)
sulk, sulks
  (potocznie, potoczny) dąs

fok /fɔk/ (n)
fore-mast, foremast, foremost mast
  (potocznie, potoczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) fokmaszt
jib
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jeden z żagli pierwszego masztu;

foka /ˈfɔka/ (n)
seal
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny;

fokmaszt /fˈɔkmaʃt/ (n)
fore-mast, foremast
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pierwszy maszt od strony dziobu jednostek pływających, które posiadają co najmniej dwa maszty;

fokstrot /ˈfɔkstrɔt/ (n)
foxtrot
  (choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski w rytmie 4/4 (cztery czwarte);

folacyna /ˌfɔlaˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
folacin
  (zobacz) kwas foliowy

folder /ˈfɔldɛr/ (n)
folder
  (informatyka, informatyczny) (zobacz) katalog

folia /ˈfɔlʲja/ (n)
foil
  cienkie tworzywo w arkuszach lub rolkach;

folia bąbelkowa /fˈɔlja bˌɔmbɛlkˈɔva/ (n)
bubble wrap
  folia z tworzywa sztucznego z bąbelkami powietrza stosowana do opakowywania kruchych przedmiotów;

folio /ˈfɔlʲjɔ/ (n)
folio
  arkusz papieru jednokrotnie złożony, który tworzy dwie karty i cztery stronice;

folk /fɔlk/ (n)
folk, folk music
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej;

folklor /ˈfɔlklɔr/ (n)
folklore, folk
  (etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.

folklorysta /fˌɔlklɔrˈɨsta/ (n)
folklorist
  (etnografia, etnograficzny) osoba specjalizująca się w folklorystyce, badacz folkloru

folklorystka /fˌɔlklɔrˈɨstka/ (n)
folklorist
  (etnografia, etnograficzny) kobieta specjalizująca się w folklorystyce, badaczka folkloru

folklorystyczny /fˌɔlklɔrɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
folkloristic
  odnoszący się do folkloru lub folklorystyki, związany z folklorem lub folklorystyką

folklorystyka /fˌɔlklɔrˈɨstɨkˌa/ (n)
folklore studie, folkloristics
  (etnografia, etnograficzny) (sztuka) nauka badająca folklor;

folkloryzm /fɔlklˈɔrɨzm/ (n)
folklorism
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązywanie w sztuce i literaturze do elementów folklorystycznych;

folkowy /fɔlkˈɔvɨ/ (adj)
folk
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z folkiem, dotyczący folku

folwark /ˈfɔlvark/ (n)
folwark, grange
  (dawniej, dawny) duże, samodzielne gospodarstwo rolne wraz z kompleksem budynków gospodarczych i mieszkalnych, a należące do dworu lub do właściciela ziemskiego;

fon /fɔ̃n/ (n)
phon
  (fizyka, fizyczny) jednostka poziomu głośności

fondue /fɔ̃dˈi/ (n)
fondue
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;

fonem /ˈfɔ̃nɛ̃m/ (n)
phoneme
  (językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

fonetyczny /fˌɔnɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
phonetic
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

fonetyk /fɔ̃ˈnɛtɨk/ (n)
phonetician
  językoznawca zajmujący się fonetyką

fonetyka /fɔ̃ˈnɛtɨka/ (n)
phonetics
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

fonia /fˈɔɲʲa/ (n)
sound
  (akustyka, akustyczny) reprodukowany dźwięk docierający do ucha słuchającego przy odtwarzaniu nagrania, projekcji filmu itp. w postaci fali akustycznej
  (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) (telewizja, telewizyjny) sygnał dźwiękowy przesyłany z nadajnika do odbiornika radiowego, telewizyjnego itp., za pomocą fali elektromagnetycznej

foniatria /fɔ̃ˈɲatrʲja/ (n)
phoniatrics, phoniatry
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);

fonografia /fˌɔnɔɡrˈafja/ (n)
phonography
  zapisywanie dźwięków na nośnikach danych np. płytach kompaktowych albo kasetach mangetofonowych

fonograficzny /fˌɔnɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
phonographic
  (technologia, technika, techniczny) związany z fonografem, dotyczący fonografu

fonologiczny /fˌɔnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
phonological
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonologią, dotyczący fonologii

fonometr /fɔ̃ˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
phonometer
  (akustyka, akustyczny) przyrząd do mierzenia natężenia dźwięku

fontanna /fɔ̃nˈtãnːa/ (n)
fountain
  dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

fordewind /fɔrdˈɛvint/ (n)
running, running downwind
  (marynarka) nazwa jednego z wiatrów pozornych

foremka /fɔˈrɛ̃mka/ (n)
mold
  odpowiednio ukształtowany przedmiot do nadawania kształtu ciastu, glinie itp.
  zabawka do robienia babek z piasku

foremny /fɔˈrɛ̃mnɨ/ (adj)
regular
  (geometria) dla wielokątów: taki, którego wszystkie kąty wewnętrzne są równe, a boki równej długości;
  (geometria) dla wielościanów: ograniczony jednakowymi wielokątami foremnymi (1.1), którego wszystkie kąty dwuścienne są równe;
shapely, regular, well-proportioned
  (książkowy) o prawidłowym, regularnym kształcie; kształtny, zgrabny

forint /ˈfɔrʲĩnt/ (n)
forint
  (jednostka monetarna) oficjalna waluta Węgier;

forma /ˈfɔrma/ (n)
baking pan
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) naczynie do pieczenia ciast
form
  sposób robienia (mówienia, wyrażania) czegoś
shape
  zewnętrzny kształt
  kondycja fizyczna osoby

formacja /fɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
formation
  (geologia, geologiczny) jednostka podstawowa w litostratygrafii
  (wojskowość, wojskowy) samodzielny oddział wojskowy
faction, party
  grupa ludzi, których łączą określone poglądy

formacyjny /fˌɔrmatsˈɨjnɨ/ (adj)
formative
  dotyczący formacji, związany z formacją

formalista /ˌfɔrmaˈlʲista/ (n)
formalist
  człowiek zbytnio przywiązujący wagę do formalności, zewnętrznych form działania

formalizacja /fˌɔrmalizˈatsja/ (n)
formalization
  procedura, której celem jest przedstawienie danej teorii lub systemu w sformalizowanej postaci

formalizm /fɔrmˈalizm/ (n)
formalism
  ścisłe trzymanie się litery przepisów w danym działaniu

formalnie /fɔrmˈalɲʲɛ/ (adv)
in form, structurally
  uwzględniając formę
formally, de jure, in due form, officially, regularly
  zgodnie z przepisami

formalność /fɔrˈmalnɔɕʨ̑/ (n)
formality
  czynność konieczna, ale nieistotna albo bardzo prosta
  czynność wykonywana według przepisów, urzędowo

formalny /fɔrˈmalnɨ/ (adj)
formal
  zgodny z pewnymi normami i przepisami, wymagany do utrzymania porządku
  dotyczący formy

format /ˈfɔrmat/ (n)
format
  (informatyka, informatyczny) rodzaj pliku związany z odpowiednim sposobem zapisu i odczytu
  rozmiar arkusza papieru, książki itp.

formator /fɔrmˈatɔr/ (n)
formateur
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityk wybrany przez głowę państwa do sformowania rządu koalicyjnego, po wyborach parlamentarnych lub upadku poprzedniego gabinetu;

formatować /ˌfɔrmaˈtɔvaʨ̑/ (v)
format
  (drukarstwo, drukarski) (poligrafia) (informatyka, informatyczny) nadawać czemuś jakiś format, kształt

formikarium /fˌɔrmikˈarjum/ (n)
formicarium
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) sztuczne mrowisko;

formoterol /ˌfɔrmɔˈtɛrɔl/ (n)
eformoterol, formoterol
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwastmatyczny;

formularz /fɔrˈmulaʃ/ (n)
form
  blankiet jakiegoś dokumentu do wypełnienia
  (informatyka, informatyczny) fragment strony WWW przeznaczony do wypełniania przez użytkownika danymi lub tekstem

formułować /fˌɔrmuwˈɔvatɕ/ (v)
formulate, lay down
  określać coś jasno i treściwie, ujmować w ścisłe wyrażenie
express
  wyrażać opinię, życzenia słowami

fornir /ˈfɔrʲɲir/ (n)
wood veneer
  cienkie płaty drewna uzyskiwane przez skrawanie;

fornirować /fˌɔrɲirˈɔvatɕ/ (v)
veneer
  (technologia, technika, techniczny) okładać wyroby stolarskie fornirem

forsa /ˈfɔrsa/ (n)
dough, cheese, paper
  (potocznie, potoczny) pieniądze

forsteryt /fɔrstˈɛrɨt/ (n)
forsterite
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

forsycja /fɔrsˈɨtsja/ (n)
forsythia
  (botanika, botaniczny) Forsythia Vahl, kwitnący wiosną krzew ozdobny o żółtych kwiatach;

fort /fɔrt/ (n)
fort
  (wojskowość, wojskowy) budowla obronna

forteca /fɔrˈtɛʦ̑a/ (n)
fortress
  (architektura, architektoniczny) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;

fortel /ˈfɔrtɛl/ (n)
ruse, trick
  sprytne oszustwo, podstęp

fortepian /fɔrˈtɛpʲjãn/ (n)
piano, grand piano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;

fortopsel /fɔrtˈɔpsɛl/ (n)
fore gaff topsail
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) topsel na fokmaszcie

fortuna /fɔrˈtũna/ (n)
fortune, luck
  los, szczególnie ten dobry
fortune
  wielkie bogactwo

forum /ˈfɔrũm/ (n)
forum
  miejsce spotkań, publicznych wystąpień, dyskusji
  spotkanie poświęcone dyskusji na dany temat

fory /fˈɔrɨ/ (n)
handicap
  dobrowolne ograniczenie własnej przewagi nad przeciwnikiem, np. by skłonić go do rywalizacji

fosa /ˈfɔsa/ (n)
moat
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;

fosfodiesteraza /ˌfɔsfɔdʲjɛstɛˈraza/ (n)
phosphodiesterase
  (biochemia, biochemiczny) enzym rozkładający diestry fosforowe

fosfolipid /fˌɔsfɔlˈipit/ (n)
phospholipid
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny stanowiący istotny składnik budowy błony komórkowej;

fosfor /ˈfɔsfɔr/ (n)
phosphorus
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

fosforan /fɔsfˈɔran/ (n)
phosphate
  (chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego;

fosforescencja /ˌfɔsfɔrɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
phosphorescence
  (fizyka, fizyczny) świecenie ciał wywołane uprzednim naświetlaniem i trwające po jego ustaniu;

fosforoskop /ˌfɔsfɔˈrɔskɔp/ (n)
phosphoroscope
  (fizyka, fizyczny) przyrząd do mierzenia zmian natężenia fosforescencji

fosforowy /fˌɔsfɔrˈɔvɨ/ (adj)
phosphoric, phosphorous
  (chemia, chemiczny) dotyczący fosforu; zawierający fosfor

fosgen /ˈfɔzɡɛ̃n/ (n)
phosgene, CG, carbon dichloride oxide, carbon oxychloride, carbonyl dichloride, chloroformyl chloride
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek organiczny z grupy chlorków kwasowych, bezbarwny gaz o zapachu świeżo skoszonej trawy lub zgniłych owoców, stosowany jako bojowy środek trujący z grupy duszących w czasie I wojny światowej;

fotel /ˈfɔtɛl/ (n)
armchair
  rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

fotogeniczny /fˌɔtɔɡɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
photogenic
  korzystnie wyglądający na zdjęciach

fotograf /fɔˈtɔɡraf/ (n)
photographer
  osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

fotografia /ˌfɔtɔˈɡrafʲja/ (n)
photo, photograph, picture, still image
  nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym
photography
  sztuka wykonywania fotografii (1.1);

fotograficzny /ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
photographic
  związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć

fotografować /ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑/ (v)
photograph
  robić zdjęcie, robić fotografię

fotogrametryczny /ˌfɔtɔɡrãmɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
photogrammetric
  związany z fotogrametrią

fotokopia /ˌfɔtɔˈkɔpʲja/ (n)
photocopy, xerox, xerox copy
  (biurowość, biurowy) kopia dokumentu, druku, rękopisu itp. uzyskana techniką fotograficzną

fotoluminescencja /ˌfɔtɔlũmʲĩnɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
photoluminescence
  (fizyka, fizyczny) emisja fal elektromagnetycznych przez ciało w wyniku pochłonięcia fotonu;

fotometr /fɔtˈɔmɛtr/ (n)
photometer
  przyrząd służący do pomiaru natężenia oświetlenia i innych parametrów światła;

fotomontaż /ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ/ (n)
photomontage
  (fotografia) obraz fotograficzny powstały przez manipulację lub skomponowanie kilku obrazów;

foton /ˈfɔtɔ̃n/ (n)
photon
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

fotopowielacz /ˌfɔtɔpɔˈvʲjɛlaʧ̑/ (n)
photomultiplier
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie przetwarzające sygnał świetlny na elektryczny oraz wzmacniające ten sygnał;

fotorealizm /fˌɔtɔrɛˈalizm/ (n)
photo-realism, photorealism
  (sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;

fotosynteza /fˌɔtɔsɨntˈɛza/ (n)
photosynthesis
  (biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;

fotoszopować /fˌɔtɔʃɔpˈɔvatɕ/ (v)
photoshop
  (potocznie, potoczny) (fotografia) (informatyka, informatyczny) korygować zdjęcie w programie graficznym, żeby wyglądało korzystniej

fototranzystor /ˌfɔtɔtrãw̃ˈzɨstɔr/ (n)
phototransistor
  (elektronika, elektroniczny) element optoelektroniczny złożony z trzech warstw półprzewodnika o kolejno zmieniających się typach przewodnictwa;

fototropizm /ˌfɔtɔˈtrɔpʲism̥/ (n)
phototropism
  (botanika, botaniczny) zwrócenie się rośliny w kierunku źródła światła lub w przeciwną stronę;

fotowoltaiczny /ˌfɔtɔvɔltaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ/ (adj)
photovoltaic
  (przymiotnik) związany z przetwarzaniem światła słonecznego na energię elektryczną

fotowoltaika /ˌfɔtɔvɔltaˈ<sup>j</sup>ika/ (n)
photovoltaics
  (technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dziedzina nauki i techniki zajmująca się przetwarzaniem światła energii słonecznego na energię elektryczną;

fowistyczny /fˌɔvistˈɨtʃnɨ/ (adj)
fauvist, fauvistic
  (sztuka) związany z fowizmem

fowizm /fˈɔvizm/ (n)
fauvism
  (sztuka) kierunek w malarstwie francuskim początku XX wieku o bardzo żywej kolorystyce dzieł

foyer /fˌuajˈɛ/ (n)
foyer
  (książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;

frachtowiec /fraxtˈɔvʲɛts/ (n)
freighter
  (marynarka) statek handlowy przewożący towary drogą morską np. masowiec, kontenerowiec, drobnicowiec.

fragment /ˈfraɡmɛ̃nt/ (n)
fragment
  wyodrębniona część czegoś

fragmentacja /ˌfraɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
fragmentation
  podział na części, wydzielenie fragmentów

fragować /fraˈɡɔvaʨ̑/ (v)
frag
  (slangowo) (neologizm) graczy komputerowych: wyeliminować przeciwnika z gry (zwłaszcza tymczasowo);

frajda /ˈfrajda/ (n)
delight
  (potocznie, potoczny) radość, uciecha z czegoś

frajer /ˈfrajɛr/ (n)
sucker, asshole, bozo, dick-head, jerk, shithead
  (potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane

frak /frak/ (n)
tailcoat, dress coat, tail coat, white tie
  część męskiego stroju wieczorowego, rodzaj marynarki o połach obciętych z przodu i wydłużonych z tyłu;

frakcja /ˈfrakʦ̑ʲja/ (n)
cut, fraction
  (chemia, chemiczny) wyodrębniona część składowa mieszaniny substancji o określonych właściwościach
fraction
  (poligrafia) czcionki mniejsze od pisma podstawowego, umieszczane powyżej albo poniżej linii pisma
  (statystyka, statystyczny) stosunek liczby obserwacji mających pewną właściwość do liczebności całej próby statystycznej;
  (technologia, technika, techniczny) część partii kruszywa o jednakowych wymiarach ziaren
faction, fraction, group
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa partyjna, klub w parlamencie, który prezentuje odrębny program

frakcyjny /fraktsˈɨjnɨ/ (adj)
factional
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z frakcją, dotyczący frakcji; przynależący do frakcji

fraktal /ˈfraktal/ (n)
fractal
  (matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;

franchising /françˈisiŋk/ (n)
franchising
  (ekonomia, ekonomiczny) (zobacz) franczyza

franciszkanin /frˌaɲtɕiʃkˈaɲin/ (n)
Franciscan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu;

franciszkański /frãɲˈʨ̑iʃkaɨ̃j̃sʲci/ (adj)
Franciscan
  związany z franciszkanami lub franciszkankami, dotyczący franciszkanów lub franciszkanek

franciszkański /frãɲˈʨ̑iʃkaɨ̃j̃sʲci/ (possessiveAdjective)
Franciscan
  należący do franciszkanów lub franciszkanek, będący ich własnością

francuska choroba /frãnˈʦ̑uska xɔˈrɔba/ (n)
French disease
  (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) kiła

francuski /frãnˈʦ̑usʲci/ (adj)
French
  odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

francuski /frãnˈʦ̑usʲci/ (n)
French
  język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

francuski pocałunek /frãnˈʦ̑usʲci ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (n)
French kiss, soul kiss
  namiętny, erotyczny pocałunek, podczas którego języki obojga partnerów dotykają się i wchodzą w kontakt z wnętrzem ich ust;

francuskojęzyczny /frãnˈʦ̑uskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
Francophone, French-speaking
  posługujący się językiem francuskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim
French-language, Francophone
  spisany, stworzony w języku francuskim

franczyza /frantʃˈɨza/ (n)
franchising
  (ekonomia, ekonomiczny) rodzaj współpracy gospodarczej pomiędzy samodzielnymi podmiotami, w ramach której franczyzobiorca prowadzi swoje przedsiębiorstwo pod marką i według koncepcji franczyzodawcy;

frank /frãŋk/ (n)
franc
  (jednostka monetarna) pieniądz niektórych krajów europejskich i afrykańskich

frankfurterka /ˌfrãŋkfurˈtɛrka/ (n)
frank, frankfurter
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienka, parzona kiełbaska z mielonego mięsa, podawana najczęściej na gorąco;

frankijski /frãŋʲˈcijsʲci/ (adj)
Frankish
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) - średniow. właściwy Frankom, związany z Frankami (germańskim plemieniem)

franko-prowansalski /frˈaŋkɔprˌɔvansˈalski/ (n)
Franco-Provençal, Arpitan
  (językoznawstwo, językoznawczy) język franko-prowansalski;

frankofil /frãŋˈkɔfʲil/ (n)
Francophil, Francophile
  miłośnik kultury francuskiej, zwolennik Francji, Francuzów

frankofilia /ˌfrãŋkɔˈfʲilʲja/ (n)
Francophilia
  umiłowanie wszystkiego, co francuskie; sympatia do Francuzów lub ich kultury

frankofilski /ˌfrãŋkɔˈfʲilsʲci/ (adj)
Francophile
  związany z frankofilią, charakterystyczny dla frankofila

frankofobia /ˌfrãŋkɔˈfɔbʲja/ (n)
Francophobia
  niechęć do wszystkiego, co francuskie; niechęć do Francuzów lub ich kultury

frankofoński /frˌaŋkɔfˈɔɲski/ (adj)
francophone
  związany z frankofonami, dotyczący społeczności francuskojęzycznej

frankownica /ˌfrãŋkɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
postage meter
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie masowo przygotowujące listy do wysyłki przez drukowanie na nich opłaty pocztowej oraz danych adresowych i loga nadawcy;

frans /frãw̃s/ (n)
francium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

fraszka /frˈaʃka/ (n)
epigram
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki żartobliwy wierszyk;
trifle
  (potocznie, potoczny) błahostka

fraternizacja /ˌfratɛrʲɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
fraternisation fraternization
  bratanie się, zaprzyjaźnianie się, zwłaszcza niestosowne i niewłaściwe ze względu na osoby lub okoliczności

fraza /frˈaza/ (n)
expression, locution, phrase
  (językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch lub więcej wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną;
phrase
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja dwóch lub więcej motywów muzycznych, stanowiących całość w obrębie utworu

frazeologia /frˌazɛɔlˈɔɡja/ (n)
phraseology
  (językoznawstwo, językoznawczy) zasób wyrażeń;

frazeologiczny /frˌazɛˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
phraseological
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z frazeologią, dotyczący frazeologii

freeride /frˌɛɛrˈidɛ/ (n)
freeride
  (sport, sportowy) nieformalna dyscyplina sportów ekstremalnych;

fregata /frɛˈɡata/ (n)
frigatebird
  (ornitologia, ornitologiczny) szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych;
frigate, full rigged ship, fully rigged ship
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;

fregata białobrzucha /frɛˈɡata ˌbʲjawɔˈbʒuxa/ (n)
Christmas Island Frigatebird
  (ornitologia, ornitologiczny) Fregata andrewsi ptak z rodziny fregatowatych

fregata mała /frɛˈɡata ˈmawa/ (n)
Lesser Frigatebird
  (ornitologia, ornitologiczny) Fregata ariel; ptak z rodziny fregatowatych

fregata orla /frɛˈɡata ˈɔrla/ (n)
Ascension Frigatebird
  (ornitologia, ornitologiczny) Fregata aquila, gatunek ptaka z rodziny fregat;

fregata wielka /frɛˈɡata ˈvʲjɛlka/ (n)
Magnificent Frigatebird
  (ornitologia, ornitologiczny) Fregata magnificens; ptak z rodziny fregatowatych;

fregata średnia /frɛˈɡata ˈɕrɛdʲɲa/ (n)
Great Frigatebird
  (ornitologia, ornitologiczny) Fregata minor ptak z rodziny fregatowatych

frekwencja /frɛˈkfɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
attendance
  częstotliwość dziania się czegoś
  liczba osób biorących udział w jakimś zdarzeniu / znajdujących się w jakimś miejscu

frenologiczny /frˌɛnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
phrenological
  (medycyna, medyczny) związany z frenologią, dotyczący frenologii

fresk /frɛsk/ (n)
fresco
  (sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk;
  (sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką (1.1)

fretka /ˈfrɛtka/ (n)
ferret
  (zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;

frez /frɛs/ (n)
mill
  narzędzie skrawające do obróbki powierzchni

frezarka /frɛˈzarka/ (n)
milling machine, miller, router
  (technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu;

frezja /ˈfrɛzʲja/ (n)
freesia
  (botanika, botaniczny) Freesia, rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty;

friends with benefits /frjˈɛndz vˈiz bɛnˈɛfits/ (n)
friendship with benefits
  relacja dwojga przyjaciół, którzy utrzymują ze sobą regularne kontakty seksualne

frimaire /frimˈɛrɛ/ (n)
Frimaire
  nazwa trzeciego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

frisbee /frizbˈɛɛ/ (n)
frisbee
  dysk do gry w frisbee (1.1)
  gra, w której grający rzucają między sobą nawzajem lekkim plastikowym dyskiem

friulski /ˈfrʲjulsʲci/ (adj)
friulian
  charakterystyczny dla regionu Friuli-Wenecja Julijska, związany lub wywodzący się z regionu Friuli-Wenecja Julijska

front /frɔ̃nt/ (n)
weather front
  (meteorologia, meteorologiczny) strefa między dwiema masami powietrza;
battlefront, front
  (wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych;

frontalnie /frɔntˈalɲʲɛ/ (adv)
frontally
  w sposób frontalny

frontalny /frɔntˈalnɨ/ (adj)
frontal
  czołowy, przedni

fronton /frˈɔntɔn/ (n)
pediment
  (architektura, architektoniczny) trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;

froterować /ˌfrɔtɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
polish
  polerować zapastowaną podłogę froterką lub miękką tkaniną

fructidor /frutstʲˈidɔr/ (n)
Fructidor
  nazwa dwunastego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

fruczak gołąbek /ˈfruʧ̑aɡ ːɔˈwɔ̃mbɛk/ (n)
Hummingbird Hawk-moth, Hummingmoth
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Macroglossum stellatarum, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;

frug /fruk/ (n)
frug
  rockandrollowy taniec towarzyski, w którym różne części ciała poruszają się rytmicznie z wyjątkiem stóp spoczywających nieruchomo

fruktoza /fruktˈɔza/ (n)
fructose
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;

frustracja /frustrˈatsja/ (n)
frustration
  (psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

frustrat /frˈustrat/ (n)
frustrated person, loser
  mężczyzna, który przejawia frustrację

frustrować /frustrˈɔvatɕ/ (v)
frustrate
  wywoływać frustrację u kogoś

frutarianin /frˌutarjˈaɲin/ (n)
fruitarian
  osoba stosująca frutarianizm, odżywiająca się tylko owocami

frutarianizm /frˌutarjˈaɲizm/ (n)
fruitarianism
  sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;

frutariański /frˌutarjˈaɲski/ (adj)
fruitarian
  dotyczący frutarian i frutarianizmu

fruwać /frˈuvatɕ/ (v)
flitter, fly
  poruszać się w powietrzu za pomocą skrzydeł

fryc /frɨʦ̑/ (n)
Fritz
  (pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie) (obraźliwie) Niemiec

frygijka /frɨɡʲˈijka/ (n)
Phrygian cap
  wełniane lub filcowe nakrycie głowy w kształcie stożka, symbol narodowy Francji;

frygijski /frɨɡʲˈijski/ (adj)
Phrygian
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii

frygijski /frɨɡʲˈijski/ (n)
Phrygian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język frygijski;

frykas /frˈɨkas/ (n)
fricassee, fricassée
  (dawniej, dawny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) francuska potrawka z pokrojonych mięs
titbit, tidbit
  coś smacznego, wykwintna potrawa

frytka /ˈfrɨtka/ (n)
chip, fry
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;

frytkarnia /frɨtkˈarɲʲa/ (n)
chip shop, friterie
  punkt gastronomiczny sprzedający frytki

frywolitka /ˌfrɨvɔˈlʲitka/ (n)
tatting lace
  rodzaj koronki lub koronkowej serwetki wykonanej z delikatnej nici za pomocą specjalnych czółenek lub igły i szydełka, mającej wzór z kółek, łuków, gwiazdek itp.;

frywolność /frɨvˈɔlnɔɕtɕ/ (n)
frivolity
  cecha tego, kto frywolny; cecha tego, co frywolne

fryzjer /ˈfrɨzʲjɛr/ (n)
hairdresser, barber
  osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

fryzjernia /frɨzjˈɛrɲʲa/ (n)
barber's
  (rzadki, rzadko używany) zakład fryzjerski

fryzura /frɨˈzura/ (n)
hairstyle, haircut
  (fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

fryzyjski /frɨzˈɨjski/ (adj)
Frisian
  dotyczący Fryzji albo Fryzów (Fryzyjczyków)

fryzyjski /frɨzˈɨjski/ (n)
Frisian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język zachodniogermański, którym posługują się Fryzowie

frędzel /ˈfrɛ̃nʣ̑ɛl/ (n)
tassel
  (krawiectwo) zwisający fragment materiału przymocowany do tkaniny

fuga /ˈfuɡa/ (n)
joint
  (budownictwo) spoina w murze pomiędzy cegłami lub między płytkami ceramicznymi ułożonymi na ścianie lub podłodze
fugue
  rodzaj formy muzycznej;

fugas /ˈfuɡas/ (n)
IED, fougasse
  (wojskowość, wojskowy) improwizowany ładunek wybuchowy, prowizoryczna mina lądowa;

fuj /fˈuj/ (interjection)
ugh, pah, yuk yuck
  (potocznie, potoczny) wyrażanie obrzydzenia

fuksja /ˈfuksʲja/ (n)
fuchsia
  (botanika, botaniczny) Fuchsia L., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych;
  fioletowo-czerwony kolor

ful /ful/ (n)
fula
  język regionu Afryki Zachodniej używany przez ludy Fula;

fular /fˈular/ (n)
foulard
  (krawiectwo) apaszka, lekka jedwabna chustka z tkaniny (1.1)
  (włókiennictwo) rodzaj cienkiej tkaniny jedwabnej

fundacja /fũnˈdaʦ̑ʲja/ (n)
foundation
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;

fundament /fũnˈdãmɛ̃nt/ (n)
foundation
  (budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;

fundamentalista /ˌfũndãmɛ̃ntaˈlʲista/ (n)
fundamentalist
  człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki

fundamentalistyczny /ˌfũndãmɛ̃ntalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
fundamentalist
  dotyczący fundamentalizmu lub fundamentalisty

fundamentalizm /fˌundamɛntˈalizm/ (n)
fundamentalism
  pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

fundamentalny /ˌfũndãmɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
fundamental, basic
  podstawowy, stanowiący podstawę, elementarny, zasadniczy

fundator /fũnˈdatɔr/ (n)
founder, initiator
  ktoś, kto coś ufundował lub dał czemuś początek;

fundatorka /fˌundatˈɔrka/ (n)
foundress
  kobieta, która coś ufundowała lub dała czemuś początek

fundować /fundˈɔvatɕ/ (v)
fund
  zakładać i opłacać instytucje

fundusz /ˈfũnduʃ/ (n)
fund
  (ekonomia, ekonomiczny) wyodrębniony zasób finansowy przeznaczony na określone cele

funikular /fˌuɲikˈular/ (n)
funicular
  kolej szynowa, a zarazem kolej linowa, w której ruch pojazdu wywołany jest liną napędową, i o stale przymocowanym do niej wagonem

funkcja /ˈfũŋkʦ̑ʲja/ (n)
feature
  (informatyka, informatyczny) możliwość oferowana przez program, cecha użytkowa
function
  (matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;
  przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;
  (informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;

funkcja cyklometryczna /fˈuŋktsja tsˌɨklɔmɛtrˈɨtʃna/ (n)
inverse trigonometric function
  (matematyka, matematyczny) funkcja odwrotna do jednej z funkcji trygonometrycznych ograniczonej do pewnego przedziału;

funkcja stanu /ˈfũŋkʦ̑ʲja ˈstãnu/ (n)
state function
  (fizyka, fizyczny) funkcja zależna wyłącznie od stanu układu

funkcja wymierna /ˈfũŋkʦ̑ʲja vɨ̃ˈmʲjɛrna/ (n)
rational function
  (matematyka, matematyczny) iloraz dwóch wielomianów;

funkcja wzajemnie jednoznaczna /fˈuŋktsja vzajˈɛmɲʲɛ jˌɛdnɔznˈatʃna/ (n)
bijection
  (matematyka, matematyczny) funkcja w której każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny;

funkcjolekt /fuŋktsjˈɔlɛkt/ (n)
functiolect
  (językoznawstwo, językoznawczy) odmiana językowa wydzielona ze względu na funkcję, jaką spełnia w procesie porozumiewania się między ludźmi

funkcjonalność /ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
functionality, usability
  cecha tego, co jest funkcjonalne
feature, functionality
  funkcja, cecha użytkowa programu lub urządzenia

funkcjonalny /fˌuŋktsjɔnˈalnɨ/ (adj)
functional
  związany z funkcjonowaniem

funkcjonariusz /ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/ (n)
functionary, officer
  (administracja) pracownik służb państwowych, zwykle mundurowych np. policji lub służby więziennej;

funkcjonować /ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
function
  działać, wykonywać czynności w sposób właściwy

funt /fũnt/ (n)
pound
  (jednostka monetarna) waluta niektórych państw
  anglosaska, pozaukładowa jednostka masy równa 0,453 592 37 kg;

furia /ˈfurʲja/ (n)
fury
  złość, wściekłość, gniew

furman /ˈfurmãn/ (n)
carter, driver, wagoner
  człowiek powożący zaprzęgiem konnym, zwykle furmanką

furora /furˈɔra/ (n)
furore
  powodzenie, sukces, wzbudzony podziw

furosemid /ˌfurɔˈsɛ̃mʲit/ (n)
furosemide
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy

fusta /ˈfusta/ (n)
fusta
  (historia, historyczny, historycznie) (marynarka) rodzaj lekkiej galery;

futbol amerykański /ˈfudbɔl ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
american football
  (sport, sportowy) sport drużynowy, w którym uczestniczą dwa jedenastoosobowe zespoły

futbolówka /fˌudbɔlˈufka/ (n)
football, soccer ball
  (potocznie, potoczny) (sport, sportowy) piłka używana podczas gry w futbol

futerał /fuˈtɛraw/ (n)
case
  ochronne opakowanie do przechowywania przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu

futerkowy /fˌutɛrkˈɔvɨ/ (adj)
furry
  okryty futrem

futro /ˈfutrɔ/ (n)
fur
  (krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść
  (zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu
  (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;
fur, pelt
  (krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan

futryna /fuˈtrɨ̃na/ (n)
doorframe, doorpost
  (budownictwo) umocowana w ścianie rama, do której przymocowuje się okna lub drzwi

futrzany /futʃˈanɨ/ (adj)
furry
  zrobiony z futra

futsal /ˈfutsal/ (n)
futsal
  (sport, sportowy) halowa piłka nożna;

futsalowiec /ˌfutsaˈlɔvʲjɛʦ̑/ (n)
futsaler
  sportowiec uprawiający futsal

futurolog /fˌuturˈɔlɔk/ (n)
futurologist
  mężczyzna przewidujący przyszłość cywilizacji w oparciu o przesłanki naukowe

futurologia /fˌuturɔlˈɔɡja/ (n)
futurology
  dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii

futurologiczny /fˌuturˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
futurological
  związany z futurologią, dotyczący futurologii

futurysta /fˌuturˈɨsta/ (n)
futurist
  (sztuka) artysta, twórca, który tworzy w nurcie futuryzmu

futurystyczny /ˌfuturɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
futurist
  (sztuka) związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu
  taki, który wygląda jakby był wytworem techniki przyszłości

futuryzm /fuˈturɨsm̥/ (n)
futurism
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

fuzel /fˈuzɛl/ (n)
faints, fuse oil, fusel
  (chemia, chemiczny) oleista, lotna, trująca ciecz o nieprzyjemnym smaku i zapachu, uboczny produkt fermentacji alkoholowej

fuzja /ˈfuzʲja/ (n)
fusion
  (fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe
rifle
  rodzaj długiej broni strzeleckiej z zamkiem skałkowym, wynalezionej w II połowie XVII wieku we Francji; dziś potoczna nazwa strzelby myśliwskiej;

fytoftoroza /fˌɨtɔftɔrˈɔza/ (n)
phytophthora
  choroba grzybowa roślin spowodowana przez grzyby glebowe Phytophthora

g /ɟjɛ/ (n)
g
  dziesiąta litera polskiego alfabetu;

g-moll /ɡjˈɛmˈɔll/ (n)
g minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z dwoma bemolami)

gabardyna /ˌɡabarˈdɨ̃na/ (n)
gabardine
  (włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.

gabinet /ɡaˈbʲĩnɛt/ (n)
cabinet
  (przenośnie, przenośnia) rada ministrów
beauty parlour, consulting-room, surgery
  lokal przeznaczony do wykonywania specjalistycznego zawodu
study
  pokój przeznaczony do pracy umysłowej

gabinet cieni /ɡabʲˈinɛt tɕˈɛɲi/ (n)
Shadow Cabinet
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skład rządu formowany przez opozycyjną partię, gotowy do przejęcia władzy po wyborach;

gablota /ɡaˈblɔta/ (n)
showcase
  oszklona szafka, w której są umieszczane eksponaty lub towary

gaboński /ɡaˈbɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Gabonese
  odnoszący się do Gabonu, państwa w Afryce

gacek /ɡˈatsɛk/ (n)
long-eared bat big-eared bat
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj wielkouchego nietoperza z obszarów Eurazji i Afryki;

gad /ɡat/ (n)
reptile
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;
reptilian individual
  (potocznie, potoczny) zły człowiek

gadanie /ɡaˈdãɲɛ/ (n)
blather, chatter, idle talk
  (potocznie, potoczny) mówienie, prowadzenie rozmowy, zwłaszcza dużo i na błahe tematy

gadatliwy /ˌɡadaˈtlʲivɨ/ (adj)
talkative, loquacious, chatty, communicative
  taki, który dużo i chętnie mówi

gadać /ˈɡadaʨ̑/ (v)
chatter, gab, talk
  (potocznie, potoczny) mówić, (lekceważąco, lekceważący) rozmawiać

gadolin /ɡaˈdɔlʲĩn/ (n)
gadolinium
  (chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

gadulstwo /ɡaˈdulstfɔ/ (n)
loquacity, verbiage, verbosity
  (potocznie, potoczny) mówienie zbyt dużo, zbędne gadanie

gaduła /ɡaˈduwa/ (n)
chatterbox, chatterer, wind-bag
  osoba nadmiernie rozmowna; osoba, która dużo mówi

gadułka /ɡaˈduwka/ (n)
gadulka
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bułgarski instrument ludowy;

gadżet /ˈɡaʤ̑ɛt/ (n)
gadget, gimmick
  (książkowy) przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;

gafa /ɡˈafa/ (n)
gaffe, faux pas
  nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się

gafel /ɡˈafɛl/ (n)
gaff
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ukośne drzewce stawiane razem z żaglem gaflowym

gag /ɡak/ (n)
gag
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) chwyt komediowy wywołujący u widza efekt komiczny oparty na sytuacjach wizualnych

gagat /ˈɡaɡat/ (n)
jet, gagate
  (mineralogia, mineralogiczny) bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie;

gagauski /ɡaˈɡawsʲci/ (adj)
Gagauz
  dotyczący Gagauzów i Gagauzji, związany z Gagauzami i Gagauzją

gaj /ɡaj/ (n)
grove
  (książkowy) niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących

gajówka /ɡaˈjufka/ (n)
gamekeeper's cottage
  (leśnictwo) dom gajowego
warbler, garden warbler
  (ornitologia, ornitologiczny) Sylvia borin, mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie;

gal /ɡal/ (n)
gallium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

galabija /ɡˌalabʲˈija/ (n)
galabia, jellabiya
  arabskie ubranie męskie, rodzaj długiej, białej szaty z rękawami;

galacki /ɡalˈatski/ (adj)
Galatian
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Galacji lub Galatów; pochodzący z Galacji

galaktyczny /ɡˌalaktˈɨtʃnɨ/ (adj)
galactic
  związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

galaktyka /ɡaˈlaktɨka/ (n)
galaxy
  (astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

galareta /ˌɡalaˈrɛta/ (n)
jelly
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa w postaci stałej, półprzezroczystej masy, robiona z kości, ryb lub owoców, czasem z dodatkiem żelatyny

galas /ˈɡalas/ (n)
gall
  (botanika, botaniczny) narośl na liściach roślin, spowodowana przez złożenie w nich owadzich jaj;

galeon /ɡaˈlɛɔ̃n/ (n)
galleon, argosy
  (historia, historyczny, historycznie) (marynarka) XVI-XVII wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę;

galera /ɡaˈlɛra/ (n)
galley
  (historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

galeria /ɡaˈlɛrʲja/ (n)
gallery
  (sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum

galerianka /ˌɡalɛrʲˈjãŋka/ (n)
mall girl
  (potocznie, potoczny) dziewczyna, która prostytuuje się za upominki, zakupy w galerii handlowej

galicyjski /ˌɡalʲiˈʦ̑ɨjsʲci/ (adj)
Galician
  dotyczący Galicji, związany z Galicją, pochodzący z Galicji (części Polski pod zaborami)

galicyzm /ɡaˈlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
Gallicism, Frenchism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka francuskiego;

galijski /ɡalˈijski/ (adj)
Gaulish
  związany z Galią lub Galami, dotyczący Galii lub Galów

galijski /ɡalˈijski/ (n)
Gaulish
  (językoznawstwo, językoznawczy) kontynentalny język celtycki używany od VI wieku p.n.e. najdalej do V wieku n.e.;

galon /ˈɡalɔ̃n/ (n)
gallon
  (jednostka miary) jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;
galloon
  naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;

galwanizacja /ɡˌalvaɲizˈatsja/ (n)
galvanization
  (technologia, technika, techniczny) powlekanie wyrobu metalowego warstwą innego metalu

galwanometr /ɡˌalvanˈɔmɛtr/ (n)
galvanometer
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru słabego prądu elektrycznego

galwanoplastyczny /ɡˌalvanˌɔplastˈɨtʃnɨ/ (adj)
galvanoplastic
  związany z galwanoplastyką, dotyczący galwanoplastyki

gama /ˈɡãma/ (n)
scale, gamut
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;
array, range, scale
  (przenośnie, przenośnia) szereg odmian czegoś do wyboru

gambit /ˈɡãmbʲit/ (n)
gambit
  (szachy, pojęcie szachowe) otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

gameta /ɡãˈmɛta/ (n)
gamete, germ cell
  (biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego;

gametangium /ˌɡãmɛˈtãŋʲɟũm/ (n)
gametangium
  (biologia, biologiczny) organ lub komórka, w którym są wytwarzane gamety;

gamma /ˈɡãmːa/ (n)
gamma
  nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego, γ;

gamoń /ˈɡãmɔ̃ɲ/ (n)
bumpkin, dimwit, galoot, gawk, gubbins, half-wit
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) człowiek nierozgarnięty, niezaradny

gandawski /ɡandˈafski/ (adj)
Ghentish
  związany z Gandawą, dotyczący Gandawy

gandzia /ˈɡãɲʥ̑a/ (n)
ganja
  (slangowo) marihuana

ganek /ˈɡãnɛk/ (n)
porch
  przybudówka przed wejściem do budynku, składająca się z daszka wspartego na słupach i schodów

gang /ɡãŋk/ (n)
gang
  grupa przestępcza

gangesowy /ɡˌaŋɡɛsˈɔvɨ/ (adj)
Gangetic, Gangean
  związany z Gangesem, dotyczący Gangesu

gangrena /ɡãŋˈɡrɛ̃na/ (n)
gangrene
  (medycyna, medyczny) proces gnilny tkanek wywołany w żywym organizmie przez bakterie gnilne;

gangrenowy /ɡˌaŋɡrɛnˈɔvɨ/ (adj)
gangrenous
  (medycyna, medyczny) związany z gangreną (zgorzelą), dotyczący gangreny (zgorzeli)

gangster /ˈɡãŋkstɛr/ (n)
gangster
  osoba należąca do gangu

gangsteryzm /ɡaŋkstˈɛrɨzm/ (n)
gangsterism
  (zobacz) gangsterstwo

ganić /ɡˈaɲitɕ/ (v)
discommend, give the business, reprehend, reprimand, reprove, upbraid
  wyrażać słownie dezaprobatę, udzielać słownej krytyki

gaon /ˈɡaɔ̃n/ (n)
gaon
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) honorowy tytuł przyznawany rabinom z dwóch akademii talmudycznych w babilońskich miastach Sura i Pumbedita w VII-XIII w.;

gap /ɡap/ (n)
bystander, onlooker
  osoba bezmyślnie patrząca na pewne wydarzenie, zjawisko

gap niebieskonogi /ɡˈap ɲʲˌɛbjɛskɔnˈɔɡʲi/ (n)
blue-footed booby
  (ornitologia, ornitologiczny) Sula nebouxii, gatunek ptaka z rodziny głuptaków;

gapa /ˈɡapa/ (n)
booby, giddy goat
  (potocznie, potoczny) osoba mało spostrzegawcza lub mająca trudności w orientacji

gapić się /ˈɡapʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
stare, fix, gaze, goggle
  (potocznie, potoczny) uporczywie przyglądać się, wpatrywać się

gapowicz /ɡaˈpɔvʲiʧ̑/ (n)
fare dodger
  pasażer podróżujący bez biletu

garam masala /ɡˈaram masˈala/ (n)
garam masala
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z kuchni indyjskiej zmielona mieszanka przypraw: kminu rzymskiego, kolendry, czarnego pieprzu, kardamonu, liścia laurowego, goździków, cynamonu, chili

garaż /ˈɡaraʃ/ (n)
garage
  wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

garb /ɡarp/ (n)
hump, gibbus
  (medycyna, medyczny) skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu;
hump
  (zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem
hump, bulge, bump
  wypukłość na jakimś przedmiocie

garbarz /ˈɡarbaʃ/ (n)
tanner
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór

garbus /ˈɡarbus/ (n)
Beetle, Bug
  (potocznie, potoczny) (motoryzacja) jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

garderoba /ˌɡardɛˈrɔba/ (n)
dressing room
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy
wardrobe, closet
  ogół odzieży, ubrań, które się posiada
wardrobe
  pomieszczenie służące do przechowywania odzieży

garderobiany /ɡˌardɛrɔbjˈanɨ/ (n)
cloakroom attendant, dresser
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) mężczyzna obsługujący garderobę aktorską

gardziel /ɡˈardʑɛl/ (n)
throat
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) odpowiednik gardła u zwierząt; rzadziej określenie ludzkiego gardła
gorge
  (przenośnie, przenośnia) wąskie przejście

gardzić /ˈɡarʲʥ̑iʨ̑/ (v)
disdain
  myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą

gardło /ˈɡardwɔ/ (n)
throat, pharynx
  (anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

gardłowy /ɡardwˈɔvɨ/ (adj)
pharyngeal, guttural, throaty
  (anatomia, anatomiczny) związany z gardłem, dotyczący gardła
pharyngeal
  (fonetyka, fonetyczny) artykułowany gardłem
guttural, throaty
  o dźwięku: chrapliwy lub niski

garig /ˈɡarʲik/ (n)
garrigue
  (ekologia, ekologiczny) (botanika, botaniczny) zimozielona formacja roślinna wtórna po wycięciu lasów, występująca w okolicach Morza Śródziemnego

garkuchnia /ɡarˈkuxʲɲa/ (n)
cook-shop
  (lekceważąco, lekceważący) podrzędna, tania jadłodajnia

garncarz /ˈɡarn̥ʦ̑aʃ/ (n)
potter
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący garnki i inne naczynia ceramiczne

garncarz rdzawy /ɡˈarntsaʒ rdʑˈavɨ/ (n)
red ovenbird, rufous hornero
  (ornitologia, ornitologiczny) Furnarius rufus, gatunek ptaka z rodziny garncarzowatych, występującego w Ameryce Południowej;

garnek /ˈɡarnɛk/ (n)
pot
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

garnirowanie /ˌɡarʲɲirɔˈvãɲɛ/ (n)
garnish
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ozdabianie, przybranie, dekorowanie jedzenia;

garnirować /ˌɡarʲɲiˈrɔvaʨ̑/ (v)
garnish
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ozdabiać jedzenie (np. zieleniną)

garnitur /ɡarʲˈɲitur/ (n)
suit
  (krawiectwo) eleganckie ubranie męskie;

garnizon /ɡarɲˈizɔn/ (n)
garrison
  (wojskowość, wojskowy) oddział wojska stacjonujący w danym miejscu
  (wojskowość, wojskowy) miejsce stałego stacjonowania (1.1)

garota /ɡaˈrɔta/ (n)
garotte, garrote, garrotte
  broń mająca postać cienkiego paska materiału lub linki do uchwycenia oburącz i zaciśnięcia na szyi ofiary;

garstka /ˈɡarstka/ (n)
handful
  (zdrobniale) od: garść

garum /ɡˈarum/ (n)
garum
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (historia, historyczny, historycznie) słony sos o wyrazistym smaku, sporządzany ze sfermentowanych ryb i wielu przypraw; podstawowy składnik wykwintnej kuchni starożytnego Rzymu;

garść /ɡarʲɕʨ̑/ (n)
fistful, handful
  ilość mieszcząca się w garści (1.1)

gasidło /ɡaɕˈidwɔ/ (n)
candle snuffer, candlesnuffer, snuffer, candle extinguisher, extincteur
  narzędzie do gaszenia świec w formie metalowego stożka niejednokrotnie umocowywanego na kiju;

gasić /ˈɡaɕiʨ̑/ (v)
switch off, turn off
  (technologia, technika, techniczny) wyłączać urządzenie
slake
  o wapnie palonym: łączyć z wodą
  zaspokajać głód, pożądanie, potrzebę
extinguish, put out, blow out
  przerywać palenie

gaskoński /ɡaˈskɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Gascon
  związany z Gaskonią lub Gaskończykami, dotyczący Gaskonii

gasnąć /ˈɡasnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
go out, be extinguish
  o źródle światła lub ciepła, o uczuciach zanikać, zmniejszać swoją moc, siłę

gassho /ɡˈasʃɔ/ (n)
gassho
  buddyjski gest złożenia i podniesienia rąk, wyrażający pozdrowienie i wdzięczność;

gastarbajter /ˌɡastarˈbajtɛr/ (n)
guest worker
  obcokrajowiec będący czasowo na emigracji zarobkowej (często jako tania siła robocza) w kraju wysoko rozwiniętym

gastrolog /ɡaˈstrɔlɔk/ (n)
gastroenterologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu pokarmowego, gruczołów trawiennych i dróg żółciowych

gastrologiczny /ɡˌastrɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
gastrologic
  (medycyna, medyczny) związany z gastrologią, dotyczący gastrologii

gastronomia /ˌɡastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
gastronomy
  działalność produkcyjno-usługowa, obejmująca prowadzenie restauracji, barów itp.

gastronomiczny /ˌɡastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
gastronomic
  związany z gastronomią, dotyczący gastronomii

gastrula /ɡastrˈula/ (n)
gastrula
  (biologia, biologiczny) wczesne stadium rozwojowe zarodka większości zwierząt oraz człowieka;

gatunek /gaˈtuŋki/ /ɡaˈtũnɛk/ (n)
species
  (biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;
kind, species
  odmiana czegoś, typ, rodzaj

gaucho /ɡˈawxɔ/ (n)
gaucho
  południowoamerykański konny pasterz;

gaur /ɡˈawr/ (n)
gaur
  (zoologia, zoologiczny) Bos gaurus, gatunek dużego, ciemnego wołu występującego w południowej Azji;

gawial /ɡˈavʲal/ (n)
gavial, gharial
  (zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy;

gawron /ˈɡavrɔ̃n/ (n)
rook
  (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

gawęda /ɡavˈɛnda/ (n)
story, tale
  (książkowy) opowiadanie, opowieść, pogadanka

gawędziarz /ɡavˈɛɲdʑaʃ/ (n)
raconteur, story-teller, storyteller
  autor lub znawca gawęd, łatwo i z zamiłowaniem opowiadający anegdoty, różne historie

gawędzić /ɡavˈɛɲdʑitɕ/ (v)
chat, talk
  prowadzić luźną rozmowę

gay-friendly /ɡˈajfrjˈɛndlɨ/ (adj)
gay-friendly
  (środowiskowy) marketingowe: taki, który tworzy środowisko przyjazne dla LGBT;

gaz /ɡas/ (n)
gas
  (fizyka, fizyczny) lotny stan materii;
  (technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)
  (wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna
  (motoryzacja) pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu

gaz cieplarniany /ˈɡasʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ/ (n)
greenhouse gas
  gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;

gaz do dechy /ˈɡaz dɔ‿ˈdɛxɨ/ (n)
pedal to the metal, led foot
  (środowiskowy) (motoryzacja) pedał gazu wciśnięty do końca

gaz musztardowy /ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ/ (n)
mustard gas
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego

gaz płynny /ˈɡas ˈpwɨ̃nːɨ/ (n)
LPG, liquefied petroleum gas
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) mieszanina skroplonych węglowodorów, głównie propanu i butanu, służąca za opał

gaz spalinowy /ˈɡas ˌːpalʲĩˈnɔvɨ/ (n)
flue gas
  gaz powstający w wyniku spalania

gaz syntezowy /ˈɡas ˌːɨ̃ntɛˈzɔvɨ/ (n)
synthesis gas, syngas
  gaz, w którego skład wchodzi głównie para wodna oraz tlenek węgla

gaz szlachetny /ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
noble gas
  (chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny gaz, którego atomy nie łączą się w cząsteczki;

gaz ziemny /ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ/ (n)
natural gas
  (geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;

gaza /ɡˈaza/ (n)
gauze, cheesecloth
  (włókiennictwo) cienka i rzadka tkanina bawełniana;

gazański /ɡazˈaɲski/ (adj)
Gazan
  dotyczący Gazy lub Strefy Gazy, związany z Gazą lub Strefą Gazy

gazela /ɡaˈzɛla/ (n)
gazelle
  (zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa;

gazeta /ɡaˈzɛta/ (n)
newspaper, gazette
  drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

gazowany /ɡˌazɔvˈanɨ/ (adj)
fizzy, carbonated, gaseous, sparkling
  (spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla

gazowy /ɡaˈzɔvɨ/ (adj)
gas
  związany z gazem, dotyczący gazu

gazpacho /ɡasˈpaʧ̑ɔ/ (n)
gazpacho
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) hiszpański chłodnik z surowych warzyw z dodatkiem suchego rozmoczonego chleba doprawiony oliwą i winnym octem;

gałka /ˈɡawka/ (n)
ballot
  (dawniej, dawny) kulka używana w głosowaniach
ball, knob
  mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu
scoop
  porcja lodów w kształcie kulki
knob
  regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych

gałka muszkatołowa /ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva/ (n)
nutmeg, mace
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;

gałka oczna /ɡˈawka ˈɔtʃna/ (n)
eyeball
  (anatomia, anatomiczny) kulista część oka wypełniająca oczodół

gałąź /ˈɡawɔ̃w̃ɕ/ (n)
branch, limb
  (botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu
branch
  (przenośnie, przenośnia) odgałęzienie, odnoga, rozgałęzienie czegoś

gaśnica /ɡaɕˈɲiʦ̑a/ (n)
fire extinguisher, extinguisher
  (technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

gaża /ˈɡaʒa/ (n)
wage
  wynagrodzenie za pracę artysty scenicznego (aktora, muzyka)

gbur /ɡbur/ (n)
boor
  (pogardliwie) człowiek opryskliwy, nieobyty towarzysko

gburowato /ɡbˌurɔvˈatɔ/ (adv)
ruggedly, surlily
  w sposób typowy dla gbura

gburowaty /ɡbˌurɔvˈatɨ/ (adj)
loutish, boorish, churlish, cloddish, coarse, goopy
  zachowujący się w sposób niegrzeczny, szorstki

gdakać /ˈɡdakaʨ̑/ (v)
cluck
  o kurze: wydawać głos

gdy /ɡdɨ/ (conjunction)
when, as, while, if
  …rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego

gdy kota nie ma, myszy harcują /ˈɡdɨ ˈkɔta ˈɲɛ‿ma ˈmɨʃɨ xarˈʦ̑ujɔ̃w̃/ (proverb)
while the cat is away, the mice will play
  kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.

gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy /ˈɡdɨ‿ɕɛ ˈʧ̑wɔvʲjɛk ˈspʲjɛʃɨ ˈtɔ‿ɕɛ ˈdʲjabɛwʲ ˈʨ̑ɛʃɨ/ (proverb)
haste makes waste
  w pośpiechu często zdarza się o czymś zapomnieć, być niedokładnym

gdyby /ˈɡdɨbɨ/ (conjunction)
if
  …wprowadzający w zdaniu podrzędnym warunek, który w danej sytuacji nie jest możliwy do spełnienia

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (interrogativePronoun)
where
  służący do tworzenia pytań o lokalizację

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (pronoun)
where, anywhere, nowhere, somewhere, wherever
  gdzieś (miejsce nie określone bliżej)

gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą /ˈɟʥ̑ɛ ˈdrva ˈrɔ̃mbʲjɔ̃w̃ ˈtãm ˈvʲjurɨ ˈlɛʦ̑ɔ̃w̃/ (proverb)
you can't make an omelette without breaking eggs
  uczestnicząc biernie, choć niekoniecznie świadomie w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, często ponosi się jej przykre konsekwencje

gdzie indziej /ˈɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j/
elsewhere, somewhere else
  do innego miejsca
  w innym miejscu

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść /ˈɟʥ̑ɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕʨ̑ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑ɔ ˈjɛ̇ɕʨ̑/ (proverb)
too many cooks spoil the broth
  jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu

gdziekolwiek /ɟʥ̑ɛˈkɔlvʲjɛk/ (indefinitePronoun)
anywhere
  (wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce
anyplace wherever, wheresoever
  w jakimkolwiek miejscu

gdzieniegdzie /ɟʥ̑ɛ̇̃ˈɲɛ̇ɟʥ̑ɛ/ (adv)
here and there
  w niektórych miejscach

gdzieś /ɟʥ̑ɛ̇ɕ/ (indefinitePronoun)
somewhere, something
  (potocznie, potoczny) używany do podkreślenia przybliżonego określania jakiejś wielkości
somewhere
  w pewnym miejscu

gdzież /ɟʥ̑ɛʃ/ (pronoun)
where
  …pytajny, służący do tworzenia pytań o lokalizację; (książkowy) gdzie

geek /ɡˈɛɛk/ (n)
geek
  (slangowo) człowiek, który dąży do pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności w jakiejś dziedzinie (najczęściej informatyce oraz naukach ścisłych) w stopniu daleko wykraczającym poza zwykłe hobby;

gej /ɡɛj/ (n)
gay
  homoseksualny mężczyzna;

gejowski /ɡɛˈjɔfsʲci/ (adj)
camp, gay
  właściwy gejowi lub przeznaczony dla gejów

gejsza /ˈɡɛjʃa/ (n)
geisha
  w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;

gejzer /ˈɡɛjzɛr/ (n)
geyser
  (geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą;

gekon /ˈɡɛkɔ̃n/ (n)
gecko
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach

gekon turecki /ɡˈɛkɔn turˈɛtski/ (n)
Mediterranean house gecko, Turkish gecko
  (herpetologia, herpetologiczny) Hemidactylus turcicus, gatunek jaszczurki z rodziny gekonowatych;

gelotologia /ɡˌɛlɔtɔlˈɔɡja/ (n)
gelotology
  terapia śmiechem;

gem /ɡɛ̃m/ (n)
game
  (sport, sportowy) część seta w tenisie

geminata /ˌɡɛ̃mʲĩˈnata/ (n)
geminate
  (językoznawstwo, językoznawczy) podwojona spółgłoska w wyrazie

gemmologiczny /ɡˌɛmmɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
gemological
  (mineralogia, mineralogiczny) związany z gemmologią, dotyczący gemmologii

gen /ɡɛ̃n/ (n)
gene
  (biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

gender /ɡˈɛndɛr/ (n)
gender
  (psychologia, psychologiczny) (gender studies) zespół zachowań, norm i wartości, które są przypisane przez kulturę do każdej z płci; szerzej: zbiór wzorów zachowań, wyobrażeń i oczekiwań społecznych, a także norm, które są związane z płcią biologiczną, wyznaczający funkcje pełnione przez jednostkę w społeczeństwie i kulturze wraz ze statusem tej jednostki i przysługującymi jej prawami;

genealogiczny /ɡˌɛnɛˌalɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
genealogical, genealogic
  związany z genealogią

generacja /ɡˌɛnɛrˈatsja/ (n)
generation
  ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku
  (technologia, technika, techniczny) grupa urządzeń konstruowanych na określonym szczeblu rozwoju technologii

generalissimus /ɡˌɛnɛrˌalissˈimus/ (n)
generalissimo
  (wojskowość, wojskowy) naczelny wódz w niektórych armiach;

generalizować /ɡˌɛnɛrˌalizˈɔvatɕ/ (v)
generalize, generalise
  uogólniać

generalnie /ɡˌɛnɛrˈalɲʲɛ/ (adv)
generally
  na ogół, powszechnie
  zazwyczaj, najczęściej

generalny /ɡˌɛnɛrˈalnɨ/ (adj)
blanket, general
  taki, który odnosi się do czegoś ogólnego, powszechnie obowiązującego
general
  taki, który odnosi się do czegoś zasadniczego, naczelnego

generator /ˌɡɛ̃nɛˈratɔr/ (n)
generator
  (elektryczność) prądnica, szczególnie o dużej mocy;

generał /ɡɛ̃ˈnɛraw/ (n)
general
  (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;

generał broni /ɡɛ̃ˈnɛraw ˈbrɔ̃ɲi/ (n)
lieutenant general
  (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała dywizji;

generał dywizji /ɡɛ̃ˈnɛraw dɨˈvʲizʲji/ (n)
major general
  (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała brygady i niższy od generała broni

generować /ɡˌɛnɛrˈɔvatɕ/ (v)
generate
  być miejscem wytwarzania, przyczyną czegoś

genetycznie /ɡˌɛnɛtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
genetically
  w sposób dotyczący genetyki/genów

genetyczny /ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
genetic, genetical
  (biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką

genetyka /ɡɛ̃ˈnɛtɨka/ (n)
genetics
  dziedzina naukowa zajmująca się badaniami nad dziedzicznością;

genewski /ɡɛ̃ˈnɛfsʲci/ (adj)
Genevan
  od Genewa

geneza /ɡɛ̃ˈnɛza/ (n)
origin
  zespół czynników prowadzących do powstania czegoś

genialność /ɡɛ̃ˈɲalnɔɕʨ̑/ (n)
geniality, genialness
  cecha tego, co genialne

genialny /ɡɛɲʲˈalnɨ/ (adj)
brilliant
  wybitnie uzdolniony
brilliant, fantastic, genial, ingenious
  znakomity

geniusz /ˈɡɛ̃ɲuʃ/ (n)
genius
  osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach
  czyjeś nieprzeciętne zdolności, umiejętności, czyjś wybitny talent

genom /ˈɡɛ̃nɔ̃m/ (n)
genome
  (biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów;

gentamycyna /ˌɡɛ̃ntãmɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
gentamicin
  antybiotyk aminoglikozydowy zabijający bakterie tlenowe, wytwarzany przez promieniowce;

gentryfikacja /ˌɡɛ̃ntrɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
gentrification
  (architektura, architektoniczny) proces renowacji miasta

genueńczyk /ˌɡɛ̃nuˈ<sup>w</sup>ɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Genoese
  mieszkaniec Genui, osoba pochodząca z Genui

genueński /ˌɡɛ̃nuˈ<sup>w</sup>ɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Genoese
  dotyczący Genui, związany z Genuą, pochodzący z Genui

genus /ˈɡɛ̃nus/ (n)
genus
  (matematyka, matematyczny) liczba otworów w rozmaitości topologicznej

geocache /ɡˌɛɔtsˈaxɛ/ (n)
geocache
  schowek, skrzynka do geocachingu

geocentryczny /ɡˌɛɔtsɛntrˈɨtʃnɨ/ (adj)
geocentric
  (astronomia, astronomiczny) używający Ziemi jako punktu odniesienia

geochronologiczny /ɡˌɛɔxrˌɔnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
geochronologic
  (geologia, geologiczny) związany z geochronologią, dotyczący geochronologii

geodeta /ˌɡɛɔˈdɛta/ (n)
geodesist, surveyor
  osoba zajmująca się geodezją

geodezja /ˌɡɛɔˈdɛzʲja/ (n)
geodesy, geodetics
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi;

geofit /ɡɛˈɔfit/ (n)
geophyte
  (botanika, botaniczny) ziemnopączkowa roślina z organami wegetatywnymi odnawiającymi się pod ziemią;

geofizyka /ɡˌɛɔfˈizɨkˌa/ (n)
geophysics
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej

geoglif /ɡɛˈɔɡlif/ (n)
geoglyph
  (sztuka) dużych rozmiarów wzór utworzony przez ludzi na powierzchni ziemi poprzez usypanie ze skał, ziemi lub innych trwałych elementów krajobrazu;

geograf /ɡɛˈɔɡraf/ (n)
geographer
  osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii

geografia /ˌɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
geography
  nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

geograficznie /ɡˌɛɔɡrafˈitʃɲʲɛ/ (adv)
geographically
  w sposób odnoszący się do geografii

geograficzny /ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
geographic, geographical
  związany z geografią, odnoszący się do geografii

geologia /ˌɡɛɔˈlɔɟja/ (n)
geology
  nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

geologicznie /ɡˌɛɔlɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
geologically
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) odnosząc się do geologii

geologiczny /ˌɡɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
geologic, geological
  związany z geologią

geomancja /ˌɡɛɔ̃ˈmãnʦ̑ʲja/ (n)
geomancy
  niepotwierdzona naukowo tradycyjna praktyka wykorzystania właściwego usytuowania obiektów budowlanych, ogrodków itd., tak, by jak najlepiej wyczerpać dobre oddziaływanie otoczenia, danego terenu;

geometria /ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
geometry
  (matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi
  (matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;

geometrycznie /ɡˌɛɔmɛtrˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
geometrically
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (matematyka, matematyczny) według geometrii

geometryczny /ˌɡɛɔ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
geometric, geometrical
  (matematyka, matematyczny) dotyczący geometrii

geomorfologia /ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja/ (n)
geomorphology
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

geomorfologiczny /ɡˌɛɔmˌɔrfɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
geomorphologic
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) związany z geomorfologią, dotyczący geomorfologii

geopolimer /ɡˌɛɔpɔlˈimɛr/ (n)
geopolymer
  (budownictwo) syntetyczny polimer, glinokrzemian;

geopolitycznie /ɡˌɛɔpˌɔlitˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
geopolitically
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w sposób dotyczący geopolityki

geopolityczny /ˌɡɛɔpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
geopolitical
  dotyczący położenia geograficznego danego obszaru, które wpływa na jego sytuację polityczną

geopolityka /ɡˌɛɔpɔlˈitɨkˌa/ (n)
geopolitics
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne

geosfera /ɡˌɛɔsfˈɛra/ (n)
geosphere
  (geologia, geologiczny) powłoka globu ziemskiego;

gepard /ˈɡɛpart/ (n)
cheetah
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

gepard grzywiasty /ɡˈɛpard ɡʒɨvʲˈastɨ/ (n)
cheetah
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Acinonyx jubatus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący przede wszystkim w Afryce;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

geranos /ɡɛˈrãnɔs/ (n)
geranos
  (choreografia, choreograficzny) (mitologia, mitologiczny) taniec żurawia

gerbera /ɡɛrˈbɛra/ (n)
gerbera
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1)
  (botanika, botaniczny) Gerbera, rodzaj bylin z rodziny astrowatych;
  kwiat gerbery (1.1)

geriatra /ɡɛrʲˈjatra/ (n)
geriatrician
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wieku podeszłego

geriatria /ɡɛrʲˈjatrʲja/ (n)
geriatrics
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami wieku podeszłego;

geriatryczny /ɡˌɛrjatrˈɨtʃnɨ/ (adj)
geriatric
  (medycyna, medyczny) dotyczący geriatrii lub geriatrów
  dotyczący wieku starczego, właściwy takiemu wiekowi

german /ˈɡɛrmãn/ (n)
germanium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

germanistyka /ɡˌɛrmaɲˈistɨkˌa/ (n)
German philology, German studies
  (edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim

germanizacja /ɡˌɛrmaɲizˈatsja/ (n)
Germanization
  narzucanie lub dobrowolne przyswajanie kultury niemieckiej i języka niemieckiego

germanizm /ɡɛrˈmãɲism̥/ (n)
Germanism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka niemieckiego;

germański /ɡɛrˈmãj̃sʲci/ (adj)
Germanic
  dotyczący Germanów lub Germanii

germinal /ɡɛrmˈinal/ (n)
Germinal
  nazwa siódmego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

gerontologiczny /ɡˌɛrɔntˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
gerontologic
  (medycyna, medyczny) związany z gerontologią, dotyczący gerontologii

gerundiwum /ɡˌɛrundʲˈivum/ (n)
gerundive
  (językoznawstwo, językoznawczy) łaciński imiesłów bierny czasu przyszłego, który określa czynność, jaka powinna zostać wykonana

ges /ɡɛs/ (n)
G-flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk g obniżony o półton;

geses /ˈɡɛsɛs/ (n)
G double flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk g obniżony o cały ton;

gest /ɡɛst/ (n)
gesture
  ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi

gestagen /ɡɛstˈaɡɛn/ (n)
gestagen
  (fizjologia, fizjologiczny) żeński hormon płciowy, hormon podtrzymujący ciążę

gestapo /ɡɛˈstapɔ/ (n)
Gestapo
  (historia, historyczny, historycznie) tajna policja hitlerowskich Niemiec;

gestykulacja /ɡˌɛstɨkulˈatsja/ (n)
gesticulation
  ruchy rąk, które uwypuklają treść wypowiedzi, wykonywanie gestów

gestykulować /ˌɡɛstɨkuˈlɔvaʨ̑/ (v)
gesticulate
  ruszać rękoma w celu podkreślenia swojej wypowiedzi

geszeft /ɡˈɛʃɛft/ (n)
business
  (gwara, gwarowe) żyd., (potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) interes, zwykle nieuczciwy

getto /ˈɡɛtːɔ/ (n)
ghetto
  (historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia
  dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA)
ghetto, Jewry
  w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej

gettoizacja /ˌɡɛtːɔ<sup>j</sup>iˈzaʦ̑ʲja/ (n)
ghettoisation, ghettoization
  (socjologia, socjologiczny) proces tworzenia się gett, homogenicznych obszarów zamieszkiwanych przez grupy mniejszościowe, które nie współżyją ze społeczeństwem większościowym;

ghi /ɡˈi/ (n)
ghee
  indyjskie masło klarowane;

ghul /ɡˈul/ (n)
ghoul
  (mitologia, mitologiczny) w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii zły duch zamieszkujący cmentarze, bezczeszczący groby i pożerający trupy; postać często występująca w grach i literaturze fantastycznej;

giaur /ɟawr/ (n)
giaour
  (etnografia, etnograficzny) ((pejoratywnie, pejoratywny)) muzułmańskie określenie innowiercy, szczególnie chrześcijanina

gibelin /ɡʲibˈɛlin/ (n)
Ghibelline
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik cesarstwa w średniowiecznych Włoszech;

gibon /ˈɟibɔ̃n/ (n)
gibbon
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona

gibon srebrzysty /ɡʲˈibɔn srɛbʒˈɨstɨ/ (n)
silvery gibbon
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hylobates moloch Audebert, gatunek małpy z rodziny gibonowatych, występujący na Jawie;
  (zoologia, zoologiczny) małpa z gatunku (1.1)

gibraltarski /ɡʲˌibraltˈarski/ (adj)
Gibraltarian
  związany z Gibraltarem, dotyczący Gibraltaru

giez /ɟɛs/ (n)
gadfly
  (zoologia, zoologiczny) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;

giełda /ˈɟɛwda/ (n)
stock exchange
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;

gig /ɟik/ (n)
gig
  (historia, historyczny, historycznie) jednokonny powozik dwukołowy
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) wąska, szybka łódź wiosłowa o ściętej rufie

gigabajt /ɡʲiɡˈabajt/ (n)
gigabyte
  (informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności pamięci operacyjnej komputera i nośników danych;

gigaherc /ɡʲiɡˈaxɛrts/ (n)
gigahertz, gigacycle
  (jednostka miary) jednostka częstotliwości równa miliardowi herców

gigant /ˈɟiɡãnt/ (n)
giant
  (zobacz) olbrzym

gigantomachia /ˌɟiɡãntɔ̃ˈmaxʲja/ (n)
gigantomachy
  (mitologia grecka) walka gigantów z bogami olimpijskimi;

gigantomania /ɡʲˌiɡantɔmˈaɲʲa/ (n)
gigantomania
  mania budowania rzeczy gigantycznych, ponad potrzeby

gigantomański /ɡʲˌiɡantɔmˈaɲski/ (adj)
gigantomaniac
  charakteryzujący się gigantomanią

gigantyczny /ˌɟiɡãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
gigantic
  ogromny, bardzo duży

gil /ɟil/ (n)
bullfinch
  (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków;
archangel
  (ornitologia, ornitologiczny) jedna z ras gołębia o czerwonym upierzeniu, pochodząca z Albanii;
snot
  (potocznie, potoczny) śluzowy wyciek z nosa

gildia /ˈɟildʲja/ (n)
guild
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim, w szczególności łączące interesy kupców i innych grup zawodowych;

gilosz /ɡʲˈilɔʃ/ (n)
guilloche
  (rzemiosło, rzemieślniczy) ornament ciągły, żłobiony ze wstęg przeplatających się ze sobą; motyw dekoracyjny w architekturze i meblarstwie

gilotyna /ˌɟilɔˈtɨ̃na/ (n)
cutter
  przyrząd służący do cięcia papieru, blachy itp.
guillotine
  urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy;

giluszek /ɟiˈluʃɛk/ (n)
Long-tailed Rosefinch
  (ornitologia, ornitologiczny) Carpodacus sibiricus, gatunek ptaków z rodzaju Carpodacus

gimnastyczny /ˌɟĩmnaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
gymnastic
  związany z gimnastyką, służący gimnastyce

gimnastyka /ɟĩmˈnastɨka/ (n)
gymnastics
  (sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

gimnazjum /ɟĩmˈnazʲjũm/ (n)
junior high school
  (szkolnictwo, szkolny) trzyletnia, ponadpodstawowa szkoła ogólnokształcąca;

ginekolog /ˌɟĩnɛˈkɔlɔk/ (n)
gynecologist, gynaecologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii

ginekologia /ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja/ (n)
gynecology, gynaecology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;

ginekologiczny /ˌɟĩnɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
gynecological
  (medycyna, medyczny) związany z ginekologią, dotyczący ginekologii

ginekomastia /ˌɟĩnɛkɔ̃ˈmastʲja/ (n)
gynecomastia
  (medycyna, medyczny) rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzny, objawiające się jego powiększeniem

gingerol /ɡʲiŋɡˈɛrɔl/ (n)
gingerol
  (biochemia, biochemiczny) fitoskładnik imbiru

ginąć /ˈɟĩnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
get lost
  gubić się, zostawać zgubionym

gips /ɟips/ (n)
gypsum
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;

gipsowy /ɟipˈsɔvɨ/ (adj)
gypseous
  wykonany z gipsu

girlsband /ɡʲˈirlzbant/ (n)
all female band
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (neologizm) grupa muzyczna składająca się wyłącznie z dziewczyn

gis /ɟis/ (n)
G-sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk g podwyższony o półton;

gis-moll /ˈɟis‿mɔl/ (n)
g-sharp minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku gis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)

gisis /ˈɟisʲis/ (n)
G double sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk g podwyższony o cały ton;

gitara /ɟiˈtara/ (n)
guitar
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny;

gitara basowa /ɡʲitˈara basˈɔva/ (n)
bass, bass guitar, electric bass
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na gryfie, transponujący o oktawę w dół;

gitara elektryczna /ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na/ (n)
electric guitar
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;

gitarzysta /ˌɟitaˈʒɨsta/ (n)
guitarist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze

giętarka /ɟɛ̃nˈtarka/ (n)
bending machine
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, często ręczne, służące do wyginania prętów lub metalowych pasków

glacjacja /ɡlatsjˈatsja/ (n)
glaciation
  (geologia, geologiczny) zlodowacenie

glacjalny /ɡlaˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
glacial
  związany z glacjałem (okresem lodowcowym)

glacjologia /ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja/ (n)
glaciology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o lodowcach i lądolodach;

gladiator /ɡlaˈdʲjatɔr/ (n)
gladiator
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;

gladiatorski /ɡlˌadjatˈɔrski/ (adj)
gladiatorial
  związany z gladiatorem, dotyczący gladiatora

glasgowski /ɡlazɡˈɔfski/ (adj)
Glaswegian
  związany z Glasgow, dotyczący Glasgow

glaukofan /ɡlawkˈɔfan/ (n)
glaucophane
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy amfiboli;

glazura /ɡlaˈzura/ (n)
glaze
  (technologia, technika, techniczny) cienka powłoka szkliwa nakładana na wyroby ceramiczne, np. płytki, kafle;

gleba /ˈɡlɛba/ (n)
soil
  powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;

glediczja /ɡlɛdʲˈitʃja/ (n)
Gleditsia
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (systematyka) Gleditsia L., rodzaj drzew z rodziny bobowatych;

gliceryna /ˌɡlʲiʦ̑ɛˈrɨ̃na/ (n)
glycerine
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

glicerynowy /ˌɡlʲiʦ̑ɛrɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
glyceric
  składający się z gliceryny, dotyczący gliceryny

glin /ɡlʲĩn/ (n)
aluminium, aluminum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13;

glina /ˈɡlʲĩna/ (n)
clay
  (geologia, geologiczny) skała osadowa;
cop
  (potocznie, potoczny) policjant

gliniany /ɡlʲĩˈɲãnɨ/ (adj)
clay, earthen
  sformowany, ulepiony z gliny

gliniarz /ˈɡlʲĩɲaʃ/ (n)
cop, copper
  (potocznie, potoczny) policjant

gliniasty /ɡliɲʲˈastɨ/ (adj)
clayey, argillaceous
  zawierający dużo gliny

glinobitka /ɡlˌinɔbʲˈitka/ (n)
adobe
  (budownictwo) cegła z niewypalonej gliny, często z domieszką, żwiru, piasku lub słomy

glinokrzemian /ɡlˌinɔkʃˈɛmjan/ (n)
aluminosilicate
  (mineralogia, mineralogiczny) nieorganiczny związek chemiczny;

glissando /ɡlissˈandɔ/ (n)
glissando
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkie, płynne przejście przez szereg kolejnych dźwięków instrumentu, wywołane np. przez szybkie przesunięcie palca wzdłuż struny, po klawiszach lub przez wyciągnięcie rury puzonu;

glob /ɡlɔp/ (n)
globe
  (potocznie, potoczny) (astronomia, astronomiczny) kula ziemska

globalizacja /ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
globalization, globalisation
  proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

globalne ocieplenie /ɡlɔˈbalnɛ ˌɔʨ̑ɛˈplɛ̃ɲɛ/ (n)
global warming
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów;

globalnie /ɡlɔˈbalʲɲɛ/ (adv)
globally
  na całym świecie

globalny /ɡlɔˈbalnɨ/ (adj)
global
  ogólnoświatowy, obejmujący cały świat
  całościowy, liczony lub rozpatrywany ogólnie

globus /ˈɡlɔbus/ (n)
globe
  kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;

glock /ɡlˈɔk/ (n)
glock
  (wojskowość, wojskowy) pistolet marki Glock;

glokalizacja /ˌɡlɔkalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
glocalisation, glocalization
  globalna produkcja dóbr, usług, idei, wartości i informacji uwzględniająca lokalne uwarunkowania w stopniu, który umożliwi akceptację i przyswojenie, wszystkich produktów finalnych trafiających do odbiorców w społeczeństwach lokalnych;

glon /ɡlɔ̃n/ (n)
alga
  Algae, rodzaj organizmów wodnych;

glorieta /ɡlɔrʲˈjɛta/ (n)
gloriette
  (architektura, architektoniczny) niewielka, ogrodowa budowla, altana lub pawilon kolumnowy, w najwyższym punkcie ogrodu

gloryfikacja /ɡlˌɔrɨfikˈatsja/ (n)
glorification
  (książkowy) chwalenie

glosa /ɡlˈɔsa/ (n)
gloss
  (językoznawstwo, językoznawczy) uwaga, objaśnienie dopisane ręcznie przez czytelnika lub kopistę danej książki;

glosariusz /ɡlɔsˈarjuʃ/ (n)
glossary
  słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy

glottochronologia /ɡlˌɔttɔxrˌɔnɔlˈɔɡja/ (n)
glottochronology
  (językoznawstwo, językoznawczy) metoda przybliżonego określania czasu rozpadu prajęzyka jakiejś rodziny na odrębne języki;

glukometr /ɡluˈkɔ̃mɛtr̥/ (n)
glucometer, blood glucose meter, glucose meter
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do automatycznego pomiaru poziomu glukozy we krwi

glukoza /ɡlukˈɔza/ (n)
glucose
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

gluon /ˈɡlu<sup>w</sup>ɔ̃n/ (n)
gluon
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, będąca nośnikiem oddziaływań silnych

glutaminian /ˌɡlutãˈmʲĩɲãn/ (n)
glutamate
  (chemia, chemiczny) sól kwasu glutaminowego

glutaminian sodu /ɡlˌutamˈiɲʲan sˈɔdu/ (n)
monosodium glutamate
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) organiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu glutaminowego, biały proszek dodawany do potraw i konserw w celu uwydatnienia ich właściwości smakowych i zapachowych

gluten /ˈɡlutɛ̃n/ (n)
gluten
  (biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;

gmach /ɡmax/ (n)
edifice
  okazały budynek w którym znajduje się zwykle ważna instytucja

gmina /ˈɡmʲĩna/ (n)
municipality
  (administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

gnat /ɡnat/ (n)
piece
  (slangowo) pistolet

gnejs /ɡnɛjs/ (n)
gneiss
  (geologia, geologiczny) skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej;

gniady /ˈɟɲadɨ/ (adj)
bay, sorrel
  (hipologia, hipologiczny) o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn

gniazdko /ˈɟɲastkɔ/ (n)
power outlet
  (potocznie, potoczny) gniazdo do łączenia urządzeń sieci elektrycznej, telefonicznej itp.

gniazdo /ˈɟɲazdɔ/ (n)
socket
  (technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjnie przystosowany do łączenia urządzeń sieci elektrycznej, telefonicznej itp.;
  (technologia, technika, techniczny) dwukierunkowe łącza komunikacyjne umożliwiające przesyłanie danych pomiędzy procesami działającymi na jednej lub wielu maszynach;
slot, socket
  (technologia, technika, techniczny) miejsce, gdzie do komputera podłącza się procesor, kartę graficzną lub inne karty
nest
  (zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;

gniazdować /ɟɲazˈdɔvaʨ̑/ (v)
nest
  (ornitologia, ornitologiczny) o ptakach: zakładać gniazda, odbywać lęgi
group
  (językoznawstwo, językoznawczy) układać w słowniku wyrazy w grupy na podstawie ich motywacji słowotwórczej lub pokrewieństwa etymologicznego

gnida /ˈɟɲida/ (n)
nit
  jajo wszy;

gniew /ɟɲɛf/ (n)
anger, wrath, rage, ire
  uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś;

gniewny /ɡɲʲˈɛvnɨ/ (adj)
angry, bitter
  mający w sobie gniew lub podatny nań
angry
  wyrażający gniew

gnieść /ɟɲɛ̇ɕʨ̑/ (v)
knead
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrabiać (ciasto)
crush, gall, mash, press, ruffle, squeeze
  miażdżyć
crumple
  miąć

gnieździć się /ɡɲʲˈɛʑdʑitɕ ɕɛ/ (v)
nest
  (zoologia, zoologiczny) budować gniazdo czy legowisko, zamieszkiwać je; mieć gniazdo, siedlisko

gnilny /ɡɲˈilnɨ/ (adj)
putrefactive
  dotyczący procesu gnicia

gniot /ɟɲɔt/ (n)
trash
  (potocznie, potoczny) nieudana praca, dzieło rąk

gnojówka /ɡnɔˈjufka/ (n)
liquid manure
  (rolnictwo, rolniczy) przefermentowane płynne odchody zwierzęce stosowane jako nawóz organiczny;

gnomon /ˈɡnɔ̃mɔ̃n/ (n)
gnomon
  prosty zegar słoneczny

gnostycyzm /ɡnɔstˈɨtsɨzm/ (n)
gnosticism
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) synkretyczny nurt filozoficzno-religijny wczesnego chrześcijaństwa głoszący dualistyczą koncepcję świata, który łączył elementy religii chrześcijańskiej, filozofii hellenistycznej i z religii pogańskich Azji Mniejszej, Babilonu, Egiptu, Grecji i Syrii oraz motywy z astrologii i judaizmu

gnostyk /ɡnˈɔstɨk/ (n)
Gnostic
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik gnostycyzmu

gnoza /ɡnˈɔza/ (n)
gnosis
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) takie poznanie istoty Boga, które daje zbawienie

gnu /ɡnu/ (n)
gnu, wildebeest
  (zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

gnuśny /ˈɡnuɕnɨ/ (adj)
apathetic
  (o osobach) charakteryzujący się lenistwem, ospałością

gnój /ɡnuj/ (n)
dung, manure
  (pospolicie) (rolnictwo, rolniczy) stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;

gnębić /ɡnˈɛmbʲitɕ/ (v)
bother, trouble
  powodować zły stan psychiczny
oppress
  znęcać się psychicznie lub fizycznie nad kim lub nad czym
worry
  trwać w złym stanie psychicznym

go /ɡɔ/ (n)
go, goe
  rodzaj gry planszowej;

goalball /golbol/ (n)
goalball
  dyscyplina sportowa dla osób niewidomych i słabowidzących, przypominająca piłkę ręczną

goban /ˈɡɔbãn/ (n)
go board, goban
  (sport, sportowy) plansza do go i gomoku;

gobelin /ɡɔbˈɛlin/ (n)
tapestry
  (sztuka) ozdobna tkanina, naśladująca malowidło, stosowana do ozdoby ścian

goblin /ˈɡɔblʲĩn/ (n)
goblin
  (literacko) (fantasy) człekokształtne brzydkie stworzenie, pełen złośliwości bohater ludowych opowieści;

gocki /ɡˈɔtski/ (adj)
Gothic
  związany z Gotami, dotyczący Gotów

gocki /ɡˈɔtski/ (n)
Gothic
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język wschodniogermański, używany przez germańskie plemię Gotów;

godność /ˈɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
surname
  (przestarzałe, przestarzały) nazwisko
dignity
  poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie;

godny /ˈɡɔdnɨ/ (adj)
worthy, admirable, trustworthy
  wart, zacny

godzina /ɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
hour
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;
  (szkolnictwo, szkolny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna
o'clock, time, hour
  jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy

godzina policyjna /ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna/ (n)
curfew
  pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach;

godzinami /ɡˌɔdʑinˈami/ (adv)
for hours, for hours on end
  bardzo długo, wiele godzin

godzinowy /ɡˌɔdʑinˈɔvɨ/ (adj)
hourly
  odnoszący się do godziny

godziny szczytu /ɡɔdʑˈinɨ ʃtʃˈɨtu/ (n)
rush hour
  (ekonomia, ekonomiczny) (telekomunikacja) okres największego obciążenia sieci np. elektrycznej, telekomunikacyjnej, sieci dróg

godło /ˈɡɔdwɔ/ (n)
charge, national emblem
  (heraldyka, heraldyczny) wizerunek przedstawiony na tarczy herbowej;
coat of arms, national emblem
  graficzny symbol państwa

gofr /ɡɔfr̥/ (n)
waffle
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami;

gofrownica /ˌɡɔfrɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
waffle iron
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) maszynka do pieczenia gofrów

gogle /ɡˈɔɡlɛ/ (n)
goggles, safety glasses
  okulary z oprawą ściśle przylegającą do twarzy, chroniących oczy przed wiatrem, deszczem, urazami;

goista /ɡɔˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
go player
  (potocznie, potoczny) osoba grająca w go

goj /ɡɔj/ (n)
gentile
  (potocznie, potoczny) określenie używane przez żydów w stosunku do innowierców, np. chrześcijan;

gokart /ɡˈɔkart/ (n)
go-cart, gocart
  mały, nisko osadzony samochód wyścigowy, niedopuszczony do ruchu ulicznego

gol /ɡɔl/ (n)
goal
  (sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

golarka /ɡɔˈlarka/ (n)
shaver
  (elektryczność) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie elektryczne służące do golenia;

golem /ˈɡɔlɛ̃m/ (n)
golem
  (folklor) istota podobna do człowieka, ulepiona z gliny, niema i bezwolna, występująca w kulturze i wierzeniach żydowskich;

goleń /ˈɡɔlɛ̃ɲ/ (n)
shin
  (anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą;

golf /ɡɔlf/ (n)
turtleneck
  rodzaj wysokiego kołnierza z dzianiny, który otula szyję;
polo neck, turtleneck sweater
  sweter lub bluzka z golfem (1.1)
golf
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki;

golfista /ɡɔlˈfʲista/ (n)
golfer
  (sport, sportowy) ktoś, kto uprawia golf

golić /ˈɡɔlʲiʨ̑/ (v)
shave
  usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze

golonka /ɡɔˈlɔ̃nka/ (n)
knuckle of pork, pork leg, porkshank
  (spożywczy) część szynki z kością goleniową;

golteria /ɡɔltˈɛrja/ (n)
gaultheria
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

gompa /ˈɡɔ̃mpa/ (n)
gompa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) budynek klasztoru buddyzmu tybetańskiego i ośrodek modlitwy;

gondola /ɡɔ̃nˈdɔla/ (n)
gondola
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;
  (lotnictwo, lotniczy) kosz balonu lub sterowca

gondolier /ɡɔ̃nˈdɔlʲjɛr/ (n)
gondolier
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) człowiek sterujący gondolą

gong /ɡɔ̃ŋk/ (n)
gong
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;

goniec /ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
bishop
  (szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos;

goniometria /ˌɡɔ̃ɲɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
goniometry
  (matematyka, matematyczny) dział trygonometrii zajmujący się badaniem elementarnych własności funkcji trygonometrycznych

gonić /ˈɡɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
chase, pursue
  biec, poruszać się szybko za czymś lub kimś, aby go doścignąć i schwytać

gont /ɡˈɔnt/ (n)
shake, shingle
  (budownictwo) drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych;

googlować /ɡuɡˈlɔvaʨ̑/ (v)
google
  (potocznie, potoczny) wyszukiwać w Internecie za pomocą wyszukiwarki Google

googol /ˈɡuɡɔl/ (n)
googol
  (matematyka, matematyczny) liczba o wartości 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10100

gorbaczowowski /ɡˌɔrbatʃɔvˈɔfski/ (adj)
Gorbachevian
  (historia, historyczny, historycznie) związany z postacią radzieckiego przywódcy Michaiła Gorbaczowa

gordyjski /ɡɔrdˈɨjski/ (adj)
Gordian
  związany z Gordionem (starożytnym miastem w Azji Mniejszej)

gorgonzola /ˌɡɔrɡɔ̃w̃ˈzɔla/ (n)
gorgonzola
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski ser podpuszczkowy, miękki, poprzerastany zielononiebieskimi żyłkami pleśni, o ostrym smaku;

gorillapod /ˌɡɔrʲilˈːapɔt/ (n)
gorillapod
  (fotografia) rodzaj statywu fotograficznego o giętkich i elastycznych nóżkach, które można także mocować do różnych przedmiotów

gorliwość /ɡɔrˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
ardor, zeal, zealousness
  wykazywanie w czymś wytrwałości i zapału

gorliwy /ɡɔrlˈivɨ/ (adj)
ardent, assiduous, avid, devout, earnest, fervid
  taki, który wykazuje szczególny zapał

gorset /ˈɡɔrsɛt/ (n)
corset
  część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku do pierwszej dekady XX wieku;

gorszyć /ɡˈɔrʃɨtɕ/ (v)
corrupt, demoralize, deprave
  wywoływać demoralizację
horrify, offend, scandalize, shock
  wywoływać oburzenie

gorycz /ɡˈɔrɨtʃ/ (n)
acrimony, bile, bitterness, life's pain
  (przenośnie, przenośnia) negatywne odczucie
bitter, bitter taste, bitterness
  gorzki smak
wormwood
  substancja o gorzkim smaku

goryczka wiosenna /ɡɔrˈɨtʃka vʲɔsˈɛnna/ (n)
spring gentian
  (botanika, botaniczny) Gentiana verna L., gatunek rośliny z rodziny goryczkowatych;

goryl /ˈɡɔrɨl/ (n)
gorilla
  (zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna;

gorzelnia /ɡɔˈʒɛlʲɲa/ (n)
distillery
  zakład wytwarzający alkohol etylowy metodą fermentacyjną, na ogół z surowców skrobiowych;

gorzelnictwo /ˌɡɔʒɛlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
distillation of alcohol
  dział przemysłu, zajmujący się wytwarzaniem spirytusu surowego metodą fermentacji cukrów i destylacji spirytusu;

gorzki /ˈɡɔʃʲci/ (adj)
bitter
  taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu

gorzyk /ɡˈɔʒɨk/ (n)
manakin
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Pipridae;

gorąca stopka /ɡɔˈrɔ̃nʦ̑a ˈstɔpka/ (n)
hot shoe
  (fotografia) uchwyt znajdujący się w górnej części korpusu aparatu fotograficznego, na którym mocuje się zewnętrzną lampę błyskową, a czasem też odbiornik wężyka spustowego lub dyfuzor

gorąco /ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ/ (adv)
hot
  bardzo ciepło, upalnie

gorąco /ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ/ (n)
heat
  wysoka temperatura, upał

gorącokrwisty /ˌɡɔrɔ̃nʦ̑ɔˈkr̥fʲistɨ/ (adj)
hot-blooded
  o koniu: czystej krwi, szlachetnej rasy i żywego temperamentu

gorący /ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
warm
  (przenośnie, przenośnia) serdeczny
hot
  bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie

gorączka /ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
fever, rush
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego
fever
  (medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃;

gorączka krwotoczna Ebola /ɡɔrˈɔntʃka krfɔtˈɔtʃna ɛbˈɔla/ (n)
Ebola hemorrhagic fever, Ebola virus disease
  (medycyna, medyczny) ciężka, często śmiertelna choroba zakaźna wywoływana przez wirus Ebola;

gorączka złota /ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka ˈzwɔta/ (idiom)
gold rush
  nagły pęd do poszukiwania złota

gospel /ɡˈɔspɛl/ (n)
gospel, gospel music
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki chrześcijańskiej, wywodzący się z pieśni Afroamerykanów;

gospoda /ɡɔspˈɔda/ (n)
rest house
  (dawniej, dawny) kwatera na krótki pobyt
inn, rest house
  dom zajezdny
inn, bibberies, tavern
  jadłodajnia wiejska lub stylizowana na taki charakter

gospodarczy /ˌɡɔspɔˈdarʧ̑ɨ/ (adj)
economic
  związany z gospodarką, dotyczący gospodarki

gospodarka /ˌɡɔspɔˈdarka/ (n)
economy
  całokształt działalności gospodarczej
management
  gospodarowanie, zarządzanie czymś

gospodarka pasieczna /ɡˌɔspɔdˈarka paɕˈɛtʃna/ (n)
hive management
  (pszczelarstwo, pszczelarski) ogół metod, technologii, środków i sprzętu, jakich pszczelarz używa przy pracy z pszczołami

gospodarować /ɡˌɔspɔdarˈɔvatɕ/ (v)
manage
  prowadzić gospodarkę danego miejsca lub miejscowości
farm
  prowadzić gospodarstwo rolne

gospodarstwo /ˌɡɔspɔˈdarstfɔ/ (n)
household
  inwentarz domowy, mienie, sprzęty znajdujące się w domu
  ogół spraw związanych z rodziną, domem
farm
  posiadłość wiejska o charakterze rolniczym obejmująca grunty i zabudowania; także jednostka produkcyjna specjalizująca się w rolnictwie

gospodarz /ɡɔsˈpɔdaʃ/ (n)
host
  (biologia, biologiczny) organizm żywy, na którym żyje pasożyt;
  osoba przyjmująca gości
landlord
  (potocznie, potoczny) właściciel domu, lokalu, mieszkania, stancji, pokoju lub pensjonatu przeznaczonego na wynajem

gospodyni domowa /ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva/ (n)
housewife
  kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi

gospodzin /ɡɔspˈɔdʑin/ (n)
lord
  (staropolski) gospodarz, pan

gotowanie /ˌɡɔtɔˈvãɲɛ/ (n)
cooking
  (rzeczownik odczasownikowy) od: gotować

gotować /ɡɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
boil
  doprowadzać do wrzenia
cook
  przyrządzać ciepłą potrawę
boil
  (o wodzie, potrawie) osiągać temperaturę wrzenia

gotowy /ɡɔˈtɔvɨ/ (adj)
likely to
  (książkowy) gotowy (jest) + bezokolicznik → jest zdolny, może
poise, set, willing, yare
  chętny i zdolny do zrobienia czegoś
off-the-hook, off-the-peg, off-the-rack, ready made
  o wyrobach, zwłaszcza ubraniu: wykonany seryjnie, nie na miarę
TV dinner
  o żywności: wyprodukowany w fabryce i wymagający tylko podgrzania
ready, alert, prepare
  przygotowany do czegoś, na coś
ready, wired for sound
  skończony, wykonany

gotycki /ɡɔˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
gothic
  (historia, historyczny, historycznie) (sztuka) związany z gotykiem, stylem sztuki średniowiecznej

gotyk /ˈɡɔtɨk/ (n)
Gothic
  (sztuka) (architektura, architektoniczny) styl w architekturze i sztuce średniowiecza;

gotów /ˈɡɔtuf/ (adj)
likely to
  (książkowy) gotowy (jest) + bezokolicznik → jest zdolny, może
poise, set, willing, yare
  chętny i zdolny do zrobienia czegoś
alert, prepare, ready
  przygotowany do czegoś, na coś
ready, wired for sound
  skończony, wykonany

gotówka /ɡɔˈtufka/ (n)
cash
  (bankowość, bankowy) (księgowość) pieniądze, którymi można płacić w każdej chwili
cash, currency, ready money, cash money, hard cash, ready cash
  pieniądze w postaci banknotów lub monet

gołobrody /ɡˌɔwɔbrˈɔdɨ/ (adj)
beardless
  (przestarzałe, przestarzały) o chłopaku nie golący się jeszcze

gołym okiem /ˈɡɔwɨ̃m ˈɔcɛ̃m/ (adv)
with the naked eye
  (związek frazeologiczny) bez przyrządów optycznych

gołymi rękami /ɡɔˈwɨ̃mʲi rɛ̃ŋˈkãmʲi/ (adv)
bare-handed, with bare hand
  (potocznie, potoczny) nie dysponując bronią

gołąb /ˈɡɔwɔ̃mp/ (n)
pigeon, dove
  (ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach;

gołąbek /ɡɔˈwɔ̃mbɛk/ (n)
cabbage roll
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z ryżu i mielonego mięsa zawiniętego w liście kapusty;
lovebird
  (żartobliwie) o kimś zakochanym, pozostającym w związku

gołębi /ɡɔˈwɛ̃mbʲi/ (adj)
dove, dove 's, pigeon, pigeon 's
  (zoologia, zoologiczny) charakterystyczny dla gołębia, dotyczący gołębia, odnoszący się do gołębia, związany z gołębiem
dove, dove-gray, dove-grey
  mający kolor jasnopopielaty o odcieniu niebieskawym, taki jak kolor pióra gołębia

gołębica /ˌɡɔwɛ̃mˈbʲiʦ̑a/ (n)
dove
  (ornitologia, ornitologiczny) samica gołębia

gołębnik /ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik/ (n)
dovecote, dovecot
  pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi

gościnnie /ɡɔɕtɕˈinɲʲɛ/ (adv)
hospitably
  w sposób gościnny

gościnność /ɡɔɕtɕˈinnɔɕtɕ/ (n)
hospitality
  szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom

gościnny /ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ/ (adj)
hospitable
  chętnie przyjmujący kogoś u siebie, serdeczny i przyjazny dla gości
guest
  przeznaczony dla gości, podróżnych
  związany z wizytą osoby zaproszonej

gościć /ɡˈɔɕtɕitɕ/ (v)
host, receive, regale, take in, wine and dine
  podejmować kogo u siebie
keep
  o stanach psychicznych stawać się widocznym
enjoy hospitality, indwell
  przebywać w jakimś miejscu, być gościem

gość /ɡɔɕʨ̑/ (n)
fellow
  (potocznie, potoczny) negatywnie o osobie mało znanej lub zażyle o osobie dobrze znanej
guest, visitor
  osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.

goździk /ˈɡɔʑʥ̑ik/ (n)
carnation, pink, sweet william
  (botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach;
clove
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;

gra /ɡra/ (n)
game, match
  (sport, sportowy) mecz
playing, game
  granie na instrumencie
game, play
  zabawa według ustalonych reguł;

gra słów /ˈɡra ˈswuf/ (n)
play on words, pun, word play
  budowanie zdań w oparciu o wieloznaczność lub homonimię wyrazów

grab /ɡrap/ (n)
hornbeam
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze;
  drewno grabu (1.1)

grab pospolity /ɡrˈap pˌɔspɔlˈitɨ/ (n)
European hornbeam, common hornbeam
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Carpinus betulus L., gatunek liściastego drzewa z rodziny brzozowatych;

grabarz /ˈɡrabaʃ/ (n)
gravedigger, grave-digger
  osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych;

grabie /ˈɡrabʲjɛ/ (n)
rake
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

grabież /ˈɡrabʲjɛʃ/ (n)
loot, pillage, plunder, depredation, rapine, raven
  zabieranie siłą czyjejś własności; obrabowanie, plądrowanie

grabieżca /ɡrabjˈɛʃtsa/ (n)
plunderer
  ten, kto dokonuje grabieży, rabuje, łupi

grabić /ˈɡrabʲiʨ̑/ (v)
loot, pillage, plunder, rob, sack
  (książkowy) odbierać coś komuś siłą, łupić
rake
  zgarniać grabiami siano, liście lub zżęte zboże, także wyrównywać powierzchnię ziemi

gracja /ɡrˈatsja/ (n)
grace
  wdzięk, powab, lekkość

gracz /ɡraʧ̑/ (n)
player, gambler
  uczestnik gry lub zawodów

grad /ɡrat/ (n)
grade
  (matematyka, matematyczny) jednostka miary kąta płaskiego równa jednej setnej kąta prostego;
hail
  (meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę

gradient /ˈɡradʲjɛ̃nt/ (n)
gradient
  płynne przejście jednego koloru w drugi
  (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wektor o kierunku i zwrocie zgodnym z kierunkiem wzrostu funkcji i wartości proporcjonalnej do szybkości wzrostu;

gradobicie /ˌɡradɔˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
hailstorm
  (meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu powodujące znaczne straty materialne

gradologia /ɡrˌadɔlˈɔɡja/ (n)
gradology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o gradacjach szkodników

graf /ɡraf/ (n)
graf
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł szlachecki w dawnych Niemczech, Holandii, Belgii, Luksemburgu, Austrii, odpowiednik hrabiego;
graph
  (matematyka, matematyczny) zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami;

grafem /ɡrˈafɛm/ (n)
grapheme
  najmniejsza, fundamentalna jednostka pisma;

grafen /ˈɡrafɛ̃n/ (n)
graphene
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jedna z form węgla, zbudowana z jednoatomowej warstwy tego pierwiastka;

graffiti /ɡrafˈfʲitʲi/ (n)
graffiti
  (sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;

graficzny /ɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
graphical
  (sztuka) dotyczący grafiki (sztuki)

grafik /ˈɡrafʲik/ (n)
graphic designer, illustrator
  osoba zawodowo zajmująca się grafiką – klasyczną lub komputerową
schedule, timetable
  harmonogram prac

grafika /ˈɡrafʲika/ (n)
clip art, graphics, image
  (informatyka, informatyczny) obraz powielany komputerowo
graphics, printmaking
  dział sztuk plastycznych, obejmujący techniki pozwalające na wielokrotne powielanie rysunku na papierze lub tkaninie;
graphics, print
  dzieło wykonane techniką (1.1)

grafit /ˈɡrafʲit/ (n)
graphite
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;

grafologia /ɡrˌafɔlˈɔɡja/ (n)
graphology
  badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;

grafologiczny /ɡrˌafɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
graphological
  związany z grafologią, dotyczący grafologii

grafomania /ɡrˌafɔmˈaɲʲa/ (n)
graphomania
  mania pisania książek, zwłaszcza autobiograficznych

grafoskop /ɡraˈfɔskɔp/ (n)
overhead projector
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie);

gram /ɡrãm/ (n)
gram, gramme
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma;

gramatycznie /ɡrˌamatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
grammatically
  (gramatyka) zgodnie z regułami gramatyki

gramatyczny /ˌɡrãmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
grammatical
  dotyczący gramatyki, związany z gramatyką
  zgodny z regułami gramatyki

gramatyk /ɡrãˈmatɨk/ (n)
grammarian
  specjalista w dziedzinie gramatyki

gramatyka /ɡrãˈmatɨka/ (n)
grammar
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię;

gramatyka normatywna /ɡramˈatɨkˌa nˌɔrmatˈɨvna/ (n)
normative grammar
  (językoznawstwo, językoznawczy) gramatyka skupiająca się na dyktowaniu norm gramatycznych;

gramatyka opisowa /ɡramˈatɨkˌa ˌɔpisˈɔva/ (n)
descriptive grammar
  (językoznawstwo, językoznawczy) neutralny opis stanu systemu językowego w jednej wyróżnionej epoce jego rozwoju;

gramatykalizacja /ˌɡrãmatɨkalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
grammaticalization
  (językoznawstwo, językoznawczy) proces, w którym słowo traci swą podstawową funkcję semantyczną (morfem leksykalny) zachowując jedynie funkcję syntaktyczną (morfem fleksyjny)

gramofon /ɡrãˈmɔfɔ̃n/ (n)
gramophone
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;

granat /ˈɡrãnat/ (n)
garnet
  (mineralogia, mineralogiczny) twardy przezroczysty minerał stosowany w jubilerstwie (jako kamień półszlachetny) lub jako materiał ścierny;
pomegranate
  (spożywczy) owoc granatowca
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) granatowiec;
hand grenade
  (wojskowość, wojskowy) pocisk wyrzucany ręcznie, wypełniony materiałem wybuchowym;
navy blue
  kolor ciemnoniebieski, także ubranie, materiał itp. w tym kolorze;

granat karabinowy /ˈɡrãnat ˌkarabʲĩˈnɔvɨ/ (n)
rifle grenade
  granat przeznaczony do miotania przy pomocy garłacza

granat nasadkowy /ˈɡrãnat ˌnasatˈkɔvɨ/ (n)
rifle grenade
  (wojskowość, wojskowy) granat przeznaczony do miotania przy pomocy granatnika nasadkowego;

granatowiec /ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
pomegranate
  (botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;

granatowy /ˌɡrãnaˈtɔvɨ/ (adj)
navy blue, navy
  mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

grand /ɡrˈant/ (n)
grandee
  tytuł szlachecki pochodzenia hiszpańskiego;

grand prix /ɡrˈant prˈiks/ (n)
grand prix
  (sport, sportowy) główna nagroda

graniastosłup /ˌɡrãɲaˈstɔswup/ (n)
prism
  (matematyka, matematyczny) wielościan, którego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach i którego wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie równoległe;

granica /ɡrãˈɲiʦ̑a/ (n)
border, frontier
  (administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;
limit
  (matematyka, matematyczny) wartość, do której zmierza ciąg lub funkcja;

graniczny /ɡrãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
frontier
  dotyczący granicy określonego obszaru

graniczyć /ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
verge
  (w odniesieniu do uczuć, stanu fizycznego lub psychicznego) być bliskim, być podobnym, przypominać
border
  mieć wspólną granicę, sąsiadować

granit /ˈɡrãɲit/ (n)
granite
  (geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa;

granola /ɡranˈɔla/ (n)
granola
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;

grant /ɡrãnt/ (n)
grant
  dotacja, dofinansowanie do projektu naukowego, edukacyjnego itp., przyznawane w drodze konkursu, głosowania lub na mocy decyzji jakiegoś gremium

granulka /ɡranˈulka/ (n)
granule
  małe nieregularne ziarno w formie których sprzedaje się niektóre produkty jak leki czy artykuły chemiczne

grappa /ˈɡrapːa/ (n)
grappa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wódka z winogron (i ich pestek)

grasica /ɡraɕˈitsa/ (n)
thymus
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

grasować /ɡraˈsɔvaʨ̑/ (v)
maraud, prowl
  dokonywać napadów, gwałtów na określonym terenie

grat /ɡrat/ (n)
junker
  (pogardliwie) stary, wyeksploatowany, często psujący się pojazd mechaniczny
junk
  (potocznie, potoczny) przedmiot niezbyt wartościowy, często stary, zniszczony mebel, sprzęt domowy

gratis /ˈɡratʲis/ (adv)
gratis, free
  bezpłatnie, darmo, darmowo, gratisowo, nieodpłatnie, za Bóg zapłać, za darmo; (potocznie, potoczny) na ładne oczy, za darmochę, za frajer, za friko

gratulacja /ˌɡratuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
congratulation
  wyraz uznania złożony komuś z okazji jego sukcesu

gratulacje /ɡrˌatulˈatsjɛ/ (interjection)
congratulations
  wyrażenie uznania wypowiadane z okazji czyjegoś sukcesu lub radosnego wydarzenia

gratulacje /ɡrˌatulˈatsjɛ/ (n)
congratulation
  wyrazy uznania przekazywane komu z okazji szczęśliwego wydarzenia w życiu tej osoby

gratulować /ˌɡratuˈlɔvaʨ̑/ (v)
congratulate, felicitate
  składać wyrazy uznania

gratyfikacja /ˌɡratɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
gratification
  dodatkowe, zwykle jednorazowe, wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za specjalne zasługi, z okazji świąt, jubileuszu firmy itp.

grawer /ɡrˈavɛr/ (n)
engraver
  osoba zajmująca się grawerstwem, czyli wykonywaniem rysunków na materiałach twardych

grawerować /ɡrˌavɛrˈɔvatɕ/ (v)
engrave
  żłobić rysunki powierzchniach z materiałów twardych, zwłaszcza metalowych

grawitacja /ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
gravity, gravitation
  (fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

grawitacyjny /ˌɡravʲitaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
gravitational
  (fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji

grawiton /ɡravˈitɔn/ (n)
graviton
  (fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego;

grać /ɡraʨ̑/ (v)
play
  brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp.
  o przedmiocie: wydawać dźwięki
play, act, star
  być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie
play
  wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego

grać na nerwach /ˈɡraʨ̑ na‿ˈnɛrvax/ (v)
get on somebody's nerves
  drażnić, denerwować kogoś

grać pierwsze skrzypce /ˈɡraʨ̑ ˈpʲjɛrfʃɛ ˈskʃɨpʦ̑ɛ/ (v)
to play first fiddle
  (przenośnie, przenośnia) być najważniejszym, mieć decydujący głos

grań /ɡrãɲ/ (n)
crag
  (geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) grzbiet górski o bardzo stromych zboczach, zwykle wąski i skalisty

grdyka /ˈɡrdɨka/ (n)
Adam's apple
  (anatomia, anatomiczny) wystająca na przedniej części szyi chrząstka krtani (zazwyczaj u mężczyzn)

grecki /ˈɡrɛʦ̑ʲci/ (adj)
Greek
  związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków
  związany z Greckim Kościołem Prawosławnym

grecki /ˈɡrɛʦ̑ʲci/ (n)
Greek
  język Greków i po części Cypryjczyków;

greenwashing /ɡrinvˈaʃiŋk/ (n)
greenwashing
  (społeczny) (ekonomia, ekonomiczny) oszustwo marketingowe mające skłonić do zakupu produktu konsumentów o przekonaniach proekologicznych; nieuzasadnione kreowanie wizerunku ekologicznego;

gregoriański /ˌɡrɛɡɔrʲˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
Gregorian
  odnoszący się do papieża Grzegorza XIII; ,
  odnoszący się do papieża Grzegorza I; ,

grejpfrut /ˈɡrɛjpfrut/ (n)
grapefruit
  (botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;
  (spożywczy) owoc grejpfruta (1.1)

gremium /ˈɡrɛ̃mʲjũm/ (n)
body
  grupa osób zajmujących się tym samym zawodem lub pełniących te same funkcje

grenadzki /ɡrɛnˈatski/ (adj)
Granadan
  związany z Grenadą, dotyczący Grenady (miasta)

grenlandzki /ɡrɛ̃nˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
Greenlandic
  od Grenlandia

grill /ɡrʲil/ (n)
grill
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przenośny ruszt do pieczenia potraw

grillowanie /ˌɡrʲilɔˈvãɲɛ/ (n)
grill
  (rzeczownik odczasownikowy) od: grillować

grillować /ɡrʲiˈlɔvaʨ̑/ (v)
grill
  piec na rusztach

griot /ɡrjˈɔt/ (n)
griot
  (historia, historyczny, historycznie) zachodniafrykański bard, pieśniarz, bajarz, poeta

grip /ɡrʲip/ (n)
grip
  (fotografia) dodatkowy uchwyt przymocowany do spodniej części aparatu fotograficznego, ułatwiający stabilne trzymanie go w pionie, posiadający zestaw najważniejszych przycisków sterujących, pozwalający także na zamontowanie dodatkowych baterii

grobowa cisza /ɡrɔˈbɔva ˈʨ̑iʃa/ (n)
deathly hush, deathly silence
  złowroga cisza, pełna napięcia emocjonalnego

grobowiec /ɡrɔˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
sepulcher, tomb
  okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;

grobowy /ɡrɔˈbɔvɨ/ (adj)
grave
  odnoszący się do grobu

groch /ɡrɔx/ (n)
pea
  (botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

groch cukrowy /ɡrˈɔx tsukrˈɔvɨ/ (n)
snow pea
  (botanika, botaniczny) odmiana grochu, która nie ma wyściółki pergaminowej w strąkach

groch z kapustą /ˈɡrɔx s‿kaˈpustɔ̃w̃/ (n)
hodgepodge, hotch-potch
  (przenośnie, przenośnia) coś chaotycznego, bezładnie zmieszanego

grochy /ˈɡrɔxɨ/ (n)
polka dot
  deseń w postaci dużych kropek wyraźnie odcinających się od tła

grochówka /ɡrɔˈxufka/ (n)
pea soup
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;

grog /ɡrɔk/ (n)
grog
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rum lub inny mocny trunek rozcieńczony gorącą wodą, czasami dodaje się również do niego sok z cytrusów, cynamon lub cukier;

grom /ɡrɔ̃m/ (n)
thunder
  (książkowy) piorun

gromada /ɡrɔ̃ˈmada/ (n)
district
  (administracja) dawna jednostka podziału terytorialnego w Polsce i zaborze rosyjskim; potocznie również jej administracja;
cluster
  (astronomia, astronomiczny) skupienie gwiazd różnego pochodzenia obserwowane na niewielkiej przestrzeni nieba;
division, phylum
  (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna w botanice niższa rangą od królestwa, wyższa od klasy;
class
  (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna w zoologii niższa rangą od typu, wyższa od rzędu;
bunch, group, huddle, troop
  zbiorowisko przedmiotów, zwierząt czy ludzi, zwykle dość liczne

gromada gwiazd /ɡrɔmˈada ɡvʲˈast/ (n)
atar cluster
  (astronomia, astronomiczny) zgrupowanie gwiazd związanych wspólnym pochodzeniem;

gromadzić /ɡrɔ̃ˈmaʥ̑iʨ̑/ (v)
collect
  składać, zbierać w jednym miejscu
  zbierać, kolekcjonować
gather
  zbierać się w gromadę
  zbierać się w większej ilości

gromnica /ɡrɔ̃mʲˈɲiʦ̑a/ (n)
blessed candle
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca święcona w dzień Matki Boskiej Gromnicznej, 2 lutego, tradycyjnie zapalana przy umierających, zmarłych oraz podczas niektórych uroczystości kościelnych, jak też podczas burzy dla odwrócenia piorunów; ; (zobacz) też gromnica w Encyklopedii staropolskiej

gronkowiec złocisty /ɡrɔŋkˈɔvʲɛdʑ zwɔtɕˈistɨ/ (n)
golden staph
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) Staphylococcus aureus Rosenbach, gatunek kulistej bakterii Gram-dodatniej tworzącej kolonie w kształcie gron, będącej komensalem ludzkiej mikroflory zasiedlającej skórę i górnych dróg oddechowych, potencjalnie chorobotwórczej

grono /ˈɡrɔ̃nɔ/ (n)
bunch
  (potocznie, potoczny) kilka, kilkanaście niedużych owoców na wspólnej szypułce
circle, company, staff
  grupa ludzi połączonych jakimś wyróżnikiem, np. wspólnymi zainteresowaniami, przyjaźnią itp.

gronostaj /ɡrɔ̃ˈnɔstaj/ (n)
stoat, ermine
  (zoologia, zoologiczny) Mustela erminea, gatunek niewielkiego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych;

gros /ɡrɔ/ /ɡrɔs/ (n)
gross
  (przestarzałe, przestarzały) dwanaście tuzinów; 144 sztuki;
majority, most
  (książkowy) zdecydowana większość

grossular /ɡrɔsˈːular/ (n)
grossular
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki kamień o żółtej lub zielonej barwie, zaliczany do gromady krzemianów i grupy granatów;

grosz /ɡrɔʃ/ (n)
groschen, grosz
  (jednostka monetarna) jednostka monetarna w Polsce, obecnie setna część złotego;

grosz do grosza, a będzie kokosza /ˈɡrɔʒ dɔ‿ˈɡrɔʃa ː‿ˈbɛ̃ɲʥ̑ɛ kɔˈkɔʃa/ (proverb)
look after the pennies and the pounds will look after themselves
  dzięki cierpliwemu oszczędzaniu można sobie pozwolić na więcej

groszek /ˈɡrɔʃɛk/ (n)
pea
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zielone nasiona grochu; także potrawa z tych nasion

grot /ɡrɔt/ (n)
arrowhead
  (wojskowość, wojskowy) ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych;
mainsail
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym;

grota /ˈɡrɔta/ (n)
grotto
  (geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

groteska /ɡrɔtˈɛska/ (n)
grotesque
  (literacko) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór literacki, muzyczny lub plastyczny cechujący się silną deformacją i skarykaturyzowaniem świata przedstawionego, niejednolitością, absurdalnością, czy wreszcie mieszaniem fantastyki z rzeczywistością;

groteskowo /ɡrˌɔtɛskˈɔvɔ/ (adj)
grotesquely
  w sposób groteskowy

groteskowy /ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ/ (adj)
grotesque, burlesque, farcical, ludicrous
  podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny

grotmaszt /ɡrˈɔtmaʃt/ (n)
mainmast
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) główny maszt statku żaglowego;

growler /ɡrˈɔvlɛr/ (n)
growler
  (meteorologia, meteorologiczny) (oceanografia, oceanograficzny) zwarta bryła lodu pływającego, która wystaje ponad lustro wody na wysokość mniejszą niż 1 metr i zajmującą powierzchnię ok. 20 m²;

groza /ˈɡrɔza/ (n)
horror, terror
  uczucie strachu, przerażenia spowodowane niebezpieczeństwem

grozić /ˈɡrɔʑiʨ̑/ (v)
threaten
  straszyć czymś, zapowiadać coś złego

groźba /ˈɡrɔʑba/ (n)
threat, menace
  zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd.

groźnie /ɡrˈɔʑɲʲɛ/ (adj)
threateningly
  w groźny sposób

groźny /ˈɡrɔʑnɨ/ (adj)
dangerous
  taki, który stanowi niebezpieczeństwo dla czyjegoś zdrowia, zagraża bezpieczeństwu
menacing, ferocious, grim
  taki, który wzbudza strach

gruba ryba /ˈɡruba ˈrɨba/ (n)
big fish, big shot, big-whig, fat cat
  (przenośnie, przenośnia) ktoś bardzo ważny

grubas /ˈɡrubas/ (n)
fatty, fat-ass
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) otyła osoba

grubiaństwo /ɡrubjˈaɲstfɔ/ (n)
boorishness, caddishness
  przejaw bycia ordynarnym, źle wychowanym

grubo /ɡrˈubɔ/ (adv)
deep voice, flat, low voice
  (akustyka, akustyczny) mając niski ton
thick, thickly
  dając lub nakładając grubą warstwę
coarse
  dając niedrobne kawałki
grossly, much
  w dużym stopniu

grubodziób /ɡruˈbɔʥ̑up/ (n)
hawfinch
  (ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

gruboskórny /ɡrˌubɔskˈurnɨ/ (adj)
rude
  (przenośnie, przenośnia) pozbawiony taktu i wrażliwości

grubość /ɡrˈubɔɕtɕ/ (n)
coarseness, fatness, heaviness
  cecha tego, co grube
thickness, gage, gauge, ply, weight
  wymiar w krótszej osi

gruby /ˈɡrubɨ/ (adj)
thick
  mający dużą grubość, średnicę
fat, big
  otyły

gruby jak beczka /ˈɡrubɨ ˈjaɡ ˈbɛʧ̑ka/ (adj)
as fat as pig
  o osobie: bardzo gruby

gruchacz /ɡrˈuxatʃ/ (n)
trumpeter
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Psophiidae;

gruczoł /ˈɡruʧ̑ɔw/ (n)
gland
  (anatomia, anatomiczny) narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju;

gruczoł mlekowy /ɡrˈutʃɔw mlɛkˈɔvɨ/ (n)
mammary gland
  (anatomia, anatomiczny) zazwyczaj parzyste gruczoły charakterystyczne dla gromady ssaków, wydzielające mleko, które jest pokarmem dla młodych;

gruda /ˈɡruda/ (n)
clod, lump
  pojedynczy kawałek czegoś stwardniałego ukształtowanego w bryły

grudzień /ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
December
  dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

grunt /ɡrũnt/ (n)
ground, land
  obszar stanowiący czyjąś własność (najczęściej występujące w liczbie mnogiej)
  powierzchnia Ziemi lub innej planety, teren
soil
  warstwa gleby, która znajduje się przy powierzchni i można ją uprawiać

gruntować /ɡrũnˈtɔvaʨ̑/ (v)
prime
  pokrywać jakąś powierzchnię gruntem, warstwą podkładową

gruntownie /ɡrũnˈtɔvʲɲɛ/ (adv)
thoroughly
  w sposób obejmujący całość, wszystko

grupa /ˈɡrupa/ (n)
group
  zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie
  (chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego
  zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze

grupa docelowa /ɡrˈupa dˌɔtsɛlˈɔva/ (n)
target group
  (ekonomia, ekonomiczny) (publikatory) grupa osób, do której zasadniczo skierowany jest komunikat, reklama lub produkt;

grupa krwi /ɡrˈupa krfˈi/ (n)
blood type, blood group, BG
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych

grupa nominalna /ˈɡrupa ˌnɔ̃mʲĩˈnalna/ (n)
noun phrase
  (językoznawstwo, językoznawczy) jednostka składniowa, której centralnym elementem jest rzeczownik lub zaimek rzeczowny

grupa śmierci /ˈɡrupa ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
group of death
  (sport, sportowy) grupa w rozgrywkach, której drużyny/uczestnicy prezentują podobny, wysoki poziom i każdy z nich może być upatrywany w roli faworyta

grupować /ɡruˈpɔvaʨ̑/ (v)
group
  tworzyć grupy, porządkować w grupach

grupowy /ɡruˈpɔvɨ/ (adj)
group
  odbywający się w grupie, dotyczący grupy

gruszka /ˈɡruʃka/ (n)
pear
  (spożywczy) owoc gruszy;

gruszkowy /ɡruˈʃkɔvɨ/ (adj)
pear
  zrobiony z gruszek, zawierający gruszki

gruszyczka /ɡruʃˈɨtʃka/ (n)
wintergreen
  (botanika, botaniczny) Pyrola L., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;

gruziński /ɡruˈʑĩj̃sʲci/ (adj)
Georgian
  dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

gruźlica /ɡruʑˈlʲiʦ̑a/ (n)
tuberculosis, TB, consumption
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

gruźliczy /ɡruʑlˈitʃɨ/ (adj)
consumptive, tubercular
  (medycyna, medyczny) związany z gruźlicą, dotyczący gruźlicy

gryczany /ɡrɨtʃˈanɨ/ (adj)
buckwheat
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) z ziaren gryki

gryf /ɡrɨf/ (n)
griffin
  (mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła;

gryka /ˈɡrɨka/ (n)
buckwheat
  (botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną;

grymas /ˈɡrɨ̃mas/ (n)
grimace, wince
  wykrzywienie twarzy

grynszpan /ˈɡrɨ̃w̃ʃpãn/ (n)
verdigris
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji;
  niebieskozielony kolor grynszpanu (1.1)

grypa /ˈɡrɨpa/ (n)
influenza, flu
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego;

grysbok przylądkowy /ɡrˈɨzbɔk pʃˌɨlɔntkˈɔvɨ/ (n)
Cape grysbok, southern grysbok
  (zoologia, zoologiczny) Raphicerus melanotis, afrykański ssak z rodziny krętorogich;

grywalizacja /ɡrˌɨvalizˈatsja/ (n)
gamification
  wykorzystanie mechaniki znanej np. z gier fabularnych i komputerowych, do modyfikowania zachowań ludzi w sytuacjach niebędących grami, w celu zwiększenia ich zaangażowania;

grywać /ɡrˈɨvatɕ/ (v)
act, play
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odtwarzać jakąś rolę co pewien czas
play
  grać nieregularnie, od czasu do czasu

gryzoń /ˈɡrɨzɔ̃ɲ/ (n)
rodent
  ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

gryźć /ɡrɨɕʨ̑/ (v)
bite
  zatapiać w czymś zęby

gryźć ziemię /ɡrˈɨʑdʑ ʑˈɛmʲɛ/ (v)
bite the dust
  być martwym

grzaniec /ɡʒˈaɲʲɛts/ (n)
mulled wine
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grzane wino, często z przyprawami

grzanka /ˈɡʒãnka/ (n)
crouton
  kawałek pieczywa przyrumieniony z obu stron

grzać /ɡʒˈatɕ/ (v)
warm, warm up
  czynić cieplejszym
boil
  podwyższać wysoko temperaturę czegoś
heat
  wydzielać ciepło
bask, get warm, warm oneself
  poddawać się działaniu ciepła

grzałka /ˈɡʒawka/ (n)
heater
  (technologia, technika, techniczny) element grzewczy urządzenia;
immersion heater
  zanurzane w wodzie, proste kuchenne urządzenie elektryczne do przygotowywania wrzątku

grzbiet /ɡʒbʲjɛt/ (n)
back
  (potocznie, potoczny) plecy

grzbietowy /ɡʒbʲjɛˈtɔvɨ/ (adj)
dorsal
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący grzbietu

grzebać /ˈɡʒɛbaʨ̑/ (v)
bury, inter
  chować zmarłego do grobu lub zajmować się grabarstwem
dig
  rozgarniać, np. ziemię

grzebień /ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
comb
  (fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;

grzebiące /ɡʒɛbjˈɔntsɛ/ (n)
galliforms
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Galliformes, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

grzech /ɡʒɛx/ (n)
sin
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

grzechotka /ɡʒɛˈxɔtka/ (n)
rattle, babys rattle
  rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu

grzechotnik /ɡʒɛˈxɔtʲɲik/ (n)
rattlesnake
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;

grzecznie /ɡʒˈɛtʃɲʲɛ/ (adv)
civilly, politely, courteously, nicely, suavely
  w sposób grzeczny

grzecznościowy /ˌɡʒɛʧ̑nɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
polite
  taki, który charakteryzuje się grzecznością; taki, od którego wymagana jest grzeczność

grzeczność /ˈɡʒɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
compliment
  grzeczności uprzejme słowa i gesty, komplementy
favour
  przysługa
politeness, civility, courtesy
  uprzejmy sposób zachowania

grzeczny /ˈɡʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
courteous, polite, well-behaved, suave
  o dziecku: taki, który jest posłuszny, spokojny, miły, dobry
polite, courteous, suave, well-behaved
  taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości

grzejnik /ɡʒˈɛjɲik/ (n)
shitbird, zoner
  (slangowo) osoba uzależniona od narkotyków
fire, heater
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do ogrzewania pomieszczeń

grzesznik /ˈɡʒɛʃʲɲik/ (n)
sinner
  ktoś, kto grzeszy

grzeszność /ɡʒˈɛʃnɔɕtɕ/ (n)
peccancy, sinfulness
  cecha tego, co grzeszne; cecha tego, kto grzeszny

grzeszny /ˈɡʒɛʃnɨ/ (adj)
sinful
  popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne

grzeszyć /ˈɡʒɛʃɨʨ̑/ (v)
sin
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny

grzmieć /ɡʒmʲˈɛtɕ/ (v)
thunder, explode
  o niebie, zazwyczaj w czasie burzy: wydawać grzmot
fulminate, fulmine
  mówić głośno i dobitnie
thunder, boom, roar, rumble
  wydawać głośne, niskie dźwięki niczym grzmot

grzmot /ɡʒmɔt/ (n)
peal of thunder
  huk towarzyszący, wraz z błyskawicą, piorunowi
boom
  silny huk

grzyb /ɡʒɨp/ /ˈɡʒɨbɨ/ (n)
fungus, mushroom
  (mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy;
mushroom, toadstool
  owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor
  (przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu

grzybek /ˈɡʒɨbɛk/ (n)
bowl cut, helmet haircut, mushroom, mushroom cut, pot haircut
  (krawiectwo) przyrząd do cerowania

grzybica /ɡʒɨbʲˈitsa/ (n)
mycosis, fungal infection, fungus
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna wywoływana przez mikroskopijne grzyby

grzybnia /ɡʒˈɨbɲʲa/ (n)
mycelium, spawn
  (biologia, biologiczny) (mikologia, mikologiczny) forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów;

grzybobójczy /ˌɡʒɨbɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
fungicidal
  taki, który zabija grzyby i zapobiega ich rozwojowi oraz pojawieniu się

grzybowa /ɡʒɨbˈɔva/ (n)
mushroom soup
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z grzybów świeżych lub suszonych;

grzybowy /ɡʒɨbˈɔvɨ/ (adj)
fungal
  związany z grzybami, dotyczący grzybów

grzywa /ˈɡʒɨva/ (n)
mane
  (zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi

grzywka /ˈɡʒɨfka/ (n)
fringe, bangs, forelock
  włosy przycięte tak, że spadają na czoło

grzywna /ɡʒˈɨvna/ (n)
fine, mulct
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

grzęda /ˈɡʒɛ̃nda/ (n)
roost
  poziomy drążek w kurniku, na którym może odpoczywać ptactwo domowe

grób /ɡrup/ (n)
grave, tomb, sepulchre, sepulcher
  przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

grążyca /ɡrɔ̃w̃ˈʒɨʦ̑a/ (n)
diving duck
  (ornitologia, ornitologiczny) kaczka nurkująca; kaczka, która podczas zdobywania pokarmu nurkuje na znaczną głębokość, do grupy grążyc należy w Polsce, między innymi kilka gatunków z rodzaju Aythya

gręplarnia /ɡrɛ̃mˈplarʲɲa/ (n)
carding mill
  warsztat albo dział w fabryce włókienniczej, w którym odbywa się gręplowanie

guano /ɡuˈ<sup>w</sup>ãnɔ/ /ˈɡwãnɔ/ (n)
guano
  (rolnictwo, rolniczy) suche odchody ptaków morskich lub nietoperzy, stosowane jako nawóz;

guanozyna /ˌɡu<sup>w</sup>ãnɔˈzɨ̃na/ (n)
guanosine
  (chemia, chemiczny) rodzaj nukleozydu;

guanábana /ɡˌuanabˈana/ (n)
guanábana, soursop
  (botanika, botaniczny) Annona muricata L., flaszowiec miękkociernisty, drzewo z rodziny flaszowcowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) żółtozielony owoc guanábany (1.1)

gubernator /ˌɡubɛrˈnatɔr/ (n)
governor
  (administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

gubernatorski /ɡˌubɛrnatˈɔrski/ (adj)
gubernatorial
  odnoszący się do gubernatora, związany z gubernatorem

gubernatorstwo /ɡˌubɛrnatˈɔrstfɔ/ (n)
government, governorate
  (administracja) prowincja zarządzana przez gubernatora
governorship
  (administracja) urząd gubernatora

gubernia /ɡubˈɛrɲʲa/ (n)
gubernia, guberniya, governorate
  (administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych;

gudźarati /ˌɡuʥ̑aˈratʲi/ (n)
Gujarati
  (językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków nowoindyjskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących – głównie mieszkańców Indii, stanu Gudźarat;

guglać /ˈɡuɡlaʨ̑/ (v)
google
  (potocznie, potoczny) poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google

guglować /ɡuɡˈlɔvaʨ̑/ (v)
google
  (potocznie, potoczny) poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google

gula /ˈɡula/ (n)
bump
  (potocznie, potoczny) kulista narośl lub zgrubienie

guma /ˈɡũma/ (n)
chewing gum, gum
  (potocznie, potoczny) guma do żucia
rubber
  rodzaj rozciągliwego tworzywa;

guma balonowa /ɡˈuma bˌalɔnˈɔva/ (n)
bubblegum
  guma do żucia, z której można tworzyć pęcherze powietrza (balony)

guma do żucia /ɡˈuma dɔ ʒˈutɕa/ (n)
chewing gum, bubble gum
  (spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia;

gumka /ˈɡũmka/ (n)
elastic band, hair band, hair tie, rubber band
  (fryzjerstwo, fryzjerski) elastyczna taśma przetykana kawałkami gumy, służąca do związywania włosów; (zobacz) gumka do włosów
elastic band, rubber band
  (handel, handlowy) rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; (zobacz) gumka recepturka
eraser tool
  (informatyka, informatyczny) narzędzie w programach graficznych służące do usuwania fragmentów narysowanych obiektów, odpowiadające funkcji gumki (1.1)
rubber
  (potocznie, potoczny) (seksuologia, seksuologiczny) prezerwatywa;
rubber, eraser
  (szkolnictwo, szkolny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;

gumka do ścierania /ˈɡũmka ˌdɔ‿ɕʨ̑ɛˈrãɲa/ (n)
eraser, rubber
  gumka służąca do wycierania śladów ołówka, najczęściej z papieru

gumowiec /ɡũˈmɔvʲjɛʦ̑/ (n)
gumboot, rubber boot
  but z wysokimi cholewami, wykonany z gumy, używany na słotę lub błoto

gumowy /ɡũˈmɔvɨ/ (adj)
rubber
  wykonany z gumy

gupik /ɡˈupik/ (n)
guppy, millionfish, rainbow fish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Poecilia reticulata, gatunek południowoamerykańskiej ryby z rodziny piękniczkowatych;

guru /ˈɡuru/ (n)
guru
  (przenośnie, przenośnia) osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu;

gust /ɡust/ (n)
taste
  poczucie piękna i harmonii

gustownie /ɡuˈstɔvʲɲɛ/ (adv)
tastefully
  elegancko, ze smakiem

gustowny /ɡuˈstɔvnɨ/ (adj)
tasteful, dainty, neat
  będący w dobrym guście, wykwintny, wytworny, elegancki

gutacja /ɡutˈatsja/ (n)
guttation
  (biologia, biologiczny) zjawisko wydzielania kropel wodnych przez rośliny poprzez wypotniki;

guwernantka /ɡˌuvɛrnˈantka/ (n)
governess
  (dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczycielka domowa, wychowawczyni dzieci w zamożnych rodzinach

guwerner /ɡuvˈɛrnɛr/ (n)
governor
  (dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczyciel domowy, wychowawca dzieci w zamożnych rodzinach

guwernerski /ɡˌuvɛrnˈɛrski/ (adj)
tutorial
  związany z osobą lub pracą guwernera, dotyczący guwernera

guz /ɡus/ (n)
tumour, tumor
  (medycyna, medyczny) patologiczny twór najczęściej w postaci nowotworu
bump
  zgrubienie pochodzenia naturalnego lub wywołane uderzeniem

guziec /ˈɡuʑɛʦ̑/ (n)
warthog
  (zoologia, zoologiczny) przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

guzik /ˈɡuʑik/ (n)
button
  (krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;
  (potocznie, potoczny) włącznik, przycisk

gułag /ˈɡuwak/ (n)
gulag
  system obozów pracy przymusowej w ZSRR;

gwadelupski /ɡvˌadɛlˈupski/ (adj)
Guadeloupean
  (geografia, geograficzny) związany z Gwadelupą, dotyczący Gwadelupy

gwara /ˈɡvara/ (n)
dialect, patois, subdialect
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna, odmienna od przyjętego języka standardowego;

gwarancja /ɡvaˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
guarantee, guaranty, security, warranty
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany danego wyrobu (w razie pojawienia się w nim w określonym czasie jakichś wad);
  poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś

gwarantować /ɡvˌarantˈɔvatɕ/ (v)
guarantee
  zapewniać, dawać gwarancję, ręczyć, zabezpieczać

gwardia /ˈɡvardʲja/ (n)
guards
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna lub średniowieczna straż przyboczna panujących
  (wojskowość, wojskowy) oddziały ochotnicze, zorganizowane na wzór wojska zawodowego
  (wojskowość, wojskowy) wyborowe oddziały wojska

gwardian /ɡvˈardjan/ (n)
guardian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony niektórych męskich domów zakonnych;

gwatemalski /ˌɡvatɛ̃ˈmalsʲci/ (adj)
Guatemalan
  odnoszący się do państwa Gwatemala

gwatemalskość /ɡvˌatɛmˈalskɔɕtɕ/ (n)
Guatemalanness
  cecha tego co charakterystyczne dla Gwatemali lub Gwatemalczyków

gwałciciel /ɡvawʲˈʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
rapist
  osoba dopuszczająca się gwałtu

gwałcić /ˈɡvawʲʨ̑iʨ̑/ (v)
violate
  (książkowy) naruszać siłą zasady lub normy
rape
  zmuszać do stosunku płciowego

gwałt /ɡvawt/ (n)
rape
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;

gwałtownie /ɡvawˈtɔvʲɲɛ/ (adv)
violently, heavily
  intensywnie
fiercely, rapidly, savagely, violently
  nagle, raptownie

gwałtowny /ɡvawˈtɔvnɨ/ (adj)
violent, precipitate
  nagły, szybki
violent
  o człowieku impulsywny, porywczy, burzliwy, żywiołowy, wybuchowy

gwelf /ɡvˈɛlf/ (n)
Guelph
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech;

gwiazda /ˈɡvʲjazda/ (n)
star
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;
  sławna osobistość w danym środowisku
  rodzaj odznaczenia;

gwiazda Dawida /ɡvʲˈazda davˈida/ (n)
Star of David
  (żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela;

gwiazda morawska /ɡvʲˈazda mɔrˈafska/ (n)
Moravian star
  ozdoba bożonarodzeniowa w kształcie gwiazdy

gwiazdozbiór /ɡvʲjazˈdɔzbʲjur/ (n)
constellation
  (astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba;

gwiezdny /ˈɡvʲjɛzdnɨ/ (adj)
sideral
  związany z przestrzenią kosmiczną

gwint /ɡvˈint/ (n)
thread, rifle, rifling, screw thread
  (technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek

gwintować /ɡvintˈɔvatɕ/ (v)
thread, rifle
  (technologia, technika, techniczny) wykonywać gwinty

gwintownik /ɡvʲĩnˈtɔvʲɲik/ (n)
tap
  narzędzie skrawające wieloostrzowe, służące do nacinania gwintów wewnętrznych;

gwizd /ɡvˈist/ (n)
twitter
  (ornitologia, ornitologiczny) głos niektórych ptaków
whistle, whizz, whine, whiz
  wysoki dźwięk wywołany szybkim ruchem powietrza przelatującego przez wąski otwór

gwizdać /ˈɡvʲizdaʨ̑/ (v)
whistle
  wydawać z siebie gwizd, gwizdanie

gwizdek /ˈɡvʲizdɛk/ (n)
whistle
  nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza;

gwoli /ˈɡvɔlʲi/ (preposition)
because of
  (podniośle) (przestarzałe, przestarzały) przyimek wskazujący na cel czynności lub przyczynę jej wykonania

gwóźdź /ɡvuɕʨ̑/ (n)
nail
  podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;

gwóźdź do trumny /ˈɡvuʑʥ̑ dɔ‿ˈtrũmnɨ/ (n)
final nail in coffin
  (potocznie, potoczny) coś pogarszającego ostatecznie sytuację, przypieczętowującego porażkę

gynocentryczny /ɡˌɨnɔtsɛntrˈɨtʃnɨ/ (adj)
gynocentric
  związany z gynocentryzmem

gyokuro /ɡˌɨɔkˈurɔ/ (n)
gyokuro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jeden z jakościowo najlepszych gatunków japońskiej herbaty zielonej

gyoza /ɡɨˈɔza/ (n)
gyoza
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japoński pierożek z mięsnym farszem; potrawa o chińskiej proweniencji

gyros /ˈɡɨrɔs/ (n)
gyro
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z Grecji potrawa, składająca się z opiekanego mięsa, pomidorów, cebuli i sosu tzatziki, często podawana zawinięta w placek;

gzyms /ɡzɨ̃ms/ (n)
cornice
  (architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;

góra /ˈɡura/ (n)
mountain, hill
  (geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu;
mountain
  (potocznie, potoczny) duża sterta czegoś
top
  wyżej znajdująca się część czegoś

góra lodowa /ˈɡura lɔˈdɔva/ (n)
iceberg, berg
  olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu;

góral /ˈɡural/ (n)
highlander, mountaineer
  człowiek pochodzący z gór;

góralek /ɡurˈalɛk/ (n)
hyrax
  (zoologia, zoologiczny) Hyrax, zwierzę współcześnie zaliczane do rodziny góralkowatych

góralek abisyński /ɡurˈalɛk ˌabʲisˈɨɲski/ (n)
rock badger, rock hyrax
  (zoologia, zoologiczny) Procavia capensis, ssak z rodziny góralkowatych, zamieszkujący kontynent afrykański;

góralek przylądkowy /ɡurˈalɛk pʃˌɨlɔntkˈɔvɨ/ (n)
rock badger, rock hyrax
  (zoologia, zoologiczny) Procavia capensis Pallas, ssak z rodziny góralkowatych zamieszkujący kontynent afrykański i tereny południowo-wschodniej Azji;

górka /ˈɡurka/ (n)
knoll
  (zdrobniale) góra

górnictwo /ɡurɲˈitstfɔ/ (n)
mining
  dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;

górnik /ˈɡurʲɲik/ (n)
miner
  pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin

górnoaustriacki /ɡˌurnɔawstrjˈatski/ (adj)
Upper Austrian
  związany z Górną Austrią, dotyczący Górnej Austrii

górnołużycki /ˌɡurnɔwuˈʒɨʦ̑ʲci/ (adj)
Upper Sorbian
  związany z Górnymi Łużycami

górnośląski /ɡˌurnɔɕlˈɔ̃ski/ (adj)
Upper Silesian
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Górnego Śląska, związany z Górnym Śląskiem, pochodzący z Górnego Śląska, właściwy Górnemu Śląskowi

górny /ˈɡurnɨ/ (adj)
early
  (geologia, geologiczny) młodszy
lofty
  (staropolski) zarozumiały
upper
  taki, który jest na pewnej wysokości, w górze
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taki, który dotyczy wyższej części skali
  o odcinku rzeki taki, który jest bliżej źródła

górski /ˈɡursʲci/ (adj)
mountain
  związany z górami, dotyczący gór

góry /ɡˈurɨ/ (n)
mountain
  (geografia, geograficzny) teren o pofałdowanej powierzchni przekraczającej 300 m różnicy wysokości;

górzysty /ɡuˈʒɨstɨ/ (adj)
mountainous, hilly
  pełen gór, wzniesień, pokryty górami

gówniany /ɡuvʲˈɲãnɨ/ (adj)
shitty
  (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) kiepski, marny, tandetny, kiczowaty, bezwartościowy

gówniarz /ˈɡuvʲɲaʃ/ (n)
brat
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) dziecko, chłopiec

gówno /ˈɡuvnɔ/ (n)
shit
  (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego
shit, crap
  (wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał

gówno prawda /ˈɡuvnɔ ˈpravda/ (interjection)
bullshit
  (wulgarnie, wulgaryzm) gniewna reakcja na czyjąś wypowiedź uważaną za nieprawdziwą

gówno prawda /ˈɡuvnɔ ˈpravda/ (n)
balls, bullshit, cut that shit, don't give me that shit, don't shit me, in a pig's ear
  (wulgarnie, wulgaryzm) oczywiste kłamstwo, nieprawda

gównoburza /ɡˌuvnɔbˈuʒa/ (n)
shitstorm
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) gwałtowna, zażarta dyskusja na forum internetowym, w której argumenty merytoryczne przestały mieć znaczenie

gąbczasty /ɡɔ̃mpˈʧ̑astɨ/ (adj)
spongy
  mający budowę charakterystyczną dla gąbki, podobny do gąbki: porowaty, miękki i sprężysty

gąbka /ˈɡɔ̃mpka/ (n)
sponge
  najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;
  (zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;

gągoł /ˈɡɔ̃ŋɡɔw/ (n)
golden-eye
  (ornitologia, ornitologiczny) gniazdujący w dziuplach gatunek kaczki;

gągołek /ɡɔŋɡˈɔwɛk/ (n)
bufflehead
  (ornitologia, ornitologiczny) Bucephala albeola, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych zamieszkujący kontynent amerykański;

gąsienica /ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
caterpillar
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;
caterpillar track
  (motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie

gąsior /ˈɡɔ̃w̃ɕɔr/ (n)
gander
  (ornitologia, ornitologiczny) samiec gęsi
carboy, demijohn
  pękate naczynie szklane z wąską szyjką służące do przechowywania płynów oraz do produkcji win lub nalewek;

gąszcz /ɡɔ̃w̃ʃʧ̑/ (n)
thicket
  gęste skupienie drzew lub krzewów

gęba /ˈɡɛ̃mba/ (n)
trap
  (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) usta
gob, mug
  (potocznie, potoczny) twarz człowieka lub zwierzęcia

gęgawa /ɡɛ̃ŋˈɡava/ (n)
greylag goose
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;

gęsia skórka /ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka/ (n)
creeps, goose bumps
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;

gęsiarz /ɡˈɛɲɕaʃ/ (n)
gooseherd
  (rolnictwo, rolniczy) chłopiec, który pasa gęsi

gęsiego /ɡɛ̃w̃ˈɕɛɡɔ/ (adv)
in single file
  o sposobie poruszania się: jeden za drugim, kolejno

gęsina /ɡɛ̃w̃ˈɕĩna/ (n)
goose-meet
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z gęsi

gęsto /ɡˈɛ̃stɔ/ (adv)
densely, bushily, thickly
  w sposób zwarty, spoisty, zawiesisty

gęstość liczbowa /ɡˈɛ̃stɔɕtɕ lidʒbˈɔva/ (n)
number density
  (chemia, chemiczny), (fizyka, fizyczny) wielkość określająca liczbę obiektów (np. cząstek, gwiazd) przypadających na jednostkę objętości;

gęstość zaludnienia /ˈɡɛ̃w̃stɔʑʥ̑ ˌzaludʲˈɲɛ̇̃ɲa/
population density
  (statystyka, statystyczny) miara przyporządkowująca populację do powierzchni, podawana zazwyczaj w liczbie osób na km²;

gęstwina /ɡɛ̃w̃ˈstfʲĩna/ (n)
thicket
  gęste skupienie roślin, zwłaszcza krzewów i drzew

gęsty /ˈɡɛ̃w̃stɨ/ (adj)
dense
  (o płynach) skondensowany
thick
  (o włosach lub sierści) bujny
thick, dense
  taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie

gęś /ɡɛ̃j̃ɕ/ /ɡɛ̃w̃ɕ/ /ɡɛ̃ɕ/ (n)
goose
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona

gęś białoczelna /ˈɡɛ̃w̃ʑ ˌbʲjawɔˈʧ̑ɛlna/ (n)
greater white-fronted goose
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser albifrons, gatunek gęsi;

gęś krótkodzioba /ˈɡɛ̃w̃ɕ ˌkrutkɔˈʥ̑ɔba/ (n)
pink-footed goose
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser brachyrhynchus, gatunek gęsi;

gęś mała /ˈɡɛ̃w̃ɕ ˈmawa/ (n)
lesser white-fronted goose
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser erythropus, gatunek gęsi;

gęś zbożowa /ˈɡɛ̃w̃ʑ zbɔˈʒɔva/ (n)
bean goose
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser fabalis, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;

gładki /ˈɡwatʲci/ (adj)
smooth
  mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości

gładko /ɡwˈatkɔ/ (adv)
smoothly
  bez nierówności
easily, lightly
  bez trudności

gładkość /ˈɡwatkɔɕʨ̑/ (n)
smoothness
  cecha tego, co jest gładkie

gładzica /ɡwaˈʥ̑iʦ̑a/ (n)
European plaice
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego;

gładzik /ˈɡwaʥ̑ik/ (n)
touchpad, trackpad
  (potocznie, potoczny) touchpad

gładzić /ɡwˈadʑitɕ/ (v)
stroke
  przesuwać po czymś delikatnie ręką

głagolicki /ɡwˌaɡɔlˈitski/ (adj)
Glagolitic
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z głagolicą; zapisany głagolicą; posługujący się głagolicą

głaskać /ˈɡwaskaʨ̑/ (v)
caress, stroke
  łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

głasnost /ˈɡwasnɔst/ (n)
glasnost
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;

głaz /ɡwas/ (n)
boulder
  (geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji;

głaz narzutowy /ɡwˈas nˌaʒutˈɔvɨ/ (n)
glacial erratic
  (geologia, geologiczny) fragment skały litej, przyniesiony przez lądolód;

głodny /ˈɡwɔdnɨ/ (adj)
hungry
  czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny

głodny jak wilk /ˈɡwɔdnɨ ˈjaɡ ˈvʲilk/ (adj)
hungry as a wolf
  bardzo głodny

głogowy /ɡwɔɡˈɔvɨ/ (adj)
hawthorn
  zrobiony z głogu, zawierający głóg

głos /ɡwɔs/ (n)
vote, voice
  decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania
voice, vote
  dźwięk wydawany przez istoty żyjące
voice, floor
  prawo / pozwolenie przemawiania
voice
  zdanie, osąd, opinia
  zdolność wydawania dźwięku (1.1)
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym

głosiciel /ɡwɔɕˈitɕɛl/ (n)
advocate
  (podniośle) osoba głosząca coś, upowszechniająca jakieś przekonania

głosić /ˈɡwɔɕiʨ̑/ (v)
preach, declaim, recite
  (podniośle) wygłaszać (na przykład) przemówienie, kazanie
preach, announce, proclaim, profess, propagate, voice
  ogłaszać, oznajmiać (na przykład) wiadomość, rozgłaszać, upowszechniać (na przykład) idee, hasła

głoska /ˈɡwɔska/ (n)
speech sound
  (językoznawstwo, językoznawczy) najmniejszy element dźwiękowej formy wypowiedzi, charakteryzujący się stałym zespołem fonetycznych cech artykulacyjnych i akustycznych;

głosowanie /ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ/ (n)
ballot, poll
  (potocznie, potoczny) wybory
ballot, vote
  wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś

głosować /ɡwɔˈsɔvaʨ̑/ (v)
vote
  oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania

głosowy /ɡwɔsˈɔvɨ/ (adj)
vocal
  związany z głosem, dotyczący głosu

głowa /ˈɡwɔva/ (n)
head, pate
  (anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;
capita
  (przenośnie, przenośnia) jedna osoba lub zwierzę jako jednostka
head of
  (przenośnie, przenośnia) osoba przewodnicząca czemuś

głowa państwa /ɡwˈɔva pˈaɲstfa/ (n)
head of state
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba sprawująca najwyższą władzę w kraju

głowa rodziny /ˈɡwɔva rɔˈʥ̑ĩnɨ/ (n)
head of household
  (przenośnie, przenośnia) osoba, na której spoczywa główna odpowiedzialność za utrzymanie rodziny; osoba, która podejmuje ważne decyzje w danej rodzinie

głownia /ˈɡwɔvʲɲa/ (n)
blade
  (wojskowość, wojskowy) główna część broni siecznej przeznaczona do cięcia lub kłucia;

głowonóg /ɡwɔvˈɔnuk/ (n)
cephalopod
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel gromady morskich mięczaków;

głośnik /ˈɡwɔɕɲik/ (n)
loudspeaker, speaker
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;

głośnikowy /ɡwˌɔɕɲikˈɔvɨ/ (adj)
speaker
  (technologia, technika, techniczny) związany z głośnikiem, dotyczący głośnika, właściwy głośnikowi, składający się z głośników

głośno /ˈɡwɔɕnɔ/ (adv)
loud, loudly
  w sposób głośny, słyszalny, nie szeptem

głośność /ˈɡwɔɕnɔɕʨ̑/ (n)
loudness
  (książkowy) (technologia, technika, techniczny) natężenie dźwięku odczuwane przez słuchających

głośny /ˈɡwɔɕnɨ/ (adj)
renowned
  popularny; taki, o którym się dużo mówi
loud
  taki, który jest dobrze słyszalny

głuchoniemy /ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ/ (adj)
deaf and dumb, deaf-mute, d&d, deaf mute
  niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić

głuchota /ɡwuˈxɔta/ (n)
deafness
  utrata zdolności słyszenia;

głuchy /ˈɡwuxɨ/ (adj)
deaf, hard of hearing
  niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu

głuchy jak pień /ˈɡwuxɨ ˈjak ˈpʲjɛ̇̃ɲ/ (adj)
stone deaf
  (przenośnie, przenośnia) całkowicie głuchy, głuchy kompletnie

głupawka /ɡwuˈpafka/ (n)
fit of laughter, hilarity
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) niekontrolowany napad śmiechu; stan bezmyślnej wesołości – często zaraźliwej

głupek /ˈɡwupɛk/ (n)
addle-head, fool, nitwit
  (potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba niepoważna

głupi /ˈɡwupʲi/ (adj)
stupid, silly
  bez głębszego znaczenia, pozbawiony sensu
awkward
  kłopotliwy, niezręczny
silly
  naiwny, łatwowierny, dający się wykorzystywać
stupid, foolish, dumb
  niemądry, ograniczony intelektualnie

głupi jak but /ˈɡwupʲi ˈjaɡ ˈbut/ (adj)
thick as a brick
  (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) bardzo, beznadziejnie głupi

głupi jaś /ˈɡwupʲi ˈjäɕ/ (idiom)
pig in the middle
  zabawa, w której dwie lub więcej osób rzuca sobie piłkę, a ktoś próbuje ją złapać

głupiec /ˈɡwupʲjɛʦ̑/ (n)
blockhead, fool, addle-head, dunderhead, half-wit, softy
  osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna

głupio /ɡwˈupjɔ/ (adv)
stupidly, fatuously, foolishly, futilely, inanely
  w niemądry sposób

głupota /ɡwuˈpɔta/ (n)
stupidity
  niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia

głupstwo /ˈɡwupstfɔ/ (n)
nonsense
  głupie, niedorzeczne powiedzenie
foolish
  lekkomyślny, głupi postępek
trifle
  niezbyt ważna, błaha sprawa

głuptak /ˈɡwuptak/ (n)
northern gannet
  (ornitologia, ornitologiczny) Morus bassanus, głuptak zwyczajny, duży ptak morski z rzędu pełnopłetwych;

głuptak niebieskonogi /ɡwˈuptak ɲʲˌɛbjɛskɔnˈɔɡʲi/ (n)
blue-footed booby
  (ornitologia, ornitologiczny) Sula nebouxii, gatunek ptaka z rodziny głuptaków;

głusza /ˈɡwuʃa/ (n)
wilderness
  miejsce położone z daleka od ludzi, odludne

głuszec /ˈɡwuʃɛʦ̑/ (n)
capercaillie, grouse
  (ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem;

głuszek /ˈɡwuʃɛk/ (n)
Rock Bunting
  (ornitologia, ornitologiczny) (Emberiza cia) ptak z rodziny trznadlowatych;

głód /ɡwut/ (n)
hunger, famine
  (fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia;
famine, hunger
  czas, obszar, na którym wielu ludzi lub zwierząt cierpi głód (1.1)

głóg /ɡwuk/ (n)
hawthorn
  (botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach;
haw
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce głogu (1.2) o działaniu leczniczym używane do wyrobu win, soków pitnych i innych przetworów

główka /ˈɡwufka/ (n)
head
  (biologia, biologiczny) przednia część plemnika zawierająca materiał genetyczny i akrosom
bowl
  część fajki, do której nabija się i spala tytoń

główkować /ɡwufkˈɔvatɕ/ (v)
head
  (sport, sportowy) odbijać piłkę głową

główny /ˈɡwuvnɨ/ (adj)
main
  pierwszorzędny, podstawowy, zasadniczy, najważniejszy

główny wyłącznik prądu /ˈɡwuvnɨ vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik ˈprɔ̃ndu/ (n)
main switch
  (elektryczność) urządzenie przeznaczone do wyłączania w budynku spod napięcia całej instalacji elektrycznej na wszystkich biegunach

głąb /ɡwɔ̃mp/ (n)
stump
  zgrubiała część liścia w kapustach

głębia /ˈɡwɛ̃mbʲja/ (n)
depth
  odległość od powierzchni do dna
  (przenośnie, przenośnia) wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury
abyss
  przepaść, otchłań, czeluść, głębina

głębina /ɡwɛmbʲˈina/ (n)
the depths
  szczególnie głęboka cześć zbiornika wodnego

głębinowy /ɡwˌɛmbʲinˈɔvɨ/ (adj)
abyssal, deep-sea
  związany ze znaczną głębokością

głęboki /ɡwɛ̃mˈbɔci/ (adj)
profound, deep
  (przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu
deep, profound
  charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu
deep
  mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia

głęboko /ɡwɛ̃mˈbɔkɔ/ (adv)
deeply, profoundly
  daleko w głębi

głębokość /ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑/ (n)
depth
  odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza

gżel /ɡʒɛl/ (n)
Gzhelian
  (geologia, geologiczny) ostatni, najmłodszy wiek pensylwanu (późnego karbonu), trwający 303,9 – 299 milionów lat temu;

h-moll /xˈamˈɔll/ (n)
b minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku h (w zapisie nutowym z dwoma krzyżykami)

ha /xa/ (interjection)
ha
  powtórzony kilkakrotnie oznacza śmiech
  wyraz o funkcji ekspresywnej, podkreślającej wyrażane uczucia

habilitacja /xˌabʲilitˈatsja/ (n)
habilitation
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (urzędowy) procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora;

habit /ˈxabʲit/ (n)
habit
  ubiór zakonny;

habit nie czyni mnicha /ˈxabʲitʲ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲɲixa/ (proverb)
clothes don't make a man
  wygląd zewnętrzny nie świadczy o wartości człowieka

habitat /xaˈbʲitat/ (n)
habitat
  (biologia, biologiczny) środowisko, w którym zamieszkują określone rośliny lub zwierzęta

habituacja /ˌxabʲituˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
habituation
  (fizjologia, fizjologiczny) stopniowe zanikanie reakcji na powtarzający się lub trwający bodziec;

hacjenda /xatsjˈɛnda/ (n)
hacienda
  (rolnictwo, rolniczy) duże gospodarstwo rolne w Hiszpanii lub skolonizowanych niegdyś przez nią krajach Ameryki Łacińskiej

hackathon /xatskˈasɔn/ (n)
hackathon
  (informatyka, informatyczny) wydarzenie (zwykle rodzaj konkursu), podczas którego programiści stają przed zadaniem rozwiązania określonego problemu, zwykle związanego z zaprojektowaniem i zaprogramowaniem aplikacji na dany temat;

haczyk /ˈxaʧ̑ɨk/ (n)
hook
  (zdrobniale) od: hak
angle
  mały hak do łowienia ryb na wędkę
catch
  trudny do zauważenia podstęp lub problem
check, checkmark, tick
  znak ✓

hadeik /xadˈɛik/ (n)
Hadean, Pre-Archean, Priscoan
  (geologia, geologiczny) nieformalny eon będący okresem od powstania Ziemi do czasu uformowania się skorupy ziemskiej;

hadron /ˈxadrɔ̃n/ (n)
hadron
  (fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków;

hadronowy /xˌadrɔnˈɔvɨ/ (adj)
hadronic
  odnoszący się do hadronów

hafciarka /xaftɕˈarka/ (n)
embroidery machine
  (technologia, technika, techniczny) maszyna do haftowania
embroideress
  kobieta zajmująca się hafciarstwem

hafn /xafn̥/ (n)
hafnium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

haft /xaft/ (n)
embroidery
  dekoracyjny wzór wyszyty na tkaninie;

haftka /ˈxaftka/ (n)
hook and eye, hook and eye clasp
  rodzaj drucianej zapinki składającej się z haczyka (konika) i uszka; (zobacz) też haftka w Encyklopedii staropolskiej

haftować /xafˈtɔvaʨ̑/ (v)
embroider
  (rękodzieło, rękodzielniczy) (włókiennictwo) wyszywać igłą wzór na materiale

haggis /xˈaɡɡʲis/ (n)
haggis
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szkocka potrawa z podrobów baranich, zaszytych w owczym żołądku

hagiografia /xˌaɡʲɔɡrˈafja/ (n)
hagiography
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;

hagiograficzny /xˌaɡʲɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
hagiographic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) typowy dla piśmiennictwa kościelnego o żywotach świętych

hagiologia /xˌaɡʲɔlˈɔɡja/ (n)
hagiology
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literacko) hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego

haiku /xaˈ<sup>j</sup>iku/ (n)
haiku
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;

hajp /xˈajp/ (n)
hype
  szum, gwar medialny wokół czegoś, aura sprawiająca, że staje się czymś pożądanym

hak /xak/ (n)
uppercut
  (sport, sportowy) zagranie wykonane przez ruszenie ręką po łuku
hook
  przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp.

haker /ˈxakɛr/ (n)
cracker
  (potocznie, potoczny) osoba zajmująca się łamaniem zabezpieczeń komputerowych lub włamaniami na inne komputery;
hacker
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską;

haktywizm /xaktˈɨvizm/ (n)
hacktivism
  (informatyka, informatyczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) atakowanie systemów komputerowych lub sieci z pobudek politycznych

hala /ˈxala/ /ˈxalɛ/ (n)
hall
  (architektura, architektoniczny) bardzo duże pomieszczenie o rozległej powierzchni;

hala odlotów /xˈala ɔdlˈɔtuf/ (n)
departure lounge
  duże pomieszczenie, w którym odbywa się odprawa pasażerów przed odlotem samolotu

hala przylotów /xˈala pʃɨlˈɔtuf/ (n)
arrivals
  duże pomieszczenie, w którym odbywa się odprawa pasażerów po przylocie na lotnisko

halabarda /ˌxalaˈbarda/ (n)
halberd
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

halabardnik /xˌalabˈardɲik/ (n)
halberdier
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pieszy żołnierz, względnie strażnik albo gwardzista, uzbrojony w halabardę

halal /xˈalal/ (adj)
halal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgodny z nakazami szariatu (prawa islamskiego)

halibut /xaˈlʲibut/ (n)
halibut
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

halit /xˈalit/ (n)
halite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, chlorek sodu;

halka /ˈxalka/ (n)
petticoat, slip
  (krawiectwo) część bielizny damskiej zakładana pod suknię lub spódnicę;

halny /xˈalnɨ/ (n)
halny
  (meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) wiatr typu fenowego, wiejący w Karpatach i Sudetach;

halsztuk /ˈxalʃtuk/ (n)
stock tie
  trójkątna chusta wiązana na szyi przez mężczyzn w XVIII i XIX wieku, noszona jako ozdoba, część munduru lub jako szalik;

halucynacja /ˌxaluʦ̑ɨ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
hallucination
  (psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;

halucynacyjny /xˌalutsˌɨnatsˈɨjnɨ/ (adj)
hallucinatory
  związany z halucynacjami, dotyczący halucynacji; będący halucynacją

haluks /xˈaluks/ (n)
bunion
  (medycyna, medyczny) schorzenie polegające na tworzeniu się bolesnej narośli w miejscu, gdzie zaczyna się duży palec stopy, zwykle także z odchyleniem tego palca ku pozostałym;

hamak /ˈxãmak/ (n)
hammock
  podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

hamburczyk /xambˈurtʃɨk/ (n)
Hamburger
  mieszkaniec Hamburga; mężczyzna wywodzący się z Hamburga

hamburger /xãmˈburɡɛr/ (n)
hamburger
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;

hamiltonian /ˌxãmʲilˈtɔ̃ɲãn/ (n)
Hamiltonian
  (fizyka, fizyczny) funkcja opisująca układ fizyczny za pomocą pędów i położeń uogólnionych
  (fizyka, fizyczny) operator energii w mechanice kwantowej

hammam /xˈammam/ (n)
hammam
  łaźnia w krajach arabskich i muzułmańskich;

hamować /xãˈmɔvaʨ̑/ (v)
restrain
  (przenośnie, przenośnia) powstrzymywać kogoś od czegoś
brake
  zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca

hamulcowy /xˌamultsˈɔvɨ/ (adj)
brake
  (technologia, technika, techniczny) odnoszący się do hamulca

hamulec /xãˈmulɛʦ̑/ (n)
brake
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;

hamulec ręczny /xãˈmulɛʦ̑ ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (n)
hand brake, parking brake
  (motoryzacja) ręcznie aktywowany hamulec postojowy w samochodzie;

hamza /xˈamza/ (n)
hamza
  arabska pomocnicza litera nie zaliczana do alfabetu, reprezentująca zwarcie głośniowe;

hanacki /xanˈatski/ (adj)
Hanakian
  odnoszący się do morawskiego regionu etnicznego Hany

handel /ˈxãndɛl/ (n)
trade, commerce
  proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

handel ludźmi /xˈandɛl lˈudʑmi/ (n)
human trafficking
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;

handelek /xandˈɛlɛk/ (n)
petty trade
  (zdrobniale) od: handel

handicapizm /xˌandʲitsˈapizm/ (n)
ableism, disablism
  (socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;

handlarz /ˈxãndlaʃ/ (n)
trader
  osoba zajmująca się drobnym handlem

handlować /xãnˈdlɔvaʨ̑/ (v)
deal, trade
  zajmować się kupnem, sprzedażą lub wymianą towarów i usług

handlowiec /xandlˈɔvʲɛts/ (n)
trader
  (handel, handlowy) człowiek zajmujący się handlem

handlowy /xãnˈdlɔvɨ/ (adj)
trade
  związany z handlem, odnoszący się do handlu

handpan /xˈantpan/ (n)
handpan
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu perkusyjnego w kształcie dwóch złożonych metalowych mis

handryczyć się /xãnˈdrɨʧ̑ɨʨ̑‿ɕɛ/ (v)
squabble
  (potocznie, potoczny) wykłócać się, sprzeczać się

hangar /ˈxãŋɡar/ (n)
hangar, air shed
  pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);

hangul /xˈaŋɡul/ (n)
hangeul
  (językoznawstwo, językoznawczy) alfabet koreański;

haniebnie /xaɲʲˈɛbɲʲɛ/ (adv)
disgracefully, dishonorably, dishonourably, heinously, ignominiously, infamously
  zasługując na hańbę

haniebny /xãˈɲɛbnɨ/ (adj)
dishonorable
  taki, który okrywa hańbą

hantel /xˈantɛl/ (n)
dumbbell
  (sport, sportowy) ciężarek gimnastyczny do trzymania w jednej ręce;

hapax legomenon /xˈapaks lˌɛɡɔmˈɛnɔn/ (n)
hapax legomenon
  (językoznawstwo, językoznawczy) słowo lub wyrażenie użyte tylko jednokrotnie w pewnym utworze lub danym zbiorze wypowiedzi (korpusie), czasem stworzone dla doraźnej potrzeby;

haploid /xaplˈɔit/ (n)
haploid
  (biologia, biologiczny) organizm, którego każda lub prawie każda komórka zawiera gametyczną liczbę chromosomów;
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) komórka zawierająca tylko jeden garnitur chromosomowy;

haploidalny /xˌaplɔidˈalnɨ/ (adj)
haploid
  (biologia, biologiczny) mający tylko jeden garnitur chromosomowy

haplologia /ˌxaplɔˈlɔɟja/ (n)
haplology
  (językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne polegające na skróceniu wyrazu przez usunięcie jednej z sylab bezpośrednio po sobie następujących, jednakowych lub o jednakowym spółgłoskowym nagłosie;

haplotyp /xaplˈɔtɨp/ (n)
haplotype
  (biologia, biologiczny) w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli;

happener /xappˈɛnɛr/ (n)
happener
  (sztuka) artysta, który zajmuje się happeningiem

happening /ˈxɛpɛ̃ɲĩŋk/ (n)
happening
  (sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;

haptyczny /xapˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
haptic
  (technologia, technika, techniczny) dotykowy – cecha urządzeń komunikujących się, wchodzących w interakcję poprzez dotyk, wibrację, szorstkość itp.

harcerstwo /xarˈʦ̑ɛrstfɔ/ (n)
scouting
  polski młodzieżowy ruch społeczny i wychowawczy;

harcerz /ˈxarʦ̑ɛʃ/ (n)
scout
  (harcerski) członek harcerstwa, polskiej organizacji skautowej

hardkodowanie /ˌxartkɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
hardcoding
  (rzeczownik odczasownikowy) od: hardkodować

hardkodować /ˌxartkɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
hardcode
  (informatyka, informatyczny) (slangowo) wpisać dane wejściowe lub konfiguracyjne bezpośrednio do kodu źródłowego

hardun /xˈardun/ (n)
hardim, hardun, star lizard, stellion
  (herpetologia, herpetologiczny) Laudakia stellio, gatunek jaszczurki z rodziny agamowatych;

hardware /xardvˈarɛ/ (n)
hardware
  (informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera

hardy /ˈxardɨ/ (adj)
arrogant, haughty, impertinent, proud
  dumny, butny, nieposłuszny

harem /ˈxarɛ̃m/ (n)
harem
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni;
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1)

harfa /ˈxarfa/ (n)
harp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta;

harfista /xarˈfʲista/ (n)
harpist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na harfie

harissa /xarˈissa/ (n)
harissa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostra pasta używana w kuchni tunezyjskiej, wytwarzana z papryki chili i czosnku, często z innymi przyprawami i z dodatkiem oliwy, czasem także pomidorów;

harmider /xarmˈidɛr/ (n)
uproar, din, hubbub, hullabaloo, hurly-burly, racket
  hałas w połączeniu z zamieszaniem

harmonia /xarˈmɔ̃ɲja/ (n)
concertina
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument;
accordion
  (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) akordeon
harmony
  ład
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element dzieła muzycznego;

harmonijka ustna /ˌxarmɔ̃ˈɲijka ˈustna/ (n)
harmonica
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielki, ustny instrument, w którym dźwięk wyzwalany jest przez wciągane i wydmuchiwane przez muzyka powietrze poruszające podczas ruchu metalowe blaszki umieszczone wewnątrz;

harmonijny /xˌarmɔɲˈijnɨ/ (adj)
harmonious
  płynny, rytmiczny, melodyjny
concordant
  tworzący zgodną, estetyczną całość, pełen harmonii

harmonika /xarˈmɔ̃ɲika/ (n)
harmony glass harmonica
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z grupy idiofonów pocieranych;

harmonizacja /ˌxarmɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
harmonisation, harmonization
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielogłosowe opracowanie utworu muzycznego

harmonizować /xˌarmɔɲizˈɔvatɕ/ (v)
harmonize
  łączyć w zgodną całość
be in harmony
  pozostawać w harmonii

harmonogram /ˌxarmɔ̃ˈnɔɡrãm/ (n)
schedule
  opis kolejności i czasu trwania kolejnych etapów jakiegoś przedsięwzięcia;

harować /xaˈrɔvaʨ̑/ (v)
plod
  ciężko pracować

harpun /ˈxarpũn/ (n)
harpoon
  miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;

harpunnik /xarpˈunɲik/ (n)
harpooner
  (morski) wielorybnik używający harpuna

hartować /xartˈɔvatɕ/ (v)
temper
  (technologia, technika, techniczny) nadawać materiałom twardość przez ogrzanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzenie
strengthen
  czynić odpornym psychicznie, mniej wrażliwym na stres
be tempered
  (technologia, technika, techniczny) być hartowanym
become inured
  stawać się wytrzymałym poprzez przyzwyczajanie się do niedogodnych warunków fizycznych

haruspik /xarˈuspik/ (n)
haruspex
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny etruski wróżbita;

harówka /xaˈrufka/ (n)
drudgery
  bardzo ciężka praca

has /xas/ (n)
hassium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108;

hasać /ˈxasaʨ̑/ (v)
gambol, romp
  biegać, skakać wesoło i beztrosko

hashtag /xˈaʃtak/ (n)
hashtag
  (informatyka, informatyczny) element strony internetowej funkcjonujący jako znacznik, słowo lub wyrażanie poprzedzone znakiem #;

hasowy /xasˈɔvɨ/ (adj)
hasia
  dotyczący hasu

haszysz /ˈxaʃɨʃ/ (n)
hashish, hash
  narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

hasło /ˈxaswɔ/ (n)
password
  tajny wyraz lub ciąg znaków
  znak, sygnał do działania
entry
  wyraz lub wyrażenie stanowiące odrębną część w słowniku lub katalogu

hau /xaw/ (interjection)
woof, arf, ruff, yap, yip
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa

haubica /xawˈbʲiʦ̑a/ (n)
howitzer
  (wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

haueryt /xawˈɛrɨt/ (n)
hauerite
  (mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady siarczków, siarczek manganu;

haute couture /xˈawtɛ tsˌɔutˈurɛ/ (n)
haute couture, high fashion
  sztuka projektowania ekskluzywnych kreacji przez wybitne domy mody

hawajski /xaˈvajsʲci/ (adj)
Hawaiian
  związany z Hawajami, dotyczący Hawajów

hawajski /xaˈvajsʲci/ (n)
Hawaiian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy na Hawajach

hazard /ˈxazart/ (n)
gamble, risk
  (przenośnie, przenośnia) ryzyko
gambling, gamble
  gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los;

hazardzista /ˌxazarʲˈʥ̑ista/ (n)
gambler, punter, plunger
  człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy

hałas /ˈxawas/ (n)
noise
  głośne, uciążliwe dźwięki;

hałaśliwie /xˌawaɕlˈivʲɛ/ (adv)
noisily, boisterously, clamorously, resoundingly, uproariously, vociferously
  wywołując hałas

hałaśliwy /ˌxawaɕˈlʲivɨ/ (adj)
noisy, boisterous
  powodujący hałas

hańba /ˈxãɲba/ (n)
shame, disgrace
  (książkowy) coś, co przynosi wstyd, stanowi ujmę dla honoru

hańbić /ˈxãɲbʲiʨ̑/ (v)
dishonor, dishonour, disgrace
  okrywać hańbą, przynosić hańbę

head arrangement /xˈɛt ˌaraŋɡˈɛmɛnt/ (n)
head arrangement
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) omówienie struktury i wykonania utworu jazzowego przez aranżera

head-banging /xˈɛdbˈaŋɡʲiŋk/ (n)
head-banging
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ekspresja podekscytowania muzyką poprzez rytmiczne uderzanie we własną głowę pięściami lub potrząsanie głową

heavy metal /xˈɛvi mˈɛtal/ (n)
heavy metal
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek metalu (muzyki);

heban /ˈxɛbãn/ (n)
ebony
  cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;

hebanowy /xˌɛbanˈɔvɨ/ (adj)
ebony
  wykonany z hebanu, dotyczący hebanu

hebraista /xˌɛbraˈista/ (n)
Hebraist
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) osoba zajmująca się naukowo hebraistyką

hebrajski /xɛˈbrajsʲci/ (adj)
Hebrew
  związany z Hebrajczykami

hebrajski /xɛˈbrajsʲci/ (n)
Hebrew
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich;

hedonista /xˌɛdɔɲˈista/ (n)
hedonist
  zwolennik hedonizmu

hedonistyczny /xˌɛdɔɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
hedonistic
  właściwy hedonizmowi lub/i hedonistom

hedonizm /xɛdˈɔɲizm/ (n)
hedonism
  (filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia

hegemon /xɛˈɡɛ̃mɔ̃n/ (n)
hegemon
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca, człowiek mający władzę i przewagę nad innymi

hegemonia /ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja/ (n)
hegemony
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś

hej /xɛj/ (interjection)
hi
  powitanie
hey
  zwrócenie czyjejś uwagi

hejt /xɛjt/ (n)
hate
  (neologizm) (potocznie, potoczny) działanie w Internecie przejawiające złość, wrogość, nienawiść wobec kogoś
hate, hate comment
  (neologizm) (potocznie, potoczny) obraźliwy lub pełen agresji komentarz zamieszczony w Internecie

hejter /ˈxɛjtɛr/ (n)
hater
  (slangowo) w Internecie: osoba, która krytykuje coś lub kogoś w bezwzględny sposób, najczęściej anonimowo lub pod pseudonimem

hekatomba /xˌɛkatˈɔmba/ (n)
hecatomb
  (starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara ze stu byków składana przez Greków pierwotnie Zeusowi, później i innym bogom;

heksagon /xɛksˈaɡɔn/ (n)
hexagon
  (geometria) wielokąt o sześciu bokach i sześciu kątach wewnętrznych

heksan /ˈxɛksãn/ (n)
hexane
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna toksyczna ciecz;

hektar /ˈxɛktar/ (n)
hectare
  (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);

hektolitr /xɛktˈɔlitr/ (n)
hectolitre
  (jednostka miary) jednostka objętości równa 100 litrom

hektometr /xɛktˈɔmɛtr/ (n)
hectometer, hectometre
  (metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa stu metrom;

hektyczny /xɛkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
hectic
  gorączkowy

hel /xɛl/ (n)
helium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;

helikon /xɛˈlʲikɔ̃n/ (n)
helicon
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany;

helio- /ˈxɛlʲjɔ/
helio-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze Słońcem, energią słoneczną lub światłem słonecznym

heliocentryczny /xˌɛljɔtsɛntrˈɨtʃnɨ/ (adj)
heliocentric
  (astronomia, astronomiczny) związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia

heliofizyka /ˌxɛlʲjɔˈfʲizɨka/ (n)
heliophysics
  (astronomia, astronomiczny) dział astrofizyki badający Słońce i heliosferę;

heliopauza /ˌxɛlʲjɔˈpawza/ (n)
heliopause
  (astronomia, astronomiczny) górna granica heliosfery

heliosfera /ˌxɛlʲjɔˈsfɛra/ (n)
heliosphere
  (astronomia, astronomiczny) przestrzeń wokół Słońca ograniczona zasięgiem występowania wiatru słonecznego (zwykle w liczbie pojedynczej)

hellenista /xˌɛllɛɲˈista/ (n)
Hellenist
  znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki

hellenistyczny /ˌxɛlːɛ̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
Hellenistic
  dotyczący hellenizmu

helleński /xɛllˈɛɲski/ (adj)
Hellenic
  związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów

helmintologia /ˌxɛlmʲĩntɔˈlɔɟja/ (n)
helminthology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział zoologii zajmujący się robakami pasożytniczymi;

helmintologiczny /xˌɛlmintˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
helminthologic
  związany z helmintologią, dotyczący helmintologii

helota /xɛlˈɔta/ (n)
helot
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) członek warstwy ludności niewolnej w społeczeństwie Lacedemonu; stanowił własność państwa; przypisany do ziemi pracował na utrzymanie spartiaty

helsiński /xɛlˈsʲĩj̃sʲci/ (adj)
Helsinkian
  odnoszący się do miasta Helsinki

hematolog /ˌxɛ̃maˈtɔlɔk/ (n)
haematologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krwi i układu krwiotórczego

hematologiczny /xˌɛmatˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
hematologic
  (medycyna, medyczny) związany z hematologią, dotyczący hematologii

hematyt /xɛmˈatɨt/ (n)
hematite
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III);

hemi- /xˈɛmi/
hemi-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z połowicznością, połową

hemiepifit /xˌɛmjɛpˈifit/ (n)
hemi-epiphyte
  (botanika, botaniczny) roślina epifityczna przechodząca część cyklu rozwojowego na podporze, część jako roślina ukorzeniona w glebie

hemiplegia /ˌxɛ̃mʲiˈplɛɟja/ (n)
hemiplegia
  (medycyna, medyczny) porażenie połowicze, porażenie mięśni jednej połowy ciała

hemistych /xɛmˈistɨx/ (n)
hemistich
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) półwiersz

hemo- /ˈxɛ̃mɔ/
haemo-, hemo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z krwią

hemodynamika /xˌɛmɔdɨnˈamikˌa/ (n)
haemodynamics, hemodynamics
  (medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych

hemofilia /xˌɛmɔfˈilja/ (n)
hemophilia, haemophilia
  (medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości;

hemofiliczny /xˌɛmɔfilˈitʃnɨ/ (adj)
haemophilic
  związany z hemofilią, dotyczący hemofilii

hemofobia /xˌɛmɔfˈɔbja/ (n)
blood phobia, haemophobia, hemophobia, haematophobia
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią

hemoglobinuria /xˌɛmɔɡlˌɔbʲinˈurja/ (n)
haemoglobinuria, hemoglobinuria
  (medycyna, medyczny) schorzenie, w którym wolna hemoglobina przedostaje się do moczu;

hemoliza /ˌxɛ̃mɔˈlʲiza/ (n)
haemolysis, hemolysis
  (biologia, biologiczny) przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów;

hemostatyczny /xˌɛmɔstatˈɨtʃnɨ/ (adj)
hemostatic
  (medycyna, medyczny) zatrzymujący krwawienie
  związany z hemostazą, dotyczący hemostazy

henna /ˈxɛ̃nːa/ (n)
henna
  (biochemia, biochemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów;

henr /xɛ̃nr/ (n)
henry
  jednostka indukcyjności oraz permeancji w układzie SI, oznaczana H;

hentai /ˈxɛ̃ntaj/ (n)
hentai
  (sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne;

hentriakontan /xˌɛntrjakˈɔntan/ (n)
hentriacontane
  (biochemia, biochemiczny) węglowodór prosty zawierający 31 atomów węgla;

heparyna /ˌxɛpaˈrɨ̃na/ (n)
heparin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;

hepatocyt /ˌxɛpaˈtɔʦ̑ɨt/ (n)
hepatocyte
  (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) komórka wątrobowa;

hepatolog /ˌxɛpaˈtɔlɔk/ (n)
hepatologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wątroby, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych

hepatologia /xˌɛpatɔlˈɔɡja/ (n)
hepatology
  (medycyna, medyczny) nauka o wątrobie

hepatologiczny /xˌɛpatˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
hepatologic, hepatological
  (medycyna, medyczny) związany z hepatologią, dotyczący hepatologii

hepatotoksyczność /xˌɛpatˌɔtɔksˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
hepatotoxicity
  cecha substancji chemicznej polegająca na zdolności zaburzania funkcji lub uszkadzania komórek wątroby albo całej wątroby

heptagon /xɛpˈtaɡɔ̃n/ (n)
heptagon
  (geometria) figura geometryczna o siedmiu kątach i siedmiu bokach

heptagram /xɛptˈaɡram/ (n)
heptagram
  (geometria) figura w kształcie regularnej siedmioramiennej gwiazdy

heptametr /xɛptˈamɛtr/ (n)
heptameter
  (literacko) wiersz o siedmiu stopach metrycznych

heptan /ˈxɛptãn/ (n)
heptane
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna, toksyczna ciecz;

heptarchia /xɛptˈarhja/ (n)
heptarchy
  (historia, historyczny, historycznie) grupa wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii

heptatonika /xˌɛptatˈɔɲikˌa/ (n)
heptatonic scale
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) skala złożona z siedmiu kolejnych dźwięków w obrębie oktawy

heptoda /xɛptˈɔda/ (n)
heptode
  (elektryczność) lampa elektronowa z siedmioma elektrodami, tj. katodą, anodą i pięcioma siatkami

herajon /xɛrˈajɔn/ (n)
heraion
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) świątynia grecka, miejsce kultu Hery;

heraldyczny /ˌxɛralˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
heraldic
  dotyczący heraldyki

heraldyka /xɛrˈaldɨkˌa/ (n)
heraldry
  nauka o herbach i rodach szlacheckich;

herb /xɛrp/ (n)
coat of arms
  (heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki;
coat of arms, emblem
  (heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe

herbaciarnia /ˌxɛrbaˈʨ̑arʲɲa/ (n)
teahouse
  (gastronomia) lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty

herbarium /xɛrbˈarjum/ (n)
herbarium, herbar
  (botanika, botaniczny) zielnik z ułożonymi i opisanymi roślinami;

herbata /xɛrˈbata/ (n)
herbal tea, tisane
  napój, napar z innych ziół i owoców
tea
  napój, napar z suszu (1.2);
  susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3)
  wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2);
tea party
  popołudniowe spotkanie towarzyskie przy stole, często przy herbacie (1.3)

herbata chińska /xɛrˈbata ˈxʲĩj̃ska/ (n)
tea, tea plant
  (botanika, botaniczny) (Camellia sinensis) roślina z rodziny herbatowatych, której liście i pączki są wykorzystywane do przygotowywania herbaty

herbatnik /xɛrˈbatʲɲik/ (n)
biscuit
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;

herbicyd /xɛrˈbʲiʦ̑ɨt/ (n)
herbicide
  (biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;

herbologia /xˌɛrbɔlˈɔɡja/ (n)
herbology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o chwastach i zwalczanie chwastów

herc /xɛrʦ̑/ (n)
hertz
  (fizyka, fizyczny) jednostka miary częstotliwości; (symbolicznie) Hz;

hercegowiński /xˌɛrtsɛɡɔvˈiɲski/ (adj)
Herzegovinian
  związany z Hercegowiną, dotyczący Hercegowiny

hercyński /xɛrtsˈɨɲski/ (adj)
hercynian, variscan
  (geologia, geologiczny) związany z orogenezą hercyńską

heretycki /ˌxɛrɛˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
heretical, heretic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący heretyka, herezji

heretyk /xɛrˈɛtɨk/ (n)
heretic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) zwolennik herezji

herezja /xɛˈrɛzʲja/ (n)
heresy
  (przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej;

herezjarcha /xˌɛrɛzjˈarxa/ (n)
heresiarch
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił;

hermafrodyta /xˌɛrmafrɔdˈɨta/ (n)
epicene, hermaphrodite
  (biologia, biologiczny) osobnik wytwarzający gamety zarówno męskie, jak i żeńskie

hermafrodytyzm /ˌxɛrmafrɔˈdɨtɨsm̥/ (n)
hermaphroditism
  (anatomia, anatomiczny) posiadanie cielesnych cech obu płci

hermeneutyczny /ˌxɛrmɛ̃nɛwˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
hermeneutical
  związany z hermeneutyką, dotyczący hermeneutyki

hermeneutyka /xˌɛrmɛnˈɛwtɨkˌa/ (n)
hermeneutics
  (językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) sztuka objaśniania tekstów literackich;

hermitowski /ˌxɛrmʲiˈtɔfsʲci/ (adj)
hermitian
  (matematyka, matematyczny) równy swemu sprzężeniu zespolonemu

heroicznie /ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
heroically
  w sposób heroiczny, bohaterski

heroiczny /xˌɛrɔˈitʃnɨ/ (adj)
heroic, heroical
  (książkowy) pełen odwagi i poświęcenia

heroina /ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
heroin
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;

heroizm /xɛrˈɔizm/ (n)
heroism
  postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.

heros /xˈɛrɔs/ (n)
hero
  (przenośnie, przenośnia) ktoś bohaterski

herpetologia /ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja/ (n)
herpetology
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach;

herpetologiczny /ˌxɛrpɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
herpetological
  (biologia, biologiczny) związany z herpetologią, dotyczący herpetologii

herstoria /xɛrstˈɔrja/ (n)
herstory
  (neologizm) treści historyczne, w których nacisk jest położony na rolę kobiet lub które są opowiadane z kobiecej perspektywy

herszt /xɛrʃt/ (n)
boss
  (potocznie, potoczny) przywódca bandy, szajki złoczyńców

heses /ˈxɛsɛs/ (n)
B double flat
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk h obniżony o cały ton;

heta /ˈxɛta/ (n)
heta
  litera alfabetu greckiego oznaczająca spółgłoskę [h], Ͱ ͱ;

heterogeniczność /xˌɛtɛrˌɔɡɛɲˈitʃnɔɕtɕ/ (n)
heterogeneity
  cecha tego, co heterogeniczne; cecha tych, którzy są heterogeniczni

heterogeniczny /xˌɛtɛrˌɔɡɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
heterogeneous
  (chemia, chemiczny) złożony z widocznie (gołym okiem albo pod mikroskopem) różnych składowych
  (książkowy) złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze
  (chemia, chemiczny), (fizyka, fizyczny) taki układ lub proces, w którym występuje więcej niż jedna faza (ciekła, gazowa, stała) na raz

heterogenny /xˌɛtɛrɔɡˈɛnnɨ/ (adj)
heterogeneous
  zawierający elementy niejednorodne

heteroseksualista /ˌxɛtɛrɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista/ (n)
heterosexual
  osoba o orientacji heteroseksualnej

heteroseksualizm /ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
heterosexuality
  odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej

heteroseksualny /ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
heterosexual, straight
  odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej

heterotrof /xˌɛtɛrˈɔtrɔf/ (n)
heterotroph
  (biologia, biologiczny) organizm cudzożywny

hetman /ˈxɛtmãn/ (n)
hetman
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) najwyższy dowódca wojsk Polski i Litwy;
queen
  (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku;

hetycki /xɛtˈɨtski/ (adj)
Hittite
  (starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii

hetycki /xɛtˈɨtski/ (n)
Hittite
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich;

hetytolog /xˌɛtɨtˈɔlɔk/ (n)
Hittitologist
  specjalista w dziedzinie hetytologii

hetytologia /xˌɛtɨtɔlˈɔɡja/ (n)
Hittitology
  (antropologia, antropologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka badająca historię i kulturę starożytnego państwa Hetytów

hetytologiczny /xˌɛtɨtˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
Hittitological
  związany z hetytologią, dotyczący hetytologii

heureka /xɛwrˈɛka/ (interjection)
heureka
  „znalazłem!”, okrzyk radości po dokonaniu jakiegoś odkrycia lub znalezieniu rozwiązania problemu

heurystyczny /xˌɛwrɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
heuristic
  związany z heurystyką; oparty na heurystyce

heurystyka /xɛwˈrɨstɨka/ (n)
heuristic
  (logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;

hełm /xɛwm/ (n)
cupola, dome
  (architektura, architektoniczny) obłe lub stożkowe zakończenie wieży;
helmet
  zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami;

hełmiatka /xɛwˈmʲjatka/ (n)
red-crested pochard
  (ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;

hi-end /çˈiˈɛnt/ (adj)
hi-end
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o aparaturze elektroakustycznej: taki, który zapewnia najwyższą wierność odtwarzania w warunkach domowych, zwłaszcza muzyki

hiacynt /ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt/ (n)
hyacinth
  (botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach;
hyacinth, jacinth
  (potocznie, potoczny) kwiat hiacynta (1.1)

hidalgo /çidˈalɡɔ/ (n)
hidalgo
  szlachcic hiszpański

hidźra /ˈxʲiʥ̑ra/ (n)
hijra
  osoba trzeciej płci na subkontynencie indyjskim;

hidżab /ˈxʲiʤ̑ap/ (n)
hijab
  rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna zasada muzułmańskiego kobiecego i męskiego sposobu ubierania, ale także zachowywania się, zgodna z nakazem religijnej przyzwoitości, cnotliwości bądź skromności

hiena /ˈxʲjɛ̃na/ (n)
hyena
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną;

hiena cmentarna /ˈxʲjɛ̃na ʦ̑mɛ̃nˈtarna/ (n)
graverobber
  człowiek okradający groby;

hienołak /xʲjɛ̃ˈnɔwak/ (n)
werehyena
  (fantasy) człowiek, którego jedną z form jest hiena
  (mitologia, mitologiczny) (folklor) człowiek potrafiący zmienić się w hienę lub hiena ukrywająca się pod postacią człowieka

hierarchia /xʲjɛˈrarxʲja/ (n)
hierarchy
  układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;

hierarchiczny /xjˌɛrarçˈitʃnɨ/ (adj)
hierarchical, hierarchic
  taki, który jest uporządkowany zgodnie z przyjętą hierarchią

hierarchizacja /xjˌɛrarçizˈatsja/ (n)
hierarchization
  uporządkowanie elementów czegoś według pewnej hierarchii

hieroglif /xʲjɛˈrɔɡlʲif/ (n)
hieroglyph
  starożytne egipskie pismo obrazkowe;

hieron /xjˈɛrɔn/ (n)
hieron
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) specjalne poświęcone miejsce w greckiej świątyni

higiena /xʲiˈɟɛ̃na/ (n)
hygiene
  dbanie o czystość ciała

higienicznie /ˌxʲiɟɛ̇̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
hygienically
  w sposób higieniczny, zgodny z higieną

higieniczny /çˌiɡjɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
hygienic, sanitarian, sanitary
  zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia

higroskopijność /ˌxʲiɡrɔskɔˈpʲijnɔɕʨ̑/ (n)
hygroscopy
  podatność niektórych substancji na wchłanianie wilgoci;

higroskopijny /çˌiɡrɔskɔpˈijnɨ/ (adj)
hygroscopic
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej

hinajana /ˌxʲĩnaˈjãna/ (n)
hinayana
  nazwa bardziej tradycyjnych szkół wczesnego buddyzmu, nadana przez ich oponentów;
  nieprawidłowa[potrzebne źródło], lecz często używana nazwa buddyjskiej szkoły theravada

hindi /ˈxʲĩndʲi/ (n)
Hindi
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii

hinduista /ˌxʲĩnduˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
Hindu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca hinduizmu

hinduistyczny /ˌxʲĩndu<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
Hindu, Hinduistic
  związany z hinduizmem, dotyczący hinduizmu

hinduizm /xʲĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥/ (n)
hinduism, Hinduism
  (teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;

hiobowa wieść /xʲjɔˈbɔva ˈvʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
Job's news
  zła, tragiczna, okropna, przerażająca wiadomość czy informacja

hip hip hurra /çˈip çˈip xˈura/ (interjection)
hip hip hooray
  okrzyk wyrażający entuzjazm lub euforię

hip-hop /ˈxʲip‿xɔp/ (n)
hip-hop
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) subkultura muzyczna, taneczna i wizualna wywodząca się z afroamerykańskich i portorykańskich społeczności Nowego Jorku
hip-hop, hip-hop music, rap music
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki rozrywkowej przypisany kulturze hip-hopu (1.1), który cechuje rytmiczne wypowiadanie czy recytowanie rymujących się słów do wyraźnego akompaniamentu

hiper- /çˈipɛr/
hyper-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na nadmiar lub ponadwymiarowość czegoś albo wskazujący na wielkość lub wysoki poziom czegoś

hiperbola /ˌxʲipɛrˈbɔla/ (n)
hyperbole, hyperbola
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk;
hyperbola
  (matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;

hipercholesterolemia /ˌxʲipɛrxɔlɛstɛrɔˈlɛ̃mʲja/ (n)
hypercholesterolemia
  (medycyna, medyczny) podwyższone stężenie cholesterolu we krwi;

hiperestezja /ˌxʲipɛrɛˈstɛzʲja/ (n)
hyperaesthesia, hyperesthesia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadczułość, przewrażliwienie; nadmierna chorobliwa wrażliwość;

hipergamia /çˌipɛrɡˈamja/ (n)
hypergamy
  dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków

hipergrafia /çˌipɛrɡrˈafja/ (n)
hypergraphia
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na kompulsywnej potrzebie pisania

hiperlipidemia /çˌipɛrlˌipidˈɛmja/ (n)
hyperlipidemia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne polegające na podwyższonych poziomach frakcji cholesterolu lub trójglicerydów w surowicy krwi spowodowane stylem życia (nieprawidłowe odżywianie, nadwaga, siedzący tryb życia) lub predyspozycjami genetycznymi;

hipermarket /çˌipɛrmˈarkɛt/ (n)
hypermarket
  (handel, handlowy) bardzo duży nowoczesny sklep samoobsługowy oferujący szeroki asortyment towarów codziennego użytku;

hiperonim /ˌxʲipɛrˈɔ̃ɲĩm/ (n)
hypernym, hyperonym
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”;

hiperpoprawność /çˌipɛrpɔprˈavnɔɕtɕ/ (n)
hypercorrection, hypercorrectism, hypercorrectness
  (językoznawstwo, językoznawczy) mylne lub przesadne stosowanie odczuwanych norm językowych (zwłaszcza zasad języka standardowego);

hiperprodukcja /çˌipɛrprɔdˈuktsja/ (n)
overproduction, overrun
  (ekonomia, ekonomiczny) produkcja, która przewyższa zapotrzebowanie

hiperpłaszczyzna /ˌxʲipɛrpwaˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
hyperplane
  (matematyka, matematyczny) (geometria) n-1-wymiarowa hiperpowierzchnia w przestrzeni euklidesowej (rodzaj nijaki)-wymiarowej; odpowiednik płaszczyzny w takiej przestrzeni;

hiperrzeczywistość /çˌipɛrʒˌɛtʃɨvˈistɔɕtɕ/ (n)
hyperreality
  (filozofia, filozoficzny) postmodernistyczna rzeczywistość zapośredniczona przez symulacje, rezultat mieszania się rzeczywistości społecznej z medialną do zatarcia granic rozróżnialności;

hiperseksualność /çˌipɛrsˌɛksuˈalnɔɕtɕ/ (n)
hypersexuality
  (medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych;

hipersomnia /çˌipɛrsˈɔmɲʲa/ (n)
hypersomnia
  (medycyna, medyczny) nadmierna senność, występowanie senności mimo przespania nocy, przedłużanie się snu lub występowanie senności w czasie przeznaczonym na aktywność;

hipertekst /xʲipɛrˈtɛkst/ (n)
hypertext
  (informatyka, informatyczny) organizacja tekstu komputerowego polegająca na zastosowaniu hiperłączy przenoszących użytkownika do innych informacji;

hipertermia /ˌxʲipɛrˈtɛrmʲja/ (n)
hyperthermia
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;

hipertrofia /çˌipɛrtrˈɔfja/ (n)
hypertrophy
  (biologia, biologiczny) powiększenie jakiegoś narządu w toku ewolucji lub w rozwoju osobniczym

hipertroficzny /çˌipɛrtrɔfˈitʃnɨ/ (adj)
hypertrophic
  dotyczący hipertrofii; nadmiernie rozwinięty, przerosły, rozrośnięty

hiperwitaminoza /çˌipɛrvˌitaminˈɔza/ (n)
hypervitaminosis
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych wywołany nadmiarem niektórych witamin w organizmie;

hipis /ˈxʲipʲis/ (n)
hippie
  (socjologia, socjologiczny) przedstawiciel ruchu młodzieżowego o poglądach pacyfistycznych, powstałego w latach sześćdziesiątych XX w.

hipnagogiczny /çˌipnaɡɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
hypnagogic
  taki, który towarzyszy zasypianiu

hipnotycznie /çˌipnɔtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
hypnotically
  w sposób hipnotyczny

hipnotyczny /çˌipnɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
hypnotic
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) związany z hipnozą

hipnotyzować /çˌipnɔtɨzˈɔvatɕ/ (v)
hypnotize, hypnotise
  wprowadzać kogoś w hipnozę

hipnoza /xʲipˈnɔza/ (n)
hypnosis
  wywołany przez sugestię hipnotyzera lub autosugestię stan przypominający sen

hipoaldosteronizm /çˌipɔˌaldɔstɛrˈɔɲizm/ (n)
hypoaldosteronism
  (medycyna, medyczny) zaburzenia spowodowane przez niedobór albo niewystarczające działanie aldosteronu

hipoalergiczny /ˌxʲipɔalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
hypoallergenic
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o kosmetykach: przeznaczony dla alergików, niewywołujący alergii

hipochondria /çˌipɔxˈɔndrja/ (n)
hypochondria
  (medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości

hipochondryczny /ˌxʲipɔxɔ̃nˈdrɨʧ̑nɨ/ (adj)
hypochondriac, hypochondriacal
  związany z hipochondrią lub hipochondrykami

hipochondryk /ˌxʲipɔˈxɔ̃ndrɨk/ (n)
hypochondriac
  człowiek mający hipochondrię; wmawiający sobie, że jest na coś chory

hipodrom /çipˈɔdrɔm/ (n)
hippodrome
  (architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta

hipoglikemia /çˌipɔɡlikˈɛmja/ (n)
hypoglycemia, hypoglycaemia
  (medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej

hipokorystyk /çˌipɔkɔrˈɨstɨk/ (n)
hypocorism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz pieszczotliwy;

hipokryta /ˌxʲipɔˈkrɨta/ (n)
hypocrite
  osoba dwulicowa, obłudna, nieszczera, fałszywa

hipokryzja /ˌxʲipɔˈkrɨzʲja/ (n)
hypocrisy
  (psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;

hipologia /ˌxʲipɔˈlɔɟja/ (n)
hippology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o koniu domowym;

hipomagnezemia /ˌxʲipɔ̃maɡnɛˈzɛ̃mʲja/ (n)
hypomagnesemia
  (medycyna, medyczny) obniżone stężenie magnezu we krwi;

hipomania /ˌxʲipɔ̃ˈmãɲja/ (n)
hypomania
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie charakteryzujące się wzmożoną aktywnością

hiponim /xʲiˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
hyponym
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;

hipopotam /ˌxʲipɔˈpɔtãm/ (n)
hippopotamus, hippo
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia;

hipopotamowate /çˌipɔpˌɔtamɔvˈatɛ/ (n)
hippopotamuses
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hippopotamidae Gray, rodzina ssaków parzystokopytnych o masywnej budowie ciała;

hiporefleksja /çˌipɔrɛflˈɛksja/ (n)
hyporeflexia
  (medycyna, medyczny) częściowy zanik lub osłabienie odruchu (odruchów)

hipoteka /ˌxʲipɔˈtɛka/ (n)
mortgage
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;

hipotermia /ˌxʲipɔˈtɛrmʲja/ (n)
hypothermia
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy utraty ciepłoty ciała i zaniku funkcji życiowych;

hipotetyczny /çˌipɔtɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
hypothetical, hypothetic
  oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia

hipoteza /ˌxʲipɔˈtɛza/ (n)
hypothesis
  niepotwierdzony konstrukt myślowy wyjaśniający dane zagadnienie;

hipsometryczny /çˌipsɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
hypsometric
  związany z hipsometrią, dotyczący hipsometrii

hipster /ˈxʲipstɛr/ (n)
hipster
  przedstawiciel subkultury miejskiej w Stanach Zjednoczonych, związanej z fascynacją kulturą murzyńską, egzotycznymi religiami i jazzem

hipsterski /çipstˈɛrski/ (adj)
hipsterish, hipstery
  związany z hipsterem lub hipsterką, odnoszący się do hipstera lub hipsterki

hirsutyzm /xʲirˈsutɨsm̥/ (n)
hirsutism
  (medycyna, medyczny) występowanie nadmiernego owłosienia typu męskiego u kobiet;

his /xʲis/ (n)
B-sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk h podwyższony o półton;

hisis /ˈxʲisʲis/ (n)
B double sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk h podwyższony o cały ton;

histerektomia /çˌistɛrɛktˈɔmja/ (n)
hysterectomy
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zabieg chirurgicznego usunięcia macicy;

histereza /ˌxʲistɛˈrɛza/ (n)
hysteresis
  zjawisko zależności aktualnego stanu układu od stanów w poprzedzających chwilach;

histeria /xʲiˈstɛrʲja/ (n)
hysteria
  (psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie;

histeryczny /çˌistɛrˈɨtʃnɨ/ (adj)
hysteric, hysterical
  właściwy histerii

histeryk /xʲiˈstɛrɨk/ (n)
hysteric
  człowiek cierpiący na histerię; taki, który ma ataki histerii

histogram /xʲiˈstɔɡrãm/ (n)
histogram
  (matematyka, matematyczny) wykres słupkowy ukazujący rozkład empiryczny danej cechy, np. jasności pikseli na fotografii cyfrowej;

histologia /çˌistɔlˈɔɡja/ (n)
histology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach

histologiczny /çˌistɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
histologic
  (biologia, biologiczny) związany z histologią, dotyczący histologii

historia /xʲiˈstɔrʲja/ (n)
story, affair
  krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia
history
  nauka zajmująca się badaniem przeszłości;

historiografia /çˌistɔrjɔɡrˈafja/ (n)
historiography
  piśmiennictwo historyczne, czyli takie, które opisuje dzieje na podstawie badań naukowych

historiograficzny /çˌistɔrjˌɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
historiographic
  dotyczący historiografii, właściwy historiografii

historiozofia /ˌxʲistɔrʲjɔˈzɔfʲja/ (n)
fhilosophy of history, historiosophy
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;

historycznie /ˌxʲistɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
historically
  w dawnych czasach, ujmując określoną historię
  w sposób charakterystyczny dla odległych czasów

historyczny /ˌxʲistɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
historical, historic
  związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość

historyk /xʲiˈstɔrɨk/ (n)
historian
  specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów

hiszpanka /xʲiʃˈpãnka/ (n)
Spanish flu
  (potocznie, potoczny) groźna dla życia odmiana grypy, która w latach 1918-1919 wywołała pandemię;

hiszpański /xʲiʃˈpãj̃sʲci/ (adj)
Spanish
  nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów

hiszpański /xʲiʃˈpãj̃sʲci/ (n)
Spanish
  romański język używany m.in. w Hiszpanii;

hit /xʲit/ (n)
hit
  utwór muzyczny (zazwyczaj piosenka) wyjątkowo modny w danym czasie

hitleryzm /xʲiˈtlɛrɨsm̥/ (n)
Hitlerism
  (historia, historyczny, historycznie) nazizm, niemiecka skrajna odmiana faszyzmu

hiw /çˈif/ (n)
heave
  część ładunku jednorazowo podnoszona przez dźwignię

hmm /xm̥m/ (interjection)
hmm
  …sygnalizujący namysł

hoax /xˈɔaks/ (n)
hoax
  fałszywa informacja pozorująca prawdziwą, aby wprowadzić w błąd odbiorcę

hobbit /ˈxɔbbʲit/ (n)
hobbit
  (fantasy) (literacko) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała;

hobby /ˈxɔbbʲi/ (n)
hobby
  pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie

hodologia /xˌɔdɔlˈɔɡja/ (n)
hodology
  (medycyna, medyczny) nauka o szlakach nerwowych i połączeniach nerwowych
  nauka o drogach

hodować /xɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
foster
  rozwijać w sobie jakieś uczucie
breed, grow
  zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania

hodowca /xɔˈdɔfʦ̑a/ (n)
breeder
  osoba prowadząca hodowlę (zwierząt, roślin)

hodowla /xɔˈdɔvla/ (n)
breeding farm
  (rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo dokonujące takich czynności w celach zarobkowych
breeding
  (rolnictwo, rolniczy) zespół zabiegów i procesów w wytwarzanych sztucznie optymalnych warunkach dla rozwoju hodowanego zwierzęcia bądź rośliny, mający na celu otrzymanie w warunkach stworzonych przez człowieka organizmów żywych;

hogan /ˈxɔɡãn/ (n)
hogan
  (architektura, architektoniczny) (etnografia, etnograficzny) rodzaj chaty Indian z plemienia Nawahów;

hojnie /xˈɔjɲʲɛ/ (adv)
bounteously
  w sposób hojny

hojność /xˈɔjnɔɕtɕ/ (n)
generosity, largess, largesse, liberality, bounty, generousness
  cecha tego, co hojne; cecha tych, którzy są hojni

hojny /ˈxɔjnɨ/ (adj)
generous
  (książkowy) udzielający czegoś, obdarzający czymś chętnie i obficie

hokeista /ˌxɔkɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
hockey player
  (sport, sportowy) zawodnik grający w hokej

hokej /ˈxɔkɛj/ (n)
hockey
  (sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;

hokej na lodzie /ˈxɔkɛj na‿ˈlɔʥ̑ɛ/ (n)
ice hockey
  (sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku;

hokejowy /ˌxɔkɛˈjɔvɨ/ (adj)
hockey
  związany z hokejem, dotyczący hokeja

hokejówka /ˌxɔkɛˈjufka/ (n)
hockey skate
  (środowiskowy) (sport, sportowy) łyżwa przeznaczona do gry w hokeja

hokus-pokus /ˌxɔkuˈs‿pɔkus/ (n)
hocus-pocus
  magiczna formuła, którą posługiwano się jako zaklęciem (często w baśniach)

holenderski /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci/ (adj)
Dutch
  związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa)

holi /xˈɔli/ (n)
holi
  hinduistyczne święto wiosny obchodzone na przełomie lutego i marca;

holm /xɔlm/ (n)
holmium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67;

holocen /xɔˈlɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
Holocene
  (geologia, geologiczny) najmłodsza epoka dziejów Ziemi;

holoceński /xˌɔlɔtsˈɛɲski/ (adj)
Holocene
  (geologia, geologiczny) związany z holocenem, dotyczący holocenu

holoepifit /xˌɔlɔɛpˈifit/ (n)
holo-epiphyte
  (botanika, botaniczny) roślina nie będąca pasożytem, która rośnie na innej roślinie służącej jej jako podpora, przechodząc cały cykl rozwojowy bez kontaktu z podłożem

holokaust /xɔˈlɔkawst/ (n)
Holocaust
  (historia, historyczny, historycznie) zagłada, całkowite zniszczenie, zwłaszcza prześladowanie i zagłada Żydów europejskich przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, (zobacz) Holokaust

holonim /xɔˈlɔ̃ɲĩm/ (n)
holonym
  (językoznawstwo, językoznawczy) słowo oznaczające całość złożoną z pewnych części, np. „armia” w stosunku do słowa „dywizja”;

holować /xɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
tow
  ciągnąć za sobą kogoś lub coś, co nie ma lub nie używa własnego napędu

holownik /xɔˈlɔvʲɲik/ (n)
tug, tugboat
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek;

homar /ˈxɔ̃mar/ (n)
lobster
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)

homarzec /xɔ̃ˈmaʒɛʦ̑/ (n)
Norway lobster, scampi
  (zoologia, zoologiczny) gatunek homara ceniony ze względu na walory smakowe;

homburg /xˈɔmburk/ (n)
homburg
  miękki kapelusz filcowy, przepasany jedwabną taśmą nad nieco podwiniętym niedużym rondem, z charakterystycznym zagłębieniem na środku główki;

homeopatia /ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja/ (n)
homeopathy
  leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę;

homeopatyczny /xˌɔmɛˌɔpatˈɨtʃnɨ/ (adj)
homeopathic, homoeopathic
  związany z homeopatią, właściwy homeopatii

homeostaza /ˌxɔ̃mɛɔˈstaza/ (n)
homeostasis
  zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu

homerycki /ˌxɔ̃mɛˈrɨʦ̑ʲci/ (adj)
Homeric
  odnoszący się do Homera lub jego twórczości;

homiletyczny /xˌɔmilɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
homiletic
  związany z homiletyką, dotyczący homiletyki

homiletyka /xˌɔmilˈɛtɨkˌa/ (n)
homiletics
  (teologia, teologiczny) dyscyplina teologiczna, nauka o układaniu i wygłaszaniu kazań;

homilia /xɔmˈilja/ (n)
homily
  tekst wygłoszonej (1.1)
  w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;

homo- /ˈxɔ̃mɔ/
homo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity
  pierwszy człon wyrazów złożonych, oznaczających związek z homoseksualizmem

homofob /xɔmˈɔfɔp/ (n)
homophobe
  osoba odczuwająca silną niechęć do homoseksualistów i homoseksualizmu

homofobia /ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja/ (n)
homophobia
  silna niechęć do homoseksualizmu i homoseksualistów;

homofon /xɔmˈɔfɔn/ (n)
homophone
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz dźwiękowo identyczny z innym lub innymi wyrazami, odmienny jednak pod względem pisowni i treści, np. morze i może

homogamia /xˌɔmɔɡˈamja/ (n)
homogamy
  (biologia, biologiczny) wybieranie partnera podobnego fenotypowo do wybierającego
  (botanika, botaniczny) jednoczesne dojrzewanie słupka i pręcika w tym samym kwiecie
  (socjologia, socjologiczny) dobieranie się podobnych typów w doborze małżeńskim

homogeniczny /xˌɔmɔɡɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
homogenous
  jednorodny, taki, który nie wykazuje różnic w np. budowie

homonim /xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm/ (n)
homonym
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu

homoseksualista /ˌxɔ̃mɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista/ (n)
homosexual, gay
  (seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna o homoseksualnej orientacji seksualnej;

homoseksualizm /ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
homosexuality
  (seksuologia, seksuologiczny) kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci

homoseksualny /ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
homosexual
  związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu

homunkulus /ˌxɔ̃mũŋˈkulus/ (n)
homunculus
  człowieczek, który według poglądów średniowiecznych miał być sztucznie stworzony w retorcie przez alchemików

honkenia piaskowa /xɔŋkˈɛɲʲa pʲaskˈɔva/ (n)
sea sandwort, seaside sandplant
  (botanika, botaniczny) Honckenya peploides L., gatunek rośliny z rodziny goździkowatych;

honor /ˈxɔ̃nɔr/ (n)
honor, honour
  czyjeś poczucie godności

honorarium /ˌxɔ̃nɔˈrarʲjũm/ (n)
emolument, fee, honorarium
  wynagrodzenie za pracę lub usługę zazwyczaj wykonywaną jednorazowo, nieregularnie

honorowy /ˌxɔ̃nɔˈrɔvɨ/ (adj)
honorable, honourable
  mający poczucie godności osobistej
honorary, unremunerated
  niedający zysków materialnych lub niepobierający zapłaty
honorary
  nominalny, tytularny
  taki, który służy do wyróżnienia kogoś lub do okazania szacunku
debt of honour, honorable, honourable
  zgodny z honorem

hoplita /xɔˈplʲita/ (n)
hoplite
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;

horda /ˈxɔrda/ (n)
horde
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich
  (książkowy) tłum, zgraja, banda

hormon /ˈxɔrmɔ̃n/ (n)
hormone
  (biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe;

hormon stresu /xˈɔrmɔn strˈɛsu/ (n)
stress hormone
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon (głównie kortyzol, adrenalina, noradrenalina i kortykotropina) wydzielany przez organizm w odpowiedzi na stres lub zagrożenie i mający mobilizować do poradzenia sobie w trudnej sytuacji

hormon szczęścia /xˈɔrmɔn ʃtʃˈɛɲɕtɕa/ (n)
happiness hormone
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) endorfina, dopamina lub serotonina

hormonalny /xˌɔrmɔnˈalnɨ/ (adj)
hormonal
  dotyczący hormonów, opierający się na hormonach

hormonozależny /ˌxɔrmɔ̃nɔzaˈlɛʒnɨ/ (adj)
hormone-dependent
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zależny od poziomu hormonów w organizmie

horoskop /xɔˈrɔskɔp/ (n)
horoscope
  opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię

horrendalny /ˌxɔrːɛ̃nˈdalnɨ/ (adj)
horrendous
  oburzający, straszny, okropny

horror /ˈxɔrːɔr/ (n)
horror
  (przenośnie, przenośnia) straszne zdarzenie, dramatyczna sytuacja, uciążliwe okoliczności

horror punk /xˈɔrɔr pˈuŋk/ (n)
horror punk
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny, łączący cechy punk rocka i gotyckiego rocka, inspirowany stylistyką horroru;

hors d'oeuvre /xˈɔrz dɔˈɛwvrɛ/ (n)
hors d'oeuvre
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przystawka, zakąska

hortensja /xɔrˈtɛ̃w̃sʲja/ (n)
hydrangea, hortensia
  (botanika, botaniczny) Hydrangea L., rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1)

horyzont /xɔˈrɨzɔ̃nt/ (n)
horizon, skyline
  linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;

horyzont zdarzeń /xɔrˈɨzɔnd zdˈaʒɛɲ/ (n)
event horizon
  (astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji;

horyzontalny /ˌxɔrɨzɔ̃nˈtalnɨ/ (adj)
horizontal
  taki, który ma poziomy kierunek

hosanna /xɔsˈanna/ (interjection)
hosanna, hosana, hosannah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;

hospicjum /xɔspˈitsjum/ (n)
hospice
  zakład świadczący opiekę ludziom nieuleczalnie chorym bądź umierającym

hospitacja /ˌxɔspʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
hospitation
  (szkolnictwo, szkolny) obserwacja lekcji lub innych zajęć w szkole i innej placówce oświatowej

hospitalizacja /ˌxɔspʲitalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
hospitalization, hospitalisation
  umieszczenie pacjenta w szpitalu

hospodar /xɔspˈɔdar/ (n)
hospodar
  (historia, historyczny, historycznie) (administracja) urząd władców Mołdawii, Wołoszczyzny i innych państw słowiańskich

hossa /xˈɔssa/ (n)
bull market
  (ekonomia, ekonomiczny) zwyżka cen papierów wartościowych lub towarów notowanych na giełdzie;

host /xɔst/ (n)
host
  (informatyka, informatyczny) komputer świadczący usługi w sieci komputerowej

hostel /xˈɔstɛl/ (n)
hostel
  tani hotel, o niższym standardzie

hostessa /xɔˈstɛsːa/ (n)
hostess
  (książkowy) dziewczyna pełniąca obowiązki przewodniczki, opiekująca się gośćmi lub promująca produkty na wystawach, targach, w hipermarketach itp.

hostia /ˈxɔstʲja/ (n)
host, communion wafer
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;

hot dog /ˈxɔd ˈːɔk/ (n)
hot dog
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;

hotel /ˈxɔtɛl/ (n)
hotel
  (hotelarstwo) budynek do czasowego pobytu za opłatą;

hotspot /ˈxɔtspɔt/ (n)
hotspot
  (informatyka, informatyczny) publiczny punkt dostępu do internetu za pośrednictwem sieci bezprzewodowej;

housowy /xˌɔusˈɔvɨ/ (adj)
house
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący muzyki house

howlit /ˈxɔvlʲit/ (n)
howlite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów

hołd /xɔwt/ (n)
obeisance
  wyraz czci, poważania, zachwytu

hołodomor /xˌɔwɔdˈɔmɔr/ (pn)
Holodomor
  (historia, historyczny, historycznie) klęska głodu w latach 1932–1933 w ZSRR, na terenie dzisiejszej Ukrainy wschodniej i centralnej;

hołota /xɔˈwɔta/ (n)
rabble
  (pogardliwie) grupa osób, które zachowują się w sposób niekulturalny, chamski, ordynarny, prostacki

hoży /ˈxɔʒɨ/ (adj)
buxom, blooming, robust
  (dawniej, dawny) taki, który wygląda dobrze, zdrowo, pięknie, młodo, jest silny i urodziwy

hrabia /ˈxrabʲja/ (n)
count, earl
  tytuł szlachecki;

hrabina /xraˈbʲĩna/ (n)
countess
  żona hrabiego

hrabiowski /xrabjˈɔfski/ (adj)
count
  odnoszący się do hrabiego

hrabstwo /ˈxrapstfɔ/ (n)
county
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego;
  (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych

hrabstwo ceremonialne /xrˈapstfɔ tsˌɛrɛmɔɲʲˈalnɛ/ (n)
ceremonial county
  (administracja) jednostka podziału terytorialnego używana w Wielkiej Brytanii w odniesieniu do Anglii;

hrywna /ˈxrɨvna/ (n)
hryvnia
  (jednostka monetarna) waluta Ukrainy;

hub /xˈup/ (n)
hub
  (informatyka, informatyczny) urządzenie łączące wiele urządzeń w sieci komputerowej lub pozwalające na podłączenie kilku urządzeń do jednego wejścia;

hucpa /ˈxuʦ̑pa/ (n)
chutzpah
  bezczelność; wulgarne, bezczelne, często rozbudowane w formie oszustwo

huczeć /ˈxuʧ̑ɛʨ̑/ (v)
roll
  wydawać głośny, niski ton

hucznie /xˈutʃɲʲɛ/ (adv)
uproariously
  z wystawnością, robiąc wrażenie

huk /xuk/ (n)
boom, hum, rumble
  głośny odgłos słyszalny w czasie wybuchu, wystrzału albo upadku ciężkiego przedmiotu, uderzenia pioruna

hulajnoga /ˌxulajˈnɔɡa/ (n)
scooter
  prosty pojazd złożony z dwóch lub trzech kół, kierownicy i miejsc na nogi

hulaka /xulˈaka/ (n)
reveller reveler
  człowiek spędzający czas głównie na hulankach

humanista /ˌxũmãˈɲista/ (n)
humanist
  przedstawiciel humanizmu

humanistyczny /xˌumaɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
humanistic
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z naukami o człowieku w relacjach społecznych

humanistyka /ˌxũmãˈɲistɨka/ (n)
humanities
  grupa nauk dotyczących człowieka, jego wytworów i społeczeństwa ludzkiego;

humanitarnie /xˌumaɲitˈarɲʲɛ/ (adv)
humanely
  w sposób humanitarny

humanitarny /ˌxũmãɲiˈtarnɨ/ (adj)
humanitarian
  szanujący godność człowieka i zwierząt, zgodny z zasadami humanitaryzmu

humanizm /xumˈaɲizm/ (n)
humanism
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie
  postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością

humanoid /xˌumanˈɔit/ (n)
humanoid
  twór przypominający człowieka

humanoidalność /xˌumanˌɔidˈalnɔɕtɕ/ (n)
humanoidality
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest humanoidalne; cecha tych, którzy są humanoidalni

humanoidalny /xˌumanˌɔidˈalnɨ/ (adj)
humanoid
  mający cechy ludzkie

humbak /ˈxũmbak/ (n)
humpback
  (zoologia, zoologiczny) Megaptera novaeangliae, gatunek wieloryba z podrzędu fiszbinowców;

humbug /ˈxũmbuk/ (n)
humbug
  (przestarzałe, przestarzały) rozpropagowana nieprawda; głośna sprawa, która okazała się nieprawdą

humerał /xumˈɛraw/ (n)
amice
  (kościelny) element stroju liturgicznego w katolicyzmie w formie płóciennej chusty;

humidor /xumˈidɔr/ (n)
humidor
  pojemnik do przechowywania cygar;

hummus /xˈummus/ (n)
hummus, hommos
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;

humor /ˈxũmɔr/ (n)
mood, humour, humor
  chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry
humor, humour
  zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości

humorystyczny /xˌumɔrɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
humoristic, humorous, humouristic
  dowcipny, zabawny, śmieszny, żartobliwy

humus /ˈxũmus/ (n)
humus
  (ekologia, ekologiczny) (geologia, geologiczny) składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów;

huragan /xuˈraɡãn/ (n)
hurricane, gale, storm
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;

huraganowo /xˌuraɡanˈɔvɔ/ (adv)
tumultuously
  niezwykle mocno

huraganowy /xˌuraɡanˈɔvɨ/ (adj)
stormy
  związany z huraganem

hurma hebanowa /xˈurma xˌɛbanˈɔva/ (n)
Ceylon ebony
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Diospyros ebenum J.Koenig ex Retz., gatunek drzewa z rodziny hebankowatych;

hurrapatriotyczny /ˌxurːapatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
jingoistic
  przesadnie patriotyczny

hurt /xurt/ (n)
wholesale trade, wholesaling
  (handel, handlowy) kupno i sprzedaż towarów w dużych ilościach, po cenach niższych niż w handlu detalicznym

hurtowy /xurtˈɔvɨ/ (adj)
wholesale
  (handel, handlowy) kupowany i sprzedawany na dużą skalę, po niższej cenie niż w handlu detalicznym

hurycki /xurˈɨtski/ (adj)
Hurrian
  związany z Hurytami, dotyczący Hurytów

hurycki /xurˈɨtski/ (n)
Hurrian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język hurycki;

hurysa /xurˈɨsa/ (n)
houri
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;

husarz /ˈxusaʃ/ (n)
polish winged hussar
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) członek husarii

husyta /xuˈsɨta/ (n)
Hussite
  (historia, historyczny, historycznie) zwolennik husytyzmu

husytyzm /xuˈsɨtɨsm̥/ (n)
Hussitism
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch religijny i polityczny, odłam protestantyzmu zapoczątkowany w XV w.;

huta /ˈxuta/ (n)
glassworks
  chemiczny zakład przemysłowy, który zajmuje się produkcją szkła lub wyrobów szklanych;
steelworks, iron-foundry, ironworks
  zakład metalurgiczny, w którym wytapia się stal, aluminium lub inne metale

hutnictwo /xutɲˈitstfɔ/ (n)
metallurgy
  dział przemysłu zajmujący się wytwarzaniem metali i ich stopów, szkła, jak również ich przeróbką plastyczną;

hutnik /ˈxutʲɲik/ (n)
metallurgist, ironmaster
  (zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik huty metalu pracujący przy piecu

huzar /xˈuzar/ (n)
hussar
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy lekkiej;

huński /xˈuɲski/ (adj)
Hunnic
  związany z Hunami, dotyczący Hunów

huśtawka /xuɕˈtafka/ (n)
seesaw
  (przenośnie, przenośnia) gwałtowne zmiany, wahania; zmienność
swing
  przyrząd do bujania dzieci;

huśtawka cen /xuɕtˈafka tsˈɛn/ (n)
price fluctuation
  (ekonomia, ekonomiczny) częste i nagłe, niespodziewane zmiany cen

huśtać /ˈxuɕtaʨ̑/ (v)
swing
  wprawiać w ruch wahadłowy

hybristofilia /xˌɨbristɔfˈilja/ (n)
hybristophilia
  (seksuologia, seksuologiczny) pociąg seksualny ukierunkowany na przestępców;

hybryda /xɨ.ˈbrɨ.da/ (n)
hybrid
  (biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków;
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz złożony z elementów pochodzących z dwóch różnych języków;
  (książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie

hybrydowy lakier do paznokci /xˌɨbrɨdˈɔvɨ lˈakʲɛr dɔ paznˈɔktɕi/ (n)
hybrid nail polish
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) trwały lakier do paznokci utwardzany dzięki specjalnej lampie UV

hycel /ˈxɨʦ̑ɛl/ (n)
dog-catcher
  (potocznie, potoczny) osoba zajmująca się wyłapywaniem bezpańskich psów

hydrant /ˈxɨdrãnt/ (n)
hydrant, fire hydrant
  urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;

hydrauliczny /ˌxɨdrawˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
hydraulic
  zawierający sprężoną ciecz lub poruszany za jej pomocą

hydraulik /xɨˈdrawlʲik/ (n)
plumber
  robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania

hydraulika /xɨdrˈawlikˌa/ (n)
hydraulics
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;

hydro- /xˈɨdrɔ/
hydro-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wodą

hydrobiolog /xˌɨdrɔbjˈɔlɔk/ (n)
hydrobiologist
  specjalista w dziedzinie hydrobiologii

hydrobiologia /ˌxɨdrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
hydrobiology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się organizmami wodnymi;

hydroborowanie /xˌɨdrɔbˌɔrɔvˈaɲʲɛ/ (n)
hydroboration
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna przyłączenia borowodoru do wiązania wielokrotnego, w wyniku której powstaje związek boroorganiczny;

hydrochinon /xˌɨdrɔçˈinɔn/ (n)
hydroquinone
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, łagodny środek redukujący;

hydrodynamiczny /xˌɨdrɔdˌɨnamˈitʃnɨ/ (adj)
hydrodynamic
  związany z hydrodynamiką, dotyczący hydrodynamiki

hydroelektryczny /xˌɨdrɔˌɛlɛktrˈɨtʃnɨ/ (adj)
hydroelectric
  (technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dotyczący elektryczności powstałej z energii ze spadku wody

hydrofor /xɨˈdrɔfɔr/ (n)
hydrophore
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie lub zespół urządzeń mechanicznych mających zapewnić odpowiednie ciśnienie wody w sieci wodociągowej lub jej dopływ na wyższe kondygnacje, gdy ciśnienie jest niewystarczające;

hydrografia /ˌxɨdrɔˈɡrafʲja/ (n)
hydrography
  (geografia, geograficzny) nauka o wodach jako elemencie środowiska geograficznego

hydrograficzny /ˌxɨdrɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
hydrographic, hydrographical
  związany z hydrografią, dotyczący hydrografii

hydrokolonoterapia /xˌɨdrɔkˌɔlɔnˌɔtɛrˈapja/ (n)
hydrocolonotherapy
  (medycyna, medyczny) (eufemistycznie) lewatywa

hydroksy- /xɨˈdrɔksɨ/
hydroxy-
  (chemia, chemiczny) część nazwy związku organicznego w nomenklaturze chemicznej wskazująca na obecność grupy hydroksylowej;

hydrolityczny /xˌɨdrɔlitˈɨtʃnɨ/ (adj)
hydrolytic
  (chemia, chemiczny) związany z hydrolizą, dotyczący hydrolizy

hydroliza /ˌxɨdrɔˈlʲiza/ (n)
hydrolysis
  (chemia, chemiczny) rozkład substancji chemicznych pod wpływem wody;

hydrologia /ˌxɨdrɔˈlɔɟja/ (n)
hydrology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

hydrometryczny /xˌɨdrɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
hydrometric
  (hydrologia, hydrologiczny) związany z hydrometrią, dotyczący hydrometrii

hydroplan /xɨˈdrɔplãn/ (n)
hydroplane
  samolot, który może lądować na wodzie i startować z niej;

hydroponika /ˌxɨdrɔˈpɔ̃ɲika/ (n)
hydroponics
  bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;

hydrosfera /xˌɨdrɔsfˈɛra/ (n)
hydrosphere
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;

hydrostatyczny /xˌɨdrɔstatˈɨtʃnɨ/ (adj)
hydrostatic
  (fizyka, fizyczny) związany z hydrostatyką, dotyczący hydrostatyki

hydrostatyka /ˌxɨdrɔˈstatɨka/ (n)
hydrostatics
  nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności;

hymn /xɨ̃mn/ (n)
anthem, hymn
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

hymniczny /xɨmɲˈitʃnɨ/ (adj)
hymnic
  o charakterze hymnu

hymnologia /xˌɨmnɔlˈɔɡja/ (n)
hymnology
  nauka o hymnach, zwłaszcza kościelnych

hyrkański /xɨrkˈaɲski/ (adj)
Hyrcanian
  związany z Hyrkanią, dotyczący Hyrkanii

hyzop lekarski /ˈxɨzɔp lɛˈkarsʲci/ (n)
hyssop
  (botanika, botaniczny) Hyssopus officinalis, roślina z rodziny jasnotowatych;

hyś /xɨɕ/ (n)
crackpot
  (potocznie, potoczny) utracony rozum

hyź /xˈɨɕ/ (n)
crackpot
  (potocznie, potoczny) utracony rozum

i /i/ (conjunction)
and
  …łączący słowa i zdania równorzędne
  …uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach)

i /i/ (symbol)
and
  (matematyka, matematyczny) koniunkcja

i tak /i tˈak/
anyway
  mimo to, mimo wszystko

i tak dalej /i tˈaɡ dˈalɛj/ (adv)
and so on, and so forth, etcetera
  wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia

i/lub /i‿ˈlup/ (conjunction)
and/or
  łącznik pomiędzy warunkami, które muszą zajść jednocześnie lub alternatywnie

iberyjski /ˌibɛrˈɨjski/ (adj)
Iberian
  (geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Iberią na Kaukazie

ibis /ˈibʲis/ (n)
ibis
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak brodzący z podrodziny ibisów, Threskiornithinae;

ibuprofen /ˌibuprˈɔfɛn/ (n)
ibuprofen
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy środek przeciwzapalny, przeciwbólowy, przeciwgorączkowy, pochodna kwasu propionowego

icesurfing /ˌitsɛsˈurfiŋk/ (n)
icesurfing
  windsurfing lodowy

ich /ix/ (pronoun)
their, theirs
  3. (osoba) lm

ichtio- /ˈixtʲjɔ/
ichthyo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rybami

ichtiol /ˈixtjɔl/ (n)
ichthyol
  (medycyna, medyczny) gęsty, ciemnobrunatny płyn o nieprzyjemnym zapachu, mający działanie antyseptyczne i przeciwzapalne;

ichtiolog /ixtjˈɔlɔk/ (n)
ichthyologist
  (biologia, biologiczny) uczony – specjalista badający ryby
  (biologia, biologiczny) specjalistka z dziedziny ichtiologii

ichtiologia /ˌixtʲjɔˈlɔɟja/ (n)
ichthyology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o rybach;

ichtiologiczny /ˌixtʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ichtiological
  (zoologia, zoologiczny) związany z ichtiologią, dotyczący ichtiologii

id /it/ (n)
id
  (psychologia, psychologiczny) w psychoanalizie impulsywny komponent osobowości (jeden z trzech komponentów, obok ego i superego)

idarubicyna /ˌidarubʲiˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
idarubicin
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny, syntetyczny lek stosowany w leczeniu białaczki;

idea /iˈdɛa/ (n)
idea
  myśl przewodnia;
  pomysł

idealista /ˌidɛaˈlʲista/ (n)
idealist
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik idealizmu

idealistyczny /ˌidɛˌalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
idealistic
  gorliwie służący wzniosłej idei

idealnie /ˌidɛˈalɲʲɛ/ (adv)
ideally
  w sposób bliski ideałowi

idealny /ˌidɛˈalnɨ/ (adj)
ideal
  taki, który ma cechy ideału, doskonały, bezbłędny

ideał /idˈɛaw/ (n)
ideal
  doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień

identycznie /ˌidɛntˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
identically
  w sposób identyczny, tak samo, kropka w kropkę

identyczny /ˌidɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
identical
  dokładnie taki sam

identyfikacja /ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
identification
  (książkowy) stwierdzenie czyjejś tożsamości, ustalenie jednakowości czegoś w porównaniu z czymś
  (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) utożsamianie się osoby bądź grupy z wartościami i stylem innej osoby lub grupy
  (psychologia, psychologiczny) utożsamianie się z kimś, współodczuwanie; przeżywanie przez kogoś czegoś bezpośrednio jego niedotyczącego tak, jak ktoś inny, kogo to dotyczy naprawdę

identyfikowanie /ˌidɛntˌɨfikɔvˈaɲʲɛ/ (n)
identifying
  (rzeczownik odczasownikowy) od: identyfikować

identyfikować /ˌidɛntˌɨfikˈɔvatɕ/ (v)
identify
  ustalać kim lub czym coś lub ktoś jest

ideografia /ˌidɛɔɡrˈafja/ (n)
ideography
  (językoznawstwo, językoznawczy) przedstawianie informacji za pomocą ideogramów

ideogram /ˌidɛˈɔɡrãm/ (n)
ideogram
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;

ideolog /ˌidɛˈɔlɔk/ (n)
ideologist, ideolog, ideologue
  twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii

ideologia /ˌidɛɔˈlɔɟja/ (n)
ideology
  system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego

ideologicznie /ˌidɛˌɔlɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
ideologically
  w sposób dotyczący ideologii

ideologiczny /ˌidɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ideological, ideologic
  związany z ideologią, mający cechy ideologii

ideowy /ˌidɛˈɔvɨ/ (adj)
devoted
  oddany określonej idei
ideological
  związany z pewną ideą, ideologią

idiolekt /iˈdʲjɔlɛkt/ (n)
idiolect
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór indywidualnych cech mowy danego rozmówcy;

idiom /ˈidʲjɔ̃m/ (n)
idiom
  wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;
  (przestarzałe, przestarzały) (rzadki, rzadko używany) mowa, narzecze

idiopatyczny /ˌidjɔpatˈɨtʃnɨ/ (adj)
idiopathic
  (medycyna, medyczny) powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże;

idiosynkratyczny /ˌidjɔsˌɨŋkratˈɨtʃnɨ/ (adj)
idiosyncratic
  związany z idiosynkrazją

idiosynkrazja /ˌidjɔsɨŋkrˈazja/ (n)
idiosyncrasy
  (psychologia, psychologiczny) czyjś indywidualny sposób spostrzegania, doświadczania i reakcji na pewną zwyczajną sytuację

idiota /iˈdʲjɔta/ (n)
idiot, dork
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi; tępak

idiotoodporny /ˌidjɔtˌɔɔtpˈɔrnɨ/ (adj)
idiot-proof
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) niezawodny, odporny, stworzony tak by nawet najgłupszy albo najbardziej nieodpowiedzialny użytkownik nie mógł go popsuć

idiotyczność /ˌidjɔtˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
ditziness
  cecha tego, co jest idiotyczne

idiotyczny /ˌidʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
idiotic
  (pospolicie) nieprzemyślany, bezmyślny, głupi

ido /ˈidɔ/ (n)
Ido
  (językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto;

idol /ˈidɔl/ (n)
idol
  osoba, którą się podziwia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bóstwa

idy /ˈidɨ/ (n)
ides
  (historia, historyczny, historycznie) w kalendarzu rzymskim trzynasty, a w marcu, maju, lipcu i październiku piętnasty dzień miesiąca;

idylla /idˈɨlla/ (n)
idyll, idyl
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pogodny liryk opiewający uroki życia na wsi

idyllicznie /ˌidɨllˈitʃɲʲɛ/ (adv)
idyllically
  w sposób idylliczny, sielankowo

idylliczny /ˌidɨllˈitʃnɨ/ (adj)
idyllic
  pogodny, beztroski, sielankowy

idżtihad /itʃtʲˈixat/ (n)
ijtihad
  rozwijanie prawa, możliwość uczonego islamskiego (mudżtahida) do samodzielnego formułowania opinii, twórcza, racjonalna interpretacja szariatu;

iftar /ˈiftar/ (n)
iftar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: pierwszy posiłek, który spożywa muzułmanin po zachodzie słońca w okresie postu ramadan; posiłek przerywający post dzienny

iglasty /iɡˈlastɨ/ (adj)
coniferous
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) związany z roślinami, których liście mają formę igieł

iglica /iɡˈlʲiʦ̑a/ (n)
spire, steeple
  (architektura, architektoniczny) długi, wąski stożek zwieńczający wieżę

iglicznia /iɡˈlʲiʧ̑ʲɲa/ (n)
pipefish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;

igliwie /iɡˈlʲivʲjɛ/ (n)
conifer needles
  igły drzew iglastych

igloo /ˈiɡlu/ /ˈiɡlɔ/ (n)
igloo
  kopulasty domek z brył ubitego śniegu lub lodu;

ignorancja /ˌiɡnɔˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
ignorance
  brak wiedzy na jakiś ważny temat

ignorant /iɡˈnɔrãnt/ (n)
ignoramus
  człowiek wykazujący ignorancję, odznaczający się brakiem elementarnej wiedzy

ignorować /ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
ignore
  pomijać, nie zwracać uwagi

igrać z ogniem /ˈiɡraʥ̑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m/ (idiom)
play with fire
  niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować

igrać ze śmiercią /ˈiɡraʥ̑ zɛ‿ˈɕmʲjɛrʲʨ̑ɔ̃w̃/ (idiom)
dice with death
  nadmiernie ryzykować

igrzyska /iɡʒˈɨska/ (n)
games
  publiczna impreza

igrzyska olimpijskie /iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ/ (n)
Olympic Games
  (sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;

igrzysko /iɡʒˈɨskɔ/ (n)
play, spectacle
  (dawniej, dawny) impreza o charakterze niesportowym

iguana /ˌiɡuˈ<sup>w</sup>ãna/ (n)
iguana
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka należąca do legwanów;

igła /ˈiɡwa/ (n)
needle
  (krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych
needle, stylus
  (technologia, technika, techniczny) element wytwarzający drgania podczas przesuwania się w rowku płyty gramofonowej

ikarowy lot /ˌikarˈɔvɨ lˈɔt/ (n)
icarian flight
  szybkie osiągnięcie sukcesu, po którym następuje gwałtowny upadek

ikona /iˈkɔ̃na/ (n)
icon
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;
  (informatyka, informatyczny) niewielki obrazek widoczny na ekranie, symbolizujący określony plik, folder, aplikację lub program i stanowiący odsyłacz uruchamiający je;
  (przenośnie, przenośnia) osoba lub rzecz symbolizująca jakieś zjawisko, podziwiana w danej branży

ikonograficzny /ˌikɔnˌɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
iconographic
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z ikonografią (nauką)

ikonoklazm /ˌikɔ̃ˈnɔklasm̥/ (n)
iconoclasm
  ruch zwalczający oddawanie czci obrazom i figurom religijnym, rozwijający się na przełomie VIII i IX wieku w Bizancjum;

ikosaedr /ˌikɔˈsaɛtr̥/ (n)
icosahedron
  (geometria) dwudziestościan foremny

ikra /ˈikra/ (n)
spawn, roe
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb
pep, spirit
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) energia życiowa

ile /ˈilɛ/ (interrogativePronoun)
how many
  używany do pytania o liczność elementów w zbiorze
how much
  używany do pytania o wielkość

ile /ˈilɛ/ (pronoun)
how many
  rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze
how much
  rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś

ilekroć /ilˈɛkrɔtɕ/ (conjunction)
every time, whenever
  wskazujący na zależność między regularnie powtarzającymi się zdarzeniami, zjawiskami

ileostomia /ˌilɛɔstˈɔmja/ (n)
ileostomy
  (medycyna, medyczny) stomia operacyjnie wyłoniona na jelicie cienkim;

iliryjski /ˌilirˈɨjski/ (adj)
Illyrian
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Ilirią, dotyczący Ilirii

iloczas /iˈlɔʧ̑as/ (n)
vowel length
  czas wymawiania samogłosek, pozwalający wyróżnić samogłoski długie i krótkie;

iloczyn /iˈlɔʧ̑ɨ̃n/ (n)
product
  (matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego

iloraz /iˈlɔras/ (n)
quotient
  (matematyka, matematyczny) wynik dzielenia

ilościowy /ˌilɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
quantitative
  dotyczący ilości

ilość /ˈilɔɕʨ̑/ (n)
quantity, amount
  liczba określająca objętość lub masę;

ilustracja /ˌiluˈstraʦ̑ʲja/ (n)
illustration
  reprodukcja fotografii, rysunku lub obrazu, będąca uzupełnieniem, wyjaśnieniem lub ozdobą drukowanego tekstu;

ilustracyjny /ˌilustratsˈɨjnɨ/ (adj)
illustrative
  wyjaśniający coś, stanowiący ilustrację
  związany z ilustracją

ilustrator /ˌiluˈstratɔr/ (n)
illustrator
  osoba tworząca ilustracje, osoba zajmująca się ilustrowaniem – opatrywaniem tekstów ilustracjami

ilustrować /ˌilustrˈɔvatɕ/ (v)
illustrate
  opatrywać tekst ilustracją: fotografią, grafiką lub wykresem
  (przenośnie, przenośnia) uzupełniać, unaoczniać coś przykładem, dodatkowym komentarzem lub dokumentacją

iluzja /ilˈuzja/ (n)
illusion, mirage, phantasm
  (psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

iluzjonista /ˌiluzjɔɲˈista/ (n)
conjurer, illusionist
  (sztuka) człowiek wykorzystujący efekt złudzenia w czasie swoich występów

iluzoryczny /ˌiluzɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
illusory, illusive
  złudny, pozorny

im /ĩm/ (conjunction)
the... the
  im … tym – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej

imadło /ĩˈmadwɔ/ (n)
vice, clamp, cramp, vise
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;

imaginacja /ˌĩmaɟĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
imagination
  wytwór wyobraźni, przedstawienie sobie czegoś
  zdolność do tworzenia obrazów za pomocą wyobraźni; fantazjowanie

imaginarium /ˌĩmaɟĩˈnarʲjũm/ (n)
imaginarium
  nierzeczywisty, wyimaginowany świat – czyjejś wyobraźni lub pewnego ogólnego zbioru poglądów

imago /ĩˈmaɡɔ/ (n)
imago
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad dorosły, ostateczna postać owada;
  (psychologia, psychologiczny) idealny obraz określonej osoby wytworzony we wczesnym dzieciństwie, projektowany później na inne osoby z otoczenia

imam /ˈĩmãm/ (n)
imam
  uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny;

imbecyl /ĩmˈbɛʦ̑ɨl/ (n)
imbecile
  (pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie) (obraźliwie) głupek

imbir /ˈĩmbʲir/ (n)
ginger, zingiber
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich, Zingiber Boehm., pochodzących z Azji i Australii;
ginger
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku

imbryk /ˈimbrɨk/ (n)
ibrik
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) naczynie z pokrywką i z dodatkową rurką zakończoną dzióbkiem służące do gotowania wody, zaparzania herbaty itp.

imieniny /ˌĩmʲjɛ̇̃ˈɲĩnɨ/ (n)
nameday
  dzień patrona określonego imienia; dzień, który jest świętem dla osób o danym imieniu

imiennie /ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːɛ/ (adv)
namely
  określając kogoś z imienia (i nazwiska)

imiennik /ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik/ (n)
namesake
  ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba

imiesłów /ĩˈmʲjɛswuf/ (n)
participle
  (gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

imiesłów przymiotnikowy bierny /ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ ˈbʲjɛrnɨ/ (n)
past participle
  (gramatyka) forma czasownika, która odnosi się do przedmiotu czynności, której przedmiot ten został poddany, np. widziany, pisany, myty;

imiesłów przymiotnikowy czynny /ĩˈmʲjɛswuf ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ ˈʧ̑ɨ̃nːɨ/ (n)
participle
  (gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako wykonawcę innej czynności, równoczesnej z czynnością orzeczenia zdania

imigracja /ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
immigration
  napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigracyjny /ˌĩmʲiɡraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
immigration
  związany z imigracją, należący do niej

imigrant /ĩˈmʲiɡrãnt/ (n)
immigrant
  osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imikwimod /ˌĩmʲiˈkfʲĩmɔt/ (n)
imiquimod
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny, lek przeciwnowotworowy, przeciwwirusowy i immunomodulujący;

imipenem /ˌĩmʲiˈpɛ̃nɛ̃m/ (n)
imipenem
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy karbapenemów, antybiotyk beta-laktamowy o działaniu bakteriobójczym;

imitować /ˌĩmʲiˈtɔvaʨ̑/ (v)
imitate, simulate
  naśladować coś lub kogoś

imię /ˈĩmʲjɛ/ (n)
name, first name
  indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.); (potocznie, potoczny) również nazwa zwierzęcia, rośliny itp.;
  imię (1.1) i nazwisko

immanentny /ˌimmanˈɛntnɨ/ (adj)
immanent
  (książkowy) taki, który nie wynika z działań zewnętrznych, tkwiący w naturze czegoś; zawarty w czymś

immaterializm /ˌĩmːatɛrʲˈjalʲism̥/ (n)
immaterialism
  (filozofia, filozoficzny) teoria, według której materia nie istnieje, a wszystko, co odbieramy zmysłowo, odbieramy w wyniku działań Boga, a nie cząsteczek materii;

immatrykulacja /ˌĩmːatrɨkuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
matriculation
  (edukacja, edukacyjny) (studencki) wpisanie kogoś w poczet studentów uczelni wyższej

immoralista /ˌĩmːɔraˈlʲista/ (n)
immoralist
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik immoralizmu
  mężczyzna nie uznający norm moralnych

immoralizm /ˌĩmːɔˈralʲism̥/ (n)
immoralism
  nieuznawanie norm moralnych

immoralny /ˌĩmːɔˈralnɨ/ (adj)
immoral
  niepowiązany z jakimikolwiek normami moralnymi lub niezgodny z nimi

immunitet /ˌĩmːũˈɲitɛt/ (n)
immunity
  przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom

immunologia /ˌimmunɔlˈɔɡja/ (n)
immunology
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

immunoterapia /ˌimmunˌɔtɛrˈapja/ (n)
immunotherapy
  (medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;

impaktyt /ĩmˈpaktɨt/ (n)
impactite
  (geologia, geologiczny) skała, która powstała lub została poważnie zmieniona pod wpływem uderzenia meteorytu, w wyniku czego stopieniu ze sobą uległy fragmenty meteorytu i skały, w którą uderzył;

impala /ĩmˈpala/ (n)
impala
  (zoologia, zoologiczny) Aepyceros melampus, gatunek afrykańskiej antylopy;

impanacja /ˌimpanˈatsja/ (n)
impanation
  (teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) teoria o obecności Ciała Chrystusa w chlebie i winie po konsekracji;

impas /ˈimpas/ (n)
impasse
  zastój, matnia

impeachment /ˌimpɛˈaxmɛnt/ (n)
impeachment
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;

imperator /ˌĩmpɛˈratɔr/ (n)
emperor, imperator
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy

imperatorski /ˌimpɛratˈɔrski/ (adj)
imperial
  (historia, historyczny, historycznie) związany z imperatorem, dotyczący imperatora (np. imperatora Rosji)

imperialistyczny /ˌimpɛrjˌalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
imperialistic, imperialist
  dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata

imperializm /ˌimpɛrjˈalizm/ (n)
imperialism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium

imperialny /ˌimpɛrjˈalnɨ/ (adj)
imperial
  dotyczący imperium, charakterystyczny dla imperium

imperium /ĩmˈpɛrʲjũm/ (n)
empire
  wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje

impertynencja /ˌĩmpɛrtɨ̃ˈnɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
impertinence
  obraźliwe, aroganckie lub niekulturalne słowa czy zachowanie skierowane wobec kogoś

impertynent /ˌĩmpɛrˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
impertinent person
  osoba zachowująca się niegrzecznie, arogancko, obraźliwie lub bezczelnie

impertynentka /ˌimpɛrtɨnˈɛntka/ (n)
impertinent person
  kobieta zachowująca się niegrzecznie, arogancko, obraźliwie lub bezczelnie

impet /ˈimpɛt/ (n)
brunt, impetus, momentum
  siła rozpędu
impetus
  szybki ruch

impetyk /impˈɛtɨk/ (n)
hip-shooter, madcap
  człowiek porywczy, gwałtowny, wybuchowy

implant /ˈĩmplãnt/ (n)
implant
  ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu;

implementacja /ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
implementation
  (publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie;

implikacja /ˌĩmplʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
implication, ramification
  następstwo, konsekwencja

implikować /ˌimplikˈɔvatɕ/ (v)
implicate, imply
  pociągać za sobą

imponderabilia /ˌĩmpɔ̃ndɛraˈbʲilʲja/ (n)
imponderabilia
  coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń

imponować /ˌĩmpɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
impress, appeal
  wzbudzać w kimś uznanie, podziw

imponująco /ˌimpɔnujˈɔntsɔ/ (adv)
impressively
  w sposób, który komuś imponuje

imponujący /ˌimpɔnujˈɔntsɨ/ (adj)
commanding, grand, imposing
  godny podziwu z powodu rozmiarów
impressive, imposing, magnificent
  wzbudzający uznanie i zachwyt

import /ˈĩmpɔrt/ (n)
import
  (handel, handlowy) (ekonomia, ekonomiczny) przywóz towarów, usług lub kapitału z zagranicy w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym;
  zaimportowane towary

importować /ˌimpɔrtˈɔvatɕ/ (v)
import
  (handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów

impost /ˈĩmpɔst/ (n)
impost
  (architektura, architektoniczny) kamienna płyta lub blok stanowiące podporę dla łuku, arkady lub żebra sklepienia

impotencja /ˌĩmpɔˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
impotence
  (medycyna, medyczny) niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego;

impresario /ˌĩmprɛˈsarʲjɔ/ (n)
impresario
  (książkowy) osoba, która organizuje imprezy artystyczne, odpowiada za spotkania, konferencje, podróże itp. artysty, sportowca lub grupy;

impresja /imprˈɛsja/ (n)
impression
  (sztuka) (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór, obraz lub film o charakterze subiektywnym i nastrojowym

impresjonista /ˌimprɛsjɔɲˈista/ (n)
impressionist
  (sztuka) (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia

impresjonistycznie /ˌimprɛsjˌɔɲistˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
impressionistically
  w sposób właściwy dla impresjonizmu

impresjonistyczny /ˌimprɛsjˌɔɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
impressionistic, impressionist
  (sztuka) (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z impresjonizmem, dotyczący impresjonizmu
  (sztuka) (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) charakterystyczny dla impresjonizmu

impresjonizm /ˌimprɛsjˈɔɲizm/ (n)
impressionism
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;

impreza /ĩmˈprɛza/ (n)
party
  (potocznie, potoczny) zabawa, przyjęcie

imprimatur /ˌimprimˈatur/ (n)
imprimatur
  (kościelny) (administracja) kościelne pozwolenie na druk;

imprinter /imprˈintɛr/ (n)
credit card imprinter, imprinter
  (bankowość, bankowy) mechaniczne urządzenie służące do ręcznej akceptacji transakcji dokonywanych za pomocą wypukłych kart płatniczych;

improwizacja /ˌimprɔvizˈatsja/ (n)
improvisation
  komponowanie muzyki, pisanie utworów, wygłaszanie przemówień pod wpływem chwili i bez przygotowania

improwizować /ˌimprɔvizˈɔvatɕ/ (v)
improvise, concoct
  (przenośnie, przenośnia) wykonywać z jakichkolwiek dostępnych materiałów
improvise, ad-lib, extemporise extemporize, jam
  prezentować, wykonywać coś bez przygotowania

impulsywnie /ˌimpulsˈɨvɲʲɛ/ (adv)
impulsively
  w sposób impulsywny

impulsywny /ˌĩmpulˈsɨvnɨ/ (adj)
impulsive
  taki, który szybko i wyraziście reaguje na bodźce; taki, który jest porywczy

imputacja /ˌĩmpuˈtaʦ̑ʲja/ (n)
imputation
  (matematyka, matematyczny) uzupełnienie brakujących danych przez wartości sztucznie skonstruowane, np. przez średnią danej zmiennej, w celu zastosowania metod statystycznych wymagających pełnych danych;

in flagranti /ˈin flaɡrˈantʲi/ (adv)
in flagranti
  na gorącym uczynku
  podczas aktu seksualnego

in situ /ˈin ɕˈitu/ (adv)
in situ
  w swoim pierwotnym, naturalnym położeniu, miejscu

in vitro /ˈĩn ˈvʲitrɔ/ (adj)
in vitro
  (biologia, biologiczny) wykonywany w sztucznym środowisku, poza żywym organizmem

in vitro /ˈĩn ˈvʲitrɔ/ (adv)
in vitro
  (biologia, biologiczny) w sztucznym środowisku, poza żywym organizmem

in vitro /ˈĩn ˈvʲitrɔ/ (n)
IVF
  (potocznie, potoczny) zapłodnienie in vitro (2.1)

in vivo /ˈĩn ˈvʲivɔ/ (adj)
in vivo
  (biologia, biologiczny) mający miejsce w żywym organizmie

in vivo /ˈĩn ˈvʲivɔ/ (adv)
in vivo
  (biologia, biologiczny) w żywym organizmie

inaczej /ĩˈnaʧ̑ɛj/ (adv)
in another way
  w inny sposób, nie tak jak jest; odwrotnie, odmiennie
otherwise
  w innym przypadku

inauguracja /ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja/ (n)
inauguration
  (podniośle) uroczyste rozpoczęcie

inauguracyjny /ˌinawɡˌuratsˈɨjnɨ/ (adj)
inaugural, prefatory
  związany z inauguracją, dotyczący inauguracji

incel /ˈintsɛl/ (n)
incel
  (slangowo) mężczyzna, który pomimo chęci nie jest w stanie nawiązywać relacji seksualnych z kobietami;

incest /ˈĩnʦ̑ɛst/ (n)
incest
  (rzadki, rzadko używany) obcowanie płciowe z kimś blisko spokrewnionym

ind /ĩnt/ (n)
indium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;
Induan
  (geologia, geologiczny) pierwszy, starszy wiek wczesnego triasu, trwający 251 – 249,7 milionów lat temu;

indagacja /ˌĩndaˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
prying
  (książkowy) wypytywanie kogoś o coś, dopytywanie się, badanie (zwykle w liczbie mnogiej)

indagacyjny /ˌĩndaɡaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
plying
  (książkowy) od indagacja

indagować /ˌĩndaˈɡɔvaʨ̑/ (v)
inquire, ply somebody with question
  (książkowy) przeprowadzać indagację, wypytywać kogoś o coś, dopytywać się, badać, zasypywać pytaniami

indakaterol /ˌindakatˈɛrɔl/ (n)
indacaterol
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek do stosowania wziewnie przy leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, będący agonistą receptora β2-adrenergicznego

indemnizacja /ˌindɛmɲizˈatsja/ (n)
indemnification
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odszkodowanie

indeterminizm /ˌindɛtɛrmˈiɲizm/ (n)
indeterminism
  (filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;

indianiec /indjˈaɲʲɛts/ (n)
redskin
  (pogardliwie) Indianin

indiański /ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
Indian, American Indian
  związany z Indianami, dotyczący Indian

indoaryjski /ˌindɔarˈɨjski/ (adj)
Indo-Aryan
  o języku: stosowany na subkontynencie indyjskim, wywodzący się z indoirańskiej grupy języków indoeuropejskich
  odnoszący się do Ariów (mieszkańców starożytnych Indii)

indochiński /ˌindɔçˈiɲski/ (adj)
Indochinese
  odnoszący się do Indochin

indoeuropeistyka /ˌindɔˌɛwrɔpɛˈistɨkˌa/ (n)
Indo-European study
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się badaniem języków indoeuropejskich;

indoeuropejski /ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
Indo-European
  (językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

indoktrynacja /ˌĩndɔktrɨ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
indoctrination
  natarczywe, regularne wpajanie komuś jakichś doktryn, idei;

indoktrynować /ˌindɔktrɨnˈɔvatɕ/ (v)
indoctrinate
  (książkowy) wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię

indolencja /ˌĩndɔˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
indolence, indolency
  (książkowy) bezradność, bezczynność, brak reakcji na sytuację

indolog /indˈɔlɔk/ (n)
Indologist
  specjalista zajmujący się się indologią

indonezyjski /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci/ (adj)
Indonesian
  odnoszący się do państwa Indonezja

indonezyjski /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci/ (n)
Indonesian
  język urzędowy Indonezji

indris /ˈĩndrʲis/ (n)
Indri
  (zoologia, zoologiczny) owocożerna małpiatka madagaskarska;

indukcja /indˈuktsja/ (n)
induction
  etap wprowadzający w danym procesie

indukowalny /ˌindukɔvˈalnɨ/ (adj)
inducible
  podatny na indukcję

industrializacja /ˌindustrjˌalizˈatsja/ (n)
industrialization
  uprzemysłowienie

industrialny /ˌindustrjˈalnɨ/ (adj)
industrial
  związany z industrializacją, dotyczący industrializacji

indyferencja /ˌĩndɨfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
indifference
  (książkowy) obojętność

indyferentny /ˌĩndɨfɛˈrɛ̃ntnɨ/ (adj)
indifferent
  (książkowy) obojętny; taki, który ma bierny stosunek

indygo /indˈɨɡɔ/ (n)
indigo
  kolor ciemnobłękitny

indygokarmin /ˌĩndɨɡɔˈkarmʲĩn/ (n)
indigo carmine
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;

indyjski /ĩnˈdɨjsʲci/ (adj)
Indian
  związany z Indiami, dotyczący Indii

indyk /ˈĩndɨk/ (n)
turkey
  (ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

indywidualista /ˌindɨvˌidualˈista/ (n)
individualist
  (filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolennik indywidualizmu
individualist, maverick
  człowiek niezależny i przekorny, mający poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowujący się, działający samodzielnie

indywidualistka /ˌindɨvˌidualˈistka/ (n)
individualist
  (filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolenniczka indywidualizmu
  kobieta niezależna i przekorna, mająca poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowująca się, działająca samodzielnie

indywidualizm /ˌindɨvˌiduˈalizm/ (n)
individualism
  poczucie własnej niezależności i odrębności powiązane z dążeniem do zachowania własnych poglądów

indywidualizować /ˌindɨvˌiduˌalizˈɔvatɕ/ (v)
individualize
  dokonywać indywidualizacji

indywidualnie /ˌindɨvˌiduˈalɲʲɛ/ (adv)
individually
  dotycząc jednej osoby, konkretnej jednostki
individually, on a case by case basis, separately, singly
  występując osobno

indywidualność /ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɔɕʨ̑/ (n)
individuality
  zbiór cech stanowiących osobowość danego człowieka; specyfika każdej osoby, jej odrębność

indywidualny /ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
individual
  osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny
  właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty

inercja /ĩˈnɛrʦ̑ʲja/ (n)
inertia
  bierność, bezwładność, niezdarność, niezgrabność, próżniactwo, lenistwo; bierne poddawanie się, niechęć do czynu

infant /ˈĩnfãnt/ (n)
infante
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;

infekcja /ĩnˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
infection
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;

infekcyjne zapalenie stawów /ˌĩnfɛkˈʦ̑ɨjnɛ ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈstavuf/ (n)
infectious arthritis
  (medycyna, medyczny) zapalenie stawu wywołane przez drobnoustroje w błonie maziowej stawu

infiks /ˈĩnfʲiks/ (n)
infix
  (gramatyka) cząstka słowotwórcza występująca w rdzeniu, wrostek;

infiltracja /ˌĩnfʲilˈtraʦ̑ʲja/ (n)
infiltration
  przesączanie się, przenikanie cieczy lub gazu przez kanaliki i pory jakiegoś ciała stałego
seepage
  trudno zauważalne przedostawanie się, przenikanie do środowiska obcych wpływów, oddziaływań

infinitezymalny /ˌĩnfʲĩɲitɛzɨ̃ˈmalnɨ/ (adj)
infinitesimal
  nieskończenie mały

inflacja /ĩnˈflaʦ̑ʲja/ (n)
inflation
  (ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

influenca /ˌĩnfluˈ<sup>w</sup>ɛ̃nʦ̑a/ (n)
influenza
  (przestarzałe, przestarzały) grypa

influencer /ˌinfluˈɛntsɛr/ (n)
influencer
  (neologizm) osoba mająca wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórca internetowy o znacznym rozgłosie posiadający znaczne grono odbiorców

infoboks /ĩnfɔˈbɔks/ (n)
infobox
  (neologizm) (informatyka, informatyczny) wyróżniona ramką część artykułu w Wikipediach i projektach siostrzanych, zawierająca najważniejsze informacje dla czytelnika

infografika /ˌinfɔɡrˈafikˌa/ (n)
infographic, information graphic
  (edukacja, edukacyjny) (poligrafia) ilustracja z niewielką ilością tekstu wyjaśniająca jakieś zagadnienie

informacja /ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
information office
  miejsce, w którym udziela się wiadomości z określonej dziedziny
information
  poinformowanie o czymś, zakomunikowanie

informacyjny /ˌĩnfɔrmaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
information, informational, message, news
  dostarczający wiadomości lub innych informacji
information
  związany z informacjami, ich przesyłaniem i przetwarzaniem

informatyk /ˌĩnfɔrˈmatɨk/ (n)
computer scientist
  człowiek zajmujący się zawodowo informatyką

informatyka /ˌĩnfɔrˈmatɨka/ (n)
computer science, informatics
  nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji;

informowanie /ˌĩnfɔrmɔˈvãɲɛ/ (n)
informing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: informować

informować /ˌĩnfɔrˈmɔvaʨ̑/ (v)
inform
  przekazywać wiadomość i objaśniać

infradźwięk /infrˈadʑvʲɛŋk/ (n)
infrasound
  (fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz);

infrastruktura /ˌĩnfrastrukˈtura/ (n)
infrastructure
  podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;

ingerencja /ˌĩŋɡɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
interference
  wpływ na coś, mieszanie się do jakiejś sprawy, interweniowanie, wtrącanie się

ingrediencja /ˌĩŋɡrɛˈdʲjɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
ingredient
  składnik jakiejś mieszaniny lub przepisu, najczęściej kulinarnego lub mikstury lekarskiej, rzecz wchodząca w skład czegoś

inhalacja /ˌĩnxaˈlaʦ̑ʲja/ (n)
inhalation
  (medycyna, medyczny) wdychanie pary wodnej, gazów lub substancji w celach leczniczych

inherentny /ˌĩnxɛˈrɛ̃ntnɨ/ (adj)
inherent
  nierozłącznie z czymś związany, tkwiący w istocie, strukturze, naturze czegoś

inhibitor /ˌĩnxʲiˈbʲitɔr/ (n)
inhibitor
  (chemia, chemiczny) substancja zwalniająca lub hamująca reakcję chemiczną;

inicjacja /ˌĩɲiˈʦ̑ʲjaʦ̑ʲja/ (n)
initiation
  ceremonia przyjęcia nowego członka
  wtajemniczenie w coś, zaznajomienie się z czymś nowym, zapoznanie się
  rozpoczęcie czynności, procesu działania

inicjalizować /ˌĩɲiʦ̑ʲjalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
initialise
  nadawać czemuś stan początkowy; rozpoczynać coś

inicjatywa /ˌiɲitsjatˈɨva/ (n)
initiative
  propozycja zrealizowania określonych działań
  skłonność do samodzielnego inicjowania działań
  w grach: pierwszeństwo dające przewagę

inicjować /ˌiɲitsjˈɔvatɕ/ (v)
initiate
  dawać czemuś początek

iniekcja /iɲʲˈɛktsja/ (n)
injection
  (medycyna, medyczny) zastrzyk

inkantacja /ˌĩŋkãnˈtaʦ̑ʲja/ (n)
encantation, incantation
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzędowe zaklęcie

inkarnacja /ˌiŋkarnˈatsja/ (n)
incarnation
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wcielenie bóstwa w osobę ludzką

inklinacja /ˌiŋklinˈatsja/ (n)
inclination
  (fizyka, fizyczny) nachylenie, kąt nachylenia

inkorporacja /ˌĩŋkɔrpɔˈraʦ̑ʲja/ (n)
incorporation
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wcielenie, włączenie do jakiejś całości, zwłaszcza jednego terytorium w innego państwa

inkrementacja /ˌĩŋkrɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
increment, incrementation
  (informatyka, informatyczny) operacja zwiększenia wartości o jeden;

inkryminacja /ˌiŋkrɨminˈatsja/ (n)
criminalization
  oskarżenie, zarzut

inkryminować /ˌĩŋkrɨ̃mʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
incriminate
  obwiniać, stawiać zarzuty

inkubator /ˌĩŋkuˈbatɔr/ (n)
incubator
  (medycyna, medyczny) urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach;

inkunabuł /ˌĩŋkũˈnabuw/ (n)
incunabulum, incunable
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);

inkwizycja /ˌĩŋkfʲiˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
Inquisition
  (historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;

inkwizycyjny /ˌiŋkfizɨtsˈɨjnɨ/ (adj)
inquisitorial
  (historia, historyczny, historycznie) związany z kościelną inkwizycją, dotyczący kościelnej inkwizycji
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) śledczy, taki gdzie prowadzi się śledztwo, dochodzenie

innowacja /ˌinnɔvˈatsja/ (n)
innovation, novelty
  proces wprowadzenia czegoś nowego, ulepszania czegoś

innowacyjny /ˌinnɔvatsˈɨjnɨ/ (adj)
innovative
  dający nową jakość; wprowadzający coś zupełnie nowego

innowierca /ˌĩnːɔˈvʲjɛrʦ̑a/ (n)
dissenter
  człowiek wyznający religię inną niż osoba mówiąca lub inną niż dominująca w jakimś środowisku

inność /ˈinnɔɕtɕ/ (n)
otherness
  bycie innym, odznaczanie się cechami różniącymi daną rzecz czy osobę od innej

inny /ˈĩnːɨ/ (adj)
different
  odmienny, wyglądający, zachowujący się inaczej niż zwykle
else
  w użyciu rzeczownikowym ktoś inny (2.1), coś innego

inny /ˈĩnːɨ/ (indefinitePronoun)
other, another
  nie ten, jakiś odmienny

innymi słowy /ĩnˈːɨ̃mʲi ˈswɔvɨ/
in other words
  inaczej mówiąc, ujmując coś w innych słowach

inochód /ĩˈnɔxut/ (n)
pace
  (zoologia, zoologiczny) sposób poruszania się niektórych zwierząt czworonożnych (kopytnych i psowatych), polegający na stawianiu jednocześnie raz obu kończyn prawych, raz lewych;

inozytol /ˌinɔzˈɨtɔl/ (n)
inositol
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

inscenizacja /ˌĩw̃sʦ̑ɛ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
staging
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wystawienie utworu dramatycznego na scenie

insektarium /ˌinsɛktˈarjum/ (n)
insectarium
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wiwarium przeznaczone do hodowli owadów lub stawonogów;

inseminacja /ˌĩw̃sɛ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
insemination
  (zootechnika, zootechniczny) sztuczne zapłodnienie poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy nasienia pobranego od samca;

inspekcja /ĩw̃ˈspɛkʦ̑ʲja/ (n)
inspection
  kontrola działalności jakiejś instytucji lub stanu jakiegoś miejsca

inspiracja /ˌĩw̃spʲiˈraʦ̑ʲja/ (n)
inspiration
  natchnienie, twórczy zapał, wena

inspirator /ˌĩw̃spʲiˈratɔr/ (n)
inspirer
  ten, kto zachęca, daje pomysł, sugeruje, inspiruje

inspirować /ˌinspirˈɔvatɕ/ (v)
inspire
  dostarczać natchnienia
be inspired
  czerpać natchnienie

inspirująco /ˌinspirujˈɔntsɔ/ (adv)
inspirationally
  w sposób inspirujący, dając inspirację

instalacja /ˌĩw̃staˈlaʦ̑ʲja/ (n)
installation
  (sztuka) przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów;
  (technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów
  (technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość

instalator /ˌinstalˈatɔr/ (n)
installer, plumber, fitter
  (technologia, technika, techniczny) osoba zakładająca instalację

instalować /ˌĩw̃staˈlɔvaʨ̑/ (v)
install
  (informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał
  montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach

instancja /instˈantsja/ (n)
instance
  (administracja) dany stopień organizacyjny w układzie podległych sobie instytucji

instant /ˈĩw̃stãnt/ (adj)
instant
  (spożywczy) błyskawiczny, natychmiastowy – o potrawach i produktach w handlu, gotowych po zalaniu wrzątkiem

instrukcja /ĩw̃ˈstrukʦ̑ʲja/ (n)
manual
  książka lub broszura z opisem działania
instruction
  zbiór zasad zalecających postępowanie w określonej dziedzinie

instruktaż /instrˈuktaʃ/ (n)
instruction
  udzielanie komuś instrukcji, wskazówek

instruktor /ĩw̃ˈstruktɔr/ (n)
instructor, trainer
  osoba instruująca, ucząca na kursie

instrument /ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt/ (n)
instrument
  (medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny

instrument muzyczny /instrˈumɛnt muzˈɨtʃnɨ/ (n)
musical instrument, instrument
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;

instrumentalizm /ˌinstrumɛntˈalizm/ (n)
instrumentalism
  współczesny kierunek filozoficzny będący odmianą pragmatyzmu; w filozofii nauki, pogląd ten określa koncepty i teorie jedynie jako narzędzia (instrumenty), których wartość jest mierzona, nie poprzez ich prawdziwość czy fałszywość, lecz poprzez ich efektywność w tłumaczeniu i przewidywaniu zjawisk;

instrumentalnie /ˌinstrumɛntˈalɲʲɛ/ (adj)
instrumentally
  w sposób instrumentalny

instrumentalny /ˌinstrumɛntˈalnɨ/ (adj)
instrumental
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu

instrumentariuszka /ˌĩw̃strũmɛ̃ntarʲˈjuʃka/ (n)
scrub nurse
  pielęgniarka asystująca przy operacji, pomagająca przy jej przygotowaniu

instynkt /ˈĩw̃stɨ̃ŋkt/ (n)
instinct
  wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji

instynktownie /ˌinstɨŋktˈɔvɲʲɛ/ (adv)
instinctively
  w sposób instynktowny

instynktowny /ˌĩw̃stɨ̃ŋkˈtɔvnɨ/ (adj)
instinctive
  (przymiotnik) od: instynkt

instytucja /ˌĩw̃stɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
institution
  zakład o charakterze publicznym zajmujący się określonym zakresem spraw

instytucjonalny /ˌĩw̃stɨtuʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
institutional
  związany z instytucją, właściwy instytucji, instytucjonalności

instytut /ĩw̃ˈstɨtut/ (n)
institute
  nazwa różnego typu instytucji, przede wszystkim naukowo-badawczych i dydaktycznych;

insula /insˈula/ (n)
insula
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) kamienica czynszowa w starożytnym Rzymie;

insulina /ˌĩw̃suˈlʲĩna/ (n)
insulin
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;

insulinooporność /ˌĩw̃sulʲĩnɔːˈpɔrnɔɕʨ̑/ (n)
insulin resistance
  (medycyna, medyczny) zaburzenie homeostazy glukozy polegające na zmniejszeniu czułości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby i innych tkanek organizmu na insulinę;

insurekcja /ˌĩw̃suˈrɛkʦ̑ʲja/ (n)
insurrection, insurgency
  powstanie zbrojne

insynuacja /ˌinsɨnuˈatsja/ (n)
insinuation
  osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji

intarsja /ĩnˈtarsʲja/ (n)
intarsia, inlay
  (sztuka) metoda zdobnicza polegająca na zdobieniu przedmiotów drewnianych innymi gatunkami drewna;

integracja /ˌĩntɛˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
integration
  połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości)

integracyjny /ˌintɛɡratsˈɨjnɨ/ (adj)
integrative
  dotyczący integracji

integralność /ˌintɛɡrˈalnɔɕtɕ/ (n)
integrity
  nierozdzielność, związek całości

integralny /ˌĩntɛˈɡralnɨ/ (adj)
integral
  nierozerwalnie związany z czymś

integrować /ˌintɛɡrˈɔvatɕ/ (v)
integrate
  (książkowy) scalać

intelekt /ĩnˈtɛlɛkt/ (n)
intellect
  zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia

intelektualista /ˌintɛlˌɛktualˈista/ (n)
intellectual
  człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe;

intelektualizacja /ˌintɛlˌɛktuˌalizˈatsja/ (n)
intellectualization
  (psychologia, psychologiczny) jeden z mechanizmów obronnych polegający na uciekaniu od rzeczywistych przykrych zdarzeń do przestrzeni abstrakcyjnej, dzięki czemu następuje ich odrealnienie
  nabieranie lub nadawanie czemuś cech intelektualnych

intelektualizm /ˌintɛlˌɛktuˈalizm/ (n)
intellectualism
  pogląd, który przypisuje intelektowi fundamentalne lub wyłączne znaczenie w procesie poznawczym

intelektualnie /ˌintɛlˌɛktuˈalɲʲɛ/ (adv)
intellectually
  pod względem intelektualnym

intelektualny /ˌĩntɛlɛktuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
intellectual
  dotyczący intelektu lub intelektualistów

inteligencja /ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
intelligence
  sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;

inteligentny /ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ/ (adj)
intelligent
  odznaczający się inteligencją

intencja /ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
intention, intent
  chęć, zamiar

intencjonalny /ˌĩntɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
intentional
  stanowiący intencję, mający coś na celu

intendentura /ˌintɛndɛntˈura/ (n)
commissariat
  jednostka organizacyjna zajmująca się dostarczaniem niezbędnego zaopatrzenia dla wojska, szpitali itp.

intensyfikacja /ˌĩntɛ̃w̃sɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
intensification
  sprawianie, że coś jest intensywniejsze, silniejsze; nasilenie czegoś

intensywna terapia /ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvna tɛˈrapʲja/ (n)
critical care, intensive care, intensive therapy, intensive treatment
  leczenie chorych w stanie zagrożenia życia;

intensywnie /ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvʲɲɛ/ (adv)
intensely, intensively
  w sposób intensywny

intensywność /ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɔɕʨ̑/ (n)
intensity
  stopień nasycenia czegoś; natężenie

intensywny /ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɨ/ (adj)
intensive
  natężony, mocny, nasycony

interakcja /ˌĩntɛrˈakʦ̑ʲja/ (n)
interaction
  wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń

interaktywnie /ˌintɛraktˈɨvɲʲɛ/ (adv)
interactively
  w sposób interaktywny

interaktywny /ˌĩntɛrakˈtɨvnɨ/ (adj)
interactive
  (książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła

intercyza /ˌĩntɛrˈʦ̑ɨza/ (n)
prenuptial agreement, marriage articles, pre-nup, prenup
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej

interdyscyplinarny /ˌĩntɛrdɨsʦ̑ɨplʲĩˈnarnɨ/ (adj)
interdisciplinary
  dotyczący kilku dyscyplin naukowych

interes /ĩnˈtɛrɛs/ (n)
interest
  sprawa (do załatwienia)

interesować /ˌĩntɛrɛˈsɔvaʨ̑/ (v)
interest
  wzbudzać zainteresowanie, ciekawić
be interest in, take interest in
  być ciekawym czegoś, mieć zainteresowanie (hobby)

interesujący /ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
interesting
  ciekawy, zajmujący

interfejs /ĩnˈtɛrfɛjs/ (n)
interface
  (technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat
  (technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu
  (technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji;

interfejs użytkownika /ĩnˈtɛrfɛjs ˌuʒɨtkɔvʲˈɲika/ (n)
user interface
  (informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem;

interferencja /ˌintɛrfɛrˈɛntsja/ (n)
interference
  (fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;

interglacjał /ˌĩntɛrˈɡlaʦ̑ʲjaw/ (n)
interglacial
  cieplejszy okres między dwoma zlodowaceniami;

interkalacja /ˌĩntɛrkaˈlaʦ̑ʲja/ (n)
intercalation
  (chemia, chemiczny) odwracalny proces umieszczenia cząsteczki lub całej grupy cząsteczek między dwiema innymi cząsteczkami lub grupami cząsteczek;
  (fizyka, fizyczny) proces wprowadzania obcych atomów lub cząsteczek do struktury krystalicznej; jego cechą charakterystyczną jest słabe wiązanie obcych atomów lub cząsteczek oraz odwracalność
  dodanie dodatkowego dnia, tygodnia albo miesiąca w roku kalendarzowym, aby dopasować kalendarz do pory roku;

interkom /intˈɛrkɔm/ (n)
intercom
  system łączności wewnętrznej zwłaszcza pojazdu albo budynku

interkreatywność /ˌĩntɛrkrɛaˈtɨvnɔɕʨ̑/ (n)
intercreative
  zdolność kreowania interakcji w multimediach, poprzez tworzenie nowych jakości i innowacyjnych rozwiązań

interlingua /ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva/ (n)
Interlingua
  międzynarodowy sztuczny język pomocniczy;

interlokutor /ˌĩntɛrlɔˈkutɔr/ (n)
interlocutor
  (książkowy) osoba prowadząca z kimś rozmowę

intermezzo /ˌintɛrmˈɛtsɔ/ (n)
intermezzo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) forma przejścia w obrębie utworu lub sztuki

internacjonalizm /ˌintɛrnˌatsjɔnˈalizm/ (n)
internationalism
  współpraca, solidarność międzynarodowa

internat /intˈɛrnat/ (n)
dorm
  (szkolnictwo, szkolny) zakład mieszczący mieszkania przeznaczone dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania

internauta /ˌĩntɛrˈnawta/ (n)
internaut
  użytkownik Internetu

internetowy /ˌĩntɛrnɛˈtɔvɨ/ (adj)
internet
  dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet

internista /ˌĩntɛrʲˈɲista/ (n)
internist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych

internować /ˌĩntɛrˈnɔvaʨ̑/ (v)
intern
  osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego
  pozbawiać wolności osoby uznane za niebezpieczne politycznie

interpelacja /ˌintɛrpɛlˈatsja/ (n)
interpellation
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pisemne zapytanie kierowane do członka rządu przez parlamentarzystę

interpolacja /ˌĩntɛrpɔˈlaʦ̑ʲja/ (n)
interpolation
  (matematyka, matematyczny) przybliżanie funkcji za pomocą innej funkcji, zwykle wielomianu, tak aby były sobie równe w zadanych punktach;

interpretacja /ˌĩntɛrprɛˈtaʦ̑ʲja/ (n)
interpretation
  wykładnia, wyjaśnienie, tłumaczenie;

interpretacyjny /ˌintɛrprˌɛtatsˈɨjnɨ/ (adj)
interpretative, interpretive
  dotyczący interpretacji

interpretować /ˌĩntɛrprɛˈtɔvaʨ̑/ (v)
interpret
  rozumieć coś na swój sposób

interpunkcja /ˌĩntɛrˈpũŋkʦ̑ʲja/ (n)
punctuation
  (językoznawstwo, językoznawczy) użycie znaków przestankowych w piśmie;

interrogacja /ˌĩntɛrːɔˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
interrogation
  (przestarzałe, przestarzały) zadawanie pytań podczas przesłuchania w śledztwie

interseksualizm /ˌĩntɛrsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
intersexuality
  (anatomia, anatomiczny) posiadanie cielesnych cech obu płci

interview /ĩnˈtɛrvʲju/ (n)
interview
  wywiad przeprowadzony przez dziennikarza

interwał /ĩnˈtɛrvaw/ (n)
interval
  odległość między wysokościami dwóch dźwięków;

interwencja /ˌĩntɛrˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
intervention
  wejście pomiędzy, mieszać się do czegoś aby osiągnąć zamierzony cel

interwencjonizm /ˌĩntɛrvɛ̃nˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
interventionism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa

interwenient /ˌĩntɛrˈvɛ̃ɲɛ̃nt/ (n)
intervener
  (przestarzałe, przestarzały) osoba, która interweniuje

intifada /ˌĩntʲiˈfada/ (n)
intifada
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) arabskie określenie buntu, rebelii, powstania;

intonacja /ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
intonation
  (językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rozpoczęcie śpiewu zbiorowego przez jedną osobę; zaśpiew;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wydobywania dźwięków, szczególnie w śpiewie, na instrumencie smyczkowym lub dętym;

intonować /ˌĩntɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
intone
  (językoznawstwo, językoznawczy) mówić, odpowiednio akcentując i modulując głos

intramarginalny /ˌĩntrãmarʲɟĩˈnalnɨ/ (adj)
intramarginal
  (ekonomia, ekonomiczny) odbywający się w ramach dopuszczalnych wahań kursów (o interwencjach walutowych)
  (geografia, geograficzny) dotyczący strefy między czołem lodowca a moreną czołową, pochodzący z tej strefy, związany z nią

intratny /ĩnˈtratnɨ/ (adj)
lucrative
  przynoszący zysk

introdukcja /ˌĩntrɔˈdukʦ̑ʲja/ (n)
introduction
  wstęp, przedstawienie czegoś, początek

introligator /ˌĩntrɔlʲiˈɡatɔr/ (n)
bookbinder
  (drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;

introligatornia /ˌĩntrɔlʲiɡaˈtɔrʲɲa/ (n)
bindery
  (drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) zakład rzemieślniczy, w którym oprawia się książki i inne wydawnictwa

intronizacja /ˌintrɔɲizˈatsja/ (n)
enthronement
  wyniesienie na tron, objęcie władzy królewskiej lub wysokiego stanowiska kościelnego

introspekcja /ˌĩntrɔˈspɛkʦ̑ʲja/ (n)
introspection
  (psychologia, psychologiczny) analiza własnych procesów psychicznych

introwertyk /ˌintrɔvˈɛrtɨk/ (n)
introvert
  (psychologia, psychologiczny) człowiek skupiony na swoich uczuciach, myślach i sprawach, nakierowany na swoje własne wnętrze

intruz /ˈintrus/ (n)
intruder trespasser
  człowiek który dostał się gdzieś bezprawnie, łamiąc zakazy
interloper
  człowiek niemile widziany w danym miejscu

intryga /ĩnˈtrɨɡa/ (n)
intrigue, plot
  chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu

intrygant /intrˈɨɡant/ (n)
schemer
  człowiek czyniący intrygi, działający podstępnie przeciwko komuś

intuicja /ˌĩntuˈ<sup>j</sup>iʦ̑ʲja/ (n)
intuition
  (filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania
  (potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania
  (psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;

intuicyjnie /ˌĩntu<sup>j</sup>iˈʦ̑ɨjɲɛ/ (adv)
intuitively
  za pomocą intuicji

intuicyjny /ˌĩntu<sup>j</sup>iˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
intuitive, visceral
  wynikający z intuicji, osiągnięty za pomocą intuicji

intymność /intˈɨmnɔɕtɕ/ (n)
intimacy
  cecha tego, co jest intymne, osobiste; osobisty charakter czegoś

intymny /ĩnˈtɨ̃mnɨ/ (adj)
intimate
  mocno osobisty

inulina /ˌinulˈina/ (n)
inulin
  (biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;

inwalida /ˌĩnvaˈlʲida/ (n)
handicapped
  osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia

inwazja /ĩnˈvazʲja/ (n)
invasion, infestation
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium;

inwazyjnie /ˌinvazˈɨjɲʲɛ/ (adv)
invasively
  w sposób inwazyjny

inwazyjny /ˌinvazˈɨjnɨ/ (adj)
invasive
  (medycyna, medyczny) dotyczący badania lub zabiegu wiążącego się z ingerencją w organizm
  (ekologia, ekologiczny) dotyczący zasiedlania przez gatunki obce określonemu środowisku
  (wojskowość, wojskowy) dotyczący inwazji zbrojnej, związany z inwazją zbrojną

inwektywa /ˌinvɛktˈɨva/ (n)
invective
  zniewaga, obelga

inwencja /ĩnˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
invention
  cecha kogoś, kto jest pomysłowy i wynajduje rzeczy nowe, oryginalne

inwentaryzacja /ˌĩnvɛ̃ntarɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
inventory, stocktaking
  spisywanie inwentarza

inwentaryzator /ˌinvɛntˌarɨzˈatɔr/ (n)
inventory co-ordinator, registrar
  osoba odpowiedzialna za inwentaryzowanie mienia oraz prowadzenie jego rejestrów – inwentarzy

inwentarz /ĩnˈvɛ̃ntaʃ/ (n)
inventory
  trwałe składniki majątku danej osoby fizycznej lub prawnej

inwersja /invˈɛrsja/ (n)
inversion
  odwrócenie naturalnej lub zwyczajnej kolejności w czymś

inwestor /ĩnˈvɛstɔr/ (n)
investor
  (ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji

inwestować /ˌĩnvɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
invest
  dokonywać inwestycji

inwestycja /ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja/ (n)
investment, capital expenditure
  (ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;

inwigilacja /ˌĩnvʲiɟiˈlaʦ̑ʲja/ (n)
surveillance
  tajna obserwacja kogoś lub tajny nadzór nad kimś;

inżynier /ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr/ (n)
engineer
  człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

inżynieria /ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja/ (n)
engineering
  nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi

iperyt /iˈpɛrɨt/ (n)
yperite
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) iperyt siarkowy, bojowy środek trujący
mustard, mustard gas
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek organiczny mający budowę zbliżoną do iperytu (1.1) będący bojowym środkiem trującym i wykazujący podobne do niego działanie parzące i trujące lub też mieszanina takich związków;

iperyt azotowy /iˈpɛrɨt ˌazɔˈtɔvɨ/ (n)
nitrogen mustard
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek organiczny z grupy amin będący azotowym analogiem iperytu siarkowego oraz parzącym bojowym środkiem trującym o właściwościach alkilujących i toksycznych;

iperyt bromowy /iˈpɛrɨd brɔ̃ˈmɔvɨ/ (n)
1 bromo- 2 ethane, bis- sulfide
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów, bromowy analog iperytu siarkowego, parzący bojowy środek trujący stosowany bez powodzenia w czasie I wojny światowej;

iperyt siarkowy /iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ/ (n)
sulfur mustard, sulphur mustard
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek siarkoorganiczny o budowie zbliżonej do iperytu siarkowego (1.1) będący parzącym bojowym środkiem trującym i wykazujący podobne do niego działanie parzące i trujące lub też mieszanina takich związków
mustard gas, sulfur mustard, yperite, bis sulfide, bis thioether, sulphur mustard
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;

iperyt tlenowy /iˈpɛrɨt ːlɛ̃ˈnɔvɨ/ (n)
1 2 2 ethoxy- ethane, O-mustard, T, agent T, bis- ether
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów będący jednocześnie eterem, parzący bojowy środek trujący z grupy iperytów o zbliżonych do iperytu siarkowego właściwościach chemicznych i toksycznych;

ipsylon /ipˈsɨlɔ̃n/ /ipˈsʲilɔ̃n/ (n)
upsilon
  nazwa dwudziestej litery alfabetu greckiego, υ;

iranistyka /ˌirãˈɲistɨka/ (n)
Iranian study
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem języków irańskich i irańskiego obszaru kulturowego (Afganistan, Iran oraz Tadżykistan)

iranka /iˈrãŋka/ (n)
irania
  (ornitologia, ornitologiczny) Irania gutturalis, gatunek niewielkich ptaków z rodziny muchołówkowatych;

irański /iˈrãj̃sʲci/ (adj)
Iranian
  odnoszący się do państwa Iran

irbis śnieżny /ˈirbʲis ɕɲʲˈɛʒnɨ/ (n)
snow leopard, ounce
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej;
ounce, snow leopard
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ircha /ˈirxa/ (n)
shammy
  rodzaj zamszu

irga /ˈirɡa/ (n)
cotoneaster
  (botanika, botaniczny) Cotoneaster, rodzaj roślin z rodziny różowatych;

irga Dielsa /ˈirɡa ˈdʲilsa/ (n)
Diels' cotoneaster
  (botanika, botaniczny) Cotoneaster dielsianus, gatunek krzewu ozdobnego z rodziny różowatych

irlandzki /irˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
Irish
  odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków

irlandzkie bliźnięta /irˈlãnʦ̑ʲcɛ blʲiʑˈɲɛ̃nta/ (n)
Catholic twins
  rodzeństwo urodzone w odstępie ok. roku

irokez /iˈrɔkɛs/ (n)
mohawk
  włosy ułożone w stojący grzebień, kojarzone z subkulturą punk

ironia /iˈrɔ̃ɲja/ (n)
irony
  zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

ironicznie /ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ironically
  używając ironii; pozornie szczerze/prawdziwie

ironiczny /ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
ironic
  zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego

ironizować /ˌirɔ̃ɲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
ironize, ironise
  mówić o czymś w sposób ironiczny / z ironią

irracjonalność /ˌiratsjɔnˈalnɔɕtɕ/ (n)
irrationality
  cecha tego, co jest irracjonalne

irracjonalny /ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
irrational
  sprzeczny z rozumem, rozsądkiem

iryd /ˈirɨt/ (n)
iridium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

irydowanie /ˌirɨdɔvˈaɲʲɛ/ (n)
iridation
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna wprowadzenia atomu irydu do cząsteczki związku chemicznego

irygacja /ˌirɨɡˈatsja/ (n)
irrigation
  (rolnictwo, rolniczy) sztuczne nawadnianie pól;
  (medycyna, medyczny) zabieg przeprowadzany w celach leczniczych lub higienicznych polegający na przepłukiwaniu jamy ciała (np. pochwy, odbytnicy, nosa) roztworem leku lub ciepłą wodą;

iryjski /irˈɨjski/ (adj)
Irish
  związany z Iryjczykami, dotyczący Iryjczyków

irytacja /ˌirɨˈtaʦ̑ʲja/ (n)
irritation
  stan rozdrażnienia

irytować /ˌirɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
irritate
  drażnić, denerwować kogoś
annoy
  denerwować się, wpadać w irytację

iryzacja /ˌirɨzˈatsja/ (n)
iridescence, goniochromism, pearlescence
  zjawisko optyczne polegające na powstawaniu tęczowych barw;

iskać /ˈiskaʨ̑/ (v)
louse, pick out louse
  usuwać pasożyty żyjące we włosach ludzi lub sierści zwierząt poprzez wyszukiwanie i łapanie (wyskubywanie) ich palcami

iskra /ˈiskra/ (n)
spark, sparkle
  rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości

islam /ˈislãm/ (n)
Islam
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

islamista /ˌislãˈmʲista/ (n)
Islamist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik islamizmu

islamistyka /ˌislãˈmʲistɨka/ (n)
Islamic studies
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki zajmująca się badaniami nad islamem;

islamizacja /ˌislãmʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
Islamization
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu

islamizm /isˈlãmʲism̥/ (n)
Islamism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;

islamizować /ˌislãmʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
Islamize
  wprowadzać islam, poddawać coś pod wpływy islamu

islamofaszysta /ˌislamˌɔfaʃˈɨsta/ (n)
Islamofascist
  zwolennik islamofaszyzmu, radykalnej postaci islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem

islamofaszystowski /ˌislamˌɔfaʃɨstˈɔfski/ (adj)
Islamofascist
  mający związek z islamofaszyzmem, radykalną postacią islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem

islamofaszyzm /ˌislãmɔˈfaʃɨsm̥/ (n)
Islamofascism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) radykalna postać islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem

islamofobia /ˌislãmɔˈfɔbʲja/ (n)
Islamophobia
  uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

islamski /isˈlãmsʲci/ (adj)
Islamic
  związany z islamem, dotyczący islamu

islandzki /isˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
Icelandic
  odnoszący się do Islandii lub Islandczyków

islandzki /isˈlãnʦ̑ʲci/ (n)
Icelandic
  język urzędowy Islandii;

istnienie /iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
existence, subsistence
  bycie, trwanie, występowanie, egzystencja
being, entity, living
  wyodrębniona całość, istota, byt

istnieć /ˈistʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
exist, be
  być, występować w rzeczywistości

istota /iˈstɔta/ (n)
creature
  stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać

istotnie /iˈstɔtʲɲɛ/ (adv)
actually, considerably, constitutionally, constitutively, essentially, fundamentally
  w znaczącym i/lub znacznym stopniu

istotnie /iˈstɔtʲɲɛ/ (particle)
really, truly, admittedly, in fact, in point of fact, indeed
  …potwierdzająca rację tego, co ktoś wcześniej oznajmił

istotność /istˈɔtnɔɕtɕ/ (n)
meaningfulness, pertinence, pertinency, salience, significance
  to, co stanowi istotę sprawy

istotny /iˈstɔtnɨ/ (adj)
essential
  taki, który jest istotą czegoś; jest charakterystyczny, specyficzny, ważny
true, real
  taki, który jest prawdziwy, rzeczywisty

iteracja /ˌitɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
iteration
  (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) jednokrotne powtórzenie algorytmu (etap liczenia)
  (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) metoda obliczania polegająca na wielokrotnym powtarzaniu tego samego algorytmu;

iterb /ˈitɛrp/ (n)
ytterbium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70;

itr /itr̥/ (n)
yttrium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

iwa /ˈiva/ (n)
goat willow, great sallow, pussy willow
  (botanika, botaniczny) Salix caprea L., gatunek roślin z rodziny wierzbowatych;

iworyjski /ˌivɔˈrɨjsʲci/ (adj)
Ivorian
  odnoszący się do państwa Wybrzeże Kości Słoniowej, wywodzący się z Wybrzeża Kości Słoniowej

izba /ˈizba/ (n)
room
  (potocznie, potoczny) pomieszczenie w wiejskim domu
  (urzędowy) pomieszczenie mieszkalne, pokój
chamber, house
  (urzędowy) jeden z organów parlamentu w niektórych państwach
bar, office
  (urzędowy) organ zajmujący się sprawami jakiegoś zrzeszenia zawodowego, mający na celu jego obronę
council, office
  (urzędowy) wyższy urząd administracji państwowej

izba niższa /ˈizba ˈɲiʃːa/ (n)
lower house
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego inicjujący i uchwalający ustawy

izba wytrzeźwień /ˈizba vɨˈṭʃɛʑvʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
detoxification detention centre, drunk tank
  budynek lub pomieszczenie, w którym zatrzymywane są tymczasowo osoby nietrzeźwe, zakłócające spokój;

izba wyższa /ˈizba ˈvɨʃːa/ (n)
upper house
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego zatwierdzający ustawy

izobara /ˌizɔˈbara/ (n)
isobar, isobaric line
  (meteorologia, meteorologiczny) krzywa łącząca miejsca o jednakowym ciśnieniu atmosferycznym;

izobaryczny /ˌizɔbarˈɨtʃnɨ/ (adj)
isobaric
  (fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) zachodzący ze stałym ciśnieniem; związany ze stałą wartością ciśnienia

izoglosa /ˌizɔˈɡlɔsa/ (n)
isogloss
  (językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej

izokoszta /ˌizɔˈkɔʃta/ (n)
isocost
  (ekonomia, ekonomiczny) linia obrazująca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych, których koszt całkowity jest taki sam;

izokwanta /ˌizɔˈkfãnta/ (n)
isoquant
  (ekonomia, ekonomiczny) linia przedstawiająca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych pozwalające osiągnąć dany rozmiar produkcji;

izolacja /ˌizɔlˈatsja/ (n)
insulation
  (elektryczność) warstwa materiału o niskiej przewodności elektrycznej;
isolation
  oddzielenie od otoczenia lub uniemożliwienie kontaktu z otoczeniem

izolacjonista /ˌizɔlaʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
isolationist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik izolacjonizmu w polityce zagranicznej

izolacjonizm /ˌizɔlaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
isolationism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju;

izolacyjny /ˌizɔlatsˈɨjnɨ/ (adj)
insulating
  mający zdolność izolacji

izolator /ˌizɔlˈatɔr/ (n)
insulator, isolator
  (elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem
insulator, dielectric, nonconductor
  materiał izolujący

izolować /ˌizɔlˈɔvatɕ/ (v)
isolate
  wydzielać z całości
insulate
  pokrywać izolacją
detach, isolate
  oddzielać od otoczenia, nie dopuszczać do zetknięcia
seclude
  odsuwać się od innych, pozostawać w odosobnieniu, trzymać się na uboczu

izometryczny /ˌizɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
isometric
  (matematyka, matematyczny) taki, który nie zmienia odległości między punktami

izomorfizm /ˌizɔ̃ˈmɔrfʲism̥/ (n)
isomorphism
  (matematyka, matematyczny) odwzorowanie pomiędzy dwiema przestrzeniami matematycznymi, zachowujące wszystkie relacje i funkcje

izonomia /ˌizɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
isonomia
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) równość ludzi wobec prawa;

izoterma /ˌizɔˈtɛrma/ (n)
isotherm
  (meteorologia, meteorologiczny) linia łącząca na mapie punkty o tej samej temperaturze;

izotop /iˈzɔtɔp/ (n)
isotope
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;

izraelicki /ˌizraɛlˈitski/ (adj)
Israelite
  (przestarzałe, przestarzały) żydowski

izraelski /ˌizraˈɛlsʲci/ (adj)
Israeli
  odnoszący się do państwa Izrael

ił /iw/ (n)
clay, loam
  (geologia, geologiczny) drobnoziarnista skała osadowa zbudowana głównie z minerałów ilastych;

iłowy /iˈwɔvɨ/ (adj)
argillaceous, clayey, clayish, loamy
  złożony, zbudowany z iłu

iść /iɕʨ̑/ (v)
run
  o maszynach i urządzeniach funkcjonować
walk, go
  poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem
go
  udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo
  (przenośnie, przenośnia) wydobywać się

iść pod młotek /ˈiɕʨ̑ pɔd‿ˈmwɔtɛk/ (idiom)
come under the hammer, go under the hammer
  zostawać przeznaczonym na zlicytowanie

iść spać /ˈiɕʨ̑ ˈspaʨ̑/ (v)
go to bed, go to sleep, hit the hay, hit the sack, turn in, turn into a pumpkin
  udawać się na sen

ja /ja/ (personalPronoun)
I
  pierwsza osoba liczby pojedynczej

jabłecznik /jabˈwɛʧ̑ʲɲik/ (n)
apple pie
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto z jabłkami
cider
  słabe wino z jabłek

jabłeczny /jabwˈɛtʃnɨ/ (adj)
apple
  dotyczący jabłek (owoców)

jabłko /ˈjap.kɔ/ /ˈjap.w̥kɔ/ (n)
kneecap
  (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) rzepka w kolanie
apple
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc jabłoni
orb
  złota kula z krzyżem, symbol władzy królewskiej;

jabłko Adama /ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma/ /ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma/ (n)
Adam's apple
  (przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn)

jabłko niezgody /ˈjapkɔ ɲɛˈzɡɔdɨ/ /ˈjapw̥kɔ ɲɛˈzɡɔdɨ/ (n)
bone of contention
  (związek frazeologiczny) rzecz, sprawa, która skłóca, poróżnia dane osoby

jabłkowy /japw̥ˈkɔvɨ/ /japˈkɔvɨ/ (adj)
apple
  zrobiony z jabłek, zawierający jabłka

jabłoń /ˈjabwɔ̃ɲ/ (n)
apple tree, apple
  drzewo, na którym rosną jabłka;

jacht /jaxt/ (n)
yacht
  lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

jacuzzi /ʤ̑aˈkuzʲi/ (n)
jacuzzi
  (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) wanna lub mały basen kąpielowy z urządzeniem tworzącym wiry lub bąbelki;

jad /jadɨ/ /jat/ (n)
venom
  substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;

jad trupi /jˈat trˈupi/ (n)
cadaveric poison
  (biochemia, biochemiczny) ptomaina, alkaloid powstający w procesach gnilnych ciał organicznych zawierających białko

jadalnia /jaˈdalʲɲa/ (n)
dining room suite
  komplet mebli znajdujących się w jadalni (1.1)
dining room
  pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków

jadalny /jaˈdalnɨ/ (adj)
edible, eatable
  nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć

jadeit /jaˈdɛ<sup>j</sup>it/ (n)
jadeite
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał w różnych odcieniach zieleni, rzadziej biały, połyskliwy, używany w jubilerstwie;

jadowicie /jˌadɔvˈitɕɛ/ (adv)
poisonously, venomously
  trująco
scathingly, virulently
  zjadliwie, napastliwie

jadowity /jˌadɔvˈitɨ/ (adj)
virulent
  (przenośnie, przenośnia) złośliwy, wrogi
poisonous, venomous
  zawierający jad, trujący

jadłodajnia /ˌjadwɔˈdajɲa/ (n)
beanery, eatery, eating house
  (gastronomia) miejsce, w którym daje się posiłki, często tanie lub darmowe

jaggery /jaɡɡˈɛrɨ/ (n)
jaggery
  (spożywczy) nierafinowany cukier palmowy o żółtej barwie produkowany tradycyjnie w Indiach

jagielloński /jˌaɡʲɛllˈɔɲski/ (adj)
Jagiellonian
  związany z Jagiełłą lub wywodzącą się od niego dynastią, dotyczący Jagiełły lub wywodzącej się od niego dynastii

jaglica /jaɡlˈitsa/ (n)
trachoma
  (medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka;

jagnić się /jˈaɡɲitɕ ɕɛ/ (v)
lamb, yean
  (zoologia, zoologiczny) o owcy rodzić młode, wydawać na świat jagnię

jagnię /ˈjäɟɲɛ/ (n)
lamb
  (zoologia, zoologiczny) młode owcy;

jagnięcina /ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna/ (n)
lamb
  (spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy)

jagnobijski /jˌaɡnɔbʲˈijski/ (adj)
Yagnobi
  związany Jagnobczykami, dotyczący Jagnobczyków

jagnobijski /jˌaɡnɔbʲˈijski/ (n)
Yagnobi
  (językoznawstwo, językoznawczy) język jagnobijski;

jagoda /jaˈɡɔda/ (n)
berry
  (botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona;

jagodzianka /ˌjaɡɔˈʥ̑ãnka/ (n)
bilberry bun, blueberry bun
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drożdżówka nadziewana jagodami
blueberry soup
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa jagodowa

jaguar /jaˈɡu<sup>w</sup>ar/ (n)
Jag, Jaguar
  (motoryzacja) samochód brytyjskiej marki Jaguar;
jaguar
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca;

jaguar amerykański /jaɡˈuar ˌamɛrɨkˈaɲski/ (n)
jaguar
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera onca Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Amerykach;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

jaguarundi amerykański /jˌaɡuarˈundʲi ˌamɛrɨkˈaɲski/ (n)
eyra, jaguarundi
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma yagouaroundi Geoffroy Saint-Hilaire, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący od Paragwaju aż po południowo-wschodnią część Stanów Zjednoczonych;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

jaja /ˈjäja/ (n)
ball
  (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) męskie narządy płciowe – moszna i jądra

jajecznica /ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
scrambled eggs
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) smażona potrawa z wymieszanych jajek;

jajko /ˈjäjkɔ/ (n)
egg
  (ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce
kernel
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) jądro systemu operacyjnego;

jajko Kolumba /ˈjäjkɔ kɔˈlũmba/ (idiom)
Columbus' egg, egg of Columbus
  (książkowy) proste rozwiązanie pozornie trudnego zagadnienia;

jajko na miękko /jˈajkɔ na mʲˈɛŋkkɔ/ (n)
soft-boiled egg, soft boiled egg, softboiled egg
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko ugotowane do całkowitego ścięcia się białka, ale nie żółtka;

jajko na twardo /ˈjäjkɔ na‿ˈtfardɔ/ (n)
hard-boiled egg, hard boiled egg, hardboiled egg
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko ugotowane do całkowitego ścięcia się zawartości;

jajko sadzone /ˈjäjkɔ saˈʣ̑ɔ̃nɛ/ (n)
sunny side up
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko usmażone na patelni bez jego rozmącania

jajnik /ˈjäjɲik/ (n)
ovary
  (anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy;

jajo /ˈjäjɔ/ (n)
ovum, egg
  (biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;
egg, ovum
  (spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;

jajogłowy /jˌajɔɡwˈɔvɨ/ (n)
boffin, egghead
  (żartobliwie) lub (ironicznie) inteligent, intelektualista;

jajonośny /jˌajɔnˈɔɕnɨ/ (adj)
oophorous
  (zoologia, zoologiczny) utrzymujący oocyt
oviparous
  znoszący jaja

jajowaty /ˌjäjɔˈvatɨ/ (adj)
egg-shaped
  kształtem przypominający ptasie jajo

jajowód /jäˈjɔvut/ (n)
Fallopian tube
  (anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

jak /jak/ (conjunction)
like
  …wprowadzający porównanie
but
  …wyłączający z zaprzeczonego zdania dany element
as well as
  …łączący wymieniane elementy
like, as
  …łączący zdania wtrącone

jak /jak/ (n)
yak
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny pustorożców;

jak /jak/ (pronoun)
as as
  …używany do wprowadzania oznajmujących zdań podrzędnych na ten temat
how
  …używany w pytaniach o sposób lub stan
  …używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu

jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie /ˈjak ˈːuba ˈbɔɡu ˈtaɡ ˈbuk ˈːubʲjɛ/ (proverb)
measure for measure
  jak uczynisz komuś, tak on uczyni tobie

jak Pan Bóg stworzył /ˈjak ˈpãn‿buk ˈstfɔʒɨw/ (adv)
in one's birthday suit
  nago

jak amen w pacierzu /ˈjak ˈãmɛ̃n f‿paˈʨ̑ɛʒu/ (adv)
as eggs is eggs
  coś bardzo pewnego, co na pewno nastąpi

jak cholera /ˈjak xɔˈlɛra/ (adv)
as hell
  (potocznie, potoczny) bardzo, mocno, dużo, intensywnie

jak cię widzą, tak cię piszą /ˈjäc‿ʨ̑ɛ ˈvʲiʣ̑ɔ̃w̃ ˈtac‿ʨ̑ɛ ˈpʲiʃɔ̃w̃/ (proverb)
fine feathers make fine birds
  ludzi często ocenia się po ich wyglądzie i zachowaniu

jak się masz /ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ/
how are you, what's up
  …otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój

jak się nie ma, co się lubi, to się lubi, co się ma /jˈak ɕɛ ɲʲˈɛma tsˈɔ ɕɛ lˈubʲi tɔ ɕɛ lˈubʲi tsˈɔ ɕɛ mˈa/ (proverb)
beggars can't be choosers; if we can't as we would, we must do as we can
  trzeba zadowolić się tym, co jest akurat dostępne

jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz /ˈjak ˈsɔbʲjɛ pɔˈɕʨ̑ɛlɛʃ ˈtac‿ɕɛ ˈvɨɕpʲiʃ/ (proverb)
as you make your bed, so you must lie in it; as you make your bed, so you must lie on it; as you sow, so shall you reap
  sami mamy wpływ na to, co się dzieje w naszym życiu, na jego jakość

jaka matka, taka córka /ˈjaka ˈmatka ˈtaka ˈʦ̑urka/ (proverb)
like mother, like daughter
  córka, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jej matka

jaka praca, taka płaca /ˈjaka ˈpraʦ̑a ˈtaka ˈpwaʦ̑a/ (proverb)
as the work, so the pay
  za ciężką pracę można spodziewać się godziwej zapłaty

jakby /ˈjaɡbɨ/ (conjunction)
if would
  (potocznie, potoczny) oznaczający, że spełnienie warunku występującego w zdaniu podrzędnym jest zależne od czyjejś woli
if past perfect
  (potocznie, potoczny) oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym jest z założenia nieprawdziwy, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym ma charakter hipotetyczny
if czas teraźniejszy
  (potocznie, potoczny) oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym może się spełnić
if czas przeszły
  (potocznie, potoczny) oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym nie został spełniony w przeszłości, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym nie mogło i nie może nastąpić
as if
  …określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa

jakby /ˈjaɡbɨ/ (particle)
almost, in a way, kind of, sort of
  …oznaczająca, że wyrażony w zdaniu pogląd może nie jest prawdziwy, ale jest bliski prawdy

jaki /ˈjäci/ (pronoun)
what, what kind of
  …służący do pytania o cechę wyrażoną zwykle w przymiotniku
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych dotyczących cechy

jaki ojciec, taki syn /ˈjäci ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈtaci ˈsɨ̃n/ (proverb)
like father, like son
  syn, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jego ojciec

jakikolwiek /ˌjäciˈkɔlvʲjɛk/ (pronoun)
any
  dowolny, nieokreślony, wszystko jedno jaki

jakiś /ˈjäciɕ/ (indefinitePronoun)
any, some, a an
  bliżej nieokreślony, bliżej nieznany

jakkolwiek /jakˈːɔlvʲjɛk/ (conjunction)
although
  chociaż

jakkolwiek /jakˈːɔlvʲjɛk/ (pronoun)
no matter how
  cokolwiek się zdarzy (w zdaniu podrzędnym) i tak się wydarzy (zdanie nadrzędne)

jako /ˈjakɔ/ (preposition)
as
  używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

jako że /ˈjakɔ ˈʒɛ/
as
  skoro; ponieważ; z uwagi na fakt, że

jakobin /jakˈɔbʲin/ (n)
Jacobin
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w czasie Wielkiej Rewolucji Francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki;

jakobiński /jˌakɔbʲˈiɲski/ (adj)
Jacobin
  związany z jakobinami, dotyczący jakobinów lub jakobinizmu

jakoby /jakˈɔbɨ/ (conjunction)
that
  łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym i również podający w wątpliwość treść, o której jest mowa w przyłączanym zdaniu

jakoby /jakˈɔbɨ/ (particle)
apparently
  informująca, że mówiący przytacza cudzy sąd i podaje w wątpliwość jego prawdziwość

jakoś /ˈjakɔɕ/ (pronoun)
somehow
  w pewien, nie do końca określony, sposób
for some reason, somewhy
  z niewiadomego powodu

jakościowy /jˌakɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
qualitative
  odnoszący się do jakości, związany z jakością

jakość /ˈjakɔɕʨ̑/ (n)
quality
  wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

jakucki /jaˈkuʦ̑ʲci/ (adj)
Yakutian
  związany z Jakucją lub Jakutami, dotyczący Jakucji lub Jakutów

jakucki /jaˈkuʦ̑ʲci/ (n)
Yakut
  (językoznawstwo, językoznawczy) język jakucki;

jama /ˈjãma/ (n)
cavity
  (biologia, biologiczny) wolna przestrzeń w organizmach wyściełana błoną;
hole
  (zoologia, zoologiczny) schronienie zwierząt wykopane w ziemi
pit
  wgłębienie w ziemi

jama bębenkowa /ˈjãma ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
tympanic cavity
  (anatomia, anatomiczny) część ucha środkowego będąca przestrzenią powietrzną pomiędzy błoną bębenkową a ścianą kostną;

jama ustna /ˈjãma ˈustna/ (n)
mouth
  (anatomia, anatomiczny) usta, początkowy odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego;

jamnik /ˈjãmʲɲik/ (n)
dachshund
  (kynologia, kynologiczny) pies rasy (1.1)
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;

jamowanie /jˌamɔvˈaɲʲɛ/ (n)
jam
  (elektronika, elektroniczny) (potocznie, potoczny) zakłócanie łączności elektronicznej, w szczególności WiFi

jamraj /ˈjãmraj/ (n)
bandicoot
  (zoologia, zoologiczny) niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;

jamthund /ˈjãmtxũnt/ (n)
Swedish elkhound, jamthund
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa z grupy szpiców myśliwskich pochodząca z regionu Jämtland w Szwecji;

japonistyczny /jˌapɔɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
Japanological
  związany z japonistyką, dotyczący japonistyki

japonistyka /jˌapɔɲˈistɨkˌa/ (n)
Japanology
  (edukacja, edukacyjny) nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Japonię

japonka /jaˈpɔ̃nka/ (n)
flip-flop
  (potocznie, potoczny) klapek z paskiem pomiędzy dużym palcem a palcem obok;

japoński /jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Japanese
  dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

japoński /jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
Japanese
  język używany w Japonii;

japońskie kryształy /jaˈpɔ̃j̃sʲcɛ krɨˈʃtawɨ/ (n)
California bees, Japanese water crystals, sugar kefir grains, tibi, tibicos, water kefir grains
  mikroorganizmy zdolne do przeprowadzania fermentacji, będące koloniami bakterii i drożdży, wykorzystywane do produkcji napojów;

jar /jar/ (n)
ravine
  (geografia, geograficzny) wydłużona dolina o wąskim dnie i stromych zboczach, powstała najczęściej w wyniku erozyjnego działania wody, rzadziej poprzez aktywność osuwisk;

jard /jˈart/ (n)
yard
  brytyjska i amerykańska miara długości, równa trzem stopom lub 36 calom, albo 0,9144 metra

jarmark /ˈjarmark/ (n)
fair
  (handel, handlowy) rodzaj targu o znaczeniu ponadlokalnym, stanowiącego miejsce wolnej wymiany towarów handlu dalekosiężnego;

jarmułka /jarmˈuwka/ (n)
yarmulke, skullcap, kippa, skull cap, skull-cap
  okrągła czapeczka bez daszka, okrywająca tylko czubek głowy, noszona głównie przez Żydów;

jarmuż /ˈjarmuʃ/ (n)
kale
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;

jarzmo /ˈjaʒmɔ/ (n)
yoke
  (zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;
  (przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące spinaniu, zwieraniu czegoś

jarzynowa /jˌaʒɨnˈɔva/ (n)
vegetable soup
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z jarzyn, najczęściej różnych

jarzynowy /jˌaʒɨnˈɔvɨ/ (adj)
vegetable
  związany z jarzynami, dotyczący jarzyn, przyrządzony z jarzyn

jarząbek /jaˈʒɔ̃mbɛk/ (n)
hazel grouse
  (ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia (Bonasa bonasia), łowny ptak eurazjatycki zamieszkujący w gęstych starodrzewach;

jarząbek zwyczajny /jaʒˈɔmbɛɡ zvɨtʃˈajnɨ/ (n)
hazel grouse, hazel hen
  (ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia, gatunek ptaka rodziny kurowatych;

jarzębina /ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna/ (n)
rowan, mountain ash
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (potocznie, potoczny) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;

jaskier /ˈjasʲcɛr/ (n)
buttercup, crowfoot
  (botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

jaskinia /jaˈsʲcĩɲa/ (n)
den
  (przenośnie, przenośnia) miejsce nielegalnych lub występnych zgromadzeń
cave, cavern
  naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

jaskiniowiec /ˌjasʲcĩˈɲɔvʲjɛʦ̑/ (n)
caveman
  (antropologia, antropologiczny) człowiek jaskiniowy, wczesny człowiek mieszkający w jaskini

jaskra /jˈaskra/ (n)
glaucoma
  (medycyna, medyczny) przewlekłe schorzenie oka spowodowane wzmożonym ciśnieniem śródgałkowym;

jaskrawy /jasˈkravɨ/ (adj)
flagrant, glaring, striking, vivid
  (przenośnie, przenośnia) bardzo wyraźny, dobitny; skrajny
bright, vivid
  o kolorze: intensywny
bright
  o przedmiocie: mający intensywny (1.1) kolor
bright, brilliant
  o świetle: mocno świecący, rażący oczy

jaskółka /jaˈskuwka/ (n)
tailcoat
  (dawniej, dawny) męski żakiet o połach przypominających ogon jaskółki (1.1)
paradise, the gods
  (dawniej, dawny) najwyższy balkon w teatrze;
swallow, martin
  (ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

jasna cholera /jˈasna xɔlˈɛra/ (interjection)
dammit, shit
  (potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie i brak akceptacji

jasne jak słońce /jˈasnɛ jˈak swˈɔɲtsɛ/ (idiom)
as clear as day
  (potocznie, potoczny) oczywiste, niebudzące wątpliwości

jasno /ˈjasnɔ/ (adv)
clearly, plainly
  (książkowy) w sposób zrozumiały, oczywisty
brightly
  z dużą ilością światła

jasnowidz /jasˈnɔvʲiʦ̑/ (n)
seer, clairvoyant
  (ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasnowidzenie /jˌasnɔvidʑˈɛɲʲɛ/ (n)
clairvoyance
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasnowłosy /ˌjasnɔˈvwɔsɨ/ (adj)
fair, fair-haired
  mający jasne włosy

jasność /ˈjasnɔɕʨ̑/ (n)
luminosity
  (astronomia, astronomiczny) ilość energii świetlnej wysyłanej przez ciało niebieskie w jednostce czasu;
clarity
  czystość, dźwięczność głosu
paleness
  delikatny, słabo nasycony odcień
clarity, clearness, lucidity
  przejrzystość, zrozumiałość i klarowność
brightness, lightness
  światło wysyłane przez źródło światła

jasny /ˈjasnɨ/ (adj)
light
  o kolorze: mało intensywny
bright, light
  pełen światła, słońca, nie zaciemniony

jasny gwint /jˈasnɨ ɡvˈint/ (interjection)
oh snap; oh, snap
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie i brak akceptacji

jasny jak słońce /ˈjasnɨ ˈjak ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (adj)
as clear as day
  oczywisty, ewidentny, zrozumiały, bardzo łatwy do zrozumienia

jaspis /ˈjaspʲis/ (n)
jasper
  (mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;

jastrząb /ˈjasṭʃɔ̃mp/ (n)
hawk, goshawk
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

jaszczur /jˈaʃtʃur/ (n)
shagreen
  (rzemiosło, rzemieślniczy) skóra używana w kaletnictwie do wyrobu galanterii

jaszczurka /jaʃˈʧ̑urka/ (n)
lizard
  (herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

jaszczurka zwinka /jaʃtʃˈurka zvˈiŋka/ (n)
sand lizard
  (herpetologia, herpetologiczny) Lacerta agilis Linnaeus, gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurek właściwych;

jatrogenny /ˌjatrɔˈɡɛ̃nːɨ/ (adj)
iatrogenic
  będący szkodliwym, niekorzystnym następstwem leczenia

jawa /ˈjava/ (n)
reality
  rzeczywistość
waking
  stan czuwania, niespanie

jawajski /jaˈvajsʲci/ (adj)
Javanese, Javan
  związany z Jawą, dotyczący Jawy

jawnie /ˈjavʲɲɛ/ (adv)
explicitly
  w sposób jawny, widoczny dla każdego, niczego nie ukrywając

jawny /ˈjavnɨ/ (adj)
explicit
  (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) wprost widoczny w zapisie
plain
  widoczny dla wszystkich, powszechnie wiadomy; taki, którego się nie ukrywa, nie maskuje

jawor /jˈavɔr/ (n)
sycamore maple
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer pseudoplatanus, gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych o szarej korze i dłoniastych liściach;

jaworznicki /ˌjavɔʒʲˈɲiʦ̑ʲci/ (adj)
jaworznian
  związany z Jaworznem

jazda /ˈjazda/ (n)
drive, ride
  przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji

jazda indywidualna na czas /ˈjazda ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alna na‿ˈʧ̑as/ (n)
individual time trial
  (sport, sportowy) w kolarstwie: konkurencja, gdzie zawodnicy startując pojedynczo i nie mogąc korzystać z pomocy innych muszą jak najszybciej przejechać określony odcinek;

jazgarz /ˈjazɡaʃ/ (n)
ruffe
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny okoniowatych;

jazz /ʤ̑ɛs/ (n)
jazz
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

jazzband /dʒˈɛzbant/ (n)
jazz band, jazzband
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół wykonujący muzykę jazzową

jazzista /dʒɛzˈista/ (n)
jazzist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk jazzowy

jazzman /dʒˈɛzman/ (n)
jazzman
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk jazzowy

jazzować /dʒɛzˈɔvatɕ/ (v)
jazz
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać muzykę jazzową

jazzowo /dʒɛzˈɔvɔ/ (adv)
jazzily
  na sposób jazzowy

jazzowy /dʒɛzˈɔvɨ/ (adj)
jazz
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z jazzem, dotyczący jazzu

jaćwieski /jatɕfʲˈɛski/ (n)
Sudovian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język jaćwieski;

jałmużna /jawˈmuʒna/ (n)
alms
  (książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

jałowiec /jaˈwɔvʲjɛʦ̑/ (n)
juniper
  (botanika, botaniczny) roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych, Juniperus L.;

jałowy /jaˈwɔvɨ/ (adj)
academic, arid, futile, jejune, pointless
  bez wartości
aseptic, germ-free, sterile
  nie zawierający drobnoustrojów
idle
  podjęty nadaremno
flavourless flavorless, savourless, tasteless
  pozbawiony smaku
barren, hardscrabble, idling, languishing, unfruitful, waste
  pozbawiony zdolności do urodzaju albo płodzenia

jałówka /jaˈwufka/ (n)
heifer
  (zoologia, zoologiczny) młoda, nieposiadająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów

jaśmin /ˈjäɕmʲĩn/ (n)
jasmine
  (botanika, botaniczny) Jasminum L, rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae);

jaśnieć /jˈaɕɲʲɛtɕ/ (v)
shine
  dawać wyraźnie jasny blask
go pale
  tracić natężenie barwy

jaźń /jäɕɲ̊/ (n)
ego, self
  świadomość siebie i swojej osobowości

jebadełko /ˌjɛbaˈdɛwkɔ/ (n)
nut tool
  (potocznie, potoczny) (środowiskowy) (sport, sportowy) urządzenie do wyjmowania kostek i innych metalowych elementów sprzętu wspinaczkowego ze skał, umieszczonych uprzednio celem założenia asekuracji;

jebadło /jɛˈbadwɔ/ (n)
sweat box
  (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) sypialnia

jebany /jɛˈbãnɨ/ (adj)
fucking
  (wulgarnie, wulgaryzm) taki, który denerwuje, wzbudza gniew, pogardę

jechać /ˈjɛxaʨ̑/ (v)
slide
  (potocznie, potoczny) o butach, sankach: ślizgać się
ride, go, drive, travel
  o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia
go
  o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne

jechać na jednym wózku /ˈjɛxaʨ̑ na‿ˈjɛdnɨ̃m ˈvusku/ (v)
be in the same boat
  o osobach, które są w podobnej sytuacji, mają podobny problem, dzielą ten sam los

jeden /ˈjɛdɛ̃n/ (cardinalNumeral)
one
  liczba 1

jeden /ˈjɛdɛ̃n/ (n)
one
  cyfra 1

jeden /ˈjɛdɛ̃n/ (pronoun)
one
  któryś (z większej grupy)

jeden za wszystkich, wszyscy za jednego /jˈɛdɛn za fʃˈɨstkix fʃˈɨstsɨ za jɛdnˈɛɡɔ/ (idiom)
one for all, all for one
  zawołanie podkreślające solidarność i współodpowiedzialność

jedenasta /jˌɛdɛnˈasta/ (n)
eleven o'clock
  godzina 11 rano lub wieczorem

jedenastozgłoskowiec /jˌɛdɛnˌastɔzɡwɔskˈɔvʲɛts/ (n)
hendecasyllable
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wers jedenastozgłoskowy

jedenastościan /jˌɛdɛnastˈɔɕtɕan/ (n)
hendecahedron
  (geometria) wielościan o jedenastu ścianach

jedna jaskółka nie czyni wiosny /ˈjɛdna jaˈskuwka ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈvʲjɔsnɨ/ (proverb)
one swallow doesn't make a summer
  nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie jednego tylko faktu

jedna jaskółka wiosny nie czyni /ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (proverb)
one swallow doesn't make a summer, one swallow does not a summer make
  nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów

jednak /ˈjɛdnak/ (conjunction)
however
  …łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego

jednakowo /ˌjɛdnaˈkɔvɔ/ (adv)
identically
  tak samo, identycznie, w taki sam sposób

jednakowy /ˌjɛdnaˈkɔvɨ/ (adj)
identical
  taki sam, identyczny

jednakże /jɛdˈnaɡʒɛ/ (conjunction)
however
  wzmocniona forma spójnika jednak

jedno- /jˈɛdnɔ/
one-, single-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na jednostkowość elementu, który nazywa druga część złożenia

jednoaktowy /ˌjɛdnɔakˈtɔvɨ/ (adj)
one-act
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) mający jeden akt

jednoaktówka /ˌjɛdnɔakˈtufka/ (n)
one-act play
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór dramatyczny zbudowany z jednego aktu

jednoatomowy /jˌɛdnɔˌatɔmˈɔvɨ/ (adj)
monatomic
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) złożony z jednego atomu

jednobarwny /ˌjɛdnɔˈbarvnɨ/ (adj)
monochrome
  mający jedną barwę

jednoczesny /ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
simultaneous
  odbywający się, zachodzący w tym samym czasie, w tej samej chwili

jednocześnie /ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
concurrently, simultaneously
  naraz, równolegle
at once, at the same time
  w tej samej chwili, w jednym czasie

jednoczęściowy /jˌɛdnɔtʃɛɲɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
one piece
  składający się z jednej części

jednogłośny /ˌjɛdnɔˈɡwɔɕnɨ/ (adj)
unanimous
  jednomyślny

jednojęzyczny /ˌjɛdnɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
monolingual
  napisany w jednym języku
  posługujący się jednym językiem

jednokolorowy /jˌɛdnɔkˌɔlɔrˈɔvɨ/ (adj)
unicolor, homochromous, self-colour, unicoloured unicolored
  mający jeden kolor

jednokomórkowiec /ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
unicellular organism
  (biologia, biologiczny) organizm składający się tylko z jednej komórki

jednokomórkowy /ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
unicellular, single-celled
  (biologia, biologiczny) składający się z jednej komórki

jednokrotnie /jˌɛdnɔkrˈɔtɲʲɛ/ (adv)
once
  jeden raz

jednolity /ˌjɛdnɔˈlʲitɨ/ (adj)
uniform
  niezróżnicowany pod względem budowy, składu

jednomasztowiec /ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
one-masted ship
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający jeden maszt

jednomasztowy /ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvɨ/ (adj)
one-masted
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) o żaglowcu – mający jeden maszt

jednomyślność /ˌjɛdnɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
unanimity
  zupełna zgodność zdań, opinii, myśli

jednomyślny /jˌɛdnɔmˈɨɕlnɨ/ (adj)
unanimous, consentaneous
  bez różnic w przekonaniach

jednonawowy /jˌɛdnɔnavˈɔvɨ/ (adj)
single-aisle
  (architektura, architektoniczny) taki, który ma jedną nawę

jednonogi /ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi/ (adj)
one-legged
  mający jedną nogę

jednooki /ˌjɛdnɔˈːci/ (adj)
one-eyed
  taki, który ma jedno oko

jednoosiowy /jˌɛdnɔɔɕˈɔvɨ/ (adj)
uniaxial
  mający jedną oś

jednopłat /jɛdnˈɔpwat/ (n)
monoplane
  (lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;

jednoraki /ˌjɛdnɔˈraci/ (numeral)
of one way kind type, onefold
  jednakowy, jednolity, jednorodny, jednego typu, rodzaju

jednorako /ˌjɛdnɔˈrakɔ/ (adv)
in one way kind type
  (przysłówek) od przymiotnika → jednoraki

jednorodny /jˌɛdnɔrˈɔdnɨ/ (adj)
uniform
  mający identyczne cechy
homogeneous homogenous
  złożony z takich samych składowych

jednorożec /ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
unicorn
  (mitologia, mitologiczny) (książkowy) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

jednoręki /ˌjɛdnɔˈrɛ̃ŋʲci/ (adj)
one-armed
  mający jedną rękę

jednosilnikowy /jˌɛdnɔɕˌilɲikˈɔvɨ/ (adj)
single-engined
  (technologia, technika, techniczny) wyposażony w jeden silnik, posiadający jeden silnik

jednostajny /ˌjɛdnɔˈstajnɨ/ (adj)
monotonous
  stale taki sam

jednostka /jɛdˈnɔstka/ (n)
individual
  (książkowy) osoba, pojedynczy osobnik
unit
  określona wartość jakiejś wielkości
  część całości
affiliate
  placówka określonej instytucji

jednostka astronomiczna /jɛdnˈɔstka ˌastrɔnɔmˈitʃna/ (n)
astronomical unit
  (jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;

jednostka elektryczna /jɛdnˈɔstka ˌɛlɛktrˈɨtʃna/ (n)
EMU, electric multiple unit
  (kolejnictwo) (potocznie, potoczny) elektryczny zespół trakcyjny

jednostka ratowniczo-gaśnicza /jɛdˈnɔstka ˌratɔvʲɲiʧ̑ɔ‿ɡaɕˈɲiʧ̑a/ (n)
fire station
  podstawowa, strażacka jednostka organizacyjna, posiadająca siły i środki umożliwiające samodzielne organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych i miejscowych zagrożeń

jednostkowy /jˌɛdnɔstkˈɔvɨ/ (adj)
countable
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący tego, co da się wyodrębnić jako jedna sztuka
individual
  dotyczący jednego bytu (osoby, rzeczy, itp.)
isolated
  dotyczący jednego zdarzenia, wyjątkowej sytuacji
unit, unitary
  odnoszący się do określonej wartości danej wielkości

jednostronnie /jˌɛdnɔstrˈɔnɲʲɛ/ (adv)
one-sidedly, unilaterally
  w sposób jednostronny

jednostronny /jˌɛdnɔstrˈɔnnɨ/ (adj)
one-sided, unilateral
  dokonywany przez jedną ze stron
ex parte, limited, one-dimensional
  o wąskim zakresie; uwzględniający interes lub opinię tylko jednej ze stron
one-way, single-track
  poruszający się w jednym kierunku, odbywający się w jedną stronę
single-sided
  znajdujący się na jednej z dwu stron

jednosylabowy /ˌjɛdnɔsɨlaˈbɔvɨ/ (adj)
monosyllabic
  liczący jedną sylabę, składający się z jednej sylaby

jednoużytkownikowy /jˌɛdnɔˌuʒɨtkˌɔvɲikˈɔvɨ/ (adj)
single-user
  (informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) mogący obsługiwać jednego użytkownika na raz

jednowymiarowy /jˌɛdnɔvˌɨmjarˈɔvɨ/ (adj)
one-dimensional
  (matematyka, matematyczny) mający tylko jeden wymiar, rozpatrywany w jednym wymiarze

jednoznacznie /jˌɛdnɔznˈatʃɲʲɛ/ (adv)
unequivocally, unambiguously
  w sposób jednoznaczny, jasny, niebudzący wątpliwości

jednoznaczny /ˌjɛdnɔˈznaʧ̑nɨ/ (adj)
unambiguous, unequivocal, univocal
  niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany

jedność /ˈjɛdnɔɕʨ̑/ (n)
unity, oneness
  wspólnota, unia, zjednoczenie

jednym słowem /ˈjɛdnɨ̃m ˈswɔvɛ̃m/ (adv)
briefly speaking, in short, in sum
  (związek frazeologiczny) nie rozwodząc się nad jakimś tematem, nie rozwlekając zagadnienia

jedwab /ˈjɛdvap/ (n)
silk
  (włókiennictwo) tkanina z przędzy (1.1);
  (włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników

jedwabisty /jˌɛdvabʲˈistɨ/ (adj)
flossy, silken, silky, silky smooth
  przypominający jedwab (miękkością, gładkością, połyskiem)

jedwabnik /jɛdˈvabʲɲik/ (n)
silkworm
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;

jedwabnik morwowy /jɛdvˈabɲik mɔrvˈɔvɨ/ (n)
domestic silkmoth, silkmoth
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombyx mori, gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych;

jedwabny /jɛdˈvabnɨ/ (adj)
silken, silky
  dotyczący jedwabiu, związany z jedwabiem
  zrobiony, wyprodukowany z jedwabiu

jedwabny szlak /jɛdvˈabnɨ ʃlˈak/ (n)
Silk Road
  (historia, historyczny, historycznie) dawny szlak handlowy łączący Chiny z Europą i Bliskim Wschodem, którym transportowano towary, m.in. jedwabie;

jedynak /jɛˈdɨ̃nak/ (n)
only child
  osoba płci męskiej, która nie ma rodzeństwa; jedyny syn rodziny

jedynie /jɛˈdɨ̃ɲɛ/ (particle)
only
  …komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca
  …ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy

jedynka /jɛˈdɨ̃nka/ (n)
F
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) ocena niedostateczna (najniższa) w szkole
single room
  (hotelarstwo) pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem
identity
  (matematyka, matematyczny) element neutralny różnych działań matematycznych
central incisor
  (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) ząb sieczny przyśrodkowy (mezjalny)

jedyny /jɛˈdɨ̃nɨ/ (adj)
only, unique
  istniejący tylko w jednym egzemplarzu

jedyny w swoim rodzaju /jɛˈdɨ̃nɨ ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩm rɔˈʣ̑aju/ (adj)
one-of-a-kind
  taki, który jest unikatem

jedzenie /jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
food
  coś, co można jeść; żywność, pokarm
eat
  spożywanie pokarmu

jego /ˈjɛɡɔ/ (pronoun)
his
  3. (osoba) lp, rodzaj męski
its
  3. (osoba) lp, rodzaj nijaki

jej /jɛ̇j/ (pronoun)
her, hers
  3. (osoba) lp, rodzaj żeński

jeleń /ˈjɛlɛ̃ɲ/ (n)
deer, stag
  (zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców;

jeleń wschodni /jˈɛlɛɲ fsxˈɔdɲi/ (n)
sika deer, spotted deer
  (zoologia, zoologiczny) Cervus nippon, gatunek zwierzęcia kopytnego z rodzaju Cervus;

jelito /jɛˈlʲitɔ/ (n)
intestine, bowel
  (anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

jelito cienkie /jɛlˈitɔ tɕˈɛŋkʲɛ/ (n)
small intestine, small bowel
  (anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego położona między żołądkiem a jelitem grubym

jelito grube /jɛlˈitɔ ɡrˈubɛ/ (n)
large intestine
  (anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy;

jelito ślepe /jɛlˈitɔ ɕlˈɛpɛ/ (n)
cecum, caecum
  (anatomia, anatomiczny) pierwszy odcinek jelita grubego człowieka

jelitowy /ˌjɛlʲiˈtɔvɨ/ (adj)
intestinal
  (przymiotnik) od jelito

jelonek /jɛˈlɔ̃nɛk/ (n)
stag beetle
  (zoologia, zoologiczny) Lucanidae, gatunek chrząszczy;
fawn
  młody jeleń

jelonek rogacz /jɛˈlɔ̃nɛk ˈrɔɡaʧ̑/ (n)
stag beetle
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków;

jemeński /jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Yemeni
  odnoszący się do Jemenu, państwa na Półwyspie Arabskim

jemioła /jɛ̃ˈmʲjɔwa/ (n)
mistletoe
  (botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny;

jemiołuszka /ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka/ (n)
waxwing
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;

jen /jɛ̃n/ (n)
yen
  (jednostka monetarna) waluta Japonii;

jeniec /ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
prisoner of war, captive, POW
  osoba wzięta do niewoli w czasie wojny;

jenot azjatycki /jˈɛnɔt ˌazjatˈɨtski/ (n)
mangut, raccoon dog
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Nyctereutes procyonoides, gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych;
  (zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku (1.1)

jer /jɛr/ (n)
yer
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska występująca w języku prasłowiańskim, oznaczana znakami ъ i ь;
brambling
  (ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków;

jeremiada /ˌjɛrɛ̃ˈmʲjada/ (n)
jeremiad
  biadolenie, lament, skarga

jerychończyk /jˌɛrɨxˈɔɲtʃɨk/ (n)
Jerichoan, Jerichoite
  mieszkaniec Jerycha

jerzyk /ˈjɛʒɨk/ (n)
swift
  (ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;

jesienią /jɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɔ̃w̃/ (adv)
in the autumn
  w czasie trwania jesieni

jesiennie /jɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲːɛ/ (adv)
autumnally
  typowo dla jesieni

jesienny /jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ/ (adj)
autumnal, autumn
  mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

jesień /ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ/ (n)
autumn, fall
  pora roku między latem a zimą;

jesion /ˈjɛ̇ɕɔ̃n/ (n)
ash
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych;

jesionka /jɛ̇ˈɕɔ̃nka/ (n)
overcoat
  (krawiectwo) ciepły, zwykle wełniany płaszcz

jesiotr /ˈjɛ̇ɕɔtr̥/ (n)
sturgeon
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;

jesiotr adriatycki /ˈjɛ̇ɕɔtr̥ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (n)
Adriatic sturgeon
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser naccarii, gatunek dwuśrodowiskowej ryby jesiotrokształtnej z rodziny jesiotrowatych;

jeszcze /ˈjɛʃʧ̑ɛ/ (particle)
else, more
  w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo
still, yet
  …oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle
already, yet
  …podkreślająca odległość (w czasie lub przestrzeni) jakiegoś wydarzenia już
still
  …z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej

jesziwa /jɛʃˈiva/ (n)
yeshiva, yeshivah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyższa szkoła rabinacka;

jezdnia /ˈjɛzdʲɲa/ (n)
roadway
  część ulicy przeznaczona do ruchu pojazdów

jezioro /jɛ̇ˈʑɔrɔ/ (n)
lake, loch
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

jezuita /jˌɛzuˈita/ (n)
Jesuit
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego;

jezydyzm /jɛzˈɨdɨzm/ (n)
Yazidism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kurdyjska religia synkretyczna, utworzona w XII wieku przez szejcha Adiego, wywodząca się z nałożenia się powierzchownego szyizmu na zaratusztrianizm i łącząca elementy islamu, chrześcijaństwa nestoriańskiego, pierwotnych wierzeń indoirańskich, kurdyjskich oraz judaistycznych;

jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one /ˈjɛ̇ɕlʲi ˈvɛjʥ̑ɛʃ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈvrɔ̃nɨ ˈmuɕiʃ ˈkrakaʨ̑ ˈjak i‿ˈɔ̃nɛ/ (proverb)
when in Rome, do as the Romans do
  jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację

jeść /jɛ̇ɕʨ̑/ (v)
eat
  przyjmować pokarmy

jeść jak ptaszek /jˈɛɕtɕ jˈak ptˈaʃɛk/ (v)
eat like a bird
  jadać mało

jeść obiad /jˈɛɕtɕ ˈɔbjat/ (v)
have lunch
  spożywać południowy posiłek

jeść śniadanie /ˈjɛ̇ɕʨ̑ ɕɲaˈdãɲɛ/ (v)
have breakfast, eat breakfast
  spożywać posiłek w godzinach porannych

jeździec /ˈjɛ̇ʑʥ̑ɛʦ̑/ (n)
horseman, rider
  (jeździectwo, jeździecki) osoba jeżdżąca wierzchem na zwierzęciu wierzchowym;

jeździecki /jɛʑdʑˈɛtski/ (adj)
equestrian
  związany z jeździectwem, dotyczący jeździectwa

jeździectwo /jɛʑdʑˈɛtstfɔ/ (n)
horse-riding
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu konnego z wyjątkiem wyścigów konnych

jeździć /ˈjɛ̇ʑʥ̑iʨ̑/ (v)
ride
  poruszać się na grzbiecie konia

jeż /jɛʃ/ (n)
hedgehog
  (zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami

jeż wschodni /jˈɛʃ fsxˈɔdɲi/ (n)
northern white-breasted hedgehog
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Erinaceus roumanicus Barrett-Hamilton, gatunek ssaka z rodziny jeżowatych;

jeżeli /jɛˈʒɛlʲi/ (conjunction)
if
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

jeżozwierz /jɛˈʒɔzvʲjɛʃ/ (n)
porcupine
  (zoologia, zoologiczny) Hystrix, duży gryzoń pokryty długimi kolcami;

jeżyna /jɛˈʒɨ̃na/ (n)
blackberry, bramble
  (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica

jeżyć /ˈjɛʒɨʨ̑/ (v)
bristle
  (przenośnie, przenośnia) stawać się nieufnym, przybierać postawę obronną
  wznosić się, sterczeć

jidysz /ˈjidɨʃ/ (n)
Yiddish
  język Żydów aszkenazyjskich;

jidyszowy /jˌidɨʃˈɔvɨ/ (adj)
Yiddish
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący języka jidysz, związany z językiem jidysz

jidyszystyka /jˌidɨʃˈɨstɨkˌa/ (n)
Yiddish study
  (edukacja, edukacyjny) studia uniwersyteckie w dziedzinie jidyszystyki (1.1)
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki badająca język jidysz i literaturę tworzoną w tym języku, a także ogólnie kulturę z nim związaną

jidyszyzm /jiˈdɨʃɨsm̥/ (n)
Yiddish language movement, Yiddishism, Yiddishist movement
  (historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (żydowski) nurt kulturowy uznający jidysz za język narodowy Żydów i dążący do rozwoju świeckiej kultury żydowskiej w oparciu o ten język;
Yiddishism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka jidysz;

jive /jˈivɛ/ (n)
jive
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) popularny taniec towarzyski wykonywany przy akompaniamencie swingu lub rock and rolla;

job killer /jˈɔp kˈillɛr/ (n)
job killer
  (potocznie, potoczny) umiejscowiony zazwyczaj w widocznym miejscu tatuaż, który utrudnia uzyskanie zatrudnienia

jod /jɔt/ (n)
iodine
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

jodełka /jɔˈdɛwka/ (n)
herringbone
  (włókiennictwo) rodzaj splotu tkaniny, przypominający układ igieł jodły

jodoform /jɔdˈɔfɔrm/ (n)
iodoform
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu;

jodyna /jɔˈdɨ̃na/ (n)
tincture of iodine
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do dezynfekcji – roztwór jodu i jodku potasu w etanolu;

jodła /ˈjɔdwa/ (n)
fir
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

jodła koreańska /jˈɔdwa kˌɔrɛˈaɲska/ (n)
Korean fir
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Abies koreana E. H. Wilson, gatunek drzewa z rodziny sosnowatych, pochodzący z górzystych terenów Korei Południowej;

jodłować /jɔdˈwɔvaʨ̑/ (v)
yodel
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;

joga /ˈjɔɡa/ (n)
yoga
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;
  tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych

jogging /jˈɔɡɡʲiŋk/ (n)
jogging
  (sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;

jogurt /ˈjɔɡurt/ (n)
yoghurt, yogurt, yoghourt, yogourt
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

jogurt grecki /jˈɔɡurd ɡrˈɛtski/ (n)
greek yoghurt
  gęsty, kremowy jogurt o dużej zawartości białka

jogurtowy /ˌjɔɡurˈtɔvɨ/ (adj)
yoghourt
  związany z jogurtem

joint /jˈɔint/ (n)
joint, blunt
  (slangowo) rodzaj skręta zawierający marihuanę;

jojo /jˈɔjɔ/ (n)
yo-yo, yoyo
  rodzaj zabawki w postaci ciężarka-szpulki zawieszonego na sznurku

jol /jɔl/ (n)
yawl
  (marynarka) żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego;

jon /jɔ̃n/ (n)
ion
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

jonizacja /ˌjɔ̇̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
ionization
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) rozpad cząsteczki na jony;

jonizować /jˌɔɲizˈɔvatɕ/ (v)
ionize
  (fizyka, fizyczny) powodować jonizację

jonon /jˈɔnɔn/ (n)
ionone
  (biochemia, biochemiczny) ciecz o silnym zapachu mająca zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym

jonosferyczny /ˌjɔnɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
ionospheric
  związany z jonosferą ziemską

jonowy /jɔnˈɔvɨ/ (adj)
ionic
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) związany z jonem lub jonami, dotyczący jonu lub jonów

jor /jˈɔr/ (n)
jor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekcja kompozycji w hinduskiej muzyce raga występująca po części zwanej alap, cechująca się stopniowym przyspieszeniem i większą rytmicznością

jordanit /jɔrdˈaɲit/ (n)
jordanite
  (mineralogia, mineralogiczny) czarny, metaliczny minerał z grupy siarkosoli

jordański /jɔrˈdãj̃sʲci/ (adj)
Jordanian
  (geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania

joruba /jɔrˈuba/ (n)
Yoruba
  język używany przez Joruba;

jot /jɔt/ (n)
jay, jy
  nazwa litery J

jotacyzm /jɔˈtaʦ̑ɨsm̥/ (n)
iotacism
  (językoznawstwo, językoznawczy) sposób wymawiania starogreckich samogłosek η, υ oraz dyftongów ει, οι, ηι, υι jako samogłoski [i] (jota)

jotta- /ˈjɔtːa/
yotta-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1024 razy większe od podstawowych;

jowialny /jɔvʲˈalnɨ/ (adj)
jovial
  (książkowy) radosny, o życzliwym usposobieniu

joński /jˈɔɲski/ (adj)
ionic
  (architektura, architektoniczny) dotyczący porządku jońskiego
Ionian
  (geografia, geograficzny) dotyczący Morza Jońskiego

juan /ˈju<sup>w</sup>ãn/ (n)
yuan
  (jednostka monetarna) (potocznie, potoczny) waluta Chin;

jubilat /juˈbʲilat/ (n)
jubilarian
  (książkowy) (podniośle) osoba, która obchodzi swój jubileusz – okrągłe urodziny, rocznicę ślubu lub innego wydarzenia

jubilerstwo /jˌubʲilˈɛrstfɔ/ (n)
jeweller craft, jewelry make
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wyrób biżuterii i innych przedmiotów ozdobnych poprzez obróbkę metali szlachetnych i cennych kamieni

jubileusz /ˌjubʲiˈlɛ<sup>w</sup>uʃ/ (n)
jubilee
  ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś

jubileuszowy /jˌubʲilˌɛuʃˈɔvɨ/ (adj)
jubilee
  odnoszący się do jubileuszu, związany z jubileuszem

jucht /juxt/ (n)
Russia leather, yuft
  rodzaj wyprawionej skóry bydlęcej

judaistyczny /jˌudaistˈɨtʃnɨ/ (adj)
Judaic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący judaizmu, monoteistycznej religii Żydów

judaistyka /jˌudaˈistɨkˌa/ (n)
Jewish study
  (edukacja, edukacyjny) studia uniwersyteckie w dziedzinie judaistyki (1.1)
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki badająca kulturę i religię żydowską

judaizm /juˈda<sup>j</sup>ism̥/ (n)
Judaism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

judasz /ˈjudaʃ/ (n)
judas, peephole, spyhole
  (budownictwo) przyrząd optyczny umożliwiający sprawdzenie, czy ktoś stoi po drugiej stronie drzwi

judaszowiec południowy /jˌudaʃˈɔvʲɛts pˌɔwudɲʲˈɔvɨ/ (n)
Judas tree, Judas-tree
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cercis siliquastrum L., gatunek drzewa z rodziny bobowatych, mający purpurowo-różowe kwiaty;
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku (1.1)

judaszowy pocałunek /ˌjudaˈʃɔvɨ ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (idiom)
kiss of death
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) znak, symbol fałszywej przyjaźni;

judejski /judˈɛjski/ (adj)
Judaean, Judean
  związany z Judeą, dotyczący Judei, pochodzący z Judei

judeo-arabski /ˌjudɛɔ‿aˈrapsʲci/ (n)
Judeo-Arabic
  (językoznawstwo, językoznawczy) grupa wielu języków/dialektów, dawniej używanych przez Żydów zamieszkałych w państwach arabskich

judo /ˈʤ̑udɔ/ (n)
judo
  (sport, sportowy) japońska sztuka walki;

judykatywa /jˌudɨkatˈɨva/ (n)
judiciary
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) władza sądownicza, jako element trójpodziału władzy

judzki /jˈutski/ (adj)
Judaean, Judean
  związany z Judą, dotyczący Judy, pochodzący z Judy

jug band /ˈjuɡ ˈbãnt/ (n)
jug band
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bluesowa grupa muzyczna grająca na instrumentach wykonanych amatorsko, własnoręcznie, z przedmiotów codziennego użytku;

juglon /ˈjuɡlɔ̃n/ (n)
juglone
  barwnik chinonowy występujący w liściach, korzeniach i łupinach orzechów

jugonostalgia /ˌjuɡɔ̃nɔˈstalʲɟja/ (n)
yugo-nostalgia
  tęsknota za czasami, kiedy narody południowosłowiańskie wchodziły w skład Jugosławii, utożsamianej z bezpieczeństwem i dobrobytem

jujuba /jüˈjuba/ /ʒuˈʒuba/ (n)
jujube
  (botanika, botaniczny) Ziziphus, ciernisty krzew lub drzewko o żółtych, drobnych kwiatach i często jadalnych owocach;

juk /juk/ (n)
saddlebag, pannier, saddle bags
  każda z dwóch sakw przytroczonych do grzbietu konia czy osła

jukebox /jukˈɛbɔks/ (n)
jukebox
  (historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szafa grająca

juliański /juˈlʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
Julian
  autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara
  z czasów Juliusza Cezara

junk food /jˈuŋk fˈɔɔt/ (n)
junk food
  produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze;

junta /jˈunta/ (n)
junta
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa bądź człon nazwy organu kolegialnego w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej (nazwa odnosi się do wielu różnych organów)

jura /ˈjura/ (n)
Jurassic
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

jurny /jˈurnɨ/ (adj)
horny
  (przestarzałe, przestarzały) pełen temperamentu, żywotności

juror /ˈjurɔr/ (n)
juror
  członek jury

jurta /ˈjurta/ (n)
yurt
  (etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;

jury /jˈurɨ/ (n)
jury
  grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie

jurysdykcja /jˌurɨzdˈɨktsja/ (n)
jurisdiction
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw

jurysprudencja /ˌjurɨspruˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
jurisprudence
  nauka lub znajomość prawa

juta /ˈjuta/ (n)
jute
  (botanika, botaniczny) Corchorus, roślina tropikalna z rodziny ślazowatych;
  (włókiennictwo) tkanina z tego włókna;
  (włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny

jutlandzki /jutlˈantski/ (adj)
Jutlandic, Jutlandish
  związany z Jutlandią, dotyczący Jutlandii

jutro /ˈjutrɔ/ (adv)
tomorrow
  następnego dnia po obecnym

jutro /ˈjutrɔ/ (n)
tomorrow
  dzień następny w stosunku do obecnego

jutrzejszy /juˈṭʃɛjʃɨ/ (adj)
tomorrow
  odnoszący się do przyszłości

jutrzenka /juˈṭʃɛ̃nka/ (n)
dawn, daybreak
  (książkowy) (poetycki, poetycko) poranna jasność przed pojawieniem się słońca

jutyjski /jutˈɨjski/ (adj)
Jutish
  związany z Jutami, dotyczący Jutów

juwenalia /jˌuvɛnˈalja/ (n)
yearly student carnival
  (studencki) tradycyjne, coroczne igrzyska studenckie złożone z festynów, zawodów, koncertów i barwnych korowodów

juz /jˈus/ (n)
Hughes telegraph
  (technologia, technika, techniczny) aparat telegraficzny z klawiaturą wynaleziony w 1855, prawzór dalekopisu

juzing /jˈuziŋk/ (n)
houseline
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) cienka lecz mocna linka do robót bosmańskich

już /juʃ/ (particle)
no more, not anymore
  …określająca granicę między przeszłością a przyszłością
already
  …podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

józefinizm /jˌuzɛfˈiɲizm/ (n)
Josephinism
  (historia, historyczny, historycznie) polityka dworu austriackiego w XVIII wieku, dążenie do utworzenia kościoła narodowego;

jąderko /jɔndˈɛrkɔ/ (n)
nucleolus
  (biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA;

jądro /ˈjɔ̃ndrɔ/ (n)
testicle
  (anatomia, anatomiczny) narząd rozrodczy wytwarzający nasienie;
cell nucleus
  (biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny;
atomic nucleus
  (fizyka, fizyczny) centralna część atomu;
kernel
  (informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego;
  (matematyka, matematyczny) dla dowolnej struktury algebraicznej homomorficzny przeciwobraz elementu neutralnego;
  (matematyka, matematyczny) funkcja dwóch zmiennych, która występuje pod znakiem całki we wzorze określającym operator;
planetary core
  wewnętrzna część planet i innych ciał niebieskich;

jądrowy /jɔ̃nˈdrɔvɨ/ (adj)
nuclear
  (fizyka, fizyczny) dotyczący jądra atomowego

jąkać /jˈɔŋkatɕ/ (v)
falter, stammer
  (rzadki, rzadko używany) mówić w sposób nieskładny, mało zrozumiały
falter, hem and haw, stumble, stutter
  mówić przerywanymi sylabami, powtarzanymi głoskami, z powodu zdenerwowania lub wady wymowy

jąkała /jɔ̃ŋˈkawa/ (n)
stammerer, stutterer
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto się jąka
  (potocznie, potoczny) kobieta, która się jąka

jęczeć /jˈɛntʃɛtɕ/ (v)
groan, moan, squawk, wail, whine
  o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie

jęczmień /ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
stye
  (potocznie, potoczny) torbielowata infekcja powieki;
barley, hordeum
  (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodzaju (1.1)

jędrność /ˈjɛ̃ndrnɔɕʨ̑/ (n)
pertness
  cecha tego, co jędrne

jędrny /ˈjɛ̃ndrnɨ/ (adj)
pithy, robust
  rubaszny, dosadny, obrazowy
firm, pert, supple, well-toned
  twardy i sprężysty

jędza /jˈɛndʑa/ (n)
witch
  (literacko) brzydka, zgarbiona starucha z bajki, będąca uosobieniem złych mocy
shrew
  (pejoratywnie, pejoratywny) kłótliwa, złośliwa kobieta

jęk /jɛ̃ŋk/ (n)
groan, howl, moan
  żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia
  żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.

jętka /ˈjɛ̃ntka/ (n)
collar beam
  (budownictwo) pręt poziomy rozpierający krokwie;
mayfly
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko;

jęzor /jˈɛ̃zɔr/ (n)
ice tongue
  (geografia, geograficzny) niewielki, wąski występ czoła lodowca lub lądolodu, wystający poza linię brzegową na jeziorze lub oceanie

jęzor lodowcowy /jˈɛ̃zɔr lˌɔdɔftsˈɔvɨ/ (n)
ice tongue
  (geografia, geograficzny) niewielki, wąski występ czoła lodowca lub lądolodu, wystający poza linię brzegową na jeziorze lub oceanie

języczek /jɛ̃zˈɨtʃɛk/ (n)
palatine uvula, uvula
  (anatomia, anatomiczny) u ssaków: wyrostek na tylnym brzegu podniebienia miękkiego;
ligule
  (botanika, botaniczny) błoniasty twór występujący u niektórych roślin;

język /ˈjɛ̃w̃zɨk/ (n)
tongue, language
  (anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;
language, programming language
  (informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;
language, tongue
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;
language
  część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie

język ciała /jˈɛ̃zɨk tɕˈawa/ (n)
body language
  ogół niewerbalnych komunikatów przekazywanych między ludźmi lub zwierzętami;

język kreolski /jˈɛ̃zɨk krɛˈɔlski/ (n)
creole language, creole
  (językoznawstwo, językoznawczy) uproszczona mowa powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, w odróżnieniu od pidżynu charakteryzująca się ustabilizowanym systemem gramatycznym i dobrze wypracowanym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako język etniczny;

język literacki /jˈɛ̃zɨk lˌitɛrˈatski/ (n)
literary language
  (językoznawstwo, językoznawczy) staranniejszy rejestr języka, używany głównie w piśmie (forma języka stawiana w opozycji do standardowej mowy potocznej)

język liturgiczny /jˈɛ̃zɨk lˌiturɡʲˈitʃnɨ/ (n)
liturgical language
  (językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język używany w liturgii

język lodowcowy /jˈɛ̃zɨk lˌɔdɔftsˈɔvɨ/ (n)
ice tongue
  (geografia, geograficzny) niewielki, wąski występ czoła lodowca lub lądolodu, wystający poza linię brzegową na jeziorze lub oceanie

język mieszany /jˈɛ̃zɨk mʲɛʃˈanɨ/ (n)
mixed language
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa powstała na skutek wymieszania dwóch lub większej liczby języków

język migowy /ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ/ (n)
sign language
  język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi

język misyjny /jˈɛ̃zɨk misˈɨjnɨ/ (n)
mission language
  (językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język wybrany lub utworzony do prowadzenia w nim działalności misjonarskiej lub misyjnej.

język monocentryczny /jˈɛ̃zɨk mˌɔnɔtsɛntrˈɨtʃnɨ/ (n)
monocentric language
  (językoznawstwo, językoznawczy) język, któremu można przypisać tylko jedną formę standardową;

język narodowy /jˈɛ̃zɨk nˌarɔdˈɔvɨ/ (n)
national language
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa będąca środkiem komunikacji wśród przedstawicieli określonego narodu;

język obcy /ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ/ (n)
foreign language
  (językoznawstwo, językoznawczy) język inny niż język ojczysty

język ojczysty /ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ/ (n)
mother tongue, native language
  (językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;

język pidżynowy /jˈɛ̃zɨk pˌidʒɨnˈɔvɨ/ (n)
pidgin, pidgin language
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa pomocnicza powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, charakteryzująca się uproszczoną strukturą gramatyczną i ograniczonym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako drugi język;

język pluricentryczny /jˈɛ̃zɨk plˌuritsɛntrˈɨtʃnɨ/ (n)
pluricentric language
  (językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) język policentryczny

język policentryczny /jˈɛ̃zɨk pˌɔlitsɛntrˈɨtʃnɨ/ (n)
polycentric language
  (językoznawstwo, językoznawczy) język, któremu można przypisać więcej niż jedną formę standardową;

język programowania /ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa/ (n)
programming language
  (informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych

język regionalny /jˈɛ̃zɨk rˌɛɡʲɔnˈalnɨ/ (n)
regional language
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (językoznawstwo, językoznawczy) mowa tradycyjnie używana na terenie państwa przez mniejszą liczebnie od reszty grupę obywateli, różniąca się od oficjalnego języka urzędowego oraz niebędąca ani dialektem oficjalnego języka tego państwa, ani językiem migrantów;

język sakralny /jˈɛ̃zɨk sakrˈalnɨ/ (n)
sacred language
  (językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język tekstów i ceremonii religijnych

język standardowy /jˈɛ̃zɨk stˌandardˈɔvɨ/ (n)
standard language
  (językoznawstwo, językoznawczy) prestiżowa odmiana danego języka, pełniąca funkcję normy ogólnoetnicznej, stawiana w opozycji do wernakularnych form języka
  (językoznawstwo, językoznawczy) język posiadający wypracowaną formę standardową, tj. język, który przeszedł etap standaryzacji

język staropolski /ˈjɛ̃w̃zɨk ˌstarɔˈpɔlsʲci/ (n)
Old Polish language
  język używany na ziemiach polskich w dobie staropolskiej (IX-XVI wiek);

język wernakularny /jˈɛ̃zɨɡ vˌɛrnakulˈarnɨ/ (n)
vernacular, vernacular language
  (językoznawstwo, językoznawczy) język narodowy, rodzimy, w opozycji do łaciny służącej jako lingua franca;
  (językoznawstwo, językoznawczy) niestandardowy język określonej populacji;

językowy /ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ/ (adj)
linguistic, linguistical
  związany z językiem

językoznawca /ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʦ̑a/ (n)
linguist
  (językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w zakresie językoznawstwa

językoznawczo /jˌɛ̃zɨkɔznˈaftʃɔ/ (adv)
linguistically
  w sposób odnoszący się do językoznawstwa

językoznawstwo /ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ/ (n)
linguistics
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku;

k.o. /kˈa ˈɔ/ (acronym)
CC, cc
  = kopię otrzymują / otrzymuje

ka /ka/ (n)
kay
  nazwa litery k / K

kabalistyczny /kˌabalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
cabalistic
  dotyczący kabały lub kabalistyki

kabardyjski /kˌabardˈɨjski/ (adj)
Kabardian
  dotyczący Kabardii albo Kabardyjczyków

kabaret /kaˈbarɛt/ (n)
cabaret
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.;

kabaretki /kˌabarˈɛtki/ (n)
fishnet stocking
  rodzaj ażurowych pończoch tworzących siatkę o widocznych oczkach

kabel /ˈkabɛl/ (n)
cable
  (elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka długości równa 185,2 metra, czyli jednej dziesiątej mili morskiej;

kabergolina /ˌkabɛrɡɔˈlʲĩna/ (n)
cabergoline
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dopaminergiczny hamujący laktację, będący pochodną ergoliny;

kabina /kabʲˈina/ (n)
cabin
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe pomieszczenie mieszkalne na statku

kablobeton /ˌkablɔˈbɛtɔ̃n/ (n)
post-tensioned concrete
  beton sprężony za pomocą prętów lub wiązek drutów naciąganych po stwardnieniu betonu

kablówka /kaˈblufka/ (n)
cable
  (potocznie, potoczny) telewizja kablowa

kabotaż /ka.ˈbɔ.taʃ/ (n)
cabotage
  żegluga między portami tego samego kraju

kabotażowiec /ˌkabɔtaˈʒɔvʲjɛʦ̑/ (n)
coaster
  statek do kabotażu

kabriolet /kaˈbrʲjɔlɛt/ (n)
convertible
  (motoryzacja) samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu)

kabuki /kaˈbuci/ (n)
kabuki
  rodzaj tradycyjnego teatru japońskiego;

kabura /kabˈura/ (n)
holster
  (wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

kabylski /kaˈbɨlsʲci/ (n)
Kabyle language
  (językoznawstwo, językoznawczy) afroazjatycki język używany przez Kabylów głównie w północnej Algierii;

kac /kaʦ̑/ (n)
hangover
  (potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia), na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

kacheksja /kaxˈɛksja/ (n)
cachexia
  (medycyna, medyczny) stopniowe wyniszczanie i ubytek masy ciała wskutek choroby lub jako efekt przyjmowania leków

kaczeniec /kaˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
kingcup, marsh marigold
  (botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;

kaczka /ˈkaʧ̑ka/ (n)
urine bottle
  (medycyna, medyczny) naczynie do oddawania moczu bez wstawania z łóżka
duck, drake
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

kaczka dziennikarska /ˈkaʧ̑ka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarska/ (n)
canard, hoax
  (publikatory) nieprawdziwa, zmyślona informacja prasowa;

kaczka krzyżówka /kˈatʃka kʃɨʒˈufka/ (n)
mallard, wild duck
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;

kaczor /ˈkaʧ̑ɔr/ (n)
drake
  (ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki

kaczuszka /kaˈʧ̑uʃka/ (n)
kitten heel
  niewysoki obcas damskich butów, szeroki u nasady, wąziutki na końcu

kaczątko /kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ/ (n)
duckling
  (ornitologia, ornitologiczny) młoda kaczka

kadaweryna /ˌkadavɛˈrɨ̃na/ (n)
cadaverine
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";

kadencja /kaˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
fall intonation
  (językoznawstwo, językoznawczy) intonacja opadająca, w polszczyźnie typowa dla zdania oznajmującego;
cadence, close
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja akordów mająca charakter zakończenia;
cadence
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wirtuozowska, improwizacyjna solówka w ramach większych utworów, np. koncertów orkiestrowych
  (sport, sportowy) w biegach: liczba kroków na minutę
  (sport, sportowy) w kolarstwie: liczba obrotów pedałów na minutę
term of office, tenure, term in office
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ;

kadm /katm̥/ (n)
cadmium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

kadra /kˈadra/ (n)
cadre, staff
  zespół wykwalifikowanych pracowników danej jednostki

kaduceusz /ˌkaduˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>uʃ/ (n)
caduceus
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;

kaduk /ˈkaduk/ (n)
escheat
  (dawniej, dawny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spadek pozostawiony bez dziedziców;

kadzidełko /ˌkaʥ̑iˈdɛwkɔ/ (n)
incense stick
  patyczek pokrytego substancją, która żarząc się wydziela zapach

kadzidło /kaˈʥ̑idwɔ/ (n)
incense
  przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń

kadzielnica /ˌkaʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
censer, thurible
  (kościelny) naczynie do spalania kadzidła;

kadłub /ˈkadwup/ (n)
body
  (anatomia, anatomiczny) tułów, szczególnie jeśli bez kończyn
  główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;
fuselage
  (potocznie, potoczny) kadłub (1.1) samolotu
hulk, hull
  (potocznie, potoczny) kadłub (1.1) statku

kadź /kˈatɕ/ (n)
vat
  (dawniej, dawny) duże naczynie w kształcie ściętego stożka
tub
  duże otwarte zbiorniki używane w różnych procesach technologicznych;

kafar /ˈkafar/ (n)
pile driver
  maszyna do wbijania pali w grunt;

kafel /kˈafɛl/ (n)
tile
  (budownictwo) ozdobna płytka ceramiczna;

kafeteria /kˌafɛtˈɛrja/ (n)
cafeteria
  stołówka, samoobsługowa restauracja

kafetiera tłokowa /kˌafɛtjˈɛra twɔkˈɔva/ (n)
French press
  szklany lub rzadziej stalowy dzbanek z tłokiem do przygotowywania kawy lub herbaty

kaftan /ˈkaftãn/ (n)
caftan, kaftan
  męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;

kaftan bezpieczeństwa /ˈkaftãn ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa/ (n)
straitjacket
  bluza z długimi rękawami wiązanymi na plecach, używana do unieruchomienia osób psychicznie chorych;

kaganek /kaˈɡãnɛk/ (n)
cresset
  mała lampka w kształcie miseczki (glinianej lub metalowej) z dziobkiem i uchwytem, wypełnionej tłuszczem, najczęściej olejem;

kaganiec /kaˈɡãɲɛʦ̑/ (n)
muzzle
  siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

kahał /kˈaxaw/ (n)
kahal, qahal
  (żydowski) (administracja) żydowska gmina wyznaniowa;

kajak /ˈkajak/ (n)
kayak
  niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

kajakarka /ˌkajaˈkarka/ (n)
canoeist, kayaker
  (sport, sportowy) zawodniczka uprawiająca kajakarstwo lub kobieta, która pływa kajakiem

kajakarz /kaˈjakaʃ/ (n)
canoeist, kayaker
  (sport, sportowy) zawodnik uprawiający kajakarstwo lub osoba, która pływa kajakiem

kajdanki /kajdˈaŋki/ (n)
handcuffs, cuffs
  para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów;

kajdany /kajdˈanɨ/ (n)
shackle
  metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów

kajkawski /kajkˈafski/ (n)
Kajkavian
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt kajkawski języka serbsko-chorwackiego

kajman /ˈkajmãn/ (n)
caiman, cayman
  (zoologia, zoologiczny) Caiman, gad z rodziny aligatorów;

kajuta /kaˈjuta/ (n)
cabin
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku;

kajzerka /kajˈzɛrka/ (n)
Kaiser roll
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rodzaj bułki z charakterystycznymi nacięciami na wierzchu;

kakadu /kaˈkadu/ (n)
cockatoo
  (ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

kakao /kaˈkaɔ/ (n)
cocoa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem
  (botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;
cocoa, cacao
  (spożywczy) proszek z nasion kakaowca

kakaowiec /kˌakaˈɔvʲɛts/ (n)
cocoa tree
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

kaktus /ˈkaktus/ (n)
cactus
  (botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

kala namak /kˈala nˈamak/ (n)
kala namak
  (mineralogia, mineralogiczny) (spożywczy) kamienna sól kuchenna o ciemnym lub różowawym kolorze wydobywana w Himalajach

kalabryjski /ˌkalaˈbrɨjsʲci/ (adj)
Calabrian
  związany z Kalabrią, wywodzący się z Kalabrii

kalafior /kaˈlafʲjɔr/ (n)
cauliflower
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

kalafiorowy /kˌalafjɔrˈɔvɨ/ (adj)
cauliflower
  związany z kalafiorem; taki jak kalafior; zawierający kalafior

kalafonia /ˌkalaˈfɔ̃ɲja/ (n)
rosin, colophony
  (technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;

kalander /kalˈandɛr/ (n)
calender
  (technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;

kalarepa /ˌkalaˈrɛpa/ (n)
kohlrabi, turnip cabbage
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo, jadalna bulwa pędowa rośliny (1.1)

kalcyt /ˈkalʦ̑ɨt/ (n)
calcite
  (geologia, geologiczny) minerał, składnik skał osadowych;

kaldera /kalˈdɛra/ (n)
caldera
  (geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

kalectwo /kalˈɛtstfɔ/ (n)
handicap, disablement, lameness
  niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej

kaleczyć /kalˈɛtʃɨtɕ/ (v)
murder
  (potocznie, potoczny) robić coś nieudolnie
cut
  uszkadzać ciało, zwykle czymś ostrym
cut oneself
  uszkadzać swoje ciało (zwykle czymś ostrym); ulegać obrażeniom zadanym przez siebie

kaledoński /ˌkalɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Caledonian
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Kaledonii
  (geografia, geograficzny) odnoszący się do Nowej Kaledonii
  (geologia, geologiczny) odnoszący się do orogenezy kaledońskiej

kalejdoskop /ˌkalɛjˈdɔskɔp/ (n)
kaleidoscope
  (optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

kaleka /kaˈlɛka/ (n)
cripple, disable person
  człowiek dotknięty kalectwem
cripple, disable woman
  kobieta dotknięta kalectwem

kaleki /kalˈɛki/ (adj)
crippled
  częściowo zniszczony
disabled, crippled, hamstrung
  obarczony kalectwem

kalendarz /kaˈlɛ̃ndaʃ/ (n)
calendar
  system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;
  spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);

kalendarz adwentowy /kalˈɛndaʃ ˌadvɛntˈɔvɨ/ (n)
Advent calendar
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;

kalendy /kaˈlɛ̃ndɨ/ (n)
calends
  (historia, historyczny, historycznie) pierwszy dzień każdego miesiąca w kalendarzu rzymskim;

kalenica /ˌkalɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
ridge
  (architektura, architektoniczny) najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych;

kalif /ˈkalʲif/ (n)
caliph
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

kalifat /kaˈlʲifat/ (n)
caliphate
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;

kaliforn /kaˈlʲifɔrn/ (n)
californium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

kalifornijski /ˌkalʲifɔrʲˈɲijsʲci/ (adj)
Californian
  związany z Kalifornią, pochodzący z Kalifornii

kaligrafia /ˌkalʲiˈɡrafʲja/ (n)
calligraphy
  sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

kaligraficzny /kˌaliɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
calligraphic
  napisany ozdobnym pismem odręcznym
  związany z kaligrafią

kaligrafować /ˌkalʲiɡraˈfɔvaʨ̑/ (v)
write calligraphically
  pisać zgodnie z zasadami kaligrafii

kalina /kaˈlʲĩna/ (n)
snowball tree, guelder-rose, viburnum
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;

kalistenika /kˌalistɛɲˈika/ (n)
callisthenics
  (sport, sportowy) rodzaj treningu siłowego, wykonywanego w oparciu o ćwiczenia wykorzystujące ciężar własnego ciała

kalkulacja /kˌalkulˈatsja/ (n)
calculation
  (handel, handlowy) ustalanie kosztów na jednostkę towarów lub usług

kalkulator /ˌkalkuˈlatɔr/ (n)
calculator
  małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

kalmar /ˈkalmar/ (n)
calamari
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zwierzę z gatunku (1.1); zwykle w lm
squid
  (zoologia, zoologiczny) Teuthida, gatunek głowonoga;

kalokagatia /kˌalɔkaɡˈatja/ (n)
kalokagathia, kalos kagathos
  (filozofia, filozoficzny), w starożytnej Grecji: ideał etyczny łączący doskonałość duchową z pięknem fizycznym

kaloria /kaˈlɔrʲja/ (n)
calorie
  (fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;

kaloryfer /ˌkalɔˈrɨfɛr/ (n)
six pack, six-pack, sixpack
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) wyraziste mięśnie brzucha
radiator
  element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna

kalorymetryczny /kˌalɔrˌɨmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
calorimetric
  (fizyka, fizyczny) związany z kalorymetrem lub z kalorymetrią

kalosz /ˈkalɔʃ/ (n)
Wellington boot, galosh
  gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą;

kalumnia /kaˈlũmʲɲja/ (n)
calumny
  niesprawiedliwe oszczerstwo, oskarżenie

kalwaria /kalvˈarja/ (n)
calvary
  (przenośnie, przenośnia) pasmo cierpień, mąk
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (architektura, architektoniczny) przedstawienie w obrazie lub rzeźbie biblijnych scen związanych z ostatnimi godzinami życia Jezusa, umieszczonych w specjalnych kaplicach stacyjnych;

kalwinizm /kalˈvʲĩɲism̥/ (n)
Calvinism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;

kalwiński /kalvˈiɲski/ (adj)
Calvinist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kalwinizmem lub kalwinami

kamasja /kãˈmasʲja/ (n)
camas
  (botanika, botaniczny) Camassia, rodzaj roślin cebulowych;

kamasz /ˈkãmaʃ/ (n)
chukka
  męski but z krótką cholewą i elastycznymi bokami

kambr /kãmpr̥/ (n)
Cambrian
  (geologia, geologiczny) pierwszy okres geologiczny paleozoiku;

kambuz /ˈkãmbus/ (n)
galley, caboose
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kuchnia na statku;

kamea /kamˈɛa/ (n)
cameo
  (sztuka) szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło;

kameduła /kˌamɛdˈuwa/ (n)
Camaldolese
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Romualda z Camaldoli;

kameleon /ˌkãmɛˈlɛɔ̃n/ (n)
chameleon
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, który łatwo zmienia poglądy

kameleon europejski /kˌamɛlˈɛɔn ˌɛwrɔpˈɛjski/ (n)
Mediterranean chameleon
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z gatunku (1.1)
  (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Chamaeleo chamaeleon Linnaeus, gatunek jaszczurki z rodziny kameleonowatych;

kameleon pospolity /kˌamɛlˈɛɔn pˌɔspɔlˈitɨ/ (n)
common chameleon
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z gatunku (1.1)
  (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Chamaeleo chamaeleon Linnaeus, gatunek jaszczurki z rodziny kameleonowatych;

kamelia /kamˈɛlja/ (n)
camellia
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  kwiat rośliny (1.1)

kamera /kãˈmɛra/ (n)
camcorder
  urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

kamerdyner /kˌamɛrdˈɨnɛr/ (n)
butler
  starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe

kamerling /kãˈmɛrlʲĩŋk/ (n)
camerlengo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: kardynał, który od śmierci papieża do czasu wybrania nowego zarządza Kościołem i państwem Watykan;

kamerzysta /ˌkãmɛˈʒɨsta/ (n)
cameraman
  ktoś, kto obsługuje kamerę i filmuje

kamfora /kãw̃ˈfɔra/ (n)
camphor
  organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

kamieniarstwo /ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲarstfɔ/ (n)
stonemasonry, stonework
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wydobycie i obróbka kamienia użytkowego oraz montaż elementów kamiennych

kamieniarz /kamjˈɛɲʲaʃ/ (n)
stonemason
  rzemieślnik, który zajmuje się obróbką kamieni

kamienica /ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
apartment-house, tenement, tenement-house
  duży, murowany budynek mieszkalny

kamienica czynszowa /kˌamjɛɲˈitsa tʃɨnʃˈɔva/ (n)
tenement, tenement house
  okazały budynek z wieloma mieszkaniami do wynajęcia

kamieniołom /kˌamjɛɲʲˈɔwɔm/ (n)
quarry
  (górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

kamienisty /ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲistɨ/ (adj)
stony
  taki, który pokryty jest kamieniami albo zawiera dużo kamieni

kamieniuszka /ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲuʃka/ (n)
harlequin duck
  (ornitologia, ornitologiczny) Histrionicus histrionicus, gatunek kaczki;

kamienny /kãˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
stone
  zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni

kamień /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
stone, rock
  (mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia

kamień milowy /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ/ (idiom)
milestone, landmark
  bardzo ważny, przełomowy moment

kamień milowy /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ/ (n)
milestone
  słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta;

kamień młyński /kˈamjɛɲ mwˈɨɲski/ (n)
millstone
  (technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna

kamień nagrobny /kˈamjɛɲ naɡrˈɔbnɨ/ (n)
gravestone
  płyta kamienna na grobie lub nagrobek z płytą wmurowaną w ścianę kościoła

kamień półszlachetny /kˈamjɛɲ pˌuwʃlaxˈɛtnɨ/ (n)
semi-precious stone, semi-precious gem, semiprecious gem, semiprecious stone
  (jubilerstwo, jubilerski) względnie pospolity minerał jubilerski o niższej jakości i wartości

kamień spadł z serca /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ˈspatw̥ ˈs‿ːɛrʦ̑a/ (idiom)
a weight was lifted from one's heart, a weight was lifted from one's mind
  ktoś poczuł ulgę w związku z czymś; zniknął problem i czuje „lekkość w sercu”

kamień szlachetny /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
gem, gemstone
  (jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;

kamień szlifierski /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlʲiˈfʲjɛrsʲci/ (n)
abrasive stone, grinding stone
  twardy materiał ścierny, stanowiący roboczą część maszyn szlifujących

kamień winny /kˈamjɛɲ vˈinnɨ/ (n)
tartar
  (chemia, chemiczny) kwaśny winian potasu;

kamień węgielny /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ vɛ̃ŋʲˈɟɛlnɨ/ (n)
cornerstone
  (przenośnie, przenośnia) podstawa, najważniejsza część czegoś
  kamień znajdujący się w węgle
  obecnie pierwsza cegła lub inny element budowlany stawiany jako pierwszy podczas budowy, mający znaczenie symboliczne

kamikaze /ˌkãmʲiˈkazɛ/ /ˌkãmʲiˈkaʣ̑ɛ/ (n)
kamikaze
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w czasie II Wojny Światowej: żołnierz japoński przeprowadzający samobójczy atak na większego przeciwnika za pomocą silnego ładunku wybuchowego; samolot lub inny pojazd używany przez tego żołnierza;

kamilianin /kˌamiljˈaɲin/ (n)
Camillian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia założonego w XVI w. przez św. Kamila de Lellis;

kamiliański /kˌamiljˈaɲski/ (adj)
Camillian
  związany z kamilianami, dotyczący kamilianów

kamionetka /kˌamjɔnˈɛtka/ (n)
van
  mały samochód ciężarowy

kamionka /kãˈmʲjɔ̃nka/ (n)
stone bramble
  (botanika, botaniczny) Rubus saxatilis, gatunek maliny mający lekko kolczaste, płożące się pędy oraz karłowate, szkarłatne owoce;
stoneware
  (technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) twardy materiał ceramiczny stosowany do wyrobu płytek posadzkowych, aparatury kwasoodpornej, rur kanalizacyjnych i naczyń;

kamizelka /ˌkãmʲiˈzɛlka/ (n)
waistcoat, vest
  (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki

kamlot /ˈkãmlɔt/ (n)
camlet
  miękka tkanina przeznaczona na okrycia zewnętrzne, dawniej tkana z wełny wielbłądziej lub koziej, obecnie także z mieszanki wełny koziej z jedwabiem lub wełny owczej z bawełną

kamora /kamˈɔra/ (n)
Camorra
  włoska organizacja przestępcza;

kamorysta /kˌamɔrˈɨsta/ (n)
Camorrista
  członek kamorry

kamp /kãmp/ (n)
camp
  (środowiskowy) LGBT: kicz, sztuczność, pozerstwo

kampan /ˈkãmpãn/ (n)
Campanian
  (geologia, geologiczny) piąty wiek późnej kredy, trwający 83,5 – 70,6 milionów lat temu;

kampania /kampˈaɲʲa/ (n)
campaign
  (przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu;
  (wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem;

kampanila /ˌkãmpãˈɲila/ (n)
belfry, campanile
  (architektura, architektoniczny) wysmukła wieża pełniąca funkcję dzwonnicy, stojąca obok kościoła;

kampanologia /kˌampanɔlˈɔɡja/ (n)
campanology
  nauka o tradycyjnych dzwonach wieżowych i kościelnych;

kamper /ˈkãmpɛr/ (n)
camper
  (motoryzacja) samochód kempingowy;
  (środowiskowy) (slangowo) w grach komputerowych osoba trzymająca się stale jednego miejsca, strzelając do innych graczy

kampić /ˈkãmpʲiʨ̑/ (v)
camp
  (środowiskowy) (slangowo) w grach komputerowych: trzymać się stale jednego miejsca i strzelać do innych graczy

kampuczański /kˌamputʃˈaɲski/ (adj)
Kampuchean
  (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Kampuczy ((współcześnie) Kambodża)

kampus /ˈkãmpus/ (n)
campus
  kompleks budynków i terenów uniwersyteckich

kampusowy /kˌampusˈɔvɨ/ (adj)
campus
  związany z kampusem, charakterystyczny dla kampusu

kamuflaż /kãˈmuflaʃ/ (n)
camouflage
  (zoologia, zoologiczny) czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami;

kamusznik /kãˈmuʃʲɲik/ (n)
turnstone
  (ornitologia, ornitologiczny) Arenaria interpres, średniej wielkości ptak z rzędu siewkowców;

kanadyjka /ˌkãnaˈdɨjka/ (n)
canoe
  łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia;

kanadyjkarka /ˌkãnadɨjˈkarka/ (n)
canoeist
  (sport, sportowy) zawodniczka uprawiająca kanadyjkarstwo

kanadyjkarz /ˌkãnaˈdɨjkaʃ/ (n)
canoeist
  (sport, sportowy) zawodnik uprawiający kanadyjkarstwo

kanadyjski /ˌkãnaˈdɨjsʲci/ (adj)
Canadian
  związany z Kanadą, dotyczący Kanady

kanaka /kanˈaka/ (n)
kanaka
  (historia, historyczny, historycznie) pracownik niewolniczy w dawnych koloniach brytyjskich i na statkach, pochodzący z wysp Pacyfiku

kanalia /kãˈnalʲja/ (n)
scoundrel, rotter, blackguard, bounder, canaille, knave
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa

kanalizacja /ˌkãnalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
sewer
  system urządzeń sanitarnych służących do odprowadzania ścieków

kananejski /ˌkãnãˈnɛjsʲci/ (adj)
Canaanite
  (przymiotnik) od Kanaan

kananejski /ˌkãnãˈnɛjsʲci/ (n)
Canaanite
  (językoznawstwo, językoznawczy) język należący do grupy językowej w obrębie języków semickich, obejmującej języki używane w Kanaanie i Kartaginie

kanapa /kãˈnapa/ (n)
couch
  podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia

kanapka /kãˈnapka/ (n)
sandwich
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (handel, handlowy) kanapka (1.1)składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami

kanapowiec /ˌkãnaˈpɔvʲjɛʦ̑/ (n)
couch potato
  (potocznie, potoczny) człowiek, który lubi długo wylegiwać się, np. na kanapie

kanapowy /ˌkãnaˈpɔvɨ/ (adj)
fringe
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (żartobliwie) o małej liczebnie partii, nie posiadającej poparcia społecznego, nie odgrywającej istotnej roli w życiu politycznym (rzekomo mieszczącej się na jednej kanapie)
couch
  dotyczący kanapy, związany z kanapą

kanarek /kãˈnarɛk/ (n)
canary
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

kanaryjski /kˌanarˈɨjski/ (adj)
Canarian
  (geografia, geograficzny) związany z Wyspami Kanaryjskimi

kanasta /kanˈasta/ (n)
canasta
  (termin karciany) rozgrywana dwoma pełnymi taliami gra karciana, w której celem jest zdobycie maksynmalnej ilości punktów przez wykładanie co najmniej trzech kart o takiej samej wartości

kanał /ˈkãnaw/ (n)
channel
  (potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych
sewer
  koryto podziemne odprowadzające nieczystości i wodę deszczową
orchestra pit
  miejsce w teatrze między sceną a widownią, przeznaczone dla orkiestry
canal
  wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków
inspection pit, pit
  wykop w garażu lub warsztacie, ułatwiający dostęp do podwozia pojazdu

kancelaria /ˌkãnʦ̑ɛˈlarʲja/ (n)
chancellery, office
  (urzędowy) komórka organizacyjna zajmująca się pismami urzędowymi;

kancerofobia /kˌantsɛrɔfˈɔbja/ (n)
cancerophobia
  (medycyna, medyczny) chorobliwy lęk przed rakiem

kancjonał /kãnˈʦ̑ʲjɔ̃naw/ (n)
Kantional, Kanzional
  (kościelny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewnik kościelny

kanclerz /kˈantslɛʃ/ (n)
chancellor, vice-chancellor
  (administracja) tytuł urzędnika zarządzającego pracą kancelarii, sprawami administracyjno-organizacyjnymi
chancellor
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech

kandela /kãnˈdɛla/ (n)
candela
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka światłości w układzie SI, oznaczana symbolem cd;

kandydat /kãnˈdɨdat/ (n)
candidate
  ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

kandydatura /kˌandɨdatˈura/ (n)
candidacy
  bycie kandydatem do czegoś lub kogoś
candidature, nomination
  wniosek proponujący kogoś na określone stanowisko czy funkcję

kanelura /kˌanɛlˈura/ (n)
fluting
  (architektura, architektoniczny) pionowy rowek zdobiący trzon kolumny

kangur /ˈkãŋɡur/ (n)
kangaroo, roo
  (zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków;

kangurnik /kaŋɡˈurɲik/ (n)
dorcopsis
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Dorcopsulus Matschie, gatunek ssaka z rodziny kangurowatych, występujący na Nowej Gwinei;

kangurowiec /kˌaŋɡurˈɔvʲɛts/ (n)
dorcopsis
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Dorcopsis Schlegel, rodzaj ssaka z podrodziny kangurów, obejmujący gatunki zasiedlające Nową Gwineę oraz okoliczne wyspy;

kangurzątko /kˌaŋɡuʒˈɔntkɔ/ (n)
kangaroo joey
  młode kangura

kania /ˈkãɲa/ (n)
parasol mushroom
  (mikologia, mikologiczny) Macrolepiota procera, grzyb jadalny o długim, cienkim trzonie i dużym kapeluszu pokrytym łuskami;
kite
  (ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;

kanianka /kãˈɲãnka/ (n)
cuscuta
  rodzaj roślin należący do rodziny powojowatych

kanibal /kãˈɲibal/ (n)
cannibal
  człowiek, który jada ludzkie mięso
  zwierzę, które jada przedstawicieli własnego gatunku

kanikuła /ˌkãɲiˈkuwa/ (n)
dog days
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia

kanion /ˈkãɲjɔ̃n/ (n)
canyon
  (geografia, geograficzny) dolina rzeczna o wąskim dnie i stromych, skalistych zboczach;

kanister /kãˈɲistɛr/ (n)
canister
  (dawniej, dawny) blaszany pojemnik do przenoszenia lub przechowywania czekolady, tytoniu itp. używany podczas wycieczek
jerrycan
  (motoryzacja) przenośny zbiornik na paliwo z uchwytem umożliwiajacym ręczny transport;

kaniuk /ˈkãɲuk/ (n)
kite
  (ornitologia, ornitologiczny) Elanus, niewielki ptak drapieżny, nie gnieżdżący się w Polsce;

kankan /ˈkãŋkãn/ (n)
can-can
  (choreografia, choreograficzny) francuski taniec kabaretowy;

kanon /ˈkãnɔ̃n/ (n)
canon
  (biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione;
  (kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej;
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.);
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie
cannon
  (dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) nazwa armaty

kanonada /kˌanɔnˈada/ (n)
cannonade, fusillade
  (wojskowość, wojskowy) silny, długotrwały ostrzał z dział, nawała artyleryjska

kanoniczny /kˌanɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
canonical
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kanonami, odnoszący się do kanonów

kanonierka /ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka/ (n)
gunboat
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości

kanonik /kanˈɔɲik/ (n)
canon
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;

kanonizacja /ˌkãnɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
canonization, canonisation
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;

kanonizować /kˌanɔɲizˈɔvatɕ/ (v)
canonize
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś świętym

kanopa /kãˈnɔpa/ (n)
canopic jar
  (sztuka) (archeologia, archeologiczny) cylindryczne naczynie, gliniana lub alabastrowa urna egipska, w której przechowywano wnętrzności zmarłego, wyjęte podczas balsamowania, używane od czasów Nowego Państwa (XVI w. p.n.e.);
  (sztuka) (archeologia, archeologiczny) popielnica etruska, wykonana z brązu lub gliny

kantar /kˈantar/ (n)
black seabream
  (ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby z rodziny prażmowatych
halter
  (jeździectwo, jeździecki) rodzaj uproszczonej uzdy bez wędzidła

kanton /ˈkãntɔ̃n/ (n)
canton
  jednostka podziału administracyjnego we Francji;
  jednostka podziału administracyjnego Luksemburga;
  kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej;
  figura zaszczytna w górnym lewym lub prawym rogu tarczy herbowej;
  górne czołowe pole płata flagi;

kantor /ˈkãntɔr/ (n)
currency exchange
  miejsce umożliwiające wymianę waluty na inną
precentor
  osoba zaczynająca psalmy w jednym z chórów we wspólnotowej Liturgii godzin w Kościele katolickim;
  przodownik w chórze protestanckim, organista
cantor
  śpiewak w synagodze

kantończyk /kantˈɔɲtʃɨk/ (n)
Cantonese
  mieszkaniec Kantonu

kantoński /kantˈɔɲski/ (adj)
Cantonese
  związany z Kantonem, dotyczący Kantonu (miasta w Chinach)

kantoński /kantˈɔɲski/ (n)
Cantonese
  (językoznawstwo, językoznawczy) język kantoński, używany w południowych Chinach, Hongkongu i Makau;

kantyczka /kãnˈtɨʧ̑ka/ (n)
canticle
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popularna pieśń religijna, zwłaszcza kolęda

kantyk /kˈantɨk/ (n)
canticle
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń zaczerpnięta z Biblii, włączona do którejś z godzin kanonicznych;

kantyna /kãnˈtɨ̃na/ (n)
canteen
  bar, restauracja przeznaczona dla określonej grupy osób, np. żołnierzy

kaolin /kaˈɔlʲĩn/ (n)
kaolin
  (geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;

kapa /ˈkapa/ (n)
cope
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj ozdobnej szaty liturgicznej; peleryna z kapturem, zapinana pod szyją
bedcover, bedspread
  ozdobne nakrycie na posłanie, często we wzory

kapar /ˈkapar/ (n)
caper
  (botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa

kapar ciernisty /kˈapar tɕɛrɲˈistɨ/ (n)
caper bush
  (botanika, botaniczny) Capparis spinosa L., gatunek rośliny z rodziny kaparowatych, którego pąki kwiatowe i marynowane owoce używane są jako przyprawa;
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku (1.1)

kapać /ˈkapaʨ̑/ (v)
drip, trickle
  o cieczy spadać kroplami

kapecytabina /kˌapɛtsˌɨtabʲˈina/ (n)
capecitabine
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy

kapelan /kapˈɛlan/ (n)
chaplain
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;
capelin, caplin
  (ichtiologia, ichtiologiczny) (zobacz) gromadnik

kapelusz /kaˈpɛluʃ/ (n)
cap
  (mikologia, mikologiczny) górna część owocnika grzybów kapeluszowych;
hat
  rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku;

kapelusznik /kˌapɛlˈuʃɲik/ (n)
hatter
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wytwórca kapeluszy

kaper /kˈapɛr/ (n)
corsair, privateer
  (historia, historyczny, historycznie) armator lub dowódca, również członek załogi uzbrojonego statku handlowego, walczący na własny koszt i ryzyko w służbie swego mocodawcy prowadzącego wojnę na morzu;

kaperować /kˌapɛrˈɔvatɕ/ (v)
go privateering, privateer, win over
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niszczyć statki nieprzyjacielskie
poach
  nieuczciwie pozyskiwać do własnej ekipy członka konkurencyjnej jednostki

kapeć /ˈkapɛʨ̑/ (n)
slipper
  obuwie używane tylko w domu

kapitalik /ˌkapʲiˈtalʲik/ (n)
small cap
  (termin typograficzny) litera o kształcie majuskuły (wielkiej litery), mająca wysokość minuskuły (małej litery);

kapitalista /ˌkapʲitaˈlʲista/ (n)
capitalist
  (ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem

kapitalistyczny /ˌkapʲitalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
capitalist
  związany z kapitalizmem i kapitalistami, właściwy kapitalizmowi

kapitalizm /ˌkapʲiˈtalʲism̥/ (n)
capitalism
  (ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

kapitan /kaˈpʲitãn/ (n)
captain, shipmaster
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu
captain, skipper
  (sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę
captain
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;
Capitanian
  (geologia, geologiczny) trzeci, najmłodszy wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 265,8 – 260,4 milionów lat temu;

kapitanat /kˌapitˈanat/ (n)
port authority
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) władze portu;

kapitanoza /ˌkapʲitãˈnɔza/ (n)
captainitis
  (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne wierzenie w nieomylność autorytetu, przejawiające się nieanalizowaniem słuszności podejmowanych przez niego decyzji lub niekorygowaniem zauważonych jego błędów na skutek wierzenia, że nie może się on mylić

kapitał /kaˈpʲitaw/ (n)
capital
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)

kapitałochłonność /ˌkapʲitawɔxˈwɔ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
necessity of large investment
  (ekonomia, ekonomiczny) relacja pomiędzy wartością kapitału i środków produkcji zużytych podczas produkcji do wartości wytworzonych w za ich pomocą dóbr

kapitałochłonny /ˌkapʲitawɔˈxwɔ̃nːɨ/ (adj)
capital-intensive, involve large investment
  wymagający relatywnie dużej ilości kapitału lub innych środków trwałych dla osiągnięcia określonego efektu gospodarczego

kapitel /kapˈitɛl/ (n)
capital
  (architektura, architektoniczny) ozdobne zwieńczenie kolumny lub pilastra;

kapitoliński /kˌapitɔlˈiɲski/ (adj)
Capitoline
  związany z Kapitolem, dotyczący Kapitolu, pochodzący z Kapitolu

kapitulacja /ˌkapʲituˈlaʦ̑ʲja/ (n)
surrender
  rezygnacja ze swoich zamiarów, przyznanie racji stronie przeciwnej
capitulation, surrender
  zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi
  warunki poddania się

kapitularz /kˌapitˈulaʃ/ (n)
capitulary
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kodeks prawny z czasów Karola Wielkiego i jego następców
chapter house
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne, służące zakonnikom za miejsce zebrań;

kapituła /kˌapitˈuwa/ (n)
chapter
  (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych;

kaplica /kaˈplʲiʦ̑a/ (n)
chapel, oratory
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

kapo /ˈkapɔ/ (n)
kapo
  (historia, historyczny, historycznie) więzień pełniący funkcję dozorcy w nazistowskich obozach koncentracyjnych;

kappa /ˈkapːa/ (n)
kappa
  nazwa dziesiątej litery alfabetu greckiego, κ;

kapral /ˈkapral/ (n)
corporal
  (wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim;

kapryśny /kaˈprɨɕnɨ/ (adj)
capricious
  miewający kaprysy, łatwo ulegający kaprysom; taki, który jest zmienny, niestały, działający pod wpływem kaprysu

kapsaicyna /kˌapsaitsˈɨna/ (n)
capsaicin
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;

kapsel /ˈkapsɛl/ (n)
crown cap
  metalowa przykrywka obciskana na końcu szklanej butelki;

kapsułka /kapˈsuwka/ (n)
cap
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;

kaptur /ˈkaptur/ (n)
hood, cowl, hoodie
  część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy

kapturka /kapˈturka/ (n)
blackcap
  (ornitologia, ornitologiczny) (Sylvia atricapilla) mały ptak z rodziny pokrzewkowatych;

kapturnica /kˌapturɲˈitsa/ (n)
sarracenia
  (botanika, botaniczny) Sarracenia L., rodzaj roślin owadożernych z rodziny kapturnicowatych;

kapturnik /kapˈturʲɲik/ (n)
hooded merganser
  (ornitologia, ornitologiczny) Lophodytes cucullatus, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy, występujący w Ameryce Północnej;

kapuański /kˌapuˈaɲski/ (adj)
Capuan
  związany z Kapuą, dotyczący Kapui

kapucyn /kaˈpuʦ̑ɨ̃n/ (n)
Capuchin
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu braci kapucynów;

kapucynka /kˌaputsˈɨŋka/ (n)
Capuchin
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica
capuchin, capuchin monkey
  (zoologia, zoologiczny) Cebus capucinus, małpa szerokonosa;

kapucyński /kˌaputsˈɨɲski/ (adj)
Capuchin
  związany z kapucynami lub kapucynkami, dotyczący kapucynów lub kapucynek

kapusta /kaˈpusta/ (n)
cabbage
  (botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;

kapusta chińska /kaˈpusta ˈxʲĩj̃ska/ (n)
chinese cabbage
  (botanika, botaniczny) Brassica rapa L. subsp. chinensis Hanelt, podgatunek kapusty właściwej;

kapusta kiszona /kapˈusta kiʃˈɔna/ (n)
sauerkraut
  (spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych

kapusta morska /kapˈusta mˈɔrska/ (n)
crambe, sea cole, sea colewort, sea kale, seakale
  (spożywczy) (potocznie, potoczny) modrak morski

kaput /ˈkaput/ (adj)
kaput
  (potocznie, potoczny) zepsuty

kapuś /ˈkapuɕ/ (n)
snitch, stool pigeon
  (potocznie, potoczny) donosiciel

kapuśniak /kaˈpuɕɲak/ (n)
cabbage soup
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z kapusty, zwykle z kapusty kiszonej

kapłanka /kapˈwãnka/ (n)
priestess
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która sprawuje posługę religijną

kapłański /kapˈwãj̃sʲci/ (adj)
sacerdotal
  związany z kapłaństwem lub kapłanem

kapłaństwo /kapwˈaɲstfɔ/ (n)
priesthood
  (kościelny) sakrament święceń w chrześcijaństwie;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność lub urząd kapłana

kapłon /kˈapwɔn/ (n)
capon
  (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany kogut kury domowej;

kara /ˈkara/ (n)
punishment
  dolegliwość wymierzona jako sankcja

kara cielesna /ˈkara ʨ̑ɛˈlɛsna/ (n)
corporal punishment
  kara mająca na celu zadanie bólu fizycznego osobie karanej;

kara śmierci /ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
death penalty, capital punishment
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;

karabin /kaˈrabʲĩn/ (n)
rifle, gun
  (wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

karabin maszynowy /kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
machine gun
  (wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm;

karabinek /ˌkaraˈbʲĩnɛk/ (n)
carbine
  indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

karabinek maszynowy /ˌkaraˈbʲĩnɛk ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
LSW, SAW, light support weapon, section automatic weapon, squad automatic weapon
  (wojskowość, wojskowy) ręczny karabin maszynowy zasilany amunicją pośrednią;

karaczan madagaskarski /karˈatʃan mˌadaɡaskˈarski/ (n)
Madagascar hissing cockroach, hisser, hissing cockroach
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Gromphadorhina portentosa, gatunek owada występującego w deszczowych lasach na Madagaskarze;

karaczan wschodni /karˈatʃan fsxˈɔdɲi/ (n)
oriental cockroach, waterbug
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, synantropijny gatunek owada z rodziny karaczanowatych;

karafka /kaˈrafka/ (n)
carafe
  rodzaj butelki z wąską szyjką;

karaibski /ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲci/ (adj)
Caribbean
  dotyczący Karaibów (obszaru) lub Morza Karaibskiego

karaka /kaˈraka/ (n)
carrack
  (marynarka) typ dawnego statku transportowego;

karakal stepowy /karˈakal stɛpˈɔvɨ/ (n)
caracal
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Caracal caracal Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Afryce południowo-zachodniej Azji;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

karakałpacki /kˌarakawpˈatski/ (n)
Karakalpak
  (językoznawstwo, językoznawczy) język karakałpacki;

karakuł /kaˈrakuw/ (n)
astrakhan fur
  (potocznie, potoczny) wyprawiona skóra jagnięcia karakuła (1.1)
karakul
  (zoologia, zoologiczny) owca pochodzenia azjatyckiego, której jagnię ma sierść zwiniętą w charakterystyczne loki;

karalny /kaˈralnɨ/ (adj)
punishable, chargeable, impeachable, penal
  taki, który podlega karze

karaluch /kaˈralux/ (n)
cockroach, roach, blackbeetle
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

karangioza /ˌkarãŋʲˈɟɔza/ (n)
karagiozis
  rodzaj ludowego greckiego i tureckiego teatru cieni

karaoke /ˌkaraˈɔkɛ/ (n)
karaoke
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach

karapaks /kaˈrapaks/ (n)
carapace
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twarda grzbietowa powłoka zewnętrzna ciała niektórych zwierząt;

karat /ˈkarat/ (n)
carat
  dawna miara zawartości złota w stopach (czyste złoto miało 24 karaty);
carat, karat
  jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł;

karate /kaˈratɛ/ (n)
karate
  (sport, sportowy) japońska sztuka walki;

karateka /ˌkaraˈtɛka/ (n)
karateka
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca karate

karawan /karˈavan/ (n)
hearse
  pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

karawana /ˌkaraˈvãna/ (n)
caravan
  wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni;

karawela /ˌkaraˈvɛla/ (n)
caravel
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku;

karać /ˈkaraʨ̑/ (v)
punish
  wymierzać karę

karaś /kˈaraɕ/ (n)
crucian
  (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Carassius carassius Linnaeus, gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych

karb /karp/ (n)
indentation
  małe nacięcie

karbon /ˈkarbɔ̃n/ (n)
Carboniferous
  (geologia, geologiczny) piąty okres geologiczny paleozoiku;

karbowaniec /kˌarbɔvˈaɲʲɛts/ (n)
karbovanets
  (historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta na Ukrainie w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996;

karboński /karˈbɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Carboniferous
  (geologia, geologiczny) dotyczący karbonu, występujący, powstały w karbonie

karbunkuł /karˈbũŋkuw/ (n)
carbuncle
  (medycyna, medyczny) czyrak mnogi, czyrak gromadny; grupa blisko położonych czyraków (zapaleń ropnych sąsiadujących torebek włosowych i przylegających gruczołów łojowych) zbierająca się w jeden ropień, wywołana przez zakażenie
  (przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) bliżej nieokreślony kamień szlachetny barwy czerwonej (np. rubin, granat)

karbunkułowy /ˌkarbũŋkuˈwɔvɨ/ (adj)
carbuncled, carbuncular
  (medycyna, medyczny) (przymiotnik) od karbunkuł

karcer /kˈartsɛr/ (n)
detention
  (przestarzałe, przestarzały) kara zostawania ucznia w szkole po lekcjach
seclusion, solitary confinement
  (więziennictwo, więzienny) kara przebywania w celi bez pryczy
hole, seclusion room
  (więziennictwo, więzienny) karna cela więzienna bez pryczy i często bez okna

karcianka /kartɕˈaŋka/ (n)
card game
  (potocznie, potoczny) gra karciana, najczęściej w odniesieniu do gry komputerowej

karczek /ˈkarʧ̑ɛk/ (n)
bib, yoke
  (krawiectwo) górna część bluzki, sukienki itp., do której doszyta jest pozostała część
chuck steak, neck, porkneck
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z karku zwierzęcego

karczma /ˈkarʧ̑ma/ (n)
inn, tavern
  gospoda na wsi;

karczmarka /kartʃmˈarka/ (n)
alewife
  kobieta prowadząca karczmę

karczmarz /kˈartʃmaʃ/ (n)
innkeeper
  (przestarzałe, przestarzały) mężczyzna prowadzący karczmę

karczoch /ˈkarʧ̑ɔx/ (n)
artichoke
  (botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

karczować /karˈʧ̑ɔvaʨ̑/ (v)
grub
  wykopywać karcze – pnie i korzenie – aby oczyścić grunt

kardamon /karˈdãmɔ̃n/ (n)
cardamom
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców rośliny (1.1)

kardigan /karˈdʲiɡãn/ (n)
cardigan
  rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza;

kardio- /ˈkardʲjɔ/
cardio-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z sercem

kardiochirurg /ˌkardʲjɔˈxʲirurk/ (n)
heart surgeon
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami kardiologicznymi

kardiolog /karˈdʲjɔlɔk/ (n)
cardiologist, heart specialist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego

kardiologia /ˌkardʲjɔˈlɔɟja/ (n)
cardiology
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

kardiologiczny /ˌkardʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
cardiological
  związany z kardiologią, dotyczący kardiologii

kardynalny /kˌardɨnˈalnɨ/ (adj)
cardinal
  główny, najważniejszy, zasadniczy

kardynał /karˈdɨ̃naw/ (n)
cardinal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;

kardynał szkarłatny /kardˈɨnaw ʃkarwˈatnɨ/ (n)
northern cardinal
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kardynałów;

karelski /karˈɛlski/ (adj)
Karelian
  związany z Karelią, dotyczący Karelii lub Karelów

kareta /kaˈrɛta/ (n)
carriage, coach
  czterokołowy powóz w kształcie pudła, na resorach, z opuszczanymi oknami w drzwiczkach;

karetka /kaˈrɛtka/ (n)
carriage
  (mechanika) przesuwająca się ruchem posuwisto-zwrotnym część maszyny do pisania i drukarki

kariatyda /ˌkarʲjaˈtɨda/ (n)
caryatid
  (architektura, architektoniczny) podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms;

kariera /karʲˈjɛra/ (n)
career
  osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym

karierowicz /ˌkarʲjɛˈrɔvʲiʧ̑/ (n)
social climber
  (książkowy) człowiek bez skrupułów dążący do osiągnięcia sukcesu, zrobienia kariery

karimata /kˌarimˈata/ (n)
sleeping pad, camping mat, foam pad
  (turystyka, turystyczny) rodzaj lekkiej maty turystycznej wykonanej z pianki, stosowanej jako izolacja między podłożem a śpiworem;
karimata
  (historia, historyczny, historycznie) typ rozwidlonego grotu średniowiecznych strzał japońskich, stosowanych np. do przecinania takielunku wrogich statków

kark /kark/ (n)
nape
  (anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu

karlica /karˈlʲiʦ̑a/ (n)
midgetess
  osoba płci żeńskiej o niedoborze wzrostu;

karma /ˈkarma/ (n)
karma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;
fodder, food
  pokarm dla zwierząt

karman /ˈkarmãn/ (n)
karma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (w buddyzmie, hinduizmie i innych religiach dharmicznych) przyczyna – rozumiana w sensie prawa przyczyny i skutku;

karmaniola /ˌkarmãˈɲɔla/ (n)
Carmagnole
  francuska marszowa pieśń rewolucyjna, grywana też w czasie egzekucji;

karmazyn /karˈmazɨ̃n/ (n)
crimson
  barwa intensywnie czerwona

karmazynowy /kˌarmazɨnˈɔvɨ/ (adj)
crimson
  intensywnie czerwony

karmel /ˈkarmɛl/ (n)
caramel
  (spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa

karmelita /kˌarmɛlˈita/ (n)
Carmelite
  zakonnik z zakonu karmelitańskiego

karmelitanka /kˌarmɛlitˈaŋka/ (n)
Carmelite
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica z zakonu karmelitańskiego

karmelitański /kˌarmɛlitˈaɲski/ (adj)
Carmelite
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Karmelem

karmelowy /ˌkarmɛˈlɔvɨ/ (adj)
caramel
  mający kolor żółtobrązowy, taki jak kolor karmelu

karmiciel wszy /karˈmʲiʨ̑ɛl ˈfʃɨ/ (n)
feeder of lice
  (historia, historyczny, historycznie) osoba hodująca na swoim ciele lub odzieży wszy w celach laboratoryjnych;

karmin /ˈkarmʲĩn/ (n)
carmine
  odcień intensywnej, głębokiej czerwieni

karminowy /ˌkarmʲĩˈnɔvɨ/ (adj)
carmine
  mający kolor czerwony, taki jak kolor karminu

karmić /ˈkarmʲiʨ̑/ (v)
feed
  dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś

karmić piersią /kˈarmitɕ pʲˈɛrɕɔ̃/ (v)
breast feed, suckle
  (fizjologia, fizjologiczny) żywić potomstwo mlekiem pochodzącym z własnego gruczołu piersiowego

karmnik /ˈkarmʲɲik/ (n)
pearlwort, sagina
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny goździkowatych;
feeding-trough, trough
  (zootechnika, zootechniczny) część chlewu z przeznaczeniem do tuczenia świń
bird feeder, bird table, birdfeeder, birdtable
  drewniana konstrukcja do karmienia ptaków
animal feeder, feeder, feeding box
  naczynie do karmienia zwierząt
feeding tray
  worek z paszą nakładany na głowę konia

karnawał /karˈnavaw/ (n)
carnival
  okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;

karnet /ˈkarnɛt/ (n)
carnet, season ticket
  (książkowy) bilet wstępu na cykl imprez rozrywkowych lub na kilka przejazdów środkami komunikacji publicznej, wyciągami narciarskimi itp.; karta lub bloczek z kuponami na poszczególne wejścia

karnik /ˈkarʲɲik/ (n)
Carnian
  (geologia, geologiczny) pierwszy, najstarszy wiek późnego triasu, trwający 228,7 – 216,5 milionów lat temu;

karnizm /kˈarɲizm/ (n)
carnism
  (socjologia, socjologiczny) system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt

karny /ˈkarnɨ/ (adj)
penal, punitive
  dotyczący kary, przewidujący zastosowanie kary, będący karą
discipline
  wdrożony do posłuszeństwa

karny /ˈkarnɨ/ (n)
penalty, penalty kick
  (sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

karo /ˈkarɔ/ (n)
diamonds
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru;

karo-kari /kˈarɔkˈari/ (n)
karo-kari
  (rzadki, rzadko używany) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo honorowe w Pakistanie

karoseria /ˌkarɔˈsɛrʲja/ (n)
body, car body
  wierzchnia część nadwozia pojazdu (najczęściej samochodu);

karotenoid /ˌkarɔtɛ̃ˈnɔ<sup>j</sup>it/ (n)
carotenoid
  (biochemia, biochemiczny) substancja z grupy organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze;

karp /karp/ (n)
carp
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

karpacki /karˈpaʦ̑ʲci/ (adj)
Carpathian, Carpatho-
  dotyczący Karpat, związany z Karpatami, pochodzący z Karpat

karta /ˈkarta/ (n)
tab
  (informatyka, informatyczny) element interfejsu graficznego programu umożliwiający przeglądanie kilku elementów podrzędnych w jednej formatce lub oknie
charter
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustawowa gwarancja praw
card, postcard
  (zobacz) karta pocztowa
card
  (zobacz) karta płatnicza, karta bankomatowa, karta kredytowa, karta debetowa
  (zobacz) karta telefoniczna
  (termin karciany) (sport, sportowy) (zobacz) karta do gry
sheet, card
  arkusz papieru; duża kartka

karta SIM /kˈarta ˌɛsˌiˈɛm/ (n)
SIM card
  (telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem;

karta do gry /ˈkarta dɔ‿ˈɡrɨ/ (n)
playing card
  (termin karciany) (sport, sportowy) papierowa lub plastikowa karta z symbolem z jednej strony, służąca do gier karcianych;

karta do głosowania /kˈarta dɔ ɡwˌɔsɔvˈaɲʲa/ (n)
ballot paper
  (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach

karta dźwiękowa /ˈkarta ʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
sound card, soundcard
  (informatyka, informatyczny) karta rozszerzeniowa umożliwiająca generowanie dźwięku przez komputer i głośniki do niej podłączone;

karta graficzna /ˈkarta ɡraˈfʲiʧ̑na/ (n)
video card
  (informatyka, informatyczny) urządzenie odpowiadające za wyświetlany obraz na monitorze komputera;

karta kredytowa /ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva/ (n)
credit card
  (bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;

karta pamięci /kˈarta pamjˈɛɲtɕi/ (n)
memory card
  (informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;

karta pokładowa /kˈarta pˌɔkwadˈɔva/ (n)
boarding pass
  (lotnictwo, lotniczy) rodzaj biletu upoważniającego do wejścia na pokład samolotu bądź statku

karta płatnicza /kˈarta pwatɲˈitʃa/ (n)
payment card
  (informatyka, informatyczny) elektroniczny instrument płatniczy;

kartacz /ˈkartaʧ̑/ (n)
canister shot, case shot, grape shot
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski wypełniony kulistymi lotkami (siekańcami) używany od XVI do poł. XX w.;

kartageński /kˌartaɡˈɛɲski/ (adj)
Cartagenan
  związany z Kartageną, pochodzący z Kartageny, dotyczący Kartageny (miasta w Hiszpanii)

kartagiński /ˌkartaˈɟĩj̃sʲci/ (adj)
Carthaginian
  związany z Kartaginą

kartel /ˈkartɛl/ (n)
cartel
  (ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;

kartezjański /kˌartɛzjˈaɲski/ (adj)
Cartesian
  związany z osobą lub dorobkiem naukowym i filozoficznym Kartezjusza
  (matematyka, matematyczny) związany z prostokątnym (ortogonalnym) układem współrzędnych

kartka /ˈkartka/ (n)
sheet, card
  luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony

kartkować /kartˈkɔvaʨ̑/ (v)
leaf through
  oglądać pobieżnie książkę, gazetę itp., przewracając kartka po kartce

kartofel /karˈtɔfɛl/ (n)
potato
  (zobacz) ziemniak

kartografia /ˌkartɔˈɡrafʲja/ (n)
cartography, mapmaking
  nauka o tworzeniu map;

kartograficzny /ˌkartɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
cartographic, cartographical
  dotyczący kartografii

karton /ˈkartɔ̃n/ (n)
cardboard
  gruby, sztywny papier

kartonowy /ˌkartɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
cardboard
  wykonany z kartonu

kartridż /kˈartritʃ/ (n)
cartridge
  (informatyka, informatyczny) nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy, stosowany np. w konsolach gier;
  (informatyka, informatyczny) wymienny pojemnik na tusz do drukarki atramentowej

karty /kˈartɨ/ (n)
cards
  gra wykorzystująca odpowiednie kartoniki – karty

karuna /karˈuna/ (n)
karuna, karuṇā
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jedna koncepcji miłości w buddyzmie i dźinizmie, która opiera się o empatię i okazywanie dobroci cierpiącym;

karuzela /ˌkaruˈzɛla/ (n)
carousel, merry-go-round, roundabout
  urządzenie do zabawy, które się kręci;

karygodnie /kˌarɨɡˈɔdɲʲɛ/ (adv)
guiltily
  w sposób karygodny, nagannie

karyjski /karˈɨjski/ (adj)
Carian
  związany z Karią, dotyczący Karii

karykatura /ˌkarɨkaˈtura/ (n)
caricature
  humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;

karykaturalny /ˌkarɨkatuˈralnɨ/ (adj)
caricatural, grotesque
  mający cechy karykatury, przejaskrawiony, wyolbrzymiony

karykaturzysta /kˌarɨkˌatuʒˈɨsta/ (n)
caricaturist, cartoonist
  (sztuka) rysownik karykatur, autor karykatur

karzeł /ˈkaʒɛw/ (n)
dwarf
  (medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu;
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu
  (astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego;

karłosuseł pustynny /kˌarwɔsˈusɛw pustˈɨnnɨ/ (n)
Mohave ground squirrel
  (zoologia, zoologiczny) Xerospermophilus mohavensis Merriam, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, endemiczny z południowej części Kalifornii;

karłowatość /kˌarwɔvˈatɔɕtɕ/ (n)
dwarfism
  bycie karłowatym, bycie karłem

kasa /ˈkasa/ (n)
cash register
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do naliczenia należności
checkout, cash desk
  stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności

kasacja /kaˈsaʦ̑ʲja/ (n)
cassation
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie od orzeczenia sądu niższej instancji skierowane do sądu wyższej instancji;

kaseta /kasˈɛta/ (n)
cassette
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie

kaseta magnetofonowa /kasˈɛta mˌaɡnɛtˌɔfɔnˈɔva/ (n)
MC, compact cassette, music cassette, tape
  taśma magnetyczna w kompaktowej wersji ze szpulami w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetofonów kasetowych;

kaseton /kaˈsɛtɔ̃n/ (n)
coffer
  (architektura, architektoniczny) modułowe zagłębienie w konstrukcji stropu zazwyczaj zdobione;

kasiarz /ˈkaɕaʃ/ (n)
safecracker, yegg, yeggman
  (potocznie, potoczny) złodziej okradający kasy pancerne

kasjer /ˈkasʲjɛr/ (n)
cashier
  pracownik instytucji finansowej lub firmy handlowej przyjmujący lub wypłacający pieniądze

kask /kask/ (n)
helmet
  rodzaj ochronnego nakrycia głowy;

kaskada /kaˈskada/ (n)
cascade
  (geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;

kaskader /kaskˈadɛr/ (n)
stuntman
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

kasować /kaˈsɔvaʨ̑/ (v)
cancel, delete, erase, dele
  likwidować coś, znosić lub unieważniać
delete
  usuwać zapis na nośniku elektronicznym

kasownik /kaˈsɔvʲɲik/ (n)
natural sign
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak umieszczany przed nutą, anulujący działanie innych znaków chromatycznych – krzyżyka i bemola;
punch, ticket puncher
  urządzenie do kasowania biletów, zwykle w komunikacji miejskiej

kasowy /kasˈɔvɨ/ (adj)
cash
  (bankowość, bankowy) dotyczący operacji pieniężnych dokonywanych w kasie
  odnoszący się do kasy
hit
  (potocznie, potoczny) dający bardzo duże zyski

kaspijski /kaspˈijski/ (adj)
Caspian
  dotyczący rejonu Morza Kaspijskiego

kasta /ˈkasta/ (n)
caste
  (społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię;

kastet /kˈastɛt/ (n)
brass knuckles, knuckle-duster, knucks
  broń do walki wręcz w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

kastoreum /ˌkastɔˈrɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
castoreum
  wysuszony strój bobrowy;

kastrat /ˈkastrat/ (n)
castrate
  mężczyzna, który został poddany kastracji

kastrować /kaˈstrɔvaʨ̑/ (v)
castrate
  usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

kastylijski /kˌastɨlˈijski/ (adj)
Castilian
  związany z Kastylią, dotyczący Kastylii

kasyno /kaˈsɨ̃nɔ/ (n)
mess, mess hall
  (wojskowość, wojskowy) lokal gastronomiczny w koszarach wojskowych lub na terenie garnizonu przeznaczony dla wojskowych i ich rodzin;
casino
  ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

kasza /ˈkaʃa/ (n)
groats
  (spożywczy) spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania;

kasza gryczana /ˈkaʃa ɡrɨˈʧ̑ãna/ (n)
buckwheat
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kasza z gryki

kasza jaglana /ˈkaʃa jaɡˈlãna/ (n)
millet
  (spożywczy) obłuszczone ziarniaki prosa zwyczajnego, kasza z łuskanego ziarna prosa

kasza jęczmienna /kˈaʃa jɛntʃmʲˈɛnna/ (n)
barley groat
  (spożywczy) rodzaj kaszy wyrabianej z ziarna jęczmienia zwyczajnego;

kasza manna /kˈaʃa mˈanna/ (n)
farina
  (spożywczy) drobna kasza pszenna otrzymywana z grubszych frakcji podczas mielenia bielma ziaren na mąkę;

kaszalot /kaˈʃalɔt/ (n)
sperm whale
  (zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus, waleń z rodziny kaszalowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

kaszanka /kaˈʃãnka/ (n)
black pudding
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;

kaszel /ˈkaʃɛl/ (n)
cough
  nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

kaszkiet /ˈkaʃʲcɛt/ (n)
cap
  (potocznie, potoczny) sztywna czapka męska z daszkiem

kaszleć /ˈkaʃlɛʨ̑/ (v)
cough, hack
  gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc

kaszmir /kˈaʃmir/ (n)
cashmere, cashmere wool
  (włókiennictwo) miękka tkanina z wełny kóz kaszmirskich;

kaszmirowy /kˌaʃmirˈɔvɨ/ (adj)
cashmere
  (włókiennictwo) wykonany z kaszmiru

kaszta /ˈkaʃta/ (n)
case, letter case
  (drukarstwo, drukarski) szuflada zecerska z przegródkami (króbkami), zawierającymi czcionki i justunek;

kasztan /ˈkaʃtãn/ (n)
chestnut, castor
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc (orzech) kasztana (1.1)

kasztanowaty /ˌkaʃtãnɔˈvatɨ/ (adj)
maroon
  (potocznie, potoczny) lekko kasztanowy

kasztanowiec /ˌkaʃtãˈnɔvʲjɛʦ̑/ (n)
horse chestnut
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny kasztanowcowatych;

kasztanowy /ˌkaʃtãˈnɔvɨ/ (adj)
maroon, auburn
  mający kolor rudawobrązowy, taki jak kolor owocu kasztanowca

kasztelan /kaʃtˈɛlan/ (n)
castellan
  urzędnik zarządzający zamkiem lub kasztelanią
  w średniowiecznej Polsce urzędnik ziemski zasiadający w radzie królewskiej, następnie w senacie;

kaszubski /kaˈʃupsʲci/ (adj)
Cassubian, Kashubian
  odnoszący się do Kaszub lub Kaszubów

kaszubski /kaˈʃupsʲci/ (n)
Kashubian
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka;

kat /kat/ (n)
executioner, headsman
  osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć;

katabasis /kˌatabˈaɕis/ (n)
catabasis, katabasis
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) topos literacki zejścia bohatera do świata umarłych;

katafalk /kaˈtafalk/ (n)
bier, catafalque
  podwyższenie, na którym stawia się trumnę podczas nabożeństwa żałobnego;

kataforeza /kˌatafɔrˈɛza/ (n)
cataphoresis
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu dodatnio naładowanych cząstek w kierunku katody

katafrakta /kˌatafrˈakta/ (n)
cataphract
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny jeździec, zwykle dosiadający opancerzonego wierzchowca, walczący w szeregach armii starożytnych i średniowiecznych państw od wybrzeży Morza Śródziemnego po Persję;

kataklizm /katˈaklizm/ (n)
cataclysm
  gwałtowne zmiany w przyrodzie wywołujące znaczne zniszczenia, spustoszenie

katakumby /ˌkataˈkũmbɨ/ (n)
catacomb
  cmentarz podziemny w postaci systemu korytarzy;

katalityczny /ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
catalytic
  (chemia, chemiczny) związany z katalizą, dotyczący katalizy, polegający na katalizie

kataliza /kˌatalˈiza/ (n)
catalysis
  (chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemiczna zachodzące pod wpływem katalizatora;

katalizator /ˌkatalʲiˈzatɔr/ (n)
catalyst
  (chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej;

katalizator samochodowy /ˌkatalʲiˈzatɔr ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ/ (n)
catalytic converter
  (motoryzacja) (zobacz) reaktor katalityczny

katalizować /kˌatalizˈɔvatɕ/ (v)
catalyse, catalyze
  (chemia, chemiczny) wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie
  (przenośnie, przenośnia) wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać

katalog /kaˈtalɔk/ (n)
catalog
  folder lub księga zawierająca spis towarów wraz z ich cenami
directory
  spis zawartości biblioteki
  (informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików;

katalogować /ˌkatalɔˈɡɔvaʨ̑/ (v)
catalogue
  tworzyć katalog

katalogowy /ˌkatalɔˈɡɔvɨ/ (adj)
catalogue
  związany z jakimś katalogiem

kataloński /ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Catalan
  związany z Katalonią

kataloński /ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci/ (n)
Catalan
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Katalonii;

katamaran /ˌkatãˈmarãn/ (n)
catamaran
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle

katana /kaˈtãna/ (n)
katana
  rodzaj miecza japońskiego;

katapulta /ˌkataˈpulta/ (n)
catapult
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;

katar /ˈkatar/ (n)
cattarh, inflammation
  (medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa;
runny nose
  (potocznie, potoczny) przeziębienie, któremu towarzyszy katar (1.2)
katar
  rodzaj broni białej, pochodzącej z Indii;
Cathar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek ruchu religijnego zwanego kataryzmem;

katarakta /ˌkataˈrakta/ (n)
cataract
  (geologia, geologiczny) próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód;

kataralny /ˌkataˈralnɨ/ (adj)
catarrhal
  (przymiotnik) od katar

kataryniarz /ˌkataˈrɨ̃ɲaʃ/ (n)
organ-grinder
  uliczny grajek grający na katarynce

katarynka /kˌatarˈɨŋka/ (n)
barrel organ, roller organ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;

kataster /katˈastɛr/ (n)
cadastre
  (geodezja, geodezyjny) wykonywany dla celów podatkowych spis obiektów i oszacowanie przychodów

katastrofa /ˌkataˈstrɔfa/ (n)
catastrophe
  tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi

katastrofa ekologiczna /ˌkataˈstrɔfa ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑na/ (n)
ecological crisis
  zmiana środowiska przyrodniczego danego gatunku lub populacji w sposób uniemożliwiający jej przetrwanie

katastrofalny /ˌkatastrɔˈfalnɨ/ (adj)
catastrophic, disastrous
  mający cechy katastrofy, tragiczny

katastroficzny /ˌkatastrɔˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
catastrophic, ominous
  (książkowy) nacechowany pesymistyczną postawą życiową, zapowiadający, obrazujący nieuchronną katastrofę

katastrofista /kˌatastrɔfˈista/ (n)
catastrophist
  mężczyzna cechujący się katastrofizmem, zwolennik katastrofizmu (zwłaszcza pisarz lub filozof)

katecheza /kˌatɛxˈɛza/ (n)
catechesis
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nauczanie zasad wiary chrześcijańskiej;

katechizacja /kˌatɛçizˈatsja/ (n)
catechesis
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zaplanowany proces nauczania katechezy

katechizacyjny /kˌatɛçˌizatsˈɨjnɨ/ (adj)
catechetical
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z katechizacją, dotyczący katechizacji

katechizm /katˈɛçizm/ (n)
catechism
  (kościelny) podręcznik do katechezy
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej;

katechizowanie /kˌatɛçˌizɔvˈaɲʲɛ/ (n)
catechesis
  (rzeczownik odczasownikowy) od: katechizować

katechizować /kˌatɛçizˈɔvatɕ/ (v)
catechize
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nauczać katechizmu, prowadzić katechezę

katechumen /ˌkatɛˈxũmɛ̃n/ (n)
catechumen
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba przygotowująca się do przyjęcia chrztu

katechumenat /kˌatɛxumˈɛnat/ (n)
catechumenate
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: okres przygotowania do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym;

katedra /kaˈtɛdra/ (n)
cathedral
  (kościelny) główny kościół diecezji;
chair
  szeroki stół wykładowcy, podium pod tym stołem

katedralny /kˌatɛdrˈalnɨ/ (adj)
cathedral
  odnoszący się do katedry, związany z katedrą

kategoria /ˌkatɛˈɡɔrʲja/ (n)
category, class
  każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji

kategoryczny /ˌkatɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
categorical, flat
  zdecydowany i niedopuszczający sprzeciwu

katharewusa /kˌasarɛvˈusa/ (n)
Katharevousa
  (językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;

kation /ˈkatʲjɔ̃n/ (n)
cation
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon;

katoda /kaˈtɔda/ (n)
cathode
  (elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale;

katolicki /ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci/ (adj)
Catholic
  związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

katolicyzm /ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
Catholicism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

katolik /kaˈtɔlʲik/ (n)
Catholic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego

kaucja /ˈkawʦ̑ʲja/ (n)
bail, deposit
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania

kaukaski /kawˈkasʲci/ (adj)
Caucasian
  wywodzący się z Kaukazu

kaval /ˈkaval/ (n)
kaval
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument drewniany, otwarty na obydwóch końcach

kawa /ˈkava/ (n)
coffee
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) ziarna rośliny (1.1), z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój (1.3)
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych Coffea

kawa na ławę /kˈava na wˈavɛ/ (adv)
bluntly, straight
  wprost, dosłownie, bezpośrednio

kawa po turecku /ˈkava ˌpɔ‿tuˈrɛʦ̑ku/ (n)
Turkish coffee
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno zmielona kawa przygotowywana w tradycyjny arabski sposób w małym tygielku (dżezwie), często z przyprawami (anyżem gwiazdkowym, cynamonem, imbirem, kardamonem lub wanilią)

kawalarstwo /kˌavalˈarstfɔ/ (n)
jesting
  (pejoratywnie, pejoratywny) robienie kawałów, opowiadanie kawałów, zamiłowanie do żartowania

kawaler /kaˈvalɛr/ (n)
knight
  (przestarzałe, przestarzały) rycerz
bachelor
  mężczyzna, który nigdy nie był żonaty
knight, bachelor
  mężczyzna, który otrzymał dany order

kawaleria /ˌkavaˈlɛrʲja/ (n)
cavalry
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno;

kawalerka /kˌavalˈɛrka/ (n)
bachelorette, bedsit, bedsitter, efficiency
  (budownictwo) mieszkanie jednopokojowe

kawalerzysta /kˌavalɛʒˈɨsta/ (n)
cavalryman
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz na służbie w oddziale kawalerii

kawalkada /ˌkavalˈkada/ (n)
cavalcade, motorcade
  grupa jeźdźców albo pojazdów, które zmierzają do jednego celu

kawalkator /kˌavalkˈatɔr/ (n)
horse breaker, riding master
  (dawniej, dawny) ujeżdżacz koni wierzchowych, często również trener i nauczyciel jazdy konnej;

kawał /ˈkavaw/ (n)
joke
  (potocznie, potoczny) dowcip, śmieszna historyjka
prank
  psikus

kawał z brodą /ˈkavaw ˈz‿brɔdɔ̃w̃/ (n)
old chestnut
  stary, powszechnie znany kawał, który przestał śmieszyć

kawałek /kaˈvawɛk/ (n)
piece
  fragment pewnej całości
  mała lub niedokładnie określona część odległości lub przestrzeni

kawiarka /kaˈvʲjarka/ (n)
macchinetta, moka pot
  ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy
barista
  kobieta zajmująca się specjalnie parzeniem i serwowaniem kawy (dawniej służąca tego rodzaju)

kawiarnia /kaˈvʲjarʲɲa/ (n)
café, coffeehouse, coffee house
  lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

kawior /ˈkavʲjɔr/ (n)
caviar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;

kawitacja /kˌavitˈatsja/ (n)
cavitation
  (fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;

kawka /ˈkafka/ (n)
jackdaw, daw
  (ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych;

kazamata /kˌazamˈata/ (n)
casemate
  (wojskowość, wojskowy) w fortyfikacji: budowla o murowanym sklepieniu, chroniącym przed ogniem artyleryjskim, używana jako stanowisko dział lub magazyn

kazanie /kaˈzãɲɛ/ (n)
sermon
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca

kazarka /kaˈzarka/ (n)
ruddy shelduck
  (ornitologia, ornitologiczny) Tadorna ferruginea, gatunek kaczki;

kazać /ˈkazaʨ̑/ (v)
preach
  (przestarzałe, przestarzały) głosić kazanie
tell
  wydać polecenie
order
  wydać rozkaz zrobienia czegoś

kazeina /ˌkazɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
casein
  (biochemia, biochemiczny) białko z mleka ssaków;

kazirodztwo /kˌazirˈɔtstfɔ/ (n)
incest
  stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

kaznodzieja /kˌaznɔdʑˈɛja/ (n)
preacher, evangelist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania;

kaznodzieja nienawiści /kˌaznɔdʑˈɛja ɲʲˌɛnavˈiɕtɕi/ (n)
hate preacher
  osoba siejąca publicznie ideologiczną nienawiść, często podbudowaną religijnie

kaznodziejstwo /kˌaznɔdʑˈɛjstfɔ/ (n)
preaching
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) całość twórczości kaznodziejskiej
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wygłaszanie kazań, bycie kaznodzieją

kazuar /kaˈzu<sup>w</sup>ar/ (n)
cassowary
  (ornitologia, ornitologiczny) Casuarius, duży, australijski, tasmański i nowogwinejski nielot;

kazus /ˈkazus/ (n)
case
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydarzenie powodujące skutki prawne

kał /kaw/ (n)
excrement, stool, feces, faeces
  (fizjologia, fizjologiczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

kałamarz /kaˈwãmaʃ/ (n)
inkwell, inkpot, inkstand
  pojemnik do przechowywania atramentu lub tuszu;

kałasznikow /kˌawaʃɲˈikɔf/ (n)
Kalashnikov
  (wojskowość, wojskowy) karabinek automatyczny radzieckiej konstrukcji;

kałdun /kˈawdun/ (n)
paunch
  (potocznie, potoczny) duży brzuch

kałuża /kaˈwuʒa/ (n)
puddle
  płytki dołek wypełniony wodą, błotem

kańczug /ˈkãj̃n͇ʧ̑uk/ (n)
cat, cat o' nine tails
  rodzaj bicza z plecionego rzemienia osadzonego na krótkiej rękojeści;

każdorazowy /kˌaʒdɔrazˈɔvɨ/ (adj)
each, every
  każdy poszczególny
each time
  występujący za każdym razem

każdy /ˈkaʒdɨ/ (pronoun)
each, every, all
  odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

kciuk /cʨ̑uk/ (n)
thumb
  (anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;

kebab /ˈkɛbap/ (n)
kebab
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;

keczup /ˈkɛʧ̑up/ (n)
ketchup
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;

kefaloforia /kˌɛfalɔfˈɔrja/ (n)
cephalophore
  (sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hagiografii postać męczennika trzymającego w rękach własną ściętą głowę;

kefija /kɛˈfʲija/ (n)
keffiyeh
  tradycyjne arabska chusta noszona jako nakrycie głowy;

kefir /ˈkɛfʲir/ (n)
kefir
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój otrzymywany ze sfermentowanego mleka pasteryzowanego;

keja /kˈɛja/ (n)
quay, wharf
  (marynarka) nadbrzeże cumownicze

keks /kɛks/ (n)
fruit cake, kek
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto biszkoptowe z bakaliami;

kelner /ˈkɛlnɛr/ (n)
waiter, server
  osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy

kelnerka /kɛlˈnɛrka/ (n)
waitress
  osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy

kelowej /kɛˈlɔvɛj/ (n)
Callovian
  (geologia, geologiczny) piętro (wiek) jury środkowej;

kelwin /ˈkɛlvʲĩn/ (n)
kelvin
  (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka temperatury w układzie SI, oznaczana K;

keming /kˈɛmiŋk/ (n)
keming
  (termin typograficzny) nieprawidłowy kerning

kemping /ˈkɛ̃mpʲĩŋk/ (n)
campsite
  ogrodzony i strzeżony teren przeznaczony dla namiotów, samochodów kempingowych i przyczep kempingowych;

kendo /ˈkɛ̃ndɔ/ (n)
kendo
  pochodząca z Japonii sztuka walki na bambusowe kije;

kenijski /kɛ̃ˈɲijsʲci/ (adj)
Kenyan
  odnoszący się do państwa Kenia

kenoza /kɛnˈɔza/ (n)
kenosis
  (teologia, teologiczny) wcielenie jako dobrowolne, zbawcze samouniżenie się Chrystusa, poprzez wyrzeczenie się atrybutów Bożych;
  (teologia, teologiczny) zstąpienie Ducha Świętego i jego przebywanie w Kościele

kenozoiczny /ˌkɛ̃nɔzɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ/ (adj)
caenozoic, cainozoic, cenozoic, kainozoic
  (geologia, geologiczny) dotyczący kenozoiku, występujący, powstały w kenozoiku

kenozoik /ˌkɛ̃nɔˈzɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
Cenozoic
  (geologia, geologiczny) najmłodsza era w dziejach Ziemi;

kerato- /kɛrˈatɔ/
kerato-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rogiem, rogówką, zrogowaceniem

keratolityczny /kˌɛratˌɔlitˈɨtʃnɨ/ (adj)
keratolytic
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rozpuszczający zrogowaciałą warstwę naskórka

keratynocyt /ˌkɛratɨ̃ˈnɔʦ̑ɨt/ (n)
keratinocyte
  komórka naskórka pochodzenia ektodermalnego biorąca udział w procesie keratynizacji;

kermes /kˈɛrmɛs/ (n)
grain, kermes
  naturalny barwnik otrzymywany z czerwców

kermesyt /kɛrmˈɛsɨt/ (n)
kermesite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczków, tlenosiarczek antymonu;

ket /kɛt/ (n)
cat boat, catboat
  żaglowiec mający jeden maszt, oraz jeden żagiel skośny;

keyboard /ˈcibɔrt/ (n)
electronic keyboard
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektryczny lub elektroniczny instrument klawiszowy;

khir /kçˈir/ (n)
kheer
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjskie słodkie danie przygotowane na bazie ryżu, mleka (często także kokosowego); rodzaj puddingu

khmerski /ˈkmɛrsʲci/ (adj)
Khmer
  związany z Khmerami z Kambodży

khmerski /ˈkmɛrsʲci/ (n)
Khmer
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach

kibel /ˈcibɛl/ (n)
can, loo
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) toaleta albo sam klozet, często zaniedbany

kibic /ˈcibʲiʦ̑/ (n)
supporter, fan
  osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;

kibicować /ˌcibʲiˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
root for
  sympatyzować z kimś, popierać lub wspierać w wysiłku zwykle uczestników rozgrywek sportowych

kibuc /ˈcibuʦ̑/ (n)
kibbutz
  izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;

kicać /ˈciʦ̑aʨ̑/ (v)
hop
  o zającu, króliku: skakać z ugiętych nóg drobnymi skokami

kichać /ˈcixaʨ̑/ (v)
sneeze
  gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz

kichnięcie /kixɲʲˈɛɲtɕɛ/ (n)
sneeze
  gwałtowne wyrzucenie powietrza przez nos z towarzyszącym charakterystycznym odgłosem

kici, kici /kˈitɕi kˈitɕi/ (interjection)
kitty, kitty; puss, puss
  …służąca do nawoływania kota

kicz /ciʧ̑/ (n)
kitsch
  mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu

kiedy /ˈcɛdɨ/ (pronoun)
when, while
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia
when
  …służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia

kiedy indziej /ˈcɛdɨ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j/ (adv)
another time, at some other time, elsewhen
  w jakimś innym czasie, przy innej okazji

kiedykolwiek /ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk/ (adv)
anytime, whenever
  w dowolnym, nieokreślonym czasie

kiedyś /ˈcɛdɨɕ/ (indefinitePronoun)
sometime, once, someday time, somewhen
  w pewnym czasie, w jakiejś chwili (w nieokreślonej przeszłości lub przyszłości)

kielich /ˈcɛlʲix/ (n)
chalice, goblet, cup
  naczynie do picia z czarką na smukłej nóżce;

kieliszek /cɛˈlʲiʃɛk/ (n)
glass
  zawartość kieliszka (1.1)
cocktail glass, wine glass
  zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;

kielnia /ˈcɛlʲɲa/ (n)
trowel
  narzędzie murarskie składające się z płaskiej stalowej płytki i trzonka;

kiep /cɛp/ (n)
butt, fag-end
  (potocznie, potoczny) niedopałek papierosa

kiepski /ˈcɛpsʲci/ (adj)
lame
  (potocznie, potoczny) marny, nędzny, zły

kiepsko /kʲˈɛpskɔ/ (adv)
miserable
  (potocznie, potoczny) z poczuciem braku sił i zdrowia

kier /cɛr/ (n)
heart
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru

kierat /ˈcɛrat/ (n)
horse-mill
  (rolnictwo, rolniczy) (technologia, technika, techniczny) urządzenie, którego napęd stanowi praca zwierząt pociągowych chodzących w koło;

kierdel /ˈcɛrdɛl/ (n)
flock
  (etnografia, etnograficzny) na Podhalu i w Karpatach: stado owiec na wypasie w górach, pod nadzorem bacy

kierować /cɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
drive
  sterować pojazdem lub grupą pojazdów
guide
  udzielać wskazówek, zawierać wskazówki
lead
  wydawać komuś polecenia

kierowca /cɛˈrɔfʦ̑a/ (n)
driver
  osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta)

kierownica /ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
steering wheel, handlebar
  (motoryzacja) element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu;

kierownictwo /ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
leadership
  zespół osób stojących na czele jakiejś instytucji, organizacji itp.

kierowniczy /kʲˌɛrɔvɲˈitʃɨ/ (adj)
executive, executorial, managerial
  (administracja) dotyczący kierownika
steering
  (technologia, technika, techniczny) dotyczący kierownicy i kierowania

kierownik /cɛˈrɔvʲɲik/ (n)
chief
  człowiek wydający innym polecenia w danym dziale lub jednostce firmy albo organizacji

kierownik duchowy /kʲɛrˈɔvɲiɡ duxˈɔvɨ/ (n)
spiritual director
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba doświadczona w życiu duchowym, stymulująca i ukierunkowująca czyjś rozwój

kierunek /cɛˈrũnɛk/ (n)
direction, way
  droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel

kierunkowskaz /ˌcɛrũŋˈkɔfskas/ (n)
trafficator
  (motoryzacja) urządzenie służące do sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku poruszania się
sign-post
  (zobacz) drogowskaz; znak wskazujący drogę

kieszeń /ˈcɛʃɛ̃ɲ/ (n)
pocket
  (krawiectwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie;

kieszonkowe /ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ/ (n)
pocket money, allowance
  zazwyczaj stała suma pieniędzy otrzymywana przez dziecko od rodziców na własne wydatki

kieszonkowiec /ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
pickpocket
  osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi

kieł /cɛw/ (n)
canine tooth, cuspid, fang, tusk
  (zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi;
seedling
  gruby, wyrośnięty kiełek rośliny

kiełb /cɛwp/ (n)
gudgeon
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drobna europejska ryba słodkowodna;

kiełbasa /cɛwˈbasa/ (n)
sausage, kielbasa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;

kiełek /kʲˈɛwɛk/ (n)
sprout, chit, shoot
  (botanika, botaniczny) cześć zarodka zawierająca część korzeniową i pąk

kij /cij/ (n)
stick
  długi patyk;

kij bejsbolowy /kˈij bˌɛjzbɔlˈɔvɨ/ (n)
baseball bat
  (sport, sportowy) pałka używana do odbijania piłki podczas gry w baseball

kij deszczowy /ˈcij dɛʃˈʧ̑ɔvɨ/ (n)
rainstick
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny wykonany z pustego kawałka egzotycznego drewna wypełnionego małymi kamykami lub ziarenkami owoców, które przesypują się z góry na dół wewnątrz kija imitując dźwięk kropel spadającego deszczu

kij hokejowy /kˈij xˌɔkɛjˈɔvɨ/ (n)
hockey stick
  (sport, sportowy) przyrząd do popychania krążka podczas gry w hokej

kijanka /ciˈjãnka/ (n)
tadpole, polliwog, pollywog, porwigle, powlig, purwiggy
  (zoologia, zoologiczny) prowadząca wodny tryb życia larwa płazów;
paddle, washing paddle
  narzędzie w postaci kija, deszczułki lub drewnianej łopatki używane dawniej do prania w rzece lub jeziorze, a także do obijania lnu;

kijowski /ciˈjɔfsʲci/ (adj)
Kievan, Kyivan
  związany z Kijowem, dotyczący Kijowa

kiksja /kˈiksja/ (n)
cancerwort, fluellen
  (botanika, botaniczny) Kickxia, rodzaj roślin należący do rodziny babkowatych;

kiksja zgiętoostrogowa /kˈiksja zɡʲˌɛntɔˌɔstrɔɡˈɔva/ (n)
round-leaved fluellen, roundleaf cancerwort
  (botanika, botaniczny) Kickxia spuria, gatunek rośliny inwazyjnej;

kikut /ˈcikut/ (n)
stub, stump
  resztka kończyny lub palca po amputacji

kilka /ˈcilka/ (indefinitePronoun)
a few, several
  oznaczenie w sposób przybliżony ilości od trzech do dziewięciu

kilkakrotnie /kˌilkakrˈɔtɲʲɛ/ (adv)
couple of time, few time, several time
  szereg razy

kilkanaście /ˌcilkãˈnaɕʨ̑ɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
a dozen or so
  oznaczenie w sposób przybliżony liczby od jedenastu do dziewiętnastu

kilkugodzinny /kˌilkuɡɔdʑˈinnɨ/ (adj)
hourslong
  taki, który trwa kilka godzin

kilo /ˈcilɔ/ (n)
kilo
  (potocznie, potoczny) kilogram

kilo- /ˈcilɔ/
kilo-
  (fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;

kilobajt /ciˈlɔbajt/ (n)
kilobyte
  (jednostka miary) (informatyka, informatyczny) jednostka informacji lub pojemności pamięci komputera równa 1 024 bajtom

kilobit /ciˈlɔbʲit/ (n)
kilobit
  (informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji równa 210 bitów;

kilof /ˈcilɔf/ (n)
pickaxe, pick
  (technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.;

kilogram /ciˈlɔɡrãm/ (n)
kilogram, kilogramme
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg;

kiloherc /kilˈɔxɛrts/ (n)
kilohertz, kilocycle
  (metrologia, metrologiczny) jednostka częstotliwości równa tysiącowi herców

kilometr /ciˈlɔ̃mɛtr̥/ (n)
kilometer, kilometre
  jednostka długości równa tysiącowi metrów;

kilowatogodzina /ˌcilɔvatɔɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
kilowatt-hour
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 kilowata w ciągu jednej godziny;

kilowolt /ciˈlɔvɔlt/ (n)
kilovolt
  (fizyka, fizyczny) 1000 woltów

kilt /cilt/ (n)
kilt
  (etnografia, etnograficzny) krótka spódniczka w kratkę, tradycyjny strój górali szkockich;

kilwater /cilˈvatɛr/ (n)
wake
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek

kimation /cĩˈmatʲjɔ̃n/ (n)
cymatium
  (sztuka) (architektura, architektoniczny) ornament ciągły ze stylizowanych liści, rzeźbiony lub malowany, występujący w dekoracji architektury, w reliefach, malarstwie i w rzemiośle artystycznym;

kimchi /kˈimçi/ (n)
kimchi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie albo półprodukt przygotowany z fermentowanych lub kiszonych warzyw według tradycyjnej receptury koreańskiej;

kimeryjski /ˌcĩmɛˈrɨjsʲci/ (adj)
Cimmerian
  związany z Kimeryjczykami, odnoszący się do Kimeryjczyków

kimeryjskie ciemności /ˌcĩmɛˈrɨjsʲcɛ ʨ̑ɛ̃mˈnɔɕʨ̑i/ (idiom)
Cimmerian darkness
  nieprzeniknione ciemności, totalny mrok

kimono /cĩˈmɔ̃nɔ/ (n)
kimono
  tradycyjny strój japoński;

kina /kˈina/ (n)
kina
  (jednostka monetarna) waluta Papui-Nowej Gwinei;

kindżał /kˈindʒaw/ (n)
khanjar
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym

kinematograf /kˌinɛmatˈɔɡraf/ (n)
cinematograph
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów;

kinematyczny /ˌcĩnɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
kinematic
  (fizyka, fizyczny) związany z kinematyką, dotyczący kinematyki

kinematyka /ˌcĩnɛ̃ˈmatɨka/ (n)
kinematics
  (fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się badaniem ruchu ciał;

kineskop /cĩˈnɛskɔp/ (n)
kinescope, tube
  (elektronika, elektroniczny) lampa w telewizorze lub monitorze, służąca do przetwarzania sygnałów elektrycznych na obraz

kinezjologia /kˌinɛzjɔlˈɔɡja/ (n)
kinesiology
  nauka o mięśniach w ruchu;

kingston /kˈiŋkstɔn/ (n)
head
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ubikacja na statku;

kino /ˈcĩnɔ/ (n)
cinema, movie theater, theater
  (sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy
the cinema, the movie
  ogół filmów, które mają wspólną cechę, np. kraj produkcji, tematykę;

kinooperator /ˌcĩnɔːpɛˈratɔr/ (n)
projectionist
  pracownik kina obsługujący projektor filmowy

kinszasyjczyk /kˌinʃasˈɨjtʃɨk/ (n)
Kinshasan
  mieszkaniec Kinszasy; osoba z tego miasta

kiosk /cɔsk/ (n)
kiosk, booth, stand
  mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy

kioskarz /kʲˈɔskaʃ/ (n)
newsagent, newsstand keeper
  (handel, handlowy) sprzedający w kiosku

kipa /kˈipa/ (n)
kippah
  (etnografia, etnograficzny) tradycyjne żydowskie nakrycie głowy dla mężczyzn; kusa czapeczka obejmująca czubek głowy
sheet lead
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) oczko mocowane w różnych miejscach jachtu służące do przeprowadzania szotów żagli przednich

kipczacki /kiptʃˈatski/ (adj)
Kipchak
  związany z Kipczakami, dotyczący Kipczaków

kipczacki /kiptʃˈatski/ (n)
Kipchak
  (językoznawstwo, językoznawczy) język kipczacki;

kipieć /kˈipʲɛtɕ/ (v)
seethe
  gwałtownie wrzeć

kir /cir/ (n)
pall, shroud
  czarny materiał lub strój symbolizujący żałobę;

kirgiski /cirʲˈɟisʲci/ (adj)
Kyrgyz, Kirghiz
  odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów

kirgiski /cirʲˈɟisʲci/ (n)
Kyrgyz, Kirghiz
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu;

kiribatyjski /ˌcirʲibaˈtɨjsʲci/ (adj)
Kiribatian
  związany z Kiribati, dotyczący Kiribati

kirkut /ˈcirkut/ (n)
Jewish cemetery
  cmentarz żydowski;

kirys /ˈcirɨs/ (n)
breastplate
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) tułowiowa część zbroi;

kirysek Sterby /kirˈɨsɛk stˈɛrbɨ/ (n)
Sterba's corydoras
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras sterbai, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;

kirysek brodaty /kirˈɨsɛɡ brɔdˈatɨ/ (n)
banded corydoras, bearded catfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Scleromystax barbatus, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;

kirysek czaprakowy /kirˈɨsɛk tʃˌaprakˈɔvɨ/ (n)
banded corydoras, bearded catfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Scleromystax barbatus, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;

kirysek pomarańczowokolcowy /kirˈɨsɛk pˌɔmarˌaɲtʃɔvˌɔkɔltsˈɔvɨ/ (n)
Sterba's corydoras
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras sterbai, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;

kirysek pstry /kirˈɨsɛk pstrˈɨ/ (n)
blue leopard corydoras, mottled corydoras, peppered catfish
  (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras paleatus Jenyns, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;

kirysek srokaty /kirˈɨsɛk srɔkˈatɨ/ (n)
blue leopard corydoras, mottled corydoras, peppered catfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras paleatus, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;

kirysek trójpręgi /kirˈɨsɛk trujprˈɛŋɡʲi/ (n)
false julii corydoras, leopard catfish, three line catfish, three stripe corydoras
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras trilineatus, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych

kisiel /ˈciɕɛl/ (n)
jelly
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) deser z mąki ziemniaczanej, owoców (lub soku owocowego), wody i cukru;

kisz /kˈiʃ/ (n)
quiche
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wytrawna tarta

kit /cit/ (n)
putty
  masa plastyczna używana w budownictwie do montażu szyb, uszczelniania, wypełniania nierówności itp.

kita /ˈcita/ (n)
brush
  puszysty ogon zwierzęcia
crest
  pęk piór lub włosia, używany jako ozdoba nakrycia głowy albo końskiej uprzęży

kitara /kitˈara/ (n)
cithara, kithara
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, z grupy chordofonów szarpanych, z pudłem rezonansowym zakończonym dwoma ramionami połączonymi jarzmem i strunami z włókna roślinnego

kitesurfing /kˌitɛsˈurfiŋk/ (n)
kitesurfing
  windsurfing, w którym zamiast żagla używa się latawca

kiur /cjur/ (n)
curium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96;
curie
  (fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka radioaktywności;

kiwi /ˈki.vʲi/ (n)
kiwi, kiwifruit
  (spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce;
kiwi
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię;

kiła /ˈciwa/ (n)
syphilis
  (medycyna, medyczny) choroba weneryczna wywoływana przez krętka bladego;

kiślica /ciɕˈlʲiʦ̑a/ (n)
European foulbrood
  (weterynaria, weterynaryjny) (pszczelarstwo, pszczelarski) choroba bakteryjna czerwiu pszczelego;

kiść /ciɕʨ̑/ (n)
bunch
  pęk czegoś – owoców, kwiatów, przedmiotów

klacz /klaʧ̑/ (n)
mare
  (zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia;

klad /klat/ (n)
clade
  (biologia, biologiczny) grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne;

klaka /ˈklaka/ (n)
claque
  opłacona przez artystę grupa osób, które za wynagrodzenie wyrażają zachwyt nad jego dziełem

klakier /ˈklacɛr/ (n)
claquer
  osoba opłacona przez artystę, która za wynagrodzenie wyraża zachwyt nad jego dziełem

klakson /ˈklaksɔ̃n/ (n)
horn
  (motoryzacja) urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia);

klamerka /klãˈmɛrka/ (n)
clothes peg, clothespin
  przyrząd do przypinania suszącej się odzieży do sznura

klamka /ˈklãmka/ (n)
brake lever
  (środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) dźwignia ręcznego hamulca rowerowego
door handle
  dźwignia przy drzwiach lub oknach, umożliwiająca ich otwieranie i zamykanie

klamka zapadła /ˈklãmka zaˈpadwa/ (idiom)
the die is cast
  o sytuacji, w której coś zostało przesądzone lub została podjęta ostateczna decyzja

klamra /klˈamra/ (n)
buckle
  zapięcie, zwykle ozdobne, u pasa, butów, odzieży, przy okładkach;

klan /klãn/ (n)
clan
  (historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.1) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji;
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) nazwa zespołu w sportach elektronicznych;
  wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani;
  związek osób wspierających się i mających wspólne interesy

klanowy /klanˈɔvɨ/ (adj)
clannish
  dotyczący klanu, właściwy klanowi

klapa /ˈklapa/ (n)
lid
  każda część ubrania zaginana i odkładana
  pokrywa na zawiasach przykrywająca coś
lapel
  wyłóg płaszcza, fraka lub marynarki

klapek /ˈklapɛk/ (n)
flip-flop
  lekkie obuwie składające się z samej podeszwy i paska na palce;

klapka /ˈklapka/ (n)
blinker
  przesłona na oczy konia, ograniczająca pole widzenia

klarnecista /ˌklarnɛˈʨ̑ista/ (n)
clarinettist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klarnecie

klarnet /ˈklarnɛt/ (n)
clarinet
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem;

klasa /ˈklasa/ (n)
class
  dobry styl
  grupa dzieci w szkole
  pewien zbiór spełniający dane kryteria
  (informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych
  (matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęcia zbioru na dowolne kolekcje obiektów spełniających pewien warunek;
  standard środków lokomocji, np. kolei, samolotów; środek lokomocji tego standardu
classroom
  pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje

klaser /ˈklasɛr/ (n)
stamp album, stockbook
  (filatelistyka) specjalny album do przechowywania kolekcji znaczków pocztowych, pocztówek, etykiet itp.;

klaster /klˈastɛr/ (n)
cluster, gene cluster
  (biologia, biologiczny) grupa sąsiadujących genów, kodujących blisko spokrewnione białka;
cluster
  (chemia, chemiczny) struktura nadcząsteczkowa;
  (fizyka, fizyczny) zgrupowanie materii hadronowej;
  (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) grupa połączonych jednostek komputerowych;
  (wojskowość, wojskowy) element pola minowego składający się z ustawionych według schematu min;
cluster, business cluster
  (ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) skoncentrowana geograficznie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji powiązanych ze sobą siecią zależności;
cluster, disk cluster
  (informatyka, informatyczny) podstawowa jednostka przechowywania danych w systemie plików;
cluster, tone cluster
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielodźwiękowe współbrzmienie zbudowane z bardzo małych interwałów;

klasy /klˈasɨ/ (n)
hopscotch
  zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą

klasycyzm /klasˈɨtsɨzm/ (n)
classicism
  (architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego;

klasycznie /klasˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
classically
  w sposób klasyczny

klasyfikacja /ˌklasɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
rating
  ocena kogoś lub czegoś w skali porównawczej
categorization, classification
  systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady
  zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp.

klasyfikować /klˌasɨfikˈɔvatɕ/ (v)
classify, categorize
  dokonywać klasyfikacji, dzielić osoby, przedmioty, zjawiska na grupy wedle określonej zasady

klasztor /ˈklaʃtɔr/ (n)
monastery
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły

klasztorny /klaˈʃtɔrnɨ/ (adj)
monastic, claustral, conventual
  związany z klasztorem, dotyczący klasztoru

klatka /ˈklatka/ (n)
frame
  (fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pojedynczy, nieruchomy obraz na kliszy
cage
  skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki

klatka piersiowa /ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva/ (n)
chest, thorax
  (anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce;

klatka schodowa /ˈklatka sxɔˈdɔva/ (n)
staircase
  biegnące przez kilka kondygnacji, wydzielone pomieszczenie przeznaczone na schody;

klatkować /klatˈkɔvaʨ̑/ (v)
lag
  (informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wyświetlać obraz na ekranie w sposób umożliwiający rozróżnienie poszczególnych klatek

klaustrofobia /ˌklawstrɔˈfɔbʲja/ (n)
claustrophobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym

klauza /klˈawza/ (n)
splash dam
  budowla hydrotechniczna, przeznaczona do piętrzenia wód rzeki lub potoku w celu okresowej poprawy ich spławności;

klauzula /klawˈzula/ (n)
clause
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zastrzeżenie lub warunek w dokumencie prawnym;

klawesyn /klaˈvɛsɨ̃n/ (n)
harpsichord
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;

klawesynista /klˌavɛsɨɲˈista/ (n)
harpsichordist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klawesynie

klawiatura /ˌklavʲjaˈtura/ (n)
keyboard
  część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych

klawiatura numeryczna /ˌklavʲjaˈtura ˌnũmɛˈrɨʧ̑na/ (n)
numeric keypad, numpad
  część klawiatury komputera zawierająca pogrupowane klawisze z cyframi;

klawisz /ˈklavʲiʃ/ (n)
key
  element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;

kleik /ˈklɛ<sup>j</sup>ik/ (n)
gruel
  potrawa z rozgotowanego ryżu lub kaszy, podawana głównie chorym lub dzieciom

kleisty /klɛˈistɨ/ (adj)
sticky, glutinous, cloggy
  o właściwościach klejenia się, ciągnący się

kleić /ˈklɛ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
stick
  łączyć coś za pomocą kleju, sklejać coś z czymś

klej /klɛj/ (n)
glue, adhesive
  lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów

klejnot /klˈɛjnɔt/ (n)
jewel, gem
  drogocenny kamień lub wyrób jubilerski

klekot /klˈɛkɔt/ (n)
clatter
  terkotanie maszyny lub motoru

kleks /klˈɛks/ (n)
blotch, inkblot, inkspot, smudge
  plama atramentu lub tuszu na papierze

klementynka /klˌɛmɛntˈɨŋka/ (n)
clementine
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa (1.1)

klepisko /klɛpˈiskɔ/ (n)
threshing floor
  rodzaj powierzchni wykonanej z ubitej, wyschniętej gliny, zazwyczaj spełniało rolę podłogi w chatach lub stodołach;

klepka /ˈklɛpka/ (n)
stave, floorboard, parquet floor board, plank, wooden block
  rodzaj niedużej deski z trwałego drewna, która po odpowiedniej obróbce jest używana w robocie bednarskiej lub do wykładania podłóg

klepsydra /klɛpˈsɨdra/ (n)
death notice, obituary
  niewielki plakat informujący o czyjejś śmierci oraz terminie i miejscu pogrzebu
hourglass, sandglass
  przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przesączają się przez wąski kanalik łączący;

kleptokracja /klˌɛptɔkrˈatsja/ (n)
kleptocracy
  rządy złodziei

kleptomania /ˌklɛptɔ̃ˈmãɲja/ (n)
kleptomania
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania;

kler /klɛr/ (n)
clergy
  ogół duchowieństwa danego wyznania lub kraju

klerycki /klɛrˈɨtski/ (adj)
clerical
  odnoszący się do kleru, mający związek z klerem

kleryk /ˈklɛrɨk/ (n)
seminarian, seminarist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) student seminarium duchownego;

klerykalizm /klˌɛrɨkˈalizm/ (n)
clericalism
  tendencja do podporządkowania klerowi i Kościołowi wszelkich dziedzin życia w państwie;

klerykalny /klˌɛrɨkˈalnɨ/ (adj)
clerical
  związany z klerykalizmem, charakterystyczny dla klerykalizmu

klerykał /klɛrˈɨkaw/ (n)
clericalist
  zwolennik klerykalizmu, zwolennik podporządkowania życia społecznego, polityki oraz kultury duchowieństwu i Kościołowi

kleszcz /klɛʃʧ̑/ (n)
tick
  (zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią;

kleszczak /ˈklɛʃʧ̑ak/ (n)
openbill, openbill stork
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący z rodzaju Anastomus;

kleszczak afrykański /ˈklɛʃʧ̑ak ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
African Openbill
  (ornitologia, ornitologiczny) Anastomus lamelligerus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

kleszczak azjatycki /ˈklɛʃʧ̑ak ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (n)
Asian Openbill, Asian Openbill Stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Anastomus oscitans, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

kleszcze /ˈklɛʃʧ̑ɛ/ (n)
claws
  (budownictwo) konstrukcja usztywniająca dach poprzecznie;
pincers, tongs
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie z uchwytami służące do chwytania przedmiotów

kleszcze porodowe /ˈklɛʃʧ̑ɛ ˌpɔrɔˈdɔvɛ/ (n)
clamps, forceps
  (medycyna, medyczny) kleszcze wykorzystywane przy porodzie kleszczowym

klient /ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt/ (n)
customer
  (handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej
client
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie korzystające z usług dostarczanych przez serwer

klientela /ˌklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nˈtɛla/ (n)
clientele
  ogół klientów jakiejś instytucji, jakiegoś sklepu, punktu usługowego itp.

klif /klʲif/ (n)
cliff
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;

klika /ˈklʲika/ (n)
clique
  (matematyka, matematyczny) część grafu, w której każdy wierzchołek jest połączony z każdym różnym od niego;
  (socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą;

klikać /ˈklʲikaʨ̑/ (v)
click
  (informatyka, informatyczny) naciskać przycisk myszy komputerowej

kliker /klˈikɛr/ (n)
clicker
  prosty mechaniczny przyrząd do przywoływania psa; po naciśnięciu wydaje dźwięk – kliknięcie

kliknięcie /klʲicˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
click
  (informatyka, informatyczny) pojedyncze naciśnięcie i zwolnienie przycisku myszy

klimat /ˈklʲĩmat/ (n)
climate
  (geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat;

klimatologiczny /klˌimatˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
climatological
  związany z klimatologią, dotyczący klimatologii

klimatyczny /ˌklʲĩmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
climatic
  związany z klimatem

klimatyzacja /ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
air conditioning, air-con
  automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;

klimatyzator /ˌklʲĩmatɨˈzatɔr/ (n)
air conditioner
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń;

klin /klʲĩn/ (n)
wedge
  (fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta;
wedge, vee formation
  kształt tej maszyny

klincz /klˈintʃ/ (n)
clinch
  (sport, sportowy) w boksie: przytrzymanie się bokserów w zwarciu mającym uniemożliwiać zadawanie ciosów

klinga /ˈklʲĩŋɡa/ (n)
blade
  ostrze broni siecznej

klingoński /kliŋɡˈɔɲski/ (adj)
Klingon
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dotyczący Klingonów

klingoński /kliŋɡˈɔɲski/ (n)
Klingon
  (językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek"

klinicysta /klˌiɲitsˈɨsta/ (n)
clinician
  (medycyna, medyczny) lekarz mający praktykę w klinice, oddziale, w pracy szpitalnej

kliniczny /kliɲˈitʃnɨ/ (adj)
clinical
  (medycyna, medyczny) dotyczący lecznictwa zamkniętego

klinika /ˈklʲĩɲika/ (n)
clinical school, teaching hospital, university hospital
  (medycyna, medyczny) (edukacja, edukacyjny) specjalistyczny oddział szpitalny działający przy uczelni lub instytucie naukowym;

klipa /klˈipa/ (n)
klippe
  (numizmatyka, numizmatyczny) moneta nieokrągła, obcięta w formie kwadratu lub innego wielokąta;
giddy-gaddy, gilli-danda, tip-cat
  (środowiskowy) gra zespołowa, dawniej szczególnie popularna wśród dzieci i młodzieży;

klips /klʲips/ (n)
clip earring
  element biżuterii przypinany najczęściej do ucha
clip
  sprężynujący spinacz
  uchwyt przy długopisie lub innym przedmiocie o podobnym kształcie służący do zaczepiania ich o coś, np. o okładkę zeszytu

klistron /ˈklʲistrɔ̃n/ (n)
klystron
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wytwarzania mikrofal;

klisza /ˈklʲiʃa/ (n)
block
  (drukarstwo, drukarski) (fotografia) rodzaj matrycy w postaci sztywnej, płaskiej płyty
film
  (fotografia) błona pokryta substancją chemiczną w celu wykonania negatywu zdjęcia
cliche, cliché
  (językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) stereotypowe zestawienie wyrazów

klitoridektomia /klˌitɔrˌidɛktˈɔmja/ (n)
clitorectomy, clitoridectomy
  chirurgiczne usunięcie łechtaczki; obrzezanie dziewcząt polegające na usunięciu łechtaczki

kloc /klɔʦ̑/ (n)
bughouse
  odmiana szachów rozgrywana na dwóch planszach przez cztery osoby;

klocek /ˈklɔʦ̑ɛk/ (n)
block, brick
  dziecięca zabawka o kształcie graniastosłupa

klomb /klɔ̃mp/ (n)
flower-bed
  rodzaj okrągłej bądź owalnej grządki ogrodowej, czasem znajdującej się na podwyższeniu.

klomifen /klɔ̃ˈmʲifɛ̃n/ (n)
2 phenoxy- N, N di- ethyl- ethanamine, clomifene, clomiphene
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny, lek hormonalny blokujący działanie estrogenów, stosowany w leczeniu bezpłodności wynikłej z zaburzeń jajeczkowania;

klon /klɔ̃n/ (n)
clone
  (biologia, biologiczny) zbiór komórek lub cały organizm wywodzący się z jednej komórki, identyczny pod względem genetycznym;
maple
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;

klon jawor /ˈklɔ̃nʲ ˈjavɔr/ (n)
sycamore, sycamore maple
  (botanika, botaniczny) Acer pseudoplatanus L., gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych

klon jesionolistny /ˈklɔ̃nʲ ˌjɛ̇ɕɔ̃nɔˈlʲistnɨ/ (n)
ash maple, ash-leaf maple, black ash, box elder, boxelder maple, california boxelder
  (botanika, botaniczny) Acer negundo, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki z rodziny mydleńcowatych

klon kłosowy /ˈklɔ̃ŋ kwɔˈsɔvɨ/ (n)
moosewood, mountain maple
  (botanika, botaniczny) Acer spicatum, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki Północnej z rodziny mydleńcowatych

klon okrągłolistny /ˈklɔ̃n ˌɔkrɔ̃ŋɡwɔˈlʲistnɨ/ (n)
vine maple
  (botanika, botaniczny) Acer circinatum, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki z rodziny mydleńcowatych

klops /klɔps/ (n)
meatball
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsna kulka duszona w sosie;

klosz /klɔʃ/ (n)
flare
  rodzaj kroju spódnicy, sukni albo spodni rozszerzających się ku dołowi na kształt dzwonu
shade, cloche, globe, lampshade
  szklana osłona na żarówkę

kloszard /ˈklɔʃart/ (n)
bum, tramp, clochard, vagrant
  odziany w łachy żebrak, często bezdomny

klown /klˈawn/ (n)
clown
  komik cyrkowy

klub /klup/ (n)
club, society, association
  stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach

klub nocny /klˈup nˈɔtsnɨ/ (n)
nightclub, night club
  lokal rozrywkowy otwarty w nocy;

klub sportowy /klˈup spɔrtˈɔvɨ/ (n)
sporting club, sports club
  (sport, sportowy) podstawowa jednostka organizacyjna realizująca cele i zadania w zakresie danej dyscypliny sportu;

klubokawiarnia /klˌubɔkavʲˈarɲʲa/ (n)
culture café
  typ lokalu będący połączeniem klubu z kawiarnią

klucz /kluʧ̑/ (n)
head stone, keystone
  (architektura, architektoniczny) zwornik, element konstrukcyjny w kształcie klina w najwyższym punkcie sklepienia lub łęku;
clef, key
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;
vee formation
  (wojskowość, wojskowy) jednostka taktyczna lotnictwa złożona z trzech lub czterech samolotów;
key, code
  kod do szyfru;
spanner, wrench
  narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub
key, clue
  podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki
key
  przyrząd do otwierania zamka;
  (informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord
  (elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego
flock, skein
  szyk lotu stada ptaków;

klucz dynamometryczny /ˈkluʤ̑ ˌdɨ̃nãmɔ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (n)
torque wrench
  narzędzie służące do przykręcania śrub z miarą do określania właściwego momentu dynamometrycznego

klucz francuski /ˈkluʧ̑ frãnˈʦ̑usʲci/ (n)
monkey wrench
  (technologia, technika, techniczny) klucz z regulowanym rozstawem szczęk uchwytu;

kluczowy /kluˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
key
  podstawowy, najważniejszy

kluska /ˈkluska/ (n)
dumpling
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowana potrawa z ciasta z dodatkiem mąki i innych składników, podawana do zup lub jako podstawa drugiego dania;

kluskowaty /klˌuskɔvˈatɨ/ (adj)
lumpy
  o konsystencji podobnej do kluski

kluza /ˈkluza/ (n)
fairlead
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) otwór w burcie statku do przeciągania cum, łańcucha kotwicznego itp.;

klątwa /klˈɔntfa/ (n)
becursing, beshrewing, curse, malediction, oath
  (dawniej, dawny) przeklinanie, wykrzykiwanie złych słów
anathema, excommunication
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kara wyłączenia kogoś ze wspólnoty wiernych
ban, curse
  życzenie komuś nieszczęścia

kląć /klɔ̃ɲʨ̑/ (v)
curse, swear
  używać wyrazów obelżywych lub wulgarnych

kląć jak szewc /ˈklɔ̃ɲʨ̑ ˈjak ˈʃɛfʦ̑/ (v)
swear like a trooper
  kląć wulgarnie, używać wyrazów obelżywych, dosadnie komuś wymyślać

klęczeć /ˈklɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑/ (v)
kneel
  mając nogi zgięte w kolanach i opierając kolana na ziemi, trwać w tej pozycji

klękać /ˈklɛ̃ŋkaʨ̑/ (v)
kneel, kneel down
  zginać kolana, przyjmując pozycję opierającą się na nich

klęska /ˈklɛ̃w̃ska/ (n)
defeat
  fatalna przegrana w bitwie
calamity, cataclysm, catastrophe, disaster, drama, tragedy
  wielkie nieszczęście, niepowodzenie lub zniszczenie

kmin rzymski /ˈkmʲĩn ˈʒɨ̃msʲci/ (n)
cumin
  (botanika, botaniczny) Cuminum cyminum L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych;
cumin, cummin
  (botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku (1.1), pochodząca prawdopodobnie ze wschodnich rejonów nad Morzem Śródziemnym
  (spożywczy) przyprawa z nasion rośliny (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku

kminek /ˈkmʲĩnɛk/ (n)
caraway
  (botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych;
cumin, caraway seed
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie

knaga /ˈknaɡa/ (n)
cleat
  okucie występujące powszechnie na pokładach jednostek pływających służące do unieruchamiania różnych lin olinowana ruchomego

knajpa /ˈknajpa/ (n)
pub, taproom
  (potocznie, potoczny) gorszy typ restauracji

knebel /ˈknɛbɛl/ (n)
gag
  (książkowy) szmata wepchnięta komuś przemocą do ust, aby uniemożliwić mu wydobycie głosu;

knedel /ˈknɛdɛl/ (n)
dumpling
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągła kluska z ciasta przyrządzonego z rozgniecionych gotowanych ziemniaków i mąki pszennej, nadziewana owocami lub mięsem

knieja /ˈcɲɛ̇ja/ (n)
forest
  gęsty las

knieć błotna /kɲʲˈɛdʑ bwˈɔtna/ (n)
kingcup, marsh-marigold
  (botanika, botaniczny) (systematyka) Caltha palustris L., gatunek rośliny zielnej z rodziny jaskrowatych, szeroko rozprzestrzeniony na całej półkuli północnej;

knot /knɔt/ (n)
wick
  część świecy lub lampy naftowej w postaci sznurka lub taśmy bawełnianej nasączonej paliwem płynnym

know-how /knˈɔfxˈɔf/ (n)
know-how
  wiedza technologiczna pozwalająca na wytworzenie jakiegoś wyrobu lub wykonanie jakiejś czynności;

knować /ˈknɔvaʨ̑/ (v)
intrigue, plot, scheme
  planować, obmyślać potajemnie coś złego, knuć spisek

knuć /knˈutɕ/ (v)
plot, scheme, conspire, contrive, cook up, intrigue
  skrycie planować działania przeciw komu

knykieć /ˈknɨcɛ̇ʨ̑/ (n)
knuckle
  (anatomia, anatomiczny) człon palca ręki (zginający się)
condyle
  (anatomia, anatomiczny) wyrostek kostny przy nasadzie kości długich, będący elementem stawu i miejscem przyczepu ścięgien

ko- /kɔ/ (prefix)
co-
  pierwszy człon wyrazów złożonych tworzący nazwy czynności wykonywanych wspólnie, osób wykonujących wspólnie jakieś czynności oraz zjawisk albo rzeczy, w których współwystępują jakieś elementy lub procesy

koala /kɔˈala/ (n)
koala, koala bear
  (zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski;

koalicja /ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
coalition
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji

koalicyjka /ˌkɔalʲiˈʦ̑ɨjka/ (n)
Sam Browne belt
  (wojskowość, wojskowy) wąski, skórzany pasek zakładany przez pierś do galowego munduru, dawniej równoważący ciężar broni, współcześnie tylko ozdobny;

koan /ˈkɔãn/ (n)
koan
  paradoksalne pytanie lub problem, stosowane w zen jako środek w procesie osiągania oświecenia;

koati /kɔˈatʲi/ (n)
coati
  (zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak o ruchliwym ryjku;

kobalt /ˈkɔbalt/ (n)
cobalt
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

kobaltyn /kɔbˈaltɨn/ (n)
cobaltite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli, siarczek kobaltu i arsenu;

kobiecość /kɔbjˈɛtsɔɕtɕ/ (n)
femininity, womanhood, womanliness, feminineness
  cecha tego, co kobiece

kobiecy /kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ/ (adj)
feminine, womanly
  dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

kobieta /kɔˈbʲjɛta/ (n)
woman
  dorosły człowiek płci żeńskiej;

kobra /ˈkɔbra/ (n)
cobra
  (herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;

kobra indyjska /kˈɔbra indˈɨjska/ (n)
Indian cobra
  (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Naja naja Linnaeus, gatunek jadowitego węża z rodziny zdradnicowatych, występujący w Azji;

kobuz /ˈkɔbus/ (n)
Eurasian Hobby
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco subbuteo, ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;

kobyła /kɔˈbɨwa/ (n)
mare
  (zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia

kobziarz /kˈɔbʑaʃ/ (n)
kobzar
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na kobzie

koc /kɔʦ̑/ (n)
blanket
  gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

koc elektryczny /kˈɔts ˌɛlɛktrˈɨtʃnɨ/ (n)
electric blanket, electric heating blanket
  okrycie z wkładem grzejnym zasilanym elektrycznie

kocha, lubi, szanuje /kˈɔxa lˈubʲi ʃanˈujɛ/ (v)
decision of the flower
  rodzaj jednoosobowej gry, wróżby czy zabawy polegającej na wyrywaniu płatków z kwiatów w celu przewidzenia uczucia innej osoby

kochajmy się jak bracia, rachujmy się jak Żydzi /kɔˈxajmɨ‿ɕɛ ˈjaɡ ˈbraʨ̑a raˈxujmɨ‿ɕɛ ˈjaɡ ˈʒɨʥ̑i/ (proverb)
short reckonings make long friends
  mimo że jesteśmy przyjaciółmi, niech każdy dba o własne interesy

kochanek /kɔˈxãnɛk/ (n)
lover
  mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński

kochanie /kɔˈxãɲɛ/ (interjection)
darling, sweetheart
  zwrot do osoby, której chce się okazać uczucie sympatii

kochanie /kɔˈxãɲɛ/ (n)
loving
  (rzeczownik odczasownikowy) od: kochać
darling, sweetheart
  osoba ukochana

kochanka /kɔˈxãnka/ (n)
mistress
  kobieta pozostająca w nieformalnym związku seksualnym z mężczyzną

kochany /kɔˈxãnɨ/ (adj)
beloved, dear
  taki, który jest darzony przez kogoś miłością

kochany /kɔˈxãnɨ/ (n)
beloved, love, sweetheart
  osoba bliska, darzona miłością

kochać /ˈkɔxaʨ̑/ (v)
love
  odczuwać miłość do kogoś
  uwielbiać jakąś rzecz
  uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem
be in love
  być w kimś zakochanym
make love
  odbywać stosunek seksualny z kimś

koci /ˈkɔ.ʨ̑i/ (possessiveAdjective)
catlike, feline
  należący do kota

kocia mama /ˈkɔʨ̑a ˈmãma/ (n)
cat lady
  (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) miłośniczka kotów, hodująca je i lubiąca je pieścić

kocia muzyka /ˈkɔʨ̑a ˈmuzɨka/ (idiom)
caterwauling
  niemelodyjna, irytująca, hałaśliwa muzyka

kociara /kɔˈʨ̑ara/ (n)
cat lady
  (potocznie, potoczny) miłośniczka kotów

kociarz /kˈɔtɕaʃ/ (n)
cat lover, cat person
  (potocznie, potoczny) miłośnik kotów, człowiek lubiący koty lub mający wiele kotów

kocica /kɔtɕˈitsa/ (n)
female cat, queen, she-cat
  (zoologia, zoologiczny) samica kota domowego
doe-hare
  (łowiectwo, łowiecki) samica zająca

kocie oko /kˈɔtɕɛ ˈɔkɔ/ (n)
cat's eye
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny posiadający efekt kociego oka

kocimiętka /kˌɔtɕimjˈɛntka/ (n)
catnip
  (botanika, botaniczny) (Nepeta) bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg;

kocioł /ˈkɔʨ̑ɔw/ (n)
cauldron
  duże naczynie metalowe z pokrywą
boiler
  urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody);

kocioł bałkański /kˈɔtɕɔw bawkˈaɲski/ (n)
Balkan powder keg
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie niestabilnej sytuacji społecznej i politycznej na Bałkanach począwszy od połowy XIX w. do dziś;

kocioł parowy /ˈkɔʨ̑ɔw paˈrɔvɨ/ (n)
boiler
  urządzenie służące do wytwarzania pary wodnej;

kociołek /kɔˈʨ̑ɔwɛk/ (n)
cauldron
  mały kocioł, garnek do gotowania nad ogniskiem

kocić się /kˈɔtɕitɕ ɕɛ/ (v)
kitten
  (zoologia, zoologiczny) o samicach, zwykle kotów wydawać potomstwo

kocię /ˈkɔʨ̑ɛ/ (n)
kitten
  młody kot

kocmołuch /kɔtsmˈɔwux/ (n)
slattern, sloven
  (potocznie, potoczny) osoba brudna lub niechlujna

kocur /ˈkɔʦ̑ur/ (n)
tomcat
  samiec kota

kocz /kˈɔtʃ/ (n)
coach
  (dawniej, dawny) rodzaj czterokołowego resorowanego pojazdu konnego;
koch
  (dawniej, dawny) rodzaj rosyjskiego statku do żeglugi w warunkach silnego zalodzenia;

koczkodan /kɔʧ̑ˈkɔdãn/ (n)
guenon
  (zoologia, zoologiczny) Cercopithecus niewielka afrykańska małpa;

koczowniczy /ˌkɔʧ̑ɔvʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
nomadic
  związany z koczownictwem i koczownikami, polegający na ciągłej zmianie miejsca pobytu

koczownik /kɔtʃˈɔvɲik/ (n)
nomad
  (etnografia, etnograficzny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce

kod /kɔt/ (n)
code
  system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji;

kod kreskowy /ˈkɔt krɛˈskɔvɨ/ (n)
barcode
  standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;

kod pocztowy /kˈɔt pɔtʃtˈɔvɨ/ (n)
postal code, postcode, zip code
  ciąg cyfr ułatwiający sortowanie i dostarczanie przesyłek

kod wynikowy /kˈɔd vˌɨɲikˈɔvɨ/ (n)
object code
  (informatyka, informatyczny) kod utworzony przez translator w wyniku translacji kodu źródłowego;

kod źródłowy /ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ/ (n)
source code
  (informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;

koda /kˈɔda/ (n)
coda
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie kompozycji muzycznych zawierające zwięzłe powtórzenie głównych tematów

kodeina /kˌɔdɛˈina/ (n)
codeine, 3-methylmorphine
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny

kodeks /ˈkɔdɛks/ (n)
code of law, law code, legal code
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) usystematyzowany zbiór przepisów prawnych, najczęściej dotyczących jednej dziedziny prawa

kodeks drogowy /ˈkɔdɛɡz drɔˈɡɔvɨ/ (n)
Highway Code
  (motoryzacja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalny spis praw i obowiązków dla poruszających się po drogach publicznych;

kodon /ˈkɔdɔ̃n/ (n)
codon
  (medycyna, medyczny) trójnukleotydowa sekwencja DNA kodująca aminokwas;

kodowanie /ˌkɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
encoding
  (rzeczownik odczasownikowy) od: kodować
  kod, sposób zakodowania

kodować /kɔdˈɔvatɕ/ (v)
encode, code
  szyfrować używając kodu

kodyfikacja /kˌɔdɨfikˈatsja/ (n)
codification
  ujęcie czegoś w spójny system;
  (językoznawstwo, językoznawczy) formalne uregulowanie norm danego języka w wydawnictwach normatywnych;

koedukacyjny /ˌkɔɛdukaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
coeducational, coed
  (pedagogika, pedagogiczny) odnoszący się do koedukacji, przeznaczony do wspólnej edukacji obu płci

koegzystencja /ˌkɔɛɡzɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
coexistence
  współistnienie (zwierząt, kultur, ludzi, grup społecznych itp.)

koewolucja /kˌɔɛvɔlˈutsja/ (n)
coevolution
  (biologia, biologiczny) proces współzależnej ewolucji dwóch lub kilku gatunków;

kofeina /ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
caffeine
  (biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;

kofeinowy /ˌkɔfɛ<sup>j</sup>ĩˈnɔvɨ/ (adj)
caffeinated
  dotyczący kofeiny, zawierający kofeinę

kogel-mogel /ˌkɔɟɛl‿ˈmɔɟɛl/ /ˌkɔɡɛl‿ˈmɔɡɛl/ (n)
kogel mogel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z surowego żółtka utartego z cukrem, spożywana jako deser lub używana jako dodatek do ciast;

kogeneracja /ˌkɔɡɛ̃nɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
cogeneration
  (technologia, technika, techniczny) proces jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i użytkowej energii cieplnej w elektrociepłowni

kognat /ˈkɔɡnat/ (n)
cognate
  (dawniej, dawny) krewny w linii żeńskiej

kognitywny /ˌkɔɟɲiˈtɨvnɨ/ (adj)
cognitive
  taki, który zajmuje się poznaniem, dotyczy poznania, ma związek z poznaniem

kogut /ˈkɔɡut/ (n)
cock, rooster
  (ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej;
cowlick
  (potocznie, potoczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) kosmyk włosów na głowie odstający w innym kierunku niż reszta fryzury

kohabitacja /ˌkɔxabʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
cohabitation
  (dawniej, dawny) współżycie, współdziałanie lub współzamieszkiwanie
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współrządzenie organów władzy reprezentujących odmienne opcje polityczne;

koherencja /kˌɔxɛrˈɛntsja/ (n)
coherence, coherency, cohærence
  wewnętrzna spójność np. tekstu, poglądów, wypowiedzi

koherentny /ˌkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ/ (adj)
coherent
  będący spójną całością

koherer /kɔxˈɛrɛr/ (n)
coherer
  (elektronika, elektroniczny) detektor fal elektromagnetycznych; opiłki metalu umieszczone w rurce;

kohorta /kɔˈxɔrta/ (n)
cohort
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;

koincydencja /kˌɔintsɨdˈɛntsja/ (n)
coincidence
  (książkowy) jednoczesne występowanie jakichś zdarzeń, zbieżność zjawisk

koincydencyjny /ˌkɔ<sup>j</sup>ĩnʦ̑ɨdɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
coincident, coincidental
  związany z koincydencją, mający znamiona koincydencji

koja /ˈkɔja/ (n)
berth
  (marynarka) łóżko na statku

kojec /kˈɔjɛts/ (n)
coop
  (rolnictwo, rolniczy) mała zagroda do bezpiecznego przetrzymywania zwierząt hodowlanych, zwykle młodych np. piskląt, szczeniąt;
playpen
  zagroda dla małych dzieci do bezpiecznej zabawy;

kojot /ˈkɔjɔt/ (n)
coyote
  (zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka;

kojotołak /ˌkɔjɔˈtɔwak/ (n)
werecoyote
  (folklor) (fantasy) człowiek, którego jedną z form jest kojot

kok /kɔk/ (n)
bun
  (fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy

koka-kola /kˈɔkakˈɔla/ (n)
Coca-Cola
  (spożywczy) słodzony gazowany napój z kofeiną

kokaina /ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
cocaine
  silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;

kokainista /ˌkɔka<sup>j</sup>ĩˈɲista/ (n)
cocainist
  (książkowy) osoba uzależniona od kokainy

kokarda /kɔˈkarda/ (n)
bow
  rodzaj ozdoby, zawiązana wstążka

kokarda narodowa /kɔkˈarda nˌarɔdˈɔva/ (n)
national cockade
  rozetka ze wstążek w barwach narodowych, noszona z pobudek patriotycznych;

kokieteria /ˌkɔcɛˈtɛrʲja/ (n)
coquetry
  zachowanie osoby starającej się spodobać i wzbudzić zainteresowanie osoby przeciwnej płci

kokietować /ˌkɔcɛˈtɔvaʨ̑/ (v)
coquet
  starać się komuś spodobać, zwykle okazując seksapil

kokon /kˈɔkɔn/ (n)
cocoon, follicle
  (zoologia, zoologiczny) powłoka osłaniająca larwy lub jaja niektórych zwierząt;

kokoryczka wielokwiatowa /kˌɔkɔrˈɨtʃka vʲˌɛlɔkfʲatˈɔva/ (n)
David's harp, Solomon's seal, ladder-to-heaven
  (botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka;

kokos /ˈkɔkɔs/ (n)
coconut
  (spożywczy) owoc palmy kokosowej (1.1)

kokosowy /ˌkɔkɔˈsɔvɨ/ (adj)
coconut
  sporządzony z kokosu

kokosznik /kɔˈkɔʃʲɲik/ (n)
kokoshnik
  kobiece wysokie nakrycie głowy używane dawniej w Rosji;

kokpit /kˈɔkpit/ (n)
cockpit, flight deck
  (lotnictwo, lotniczy) pomieszczenie dla pilotów statku powietrznego;
cockpit
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zagłębienie dla załogi w pokładzie jachtu;

koks /kɔks/ (n)
coke
  stały produkt suchej destylacji węgla;

koksownik /kɔˈksɔvʲɲik/ (n)
coke stove
  (technologia, technika, techniczny) wolno stojący piec, najczęściej wykonany z metalowych prętów, w którym pali się koksem, stawiany na ulicach w czasie ostrych mrozów;

koktajl /ˈkɔktajl/ (n)
cocktail
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób;
shake, smoothie
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój mleczny z różnymi dodatkami smakowymi (owocami, czekoladą)

koktajl Mołotowa /ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva/ (n)
Molotov cocktail
  (potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną;

koktajlowy /kˌɔktajlˈɔvɨ/ (adj)
cocktail
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z koktajlem, dotyczący koktajlu (napoju)
  związany z koktajlem, dotyczący koktajlu (przyjęcia)

kolaboracja /ˌkɔlabɔˈraʦ̑ʲja/ (n)
collaboration
  (przestarzałe, przestarzały) dowolna współpraca
  współpraca z okupantem, wrogiem;

kolaborant /kˌɔlabˈɔrant/ (n)
quisling
  (książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną

kolacja /kɔˈlaʦ̑ʲja/ (n)
supper, dinner
  ostatni posiłek w ciągu dnia

kolano /kɔˈlãnɔ/ (n)
knee
  (anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

kolarstwo /kɔˈlarstfɔ/ (n)
cycling
  forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych;

kolarz /ˈkɔlaʃ/ (n)
bicyclist, cyclist
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca wyczynowo jazdę na rowerze

kolaż /kɔlˈaʃ/ (n)
collage
  (sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów;

kolba /ˈkɔlba/ (n)
spadix
  (botanika, botaniczny) rodzaj kwiatostanu i owocostanu;
flask
  (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką;
butt, gunstock
  (wojskowość, wojskowy) uchwyt broni strzeleckiej;

kolchicyna /ˌkɔlxʲiˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
colchicine
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy alkaloidów, silnie trująca, otrzymywana z nasion zimowita jesiennego, stosowana w leczeniu napadów zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej i leczeniu rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej;

kolcosternik białorzytny /kˌɔltsɔstˈɛrɲiɡ bjˌawɔʒˈɨtnɨ/ (n)
white-rumped needletail, white-rumped spinetail
  (ornitologia, ornitologiczny) Zoonavena sylvatica, gatunek ptaka z rodziny jerzykowatych, z rodzaju Zoonavena

kolcosternik malgaski /kˌɔltsɔstˈɛrɲik malɡˈaski/ (n)
Madagascan spinetail, Malagasy spinetail
  (ornitologia, ornitologiczny) Zoonavena grandidieri, gatunek ptaka z rodziny jerzykowatych, z rodzaju Zoonavena

kolcosternik wyspowy /kˌɔltsɔstˈɛrɲiɡ vɨspˈɔvɨ/ (n)
São Tomé spinetail
  (ornitologia, ornitologiczny) Zoonavena thomensis, gatunek ptaka z rodziny jerzykowatych, z rodzaju Zoonavena;

kolcowój pospolity /kɔltsˈɔvuj pˌɔspɔlˈitɨ/ (n)
Chinese boxthorn, Chinese wolfberry, Himalayan goji, Tibetan goji, barbary matrimony vine, matrimony vine
  (botanika, botaniczny) Lycium barbarum, pochodzący z Chin gatunek krzewu z rodziny psiankowatych;

kolczasty /kɔlˈʧ̑astɨ/ (adj)
prickly, spiny, barbed, spinous
  mający kolce i kłujący

kolczatka /kɔlˈʧ̑atka/ (n)
echidna, spiny anteater
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami;

kolczuga /kɔlˈʧ̑uɡa/ (n)
coat of mail, hauberk, chain armour, chain mail, chain-mail shirt, mail
  pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę

kolczyk /ˈkɔlʧ̑ɨk/ (n)
earring
  ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu,

kolebka /kɔˈlɛpka/ (n)
cradle
  kołyska, łóżeczko dla dziecka

kolec /ˈkɔlɛʦ̑/ (n)
thorn
  (botanika, botaniczny) twardy, ostro zakończony wyrostek na łodygach, owocach lub liściach roślin

kolega /kɔˈlɛɡa/ (n)
colleague
  towarzysz pracy, nauki lub zabawy

kolegiacki /kˌɔlɛɡʲˈatski/ (adj)
collegiate
  związany z kolegiatą, odnoszący się do kolegiaty

kolegialny /kˌɔlɛɡʲˈalnɨ/ (adj)
collegiate
  odnoszący się do kolegium, mający związek z kolegium

kolegium /kɔlˈɛɡʲum/ (n)
collegium
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: stowarzyszenie publiczne lub prywatne skupiające ludzi jednego zawodu lub środowiska
college
  (kościelny) ogół kardynałów Kościoła katolickiego;

kolegować /ˌkɔlɛˈɡɔvaʨ̑/ (v)
be friends
  pozostawać z kimś w koleżeńskich stosunkach

koleina /ˌkɔlɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
wheel-rut
  ślad, wgłębienie pozostawione przez koła lub płozy pojazdu

kolej /ˈkɔlɛj/ (n)
turn
  następstwo zdarzeń według ustalonego porządku
rail, railroad
  środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;

kolej aglomeracyjna /kˈɔlɛj ˌaɡlɔmˌɛratsˈɨjna/ (n)
commuter rail, suburban rail
  kolej obsługująca przewozy pasażerskie w obszarze aglomeracji

kolej krzesełkowa /kˈɔlɛj kʃˌɛsɛwkˈɔva/ (n)
chairlift
  rodzaj wyciągu z gondolami w formie krzeseł

kolej linowa /kˈɔlɛj linˈɔva/ (n)
aerial tram, aerial tramway, cable car, ropeway
  tor linowy wraz z przeznaczonymi do jego eksploatacji budowlami, urządzeniami oraz gondolami lub krzesełkami;

kolej magnetyczna /kˈɔlɛj mˌaɡnɛtˈɨtʃna/ (n)
maglev
  kolej poruszająca się bez styku pojazdu z torem, dzięki unoszeniu elektromagnetycznemu

kolej zębata /kˈɔlɛj zɛmbˈata/ (n)
rack railway
  kolej mogąca pokonywać trasę o dużych nachyleniach dzięki dodatkowej szynie zębatej, na którą oddziałują zębate koła napędowe i hamujące;

kolejarz /kɔˈlɛjaʃ/ (n)
railwayman, railman
  pracownik kolei

kolejka /kɔˈlɛjka/ (n)
queue
  (informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych;
round
  (potocznie, potoczny) porcja alkoholu wypijana z daną grupą osób
turn
  miejsce w uporządkowanej grupie ludzi, w szeregu, w kolejce (1.1)
line, queue
  uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś;

kolejka krzesełkowa /kɔlˈɛjka kʃˌɛsɛwkˈɔva/ (n)
chairlift
  rodzaj kolei linowej z gondolami w formie krzeseł

kolejka wąskotorowa /kɔlˈɛjka vˌɔ̃skɔtɔrˈɔva/ (n)
narrow-gauge railroad, narrow-gauge railway
  (kolejnictwo) kolej o prześwicie mniejszym niż 1435 mm;

kolejno /kɔˈlɛjnɔ/ (adv)
in sequence
  w kolejności, jeden za drugim

kolejność /kɔˈlɛjnɔɕʨ̑/ (n)
order, sequence
  uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy

kolejny /kɔˈlɛjnɨ/ (adj)
next, another
  następny po tym, który jest teraz; przyszły

kolejowy /ˌkɔlɛˈjɔvɨ/ (adj)
railway
  związany z kolejnictwem (koleją); taki, który dotyczy kolejnictwa, pociągów

kolekcja /kɔˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
collection
  zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.)
  zestaw projektów jakiejś firmy na dany sezon
  (informatyka, informatyczny) obiekt mogący przechowywać w określonej strukturze danych dowolną liczbę innych obiektów

kolekcjoner /ˌkɔlɛkˈʦ̑ʲjɔ̃nɛr/ (n)
collector
  osoba, która coś kolekcjonuje; właściciel kolekcji

kolekcjonować /ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
collect
  zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję

kolekta /kɔlˈɛkta/ (n)
collect
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z modlitw w kanonie mszy świętej

kolektywistyczny /kˌɔlɛktˌɨvistˈɨtʃnɨ/ (adj)
collectivist
  związany z kolektywizmem, kolektywistami, właściwy kolektywizmowi lub kolektywistom

kolektywizacja /kˌɔlɛktˌɨvizˈatsja/ (n)
collectivization
  nadawanie czemuś formy kolektywnej;

kolektywizm /kˌɔlɛktˈɨvizm/ (n)
collectivism
  (socjologia, socjologiczny) przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości;

kolektywnie /ˌkɔlɛkˈtɨvʲɲɛ/ (adv)
collectively, collaboratively
  zbiorowo, zespołowo, wspólnie

kolektywny /ˌkɔlɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
collective, collaborative
  zbiorowy, zespołowy, wspólny; oparty na takim działaniu

kolendra /kɔˈlɛ̃ndra/ (n)
coriander
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;

koleopterologia /ˌkɔlɛɔptɛrɔˈlɔɟja/ (n)
coleopterology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o chrząszczach;

koleżeński /ˌkɔlɛˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
matey, obliging
  przyjacielski, życzliwy i uczynny

koliber /kɔˈlʲibɛr/ (n)
hummingbird
  (ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków;

koliberek hawański /kˌɔlibˈɛrɛk xavˈaɲski/ (n)
Helena hummingbird, bee hummingbird, zunzuncito
  (ornitologia, ornitologiczny) Mellisuga helenae, gatunek niewielkiego ptaka z rodziny kolibrowatych;

kolidować /ˌkɔlʲiˈdɔvaʨ̑/ (v)
collide
  być w sprzeczności, wykluczać się, stać w konflikcie

koliszczyzna /kˌɔliʃtʃˈɨzna/ (n)
Koliyivshchyna
  (historia, historyczny, historycznie) wystąpienie ruskiego chłopstwa pańszczyźnianego na Ukrainie Prawobrzeżnej w 1768;

kolizja /kɔˈlʲizʲja/ (n)
collision
  wypadek samochodowy; zderzenie, stłuczka

kolka /kˈɔlka/ (n)
stitch
  (medycyna, medyczny) kłucie w boku
colic
  (medycyna, medyczny) silne, napadowe bóle w jamie brzusznej

kolmatacja /kˌɔlmatˈatsja/ (n)
clogging, colmatage
  (hydrologia, hydrologiczny) zapełnianie porów drobnymi cząstkami stałymi niesionymi przez przesączającą się wodę
sliming
  (melioratywnie, melioratywny) sposób sztucznego podnoszenia poziomu gruntu przez wykorzystanie osadzających się namułów niesionych przez wodę

koloid /kɔlˈɔit/ (n)
colloid
  (potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) niejednorodna mieszanina tworząca układ dwóch substancji, w którym jedna z nich jest rozproszona w drugiej

koloidalnie /kˌɔlɔidˈalɲʲɛ/ (adv)
colloidally
  w sposób charakterystyczny dla koloidów

koloidalny /kˌɔlɔidˈalnɨ/ (adj)
colloidal
  wytworzony z koloidów, zawierający koloidy

kolokacja /ˌkɔlɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
collocation
  (językoznawstwo, językoznawczy) często spotykany związek wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników;

kolokwializm /ˌkɔlɔˈkfʲjalʲism̥/ (n)
colloquialism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie potoczne, używane tylko w swobodnej rozmowie;

kolokwialnie /ˌkɔlɔˈkfʲjalʲɲɛ/ (adv)
colloquially
  w sposób kolokwialny, potocznie

kolonia /kɔˈlɔ̃ɲja/ (n)
colony
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo;
  (biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik;
settlement
  ludzka jednostka osadnicza;

kolonia karna /kɔlˈɔɲʲa kˈarna/ (n)
penal colony
  wydzielony obszar przeznaczony do przetrzymywania skazanych w izolacji od społeczeństwa;

kolonializm /ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥/ (n)
colonialism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

kolonie /kɔˈlɔ̃ɲjɛ/ (n)
summer camp
  grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci lub młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania;

kolonizacja /kˌɔlɔɲizˈatsja/ (n)
colonisation, colonization
  tworzenie osad na obszarach słabo zamieszkanych lub niezamieszkanych

kolonizator /ˌkɔlɔ̃ɲiˈzatɔr/ (n)
colonizer
  ten, który organizuje kolonizację danego kraju, obszaru

kolonizować /kˌɔlɔɲizˈɔvatɕ/ (v)
colonize
  przekształcać zdobyty kraj we własną kolonię

kolonoskopia /ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja/ (n)
colonoscopy
  (medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;

kolor /ˈkɔlɔr/ (n)
colour
  (fizyka, fizyczny) liczba kwantowa wprowadzona, by rozróżnić dwa jednakowe kwarki znajdujące się w tym samym stanie spinowym;
color, tincture
  (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;
colour, hue
  cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;

koloratka /ˌkɔlɔˈratka/ (n)
clerical collar
  biały, sztywny kołnierzyk noszony przez duchownych chrześcijańskich;

koloraturowy /ˌkɔlɔratuˈrɔvɨ/ (adj)
coloratura
  wyspecjalizowany w śpiewaniu koloratury
  zawierający koloraturę

kolorowanka /ˌkɔlɔrɔˈvãnka/ (n)
coloring book
  książeczka, w której małe dzieci wypełniają kontury kredkami lub farbami;

kolorowy /ˌkɔlɔˈrɔvɨ/ (adj)
colorful
  wielobarwny, pełen różnych kolorów

koloryt /kɔlˈɔrɨt/ (n)
coloration
  zabarwienie

koloryzować /ˌkɔlɔrɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
embroider
  dodawać do narracji szczegóły w celu jej ubarwienia

kolos /ˈkɔlɔs/ (n)
colossus
  (książkowy) olbrzymi posąg

kolosalny /ˌkɔlɔˈsalnɨ/ (adj)
colossal
  bardzo duży; wielki

kolostomia /kˌɔlɔstˈɔmja/ (n)
colostomy
  (medycyna, medyczny) stomia operacyjnie wyłoniona na jelicie grubym;

kolt /kˈɔlt/ (n)
colt
  (potocznie, potoczny) rewolwer bębenkowy (niekoniecznie wyprodukowany przez firmę Samuela Colta);

kolumbarium /ˌkɔlũmˈbarʲjũm/ (n)
columbarium
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami;
  (współcześnie) (architektura, architektoniczny) cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych

kolumna /kɔˈlũmna/ (n)
column, pillar
  (architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;

koluwium /kɔˈluvʲjũm/ (n)
colluvium
  (geologia, geologiczny) materiał skalny przemieszczony w dół stoku podczas osuwania

kolęda /kɔˈlɛ̃nda/ (n)
carol, Christmas carol
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;

kolędować /ˌkɔlɛ̃nˈdɔvaʨ̑/ (v)
wassail
  chodzić po kolędzie

koma /ˈkɔ̃ma/ (n)
coma
  (fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej
  (astronomia, astronomiczny) gazowa otoczka jądra komety

komandor /kɔ̃ˈmãndɔr/ (n)
captain
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający pułkownikowi;

komandor podporucznik /kɔ̃ˈmãndɔr ˌpɔtpɔˈruʧ̑ʲɲik/ (n)
lieutenant-commander
  stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający majorowi;

komandor porucznik /kɔ̃ˈmãndɔr pɔˈruʧ̑ʲɲik/ (n)
commander
  stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający podpułkownikowi;

komandos /kɔmˈandɔs/ (n)
commando, commando trooper
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz wyszkolony do zadań specjalnych

komar /ˈkɔ̃mar/ (n)
mosquito, gnat
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;

komat /ˈkɔ̃mat/ (n)
comma
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bardzo mały interwał wynikły ze strojenia jednego dźwięku na dwa różne sposoby;

kombajn /ˈkɔ̃mbajn/ (n)
combine, harvester
  (rolnictwo, rolniczy) wieloczynnościowa maszyna rolnicza do zmechanizowanego zbierania plonów

kombatancki /kˌɔmbatˈantski/ (adj)
veteran
  związany z kombatantami, dotyczący kombatantów

kombatant /kɔ̃mˈbatãnt/ (n)
veteran
  emerytowany żołnierz i były uczestnik wojny

kombinacja /kˌɔmbʲinˈatsja/ (n)
permutation
  (matematyka, matematyczny) podzbiór zbioru skończonego o określonej liczbie elementów, których porządek nie jest istotny
camiknickers
  (przestarzałe, przestarzały) część bielizny damskiej pod postacią spodu pod suknię
combination, combo
  łączenie składowych w całość oraz efekt tego działania

kombinat /kɔ̃mˈbʲĩnat/ (n)
combine
  (zarządzanie) zespół kilku zakładów przemysłowych powiązanych organizacyjnie i technologicznie;

kombinat petrochemiczny /kɔ̃mˈbʲĩnat ˌpɛtrɔxɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (n)
petrochemical complex
  zespół kilku powiązanych organizacyjnie zakładów zajmujących się produkcją i przerabianiem surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego

kombinerki /kˌɔmbʲinˈɛrki/ (n)
combination pliers
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne, rodzaj szczypiec o uniwersalnym zastosowaniu;

kombinezon /kˌɔmbʲinˈɛzɔn/ (n)
boiler suit
  jednoczęściowe ubranie ochronne;

kombucza /kɔmbˈutʃa/ (n)
kombucha
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój ze słodzonej herbaty poddanej fermentacji przez tzw. „grzybek” herbaciany;

komedia /kɔ̃ˈmɛdʲja/ (n)
comedy
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;

komediant /kɔmˈɛdjant/ (n)
phoney phony
  człowiek udający, zachowujący się nienaturalnie czy niepoważnie

komediowy /kˌɔmɛdjˈɔvɨ/ (adj)
comedy
  dotyczący komedii

komedogenny /ˌkɔ̃mɛdɔˈɡɛ̃nːɨ/ (adj)
comedogenic
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zatykający pory skóry, przyczyniający się do powstawania zaskórników

komendant /kɔmˈɛndant/ (n)
scoutmaster
  (harcerski) instruktor harcerski kierujący daną jednostką
commandant, commanding officer
  (wojskowość, wojskowy) dowódca wojskowy
commander, commissioner, police commandant
  kierownik posterunku policji
fire chief, marshal
  zwierzchnik oddziału straży pożarnej
commandant
  zwierzchnik organizacji paramilitarnej

komendatoryjny /kˌɔmɛndˌatɔrˈɨjnɨ/ (adj)
commendatory
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) taki, który wchodzi w skład czyjegoś beneficjum kościelnego, nadany uznaniowo przez władcę świeckiego

komentarz /kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ/ (n)
commentary
  objaśnienie lub uzupełnienie jakiegoś tekstu bądź grafiki zamieszczone przez autora
comment
  uwaga odnośnie czegoś lub kogoś

komentator /ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr/ (n)
commentator
  (sport, sportowy) sprawozdawca sportowy
  osoba, która komentuje coś

komentować /ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
annotate
  objaśniać
comment
  wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi

komercjalizacja /ˌkɔ̃mɛrʦ̑ʲjalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
commercialization, commercialisation
  ogół zmian mających na celu oparcie czegoś na zasadach komercyjnych;

komercyjny /ˌkɔ̃mɛrˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
commercial
  nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań

kometa /kɔ̃ˈmɛta/ (n)
comet
  (astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

komfort /ˈkɔ̃w̃fɔrt/ (n)
comfort
  ogólnie warunki zapewniające spokój, wygodę i elegancję

komfortowy /ˌkɔ̃w̃fɔrˈtɔvɨ/ (adj)
comfortable
  sprawiający, że czujemy się bardzo wygodnie

komicznie /kɔ̃ˈmʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
comically
  w sposób komiczny

komiczny /kɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
comic, comical, funny, humorous
  taki, który wywołuje śmiech; jest śmieszny

komik /ˈkɔ̃mʲik/ (n)
comedian, comic
  artysta estradowy zabawiający publiczność śmiesznymi występami

komiks /ˈkɔ̃mʲiks/ (n)
comics
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię;

komin /ˈkɔ̃mʲĩn/ (n)
chimney, stack
  (budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca;
chimney
  pionowa formacja skalna w formie zagłębienia o trzech ścianach;

kominek /kɔ̃ˈmʲĩnɛk/ (n)
fireplace
  otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;

kominiarka /ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka/ (n)
balaclava
  (potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy

kominiarz /kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ/ (n)
chimney sweep
  rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

komisariat /ˌkɔ̃mʲiˈsarʲjat/ (n)
police department
  jednostka organizacyjna policji pełniąca funkcje w określonym terenie
police station
  lokal, w którym urzędują pracownicy policji

komisarz /kɔmˈisaʃ/ (n)
commissioner
  urzędnik posiadający szczególne pełnomocnictwa

komisja /kɔ̃ˈmʲisʲja/ (n)
commission, board, committee
  grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;

komitet /ˈkɔ̃mʲitɛt/ (n)
committee
  grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań

komitet centralny /kɔmˈitɛt tsɛntrˈalnɨ/ (n)
central committee
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) naczelny, kolegialny organ władzy niektórych partii, zwłaszcza komunistycznych;

komiwojażer /kˌɔmivɔjˈaʒɛr/ (n)
commercial traveller, itinerant, travelling salesman
  (handel, handlowy) (przestarzałe, przestarzały) przedstawiciel handlowy odbywający podróże w celu zdobycia nabywców produktu czy usługi

komizm /ˈkɔ̃mʲism̥/ (n)
comedy
  zespół cech jakiejś osoby lub sytuacji budzący wesołość

komoda /kɔ̃ˈmɔda/ (n)
chest of drawers, commode
  mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

komora /kɔ̃ˈmɔra/ (n)
chamber
  wydzielone pomieszczenie

komora dymowa /kɔ̃ˈmɔra dɨ̃ˈmɔva/ (n)
smoke chamber
  obiekt przeznaczony do przeprowadzania przez strażaków ćwiczeń w warunkach imitujących pożar (brak widoczności, zadymienie, ograniczona przestrzeń, wysoka temperatura, hałas)

komora gazowa /kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva/ (n)
gas chamber
  urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca;

komora rozgorzeniowa /kɔ̃ˈmɔra ˌrɔzɡɔʒɛ̃ˈɲɔva/ (n)
flash-over chamber
  obiekt służący do symulacji zjawisk, jakie zachodzą w pomieszczeniu podczas pożaru

komornik /kɔmˈɔrɲik/ (n)
bailiff
  (administracja) funkcjonariusz publiczny zajmujący się wykonywaniem rozstrzygnięć o roszczeniach cywilnych w drodze przymusu egzekucyjnego

komoryjski /ˌkɔ̃mɔˈrɨjsʲci/ (adj)
Comorian
  odnoszący się do państwa Komory

kompan /ˈkɔ̃mpãn/ (n)
companion
  (potocznie, potoczny) towarzysz wspólnych przedsięwzięć, zwłaszcza rozrywek

kompania /kɔ̃mˈpãɲja/ (n)
company, troop
  (wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;
company, companionship
  kilka osób spędzających wspólnie czas

komparatywny /ˌkɔ̃mparaˈtɨvnɨ/ (adj)
comparative
  porównawczy

kompas /ˈkɔ̃mpas/ (n)
compass
  przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;

kompensacja /ˌkɔ̃mpɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja/ (n)
compensation
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) przejmowanie funkcji niepełnosprawnego lub utraconego narządu lub czynnika biologicznego

kompensacyjny /ˌkɔ̃mpɛ̃w̃saˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
compensatory
  związany z kompensacją

kompensować /ˌkɔ̃mpɛ̃w̃ˈsɔvaʨ̑/ (v)
compensate, countervail
  równoważyć lub wyrównywać brak, niedobór, negatywny charakter czegoś

kompetentny /kˌɔmpɛtˈɛntnɨ/ (adj)
competent
  uprawniony do decydowania, posiadający kwalifikacje

kompilacja /ˌkɔ̃mpʲiˈlaʦ̑ʲja/ (n)
compilation
  (informatyka, informatyczny) tłumaczenie przez kompilator kodu źródłowego na równoważny kod wynikowy
  (informatyka, informatyczny) wynik kompilacji (1.3), skompilowany program
  dokonywanie zbioru dzieł (lub ich fragmentów) na jakiś temat
  wynik kompilacji (1.1) (zbiór fragmentów dzieł na jakiś temat)

kompilator /ˌkɔ̃mpʲiˈlatɔr/ (n)
compiler
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy dokonujący kompilacji;

kompleks /ˈkɔ̃mplɛks/ (n)
complex
  (budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość
  (psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego;
  zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość

kompleks Elektry /ˈkɔ̃mplɛks ɛˈlɛktrɨ/ (n)
Electra complex
  (psychologia, psychologiczny) podświadoma skłonność płciowa córki do ojca (występująca u dziewczynek w wieku 3-6 lat) i strach przed odwetem matki; uczucie wrogości wobec matki;

kompleks Herostratesa /kˈɔmplɛks xˌɛrɔstratˈɛsa/ (n)
Herostratos syndrome
  (psychologia, psychologiczny) obsesja zdobycia sławy za wszelką cenę

kompleks Medei /ˈkɔ̃mplɛks mɛˈdɛji/ (n)
Medea complex
  (psychologia, psychologiczny) wrogość matki wobec własnych dzieci, połączona z pragnieniem ich śmierci, uwarunkowana chęcią zemsty na ojcu dzieci;

kompleks niższości /kˈɔmplɛks ɲiʃʃˈɔɕtɕi/ (n)
inferiority complex
  (psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;

kompleksowość /kˌɔmplɛksˈɔvɔɕtɕ/ (n)
comprehensiveness
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest kompleksowe; cecha tych, którzy są kompleksowi

komplement /kɔmplˈɛmɛnt/ (n)
compliment, kudo, stroke
  grzecznościowa, zwykle przesadna pochwała

komplementarnie /ˌkɔ̃mplɛ̃mɛ̃nˈtarʲɲɛ/ (adv)
complementarily
  w sposób wzajemnie uzupełniający się

komplementarność /ˌkɔ̃mplɛ̃mɛ̃nˈtarnɔɕʨ̑/ (n)
complementariness, complementarity
  wzajemne uzupełnianie się

komplementarny /ˌkɔ̃mplɛ̃mɛ̃nˈtarnɨ/ (adj)
complementary
  wzajemnie się uzupełniający

komplet /ˈkɔ̃mplɛt/ (n)
package
  pełny zestaw elementów, które stanowią pewną całość

kompletnie /kɔ̃mˈplɛtʲɲɛ/ (adv)
completely, entirely
  w sposób całkowity, zupełny; bez reszty, w pełni

kompletność /kɔ̃mˈplɛtnɔɕʨ̑/ (n)
completeness, integrity
  cecha tego, co jest kompletne, nie ma braków

kompletny /kɔ̃mˈplɛtnɨ/ (adj)
complete, utter
  cały, będący w komplecie

komplikacja /kˌɔmplikˈatsja/ (n)
complication
  dodatkowa, nieprzewidziana wcześniej trudność wymuszająca odstępstwo od założeń

komponent /kɔmpˈɔnɛnt/ (n)
component, constituent
  część składowa, element

komponować /ˌkɔ̃mpɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
compose
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tworzyć utwór muzyczny
  tworzyć; układać w całość z danych elementów, tak aby poszczególne elementy ze sobą współgrały

kompost /ˈkɔ̃mpɔst/ (n)
compost
  produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)

kompostownik /kˌɔmpɔstˈɔvɲik/ (n)
compost bin
  pojemnik na kompost

kompot /ˈkɔ̃mpɔt/ (n)
compote, stew fruit
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki napój z gotowanych owoców;

kompozycja /ˌkɔ̃mpɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
composition
  (informatyka, informatyczny) agregacja obiektów, które nie mogą istnieć bez obiektu głównego;
  (sztuka) budowa utworu, zwłaszcza plastycznego, literackiego, muzycznego
  ogół składników wraz ze sposobem, w jaki tworzą całość

kompozycyjny /kˌɔmpɔzɨtsˈɨjnɨ/ (adj)
compositional
  związany z kompozycją, dotyczący kompozycji

kompozytor /ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr/ (n)
composer
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę

kompres /ˈkɔ̃mprɛs/ (n)
compress, poultice
  zimny lub gorący okład

kompresja /kɔ̃mˈprɛsʲja/ (n)
compression
  (fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni;
  (informatyka, informatyczny) operacja zakodowania danych w taki sposób aby zajmowały mniej bajtów;

kompromis /kɔ̃mˈprɔ̃mʲis/ (n)
compromise
  sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;

kompromitacja /ˌkɔ̃mprɔ̃mʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
discredit, disgrace, disrepute, fiasco, shame
  utrata dobrej opinii, narażenie się na śmieszność

kompromitować /ˌkɔ̃mprɔ̃mʲiˈtɔvaʨ̑/ (v)
discredit
  o człowieku szkodzić czyjejś opinii, narażać na wstyd lub śmieszność

kompulsywny /kˌɔmpulsˈɨvnɨ/ (adj)
compulsive
  dokonywany pod wpływem niedającego się opanować przymusu wewnętrznego

komputer /kɔ̃mˈputɛr/ (n)
computer
  (informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego;

komputer osobisty /kɔmpˈutɛr ˌɔsɔbʲˈistɨ/ (n)
personal computer
  (informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;

komputerowy /ˌkɔ̃mputɛˈrɔvɨ/ (adj)
computer, computer-like
  dotyczący komputera, związany z komputerem

komturia /kɔmtˈurja/ (n)
commandery
  (historia, historyczny, historycznie) jednostka terytorialna zakonów rycerskich zarządzana przez komtura;

komu w drogę, temu czas /ˈkɔ̃mu ˈv‿drɔɡɛ ˈtɛ̃mu ˈʧ̑as/ (proverb)
time to hit the road
  (potocznie, potoczny) właśnie teraz trzeba wyruszać

komunard /kɔmˈunart/ (n)
Communard
  (historia, historyczny, historycznie) uczestnik Komuny Paryskiej, zrywu ludności Paryża w 1871 roku

komunia /kɔ̃ˈmũɲja/ (n)
Holy Communion, communion
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament eucharystii;

komunikacja /ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
communication
  ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności

komunikat /ˌkɔ̃mũˈɲikat/ (n)
message, communication
  wiadomość przekazywana przez nadawcę odbiorcy; wymieniana informacja.

komunikator /ˌkɔ̃mũɲiˈkatɔr/ (n)
IM, instant messenger, messenger
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy pozwalający na przesyłanie natychmiastowych komunikatów pomiędzy komputerami;

komunikatywnie /kˌɔmuɲˌikatˈɨvɲʲɛ/ (adv)
communicatively
  w sposób komunikatywny

komunikować /kˌɔmuɲikˈɔvatɕ/ (v)
announce
  przekazywać wiadomość
be in touch, keep in touch, stay in touch
  mieć kontakt

komunista /ˌkɔ̃mũˈɲista/ (n)
communist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu

komunistycznie /kˌɔmuɲistˈɨtʃɲʲɛ/ (adj)
communistically
  w sposób komunistyczny

komunistyczny /ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
Communist communist, communist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu

komunitaryzm /ˌkɔ̃mũɲiˈtarɨsm̥/ (n)
communitarianism
  (filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) nurt we współczesnej filozofii polityki, podkreślający ważność i wartość wspólnot w społecznym życiu człowieka;

komunizm /kɔ̃ˈmũɲism̥/ (n)
communism
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

komunizować /kˌɔmuɲizˈɔvatɕ/ (v)
communize, communise
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wprowadzać lub upowszechniać komunizm

komutator /ˌkɔ̃muˈtatɔr/ (n)
commutator
  (elektryczność) element przełączający umieszczany na wirniku komutatorowych maszyn elektrycznych;
  (matematyka, matematyczny) wskaźnik stopnia nieprzemienności pewnego działania dwuargumentowego;
network switch
  (informatyka, informatyczny) urządzenie łączące segmenty sieci komputerowej;

komórczak /kɔmˈurtʃak/ (n)
multinucleate cell
  (biologia, biologiczny) komórka, w której protoplaźmie występuje wiele jąder

komórka /kɔ̃ˈmurka/ (n)
cell
  (biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;
mobile
  (potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefon komórkowy

komórka jajowa /kɔmˈurka jajˈɔva/ (n)
ovum, egg cell
  (biologia, biologiczny) komórka rozrodcza żeńska

komórka macierzysta /kɔmˈurka mˌatɕɛʒˈɨsta/ (n)
stem cell
  (biologia, biologiczny) komórka względnie niewyspecjalizowana, z której podczas pojedynczego podziału powstają: identyczna komórka potomna i nieco bardziej zróżnicowana komórka potomna

komórkowy /ˌkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
cell
  zbudowany z komórek
cellular
  związany z komórką

komża /kˈɔmʒa/ (n)
surplice
  (kościelny) biała szata liturgiczna, względnie krótka (do ud), o szerokich rękawach;

konanie /kɔnˈaɲʲɛ/ (n)
death, decease
  umieranie

konać /kˈɔnatɕ/ (v)
die, expire, pass away
  przestawać żyć, umierać w agonii

koncelebra /kˌɔntsɛlˈɛbra/ (n)
concelebration
  wspólne sprawowanie eucharystii przez więcej niż jednego prezbitera;

koncelebracja /kˌɔntsɛlɛbrˈatsja/ (n)
concelebration
  wspólne sprawowanie eucharystii przez więcej niż jednego prezbitera;

koncelebrowanie /kˌɔntsɛlˌɛbrɔvˈaɲʲɛ/ (n)
concelebration
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wspólne odprawianie nabożeństwa przez więcej niż jednego duchownego

koncentracja /ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtraʦ̑ʲja/ (n)
concentration
  (psychologia, psychologiczny) (szkolnictwo, szkolny) skupienie uwagi

koncentrat /kɔntsˈɛntrat/ (n)
concentrate
  artykuł zawierający więcej składników wartościowych niż wyjściowy

koncentrować /ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtrɔvaʨ̑/ (v)
concentrate, focus
  skupiać, zbierać coś w jedno miejsce, w jeden punkt
  skupiać swoją uwagę, zwiększać swoją koncentrację, skupienie

koncentryczny /ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
concentric, coaxial
  skierowany ku środkowi, ku określonemu punktowi; współśrodkowy

koncepcja /kɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
conception
  ogólny plan działania, rozwiązania jakiegoś problemu

koncern /ˈkɔ̃nʦ̑ɛrn/ (n)
concern
  (ekonomia, ekonomiczny) zjednoczenie przedsiębiorstw o odrębnej osobowości prawnej;

koncert /ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt/ (n)
concert, concerto
  występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;

koncertować /kˌɔntsɛrtˈɔvatɕ/ (v)
give a concert
  występować z repertuarem muzyki poważnej

koncesja /kɔntsˈɛsja/ (n)
concession
  (urzędowy) pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej
  ustępstwo na czyjąś korzyść

koncesyjny /ˌkɔ̃nʦ̑ɛˈsɨjnɨ/ (adj)
concessive
  (urzędowy) zezwalający na prowadzenie działalności gospodarczej, określający jej warunki

konchiologia /ˌkɔ̃nxʲjɔˈlɔɟja/ (n)
conchology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o muszlach;

koncyliabulum /kˌɔntsɨljabˈulum/ (n)
conciliabule
  (dawniej, dawny) nielegalne zgromadzenie, zwłaszcza konspiratorów czy spiskowców, przeciwko ustanowionej władzy państwowej lub kościelnej

kondensacja /ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja/ (n)
condensation reaction, condensation
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego

kondensator /ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr/ (n)
capacitor, condenser
  (elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;
condenser
  skraplacz;

kondolencje /ˌkɔ̃ndɔˈlɛ̃nʦ̑ʲjɛ/ (n)
condolences
  (książkowy) wyrażanie żalu z powodu czyjejś śmierci, wyrazy współczucia składane komuś, kto stracił bliską osobę

kondominium /ˌkɔ̃ndɔ̃ˈmʲĩɲũm/ (n)
condominium
  terytorium podlegające wspólnej władzy przynajmniej dwóch państw;

kondotier /kɔndˈɔtjɛr/ (n)
condottiere
  (historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym

kondukt /ˈkɔ̃ndukt/ (n)
cortege
  (książkowy) orszak pogrzebowy, grono ludzi uroczyście towarzyszących zmarłemu w drodze na cmentarz

konduktor /kɔ̃nˈduktɔr/ (n)
conductor
  osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);

kondygnacja /ˌkɔ̃ndɨɡˈnaʦ̑ʲja/ (n)
floor
  poziom w budynku

koneser /kɔnˈɛsɛr/ (n)
connoisseur
  znawca w jakiejś dziedzinie (zwykle także jej miłośnik), zwłaszcza w przypadku jedzenia lub sztuki

konewka /kɔ̃ˈnɛfka/ (n)
watering can
  pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

konfabulacja /ˌkɔ̃nfabuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
confabulation
  (książkowy) mijanie się z prawdą, koloryzowanie na jakiś temat, zwykle w celu zaimponowania komuś

konfederacja /ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
confederation
  związek, stowarzyszenie, unia

konfederacyjny /kˌɔnfɛdˌɛratsˈɨjnɨ/ (adj)
confederal
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konfederacją, dotyczący konfederacji; będący konfederacją

konfekcja /kɔnfˈɛktsja/ (n)
readymade clothing
  bielizna i lekka odzież szyta fabrycznie

konferansjer /kˌɔnfɛrˈansjɛr/ (n)
announcer, compere
  osoba prowadząca występy, koncerty, rewie itp., zapowiada kolejne punkty programu, zabawia publiczność

konferencja /ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
conference
  zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień

konferencja naukowa /ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja ˌna<sup>w</sup>uˈkɔva/ (n)
academic conference, symposium
  spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki

konferencja prasowa /ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja praˈsɔva/ (n)
news conference, press conference
  spotkanie przedstawicieli jakiejś instytucji z dziennikarzami, wysłannikami mediów;

konferencyjny /ˌkɔ̃nfɛrɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
conferential
  związany z konferencją, dotyczący konferencji; służący do odbywania narad, konferencji

konferować /kˌɔnfɛrˈɔvatɕ/ (v)
confer
  (książkowy) obradować, naradzać się, omawiać ważne sprawy

konfesjonał /kˌɔnfɛsjˈɔnaw/ (n)
confessional
  (kościelny) kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi;

konfetti /kɔ̃nˈfɛttʲi/ (n)
confetti
  drobno pocięte kawałki papieru, najczęściej różnobarwne krążki, rzucane na uczestników głównie karnawałowej zabawy;

konfiguracja /kˌɔnfiɡurˈatsja/ (n)
configuration
  układ elementów wchodzących we wzajemne relacje

konfigurować /ˌkɔ̃nfʲiɡuˈrɔvaʨ̑/ (v)
configure, customise
  przystosowywać jakieś urządzenie do pożądanej pracy

konfiskata /kˌɔnfiskˈata/ (n)
forfeiture
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na utracie na rzecz skarbu państwa mienia należącego do przestępcy
confiscation, seizure
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa

konfiskować /ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑/ (v)
confiscate
  dokonywać konfiskaty

konflikt /ˈkɔ̃nflʲikt/ (n)
conflict
  sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności

konfliktowy /ˌkɔ̃nflʲikˈtɔvɨ/ (adj)
conflictive, conflictual
  będący tematem sporu
conflictive
  taki, który popada w ciągłe konflikty z otoczeniem, nie jest skłonny do ugody

konformista /kˌɔnfɔrmˈista/ (n)
conformist
  człowiek, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie
  (historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel protestantów angielskich, którzy w r. 1662 zadeklarowali lojalność wobec ustroju episkopalnego państwowego Kościoła anglikańskiego

konformistyczny /kˌɔnfɔrmistˈɨtʃnɨ/ (adj)
conformist
  taki, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

konformizm /kɔnfˈɔrmizm/ (n)
conformity
  (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;

konfraternia /ˌkɔ̃nfraˈtɛrʲɲa/ (n)
confraternity
  stowarzyszenie, organizacja religijna skupiająca głównie laikat

konfrontacyjnie /kˌɔnfrɔntatsˈɨjɲʲɛ/ (adv)
confrontationally
  w sposób konfrontacyjny

konfucjanizm /kˌɔnfutsjˈaɲizm/ (n)
Confucianism
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;

konfundować /ˌkɔ̃nfũnˈdɔvaʨ̑/ (v)
confuse
  powodować, że ktoś czuje się zakłopotany lub zawstydzony

konfuzja /kɔ̃nˈfuzʲja/ (n)
confusion
  (książkowy) poczucie zakłopotania

kongestia /kɔ̃ŋˈɡɛstʲja/ (n)
congestion
  (dawniej, dawny) (medycyna, medyczny) gwałtowny, nadmierny napływ krwi do naczyń krwionośnych jakiegoś organu, zwłaszcza mózgu
  zatłoczenie, przetłoczenie, przeciążenie

kongijski /kɔ̃ŋʲˈɟijsʲci/ (adj)
Congolese
  odnoszący się do państwa Demokratyczna Republika Konga
  odnoszący się do państwa Kongo

kongres /ˈkɔ̃ŋɡrɛs/ (n)
congress
  zjazd osób o wspólnych zainteresowaniach, podobnej działalności, zrzeszonych w jednej organizacji
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja
  najwyższy organ niektórych organizacji

kongresmen /kɔ̃ŋˈɡrɛsmɛ̃n/ (n)
congressman
  mężczyzna, będący członkiem kongresu

kongresmenka /ˌkɔ̃ŋɡrɛˈsmɛ̃nka/ (n)
congresswoman
  kobieta, będąca członkiem kongresu

koniak /ˈkɔ̃ɲak/ (n)
Coniacian
  (geologia, geologiczny) trzeci wiek późnej kredy, trwający 89,3 – 85,8 milionów lat temu;
cognac
  rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

koniczny /kɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
conic, conical
  (rzadki, rzadko używany) mający kształt stożkowy

koniczyna /ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
clover
  (botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;
cloverleaf
  liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść

konidium /kɔ̃ˈɲidʲjũm/ (n)
conidium
  (biologia, biologiczny) rodzaj zarodników grzybów, stanowiących organ rozmnażania bezpłciowego

koniec /ˈkɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
end, finish
  chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana
  miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu
end
  ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek
  okoliczności końca (1.2)

koniec i kropka /kˈɔɲʲɛts i krˈɔpka/ (interjection)
EOT
  podkreślenie zakończenia stanowiska

koniec końców /kˈɔɲʲɛts kˈɔɲtsuf/ (adv)
at the end of the day
  ostatecznie

koniec świata /ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ʲ ˈɕfʲjata/ (n)
doomsday, end of the world Earth
  (potocznie, potoczny) miejsce bardzo odległe

koniecznie /kɔɲʲˈɛtʃɲʲɛ/ (adv)
necessarily
  bezwzględnie, absolutnie

konieczność /kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
necessity
  coś, czego nie można uniknąć

konieczny /kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɨ/ (adj)
necessary
  taki, który dotyczy konieczności; jest nieunikniony lub niezbędny

konik /ˈkɔ̃ɲik/ (n)
cockhorse, nag, pony
  (zdrobniale) od: koń
horseling
  mały koń
avocation, by-line, pursuit, sideline
  ulubiony przedmiot zainteresowań jakiejś osoby, któremu poświęca ona dużo czasu i który jest częstym tematem jej rozmów
exchanger, scalper, tout
  (potocznie, potoczny) osoba sprzedająca nielegalnie bilety na widowiska, koncerty

konik morski /ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci/ (n)
seahorse
  (ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus przypominająca kształtem konika szachowego;

konik polny /ˈkɔ̃ɲik ˈpɔlnɨ/ (n)
grasshopper
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) owady przypominające pasikonika lub szarańczę;

konina /kɔ̃ˈɲĩna/ (n)
horsemeat, horseflesh
  (spożywczy) mięso końskie;

koniugacja /ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
conjugation
  (językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj;

koniunkcja /kɔ̃ˈɲũŋkʦ̑ʲja/ (n)
conjunction
  (astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii;
  (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”;
  (matematyka, matematyczny) odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń

koniunktura /kˌɔɲʲuŋktˈura/ (n)
prosperity
  ogół warunków mających na coś wpływ (zwłaszcza pozytywny)

koniuszy /kɔɲʲˈuʃɨ/ (n)
equerry
  (historia, historyczny, historycznie) urzędnik sprawujący pieczę nad królewskimi stajniami i stadami koni – w średniowiecznej Polsce i innych krajach;

konkatedra /kˌɔŋkatˈɛdra/ (n)
co-cathedral
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) druga katedra ordynariusza diecezji

konklawe /kɔ̃ŋˈklavɛ/ (n)
conclave
  (kościelny) w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia.

konkluzja /kɔ̃ŋˈkluzʲja/ (n)
conclusion
  wniosek końcowy

konkordat /kɔ̃ŋˈkɔrdat/ (n)
concordat
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;

konkrecja /kɔ̃ŋˈkrɛʦ̑ʲja/ (n)
concretion
  (geologia, geologiczny) kuliste, soczewkowe lub gruzłowe skupienie minerałów o składzie innym niż osad otaczający;

konkretny /kɔ̃ŋˈkrɛtnɨ/ (adj)
specific
  dobrze określony
  praktyczny, rzeczowy
fair
  o znacznej wartości, zadowalający
particular
  wybrany z jakiegoś powodu

konkubina /ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna/ (n)
concubine, mistress
  (dawniej, dawny) nałożnica
cohabitant, common-law wife
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego

konkubinat /ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩnat/ (n)
concubinage
  związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania;

konkurencja /ˌkɔ̃ŋkuˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
competition
  (biologia, biologiczny) oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną
  (ekonomia, ekonomiczny) jednostki konkurujące ze sobą w sensie (1.1), (1.2) lub (1.3)
  (ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży
concurrence
  (rzadki, rzadko używany) współistnienie, zbieg
competition, rivalry
  ogólnie: proces wyłaniania zwycięzców spośród pewnej grupy

konkurencyjny /kˌɔŋkurɛntsˈɨjnɨ/ (adj)
competitive
  mający znamiona konkurencji

konkurent /kɔŋkˈurɛnt/ (n)
suitor, wooer
  (dawniej, dawny) mężczyzna zabiegający o względy kobiety w celach matrymonialnych
competitor, rival
  firma, osoba będąca rywalem dla innej firmy, osoby

konkurować /kˌɔŋkurˈɔvatɕ/ (v)
compete
  robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo

konkurs /ˈkɔ̃ŋkurs/ (n)
competition, contest
  (sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

konkury /kɔŋkˈurɨ/ (n)
courtship
  (przestarzałe, przestarzały) zabieganie o rękę kobiety

konkwistador /kˌɔŋkfistˈadɔr/ (n)
conquistador
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł nadawany przez królów hiszpańskich i portugalskich zdobywcom Ameryki Południowej i Środkowej w XVI w.
conqueror
  zdobywca, najeźdźca, zaborca, kolonizator

konnica /kɔnɲˈitsa/ (n)
cavalry, mounted troops
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa złożona z uzbrojonych jeźdźców konnych

konno /ˈkɔ̃nːɔ/ (adv)
horseback
  o sposobie poruszania się: na koniu

konny /ˈkɔ̃nːɨ/ (adj)
horse-drawn
  wykorzystujący konie do zaprzęgu

konopie /kɔ̃ˈnɔpʲjɛ/ (n)
hemp, cannabis, kef
  (botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;

konował /kɔ̃ˈnɔvaw/ (n)
quack
  (pogardliwie) zły, kiepski lekarz

konsekrować /kˌɔnsɛkrˈɔvatɕ/ (v)
consecrate
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać konsekracji

konsekwencja /ˌkɔ̃w̃sɛˈkfɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
consequence
  skutek czegoś, rezultat

konsekwencjalizm /ˌkɔ̃w̃sɛkfɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
consequentialism
  (filozofia, filozoficzny) teoria etyczna, zgodnie z którą czyny należy oceniać po ich konsekwencjach;

konsekwentnie /ˌkɔ̃w̃sɛˈkfɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
consistently
  w sposób konsekwentny

konsekwentny /kˌɔnsɛkfˈɛntnɨ/ (adj)
consistent, constant
  przeprowadzający coś wytrwale do końca w myśl przyjętych założeń, rozumujący i działający logicznie, przeprowadzany od początku do końca w myśl przyjętych założeń, oparty na logicznych przesłankach, logiczny, przemyślany

konsensus /kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus/ (n)
consensus
  porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu

konsensusowy /kˌɔnsɛnsusˈɔvɨ/ (adj)
consensus
  stanowiący konsensus

konserwa /kɔ̃w̃ˈsɛrva/ (n)
tin
  (spożywczy) zapasteryzowana żywność w hermetycznym, trwałym opakowaniu, najczęściej metalowym;

konserwacja /kˌɔnsɛrvˈatsja/ (n)
conservation, maintenance
  (technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem

konserwant /kɔnsˈɛrvant/ (n)
preservative
  (chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;

konserwatysta /ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨsta/ (n)
conservative
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii konserwatywnej lub jej sympatyk

konserwatywny /ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ/ (adj)
conservative
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów
close-minded, orthodox, traditional
  zachowawczy, nie lubiący zmian

konserwatyzm /ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥/ (n)
conservatism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)
  postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;

konserwować /ˌkɔ̃w̃sɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
preserve
  chronić coś przed zniszczeniem za pomocą odpowiednich środków; utrzymywać we właściwym stanie

konsjerż /kˈɔnsjɛrʃ/ (n)
concierge
  dozorca domu, gospodarz domu — szczególnie we Francji

konsoleta /ˌkɔ̃w̃sɔˈlɛta/ (n)
console
  (technologia, technika, techniczny) stół mikserski w studiu radiowym lub telewizyjnym, pulpit realizatora dźwięku;

konsonans /kɔ̃w̃ˈsɔ̃nãw̃s/ (n)
consonance
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rym niedokładny, polegający tylko na współbrzmieniu spółgłosek po ostatniej akcentowanej samogłosce (np. grabarz — grabież, pacierz — chociaż)
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) harmonijne współbrzmienie dźwięków różnej wysokości;

konsorcjum /kɔ̃w̃ˈsɔrʦ̑ʲjũm/ (n)
consortium
  (zarządzanie) związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia;

konspiracja /kˌɔnspirˈatsja/ (n)
conspiracy, conspiration, hugger-mugger
  tajna, nielegalna działalność przeciwko istniejącej władzy

konspiracjonista /ˌkɔ̃w̃spʲiraʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
conspiracist
  zwolennik, głosiciel teorii spiskowych

konspirator /kˌɔnspirˈatɔr/ (n)
conspirator, plotter
  uczestnik konspiracji

konstantynopolitańczyk /kˌɔnstantˌɨnɔpˌɔlitˈaɲtʃɨk/ (n)
Constantinopolitan
  mieszkaniec Konstantynopola

konstantynopolitańczykowianeczka /ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃nɔpɔlʲitãj̃n͇ʧ̑ɨkɔvʲjãˈnɛʧ̑ka/ (n)
inhabitant of Constantinople, young girl
  nieistniejące słowo przyjęte w języku polskim jako żart dotyczący tworzenia wyrazów pochodzących od łączenia kilku krótszych słów, tłumaczone jako: młoda mieszkanka miasta Konstantynopol ((współcześnie) Stambuł)

konstantynopolitański /kˌɔnstantˌɨnɔpˌɔlitˈaɲski/ (adj)
Constantinopolitan
  odnoszący się do Konstantynopola, związany z Konstantynopolem

konstantyński /kˌɔnstantˈɨɲski/ (adj)
Constantinian
  związany z osobą o imieniu Konstantyn, w szczególności władcą, np. Konstantynem I Wielkim

konstatacja /kˌɔnstatˈatsja/ (n)
ascertainment, constatation, finding
  stwierdzenie danego faktu

konsternacja /ˌkɔ̃w̃stɛrˈnaʦ̑ʲja/ (n)
consternation
  stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji

konstrukcja /kɔ̃w̃ˈstrukʦ̑ʲja/ (n)
construction
  proces budowania, konstruowania

konstruktor /kɔ̃w̃ˈstruktɔr/ (n)
builder, constructor
  ktoś zajmujący się konstruowaniem czegoś, np. inżynier projektujący budynki
constructor
  (informatyka, informatyczny) procedura inicjująca obiekt po jego utworzeniu

konstruktywistyczny /ˌkɔ̃w̃struktɨvʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
constructivist
  (sztuka) (literacko) dotyczący konstruktywizmu, związany z konstruktywizmem

konstruktywizm /kˌɔnstruktˈɨvizm/ (n)
constructivism
  (sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;

konstruować /ˌkɔ̃w̃struˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
construct
  budować, tworzyć konstrukcję

konstytuanta /kˌɔnstɨtuˈanta/ (n)
constituent assembly, constitutional assembly
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ (zgromadzenie uchwałodawcze) powoływany w celu opracowania i uchwalenia konstytucjii;

konstytucja /ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
constitution
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

konstytucyjność /kˌɔnstɨtutsˈɨjnɔɕtɕ/ (n)
constitutionality
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgodność ustawy albo przepisu prawnego z ustawą zasadniczą

konstytucyjny /ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
constitutional
  dotyczący konstytucji
constitutional, constitutive
  zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

konsul /ˈkɔ̃w̃sul/ (n)
consul
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną;
  (historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki;
  urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym;

konsularny /kˌɔnsulˈarnɨ/ (adj)
consular
  związany z konsulem, dotyczący konsula (przedstawiciela państwa)

konsultacja /ˌkɔ̃w̃sulˈtaʦ̑ʲja/ (n)
consultation
  narada specjalistów lub decydentów przed decyzją w jakiejś sprawie
  zasięganie opinii u specjalisty lub rzeczoznawcy
advice, consultation
  udzielanie rad i wyjaśnień przez specjalistę lub rzeczoznawcę

konsultacyjny /kˌɔnsultatsˈɨjnɨ/ (adj)
consultative
  związany z konsultacją, dotyczący konsultacji

konsultować /ˌkɔ̃w̃sulˈtɔvaʨ̑/ (v)
consult, take up with
  naradzać się z kimś
  pobierać porady, radzić się

konsumować /kˌɔnsumˈɔvatɕ/ (v)
consume
  spożywać, jeść
  nabywać i użytkować coś, zużywać

konsumpcja /kɔ̃w̃ˈsũmpʦ̑ʲja/ (n)
consumption
  zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie
  spożywanie, jedzenie

konsumpcjonizm /ˌkɔ̃w̃sũmpˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
consumerism
  (socjologia, socjologiczny) postawa polegająca na nieusprawiedliwionej rzeczywistymi potrzebami konsumpcji dóbr materialnych i usług, a także pogląd głoszący uznawanie konsumpcji za wyznacznik jakości życia;

konsylium /kɔnsˈɨljum/ (n)
consultation
  (medycyna, medyczny) narada lekarzy mająca na celu rozpoznanie choroby i ustalenie sposobu leczenia

konsystencja /ˌkɔ̃w̃sɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
consistency
  poziom określonych cech fizycznych (gęstość, twardość, lepkość) danej substancji; spoistość

konsystorz /kɔ̃w̃ˈsɨstɔʃ/ (n)
consistory
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) w Kościele katolickim kuria biskupia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dawny sąd prezbiterialny przy kurii biskupiej
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościołach protestanckich rada diecezji lub całego Kościoła
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie kardynałów pod przewodnictwem papieża

kontakt /ˈkɔ̃ntakt/ (n)
outlet, socket
  gniazdo sieci elektrycznej
switch
  przełącznik światła elektrycznego
contact
  zetknięcie się

kontekst /ˈkɔ̃ntɛkst/ (n)
context
  (językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz;
context, backdrop
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń

kontemplacja /ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplaʦ̑ʲja/ (n)
contemplation
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa
  skupienie, rozmyślanie, pogrążenie w myślach

kontemplować /ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplɔvaʨ̑/ (v)
contemplate
  pogrążać się głęboko w myślach

kontener /kɔ̃nˈtɛ̃nɛr/ (n)
collection, container
  (informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;
dumpster
  (potocznie, potoczny) duży pojemnik na śmieci

kontestacja /ˌkɔ̃ntɛˈstaʦ̑ʲja/ (n)
contestation
  protest, manifestowanie sprzeciwu wobec czegoś; podanie w wątpliwość

kontinuum /ˌkɔ̃ntʲĩˈnu<sup>w</sup>ũm/ (n)
continuum
  (matematyka, matematyczny) moc zbioru
  ciągły, zgodny z porządkiem zbiór elementów, które przechodzą jeden w drugi

konto /ˈkɔ̃ntɔ/ (n)
account
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;

kontorsjonista /ˌkɔ̃ntɔrsʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
contortionist
  człowiek mający bardzo elastyczne, zwinne ciało; zwykle artysta cyrkowy

kontrabanda /ˌkɔ̃ntraˈbãnda/ (n)
contraband, smuggling
  nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;

kontrabas /kɔ̃nˈtrabas/ (n)
double bass, string bass
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy;

kontrabasista /ˌkɔ̃ntrabaˈɕista/ (n)
bassist
  muzyk grający na kontrabasie

kontradmirał /kˌɔntradmˈiraw/ (n)
commodore
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi brygady w wojskach lądowych i lotnictwie;

kontrafagot /ˌkɔ̃ntraˈfaɡɔt/ (n)
contrabassoon
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fagot o niskiej skali;

kontrahent /kɔ̃nˈtraxɛ̃nt/ (n)
contractor, transactor
  każda ze stron zawierających umowę

kontrakt /ˈkɔ̃ntrakt/ (n)
contract
  umowa, zwykle o pracę

kontraktowy /ˌkɔ̃ntrakˈtɔvɨ/ (adj)
contracted
  dotyczący kontraktu, związany z kontraktem

kontrast /ˈkɔ̃ntrast/ (n)
contrast
  (optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu

kontrastowanie /kˌɔntrastɔvˈaɲʲɛ/ (n)
contrasting
  (rzeczownik odczasownikowy) od: kontrastować

kontrasygnata /kˌɔntrasɨɡnˈata/ (n)
countersign, countersignature
  (administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wymóg złożenia podpisu pod aktem prawnym przez drugą osobę w celu potwierdzenia jego ważności;

kontratak /kɔntrˈatak/ (n)
counterattack
  odpowiedź atakowanego w dyskusji, sporcie, w wojskowości itp.

kontratenor /ˌkɔ̃ntraˈtɛ̃nɔr/ (n)
countertenor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski wykorzystujący rejestr falsetowy;
  osoba z takim głosem

kontratenorowy /kˌɔntratˌɛnɔrˈɔvɨ/ (adj)
countertenor
  dotyczący kontratenoru, przeznaczony na ten rodzaj głosu

kontrgambit /kɔndrɡˈambʲit/ (n)
counter-gambit
  (szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe, w którym czarne poświęcają jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

kontrofensywa /kˌɔntrɔfɛnsˈɨva/ (n)
counter-offensive, counteroffensive
  (wojskowość, wojskowy) natarcie wojsk, które następuje bezpośrednio po odparciu ofensywy wroga

kontrola /kɔ̃nˈtrɔla/ (n)
control
  sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi

kontrola jakości /kɔ̃nˈtrɔla jaˈkɔɕʨ̑i/ (n)
quality control
  świadome działania przedsiębiorstwa mające na celu dbanie o jakość towarów i usług;

kontroler /kɔ̃nˈtrɔlɛr/ (n)
checker, controller, inspector, supervisor
  osoba kontrolująca, sprawdzająca coś

kontrolny /kɔ̃nˈtrɔlnɨ/ (adj)
control
  związany z kontrolą lub kontrolowaniem

kontrolować /ˌkɔ̃ntrɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
check, inspect, monitor, verify, check up on, keep an eye on
  dokonywać kontroli; sprawdzać, czy coś działa sprawnie (lub tak jak powinno); weryfikować

kontrowersja /kˌɔntrɔvˈɛrsja/ (n)
controversy
  niejednoznaczność opinii w jakiejś sprawie, wywołująca dyskusje, sprzeczki

kontrowersyjny /ˌkɔ̃ntrɔvɛrˈsɨjnɨ/ (adj)
controversial, contentious
  wzbudzający kontrowersje, prowokujący spory i dyskusje

kontrreformacja /ˌkɔ̃ntr̥rɛfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
Counter-Reformation
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele;

kontrrewolucja /ˌkɔ̃ntr̥rɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
counter-revolutionary
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) działania stanowiące reakcję w stosunku do rewolucji;

kontrrewolucyjny /kˌɔntrrɛvˌɔlutsˈɨjnɨ/ (adj)
counterrevolutionary
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z kontrrewolucją, dotyczący kontrrewolucji

kontrwywiad /kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat/ (n)
counterespionage, counterintelligence
  instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;

kontrybucja /kˌɔntrɨbˈutsja/ (n)
contribution
  danina, podatek nakładany na pokonane w wojnie państwo albo okupowane terytorium

kontur /ˈkɔ̃ntur/ (n)
contour, outline
  linia, zarys kształtu

konturować /kˌɔnturˈɔvatɕ/ (v)
contour, outline
  (sztuka) kreślić kontury

konturowy /kˌɔnturˈɔvɨ/ (adj)
contour
  oparty o kontury

kontusz /kˈɔntuʃ/ (n)
kontush, kontusz, kuntush
  męski strój staropolski wkładany na żupan, rodzaj długiej sukni z tzw. wylotami (rozciętymi rękawami), spinanymi na ogół na plecach

kontuzja /kɔ̃nˈtuzʲja/ (n)
contusion
  (medycyna, medyczny) (sport, sportowy) uraz jakiejś części ciała powodujący jej częściową lub pełną niesprawność

kontuzjować /ˌkɔ̃ntuˈzʲjɔvaʨ̑/ (v)
injure
  (sport, sportowy) spowodować czyjąś kontuzję

kontynent /kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
continent
  (geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

kontynentalny /ˌkɔ̃ntɨ̃nɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
continental, mainland
  dotyczący kontynentu

kontynuacja /kˌɔntɨnuˈatsja/ (n)
continuation
  dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

kontynuować /ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
continue
  dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

konura słoneczna /kɔnˈura swɔnˈɛtʃna/ (n)
sun parakeet
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Aratinga solstitialis Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny papugowatych występujący w północno-wschodniej części Ameryki Południowej;

konurbacja /ˌkɔ̃nurˈbaʦ̑ʲja/ (n)
conurbation
  zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi;

konwalia /kɔ̃nˈvalʲja/ (n)
Convallaria, Lily of the Valley
  (botanika, botaniczny) Convallaria L., rodzaj roślin o białych kwiatach i intensywnym zapachu;

konwalia majowa /kɔnvˈalja majˈɔva/ (n)
lily of the valley, Lily of the Valley, lily-of-the-valley
  (botanika, botaniczny) Convallaria majalis L., gatunek rośliny z rodziny szparagowatych;

konwenans /kɔ̃nˈvɛ̃nãw̃s/ (n)
convention
  ogólnie przyjęte normy i obyczaje towarzyskie

konwencja /kɔ̃nˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
convention
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa międzynarodowa

konwencjonalnie /kˌɔnvɛntsjɔnˈalɲʲɛ/ (adv)
conventionally
  w sposób konwencjonalny

konwencjonalny /ˌkɔ̃nvɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
conventional
  zgodny z konwencjami; tradycyjny, pospolity

konwent /ˈkɔ̃nvɛ̃nt/ (n)
convent
  spotkanie członków jakiejś instytucji bądź organizacji, na którym podejmuje się decyzje w istotnych kwestiach

konwergencja /ˌkɔ̃nvɛrˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
convergence
  (biologia, biologiczny) proces powstawania podobnych cech u niespokrewnionych ze sobą organizmów na skutek życia w podobnych warunkach;
  (ekonomia, ekonomiczny) zbieżność ekonomiczna państw Unii Europejskiej pod względem inflacji, stóp procentowych, zadłużenia i kursu walutowego;
  (ekonomia, ekonomiczny) zjawisko zbliżania się poziomu rozwoju różnych krajów poprzez doganianie bogatych przez biedne;
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) niezależne powstawanie podobnych zjawisk kulturowych w odległych od siebie regionach świata w podobnych warunkach geograficznych
  (medycyna, medyczny) jednoczesny, zbieżny ruch gałek ocznych przy zmianie odległości obiektu, na którym jest skupiany wzrok;
  (meteorologia, meteorologiczny) zbliżanie się do siebie mas powietrza z różnych stron, powodujące wyparcie znajdującego się tam wcześniej powietrza w górę;
  (technologia, technika, techniczny) kojarzenie różnych zjawisk na pograniczu działów telekomunikacji, informatyki i multimediów;
  zbieżność lub jej powstawanie

konwersacyjny /kˌɔnvɛrsatsˈɨjnɨ/ (adj)
conversational
  związany z konwersacją, dotyczący konwersowania

konwerter szerokokątny /kɔ̃nˈvɛrtɛr ˌʃɛrɔkɔˈkɔ̃ntnɨ/ (n)
wide-angle converter
  (fotografia) element optyczny przykręcany do standardowego obiektywu zwiększający pole widzenia, pozwalający na fotografowanie dużych przedmiotów z małych odległości;

konwertyta /ˌkɔ̃nvɛrˈtɨta/ (n)
convert
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która zmieniła jedno z wyznań chrześcijańskich na inne

konwisarz /kɔnvˈisaʃ/ (n)
pewter maker, tinker, tinner, tinplate worker, tinsmith, whitesmith
  (dawniej, dawny) rzemieślnik zajmujący się wyrobem i obróbką przedmiotów z cyny oraz spiżu;

konwojować /kˌɔnvɔjˈɔvatɕ/ (v)
convoy
  towarzyszyć komuś lub czemuś w drodze w celu ochrony lub uniemożliwienia ucieczki

konwój /ˈkɔ̃nvuj/ (n)
convoy
  poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo;

konyza kanadyjska /kɔ̃ˈnɨza ˌkãnaˈdɨjska/ (n)
Canadian fleabane, Canadian horseweed
  (botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny astrowatych pochodzący z Ameryki Północnej i Środkowej i rozprzestrzeniony w innych rejonach świata;

kooperacja /ˌkɔːpɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
cooperation
  współpraca, współdziałanie

kooperatywa /ˌkɔːpɛraˈtɨva/ (n)
cooperative
  (przestarzałe, przestarzały) stowarzyszenie spółdzielcze, spółdzielnia

koordynacja /kˌɔɔrdɨnˈatsja/ (n)
coordination, co-ordination
  organizowanie i planowanie wspólnych działań

koordynować /kˌɔɔrdɨnˈɔvatɕ/ (v)
coordinate
  kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie

kopa /ˈkɔpa/ (n)
three score
  (jednostka miary) (przestarzałe, przestarzały) 60 sztuk;

kopacz /kˈɔpatʃ/ (n)
kicker, placekicker
  (sport, sportowy) zawodnik w drużynie futbolu amerykańskiego, który odpowiada za wykonywanie wykopów
digger
  ktoś, kto zajmuje się kopaniem w ziemi, wykopywaniem

kopalnia /kɔˈpalʲɲa/ (n)
mine
  zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

kopalny /kɔpˈalnɨ/ (adj)
connate, fossil
  wydobywany z ziemi jako bogactwo naturalne
fossil
  zachowany pod ziemią, pochodzący z dawnych epok geologicznych

koparka /kɔˈparka/ (n)
excavator, digger
  maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

kopać /ˈkɔpaʨ̑/ (v)
kick
  uderzać kogoś / coś nogą
dig
  wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny

kopenhaski /ˌkɔpɛ̃nˈxasʲci/ (adj)
Copenhagener
  odnoszący się do miasta Kopenhaga

koper /ˈkɔpɛr/ (n)
dill
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;

koper włoski /ˈkɔpɛr ˈvwɔsʲci/ (n)
fennel
  (botanika, botaniczny) gatunek dwuletniej rośliny z rodziny selerowatych;

kopernik /kɔˈpɛrʲɲik/ (n)
copernicium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112;

kopernikański /kˌɔpɛrɲikˈaɲski/ (adj)
Copernican
  związany z kopernikanizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Kopernika

koperta /kɔˈpɛrta/ (n)
envelope
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

kopeć /ˈkɔpɛʨ̑/ (n)
smoke, soot
  gęsty, ciemny dym

kopia /ˈkɔpʲja/ (n)
lance
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;
copy
  przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał

kopiec /kˈɔpjɛts/ (n)
mound
  (książkowy) lub (architektura, architektoniczny) pomnik w formie takiego wzniesienia

kopiowanie /ˌkɔpʲjɔˈvãɲɛ/ (n)
copying
  (rzeczownik odczasownikowy) od: kopiować

kopiować /kɔˈpʲjɔvaʨ̑/ (v)
copy
  powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie

kopić /kˈɔpitɕ/ (v)
cock
  (rolnictwo, rolniczy) układać zboże, siano w kopy

kopnięcie /kɔpʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
kick
  cios zadany nogą

kopnąć w kalendarz /ˈkɔpnɔ̃ɲʨ̑ f‿kaˈlɛ̃ndaʃ/ (v)
kick the bucket
  (związek frazeologiczny) (żartobliwie) (ironicznie) umrzeć

koppa /kˈɔppa/ (n)
koppa
  archaiczna litera cyrylicy, Ҁ, stosowana także jako oznaczenie 90
  litera języka greckiego, obecnie nieużywana w nim. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 90, Ϙ;

kopra /ˈkɔpra/ (n)
corn, maize
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony miąższ orzecha kokosowego;

koprolalia /ˌkɔprɔˈlalʲja/ (n)
coprolalia
  obsesyjne wypowiadanie słów nieprzyzwoitych lub wulgarnych

koprolit /kɔˈprɔlʲit/ (n)
coprolite
  (geologia, geologiczny) zachowany w osadach skamieniały ekskrement zwierzęcy;

koptyjski /kɔpˈtɨjsʲci/ (adj)
Coptic
  (antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców

koptyjski /kɔpˈtɨjsʲci/ (n)
Coptic
  (językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich

kopulacja /kˌɔpulˈatsja/ (n)
copulation
  (fizjologia, fizjologiczny) cielesne zespolenie się dwóch osobników różnej płci, umożliwiające zapłodnienie

kopulować /ˌkɔpuˈlɔvaʨ̑/ (v)
copulate
  odbywać stosunek seksualny

kopuła /kɔˈpuwa/ (n)
dome
  (architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie;
copula
  (matematyka, matematyczny) dystrybuanta wielowymiarowego rozkładu prawdopodobieństwa na kwadracie jednostkowym o jednostajnych rozkładach brzegowych;

kopytny /kɔpˈɨtnɨ/ (adj)
ungulate
  taki, który ma kopyta

kopyto /kɔˈpɨtɔ/ (n)
hoof
  (zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

kora /ˈkɔra/ (n)
bark
  (botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny
  (botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką
kora
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) afrykański instrument strunowy;
  (sztuka) charakterystyczny dla sztuki Grecji okresu archaicznego posąg stojącej dziewczyny w długiej szacie, często trzymającej w ręce owoc, kwiat lub ptaka;
seersucker
  (włókiennictwo) lekki materiał, zwykle bawełniany, którego charakterystyczną cechą jest wypukło-wklęsła (gofrowana) faktura

koral /ˈkɔral/ (n)
coral
  (biologia, biologiczny) koralowiec
  (mineralogia, mineralogiczny) szkielet węglanowy koralowców;

koralik /kɔˈralʲik/ (n)
bead
  mały koral, paciorek

korat /kˈɔrat/ (n)
korat
  (felinologia, felinologiczny) rasa tajlandzkiego kota domowego średniej wielkości, o srebrzystoniebieskiej sierści;

korban /kˈɔrban/ (n)
corban, korban
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowska ofiara całopalna;

kord /kɔrt/ (n)
cutlass
  (staropolski) krótki miecz, używany zazwyczaj przez niższe warstwy społeczeństwa;

kordialny /kɔrˈdʲjalnɨ/ (adj)
cordial
  (książkowy) serdeczny, przyjazny, wylewny w okazywaniu sympatii

kordobański /kˌɔrdɔbˈaɲski/ (adj)
Cordoban
  związany z Kordobą, dotyczący Kordoby, pochodzący z Kordoby

kordonek /kɔrˈdɔ̃nɛk/ (n)
chenille
  (włókiennictwo) (rękodzieło, rękodzielniczy) skręcona nitka używana do haftowania i szydełkowania;

kordzik /ˈkɔrʲʥ̑ik/ (n)
cutlass
  (wojskowość, wojskowy) obosieczna broń paradna w postaci sztyletu;

koreański /ˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
Korean
  odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

koreański /ˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (n)
Korean
  język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej;

korek /ˈkɔrɛk/ (n)
cork
  (botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca
traffic jam, gridlock, congestion
  (potocznie, potoczny) zahamowanie w ruchu ulicznym;
cork, stopper
  zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału

korekta /kɔˈrɛkta/ (n)
correction, revision
  poprawienie błędu lub niedoskonałości, dorównanie do stanu prawidłowego

korelacja /ˌkɔrɛˈlaʦ̑ʲja/ (n)
correlation
  (statystyka, statystyczny) zależność zmiennych losowych;
  współzależność między dwoma lub więcej zjawiskami

korelacyjny /kˌɔrɛlatsˈɨjnɨ/ (adj)
correlational
  (statystyka, statystyczny) związany z korelacją, dotyczący korelacji

korelować /ˌkɔrɛˈlɔvaʨ̑/ (v)
correlate
  mieć związek, być powiązanym, współzależeć

korespondencja /ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
correspondence
  wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)

korespondować /ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɔvaʨ̑/ (v)
correspond
  prowadzić korespondencję, wymieniać się listami

koriacki /kɔrjˈatski/ (n)
Koryak
  (językoznawstwo, językoznawczy) język koriacki;

korkociąg /kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
spin
  (lotnictwo, lotniczy) rodzaj akrobacji lotniczej;
corkscrew
  urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

korkowe /kɔrkˈɔvɛ/ (n)
corkage
  opłata związana z otwarciem butelki trunku w barach, restauracjach, gospodach itp.

korkowiec /kɔrˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
cork tree
  (botanika, botaniczny) Phellodendron Rupr., rodzaj drzew z rodziny rutowatych
cork pistol
  pistolet-zabawka do strzelania z korków

kormoran /kɔrˈmɔrãn/ (n)
cormorant
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

kornak /kˈɔrnak/ (n)
mahout
  osoba pracująca ze słoniami

kornerupin /ˌkɔrnɛˈrupʲĩn/ (n)
kornerupine
  (mineralogia, mineralogiczny) klasa borokrzemianów i krzemianów boru;

kornet /ˈkɔrnɛt/ (n)
cornett
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (dawniej, dawny) dęty instrument drewniany;
cornet
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument blaszany, podobny do trąbki;
coif, cornet
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sztywny, biały czepiec na głowie zakonnicy

kornijski /kɔrɲˈijski/ (adj)
Cornish
  odnoszący się do Kornwalii lub Kornwalijczyków

kornijski /kɔrɲˈijski/ (n)
Cornish
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich;

kornik /ˈkɔrʲɲik/ (n)
bark beetle
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) żyjący pod korą chrząszcz, ksylofag;

kornwalijski /kˌɔrnvalˈijski/ (adj)
Cornish
  związany z Kornwalią, dotyczący Kornwalii

korodować /ˌkɔrɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
corrode
  powodować korozję czegoś
  ulegać korozji

korona /kɔˈrɔ̃na/ (n)
corona
  (astronomia, astronomiczny) zewnętrzna warstwa atmosfery Słońca
crown, corona, head of a tree, tree-top
  (botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi;
krone, crown
  (jednostka monetarna) waluta w Skandynawii;
cap
  (stomatologia, stomatologiczny) metalowe lub porcelanowe wzmocnienie plomby na zębie;
crown
  atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę)
  (jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech
  (jednostka monetarna) waluta w Czechach;
kingdom, crown
  monarchia

koronacja /kˌɔrɔnˈatsja/ (n)
coronation, crowning
  akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

koronawirus /kˌɔrɔnavˈirus/ (n)
coronavirus
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus powodujący infekcje układu oddechowego;

koroniec /kɔˈrɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
crowned pigeon
  (ornitologia, ornitologiczny) Goura, niebieski gołąb z czubkiem z piór;

koroniec siodłaty /kɔrˈɔɲʲɛts ɕɔdwˈatɨ/ (n)
blue crowned pigeon, common crowned pigeon, western crowned pigeon
  (ornitologia, ornitologiczny) Goura cristata, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;

koronka /kɔˈrɔ̃nka/ (n)
cap, crown
  (potocznie, potoczny) (stomatologia, stomatologiczny) stałe uzupełnienie protetyczne odtwarzające znaczny ubytek korony klinicznej zęba
chaplet
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma modlitwy polegająca na powtarzaniu w określony sposób i określoną liczbę razy różnych modlitw
lace
  (włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici

koronograf /ˌkɔrɔ̃ˈnɔɡraf/ (n)
coronagraph
  (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny służący do obserwacji korony słonecznej poza momentami całkowitych zaćmień słońca;

koronować /kˌɔrɔnˈɔvatɕ/ (v)
crown
  przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego
be crowned
  stawać się władcą poprzez akt koronacji

korowy /kɔrˈɔvɨ/ (adj)
cortical
  odnoszący się do kory, mający związek z korą

korporacja /ˌkɔrpɔˈraʦ̑ʲja/ (n)
corporation
  bractwo studenckie
  duża firma

korporacyjny /kˌɔrpɔratsˈɨjnɨ/ (adj)
corporation, corporational
  dotyczący korporacji

korpulentny /ˌkɔrpuˈlɛ̃ntnɨ/ (adj)
corpulent, portly
  o człowieku odznaczający się nadwagą, o tęgiej budowie ciała

korpus /ˈkɔrpus/ (n)
trunk
  (anatomia, anatomiczny) tułów człowieka lub zwierzęcia
corpus
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór tekstów będący podstawą badań językoznawczych;
body
  (technologia, technika, techniczny) główna część maszyny lub urządzenia;

korpus gniazdowy /kˈɔrpuz ɡɲʲazdˈɔvɨ/ (n)
brood box
  (pszczelarstwo, pszczelarski) element ula wielokorpusowego, w którym mieści się gniazdo rodziny pszczelej

korpus konsularny /ˈkɔrpus ˌkɔ̃w̃suˈlarnɨ/ (n)
consular corps
  kierownicy, szefowie i urzędnicy konsularni sprawujący swoje funkcje w określonym okręgu konsularnym państwa przyjmującego;

korpus miodowy /kˈɔrpus mʲɔdˈɔvɨ/ (n)
honey box
  (pszczelarstwo, pszczelarski) element ula wielokorpusowego, z którego pszczelarz odbiera pszczołom miód

korrida /kɔrˈrʲida/ (n)
bullfighting, corrida
  (etnografia, etnograficzny) widowisko polegające na walce toreadorów z bykiem, popularne przede wszystkim w Hiszpanii;

korsarz /kˈɔrsaʃ/ (n)
privateer, corsair
  (historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pirat na usługach państwa;

korsykański /ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
Corsican
  odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki

korsykański /ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci/ (n)
Corsican
  język używany na Korsyce;

kort /kɔrt/ (n)
court
  (sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa, badmintona, squasha itp.;

kortyzol /kɔrtˈɨzɔl/ (n)
cortisol
  (biochemia, biochemiczny) hormon należący do kortykosteroidów;

kortyzon /kɔrtˈɨzɔn/ (n)
cortisone
  (biochemia, biochemiczny) hormon kory nadnercza z grupy steroidów, nieaktywny biologicznie

korund /ˈkɔrũnt/ (n)
corundum
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu;

korupcja /kɔˈrupʦ̑ʲja/ (n)
bribery, corruptibility, corruption
  nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

korweta /kɔrvˈɛta/ (n)
corvette, corvet
  (historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;
corvette
  (marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;

koryfeusz /kˌɔrɨfˈɛuʃ/ (n)
coryphaeus
  (historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;

korygować /kˌɔrɨɡˈɔvatɕ/ (v)
proofread, revise
  przeprowadzać korektę, poprawiać błędy w tekście
correct
  usuwać niedokładności

koryncki /kɔˈrɨ̃nʦ̑ʲci/ (adj)
Corinthian
  (historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto w starożytnej Grecji)
  (historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto-państwo, polis w starożytnej Grecji)
  od Korynt (miasto w obecnej Grecji)

koryntianin /kˌɔrɨntjˈaɲin/ (n)
Corinthian
  mieszkaniec Koryntu

korytarz /kɔˈrɨtaʃ/ (n)
corridor
  (budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

korytarz eksterytorialny /kɔrˈɨtaʃ ˌɛkstɛrˌɨtɔrjˈalnɨ/ (n)
exterritorial corridor
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydzielony pas na terytorium obcego państwa, umożliwiający innemu państwu dostęp do morza lub do należącej do niego enklawy

koryto /kɔˈrɨtɔ/ (n)
river bed
  (hydrologia, hydrologiczny) miejsce płynięcia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obecnego przebiegu
trough
  podłużny pojemnik przeznaczony do pojenia i karmienia zwierząt domowych

koryto kablowe /kɔˈrɨtɔ kaˈblɔvɛ/ (n)
cable channel
  (technologia, technika, techniczny) listwa z kanałem wewnętrznym do przeprowadzenia wiązki kabli

korzec /kˈɔʒɛts/ (n)
modius
  (dawniej, dawny) dawna jednostka objętości, stosowana przy ciałach sypkich;
bushel
  (dawniej, dawny) naczynie odmierzające (1.1)

korzenie /kɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
root
  pochodzenie, rodowód, początki

korzenny /kɔʒˈɛnnɨ/ (adj)
spicy, spiced, spicey
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawiony korzeniami; pachnący taką przyprawą

korzeń /ˈkɔʒɛ̃ɲ/ (n)
root
  (botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;
  (anatomia, anatomiczny) element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina, która zawiera olejki eteryczne, używana jako przyprawa

korzystać /kɔˈʒɨstaʨ̑/ (v)
benefit, profit
  uzyskiwać z czegoś korzyści
make use of, use
  używać czegoś

korzystnie /kɔˈʒɨstʲɲɛ/ (adv)
favourably, profitably
  w sposób korzystny; z korzyścią, dobrym wynikiem

korzystny /kɔˈʒɨstnɨ/ (adj)
bargain
  o cenach: niski
positive
  przychylny, pochlebny
advantageous, lucrative, profitable
  przynoszący korzyść
favourable, beneficial
  sprzyjający

korzyść /ˈkɔʒɨɕʨ̑/ (n)
benefit, advantage
  zysk, pożytek

kos /kɔs/ (n)
common blackbird
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus merula, (zobacz) kos zwyczajny;
blackbird
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku (1.1)

kosa /ˈkɔsa/ (n)
scythe
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju;

kosaciec /kɔˈsaʨ̑ɛʦ̑/ (n)
iris
  (botanika, botaniczny) Iris, roślina o barwnych kwiatach, najczęściej fioletowych, niebieskich lub żółtych;

kosarz /ˈkɔsaʃ/ (n)
harvestman, daddy longlegs
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pajęczak o bardzo długich odnóżach;

kosiarka /kɔˈɕarka/ (n)
mower
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) urządzenie mechaniczne do koszenia, głównie trawy;

kosiarka mieląca /kɔˈɕarka mʲjɛˈlɔ̃nʦ̑a/ (n)
mulching mower
  (technologia, technika, techniczny) kosiarka rozdrabniająca skoszoną trawę, celem pozostawienia jej na trawniku jako mulcz (→ mulcz w Wikipedii)

kosiarka mulczująca /kɔˈɕarka ˌmulʧ̑uˈjɔ̃nʦ̑a/ (n)
mulching mower
  (technologia, technika, techniczny) kosiarka rozdrabniająca skoszoną trawę, celem pozostawienia jej na trawniku jako mulcz

kosić /ˈkɔɕiʨ̑/ (v)
mow, cut
  ścinać wysoką trawę lub zboże – kosą lub maszynowo

kosmetyczka /ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑ka/ (n)
beautician
  kobieta, która wykonuje zabiegi kosmetyczne;

kosmetyczny /ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
cosmetic
  służący do pielęgnacji ciała, utrzymania urody

kosmetyk /kɔsˈmɛtɨk/ (n)
cosmetic
  substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów

kosmetyka /kɔsˈmɛtɨka/ (n)
cosmetics
  sztuka upiększania, pielęgnowania ciała, włosów; stosowanie środków lub zabiegów mających na celu pielęgnowanie ciała lub włosów

kosmicznie /kɔsmˈitʃɲʲɛ/ (adv)
cosmically
  w sposób kosmiczny

kosmiczny /kɔsˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
cosmic
  (przenośnie, przenośnia) bardzo duży
cosmic, space
  odbywający się w kosmosie
  związany z kosmosem, dotyczący kosmosu

kosmita /kɔsˈmʲita/ (n)
alien, extraterrestrial, ET
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.;

kosmodrom /kɔsˈmɔdrɔ̃m/ (n)
cosmodrome
  (astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;

kosmogoniczny /kˌɔsmɔɡɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
cosmogonic, cosmogonical
  związany z kosmogonią, dotyczący kosmogonii

kosmolog /kɔsmˈɔlɔk/ (n)
cosmologist
  specjalista w dziedzinie kosmologii

kosmologia /ˌkɔsmɔˈlɔɟja/ (n)
cosmology
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;

kosmologiczny /kˌɔsmɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
cosmological, cosmologic
  związany z kosmologią, dotyczący kosmologii

kosmonauta /ˌkɔsmɔ̃ˈnawta/ (n)
cosmonaut
  człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej

kosmopolita /ˌkɔsmɔpɔˈlʲita/ (n)
cosmopolite, Cosmopolitan
  człowiek nieuznający jakiegokolwiek obywatelstwa, a jedynie światowe

kosmopolityczny /kˌɔsmɔpˌɔlitˈɨtʃnɨ/ (adj)
cosmopolitan, cosmopolite
  nieczujący związku z żadnym państwem (miejscem) w szczególności

kosmos /ˈkɔsmɔs/ (n)
cosmos, space
  (astronomia, astronomiczny) przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery;

kosmos podwójnie pierzasty /kˈɔsmɔs pɔdvˈujɲʲɛ pʲɛʒˈastɨ/ (n)
Mexican aster, garden cosmos
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Cosmos bipinnatus Cav., gatunek rośliny z rodziny astrowatych;

kosmyk /kˈɔsmɨk/ (n)
cowlick, tuft, wisp
  niewielki pukiel włosów

kosodrzewina /ˌkɔsɔḍʒɛˈvʲĩna/ (n)
mountain pine, Swiss mountain pine, creeping pine, dwarf mountain pine, dwarf mountainpine, mugo pine
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (systematyka) Pinus mugo Turra, gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;

kosowski /kɔsˈɔfski/ (adj)
Kosovan
  odnoszący się do Kosowa

kostium /ˈkɔstʲjũm/ (n)
costume, overall
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać

kostium kąpielowy /ˈkɔstʲjũm ˌkɔ̃mpʲjɛˈlɔvɨ/ (n)
swimsuit
  strój służący do pływania

kostiumernia /kˌɔstjumˈɛrɲʲa/ (n)
wardrobe
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) miejsce przechowywania kostiumów w teatrze

kostka /ˈkɔstka/ (n)
ankle
  (anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą;

kostka Rubika /ˈkɔstka ruˈbʲika/ (n)
Rubik's Cube
  zabawka logiczna o kształcie sześcianu;

kostka do gry /kˈɔstka dɔ ɡrˈɨ/ (n)
dice
  niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników

kostka lodu /kˈɔstka lˈɔdu/ (n)
ice cube
  lód w kształcie małego sześcianu powstały w wyniku zamrożenia wody w odpowiedniej formie

kostka rosołowa /ˈkɔstka ˌrɔsɔˈwɔva/ (n)
bouillon cube, stock cube
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) koncentrat z mięsa wołowego lub kurzego i przypraw w postaci kostki, służący głównie do rozpuszczania w wodzie w celu uzyskania wywaru

kostniak /kˈɔstɲʲak/ (n)
osteoma
  (medycyna, medyczny) łagodny nowotwór tkanki kostnej;

kostnica /kɔˈstʲɲiʦ̑a/ (n)
morgue, mortuary
  pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

kostny /ˈkɔstnɨ/ (adj)
bony, osseous, bone
  związany z kością

kostrzewa /kɔstʃˈɛva/ (n)
Festuca, fescue
  (botanika, botaniczny) Festuca L., rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych;

kostucha /kɔˈstuxa/ (n)
Grim Reaper, reaper
  (potocznie, potoczny) personifikacja śmierci zabierająca ludzi w zaświaty, przedstawiana jako szkielet, zwykle z atrybutami takimi jak kosa, klepsydra czy kaptur

kosz /kɔʃ/ (n)
recycle bin, trash, trash can
  (informatyka, informatyczny) folder systemowy do przechowywania usuniętych plików
bin, litter bin, rubbish bin, waste bin, wastebasket
  pojemnik na odpady
basket
  pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego

koszarowy /kˌɔʃarˈɔvɨ/ (adj)
barrack, barrack room
  (wojskowość, wojskowy) związany z koszarami

koszary /kɔˈʃarɨ/ (n)
barracks
  teren i budynki, w których kwaterują żołnierze

koszerny /kɔʃˈɛrnɨ/ (adj)
kosher
  taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków

koszka /ˈkɔʃka/ (n)
bee skep
  (pszczelarstwo, pszczelarski) (dawniej, dawny) ul wykonany ze słomy

koszmar /ˈkɔʃmar/ (n)
nightmare
  marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;

koszmarny /kɔʃˈmarnɨ/ (adj)
nightmarish, horrible
  bardzo zły, tragiczny; taki, jak w koszmarze

koszt /kɔʃt/ (n)
cost, price, charge, expense
  (ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek

kosztować /kɔˈʃtɔvaʨ̑/ (v)
cost
  mieć jakąś cenę (także przenośnie)
taste
  (przenośnie, przenośnia) korzystać z czegoś

koszula /kɔˈʃula/ (n)
shirt
  (krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

koszula flanelowa /kɔʃˈula flˌanɛlˈɔva/ (n)
flannel shirt
  (krawiectwo) koszula wykonana z flaneli

koszula nocna /kɔʃˈula nˈɔtsna/ (n)
nightshirt, nightdress
  (krawiectwo) jednoczęściowy luźny ubiór w formie tuniki używany do snu;

koszulka /kɔˈʃulka/ (n)
T-shirt
  ubranie z rękawami lub bez noszone na tułowiu

koszyczek /kɔˈʃɨʧ̑ɛk/ (n)
capitulum
  (botanika, botaniczny) typ kwiatostanu groniastego, w którym kwiaty są gęsto osadzone na dnie kwiatowym;
chaplet hairstyle
  (fryzyjski) fryzura z zaplecionym naokoło głowy koszyczkiem
chaplet
  (fryzyjski) warkocz pleciony naokoło głowy
pollen basket
  (pszczelarstwo, pszczelarski) zagłębienie na zewnętrznej powierzchni goleni tylnej nogi pszczoły-robotnicy, w którym składany jest pyłek kwiatowy
small basket
  mały koszyk
basket, basketful
  zawartość koszyczka (1.1)

koszyk /ˈkɔʃɨk/ (n)
cart
  (informatyka, informatyczny) wirtualny pojemnik towarów w sklepie internetowym;
basket
  mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów

koszyk wielkanocny /ˈkɔʃɨɡ ˌvʲjɛlkãˈnɔʦ̑nɨ/ (n)
Easter basket
  przyozdobiony koszyk zawierający pokarmy święcone w Wielką Sobotę w kościołach katolickich

koszykówka /ˌkɔʃɨˈkufka/ (n)
basketball
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

kot /kɔt/ (n)
dust bunny
  (potocznie, potoczny) kłąb kurzu zbierającego się w zakamarkach mieszkania
cat
  (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe;

kot bengalski /ˈkɔd bɛ̃ŋˈɡalsʲci/ (n)
leopard cat
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus bengalensis Kerr, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w środkowej, wschodniej i południowej Azji, na Filipinach i na wyspach Archipelagu Sundajskim;
bengal
  (zoologia, zoologiczny) hybryda gatunku (1.1) z kotem domowym;

kot domowy /kˈɔd dɔmˈɔvɨ/ (n)
domestic cat
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris catus Linnaeus, udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych w rodzinie kotowatych;

kot perski /ˈkɔt ˈpɛrsʲci/ (n)
Persian, Persian cat
  (felinologia, felinologiczny) rasa kota domowego o długich włosach;

kot syjamski /ˈkɔt sɨˈjãmsʲci/ (n)
Siamese
  (felinologia, felinologiczny) jedna z najstarszych i najdłużej znanych ras kotów domowych pochodząca z Dalekiego Wschodu;

kotara /kɔˈtara/ (n)
curtain, drape, hanging
  zasłona z grubej tkaniny

kotek /ˈkɔtɛk/ (n)
kitten
  (językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot

koteria /kɔˈtɛrʲja/ (n)
coterie
  ekskluzywna grupa ludzi i środowisk związanych ze sobą wspólnym interesem, popierających się nawzajem, aby trwać na różnych poziomach i wymiarach władzy

kotka /ˈkɔtka/ (n)
she-cat, queen, female cat
  (zoologia, zoologiczny) samica kota

kotlarz /ˈkɔtlaʃ/ (n)
brazier, coppersmith, tinker
  rzemieślnik, który wyrabia naczynia metalowe, kotły;

kotlet /ˈkɔtlɛt/ (n)
cutlet, chop
  mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plastry i usmażone na tłuszczu;

kotlet mielony /ˈkɔtlɛt mʲjɛˈlɔ̃nɨ/ (n)
patty
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z mięsa mielonego, zwykle wieprzowego, z dodatkiem bułki, cebuli i jaj

koto /ˈkɔtɔ/ (n)
koto
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tradycyjny, japoński instrument strunowy;

kotołak /kɔtˈɔwak/ (n)
werecat
  (mitologia, mitologiczny) (folklor) człowiek potrafiący zmienić się w kota lub kot ukrywająca się pod postacią człowieka

kotwica /kɔtˈfʲiʦ̑a/ (n)
anchor
  przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

kotwicowisko /ˌkɔtfʲiʦ̑ɔˈvʲiskɔ/ (n)
mooring
  (marynarka) część redy (lub portu), w której można zakotwiczać statki;

kotylion /kɔtˈɨljɔn/ (n)
cotillion
  tradycyjna zbiorowa zabawa taneczna, o XIX-wiecznym francuskim rodowodzie, złożona z kilku samodzielnych tańców i zabaw, niekiedy z wymianą drobnych upominków, podczas której tańczy się walca figurowego, mazurka albo galop, a w której pary dobierają się według przypiętych wcześniej wstążek kotylionów (2.1);

kowadło /kɔˈvadwɔ/ (n)
anvil
  (technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;

kowal /ˈkɔval/ (n)
blacksmith, smith
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu;
cotton stainer
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pyrrhocoris apterus, pospolity pluskwiak o charakterystycznym czerwono-czarnym wzorze na odwłoku;

kowalik /kɔˈvalʲik/ (n)
nuthatch
  (ornitologia, ornitologiczny) Sitta europaea, mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach;

kowalstwo /kɔvˈalstfɔ/ (n)
metalwork, smithery
  (rzemiosło, rzemieślniczy) produkcja kuźnicza

kowariancja /ˌkɔvarʲˈjãnʦ̑ʲja/ (n)
covariance
  (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;

kowboj /ˈkɔvbɔj/ (n)
cowboy
  pasterz bydła w Ameryce;

koza /ˈkɔza/ (n)
goat
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

koza śnieżna /ˈkɔza ˈɕɲɛʒna/ (n)
mountain goat
  (zoologia, zoologiczny) gatunek dużego ssaka z rodziny krętorogich;

kozak /ˈkɔzak/ (n)
Cossack
  lekki kawalerzysta elitarnych oddziałów armii carskiej, także w szlacheckiej Polsce;
kazatchok
  (choreografia, choreograficzny) rodzaj tańca ukraińskiego; muzyka skomponowana do tańczenia tego tańca;

kozia bródka /ˈkɔʑa ˈbrutka/ (idiom)
goatee
  zarost w formie spiczastej, nieco podkręconej w górę bródki

kozica /kɔˈʑiʦ̑a/ (n)
chamois
  (zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;

kozik /ˈkɔʑik/ (n)
clasp-knife, penknife
  mały nóż ze składanym, spiczastym ostrzem i drewnianym trzonkiem

koziorożec /kˌɔʑɔrˈɔʒɛts/ (n)
ibex
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych;

koziorożec alpejski /ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑ alˈpɛjsʲci/ (n)
Alpine ibex
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

koziorożec nubijski /kˌɔʑɔrˈɔʒɛts nubʲˈijski/ (n)
Nubian ibex
  (zoologia, zoologiczny) Capra nubiana, ssak parzystokopytny z rodziny wołowatych;

kozioł /ˈkɔʑɔw/ (n)
pommel horse
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny, używany w akrobatyce
sawbuck
  stojak do piłowania drewna;

kozioł odbojowy /ˈkɔʑɔw ˌɔdbɔˈjɔvɨ/ (n)
buffer stop, bumper
  element umieszczony na końcu toru kolejowego, tak aby uniemożliwić wyjechanie z niego;

kozioł ofiarny /ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ/ (n)
scapegoat
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;
  (biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi

kozioł oporowy /ˈkɔʑɔw ˌɔpɔˈrɔvɨ/ (n)
buffer stop, bumper
  element umieszczony na końcu toru kolejowego, tak aby uniemożliwić wyjechanie z niego;

kozioł skalny /ˈkɔʑɔw ˈskalnɨ/ (n)
Alpine ibex
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

kozioł śnieżny /ˈkɔʑɔwʲ ˈɕɲɛʒnɨ/ (n)
mountain goat
  (zoologia, zoologiczny) gatunek dużego ssaka z rodziny krętorogich;

koziołek /kɔˈʑɔwɛk/ (n)
kid
  (zoologia, zoologiczny) młody lub mały kozioł

kozojebca /kˌɔzɔjˈɛptsa/ (n)
goatfucker
  (wulgarnie, wulgaryzm) (dosłownie) osoba uprawiająca seks z kozą

kozłek /ˈkɔzwɛk/ (n)
Valeriana, valerians
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny kozłkowatych;

kołacz /ˈkɔwaʧ̑/ (n)
kalach, kolach
  rodzaj obrzędowego pieczywa, pierwotnie o okrągłym kształcie;

kołatka /kɔˈwatka/ (n)
rattle
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) ludowy instrument muzyczny, złożony z rączki i osadzonej na niej deseczki, w którą przy potrząsaniu uderza ruchomy młoteczek; używany m.in. w Wielki Piątek w kościele zamiast dzwonków
door-knocker, gate rattle
  (potocznie, potoczny) często ozdobny przedmiot, zazwyczaj metalowy, przymocowany przy drzwiach wejściowych służący do stukania;

kołchoz /ˈkɔwxɔs/ (n)
kolkhoz
  spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

kołczan /ˈkɔwʧ̑ãn/ (n)
quiver
  podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach;

kołdra /ˈkɔwdra/ (n)
duvet, quilt, comforter
  element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu

kołek /kˈɔwɛk/ (n)
dowel
  (budownictwo) drewniany lub plastikowy walec wciskany do ściany, w który wkręcana jest śruba
peg
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) walec naciągający struny w instrumentach

kołem /kˈɔwɛm/ (adv)
in a circle
  otaczając coś

kołnierz /ˈkɔwʲɲɛʃ/ (n)
collar
  część ubrania otaczająca szyję;

kołnierz ortopedyczny /kˈɔwɲʲɛʃ ˌɔrtɔpɛdˈɨtʃnɨ/ (n)
cervical collar
  (medycyna, medyczny) opatrunek usztywniający zakładany na szyję i kark;

koło /ˈkɔwɔ/ (n)
circle, disc, disk
  (geometria) okrąg wraz z odciętym wewnątrz niego fragmentem płaszczyzny;
circle, ring
  (potocznie, potoczny) linia o kształcie brzegu koła (1.1), okrąg
circle
  określona grupa osób, stowarzyszenie ludzi o podobnych celach
wheel
  przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;

koło /ˈkɔwɔ/ (preposition)
near, close to
  obok, przy, blisko czegoś

koło garncarskie /ˈkɔwɔ ɡarn̥ˈʦ̑arsʲcɛ/ (n)
potter's wheel
  urządzenie do wykonywania przedmiotów i narzędzi z gliny techniką toczenia;

koło podbiegunowe /ˈkɔwɔ ˌpɔdbʲjɛɡũˈnɔvɛ/ (n)
polar circle
  (geografia, geograficzny) równoleżnik o szerokości geograficznej 66°33 na pólkuli północnej i południowej;

koło ratunkowe /ˈkɔwɔ ˌratũŋˈkɔvɛ/ (n)
lifebuoy
  przyrząd służący do ratowania tonącej osoby w postaci obręczy z lekkiego impregnowanego materiału, z płótna wypełnionego korkiem, ze styropianu lub z gumy wypełnionej powietrzem;

koło sterowe /ˈkɔwɔ stɛˈrɔvɛ/ (n)
ship's wheel, steering wheel
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej;

koło zębate /ˈkɔwɔ zɛ̃mˈbatɛ/ (n)
gear
  (mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;

kołodziej /kɔˈwɔʥ̑ɛ̇j/ (n)
wheelwright
  (historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;

kołowrót /kɔwˈɔvrut/ (n)
winch, wheel and axle
  (mechanika) drewniana oś z korbą, np. do wyciągania ze studni wiadra z wodą
turnstile
  (mechanika) urządzenie zapewniające przepuszczanie ludzi po jednej osobie

kołpak /kˈɔwpak/ (n)
hubcap
  (motoryzacja) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;

kołtun /ˈkɔwtũn/ (n)
elflock
  kłąb włosów sklejonych łojem;

kołtuństwo /kɔwtˈuɲstfɔ/ (n)
obscurantism
  (książkowy) (pogardliwie) mentalność, moralność i postawa właściwa kołtunowi

kołysanka /ˌkɔwɨˈsãnka/ (n)
lullaby
  piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły

kołysać /kɔwˈɨsatɕ/ (v)
roll, sway
  wprawiać w ruch wahadłowy
lull, rock
  usypiać dziecko, bujając je

kołyska /kɔˈwɨska/ (n)
cradle, bassinet
  sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach;

koń /kɔ̃ɲ/ (n)
pommel horse, horse
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach
knight, horse
  (szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;
horse
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;

koń mechaniczny /ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
horsepower
  (fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy;

koń trojański /ˈkɔ̃ɲ trɔˈjä̃j̃sʲci/ (idiom)
Trojan horse
  (przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp

końcowy /kɔ̃j̃nˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
eventual, concluding, end, endtime
  ten przed definitywnym końcem; bliski końcowi

kończyna /kɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
limb, member
  (anatomia, anatomiczny) narząd ruchu u kręgowców

kończyć /ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
kill, terminate
  (przenośnie, przenośnia) zabijać; nieprzechodni umierać
finish, end, complete
  wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca
quit, stop
  zrywać z czymś, przestawać coś robić

końcówka /kɔ̃j̃nˈʦ̑ufka/ (n)
terminal
  (informatyka, informatyczny) (przestarzałe, przestarzały) terminal
desinence, ending
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) końcowy element wyrazu podlegający odmianie
end, ending
  (potocznie, potoczny) końcowa część czegoś
finish
  (potocznie, potoczny) ostatni fragment filmu, spektaklu, rozgrywek sportowych
ending, tip
  (technologia, technika, techniczny) stała lub wymienna część, stanowiąca zakończenie urządzenia

koński /ˈkɔ̃j̃sʲci/ (possessiveAdjective)
equine, horse 's
  należący do konia

kośba /kˈɔʑba/ (n)
mowing, reaping, sweep
  (rzadki, rzadko używany) koszenie traw, zbóż

kości /ˈkɔɕʨ̑i/ (n)
dice game
  gra hazardowa sześciennymi kostkami

kości zostały rzucone /ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ/ (idiom)
the die is cast
  (książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja;

kościec /ˈkɔɕʨ̑ɛʦ̑/ (n)
skeleton, skeletal system
  (anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt
frame, framework
  (potocznie, potoczny) zespół istotnych elementów określonej całości

kościelny /kɔɕˈʨ̑ɛlnɨ/ (adj)
ecclesiastical
  związany z określonym kościołem (instytucją)

kościsty /kɔɕtɕˈistɨ/ (adj)
bony, osseous, angular, scrawny
  o ciele lub o części ciała: o wydatnych, wystających kościach

kościół /ˈkɔɕʨ̑uw/ (n)
church, kirk
  (budownictwo) świątynia chrześcijańska;
church
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) czas nabożeństwa

kościół parafialny /kˈɔɕtɕuw pˌarafjˈalnɨ/ (n)
parish church, parochial church
  (kościelny) (administracja) jedyna lub główna świątynia w danej parafii;

kościół słupowy /kˈɔɕtɕuw swupˈɔvɨ/ (n)
stave church
  (architektura, architektoniczny) rodzaj skandynawskiego tradycyjnego kościoła drewnianego stawianego w średniowieczu opartego konstrukcyjnie na słupach;

koślawy /kɔɕˈlavɨ/ (adj)
knock-kneed, valgus
  (anatomia, anatomiczny) kątem skierowany do wewnątrz, osią odchylony na zewnątrz od osi symetrii ciała
crooked, deformed, lopsided, misshapen
  krzywego kształtu, ze zniekształceniem
flimsy, lame, rickety
  o różnej długości nóg

kość /kɔɕʨ̑/ (n)
bone
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt;
die
  wielościan z oczkami służący do gry;
  (informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) niewielki podzespół na płytce drukowanej

kość guziczna /kˈɔʑdʑ ɡuzˈitʃna/ (n)
coccyx, tailbone
  (anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek kręgosłupa człowieka;

kość sitowa /ˈkɔɕʨ̑ ɕiˈtɔva/ (n)
ethmoid bone
  (anatomia, anatomiczny) kość nieparzysta, ograniczająca jamę czaszki, oczodoły i jamę nosowej;

kość słoniowa /ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva/ (n)
ivory
  (zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;
  kolor kości słoniowej (1.1), biały z odcieniem żółto-kremowym

koźlina /kɔʑˈlʲĩna/ (n)
chevon
  mięso z kozy, kozła lub koźlęcia

koźlę /kˈɔʑlɛ/ (n)
kid
  (zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej

kożuch /ˈkɔʒux/ (n)
skin
  wierzchnia, gęstsza lub stężała warstwa jakiegoś płynu
hide, sheepskin, sheepskin coat, sheepskin jacket
  wyprawiona skóra zwierzęca o długim włosie; ciepła odzież wierzchnia z takiej skóry (najczęściej włosem do wewnątrz)

kożusznik /kɔˈʒuʃʲɲik/ (n)
furrier
  rzemieślnik wyrabiający kożuchy

kpiarstwo /ˈkpʲjarstfɔ/ (n)
derision, mockery
  kpienie, naigrawanie się, wyśmiewanie kogoś

kpiarz /kpʲjaʃ/ (n)
mocker, scoffer
  człowiek skłonny do kpin, naśmiewający się z innych

kpić /kpˈitɕ/ (v)
mock, jeer, jest, sneer
  odnosić się z lekceważeniem, żartować, wyśmiewać, drwić

kra /kra/ (n)
floating ice, floe, ice float
  tafla lodu oddzielona od reszty pokrywy lodowej na rzece, jeziorze itp.; także: o zbiorowisku takich tafli;

krab /krap/ (n)
crab
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz;
crocket
  (architektura, architektoniczny) w gotyku ozdoba w kształcie liścia lub pąka

krach /krax/ (n)
collapse, crash, slump
  (ekonomia, ekonomiczny) bankructwo, upadek gospodarczy, załamanie ekonomiczne

kraciasty /kratɕˈastɨ/ (adj)
checked, checkered, chequered
  o wzorze w kratę

kradzież /ˈkraʥ̑ɛʃ/ (n)
theft, larceny
  przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

kraina /kraˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
land
  obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska, itp.;

kraiński /kraˈiɲski/ (adj)
Carniolan
  związany z Krainą, dotyczący Krainy

kraj /kraj/ (n)
country
  (geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny;
  państwo

kraj związkowy /ˈkraj zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ/ (n)
federal state
  (administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii;

krajacz /ˈkrajaʧ̑/ (n)
cutter, slicer
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd kuchenny służący do krajania warzyw lub serów

krajacz do sera /ˈkrajaʤ̑ dɔ‿ˈsɛra/ (n)
cheese slicer, cheese cutter
  (zobacz) [[krajacz, do, ser]]

krajalnica /ˌkrajalʲˈɲiʦ̑a/ (n)
cutter, slicer
  urządzenie służące do krojenia, np. chleba, wędlin, sera;

krajobraz /kraˈjɔbras/ (n)
landscape
  wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy;

krajobrazowy /krˌajɔbrazˈɔvɨ/ (adj)
landscape
  związany z krajobrazem, dotyczący krajobrazu

krajowy /kraˈjɔvɨ/ (adj)
domestic, national
  związany z konkretnym krajem; uzyskany, wytworzony w tym kraju, dziejący się wewnątrz kraju

krakać /ˈkrakaʨ̑/ (v)
croak
  (przenośnie, przenośnia) wygłaszać pesymistyczne sądy
caw
  wydawać charakterystyczny dla wron i kruków dźwięk

krakowian /kraˈkɔvʲjãn/ (n)
Cracovian
  (matematyka, matematyczny) tablica zastępująca w obliczeniach macierz;

krakwa /ˈkrakfa/ (n)
gadwall
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas strepera, gatunek kaczki pływającej;

kran /krãn/ (n)
tap, faucet, spigot
  rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

kraniec /ˈkrãɲɛʦ̑/ (n)
extremity, extreme
  (książkowy) koniec, granica czegoś

kraniometryczny /krˌaɲʲɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
craniometric
  dotyczący kraniometrii

kranówka /kranˈufka/ (n)
tap water
  (potocznie, potoczny) woda prosto z kranu, zwykle do picia

kraska zwyczajna /krˈaska zvɨtʃˈajna/ (n)
European roller
  (ornitologia, ornitologiczny) Coracias garrulus, gatunek ptaka z rodziny krasek;

kraski /krˈaski/ (n)
rollers
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Coraciidae, rodzina ptaków z rzędu kraskowych;

krasnal /krˈasnal/ (n)
gnom
  (folklor) (literacko) bajkowy brodaty ludek

krasnolud /krasnˈɔlut/ (n)
dwarf
  (mitologia, mitologiczny) (folklor) podobna do niskiego człowieka, istota z mitologii nordyckiej i germańskiej;
  przedstawiciel fantastycznej rasy pochodzącej od (1.1)

krasomówca /ˌkrasɔ̃ˈmufʦ̑a/ (n)
eloquent speaker, orator
  osoba, która potrafi pięknie przemawiać, po mistrzowsku włada słowem

krasula /kraˈsula/ (n)
roan
  (potocznie, potoczny) krowa w czarnym i białym kolorze

krata /ˈkrata/ (n)
grating
  (budownictwo) krzyżujące się pręty metalowe lub drewniane; ażurowe zamknięcie otworu (wejściowego, okiennego) lub rodzaj ogrodzenia konkretnej przestrzeni wewnątrz lub na zewnątrz budowli

krater /ˈkratɛr/ (n)
crater
  (geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;
  (geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu;
krater
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji rodzaj naczynia używanego do mieszania wina z wodą;

kratka /ˈkratka/ (n)
check
  wzór na danym materiale (np. papierze, tkaninie), złożony z układu linii krzyżujących się pod kątem prostym lub ułożonych w pionowe i poziome pasy kwadratów

kratownica /ˌkratɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
truss
  (budownictwo) rodzaj sztywnej konstrukcji złożonej prętów;

kraul /krawl/ (n)
crawl
  (sport, sportowy) sposób pływania polegający na naprzemiennych, zagarniających ruchach rąk oraz nóg pracujących jak nożyce;

krawat /ˈkravat/ (n)
necktie, tie
  (krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety;
bib
  (potocznie, potoczny) wąski pasek białej sierści na szyi niektórych zwierząt (najczęściej u psów i kotów)

krawiec /ˈkravʲjɛʦ̑/ (n)
tailor, dressmaker, sewer
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin;

krawędź /ˈkravɛ̃ɲʨ̑/ (n)
edge
  brzeg powierzchni, zwłaszcza ostry
  (geometria) odcinek będący częścią wspólną dwóch ścian wielościanu lub powierzchni wielościennej;
  (matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu;

krawężnik /kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik/ (n)
curb, kerb
  (budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią

krańcowy /kraɲtsˈɔvɨ/ (adj)
extreme
  maksymalnie odbiegający od głównego nurtu, normy
ultimate
  znajdujący się na krańcu czego

kraść /kraɕʨ̑/ (v)
steal
  brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

kreacja /krɛˈaʦ̑ʲja/ (n)
creation
  (przestarzałe, przestarzały) wytwór kreacji (1.3)
creation, litcreation
  akt tworzenia czegoś
creation, outfit
  elegancki i oryginalny strój, szczegół stroju lub uczesania o walorach artystycznych, zwykle kobiecy
role
  rola aktora w filmie lub w sztuce teatralnej, zwykle oryginalny lub wybitny sposób odtworzenia postaci

kreacjonista /krˌɛatsjɔɲˈista/ (n)
creationist
  zwolennik kreacjonizmu

kreacjonizm /ˌkrɛaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
creationism
  pogląd, według którego świat i życie powstały w wyniku stworzenia przez istotę wyższą (np. Boga);

kreator /krɛˈatɔr/ (n)
wizard
  (informatyka, informatyczny) program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury

kreatynina /ˌkrɛatɨ̃ˈɲĩna/ (n)
creatinine
  (biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;

kreatywność /krˌɛatˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
creativity
  cecha tego, co kreatywne; cecha tych, którzy są kreatywni

kreatywny /ˌkrɛaˈtɨvnɨ/ (adj)
creative
  twórczy, wnoszący coś nowego, odkrywczego

krecz /krˈɛtʃ/ (n)
retirement
  (sport, sportowy) w tenisie ziemnym: wycofanie się zawodnika w trakcie meczu, zwykle, choć nie zawsze, z powodu kontuzji

kreda /ˈkrɛda/ (n)
chalk
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;
  (szkolnictwo, szkolny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie
Cretaceous
  (geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);

kredens /ˈkrɛdɛ̃w̃s/ (n)
sideboard
  mebel do przechowywania naczyń stołowych;

kredyt /ˈkrɛdɨt/ (n)
credit, charge account
  (ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie

kredytowy /ˌkrɛdɨˈtɔvɨ/ (adj)
credit
  dotyczący kredytu, dotyczący sprzedaży bez pieniędzy

krem /krɛ̃m/ (n)
cream
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj deseru;

krem do opalania /ˈkrɛ̃m ˌdɔ‿ːpaˈlãɲa/ (n)
sunscreen lotion
  krem do ochrony przed słońcem

kremacja /krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja/ (n)
cremation
  forma pogrzebu zwłok zmarłego, polegająca na spaleniu ciała

krematorium /ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm/ (n)
crematorium
  budynek, w którym spopiela się zwłoki ludzkie;

kreml /krˈɛml/ (n)
kremlin
  (historia, historyczny, historycznie) gród warowny w dawnej Rusi;

kremoński /krɛmˈɔɲski/ (adj)
Cremonese
  związany z Cremoną, dotyczący Cremony

kreolski /krɛˈɔlski/ (adj)
Creole
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami kreolskimi; mający cechy języka kreolskiego
  związany z Kreolami, dotyczący Kreolów; będący kreolem

kreować /krɛˈɔvaʨ̑/ (v)
create
  tworzyć

krepina /krɛˈpʲĩna/ (n)
crepe paper
  kolorowa bibułka o marszczonej fakturze, służąca do wyrobu elementów dekoracyjnych, np. sztucznych kwiatów

kres /krɛs/ (n)
bound
  (matematyka, matematyczny) największe z górnych lub najmniejsze z dolnych ograniczeń danego zbioru;
edge, end, limit
  granica pewnej przestrzeni
end
  koniec, schyłek czegoś

kreska /ˈkrɛska/ (n)
dash
  (marynarka) dłuższy sygnał w alfabecie Morse'a
backslash, dash, hyphen, slash
  (potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski
graduation, mark
  pozioma linia na podziałce przyrządów mierniczych, oznaczająca odcinek skali
stroke
  zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa

kreskówka /krɛˈskufka/ (n)
cartoon
  film rysunkowy, zazwyczaj przeznaczony dla dzieci

kresowiak /krɛsˈɔvʲak/ (n)
borderland inhabitant
  mieszkaniec kresów

kresowy /krɛsˈɔvɨ/ (adj)
borderline, fringe
  związany z kresami

kret /krɛt/ (n)
mole
  (zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;
  (przenośnie, przenośnia) osoba działająca w danej organizacji lub instytucji i przekazująca informacje o niej swojemu mocodawcy

kreton /krˈɛtɔn/ (n)
cretonne
  (włókiennictwo) barwna tkanina bawełniana;

kretowisko /ˌkrɛtɔˈvʲiskɔ/ (n)
molehill
  teren pokryty kretowiskami (1.1)

kretyn /ˈkrɛtɨ̃n/ (n)
moron
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) obraźliwa forma zwrócenia się do mężczyzny
cretin
  (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem

kretyński /krɛˈtɨ̃j̃sʲci/ (adj)
moronic
  (potocznie, potoczny) bezsensowny, idiotyczny, wyjątkowo głupi

krew /krɛf/ (n)
blood
  (biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;

krewetka /krɛˈvɛtka/ (n)
shrimp, prawn
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)
  (zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;

krewna /ˈkrɛvna/ (n)
relative
  osoba płci żeńskiej mająca z kimś wspólnego przodka

krewni i znajomi królika /ˈkrɛvʲɲi ˌː‿znaˈjɔ̃mʲi kruˈlʲika/ (n)
kit and caboodle, kith and kin
  (związek frazeologiczny) (żartobliwie) duża liczba osób, zwykle o małych wpływach, ale powiązanych z kimś ważnym

krewny /ˈkrɛvnɨ/ (n)
relative, kin
  człowiek mający z kimś wspólnego przodka

kris /krʲis/ (n)
creese, keris, kris
  sztylet malajski;

krnąbrny /ˈkr̥nɔ̃mbrnɨ/ (adj)
wayward
  nieposłuszny, bezczelny, o trudnym charakterze

krochmal /krˈɔxmal/ (n)
starch
  (chemia, chemiczny) roztwór wodny skrobii roślinnej
  mączka do usztywniania tkanin, najczęściej ziemniaczana
amylum, starch
  (rzadki, rzadko używany) (chemia, chemiczny) węglowodan złożony z merów glukozy, główne źródło energii u człowieka i wielu innych organizmów

krocze /krˈɔtʃɛ/ (n)
perineum, crutch crotch, gooch, jock, perinaeum, undercarriage
  (anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem

kroczyć /ˈkrɔʧ̑ɨʨ̑/ (v)
strut
  iść wolno, dużymi krokami, dostojnie

krogulec /krɔˈɡulɛʦ̑/ (n)
sparrowhawk
  (ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;

kroić /ˈkrɔ.<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
cut, slice
  oddzielać z czegoś kawałki lub dzielić na części za pomocą noża lub ostrego narzędzia

krok /krɔk/ (n)
step, pace
  przestawienie nogi, by wykonać ruch

krok po kroku /krˈɔk pɔ krˈɔku/ (adv)
step by step
  powoli, stopniowo, dążąc do wyznaczonego celu

krokiet /ˈkrɔcɛt/ (n)
croquet
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z masy z gotowanych ziemniaków z jajkiem i przyprawami w postaci smażonych kulek lub o walcowatym kształcie
  (sport, sportowy) gra popularna w XIX wieku w Wielkiej Brytanii i USA;

krokodyl /krɔˈkɔdɨl/ (n)
crocodile
  (herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;

krokodyle łzy /ˌkrɔkɔˈdɨlɛ ˈwzɨ/ (idiom)
crocodile tears
  nieszczery płacz; fałszywe, udawane ubolewanie

krokodylek /ˌkrɔkɔˈdɨlɛk/ (n)
aligator clip, crocodile clip
  (elektryczność) rodzaj zakończenia przewodu (zacisku) w postaci dwóch dociskających się ramion, umożliwiającego wygodne łączenie obwodów

krokomierz /krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
pedometer
  (metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;

krokosz /krˈɔkɔʃ/ (n)
safflower
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku krokosz barwierski;

krokosz barwierski /krˈɔkɔʒ barvʲˈɛrski/ (n)
safflower
  (botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku (1.1) występująca na Bliskim Wschodzie i Indiach, uprawiana już w starożytności jako roślina farbierska i oleista

krokus /ˈkrɔkus/ (n)
crocus
  (botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;

kromka /ˈkrɔ̃mka/ (n)
slice
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki kawałek chleba odcięty nożem

kromlech /krˈɔmlɛx/ (n)
cromlech
  prehistoryczny megalityczny krąg;

kronika /ˈkrɔ̃ɲika/ (n)
chronicle
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj księgi, w której wydarzenia prezentowane są zwykle w porządku chronologicznym;

kronikarz /krɔɲˈikaʃ/ (n)
chronicler
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która napisała lub pisze kronikę

kropidło /krɔpˈidwɔ/ (n)
hemlock, water dropwort
  (botanika, botaniczny) Oenanthe L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych;
aspergil, aspergilium, aspergillum
  (kościelny) przyrząd o funkcji jak kropidło (1.1), ale wykonany w formie pojemnika z otworami osadzonego na trzonku
  (kościelny) specjalna miotełka do kropienia wodą, w szczególności wodą święconą;

kropielnica /krˌɔpʲɛlɲˈitsa/ (n)
stoup
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie na wodę święconą zwykle umieszczane przy wejściu

kropierz /krˈɔpʲɛʃ/ (n)
caparison
  (jeździectwo, jeździecki) średniowieczne sukienne okrycie konia z otworami na oczy;

kropka /ˈkrɔpka/ (n)
spot
  małe wypełnione kółko, plamka
dot, period, full stop
  znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.:

kropkowany /ˌkrɔpkɔˈvãnɨ/ (adj)
dotted
  pokryty kropkami

kropla /ˈkrɔpla/ (n)
drop, drip, raindrop, blob, glob
  drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;

kropla w morzu /ˈkrɔpla ˈv‿mɔʒu/ (idiom)
a drop in the bucket, a drop in the ocean, a drop in the sea
  bardzo mała, całkowicie niewystarczająca ilość czegoś

kropla, która przepełnia czarę /ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈʧ̑arɛ/ (n)
the straw that broke the camel's back
  dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.

krople /krˈɔplɛ/ (n)
drops
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dozowany kroplami;

kroplik /krˈɔplik/ (n)
twinspot
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z podrodziny astryldów
monkey-flower, monkeyflower
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Mimulus Linnaeus, rodzaj roślin z rzędu jasnotowców

kroplomierz /krɔˈplɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
dropper
  (metrologia, metrologiczny) przyrząd do odmierzania, dozowania kropli

krosno /ˈkrɔsnɔ/ (n)
loom
  (włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;

krosta /ˈkrɔsta/ (n)
pimple, pustule, spot, blister, carbuncle
  (medycyna, medyczny) wykwit na skórze, zawierający ropę lub płyn surowiczy;

kroton /ˈkrɔtɔ̃n/ (n)
croton
  (botanika, botaniczny) krzew ozdobny lub niewielkie drzewo, uprawiany również w celach leczniczych

krowa /ˈkrɔva/ (n)
cow
  (zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego;
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) (obraźliwie) obraźliwe określenie kobiety

krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje /ˈkrɔva ˈktura ˈduʒɔ ˈrɨʧ̑ɨ ˈmawɔ ˈmlɛka ˈdajɛ/ (proverb)
barking dogs seldom bite, big talkers are little doers
  z przechwałek niewiele wynika

krowi /ˈkrɔvʲi/ (adj)
bovine
  charakterystyczny dla krowy, mający cechy krowy
  pochodzący od krowy, odnoszący się do krowy

krtaniowy /krtaɲʲˈɔvɨ/ (adj)
laryngeal
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący krtani

krtań /kr̥tãɲ/ (n)
larynx
  (anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

kruchy /ˈkruxɨ/ (adj)
fragile
  (przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny, słaby
brittle
  łatwo ulegający złamaniu, pokruszeniu

krucjata /kruˈʦ̑ʲjata/ (n)
Crusade, crusade
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;
crusade
  (przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś

krucyfiks /kruˈʦ̑ɨfʲiks/ (n)
crucifix
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa;

kruczek /ˈkruʧ̑ɛk/ (n)
loophole
  wybieg, klauzula o nieoczywistych konsekwencjach

kruczy /ˈkruʧ̑ɨ/ (adj)
raven
  (książkowy) o włosach, piórach, sierści: intensywnie czarny i połyskliwy, taki jak u kruka
  typowy dla kruka, należący do kruka, będący efektem działalności kruka

kruk /kruk/ (n)
raven
  (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;

kruk krukowi oka nie wykole /ˈkruk ːruˈkɔvʲi ˈɔka ˌɲɛ‿vɨˈkɔlɛ/ (proverb)
one crow does not peck the other's eyes out
  osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy

krukowate /krˌukɔvˈatɛ/ (n)
Corvidae
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

krupier /krˈupʲɛr/ (n)
croupier
  pracownik kasyna, który odpowiada za grę przy stole

krupnik /ˈkrupʲɲik/ (n)
barley soup
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa na wywarze mięsno-jarzynowym, z ziemniakami, zasypana kaszą;

kruszarka /kruˈʃarka/ (n)
crusher
  (technologia, technika, techniczny) maszyna rozdrabniająca wykorzystująca proces kruszenia do wytwarzania kruszywa

kruszyna /kruˈʃɨ̃na/ (n)
buckthorn
  (botanika, botaniczny) Frangula, rodzaj krzewów z rodziny szakłakowatych;

kruszyna pospolita /kruˈʃɨ̃na ˌpɔspɔˈlʲita/ (n)
glossy buckthorn
  (botanika, botaniczny) Frangula alnus, gatunek pospolitego w Polsce krzewu z rodziny szakłakowatych;

kruszyć /krˈuʃɨtɕ/ (v)
comminute, crumb, crumble, crush
  zmieniać ciało stałe na drobne kawałki
brittle
  ulegać kruszeniu

krużganek /kruʒˈɡãnɛk/ (n)
cloister
  (architektura, architektoniczny) korytarz otwarty arkadami na dziedziniec;

krwawienie /krfavʲˈɛɲʲɛ/ (n)
bleeding
  (rzeczownik odczasownikowy) od: krwawić

krwawić /ˈkr̥favʲiʨ̑/ (v)
bleed
  (medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych

krwawnik /krfˈavɲik/ (n)
yarrow
  (botanika, botaniczny) Achillea, rodzaj bylin z rodziny astrowatych;

krwawy /krfˈavɨ/ (adj)
bloody
  (przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny

krwinka /ˈkr̥fʲĩnka/ (n)
blood cell, hematocyte
  (biologia, biologiczny) komórka krwi

krwinka biała /krfˈiŋka bjˈawa/ (n)
white blood cell, white blood corpuscle, white cell
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) krwinka odpowiadająca za ochronę ustroju

krwiobieg /krfʲˈɔbjɛk/ (n)
bloodstream
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) układ krwionośny

krwiodawca /kr̥fʲjɔˈdafʦ̑a/ (n)
blood donor
  (medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

krwiodawstwo /kr̥fʲjɔˈdafstfɔ/ (n)
blood donation
  (medycyna, medyczny) oddawanie własnej krwi na cele medyczne;

krwiomocz /ˈkr̥fʲjɔ̃mɔʧ̑/ (n)
haematuria, hematuria
  (medycyna, medyczny) obecność krwi w moczu

krwiopijca /kr̥fʲjɔˈpʲijʦ̑a/ (n)
bloodsucker
  ten, który pije krew

krwioplucie /krfʲɔplˈutɕɛ/ (n)
hemoptysis
  (medycyna, medyczny) odpluwanie wydzieliny zmieszanej z krwią

krwistoczerwony /ˌkr̥fʲistɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
blood-red
  (książkowy) mający kolor czerwony o odcieniu koloru krwi; intensywnie czerwony

krwisty /krfˈistɨ/ (adj)
gutsy
  (potocznie, potoczny) pełen wigoru
sanguine
  o odcieniu koloru krwi
rare, sanguine, underdone
  taki, który zawiera krew
blood-red
  zaczerwieniony od napływu krwi

krwotoczny /krfɔtˈɔtʃnɨ/ (adj)
hemorrhagic
  związany z krwotokiem

krwotok /ˈkr̥fɔtɔk/ (n)
haemorrhage, hemorrhage, bleeding
  obfita utrata krwi na skutek urazu lub jako objaw choroby;

kryjówka /krɨˈjufka/ (n)
hiding place, hideout
  miejsce bezpiecznego ukrycia czegoś; miejsce, gdzie ktoś ukrywa się

krykiet /ˈkrɨcɛt/ (n)
cricket
  (sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;

kryl /krɨl/ (n)
krill
  rząd drobnych morskich skorupiaków zamieszkujących morza i oceany na całym świecie, stanowiący istotne źródło pokarmu m.in. wielorybów, ryb, pingwinów;

kryminalista /ˌkrɨ̃mʲĩnaˈlʲista/ (n)
criminal
  osoba, która dopuściła się przestępstwa kryminalnego

kryminalistyczny /krˌɨminˌalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
forensic
  dotyczący kryminalistyki

kryminalny /ˌkrɨ̃mʲĩˈnalnɨ/ (adj)
criminal
  odnoszący się do przestępstwa, związany z popełnieniem przestępstwa
  związany ze ściganiem przestępców
crime
  taki, którego tematem jest przestępstwo i metody jego wykrywania

kryminał /krɨ̃ˈmʲĩnaw/ (n)
crime story
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o tematyce kryminalnej, związanej z przestępstwem

kryminologia /ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
criminology
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);

kryminologiczny /ˌkrɨ̃mʲĩnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
criminological
  dotyczący kryminologii, związany z kryminologią

krymski /ˈkrɨ̃msʲci/ (adj)
Crimean
  od Krym

krymskotatarski /ˌkrɨ̃mskɔtaˈtarsʲci/ (adj)
Crimean Tatar
  odnoszący się do Tatarów krymskich

kryniczny /krɨɲˈitʃnɨ/ (adj)
spring
  pochodzący z krynicy

kryolit /krɨˈɔlit/ (n)
cryolite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady halogenków;

krypta /ˈkrɨpta/ (n)
crypt, vault
  podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych;

kryptografia /krˌɨptɔɡrˈafja/ (n)
cryptography
  umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie

kryptograficzny /krˌɨptɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
cryptographic
  związany z kryptografią, dotyczący kryptografii

kryptolog /krɨptˈɔlɔk/ (n)
cryptologist
  osoba zajmująca się szyfrowaniem i deszyfracją tekstów

kryptologia /krˌɨptɔlˈɔɡja/ (n)
cryptology
  (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę);

krypton /ˈkrɨptɔ̃n/ (n)
krypton
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

kryptonim /krɨptˈɔɲim/ (n)
code name, cryptonym
  złożenie liter i cyfr albo wyraz, który ukrywa nazwę czegoś lub czyjeś nazwisko

krystalit /krɨˈstalʲit/ (n)
crystallite
  (chemia, chemiczny) część ciała stałego o budowie krystalicznej będąca obszarem monokrystalicznego uporządkowania;

krystalizacja /krˌɨstalizˈatsja/ (n)
crystallization
  proces tworzenia się kryształów

krystalizować /krˌɨstalizˈɔvatɕ/ (v)
cristalize
  (chemia, chemiczny) tworzyć strukturę krystaliczną

kryształ /ˈkrɨʃ.taw/ (n)
crystal
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;

kryterium /krɨtˈɛrjum/ (n)
criterion
  obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru

krytycznie /krɨtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
detractively
  oceniając surowo lub bardzo niedobrze
critically
  używając krytyki ((na przykład) jako recenzent książek, płyt, itp.)

krytyczny /krɨˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
crucial
  bardzo trudny, ciężki
  znajdujący się w decydującej fazie
critical
  surowo lub negatywnie oceniający kogoś lub coś
  oparty na sumiennej, rzeczowej ocenie

krytyk /ˈkrɨtɨk/ (n)
critic, reviewer
  (książkowy) osoba oceniająca dzieła sztuki i dzieła naukowe
critic, detractor
  osoba oceniająca coś lub kogoś negatywnie

krytyka /ˈkrɨtɨka/ (n)
criticism, critique
  surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś

krytykować /ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
criticize, find fault, pick holes in
  oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady

kryzys /ˈkrɨzɨs/ (n)
crisis, slump
  zła sytuacja (trwająca dłużej)

kryzys wieku średniego /krˈɨzɨz vʲˈɛku ɕrɛdɲʲˈɛɡɔ/ (n)
midlife crisis, mid-life crisis
  (psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny;

krzaczek /ˈkʃaʧ̑ɛk/ (n)
little bush
  mały krzak

krzak /kʃak/ (n)
shrub, bush
  (botanika, botaniczny) krzew
mojibake
  (przenośnie, przenośnia) (informatyka, informatyczny) zwykle w lm zbiór bezsensownych znaków powstały z logicznego tekstu, np. na skutek niepoprawnych ustawień strony kodowej lub wystąpienia błędów

krzak gorejący /ˈkʃaɡ ˌːɔrɛˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
burning bush
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii: płonący krzak, pod postacią którego Bóg objawił się Mojżeszowi;

krzem /kʃɛ̃m/ (n)
silicon, silicium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14;

krzemian /ˈkʃɛ̃mʲjãn/ (n)
silicate
  (chemia, chemiczny) sól kwasu krzemowego;

krzemienny /kʃɛmjˈɛnnɨ/ (adj)
flint, flinty
  wykonany z krzemienia

krzemień /kʃˈɛmjɛɲ/ (n)
flint, firestone
  (geologia, geologiczny) krzemionkowa, skrytokrystaliczna skała osadowa;

krzepki /kʃˈɛpki/ (adj)
robust, lusty, sturdy, able-bodied, brawny, hale
  silny fizycznie, pełen tężyzny

krzepkość /kʃˈɛpkɔɕtɕ/ (n)
robustness, lustiness
  cecha tego, kto jest krzepki, pełen tężyzny

krzesiwo /kʃɛɕˈivɔ/ (n)
firesteel, flint, friestone
  dawne narzędzie do rozniecania ognia;

krzesło /ˈkʃɛswɔ/ (n)
chair, seat
  (branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

krzesło elektryczne /ˈkʃɛswɔ ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɛ/ (n)
electric chair
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci;

krzew ozdobny /ˈkʃɛf ɔˈzdɔbnɨ/ (n)
ornamental shrub
  krzew o dużych walorach estetycznych

krzta /kʃta/ (n)
hint
  (przestarzałe, przestarzały) mała, niewielka ilość

krztusiec /ˈkʃtuɕɛʦ̑/ (n)
pertussis, whooping cough
  (medycyna, medyczny) zakaźna choroba wieku dziecięcego, której objawem są kaszel i duszności;

krzyczeć /ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑/ (v)
shout, cry, scream, yell
  mówić lub wołać bardzo głośno

krzyk /kʃɨk/ (n)
shout, scream
  głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

krzykliwy /kʃɨkˈlʲivɨ/ (adj)
clamorous
  o człowieku skłonny do krzyku, do krzyczenia
blatant, florid, garish, lurid
  o kolorze, barwie, ozdobie jaskrawy, zwracający uwagę swoją jaskrawością

krzywa /ˈkʃɨva/ (n)
curve
  (matematyka, matematyczny) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

krzywa stożkowa /ˈkʃɨva stɔʃˈkɔva/ (n)
conic, conic curve
  (matematyka, matematyczny) krzywa powstała przez przecięcie stożka płaszczyzną;

krzywaśnia /kʃɨvˈaɕɲʲa/ (n)
crozier head
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) spiralne zakończenie pastorału

krzywda /ˈkʃɨvda/ (n)
harm, wrong
  szkoda, strata, która spotyka kogoś niezasłużenie, niesłusznie

krzywdzić /kʃˈɨvdʑitɕ/ (v)
harm
  wyrządzać krzywdę

krzywe zwierciadło /ˈkʃɨvɛ zvʲjɛrʲˈʨ̑adwɔ/ (n)
distorting mirror
  lustro o pofalowanej powierzchni, dające skrzywiony obraz

krzywica /kʃɨvˈitsa/ (n)
rickets
  (medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;

krzywomierz /kʃɨvˈɔmjɛʃ/ (n)
opisometer
  przyrząd służący do mierzenia długości linii krzywych (zwłaszcza na mapie); urządzenie ma kółko, które należy prowadzić po mierzonej linii, a jego liczba obrotów przeliczana jest na odległość;

krzywonogi /ˌkʃɨvɔ̃ˈnɔɟi/ (adj)
bow-legged
  mający krzywe nogi

krzywoprzysięstwo /ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ/ (n)
perjury
  złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą

krzywy /ˈkʃɨvɨ/ (adj)
crooked
  wygięty, powyginany, nieprosty

krzyż /kʃɨʃ/ (n)
lower back, sacrum
  (anatomia, anatomiczny) część kręgosłupa;
rood, cross
  (przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności
cross
  konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;
Cross, cross
  order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)

krzyżak /ˈkʃɨʒak/ (n)
cross spider
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) Araneus diadematus, pająk, na którego grzbiecie znajduje się krzyż;
cross
  przyrząd z dwóch skrzyżowanych części

krzyżmo /kʃˈɨʒmɔ/ (n)
chrism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;

krzyżować /kʃɨʒˈɔvatɕ/ (v)
cross-fertilize, crossbreed, hybridise, hybridize, interbreed, intercross
  (biologia, biologiczny) łączyć różne genetycznie organizmy
dislocate
  układać na krzyż
crucify
  wiązać lub przybijać do krzyża
stymie, thwart
  powodować udaremnienie, psucie czegoś

krzyżowiec /kʃɨʒˈɔvʲɛts/ (n)
crusader
  (historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych

krzyżowy /kʃɨʒˈɔvɨ/ (adj)
sacral
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący krzyża – dolnego odcinka kręgosłupa
cross-shaped
  mający kształt krzyża
intersecting
  ułożony na kształt krzyża
cross
  związany z krzyżem jako symbolem chrześcijaństwa

krzyżyk /ˈkʃɨʒɨk/ (n)
sharp
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak muzyczny podnoszący nutę o pół tonu;

krzyżówka /kʃɨˈʒufka/ (n)
crossbreed, hybrid
  (biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę mające rodziców z dwóch różnych taksonów (gatunków, podgatunków, odmian lub form), posiadające przez to cechy obojga osobników;
mallard
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek kaczki;
crossing, crossroads, intersection, junction
  (potocznie, potoczny) skrzyżowanie dróg
crossword, crossword puzzle
  zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;

król /krul/ (n)
king
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie
  (szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach;
  (termin karciany) figura w kartach między damą a asem;

król jest nagi /ˈkrulʲ ˈjɛst ˈnaɟi/ (proverb)
the emperor has no clothes
  stwierdzenie oczywistości, której inni nie chcą lub boją się zauważyć, kiedy wygodniej im jest udawać, że wszystko jest w porządku

król strzelców /ˈkrul ˈsṭʃɛlʦ̑uf/ (n)
top scorer
  (sport, sportowy) zawodnik, który w pewnym okresie lub na danych zawodach zdobył najwięcej bramek;

król zwierząt /ˈkrul ˈzvʲjɛʒɔ̃nt/ (idiom)
king of beasts
  lew

król śledziowy /krˈul ɕlɛdʑˈɔvɨ/ (n)
king of herrings, giant oarfish
  (dawniej, dawny) (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba z gatunku wstęgor królewski, Regalecus glesne;

królestwo /kruˈlɛstfa/ /kruˈlɛstfɔ/ (n)
kingdom, realm
  ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;

królewski /kruˈlɛfsʲci/ (adj)
royal, regal
  mający związek z królem lub królową

królewsko /krulˈɛfskɔ/ (adv)
regally, royally
  na sposób królewski, po królewsku

króliczek /kruˈlʲiʧ̑ɛk/ (n)
bunny
  kelnerka w nocnym klubie w kostiumie królika
  młody, mały królik
  zabawka lub słodycze w kształcie królika

królik /ˈkrulʲik/ (n)
rabbit, coney
  (zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;
kinglet
  (pejoratywnie, pejoratywny) władca małego państwa

królobójca /krˌulɔbˈujtsa/ (n)
regicide
  zabójca króla

królowa /kruˈlɔva/ (n)
queen
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów
  żona króla
  (termin karciany) dama

królować /krulˈɔvatɕ/ (v)
reign
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprawować władzę królewską
dominate
  zajmować najwyższą, najważniejszą pozycję
tower
  znajdować się wyżej od innych obiektów

królówka koroniasta /kruˈlufka ˌkɔrɔ̃ˈɲasta/ (n)
Amazonian Royal Flycatcher, Amazonian royal flycatcher
  (ornitologia, ornitologiczny) gatunek ptaka z rodziny bekardów;

krótka pozycja /ˈkrutka pɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
short position
  (ekonomia, ekonomiczny) sprzedaż instrumentu pochodnego

krótki /ˈkrutʲci/ (adj)
short, brief
  mający małą długość
short, brief, concise
  trwający niedługo
concise, short, brief
  zwięzły, wyrażający treść w niewielu słowach

krótko /ˈkrutkɔ/ (adv)
briefly, shortly
  od krótki

krótkotrwale /krˌutkɔtrfˈalɛ/ (adv)
transiently, transitorily
  w sposób krótkotrwały, na krótki czas

krótkowidz /krutkˈɔvits/ (n)
myopic
  osoba źle, nieostro widząca obiekty będące daleko; krótkowzroczny

krótkowzroczność /ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
myopia
  (medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;

krówka /ˈkrufka/ (n)
fudge
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj miękkiego cukierka otrzymywanego z mleka i cukru

krąg /krɔ̃ŋk/ (n)
circle, ring
  okrąg

krążek /ˈkrɔ̃w̃ʒɛk/ (n)
pulley, pulley wheel
  (mechanika) rolka z liną
hockey puck, puck
  (sport, sportowy) przedmiot, którym rozgrywa się hokej
puck, roundel
  każdy okrągły i płaski przedmiot

krążek lodowy /ˈkrɔ̃w̃ʒɛk lɔˈdɔvɨ/ (n)
pancake ice
  (meteorologia, meteorologiczny) postać lodu pływającego, przeważnie płytka lub płyta o średnicy od 30 cm do 3 m i grubości do 10 cm, z podniesionym obrzeżem

krążownik /krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik/ (n)
cruiser
  (wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;

krążownik liniowy /krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik lʲĩˈɲjɔvɨ/ (n)
battlecruiser
  (wojskowość, wojskowy) klasa dużych okrętów artyleryjskich, która wykształciła się w okresie poprzedzającym I wojnę światową jako połączenie cech krążowników i pancerników;

krążownik przeciwlotniczy /krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik ˌpʃɛʨ̑ivlɔtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (n)
anti-aircraft cruiser
  (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników lekkich, których przeznaczeniem była ochrona zespołów okrętów przed atakami lotnictwa;

krążyć /ˈkrɔ̃w̃ʒɨʨ̑/ (v)
rotate
  robić okrążenie, obieg

kręcić /ˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑/ (v)
turn
  obracać coś
wind, roll, twist
  zwijać
go round, turn round
  obracać się
wander about
  poruszać się po określonym terenie w różnych kierunkach
curl
  skręcać się w loki (o włosach)

kręg /krˈɛŋk/ (n)
vertebra
  (anatomia, anatomiczny) podstawowy element budujący kręgosłup

kręgiel /krˈɛŋɡʲɛl/ (n)
pin
  pion o butelkowatym kształcie używany do gry w kręgle

kręglarz /krˈɛŋɡlaʃ/ (n)
bowler
  (sport, sportowy) gracz w kręgle

kręgle /krˈɛŋɡlɛ/ (n)
bowling
  (sport, sportowy) gra polegająca na strącaniu kulami ciężkich butelkowatych pionów;

kręgosłup /krɛ̃ŋˈɡɔswup/ (n)
spine, backbone, vertebral column
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

kręgowiec /krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑/ (n)
vertebrate
  (zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem;

krępować /krɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
bind
  mocno wiązać ręce lub nogi np. sznurem, aby utrudnić poruszanie

krętacz /krˈɛntatʃ/ (n)
shyster, twister
  człowiek oszukujący, używający wykrętów, wybiegów

krętogłów /krɛ̃nˈtɔɡwuf/ (n)
wryneck, Eurasian wryneck
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Jynginae, krętogłowy;

kręty /ˈkrɛ̃ntɨ/ (adj)
winding
  taki, który nie biegnie w linii prostej, pełen zakrętów

kseno- /ˈksɛ̃nɔ/
xeno-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z czymś obcym, odmiennym

ksenofil /ksɛ̃ˈnɔfʲil/ (n)
xenophile
  osoba pozytywnie nastawiona do cudzoziemców

ksenofob /ksɛnˈɔfɔp/ (n)
xenophobe
  osoba negatywnie, wrogo nastawiona do obcokrajowców oraz tego, co obce, pochodzące z zagranicy

ksenofobia /ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja/ (n)
xenophobia, xenophoby
  (psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

ksenofobicznie /ksˌɛnɔfɔbʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
xenophobically
  w sposób ksenofobiczny, zgodnie z ksenofobią

ksenofobiczny /ksˌɛnɔfɔbʲˈitʃnɨ/ (adj)
xenophobic
  związany z ksenofobią; stanowiący przejaw ksenofobii

ksenon /ˈksɛ̃nɔ̃n/ (n)
xenon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54;

ksenotym /ksɛnˈɔtɨm/ (n)
xenotime
  (mineralogia, mineralogiczny) rodzaj rzadkiego minerału o barwie brunatnej;

kserofit /ksɛrˈɔfit/ (n)
xerophyte
  (botanika, botaniczny) roślina przystosowana do życia na obszarach suchych, roślina sucholubna

kserograf /ksɛˈrɔɡraf/ (n)
photocopier, xerographic printer
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do kopiowania materiałów drukowanych lub odręcznych

kserograficzny /ksˌɛrɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
xerographic
  (drukarstwo, drukarski) związany z kserografią, dotyczący kserografii

kserokopia /ksˌɛrɔkˈɔpja/ (n)
photocopy, xerox, xerox copy
  (biurowość, biurowy) kopia dokumentu sporządzona przy użyciu kserokopiarki

kserokopiarka /ksˌɛrɔkɔpʲˈarka/ (n)
photocopier, copier
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do kopiowania materiałów drukowanych lub odręcznych;

ksi /ksʲi/ (n)
xi
  nazwa czternastej litery alfabetu greckiego, ξ;

ksiądz /cɕɔ̃nʦ̑/ (n)
priest
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;

książeczka żeglarska /kɕɔ̃ʒˈɛtʃka ʒɛɡlˈarska/ (n)
seaman's book
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (administracja) państwowy dokument zawodowy marynarzy pracujących w marynarce handlowej, który potwierdza tożsamość, dokumentuje przebieg pracy oraz umożliwia przekraczanie granic morskich i pobyt we wszystkich portach świata;

książka /ˈcɕɔ̃w̃ʃka/ (n)
book
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;
  treść książki (1.1) (np. powieść)

książka elektroniczna /kɕˈɔ̃ʃka ˌɛlɛktrɔɲˈitʃna/ (n)
e-book, electronic book
  (informatyka, informatyczny) e-book, utwór literacki w wersji elektronicznej;

książka kucharska /ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska/ (n)
cookbook
  książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych;

książka telefoniczna /ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
phone book, telephone directory
  spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;

książkowy /cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ/ (adj)
bookish
  odnoszący się do książki, zawarty w książce

książę /ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ/ (n)
duke
  wysoki tytuł szlachecki
prince
  władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla
  syn monarchy

książę małżonek /ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ mawˈʒɔ̃nɛk/ (n)
prince consort
  w niektórych krajach: tytuł przysługujący małżonkowi panującej monarchini, niemającemu władzy monarchy ani tytułu królewskiego

książę z bajki /ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ ˈz‿bajci/ (n)
prince charming
  (żartobliwie) nieosiągalny ideał partnera wymarzony przez młodą kobietę, dziewczynę (mężczyznę, chłopaka)

księga /ˈcɕɛ̃ŋɡa/ (n)
book
  opasła książka

księga wieczysta /ˈcɕɛ̃ŋɡa vʲjɛˈʧ̑ɨsta/ (n)
the land and mortgage register
  urzędowy rejestr określający stan prawny nieruchomości;

księgarnia /cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa/ (n)
bookshop, bookstore
  sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

księgarz /kɕˈɛŋɡaʃ/ (n)
bookseller
  (handel, handlowy) sprzedawca w księgarni

księgosusz /kɕɛŋɡˈɔsuʃ/ (n)
rinderpest
  (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna bydła powodowana przez wirusy z rzędu Mononegavirales;

księgowość /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑/ (n)
bookkeeping, accounting
  (ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;

księgowy /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ/ (n)
accountant, bookkeeper
  (księgowość) osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych

księstwo /ˈcɕɛ̃w̃stfɔ/ (n)
duchy, dukedom
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;
principality, princedom
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;

księżna /ˈcɕɛ̃w̃ʒna/ (n)
duchess
  kobieta, która sprawuje władzę w księstwie

księżniczka /cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
princess
  córka księcia i/lub księżnej
  córka króla i/lub królowej

księżyc /ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (n)
moon
  Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;
moonlight
  blask księżycowy

księżycowy /ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
lunar
  związany z Księżycem, dotyczący Księżyca

księżycówka /ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈʦ̑ufka/ (n)
grunion
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Leuresthes tenuis, gatunek małej morskiej ryby z rodziny Atherinopsidae, znanej głównie z powodu pory odbywania tarła oraz nietypowego dla ryb miejsca składania ikry;
moonlight, moonshine
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) (spożywczy) nielegalnie pędzona wódka, rzekomo nocą, przy świetle księżyca

ksylen /ˈksɨlɛ̃n/ (n)
xylene
  (chemia, chemiczny) węglowodór aromatyczny używany głównie jako rozpuszczalnik;

ksylitol /ksɨˈlʲitɔl/ (n)
xylitol
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;

ksylo- /ˈksɨlɔ/
xylo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drewnem lub drzewem

ksylofag /ksɨˈlɔfak/ (n)
xylophage
  (zoologia, zoologiczny) organizm odżywiający się drewnem, drewnojad;

ksylofon /ksɨˈlɔfɔ̃n/ (n)
xylophone
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;

ksylometazolina /ˌksɨlɔ̃mɛtazɔˈlʲĩna/ (n)
xylometazoline
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek sympatykomimetyczny, pochodna imidazoliny

kształcić /kʃtˈawtɕitɕ/ (v)
educate, instruct
  przekazywać swoją wiedzę lub/i umiejętności
broaden, cultivate, develop, discipline, ennoble, train
  rozwijać lub utrwalać określone cechy charakteru
be educated, go to schools, study
  zdobywać wiedzę, umiejętności

kształt /kʃtawt/ (n)
form, shape
  zarys przedmiotu, inny przedmiot, figura lub bryła, które ten przedmiot przypomina

kształtować /kʃtawˈtɔvaʨ̑/ (v)
form
  nadawać kształt rzeczom

kszyk /kʃɨk/ (n)
snipe
  (ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;

kto /ktɔ/ (interrogativePronoun)
who
  …służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

kto /ktɔ/ (pronoun)
anybody, anyone, somebody, someone
  (zobacz) ktoś
who, that
  …służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie /ˈktɔ ˈmʲjɛʧ̑ɛ̃m vɔˈjüjɛ ˈtɛ̃n ɔd‿ˈmʲjɛʧ̑a ˈɟĩɲɛ/ (proverb)
he who lives by the sword shall die by the sword; live by the sword, die by the sword
  jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami

kto nie ma córek, ten nie ma dzieci /ˈktɔ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑urɛk ˈtɛ̃nʲ ˈɲɛ‿ma ˈʥ̑ɛ̇ʨ̑i/ (proverb)
a son is a son till he gets him a wife, but a daughter's a daughter all the days of her life
  córki są bardziej oddanymi dziećmi niż synowie, silniej przywiązują się do rodziców

kto pierwej do młyna przyniesie, temu pierwej zmielą /ktˈɔ pʲˈɛrvɛj dɔ mwˈɨna pʃɨɲʲˈɛɕɛ tˌɛmu pʲˈɛrvɛj zmʲˈɛlɔ̃/ (proverb)
first come, first served; the early bird catches the worm
  kto się pośpieszy, ten prędzej zyska

kto pierwszy, ten lepszy /ktˈɔ pʲˈɛrʃɨ tɛn lˈɛpʃɨ/ (proverb)
first come, first served; the early bird catches the worm
  pierwszy więcej korzysta; im prędzej ktoś coś zrobi lub gdzieś się znajdzie, tym prędzej osiągnie swój cel

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada /ˈktɔ pɔtʲ‿ˈcĩm ˈdɔwʲci ˈkɔpʲjɛ ˈsãm ˈvʲ‿ɲɛ ˈfpada/ (proverb)
he who digs a pit for others, falls in himself
  intrygi zwykle obracają się przeciw intrygantowi

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje /ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ/ (proverb)
the early bird gets the worm, the morning hour has gold in its mouth
  ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg

kto sieje wiatr, ten zbiera burzę /ˈktɔ ˈɕɛ̇jɛ ˈvʲjatr̥ ˈtɛ̃n ˈzbʲjɛra ˈbuʒɛ/ (proverb)
sow the wind, reap the whirlwind who sows the wind, will reap the whirlwind
  kto wywołuje zamęt, niezgodę, może sam paść ofiarą swoich poczynań

kto się na gorącym sparzył, ten na zimne dmucha /ˈktɔ‿ɕɛ ˌna‿ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ̃m ˈspaʒɨw ˈtɛ̃n ːa‿ˈʑĩmnɛ ˈdmuxa/ (proverb)
once bitten, twice shy
  po bolesnych doświadczeniach ludzie stają się przesadnie ostrożni

kto szuka, ten znajdzie /ˈktɔ ˈʃuka ˈtɛ̃n ˈznajʥ̑ɛ/ (proverb)
he that seeketh findeth
  jeśli jest się wytrwałym w swoich postanowieniach, na pewno osiągnie się swój cel

kto z kim przestaje, takim się staje /ˈktɔ ˈsʲ‿cĩm pʃɛˈstajɛ ˈtacĩmʲ‿ɕɛ ˈstajɛ/ (proverb)
who keeps company with wolves, will learn to howl
  długie przebywanie z kimś powoduje upodobnienie się do niego, przejęcie czyichś zwyczajów, poglądów

ktokolwiek /ktɔˈkɔlvʲjɛk/ (pronoun)
anyone, anybody
  obojętnie, bez znaczenia kto

ktoś /ktɔɕ/ (indefinitePronoun)
somebody, someone
  nieokreślona osoba, nieznany człowiek

który /ˈkturɨ/ (pronoun)
which, what, which one
  …pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie
which, which one
  …pytajny, służący do tworzenia pytań o sprecyzowanie elementu w danej grupie
who, that, which
  …względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego

którykolwiek /ktˌurɨkˈɔlvʲɛk/ (indefinitePronoun)
any, any of them, either, whichever
  wszystko jedno który

któryś /ˈkturɨɕ/ (indefinitePronoun)
any
  pewien, jakiś, jeden; nieznany lub nieważne który

którędy /kturˈɛndɨ/ (interrogativePronoun)
which way
  zaimek wprowadzający pytanie o drogę, którą coś lub ktoś się porusza

którędy /kturˈɛndɨ/ (pronoun)
which way
  zaimek wprowadzający zdanie podrzędne dotyczące drogi, którą coś lub ktoś się porusza

ku /ku/ (preposition)
towards
  …wskazujący kierunek

ku czci /kˈu tʃtɕˈi/ (adj)
commemorative, commemoratory
  taki, by uczcić pamięć kogoś lub czegoś

ku czci /kˈu tʃtɕˈi/ (adv)
commemoratively, in commemoration, in honour in honor, in memorial, in memory, in veneration
  w celu uczczenia

kubański /kuˈbãj̃sʲci/ (adj)
Cuban
  odnoszący się do państwa lub wyspy Kuba, pochodzący z Kuby

kubek /ˈkubɛk/ (n)
mug, cup
  naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

kubizm /ˈkubʲism̥/ (n)
cubism
  (sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów;
  (architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.;

kuc /kuʦ̑/ (n)
pony
  (zoologia, zoologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie;

kucać /ˈkuʦ̑aʨ̑/ (v)
squat, hunker
  obniżać się opierając ciało na zgiętych nogach

kucharz /ˈkuxaʃ/ (n)
cook
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ten, kto gotuje potrawy;

kuchcić /ˈkuxʲʨ̑iʨ̑/ (v)
concoct
  (potocznie, potoczny) przyrządzać potrawy

kuchenka /kuˈxɛ̃nka/ (n)
stove, cooker
  (potocznie, potoczny) sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania

kuchenka mikrofalowa /kuxˈɛŋka mˌikrɔfalˈɔva/ (n)
microwave oven
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;

kuchenny /kuˈxɛ̃nːɨ/ (adj)
kitchen
  związany z kuchnią, używany w kuchni

kuchnia /ˈkuxʲɲa/ (n)
kitchen, cuisine
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;
cuisine, cooking
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się
kitchen
  komplet mebli kuchennych
cooking, cuisine
  sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.

kucyk /ˈkuʦ̑ɨk/ (n)
pony
  (jeździectwo, jeździecki) (zoologia, zoologiczny) (zdrobniale) od kuc
ponytail
  (fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

kudu /kˈudu/ (n)
kudu
  (zoologia, zoologiczny) antylopa z rodzaju niala

kufa /ˈkufa/ (n)
snout
  (kynologia, kynologiczny) przednia część głowy psa obejmująca trzewioczaszkę;

kufel /ˈkufɛl/ (n)
mug, beer stein
  grubościenne duże naczynie z uchem do picia piwa lub wina;

kufer /ˈkufɛr/ (n)
trunk, boot
  bagażnik samochodu osobowego lub autobusu
trunk, box, chest, coffer
  okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży

kuficki /kufˈitski/ (adj)
Cufic, Kufic
  związany z miastem Kufa, dotyczący miasta Kufa

kuglarstwo /kuɡlˈarstfɔ/ (n)
prestidigitation
  zajęcie kuglarza

kuguar /kuɡˈuar/ (n)
cougar
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

kujon /ˈkujɔ̃n/ (n)
swot
  (pogardliwie) osoba, która dużo się uczy, ale bez zrozumienia

kukabura /kˌukabˈura/ (n)
kookaburra
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Dacelo;

kukabura chichotliwa /kˌukabˈura çˌixɔtlˈiva/ (n)
laughing kookaburra
  (ornitologia, ornitologiczny) Dacelo novaeguineae, gatunek ptaka z rodziny zimorodkowatych;

kukanie /kukˈaɲʲɛ/ (n)
cuckooing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: kukać

kuku /ˈkuku/ (interjection)
cuckoo
  wyraz onomatopeiczny naśladujący odgłosy samca kukułki

kukurydza /ˌkukuˈrɨʣ̑a/ (n)
maize, corn
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;

kukuryku /ˌkukuˈrɨku/ (interjection)
cock-a-doodle-doo
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta

kukułka /kuˈkuwka/ (n)
cuckoo
  (ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;

kukła /ˈkukwa/ (n)
effigy
  przedmiot wykonany na podobieństwo postaci człowieka, zwykle przedstawionej karykaturalne

kula /ˈkula/ (n)
sphere
  (fizyka, fizyczny) (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie w kształcie zbliżonym do kuli (1.1)
ball
  (geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby;
  każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1)
crutch
  (medycyna, medyczny) rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie;
shot
  (sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą;
shot, ball
  (wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej

kula ziemska /kˈula ʑˈɛmska/ (n)
globe
  (geografia, geograficzny) glob ziemski

kulawy /kuˈlavɨ/ (adj)
lame
  utykający na nogę

kulig /ˈkulʲik/ (n)
sleigh ride, sleighing party
  (książkowy) (dawniej, dawny) zabawa zapustna połączona z objeżdżaniem na saniach domów sąsiedzkich, później także kawalkada sań jadących dla zabawy; (zobacz) też kulig w Encyklopedii staropolskiej;

kulik /ˈkulʲik/ (n)
curlew
  (ornitologia, ornitologiczny) Numenius, rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych

kulinarnie /kˌulinˈarɲʲɛ/ (adv)
culinarily
  w sposób odnoszący się do przygotowywania potraw

kulinarny /ˌkulʲĩˈnarnɨ/ (adj)
culinary
  taki, który dotyczy gotowania, kulinariów, gastronomii, przygotowywania potraw

kulochwyt /kulˈɔxfɨt/ (n)
butt
  wał osłaniający strzelnicę

kulomb /ˈkulɔ̃mp/ (n)
coulomb
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;

kulometr /kuˈlɔ̃mɛtr̥/ (n)
voltameter
  (fizyka, fizyczny) urządzenie do pomiaru ładunku elektrycznego

kulomiot /kuˈlɔ̃mʲjɔt/ (n)
shot putter
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca pchnięcie kulą

kulon /ˈkulɔ̃n/ (n)
Stone Curlew
  (ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;
stone-curlew, thick-knee
  (ornitologia, ornitologiczny) ogólnie ptak z rodziny o tej nazwie (Burhinidae);

kuloodporny /kˌulɔɔtpˈɔrnɨ/ (adj)
bulletproof, bullet-proof
  taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej

kulszowy /kulʃˈɔvɨ/ (adj)
sciatic
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący okolic kulszy

kult /kult/ (n)
cult
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;
  (przenośnie, przenośnia) opowiadanie się za jakąś wartością, przekonaniem

kultowy /kultˈɔvɨ/ (adj)
cult
  związany z kultem, dotyczący kultu
  (przenośnie, przenośnia) taki, który cieszy się dużą popularnością w określonej grupie społecznej

kultura /kulˈtura/ (n)
culture
  całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości
  (biologia, biologiczny) sztuczna hodowla mikroorganizmów, komórek lub tkanek

kultura języka /kultˈura jɛ̃zˈɨka/ (n)
language culture, speech culture
  (językoznawstwo, językoznawczy) dyscyplina zajmująca się normatywnością w języku
  (językoznawstwo, językoznawczy) posługiwanie się językiem zgodnie z pewnymi normami językowymi, zwłaszcza umiejętność operowania językiem standardowym

kultura masowa /kultˈura masˈɔva/ (n)
popular culture
  odmianą kultury, której podstawowym celem jest zaspokojenie potrzeb i gustów masowej publiczności;

kulturalny /ˌkultuˈralnɨ/ (adj)
cultural
  dotyczący kultury, szerzący kulturę
well-mannered
  taki, który odznacza się kulturą, wykształceniem, dobrym wychowaniem

kulturowo /ˌkultuˈrɔvɔ/ (adv)
culturally
  od kulturowy

kulturowy /ˌkultuˈrɔvɨ/ (adj)
culture
  dotyczący kultury

kulturoznawstwo /kˌulturɔznˈafstfɔ/ (n)
cultural studies
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o kulturze

kultysta /kultˈɨsta/ (n)
cultist
  (środowiskowy) członek / przedstawiciel kultu

kultywar /kulˈtɨvar/ (n)
cultivar
  (botanika, botaniczny) odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości;

kum /kũm/ (interjection)
ribbit
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez żabę

kumak nizinny /kˈumak ɲizˈinnɨ/ (n)
European fire-bellied toad
  (herpetologia, herpetologiczny) Bombina bombina, gatunek płaza bezogonowego z rodziny kumakowatych;

kumaryna /kˌumarˈɨna/ (n)
coumarin
  (biochemia, biochemiczny) bezbarwna substancja występująca w roślinach;

kumbryjski /kumbrˈɨjski/ (n)
Cumbric
  (językoznawstwo, językoznawczy) język kumbryjski;

kumin /ˈkũmʲĩn/ (n)
cumin
  (spożywczy) przyprawa z nasion kminu rzymskiego

kumkwat /ˈkũmkfat/ (n)
cumquat, kumquat
  mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny

kumpel /ˈkũmpɛl/ (n)
buddy, pal
  (potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel

kumpela /kũmˈpɛla/ (n)
gal pal, galpal
  (potocznie, potoczny) dobra koleżanka

kumpelka /kũmˈpɛlka/ (n)
gal pal, galpal
  (potocznie, potoczny) dobra koleżanka

kumulacja /kˌumulˈatsja/ (n)
accumulation, cumulation
  nagromadzenie / skupienie się czegoś w jednym miejscu; (także, też) sumowanie działań, doświadczeń itp.

kumulować /ˌkũmuˈlɔvaʨ̑/ (v)
cumulate
  gromadzić, zbierać elementy

kumycki /kumˈɨtski/ (n)
Kumyk
  (językoznawstwo, językoznawczy) język kumycki

kumys /ˈkũmɨs/ (n)
koumiss, kumis
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;

kuna /ˈkũna/ (n)
marten
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

kundalini /kˌundalˈiɲi/ (n)
kundalini
  (filozofia, filozoficzny) w filozofii i mistyce hinduskiej: energia, która spoczywa u podstawy kręgosłupa

kundel /ˈkũndɛl/ (n)
cur, mongrel, mutt, bitzer, random-bred dog, tyke
  pies nie zaliczany do żadnej z ras psów

kung fu /kˈuŋk fˈu/ (n)
kung fu
  (sport, sportowy) popularny (aczkolwiek błędny) termin określający chińskie sztuki walki (termin poprawny: wushu);

kungur /ˈkũŋɡur/ (n)
Kungurian
  (geologia, geologiczny) czwarty, najmłodszy wiek cisuralu (wczesnego permu), trwający 275,6 – 270,6 milionów lat temu;

kunktatorstwo /ˌkũŋktaˈtɔrstfɔ/ (n)
procrastination
  (psychologia, psychologiczny) świadome zwlekanie ze zrobieniem czegoś, co nie jest przyjemne

kunsztowny /kũw̃ˈʃtɔvnɨ/ (adj)
elaborate
  wytwornie ozdobiony, wykonany misternie, po mistrzowsku

kuoka /kuˈɔka/ (n)
quokka
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę, torbacz z gatunku kuoka krótkoogonowa, Setonix brachyurus

kuoka krótkoogonowa /kuˈɔka krˌutkɔˌɔɡɔnˈɔva/ (n)
quokka
  (zoologia, zoologiczny) Setonix brachyurus, gatunek zwierzęcia z monotypowego rodzaju kuoka, Setonix

kupa /ˈkupa/ (n)
a whole lot
  (potocznie, potoczny) dużo czegoś lub kogoś, masa

kupaż /ˈkupaʃ/ (n)
coupage
  (spożywczy) mieszanie różnych rodzajów wina w celu otrzymania napoju o pożądanych właściwościach

kupiec /ˈkupʲjɛʦ̑/ (n)
buyer, purchaser
  ktoś, kto coś kupuje
merchant, dealer, shopkeeper, tradesman
  ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego

kupić kota w worku /ˈkupʲiʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku/ (v)
buy a pig in a poke
  (potocznie, potoczny) kupić coś bez obejrzenia, bez sprawdzenia

kuplet /ˈkuplɛt/ (n)
couplet
  (książkowy) zwrotka satyrycznej piosenki o aktualnej treści
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część ronda między kolejnymi wystąpieniami refrenu

kupno /ˈkupnɔ/ (n)
purchase
  nabywanie czegoś

kupny /ˈkupnɨ/ (adj)
bought, venal
  (potocznie, potoczny) ze sklepu

kupować /kuˈpɔvaʨ̑/ (v)
buy
  (potocznie, potoczny) dać się oszukać, uznawszy coś za prawdę
buy, purchase
  nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy

kupować kota w worku /kuˈpɔvaʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku/ (v)
buy a pig in a poke
  kupować bez dokładnego sprawdzenia, bez obejrzenia, bez kontroli, w ciemno

kupryt /ˈkuprɨt/ (n)
cuprite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, tlenek miedzi; ruda miedzi;

kura /ˈkura/ (n)
hen
  (ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj;

kuracja /kuˈraʦ̑ʲja/ (n)
cure, treatment
  szereg stosownie dobranych środków i zabiegów leczniczych lub farmaceutycznych dla poprawienia stanu zdrowia i urody

kurak /ˈkurak/ (n)
chicken
  młody kogut, kurczak
gallinacean
  zwykle w lm: rząd ptaków odznaczających się krępą budową, silnymi nogami do rozgrzebywania gleby;

kurant /kˈurant/ (n)
corant, coranto, corrente, courante
  (technologia, technika, techniczny) mechanizm wygrywający melodię umieszczany w zegarze lub innym urządzeniu

kurator sądowy /kurˈatɔr sɔndˈɔvɨ/ (n)
parole officer, probation officer
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wyznaczona przez sąd do sprawowania nadzoru nad kimś i realizacją przez niego orzeczeń;

kurcz /kˈurtʃ/ (n)
spasm
  (medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;

kurczak /ˈkurʧ̑ak/ (n)
chicken
  większe kurczę (pisklę kury)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z kurczaka (1.1)

kurczyć /kˈurtʃɨtɕ/ (v)
contract, shrink
  zmniejszać przez ściąganie, podkulanie

kurczę /ˈkurʧ̑ɛ/ (interjection)
darn, darn it
  …wyrażający zdziwienie, zaskoczenie

kurczę /ˈkurʧ̑ɛ/ (n)
chick
  pisklę kury

kurdupel /kurˈdupɛl/ (n)
shorty
  (pospolicie) (pogardliwie) ktoś bardzo niski, krępy, przysadzisty

kurdyban /kurˈdɨbãn/ (n)
cordovan, cordwain
  skóra garbowana, barwiona i bogato zdobiona we wzory: tłoczonymi, złoconymi, srebrzonymi oraz malowanymi; materiał stosowany dawniej głównie jako obicie mebli lub ścian;

kurdyjski /kurˈdɨjsʲci/ (adj)
Kurdish
  dotyczący / pochodzący z ludu Kurdów

kurdyjski /kurˈdɨjsʲci/ (n)
Kurdish
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów

kurdystański /kˌurdɨstˈaɲski/ (adj)
Kurdistani
  związany z Kurdystanem, dotyczący Kurdystanu

kurek /ˈkurɛk/ (n)
weathercock
  (dawniej, dawny) (etnografia, etnograficzny) atrapa koguta wykorzystywane w zwyczajach ludowych, zabawach strzeleckich, łopoczące na dachu
tap
  (technologia, technika, techniczny) element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze
cock, hammer
  (wojskowość, wojskowy) element broni palnej powodujący odpalenie pocisku poprzez uderzenie w iglicę;

kurewka /kurˈɛfka/ (n)
whoreling
  (wulgarnie, wulgaryzm) (zdrobniale) od: kurwa

kurewski /kuˈrɛfsʲci/ (adj)
whorish
  (wulgarnie, wulgaryzm) właściwy prostytutkom lub kobietom rozwiązłym, charakterystyczny dla nich
lousy
  (wulgarnie, wulgaryzm) zły, wstrętny, podły

kurewstwo /kuˈrɛfstfɔ/ (n)
whoredom
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytucja lub rozwiązłość seksualna

kurhan /ˈkurxãn/ (n)
kurgan
  (archeologia, archeologiczny) rodzaj mogiły w kształcie kopca;

kuria /kˈurja/ (n)
curia
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) budynek posiedzeń senatu w starożytnym Rzymie;
  (historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału obywateli w starożytnym Rzymie;
  (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja administracyjna zarządzająca diecezją, na której czele stoi ordynariusz;
  (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja administracyjna zarządzająca prowincją zakonną, na której czele stoi przełożony prowincjalny;

kurier /ˈkurʲjɛr/ (n)
courier
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba szybko dostarczająca przesyłki lub wiadomości;

kuriozalny /ˌkurʲjɔˈzalnɨ/ (adj)
bizarre, curious, peculiar
  wyjątkowo osobliwy, budzący zdumienie swoją niezwykłością lub dziwacznością

kurka /ˈkurka/ (n)
cantharellus
  (potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius), gatunek grzyba jadalnego;

kurka wodna /ˈkurka ˈvɔdna/ (n)
common moorhen
  (ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, występujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony;

kurkuma /kurˈkũma/ (n)
turmeric powder
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z kłączy kurkumy (1.1), barwiąca potrawy na żółto
turmeric
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi

kurmandżi /kurmˈandʒi/ (n)
Kurmanji
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy irańskiej, tworzący wraz z sorani oraz kilkoma innymi pokrewnymi językami i dialektami tzw. makrojęzyk kurdyjski;

kurnik /ˈkurʲɲik/ (n)
henhouse, chicken coop, hen-coop
  (rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur;

kurny /ˈkurnɨ/ (adj)
chimneyless
  (przestarzałe, przestarzały) (o budynku, pomieszczeniu, piecu) dymny, dymiący (bo pozbawiony komina)

kuroliszek /kˌurɔlˈiʃɛk/ (n)
cockatrice
  (etnografia, etnograficzny) legendarna istota wielkości indyka, pokryta pierzem, z nietoperzowatymi skrzydłami i sępim dziobem

kuropatwa /ˌkurɔˈpatfa/ (n)
partridge, hun
  (ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

kurowate /kˌurɔvˈatɛ/ (n)
Fasanenartigen
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Phasianidae, rodzina ptaków z rzędu grzebiących;

kurs /kurs/ (n)
rate, course
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) cena walut, akcji itp.; zmiana tej ceny w czasie
course
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu
  cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat

kursor /ˈkursɔr/ (n)
cursor
  (informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury
  (informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;

kursować /kursˈɔvatɕ/ (v)
run
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) przemieszczać się pospiesznie tam i z powrotem
be in circulation
  być w obiegu
run, ply, shuttle
  przebywać regularnie określoną trasę

kursywa /kursˈɨva/ (n)
italics
  (poligrafia) pochylone pismo drukarskie, naśladujące pismo odręczne

kursywić /kursˈɨvitɕ/ (v)
italicise
  pochylać tekst, stosować kursywę

kurtka /ˈkurtka/ (n)
jacket, coat
  (krawiectwo) krótkie okrycie wierzchnie;

kurtyna /kurˈtɨ̃na/ (n)
curtain
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni

kurtyzana /ˌkurtɨˈzãna/ (n)
courtesan
  (przestarzałe, przestarzały) lub (literacko) (eufemistycznie) prostytutka

kurwa /ˈkurva/ (interjection)
fuck
  (wulgarnie, wulgaryzm) …powtarzany jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu;

kurwa /ˈkurva/ (n)
bitch, whore
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) do kobiety / o kobiecie
  (wulgarnie, wulgaryzm) kobieta prowadząca rozwiązły tryb życia
whore, bitch
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

kurwić /ˈkurvʲiʨ̑/ (v)
whore around
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytuować się

kurz /kuʃ/ (n)
dust
  pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

kurza zupa /kˈuʒa zˈupa/ (n)
chicken soup
  TemplateParserError:LuaError (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rosół z kury

kurzawka /kuˈʒafka/ (n)
quicksand
  (geologia, geologiczny) drobnoziarniste piaski lub mułki, przesycone wodą i łatwo ulegające upłynnieniu;
puffball
  gatunek grzyba z rodziny pieczarkowatych;

kusiciel /kuɕˈitɕɛl/ (n)
tempter
  ten, kto kusi

kusić /ˈkuɕiʨ̑/ (v)
tempt
  wystawiać na pokusę

kuskus /ˈkuskus/ (n)
couscous
  tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy;

kustodia /kustˈɔdja/ (n)
custody
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza;

kustosz /ˈkustɔʃ/ (n)
custos
  (kościelny) zwierzchnik klasztorów stanowiących kustodię
keeper
  opiekun zbiorów muzealnych lub bibliotecznych; kierownik działu

kusza /ˈkuʃa/ (n)
crossbow, arcubalist
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

kuszetka /kuʃˈɛtka/ (n)
berth, couchette
  (kolejnictwo) leżanka w przedziale kolejowym;
couchette car
  (kolejnictwo) wagon kolejowy z miejscami do leżenia

kusznik /ˈkuʃʲɲik/ (n)
crossbowman
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w kuszę, strzelający z kuszy;

kuszycki /kuʃˈɨtski/ (adj)
Cushitic
  związany z Kuszytami, dotyczący Kuszytów, Kuszu

kuter /ˈkutɛr/ (n)
cutter
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;
  (spożywczy) maszyna służąca do rozdrabniania i emulgowania mięsa wraz z dodatkami;
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mały statek rybacki o długości do ok. 25 metrów;

kutner /ˈkutnɛr/ (n)
tomentose
  (botanika, botaniczny) u niektórych roślin: gęsty meszek pokrywający powierzchnię łodygi, liści lub owoców;

kuwejcki /kuˈvɛjʦ̑ʲci/ (adj)
Kuwaiti
  odnoszący się do państwa Kuwejt

kuzyn /ˈkuzɨ̃n/ (n)
cousin
  syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuzynka /kuˈzɨ̃nka/ (n)
cousin
  córka wujka/stryjka lub cioci/wujenki/stryjenki

kuć /kuʨ̑/ (v)
forge
  bić młotkiem metal nadając mu kształt

kuć żelazo, póki gorące /ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ/ (proverb)
make hay while the sun shines, strike while the iron is hot
  robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe

kułak /kˈuwak/ (n)
kulak
  (historia, historyczny, historycznie) (pogardliwie) majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;

kuśnierz /kˈuɕɲʲɛʃ/ (n)
furrier
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra

kuźnia /ˈkuʑɲa/ (n)
blacksmith shop
  (architektura, architektoniczny) dom z warsztatem kowala
forge
  (technologia, technika, techniczny) wydział fabryki, w którym wykonuje się kucie
forge, smithy
  warsztat kowala;

kwacha /ˈkfaxa/ (n)
kwacha
  (jednostka monetarna) waluta Malawi i Zambii; ,

kwadra /ˈkfadra/ (n)
quarter
  (astronomia, astronomiczny) faza księżyca, podczas której widać połowę jego tarczy

kwadrans /ˈkfadrãw̃s/ (n)
quadrans
  (numizmatyka, numizmatyczny) miedziana moneta w starożytnym Rzymie
quarter
  czwarta część godziny, 15 minut

kwadrat /ˈkfadrat/ (n)
square
  (geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny;
square, second power
  (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby;

kwadratowy /ˌkfadraˈtɔvɨ/ (adj)
square, quadratic
  (matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia

kwadratura koła /ˌkfadraˈtura ˈkɔwa/ (n)
squaring the circle
  (geometria) jeden ze starożytnych, nie mających rozwiązania problemów matematyki greckiej, polegający na skonstruowaniu kwadratu, którego pole równe jest polu danego koła, przy użyciu wyłącznie cyrkla i linijki bez podziałki;

kwadrycykl /kfaˈdrɨʦ̑ɨkl̥/ (n)
quadricycle
  (historia, historyczny, historycznie) rower z czterema kołami;

kwadryga /kfaˈdrɨɡa/ (n)
quadriga
  (historia, historyczny, historycznie) rzymski wóz dwukołowy, zaprzężony w cztery konie obok siebie;

kwadrylion /kfaˈdrɨlʲjɔ̃n/ (n)
septillion, quadrillion
  liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024;

kwalifikacja /ˌkfalʲifʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
qualification
  (książkowy) zaliczenie do określonej kategorii

kwalifikowalny /ˌkfalʲifʲikɔˈvalnɨ/ (adj)
eligible
  (administracja) możliwy do zaakwalifikowania, do zaakceptowania

kwant /kfãnt/ (n)
quantum
  (fizyka, fizyczny) najmniejsza porcja o jaką może zmienić się wielkość fizyczna;

kwantowy /kfãnˈtɔvɨ/ (adj)
quantum
  (fizyka, fizyczny) związany z kwantami, dotyczący kwantów

kwantowy laser kaskadowy /kfãnˈtɔvɨ ˈlasɛr ˌkaskaˈdɔvɨ/ (n)
QC laser, QCL, quantum cascade laser, quantum-cascade laser
  (fizyka, fizyczny) unipolarny laser półprzewodnikowy, emitujący promieniowanie w zakresie średniej i dalekiej podczerwieni;

kwarantanna /kfˌarantˈanna/ (n)
quarantine
  przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

kwarc /kfarʦ̑/ (n)
quartz
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;

kwarcowe kocie oko /kfarˈʦ̑ɔvɛ ˈkɔʨ̑ɛ ˈɔkɔ/ (n)
quartz eye
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu;

kwark /kfark/ (n)
quark
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów;

kwartalnik /kfarˈtalʲɲik/ (n)
quarterly
  czasopismo periodyczne ukazujące się co kwartał

kwartał /ˈkfartaw/ (n)
block
  część miasta, czworokąt utworzony przez cztery przecinające się ulice
quarter, trimester
  trzy miesiące, czwarta część roku

kwartet /ˈkfartɛt/ (n)
quartet
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół czterech muzyków lub śpiewaków

kwas /kfas/ (n)
acid
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;
  (slangowo) narkotyk LSD

kwas abietynowy /ˈkfas ˌabʲjɛtɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
abietic acid
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów żywicznych, żółte ciało stałe występujące naturalnie w żywicach drzew iglastych;

kwas akrylowy /ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ/ (n)
acrylic acid
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;

kwas arsenawy /ˈkfas ˌarsɛ̃ˈnavɨ/ (n)
arsenious acid, arsenous acid, arsorous acid
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze As(OH)3;

kwas arsenowy /ˈkfas ˌarsɛ̃ˈnɔvɨ/ (n)
arsenic acid, arsoric acid
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze AsO(OH)3;

kwas arsonawy /ˈkfas ˌarsɔ̃nˈavɨ/ (n)
arsonous acid
  (chemia, chemiczny) arsenoorganiczna pochodna kwasu arsonawego (1.1) o wzorze ogólnym RAs(OH)2;
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze HAs(OH)2

kwas arsonowy /ˈkfas ˌarsɔ̃nˈɔvɨ/ (n)
arsonic acid
  (chemia, chemiczny) arsenoorganiczna pochodna kwasu arsonowego (1.1) o wzorze ogólnym RAsO(OH)2;
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze HAsO(OH)2

kwas arsynawy /ˈkfas ˌarsɨ̃ˈnavɨ/ (n)
arsinous acid
  (chemia, chemiczny) arsenoorganiczna pochodna kwasu arsynawego (1.1) o wzorze ogólnym R2As(OH);
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze H2As(OH)

kwas arsynowy /ˈkfas ˌarsɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
arsinic acid
  (chemia, chemiczny) arsenoorganiczna pochodna kwasu arsynowego (1.1) o wzorze ogólnym R2AsO(OH);
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze H2AsO(OH)

kwas askorbinowy /ˈkfas ˌaskɔrbʲĩˈnɔvɨ/ (n)
ascorbic acid
  (biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu;

kwas azelainowy /kfˈas ˌazɛlˌainˈɔvɨ/ (n)
azelaic acid
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i w mniejszym stopniu złuszczającym;

kwas azotowy /ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ/ (n)
nitric acid
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3

kwas chlebowy /kfˈas xlɛbˈɔvɨ/ (n)
kvass
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezalkoholowy napój otrzymywany przez fermentację chleba lub słodu zbożowego;

kwas chlorogenowy /ˈkfas ˌxlɔrɔɡɛ̃ˈnɔvɨ/ (n)
chlorogenic acid
  (biochemia, biochemiczny) ester kwasu kawowego i kwasu chinowego, naturalny przeciwutleniacz występujący w roślinach, głównie w zielonych liściach i owocach, m.in. kawowca, głogu, w karczochach i pokrzywie;

kwas deoksyrybonukleinowy /kfˈaz dˌɛɔksˌɨrɨbˌɔnuklˌɛinˈɔvɨ/ (n)
deoxyribonucleic acid
  (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych

kwas domoikowy /ˈkfaz ˌdɔ̃mɔ<sup>j</sup>iˈkɔvɨ/ (n)
domoic acid
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, aminokwas wytwarzany przez morskie mięczaki i okrzemki, neurotoksyna;

kwas foliowy /ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ/ (n)
folic acid
  (biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

kwas gentyzynowy /ˈkfaz ˌɡɛ̃ntɨzɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
2, 5 di- hydroxy- benzoic acid, 5 hydroxy- salicylic acid, carboxy- hydroquinone, gentisic acid
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, pochodna kwasu benzoesowego, występuje w goryczce;

kwas hialuronowy /kfˈas xjˌalurɔnˈɔvɨ/ (n)
hyaluronic acid, hyaluronate
  (biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;

kwas krotonowy /ˈkfas ˌkrɔtɔ̃ˈnɔvɨ/ (n)
crotonic acid
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów karboksylowych;

kwas mlekowy /ˈkfas mlɛˈkɔvɨ/ (n)
lactic acid, milk acid
  (chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;

kwas mrówkowy /ˈkfas mrufˈkɔvɨ/ (n)
formic acid
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas karboksylowy, silnie żrący i redukujący;

kwas octowy /ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ/ (n)
acetic acid
  (chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;

kwas ruberytrynowy /ˈkfas ˌrubɛrɨtrɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
1 hydroxy- 2 3, 1 hydroxy- 2 oxy- 9, 10 anthracene- di- -one, 10 di- -one, 3 R, 4
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy glikozydów wyizolowany z korzeni marzany barwierskiej, wykorzystywany do otrzymywania czerwonego barwnika alizaryny;

kwas salicylowy /kfˈas sˌalitsɨlˈɔvɨ/ (n)
2-hydroxybenzoic acid, o-hydroxybenzoic acid, salicylic acid
  (chemia, chemiczny) związek organiczny o właściwościach bakteriobójczych, stosowany do produkcji kwasu acetylosalicylowego (aspiryny);

kwas siarkowy /ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ/ (n)
sulfuric acid, sulphuric acid
  (chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;

kwas syryngowy /ˈkfas ˌːɨrɨ̃ŋˈɡɔvɨ/ (n)
cedar acid, syringic acid
  (chemia, chemiczny) naturalnie występujący związek organiczny, pochodna kwasu galusowego o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwutleniającym, wykorzystywana w syntezie chemicznej oraz w badaniach archeologicznych;

kwas węglowy /ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ/ (n)
carbonic acid
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;

kwasica /kfaɕˈitsa/ (n)
acidosis, acidaemia
  (medycyna, medyczny) stan zwiększonej kwasowości krwi;

kwasica metaboliczna /kfaɕˈitsa mˌɛtabɔlˈitʃna/ (n)
metabolic acidosis
  (medycyna, medyczny) stan zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, w którym pH krwi spada poniżej 7,35;

kwasić /ˈkfaɕiʨ̑/ (v)
acidify
  dodawać do czegoś kwasu, zmieniać odczyn na kwaśny
pickle
  poddawać żywność fermentacji mlekowej

kwasomierz /kfasˈɔmjɛʃ/ (n)
acidimeter
  (chemia, chemiczny) urządzenie mierzące zawartość kwasu w cieczy;

kwasooporność /kfˌasɔɔpˈɔrnɔɕtɕ/ (n)
acid-fastness
  cecha tego, co jest kwasooporne

kwasooporny /kfˌasɔɔpˈɔrnɨ/ (adj)
acid-fast
  (chemia, chemiczny) odporny na działanie kwasów

kwaszonka /kfaˈʃɔ̃nka/ (n)
pickle
  marynata z produktów spożywczych powstała w wyniku fermentacji mlekowej

kwatera /kfaˈtɛra/ (n)
lodgings
  mieszkanie lub inne pomieszczenie wynajmowane lub zajęte na pobyt czasowy

kwazar /ˈkfazar/ (n)
quasar
  (astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;

kwaśny /ˈkfaɕnɨ/ (adj)
acid, sour
  (chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu
wry
  (przenośnie, przenośnia) pokazujący niezadowolenie
sour, acid
  mający cierpki smak

kwerendować /kfˌɛrɛndˈɔvatɕ/ (v)
query
  (dawniej, dawny) szukać, dochodzić czegoś; sprawdzać, badać coś

kwesta /kfˈɛsta/ (n)
collection, fund-raising, fundraising
  zbiórka datków na różne cele

kwestarz /kfˈɛstaʃ/ (n)
quaestor, questor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) zakonnik prowadzący osobiście zbiórkę darów dla klasztoru

kwestia /ˈkfɛstʲja/ (n)
matter
  motyw postępowania
  warunek, którego spełnienie jest potrzebne do rozwiązania problemu
problem
  problem wymagający rozważenia lub rozwiązania

kwestionariusz /kfˌɛstjɔnˈarjuʃ/ (n)
questionnaire, entry form, questionary
  arkusz zawierający szereg pytań dotyczących konkretnego zagadnienia

kwestionować /ˌkfɛstʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
question
  zaprzeczać czemuś, wątpić w słuszność czegoś

kwestura /kfɛstˈura/ (n)
bursarship, bursary
  (szkolnictwo, szkolny) dział finansowo-księgowy na wyższej uczelni

kwiaciarnia /kfʲjäˈʨ̑arʲɲa/ (n)
flower shop, florist's
  (handel, handlowy) sklep z kwiatami

kwiaciarz /ˈkfʲjäʨ̑aʃ/ (n)
florist
  sprzedawca kwiatów, pracownik kwiaciarni

kwiat /kfʲjat/ (n)
flower, bloom
  (botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna
plant, flower
  (potocznie, potoczny) roślina doniczkowa

kwiatostan /kfʲjaˈtɔstãn/ (n)
inflorescence
  (botanika, botaniczny) zgrupowanie kwiatów na jednym pędzie rośliny;

kwiczeć /ˈkfʲiʧ̑ɛʨ̑/ (v)
squeal, squeak
  o człowieku: wydawać ostre dźwięki, o wysokim tonie
oink, squeak
  o świni: wydawać charakterystyczny głos

kwiczoł /ˈkfʲiʧ̑ɔw/ (n)
fieldfare
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki europejski ptak wędrowny;

kwiecie /ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ/ (n)
blossom
  (książkowy) kwiaty (szczególnie w odniesieniu do ich dużej ilości, wielości, intensywności barw lub zapachów)

kwiecień /ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
April
  czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

kwiecisty /kfʲɛtɕˈistɨ/ (adj)
flowery, florid, aureate, flowerful, ornate
  o sposobie wypowiedzi: bogaty w ozdobniki, wyszukane formy wypowiedzi
flowery
  ozdobiony kolorowym wzorem kwiatowym
blossomy, flowerful
  pokryty licznymi kwiatami

kwietnik /ˈkfʲjɛtʲɲik/ (n)
jardiniere
  pojemnik do sadzenia w nim kwiatów
flowerbed
  teren obsadzony kwiatami;
plant stand
  zestaw półeczek z podstawkami na kwiaty
flower crab spider, flower spider, goldenrod crab spider
  (zoologia, zoologiczny) pająk z gatunku (1.1)

kwietyzm /kfʲˈɛtɨzm/ (n)
quietism
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt kładący nacisk na kontemplowanie i modlitwę;

kwinkwerma /kfiŋkfˈɛrma/ (n)
quinquereme
  (starożytność) (marynarka) rzymska galera o prawdopodobnie dwóch lub trzech rzędach wioseł, a każde z nich obsługiwane było przez pięciu wioślarzy

kwintal /ˈkfʲĩntal/ (n)
quintal, decitonne
  jednostka masy równa 100 kg, stosowana w obrocie rolniczym;

kwintesencja /ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
quintessence
  elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy

kwintylion /kfʲĩnˈtɨlʲjɔ̃n/ (n)
nonillion, quintillion
  liczba 1030;

kwit /kfˈit/ (n)
receipt
  pisemny dowód otrzymania czegoś lub zaświadczenie upoważniające do odbioru czegoś

kwitnący /kfitnˈɔntsɨ/ (adj)
flourishing
  (przenośnie, przenośnia) w doskonałej formie; wyglądający zdrowo

kwitnąć /ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
bloom, flourish
  (botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty

kwoka /ˈkfɔka/ (n)
brood hen
  kura będąca w okresie lęgowym

kworum /ˈkfɔrũm/ (n)
quorum
  liczba uczestników niezbędna do obradowania i podejmowania prawomocnych decyzji

kwota /ˈkfɔta/ (n)
amount
  ilość pieniędzy bądź innych dóbr materialnych

kynologia /ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
cynology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o psach;

kószka /ˈkuʃka/ (n)
bee skep
  (pszczelarstwo, pszczelarski) pleciony ze słomy kosz, używany jako ul dla pszczół

kółko /ˈkuwkɔ/ (n)
circle, circlet
  (zdrobniale) od: koło

kółko i krzyżyk /ˈkuwkɔ i‿ˈkʃɨʒɨk/ (n)
tic-tac-toe
  popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi;

kądziel /kˈɔɲdʑɛl/ (n)
distaff
  (włókiennictwo) pęk włókien umocowany na krążku przęślicy lub kołowrotka;

kąkol /ˈkɔ̃ŋkɔl/ (n)
cockle
  (botanika, botaniczny) Agrostemma L., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach;

kąpać /ˈkɔ̃mpaʨ̑/ (v)
bath, bathe, have a bath, take a bath
  zanurzać się w wodzie lub oblewać się nią w celu umycia, relaksu bądź w celach leczniczych

kąpiel /ˈkɔ̃mpʲjɛl/ (n)
bath
  kąpanie kogoś, kąpanie się
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór przygotowany do zanurzenia w nim czegoś
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) trzymanie czegoś w specjalnie przygotowanym roztworze dla wywołania pożądanej reakcji
  woda przygotowana do kąpania lub woda, do której się wchodzi

kąpielowy /ˌkɔ̃mpʲjɛˈlɔvɨ/ (adj)
bath, bathing
  związany z kąpielą, dotyczący kąpieli

kąpielówki /ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci/ (n)
swimming trunks, speedos
  krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli

kąsać /ˈkɔ̃w̃saʨ̑/ (v)
bite
  kaleczyć ostrymi zębami lub żądłem

kąt /kɔ̃nt/ (n)
angle
  (geometria) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi
point of view
  (przenośnie, przenośnia) punkt widzenia, aspekt
corner
  przestrzeń w okolicy styku dwóch prostopadłych ścian

kąt dwuścienny /ˈkɔ̃nd ːvuˈɕʨ̑ɛ̃nːɨ/ (n)
dihedral angle
  (matematyka, matematyczny) (geometria) kąt zawarty między dwiema półpłaszczyznami, posiadającymi wspólną krawędź;

kąt prosty /ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ/ (n)
right angle
  (geometria) kąt równy 90 stopni;

kątomierz /kɔntˈɔmjɛʃ/ (n)
protractor
  przyrząd kreślarski służący do ustalania miar kątów;

kąśliwy /kɔ̃ɕlˈivɨ/ (adj)
cutting, withering
  (przenośnie, przenośnia) sprawiający przykrość

kędzierzawy /ˌkɛ̃ɲʥ̑ɛˈʒavɨ/ (adj)
curly, fuzzy
  o włosach kręcony, skręcony

kędzior /kˈɛɲdʑɔr/ (n)
curl
  pasmo kręconych włosów lub sierści

kęs /kɛ̃w̃s/ (n)
bite, mouthful
  tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach

kładka /ˈkwatka/ (n)
footbridge
  most dla pieszych i rowerzystów
  prowizoryczny mostek
overpass
  przejście dla pieszych nad jezdnią lub torami

kłamać /ˈkwãmaʨ̑/ (v)
lie
  świadomie mówić nieprawdę

kłamca /ˈkwãmʦ̑a/ (n)
liar, fibber
  osoba płci męskiej, która kłamie

kłamliwie /kwamlˈivʲɛ/ (adj)
falsely, untruthfully
  w sposób kłamliwy

kłamstwo /ˈkwãmstfɔ/ (n)
lie
  nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

kłamstwo ma krótkie nogi /ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi/ (proverb)
a lie has no legs
  kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw

kłamstwo oświęcimskie /kwˈamstfɔː ˌɔɕfʲɛɲtɕˈimskʲɛ/ (n)
Holocaust denial
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) praktyka negowania holokaustu, upowszechnianie opinii, że znane fakty na temat Holocaustu są wyolbrzymione lub nieprawdziwe;

kłaść /kwaɕʨ̑/ (v)
lay, lay down
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) przekonywać kogoś do seksu ze sobą
  sprawiać że ktoś się położy, lub pójdzie spać
  zmieniać pozycję przedmiotu na poziomą
place
  umieszczać coś w jakimś miejscu
lay, lay down
  zmieniać pozycję na leżącą

kłoda pod nogi /ˈkwɔda pɔd‿ˈnɔɟi/ (n)
stumbling block
  przeszkoda, blokada, utrudnienie, problem

kłopot /ˈkwɔpɔt/ (n)
problem, trouble
  przykra sytuacja, wymagająca reakcji

kłopotać /kwɔpˈɔtatɕ/ (v)
bother
  sprawiać kłopot
worry
  być w trosce i / lub zmartwieniu o coś

kłopotliwy /ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ/ (adj)
troublesome, bothersome
  sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie

kłos /kwɔs/ (n)
ear, spike
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

kłosek /ˈkwɔsɛk/ (n)
spikelet
  (botanika, botaniczny) kwiatostan charakterystyczny dla traw
fishtail braid
  (fryzyjski) rodzaj warkocza przypominający kłos

kłosowiec /kwɔˈsɔvʲjɛʦ̑/ (n)
agastache
  (botanika, botaniczny) Agastache, rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych;

kłus /kwus/ (n)
trot
  (jeździectwo, jeździecki) dwutaktowy chód konia;

kłusować /kwusˈɔvatɕ/ (v)
poach
  (łowiectwo, łowiecki) nielegalnie polować na zwierzynę lub łowić ryby

kłusownictwo /kwˌusɔvɲˈitstfɔ/ (n)
poaching
  (łowiectwo, łowiecki) nielegalne łowienie zwierząt

kłusownik /kwuˈsɔvʲɲik/ (n)
poacher
  (łowiectwo, łowiecki) człowiek zajmujący się kłusownictwem, nielegalnie polujący na zwierzęta

kłuć /kwuʨ̑/ (v)
sting
  (o owadach) żądlić
prick
  przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym

kłykcina /kwɨktɕˈina/ (n)
genital wart
  (medycyna, medyczny) brodawkowaty wykwit skórny powstający w okolicy narządów rodnych i odbytu;

kłócić /ˈkwuʨ̑iʨ̑/ (v)
argue
  toczyć spór, spierać się

kłódka /ˈkwutka/ (n)
padlock
  przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

kłódka miłości /ˈkwutka mʲiˈwɔɕʨ̑i/ (n)
love lock, love padlock, wish lock
  kłódka wieszana w miejscu publicznym, najczęściej na moście lub drzewie, jako symbol miłości zakochanej w sobie pary;

kłótliwy /kwuˈtlʲivɨ/ (adj)
cantankerous, quarrelsome
  skłonny do kłótni

kłótnia /ˈkwutʲɲa/ (n)
quarrel, dispute, argument, row
  brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura

kłąb /kwˈɔmp/ (n)
thenar eminence
  (anatomia, anatomiczny) zespół mięśni, część dłoni u człowieka;
cluster
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) skupisko pszczół otaczające królową;
withers
  (zoologia, zoologiczny) miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;
skein
  zbite, obłe, splątane nagromadzenie czegoś

kłąb rojowy /kwˈɔmp rɔjˈɔvɨ/ (n)
cluster, swarm cluster
  (pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupiających się po wyjściu roju poza ulem (np. na gałęzi) w celu odczekania, aż pszczoły zwiadowczynie znajdą miejsce na nowe gniazdo;

kłącze /ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ/ (n)
rhizome
  (botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;
  (filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie

kłębek /ˈkwɛ̃mbɛk/ (n)
puff, wisp
  kręcące się drobiny zawieszone w powietrzu
ball
  przędza (np. nić) zwinięty w kulkę

kłębek nerwów /ˈkwɛ̃mbɛk ˈnɛrvuf/ (n)
bundle of nerves
  osoba bardzo nerwowa

kłębiasty /kwɛmbjˈastɨ/ (adj)
cumulous
  (meteorologia, meteorologiczny) o kształcie kopulastym u góry, a prawie płaski u dołu
billowy
  kształtem przypominający kłąb

laba /ˈlaba/ (n)
dog days
  (potocznie, potoczny) czas wolny

labarum /labˈarum/ (n)
labarum
  (historia, historyczny, historycznie) wojskowa, główna chorągiew rzymska, bogato zdobiona, wprowadzona przez cesarza Konstantyna Wielkiego

labializacja /ˌlabʲjalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
labialization, labialisation
  (językoznawstwo, językoznawczy) zaokrąglenie warg występujące przy artykulacji niektórych głosek;

labiedzić /labjˈɛdʑitɕ/ (v)
complain, gripe
  płaczliwie narzekać

labilny /laˈbʲilnɨ/ (adj)
labile
  zmienny, niestały, niestabilny, chwiejny

labirynt /laˈbʲirɨ̃nt/ (n)
labyrinth, maze
  ciąg korytarzy, w którym trudno znaleźć wyjście;

labiryntowy /lˌabʲirɨntˈɔvɨ/ (adj)
labyrinthine, mazy
  mający formę labiryntu; związany z labiryntem

laborant /laˈbɔrãnt/ (n)
laboratory technician, laboratorian, laboratory assistant, tester
  pracownik laboratorium

laboratorium /ˌlabɔraˈtɔrʲjũm/ (n)
laboratory, lab
  pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;

labrador /laˈbradɔr/ (n)
labrador
  (kynologia, kynologiczny) pies rasy labrador retriever;

labrador retriever /labrˈadɔr rɛtrjˈɛvɛr/ (n)
Labrador retriever
  (kynologia, kynologiczny) popularna rasa psów aportujących wywodząca się z Nowej Fundlandii;

labradorski /lˌabradˈɔrski/ (adj)
Labradorian
  związany z Labradorem, dotyczący Labradoru

labrys /ˈlabrɨs/ (n)
labrys
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) topór obosieczny używany na Krecie w drugim tysiącleciu p.n.e. jako broń i symbol religijny;

lachociąg /laxˈɔtɕɔŋk/ (n)
cocksucker
  (wulgarnie, wulgaryzm) osoba wykonująca na mężczyźnie seks oralny

lada /ˈlada/ (n)
counter
  (handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru

lada /ˈlada/ (particle)
any
  jakikolwiek, małowartościowy

ladacznica /ˌladaʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
harlot, strumpet
  (przestarzałe, przestarzały) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami

laddu /lˈaddu/ (n)
laddu
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie indyjskie kulki z purée z ciecierzycą, maczane w syropie, oblepione kawałkami migdałów i orzechów;

ladyboy /ladˈɨbɔj/ (n)
ladyboy
  określenie transgenderycznego mężczyzny funkcjonującego w społeczeństwie Tajlandii

ladyn /ˈladɨ̃n/ (n)
Ladinian
  (geologia, geologiczny) drugi, młodszy wiek środkowego triasu, trwający 237 – 228,7 milionów lat temu;

ladyński /ladˈɨɲski/ (n)
Ladino
  (językoznawstwo, językoznawczy) język ladyński;

lagana /laˈɡãna/ (n)
lagana
  rodzaj tradycyjnego greckiego chleba pieczonego i spożywanego w Czysty Poniedziałek (Καθαρή Δευτέρα)

lager /ˈlaɡɛr/ (n)
lager
  jasne piwo dolnej fermentacji

laguna /laˈɡũna/ (n)
lagoon
  (geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

lahar /ˈlaxar/ (n)
lahar
  (geologia, geologiczny) spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny;

laicki /laˈitski/ (adj)
lay, secular
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwiązany z religią
unprofessional
  nacechowany brakiem kompetencji

laickość /laˈitskɔɕtɕ/ (n)
secularity
  cecha tego, co laickie

laik /ˈla<sup>j</sup>ik/ (n)
layman
  ktoś niekompetentny

lajkować /lajˈkɔvaʨ̑/ (v)
like
  (środowiskowy) w Internecie: oznaczać czyjeś posty lub zdjęcia jako pozytywne, aprobować je, zazwyczaj poprzez kliknięcie odpowiedniego linku na stronie WWW

lak /lak/ (n)
sealing wax
  topliwy materiał do odciskania pieczęci;

laka /ˈlaka/ (n)
lacquer
  żywica sumaka lakowego, stosowany w japońskiej i chińskiej sztuce zdobniczej;

lakaza /lakˈaza/ (n)
laccase
  (biochemia, biochemiczny) enzym roślinny, charakterystyczny przede wszystkim dla grzybów rosnących na rozkładającym się drewnie

lakier /ˈlacɛr/ (n)
lacquer, varnish
  (technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony

lakier do paznokci /ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i/ (n)
nail polish
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych

lakier do włosów /lˈakʲɛr dɔ vwˈɔsuf/ (n)
hair spray
  (fryzjerstwo, fryzjerski) alkoholowy, wodno-alkoholowy lub rzadziej wodny roztwór żywicy w sprayu używany do utrwalenia fryzury;

lakierować /lˌakʲɛrˈɔvatɕ/ (v)
varnish, lacquer
  pokrywać, powlekać coś lakierem

lakijski /lakˈijski/ (n)
Lak
  (językoznawstwo, językoznawczy) język lakijski;

lakmus /ˈlakmus/ (n)
litmus
  (chemia, chemiczny) wskaźnik pH, naturalnie występujący w wielu gatunkach porostów;

lakonicznie /lˌakɔɲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
laconically
  w sposób lakoniczny

lakrymator /ˌlakrɨ̃ˈmatɔr/ (n)
tear gas, lachrymator, lachrymatory agent
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny z podgrupy drażniących bojowych środków trujących, nazywanej lakrymatorami, działający drażniąco na oczy i drogi oddechowe powodując silne łzawienie;

laktacja /lakˈtaʦ̑ʲja/ (n)
lactation
  (biologia, biologiczny) wydzielanie mleka z sutków samicy ssaków w okresie karmienia;

laktaza /lakˈtaza/ (n)
lactase
  enzym trawienny rozkładający laktozę do glukozy i galaktozy;

laktoowowegetarianin /ˌlaktɔːvɔvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn/ (n)
eggitarian, lacto-ovo vegetarian
  wegetarianin jedzący jajka i przetwory mleczne

laktoowowegetarianizm /ˌlaktɔːvɔvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
eggitarianism, lacto-ovo vegetarianism
  odmiana wegetarianizmu przyzwalająca na spożycie jajek i przetworów mlecznych;

laktowegetarianizm /ˌlaktɔvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
lacto vegetarianism
  odmiana wegetarianizmu wyłączająca z diety poza mięsem również jajka;

laktoza /lakˈtɔza/ (n)
lactose
  (chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków;

lalka /ˈlalka/ (n)
doll
  dziecięca zabawka mająca ludzką postać;

lalkarz /ˈlalkaʃ/ (n)
puppeteer
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem lalek

lama /ˈlãma/ (n)
lamer
  (regionalizm, regionalny) (środowiskowy) lamer
llama, lama
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny;
lama
  jedwabna tkanina ze srebrnymi lub złotymi nićmi

lamaistyczny /ˌlãma<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
Lamaist, Lamaistic
  związany z buddyzmem tybetańskim (lamaizmem)

lamaizm /lãˈma<sup>j</sup>ism̥/ (n)
Lamaism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) buddyzm tybetański

lamarkistyczny /lˌamarkistˈɨtʃnɨ/ (adj)
Lamarckian
  związany z lamarkizmem, teoriami Jeana-Baptiste'a de Lamarcka

lamassu /lamˈassu/ (n)
lamassu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) starożytny rodzaj bóstwa opiekuńczego, skrzydlaty lew lub byk o ludzkim obliczu ukoronowanym tiarą, którego ogromne posągi parami strzegły bram świątyń i pałaców w starożytnej Mezopotamii;

lamelkowy /lˌamɛlkˈɔvɨ/ (adj)
lamellar
  złożony z lamelek

lament /ˈlãmɛ̃nt/ (n)
lament
  narzekanie, biadanie

lamentacja /lˌamɛntˈatsja/ (n)
lamentation
  (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wyrażający żałobę, rozpacz lub nieszczęście;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) fragment biblijnych Trenów Jeremiasza wykonywany podczas liturgii chrześcijańskiej

lamentować /lˌamɛntˈɔvatɕ/ (v)
bemoan, bewail, keen, mourn, nudzh, ululate
  rozpaczliwie zawodzić; płakać lub narzekać poprzez głośne wydawanie jęków

lamer /ˈlãmɛr/ (n)
lamer
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba niemająca doświadczenia w posługiwaniu się komputerem, najczęściej w znaczeniu pejoratywnym;

lameta /lamˈɛta/ (n)
lametta
  cienka folia metalowa pocięta w paseczki, używana jako ozdoba choinkowa

lamina /lãˈmʲĩna/ (n)
lamina
  (geologia, geologiczny) maksymalnie kilkumilimetrowej grubości warstewka skały osadowej bądź metamorficznej odróżniająca się od sąsiednich warstewek składem, kolorem bądź innymi cechami

lampa /ˈlãmpa/ (n)
vacuum tube
  (zobacz) lampa elektronowa;
lamp
  urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło;

lampa naftowa /lˈampa naftˈɔva/ (n)
kerosene lamp, paraffin lamp
  urządzenie wytwarzające światło poprzez spalanie nafty;

lamparcik strojny /lampˈartɕik strˈɔjnɨ/ (n)
striated pardalote
  (ornitologia, ornitologiczny) Pardalotus striatus, gatunek ptaka z rodziny lamparcików

lampart /ˈlãmpart/ (n)
leopard, panther
  (zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny;

lampart plamisty /lˈampart plamˈistɨ/ (n)
leopard
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera pardus Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

lamperia /lãmˈpɛrʲja/ (n)
paneling
  ozdobna okładzina na ścianie

lampka /ˈlãmpka/ (n)
glass
  kieliszek

lampka oliwna /lˈampka ɔlˈivna/ (n)
oil lamp
  (historia, historyczny, historycznie) niewielkie naczynie gliniane lub metalowe z knotem wytwarzające światło poprzez spalanie oliwy

lamprofir /lamprˈɔfir/ (n)
lamprophyre
  (geologia, geologiczny) magmowa skała żyłowa o ciemnej i połyskliwej barwie, głównie złożona z minerałów bogatych w żelazo i magnez

lanca /lˈantsa/ (n)
lance
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń kawalerii złożona z długiego drzewca z proporczykiem, z osadzonym nań metalowym grotem

lancet /ˈlãnʦ̑ɛt/ (n)
lancet
  mały nóż chirurgiczny o obustronnym ostrzu

landrynka /lãnˈdrɨ̃nka/ (n)
fruit drop
  (spożywczy) twardy, lekko przeźroczysty, kolorowy cukierek do ssania;

landsbergit /landzbˈɛrɡʲit/ (pn)
moschellandsbergite
  (mineralogia, mineralogiczny) naturalny stop srebra i rtęci występujący często w złożach cynobru, rtęci i srebra;

langosz /lˈaŋɡɔʃ/ (n)
langos
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) węgierska potrawa w formie pszenno-ziemniaczanego placka smażonego na głębokim oleju podawanego z różnymi dodatkami – na słono lub słodko;

langusta /lãŋˈɡusta/ (n)
spiny lobster
  (zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;

lanie wody /lˈaɲʲɛ vˈɔdɨ/ (idiom)
claptrap, flannel, waffle
  (przenośnie, przenośnia) mówienie lub pisanie dużo i płynnie lecz mało treściwie, nie na temat

lankijski /lãŋʲˈcijsʲci/ (adj)
Sri Lankan
  odnoszący się do państwa Sri Lanka

lansować /lãw̃ˈsɔvaʨ̑/ (v)
launch
  promować, propagować, reklamować

lantan /ˈlãntãn/ (n)
lanthanum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57;

laotański /ˌlaɔˈtãj̃sʲci/ (adj)
Lao, Laotian
  odnoszący się do Laosu lub Laotańczyków

laparoskopia /ˌlaparɔˈskɔpʲja/ (n)
laparoscopy, laparoscopic surgery
  (medycyna, medyczny) wziernikowanie jamy otrzewnej;

laparotomia /ˌlaparɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
laparotomy, coeliotomy
  (medycyna, medyczny) operacyjne otwarcie jamy brzusznej, polegające na przecięciu skóry, mięśni i otrzewnej umożliwiające eksplorację wnętrza jamy brzusznej;

lapek /lˈapɛk/ (n)
lappie, lappy
  (potocznie, potoczny) (slangowo) laptop

lapidarnie /ˌlapʲiˈdarʲɲɛ/ (adv)
concisely, laconically, succinctly, tersely
  zwięźle, treściwie, wyraziście, lakonicznie

lapidarność /ˌlapʲiˈdarnɔɕʨ̑/ (n)
conciseness, laconicism, laconism, succinctness, terseness
  zwięzłość, treściwość, wyrazistość, lakoniczność

lapidarny /ˌlapʲiˈdarnɨ/ (adj)
succinct, concise, laconic, terse
  zwięzły, treściwy, wyrazisty, lakoniczny

lapis lazuli /ˈlapʲis laˈzulʲi/ (n)
lapis lazuli
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał o intensywnie niebieskiej barwie

laplasjan /laplˈasjan/ (n)
Laplacian
  (matematyka, matematyczny) operator różniczkowy drugiego rzędu będący sumą drugich pochodnych cząstkowych;

lapoński /laˈpɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Lapp, Lappish
  dotyczący Laponii, związany z Laponią, pochodzący z Laponii

lapoński /laˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
Lapp, Lappish
  język używany w Laponii;

laptop /ˈlaptɔp/ (n)
laptop, notebook
  (informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop;

larendogra /lˌarɛndˈɔɡra/ (n)
Hungary water
  (dawniej, dawny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) woda toaletowa o zapachu rozmarynu albo lawendy, szczególnie popularna w XVII-XVIII wieku;

larum /ˈlarũm/ (n)
alarum, larum
  (przestarzałe, przestarzały) pobudka, sygnał wojenny, wzywający do broni
commotion
  wrzawa, wrzask, zamieszanie, zgiełk

larwa /ˈlarva/ (n)
larva
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;

laryngolog /ˌlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk/ (n)
ear, nose and throat specialist; laryngologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła

laryngologiczny /lˌarɨŋɡˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
laryngological
  (medycyna, medyczny) związany z laryngologią lub laryngologiem, dotyczący laryngologii lub laryngologa

laryngoskop /lˌarɨŋɡˈɔskɔp/ (n)
laryngoscope
  (medycyna, medyczny) przyrząd medyczny pozwalający obejrzeć wnętrze krtani;

las /las/ (n)
forest, wood
  gęste zbiorowisko drzew;

lasagne /lasˈaɡnɛ/ (n)
lasagna
  (spożywczy) włoski makaron o kształcie szerokich pasków;

laseczka /laˈsɛʧ̑ka/ (n)
bacillus
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) forma bakterii zdolna do tworzenia endospor

lasencja /lasˈɛntsja/ (n)
hubba hubba, peach
  (potocznie, potoczny) atrakcyjna kobieta

laser /ˈlasɛr/ (n)
laser
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;

laska /ˈlaska/ (n)
blow job
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) fellatio
cock, rod, shaft
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) penis
bird, doll, babe, chick, fox
  (potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna
pod, stick
  jednostka czegoś (np. dynamitu, cynamonu)
rod, cane, staff, walking stick
  wydłużony przedmiot służący do podpierania się;

laski /ˈlasʲci/ (adj)
Lachian
  związany z Lachami, dotyczący Lachów

lasować /lasˈɔvatɕ/ (v)
slake
  łączyć palone wapno z wodą w celu uzyskania spoiwa do zapraw budowlanych, gasić wapno

lassi /lˈasɕi/ (n)
lassi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) orientalny napój chłodzący na bazie wody i jogurtu, przyrządzany na różne sposoby, specjalność m.in. kuchni hinduskiej i pakistańskiej;

lasso /ˈlasːɔ/ (n)
lasso, lariat, reata, riata
  (etnografia, etnograficzny) sznur lub rzemień zakończony samozaciskową pętlą, służący do chwytania zwierząt;

lasówka złotogłowa /lasˈufka zwˌɔtɔɡwˈɔva/ (n)
ovenbird
  (ornitologia, ornitologiczny) Seiurus aurocapilla, gatunek niedużego, wędrownego ptaka zasiedlającego lasy liściaste Ameryki

latający /lˌatajˈɔntsɨ/ (adj)
flying
  taki, który lata

latakijski /lˌatakˈijski/ (adj)
Latakian
  związany z Latakią, dotyczący Latakii

latanie /laˈtãɲjɛ/ (n)
flying
  (rzeczownik odczasownikowy) od: latać

latarka /laˈtarka/ (n)
torch, flashlight
  podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło

latarnia /laˈtarʲɲa/ (n)
cupola
  (architektura, architektoniczny) cylinder na górnym pierścieniu kopuły z otworami doświetlającymi wnętrze;
bald face
  (jeździectwo, jeździecki) rodzaj odmiany na głowie konia – szeroka jasna plama obejmująca chrapy i oczy
lantern
  lampa przeznaczona do oświetlania otwartej przestrzeni
lighthouse
  lampa przeznaczona do wysyłania sygnałów świetlnych

latarnia morska /laˈtarʲɲa ˈmɔrska/ (n)
lighthouse
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;

latarnia umarłych /laˈtarʲɲa ũˈmarwɨx/ (n)
Lantern of the Dead
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) kamienna budowla o znaczeniu mistycznym, w formie wieżyczki, stawiana dawniej przy cmentarzach i szpitalach;

latarnik /latˈarɲik/ (n)
lamplighter
  (historia, historyczny, historycznie) osoba, która zapala i gasi latarnie uliczne
lighthouse keeper, lighthousekeeper, lightkeeper
  (morski) osoba, która mieszka w latarni morskiej i nadzoruje jej pracę

latawica /lˌatavˈitsa/ (n)
hussy
  (obraźliwie) kobieta prowadząca rozwiązły tryb życia

latawiec /laˈtavʲjɛʦ̑/ (n)
kite
  zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;

latać /ˈlataʨ̑/ (v)
fly
  umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie

lateks /ˈlatɛks/ (n)
latex
  (chemia, chemiczny) koloidalny roztwór kauczuku w cieczy;

latentnie /latˈɛntɲʲɛ/ (adv)
latently
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) w sposób utajony, ukryty

latentny /latˈɛntnɨ/ (adj)
latent
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) utajony, ukryty, bezobjawowy

lateralizacja /lˌatɛrˌalizˈatsja/ (n)
laterality
  (fizjologia, fizjologiczny) asymetria czynnościowa określonej, prawej lub lewej, strony ciała;

laterański /lˌatɛrˈaɲski/ (adj)
Lateran
  odnoszący się do Lateranu, związany z Lateranem

lato /ˈlatɔ/ (n)
summer
  pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami;

latryna /laˈtrɨ̃na/ (n)
latrine
  prymitywna toaleta polowa, często w postaci drewnianej lub kamiennej konstrukcji z otworem na odchody, zwykle budowana w miejscach, gdzie nie ma możliwości zbudowania lepszej;

latte /lˈattɛ/ (n)
latte
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawa espresso z dużą ilością mleka krowiego lub roślinnego, zazwyczaj w stosunku 1 do 2

latte macchiato /lˈattɛ matshjˈatɔ/ (n)
latte macchiato
  napój powstały przez powolne dolanie kawy espresso do gorącego, spienionego mleka, podawany w przeźroczystej szklance, pity przez słomkę lub podawany z długą łyżką;

latynizacja /lˌatɨɲizˈatsja/ (n)
romanisation, romanization
  (językoznawstwo, językoznawczy) konwersja (najczęściej transliteracja lub transkrypcja) pisma niebędącego alfabetem łacińskim na tenże alfabet
Latinisation, Latinization
  (książkowy) poddawanie wpływowi języka łacińskiego lub cywilizacji łacińskiej; uleganie takiemu wpływowi
  (książkowy) tłumaczenie (najczęściej nazwy własnej lub terminu) na język łaciński, nadawanie wyrazowi postaci językowej łacińskiej

latynizm /laˈtɨ̃ɲism̥/ (n)
Latinism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka łacińskiego;

latynoamerykański /lˌatɨnˌɔamˌɛrɨkˈaɲski/ (adj)
Latin American
  związany z Ameryką Łacińską, dotyczący Ameryki Łacińskiej

latynoski /lˌatɨnˈɔski/ (adj)
Hispanic
  dotyczący Latynosów

laudacja /lawdˈatsja/ (n)
laudation
  (książkowy) mowa pochwalna

laufer /lˈawfɛr/ (n)
henchman
  (dawniej, dawny) giermek, sługa torujący drogę
vagabond, wanderer
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto ma w zwyczaju włóczenie się
bishop
  (przestarzałe, przestarzały) (szachy, pojęcie szachowe) (także TemplateParserError:LuaError) bierka poruszająca się po szachownicy na skos;
runner
  (włókiennictwo) rodzaj podłużnej serwety

laureat /lawrˈɛat/ (n)
laureate, prizewinner
  zdobywca nagrody

lawa /ˈlava/ (n)
lava
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej;

lawenda /laˈvɛ̃nda/ (n)
lavender
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;

lawendowy /ˌlavɛ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
lavender
  (botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dotyczący lawendy, należący do lawendy, zrobiony z lawendy, zawierający lawendę, związany z lawendą
  mający kolor fioletowy, taki jak kolor kwiatu lawendy

laweta /laˈvɛta/ (n)
tow truck, wrecker
  (motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów
carriage
  (wojskowość, wojskowy) podstawa armaty służąca jako oparcie dla lufy i przyrządów celowniczych

lawina /laˈvʲĩna/ (n)
avalanche
  masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego;

lazur /ˈlazur/ (n)
azure
  jasny niebieski kolor

lazuryt /laˈzurɨt/ (n)
lazurite, lapis
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

lazyjski /lazˈɨjski/ (n)
Laz
  (językoznawstwo, językoznawczy) język lazyjski;

lać /laʨ̑/ (v)
rain cats and dogs
  (potocznie, potoczny) o deszczu: intensywnie padać
pour
  powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie

lać jak z cebra /ˈlaʨ̑ ˈjak ˈs‿ʦ̑ɛbra/ (v)
rain cats and dogs
  (potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu

lead /lˈit/ (n)
lead, lead paragraph
  wstępna, wprowadzająca część artykułu prasowego, często wyróżniona pogrubioną czcionką;

leader /lˈidɛr/ (n)
leader
  (socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca polityczny, społeczny, zawodowy

leading /lˈidʲiŋk/ (n)
leading
  (termin typograficzny) odległość w pionie pomiędzy sąsiednimi wierszami drukowanego tekstu;

leasing /lˈiziŋk/ (n)
leasing
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jeden z umownych stosunków cywilnoprawnych;

lebioda /lɛˈbʲjɔda/ (n)
goosefoot, fat hen, lamb's quarter, pigweed
  (botanika, botaniczny) zwyczajowa nazwa komosy

lecieć /ˈlɛʨ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
fly
  przemieszczać się w powietrzu

lecytyna /lˌɛtsɨtˈɨna/ (n)
lecithin
  (biochemia, biochemiczny) mieszanina lipidów, związek organiczny, który występuje głównie w tkance nerwowej

leczenie /lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
therapy, treatment, curing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: leczyć

leczenie wstrząsowe /lɛtʃˈɛɲʲɛ fstʃɔ̃sˈɔvɛ/ (n)
seismotherapy
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny), raczej (historia, historyczny, historycznie) forma leczenia w psychiatrii polegająca na wywoływaniu w pacjencie głębokiego wstrząsu biologicznego środkami chemicznymi lub impulsami elektrycznymi

lecznictwo /lɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
therapeutics
  (urzędowy) działalność związana z diagnostyką, profilaktyką, leczeniem chorób i rehabilitacją

leczniczy /lɛʧ̑ʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
medicinal
  pomagający wyzdrowieć

leczyć /ˈlɛʧ̑ɨʨ̑/ (v)
cure, treat
  przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby

ledwie /ˈlɛdvʲjɛ/ (adv)
hardly, scarcely
  przysłówek informujący, że coś wydarzyło się przed krótką chwilą
  przysłówek informujący, że coś zostało z trudem osiągnięte

ledwie /ˈlɛdvʲjɛ/ (conjunction)
no sooner
  spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, podkreślające bezpośrednie następstwo zdarzeń

ledwie /ˈlɛdvʲjɛ/ (particle)
hardly, scarcely
  partykuła określająca natężenie lub ilość czegoś jako bardzo małe

ledwo /ˈlɛdvɔ/ (adv)
just
  … czasu: niedawno, dopiero co
barely, hardly
  … sposobu: z trudem, z ledwością

ledwo /ˈlɛdvɔ/ (conjunction)
as soon as
  … wskazujący, że bardzo niewiele czasu upłynęło pomiędzy jednym zdarzeniem a drugim, że zaszły one niemal równocześnie: zaledwie, bezpośrednio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko

ledwo /ˈlɛdvɔ/ (particle)
only
  podkreślająca, że czegoś jest mniej, niż spodziewała się osoba mówiąca

ledwo żywy /ˈlɛdvɔ ˈʒɨvɨ/ (adj)
exhausted
  osłabiony, bez siły

legalizacja /ˌlɛɡalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
legalization
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej, uznanie czegoś za zgodne z prawem

legalnie /lɛɡˈalɲʲɛ/ (adv)
legally, lawfully
  w sposób legalny; nie odchodząc od litery prawa

legalny /lɛˈɡalnɨ/ (adj)
legal
  zgodny z prawem
  produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem

legar /ˈlɛɡar/ (n)
joist
  drewniana belka, do której przybite są deski podłogi;
ground beam, sleeper
  podkład drewniany, na którym ustawiane są ciężary;

legenda /lɛˈɡɛ̃nda/ (n)
legend
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;
  (geografia, geograficzny) opis oznaczeń na brzegu mapy, planu;
  wymysł, bajka, przesadzona ocena czyjejś wartości

legendarny /ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ/ (adj)
legendary
  fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend
  rzeczywisty, ale tak sławny, że krążą o nim legendy

legginsy /lɛɡɡʲˈinsɨ/ (n)
leggings
  obcisłe, elastyczne spodnie z lekkiej tkaniny, bez szwów

legion /ˈlɛɟɔ̃n/ (n)
legion
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;

legionowy /lˌɛɡʲɔnˈɔvɨ/ (adj)
legionary
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z legionem, dotyczący legionów

legislacja /ˌlɛɟiˈslaʦ̑ʲja/ (n)
legislation
  tworzenie przepisów prawnych

legislacyjny /lˌɛɡʲislatsˈɨjnɨ/ (adj)
legislative
  dotyczący legislacji

legitymacja /ˌlɛɟitɨ̃ˈmaʦ̑ʲja/ (n)
legitimacy
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podstawa prawna określonych uprawnień
card, identity card
  dokument potwierdzający tożsamość oraz przynależność do określonej grupy ludzi

legowisko /lˌɛɡɔvˈiskɔ/ (n)
lair
  miejsce snu i schronienia zwierząt

legwan /lˈɛɡvan/ (n)
iguana
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny legwanowatych

legwan zielony /lˈɛɡvan ʑɛlˈɔnɨ/ (n)
American iguana, green iguana
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z gatunku (1.1)
  (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Iguana iguana Linnaeus, gatunek gada z rodziny legwanowatych;

leitmotiv /lˌɛitmˈɔtʲiv/ (n)
leitmotif, leitmotiv
  motyw przewodni

lej /lɛj/ (n)
leu
  (jednostka monetarna) waluta Mołdawii
  (jednostka monetarna) waluta Rumunii;
crater
  duże, stożkowe wgłębienie

lej krasowy /lˈɛj krasˈɔvɨ/ (n)
sinkhole
  (geologia, geologiczny) okrągłe zagłębienie z podziemnym odpływem powstałe wskutek działalności wody;

lejek /lˈɛjɛk/ (n)
funnel
  urządzenie, zwykle o stożkowym kształcie, służące do zmniejszenia średnicy strumienia cieczy;

lekarski /lɛˈkarsʲci/ (adj)
medical
  dotyczący leczenia, mający zastosowanie w leczeniu
  związany z lekarzem, dotyczący lekarza

lekarstwo /lɛˈkarstfɔ/ (n)
drug, medicine
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy

lekarz /ˈlɛkaʃ/ (n)
doctor, physician
  (medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt;

lekarz rodzinny /ˈlɛkaʃ rɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (n)
family doctor
  (medycyna, medyczny) lekarz, specjalista medycyny rodzinnej;

lekarz stażysta /ˈlɛkaʃ staˈʒɨsta/ (n)
houseman, intern
  absolwent studiów medycznych odbywający staż w szpitalu

lekceważenie /ˌlɛkʦ̑ɛvaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
contempt, despise, disdain
  traktowanie kogoś z pogardą, bez dostatecznej uwagi

lekceważyć /ˌlɛkʦ̑ɛˈvaʒɨʨ̑/ (v)
disregard, ignore, neglect
  nie przywiązywać do czegoś wagi
ignore, slight
  traktować kogoś lub coś pogardliwie, bez szacunku lub zainteresowania

lekceważący /lˌɛktsɛvaʒˈɔntsɨ/ (adj)
disrespectful, condescending, irreverent, dismissive, cavalier, scornful
  świadczący o lekceważeniu, bagatelizowaniu

lekcja /ˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
lesson
  jednostka zajęć dydaktycznych
  (przenośnie, przenośnia) przykre doświadczenie będące przestrogą
unit
  rozdział w podręczniku

lekki /ˈlɛcːi/ (adj)
light
  o małej wadze, małym ciężarze
  o słabej sile, niskim natężeniu
easy
  łatwy, np. do zaakceptowania, przyjęcia, zrobienia

lekko /ˈlɛkːɔ/ (adv)
softly
  delikatnie
slightly, subtly
  w niewielkim natężeniu
lightly
  w sposób znamionujący lekkość, zwinnie
  łatwo

lekkoatleta /ˌlɛkːɔaˈtlɛta/ (n)
athlete
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający lekkoatletykę

lekkoatletyka /ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka/ (n)
athletics
  (sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty;

lekkoduch /lɛkkˈɔdux/ (n)
butterfly, happy-go-lucky person
  (potocznie, potoczny) osoba lekkomyślna

lekkomyślnie /lˌɛkkɔmˈɨɕlɲʲɛ/ (adv)
extravagantly, frivolously, giddily, harum-scarum, hastily, heedlessly
  w sposób lekkomyślny

lekkomyślność /ˌlɛkːɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
rashness
  cecha kogoś, kto jest lekkomyślny, niepoważny, zbyt lekko coś traktujący

lekkostrawny /ˌlɛkːɔˈstravnɨ/ (adj)
light
  taki, który jest łatwo przyswajany przez organizm, szybko trawiony

lekkość /lˈɛkkɔɕtɕ/ (n)
lightness
  cecha tego, co lekkie

lekomania /ˌlɛkɔ̃ˈmãɲja/ (n)
drug dependency
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) uzależnienie od leków, nadużywanie leków;

lekooporny /lˌɛkɔɔpˈɔrnɨ/ (adj)
drug-resistant
  taki, który jest odporny na działanie leku

leksem /ˈlɛksɛ̃m/ (n)
lexeme
  (językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia;

leksyk /lˈɛksɨk/ (n)
lexis
  (językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) słownictwo

leksykograf /lˌɛksɨkˈɔɡraf/ (n)
lexicographer
  (językoznawstwo, językoznawczy) badacz i znawca leksykografii

leksykografia /lˌɛksɨkɔɡrˈafja/ (n)
lexicography
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników;

leksykograficzny /lˌɛksɨkˌɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
lexicographic, lexicographical
  dotyczący leksykografii, właściwy leksykografii

leksykolog /lˌɛksɨkˈɔlɔk/ (n)
lexicologist
  (językoznawstwo, językoznawczy) badacz leksyki, zasobów wyrazów i związków wyrazowych

leksykologia /lˌɛksɨkɔlˈɔɡja/ (n)
lexicology
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o słownictwie, zasobie wyrazów i związków wyrazowych, badanie wyrazów ze względu na ich znaczenie i sposoby użycia;

leksykologicznie /lˌɛksɨkˌɔlɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
lexicologically
  (językoznawstwo, językoznawczy) w odniesieniu do leksykologii, zgodnie z regułami leksykologii

leksykologiczny /lˌɛksɨkˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
lexicological
  (językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do leksykologii, mający związek z leksykologią

leksykon /lɛksˈɨkɔn/ (n)
lexicon
  publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;

lekt /lˈɛkt/ (n)
lect
  (językoznawstwo, językoznawczy) (rzadki, rzadko używany) swoista forma mowy

lektor /ˈlɛktɔr/ (n)
language teacher
  nauczyciel języka obcego na uczelni lub w szkole językowej
announcer, speaker
  osoba czytająca teksty w programach radiowych

lektorat /lɛkˈtɔrat/ (n)
foreign language course
  kurs języka obcego na uczelni

lektyka /ˈlɛktɨka/ (n)
litter
  łoże osłonięte baldachimem, ściankami i daszkiem;

lelek kozodój /ˈlɛlɛk ːɔˈzɔduj/ (n)
nightjar
  (ornitologia, ornitologiczny) europejski ptak leśny ze sztywnymi piórami otaczającymi dziób;

lelingit /lɛlˈiŋɡʲit/ (n)
löllingite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy arsenków, FeAs2;

lemiesz /ˈlɛ̃mʲjɛʃ/ (n)
vomer, plowshare bone
  (anatomia, anatomiczny) płaska kość stanowiąca tylną część przegrody nosowej;
plowshare
  (rolnictwo, rolniczy) dolna część pługa odcinająca skibę;
blade
  (technologia, technika, techniczny) element roboczy spycharki lub równiarki;
spade
  (wojskowość, wojskowy) płyta przy lawecie działa zapobiegająca odrzutowi przy wystrzale

leming /ˈlɛ̃mʲĩŋk/ (n)
lemming
  (zoologia, zoologiczny) Lemmus lemmus, gatunek ssaków, małych gryzoni występujących w dużych ilościach w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej;
sheeple
  (publikatory) (pogardliwie) młody człowiek zwykle pracujący w korporacji, zwykle wyborca centrowy, nieposiadający własnego zdania, lecz idący za tłumem, bezkrytycznie ufający popularnym mediom

lemoniada /ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada/ (n)
lemonade
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z cytryn

lempira /lɛ̃mˈpʲira/ (n)
lempira
  (jednostka monetarna) waluta Hondurasu;

lemur /ˈlɛ̃mur/ (n)
lemur
  (zoologia, zoologiczny) Lemur, madagaskarska małpiatka o puszystym futrze;

len /lɛ̃n/ (n)
flax
  (botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion
linen
  (włókiennictwo) tkanina z włókna (1.2)
  (włókiennictwo) włókno lnu (1.1)

leninowski /ˌlɛ̃ɲĩˈnɔfsʲci/ (adj)
Leninist
  związany z Włodzimierzem Leninem albo leninizmem, właściwy dla leninizmu

lenistwo /lɛ̃ˈɲistfɔ/ (n)
laziness, sloth
  odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku

leniuch /lˈɛɲʲux/ (n)
idler, lazybones, sluggard, dawdler, dead-beat, layabout
  (potocznie, potoczny) osoba bardzo leniwa (wyrażenie nacechowane emocjonalnie)

leniuchować /lˌɛɲʲuxˈɔvatɕ/ (v)
laze, lie about, while away
  (potocznie, potoczny) oddawać się bezczynności

leniwie /lɛɲˈivʲɛ/ (adv)
lazily, languorously, languidly, slothfully
  w sposób leniwy

leniwiec /lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑/ (n)
sloth
  (zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);

leniwiec karłowaty /lɛɲˈivʲɛts kˌarwɔvˈatɨ/ (n)
monk sloth, pygmy three-toed sloth
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bradypus pygmaeus, gatunek ssaka z rodziny leniwcowatych;
  (zoologia, zoologiczny) leniwiec z gatunku (1.1)

leniwieć /lɛ̃ˈɲivʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
get lazy
  stawać się leniwym, opieszałym

leniwy /lɛ̃ˈɲivɨ/ (adj)
lazy
  charakteryzujący się lenistwem

lennonki /lɛnnˈɔŋki/ (n)
John Lennon glasses, John Lennon spectacles
  rodzaj okularów z okrągłymi szkłami

lepa /ˈlɛpa/ (n)
snow slush
  (meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) niestopiony śnieg na powierzchni wody,

lepidopterologia /lɛˈpʲidɔˌptɛrɔˈlɔɟja/ (n)
lepidopterology
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o motylach;

lepiej /ˈlɛpʲjɛ̇j/ (adv)
good
  (zobacz) dobrze
better
  nie powinno się (robić czegoś)

lepiej późno niż wcale /ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ/ (proverb)
better late than never
  sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale

lepiej zapobiegać niż leczyć /ˈlɛpʲjɛ̇j ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ ˈɲiʃ ˈlɛʧ̑ɨʨ̑/ (proverb)
an ounce of prevention is worth a pound of cure, better safe than sorry, a stitch in time saves nine
  bardziej opłaca się zapobieganie niż naprawianie zaniedbań i błędów

lepki /ˈlɛpʲci/ (adj)
viscous, glutinous, gooey, sticky, adhesive, gluey
  mający właściwości kleju

lepkość /lˈɛpkɔɕtɕ/ (n)
viscosity
  (fizyka, fizyczny) tarcie pomiędzy poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub plastycznego ciała stałego
stickiness
  zdolność lepienia się, bycie kleistym

lepra /ˈlɛpra/ (n)
leprosy
  (medycyna, medyczny) trąd

leprozorium /ˌlɛprɔˈzɔrʲjũm/ (n)
leper colony, leper-house, leprosarium
  izolowany zakład leczniczy dla chorych na trąd lub kolonia dla trędowatych;

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu /ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu/ (proverb)
a bird in the hand is worth two in the bush, better a small fish than an empty dish, better an egg today than a hen tomorrow, half a loaf is better than none
  lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał

lepton /ˈlɛptɔ̃n/ (n)
lepton
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca fermionem, lecz niebędąca kwarkiem;
  (historia, historyczny, historycznie) moneta miedziana bita w starożytnej Grecji;

lesba /lˈɛzba/ (n)
dyke
  (pogardliwie) lesbijka

lesbijka /lɛzˈbʲijka/ (n)
lesbian, gay, lemon
  homoseksualna kobieta;

lesbijski /lɛzbʲˈijski/ (adj)
lesbian
  dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom

lesbofobia /lˌɛzbɔfˈɔbja/ (n)
lesbophobia
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec lesbijek;

lesistość /lɛɕˈistɔɕtɕ/ (n)
density of woodland
  (leśnictwo) wskaźnik pokrycia lasem określonej powierzchni;

lesisty /lɛˈɕistɨ/ (adj)
woody
  obfitujący w lasy, pokryty lasami

less /lɛs/ (n)
loess
  (geologia, geologiczny) pylasta skała osadowa pochodzenia eolicznego;

leszcz /lɛʃʧ̑/ (n)
bream
  (ichtiologia, ichtiologiczny) eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna;

leszczyna /lɛʃˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
hazel
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;

leszy /lˈɛʃɨ/ (n)
leshy
  (mitologia słowiańska) demon lasu;

letargiczny /lˌɛtarɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
lethargic
  (psychologia, psychologiczny) związany z letargiem, dotyczący letargu; właściwy letargowi
  taki jak w letargu: senny, ospały, apatyczny, bezwładny

letni /ˈlɛtʲɲi/ (adj)
lukewarm, tepid
  o substancji: ciepły, lecz nie gorący
estival, summer
  taki, który odbywa się w lecie, odnosi się do lata; jest przystosowany do lata

letnik /ˈlɛtʲɲik/ (n)
holidaymaker
  osoba, która spędza letnie wakacje w jakiejś miejscowości

letnio /lˈɛtɲʲɔ/ (adv)
summerily
  typowo dla lata

leukocytoza /ˌlɛwkɔʦ̑ɨˈtɔza/ (n)
leukocytosis
  (medycyna, medyczny) nieprawidłowa liczba krwinek białych, powyżej górnej granicy normy;

leukopenia /lˌɛwkɔpˈɛɲʲa/ (n)
leukopenia leucopenia
  (medycyna, medyczny) niedobór leukocytów we krwi; zmniejszona liczba krwinek białych we krwi obwodowej

level /ˈlɛvɛl/ (n)
level
  (slangowo) poziom w grze

lew /lɛf/ (n)
lev
  (jednostka monetarna) bułgarska jednostka monetarna; 100 stotinek;
lion
  (zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych;

lew afrykański /lˈɛf ˌafrɨkˈaɲski/ (n)
lion
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera leo Linnaeus, mięsożerny gatunek ssaka lądowego z rodziny kotowatych;
  (zoologia, zoologiczny) ssak z gatunku (1.1)

lewa /ˈlɛva/ (n)
trick
  (termin karciany) karty wzięte przez gracza na jednym etapie rozgrywki

lewacki /lɛˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
leftist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) skrajnie lewicowy

lewada /lɛˈvada/ (n)
levade
  figura ujeżdżeniowa, polegająca na uniesieniu przednich nóg konia, przenosząc w ten sposób cały ciężar na zgięte tylne;

lewak /ˈlɛvak/ (n)
leftist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba o skrajnie lewicowych poglądach

lewantyński /lˌɛvantˈɨɲski/ (adj)
Levantine
  (geografia, geograficzny) dotyczący Lewantu

lewar /lˈɛvar/ (n)
jack, lever
  (technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów
siphon
  (technologia, technika, techniczny) rurka do przelewania cieczy

lewarek /lɛˈvarɛk/ (n)
jack, lever
  (technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów
siphon
  (technologia, technika, techniczny) (zdrobniale) lewar (rurka do przelewania cieczy)

lewatywa /ˌlɛvaˈtɨva/ (n)
enema
  (medycyna, medyczny) zabieg leczniczy polegający wprowadzenie do odbytnicy ciepłej wody, czasem z dodatkiem leków lub soli, w celu wywołania wypróżnienia;

lewica /lɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
left, left-wing
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy

lewicki /lɛvˈitski/ (adj)
levitical
  związany z lewitami lub ich działalnością

lewicowiec /lˌɛvitsˈɔvʲɛts/ (n)
leftie, leftist, leftwinger, lefty
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik lewicy

lewicowy /ˌlɛvʲiˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
left-wing, leftish
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy

lewirat /lɛˈvʲirat/ (n)
levirate
  (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczajowe prawo małżeńskie nakazujące poślubienie wdowy przez brata lub nawet przez spadkobiercę jej zmarłego męża (nawet jeśli jest żonaty), w celu zapewnienia ciągłości rodu, obowiązujące u ludów Azji (Arabów, Hindusów, Mongołów) oraz plemion afrykańskich;

lewita /lɛvˈita/ (n)
Levite
  (biblijny) pomocnik kapłanów w świątyni jerozolimskiej;

lewkonia /lɛfkˈɔɲʲa/ (n)
stock
  (botanika, botaniczny) Matthiola R. Br., rodzaj roślin z rodziny kapustowatych;

lewo /ˈlɛvɔ/ (n)
left
  lewa strona

leworęcznie /lˌɛvɔrˈɛntʃɲʲɛ/ (adv)
left-handedly
  z wykorzystaniem lewej ręki

leworęczność /ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
left-handedness, sinistrality
  posługiwanie się głównie lewą ręką, jej większa sprawność;

leworęczny /ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
left-handed
  posługujący się głównie lewą ręką

leworęczny /ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (n)
left-hander, left-handed person
  osoba leworęczna (1.1)

lewoskrętny /ˌlɛvɔˈskrɛ̃ntnɨ/ (adj)
sinistrorse
  taki, który skręca się odwrotnie do ruchu wskazówek zegara

lewy /ˈlɛvɨ/ (adj)
left
  znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka

lezgiński /lɛzɡʲˈiɲski/ (n)
Lezghian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język lezgiński;

leń /lɛ̃ɲ/ (n)
lazybones
  człowiek odpoczywający ponad potrzebę, unikający pracy

leśnictwo /lɛɕˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
forestry
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną

leśniczy /lɛɕˈɲiʧ̑ɨ/ (n)
forester
  (leśnictwo) pracownik zajmujący się gospodarowaniem lasu, odpowiedzialny za obszar leśnictwa

leśniczówka /ˌlɛɕɲiˈʧ̑ufka/ (n)
forester house
  dom, mieszkanie, siedziba leśniczego;

leśnik /ˈlɛɕɲik/ (n)
forestman
  pracownik lub urzędnik zajmujący się zagospodarowaniem lasu

leśny /ˈlɛɕnɨ/ (adj)
forest
  odnoszący się do lasu, mający związek z lasem

leżak /ˈlɛʒak/ (n)
lager
  (spożywczy) jasne piwo dolnej fermentacji (rodzaj piwa)
deckchair
  rodzaj fotela, służący do leżenia; zwykle składany, co umożliwia jego łatwy transport

leżeć /ˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
lie
  zachowywać pozycję poziomą

leżeć na wątrobie /lˈɛʒɛtɕ na vɔntrˈɔbjɛ/ (v)
lie heavy
  martwić, nie dawać spokoju

li /lʲi/ (n)
li
  (jednostka miary) chińska jednostka długości licząca 500 m.;

liana /ˈlʲjãna/ (n)
liana
  (botanika, botaniczny) roślina o długim pędzie czepnym, rosnąca głównie w lasach tropikalnych;

libacja /lʲiˈbaʦ̑ʲja/ (n)
libation
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczaj wylewania alkoholu, oliwy lub innych cennych płynów na ofiarę bogu;

libański /lʲiˈbãj̃sʲci/ (adj)
Lebanese
  odnoszący się do państwa Liban

liberalizm /ˌlʲibɛˈralʲism̥/ (n)
liberalism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;

liberalny /ˌlʲibɛˈralnɨ/ (adj)
liberal
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce
liberal, permissive
  nieuznający przymusu, tolerancyjny

liberał /libˈɛraw/ (n)
liberal
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik liberalizmu

libertarianin /lˌibɛrtarjˈaɲin/ (n)
libertarian
  (filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik libertarianizmu

libertariański /lˌibɛrtarjˈaɲski/ (adj)
libertarian
  związany z libertarianizmem, dotyczący libertarianizmu

libido /lʲiˈbʲidɔ/ (n)
libido
  (seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego;

libijski /lʲiˈbʲijsʲci/ (adj)
Libyan
  odnoszący się do Libii

licencja /lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
licence, license
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;

licencjat /lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲjat/ (n)
licentiate degree
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) w niektórych krajach jeden z tytułów lub stopni naukowych, często podobny do stopnia doktora;

liceum /lʲiˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
grammar school, lyceum, Lyceum, college
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;

lichenologia /ˌlʲixɛ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
lichenology
  (botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o porostach;

lichenometria /lˌixɛnɔmˈɛtrja/ (n)
lichenometry
  metoda szacowania wieku budowli i badania zmian klimatycznych na podstawie porostów;

lichtarz /lˈixtaʃ/ (n)
candlestick
  świecznik na jedną świecę;

lichwa /ˈlʲixfa/ (n)
usury
  (pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;

lichwiarz /lˈixfʲaʃ/ (n)
usurer
  (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek pożyczający pieniądze na wysoki procent

lichy /ˈlʲixɨ/ (adj)
miserable, paltry
  (potocznie, potoczny) będący w złym stanie, złej jakości, w złym gatunku
  (potocznie, potoczny) małej wartości moralnej lub artystycznej
flimsy
  (potocznie, potoczny) mały, drobny, niepozorny

licyjski /litsˈɨjski/ (adj)
Lycian
  związany z Licją, dotyczący Licji

licyjski /litsˈɨjski/ (n)
Lycian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język licyjski;

licytacja /ˌlʲiʦ̑ɨˈtaʦ̑ʲja/ (n)
auction
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę;
bidding
  (termin karciany) zabieganie o pierwszeństwo w jakiejś fazie gry, o wzięcie, zagranie, wyjście;

liczba /ˈlʲiʤ̑ba/ (n)
singular plural
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa
number
  (matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);
  zapis liczby (1.1)

liczba atomowa /ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva/ (n)
atomic number
  (fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu;

liczba całkowita /ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita/ (n)
integer, integer number
  (matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;

liczba mnoga /ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa/ (n)
plural
  (gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element

liczba naturalna /lˈidʒba nˌaturˈalna/ (n)
natural number
  (matematyka, matematyczny) (rzadki, rzadko używany) liczba z ciągu 1, 2, 3, …
  (matematyka, matematyczny) liczba z ciągu 0, 1, 2, 3, …;

liczba niewymierna /ˈlʲiʤ̑ba ˌɲɛvɨ̃ˈmʲjɛrna/ (n)
irrational number
  (matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;

liczba pierwsza /ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa/ (n)
prime number, prime
  (matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;

liczba podwójna /ˈlʲiʤ̑ba pɔˈdvujna/ (n)
dual
  (gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej;

liczba pojedyncza /ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a/ (n)
singular
  (gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy;

liczba porządkowa /ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔva/ (n)
ordinal number
  (matematyka, matematyczny) zwykle w lm: zbiór dobrze uporządkowany, będący kanonicznym reprezentantem pewnej klasy izomorficzności dobrych porządków
  (oficjalnie) liczba naturalna, używana do określenia pozycji w pewnej kolejności

liczba rzeczywista /lˈidʒba ʒˌɛtʃɨvˈista/ (n)
real number
  (matematyka, matematyczny) liczba wymierna (ułamek) lub dowolna liczba pomiędzy liczbami wymiernymi;

liczba urojona /lˈidʒba ˌurɔjˈɔna/ (n)
imaginary number
  (matematyka, matematyczny) liczba, której kwadrat jest liczbą rzeczywistą niedodatnią

liczba wymierna /lˈidʒba vɨmjˈɛrna/ (n)
rational number
  (matematyka, matematyczny) liczba dająca się przedstawić jako ułamek liczb całkowitych;

liczba zespolona /lˈidʒba zˌɛspɔlˈɔna/ (n)
complex number
  (matematyka, matematyczny) liczba postaci a+bi, gdzie a i b to liczby rzeczywiste oraz i²=-1;

liczbowy /lidʒbˈɔvɨ/ (adj)
number, numerary, numerical
  dotyczący liczb: złożony z liczby, oparty na liczbach lub wyrażony liczbami

liczebnik /lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik/ (n)
numeral, number
  (gramatyka) nazwa liczby

liczebnik główny /litʃˈɛbɲiɡ ɡwˈuvnɨ/ (n)
cardinal number
  (gramatyka) nazwa liczby całkowitej

liczebnik porządkowy /litʃˈɛbɲik pˌɔʒɔntkˈɔvɨ/ (n)
ordinal number
  (gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu

liczebnik zbiorowy /litʃˈɛbɲiɡ zbjɔrˈɔvɨ/ (n)
collective numeral
  (gramatyka) nazwa liczby określająca liczność grupy elementów

liczebny /litʃˈɛbnɨ/ (adj)
numerous
  mogący być wyrażonym liczbami

liczenie /lʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
numeration
  (rzeczownik odczasownikowy) od: liczyć

liczi chińskie /ˈlʲiʧ̑ʲi ˈxʲĩj̃sʲcɛ/ (n)
lychee
  (botanika, botaniczny) Litchi chinensis, gatunek drzew tropikalnych z rodziny mydleńcowatych, pochodzący z rejonu Kambodży, Wietnamu i Filipin, uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie

licznie /lˈitʃɲʲɛ/ (adv)
numerously
  w dużej grupie osób

licznik /ˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
numerator
  (matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową;
counter
  urządzenie służące do pomiaru jakiejś wielkości naliczanej w czasie;

liczny /ˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
numerous
  (o rzeczownikach zbiorowych) składający się z wielu jednostek
many
  (tylko w lm.) występujący w dużej liczbie

liczydło /lʲiˈʧ̑ɨdwɔ/ (n)
abacus
  (matematyka, matematyczny) przyrząd w postaci ramy z pręcikami, na których umieszczone są ruchome koraliki, wspomagający wykonywanie prostych obliczeń;

liczyć /ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
count, calculate
  określać liczbę elementów składających się na dany zbiór
calculate
  wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne
count on, expect
  pokładać swoje zaufanie
consider, take into account
  brać pod uwagę, respektować

lid /lʲit/ (n)
introduction, lead, teser
  pierwszy, wprowadzający akapit artykułu lub informacji prasowej, ze streszczeniem treści i zachętą do zapoznania się z całością;

lider /ˈlʲidɛr/ (n)
leader
  osoba dowodząca, zarządzająca pracą zespołu

liderować /ˌlʲidɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
lead
  przewodzić, być liderem

lidokaina /ˌlʲidɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
lidocaine
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, używany jako środek miejscowo znieczulający;

lidyjski /lidˈɨjski/ (adj)
Lydian
  związany z Lidią, pochodzący z Lidii

lidyjski /lidˈɨjski/ (n)
Lydian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język lidyjski;

liga /ˈlʲiɡa/ (n)
league
  (sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp.
  zrzeszenie osób, organizacji lub państw

ligatura /ˌlʲiɡaˈtura/ (n)
ligature
  (językoznawstwo, językoznawczy) (termin typograficzny) znak będący połączeniem kilku liter, na przykład ß, æ, Æ;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający następstwo dwu lub więcej nut;

liguryjski /ˌlʲiɡuˈrɨjsʲci/ (adj)
Ligurian
  związany z Ligurią, wywodzący się z Ligurii

likaon /likˈaɔn/ (n)
African wild dog, lycaon
  (zoologia, zoologiczny) Lycaon pictus, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych;

likier /ˈlʲicɛr/ (n)
liqueur, cordial
  słodki i mocny napój alkoholowy;

likoryna /lˌikɔrˈɨna/ (n)
lycorine
  (chemia, chemiczny) (botanika, botaniczny) trujący alkaloid stosowany również jako lek, występujący w roślinach z rodziny amarylkowatych

liktor /lˈiktɔr/ (n)
lictor
  (historia, historyczny, historycznie) rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;

likwidacja /ˌlʲikfʲiˈdaʦ̑ʲja/ (n)
liquidation
  pozbycie się

likwidować /ˌlʲikfʲiˈdɔvaʨ̑/ (v)
liquidate
  usuwać, znosić lub rozwiązywać coś

lilak /ˈlʲilak/ (n)
lilac
  (botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych;

lilia /ˈlʲilʲja/ (n)
lilium, lily
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych;

lilia wodna /ˈlʲilʲja ˈvɔdna/ (n)
water lily, waterlily
  (potocznie, potoczny) grzybień, Nymphaea L., roślina wodna o okazałych kwiatach

liliowy /lʲiˈlʲjɔvɨ/ (adj)
lily
  dotyczący lilii, należący do lilii, zrobiony z lilii, związany z lilią
lilac
  mający kolor jasnofioletowy lub różowoniebieski , taki jak kolor kwiatu lilaka pospolitego

lima /ˈlʲĩma/ (n)
lime
  (botanika, botaniczny) krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe;
  owoc limy (1.1), żółtozielony, podobny do cytryny, ale mniejszy

limakolog /lˌimakˈɔlɔk/ (n)
limacologist
  (zoologia, zoologiczny) specjalista zajmujący się limakologią

limakologia /ˌlʲĩmakɔˈlɔɟja/ (n)
limacology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o ślimakach;

limakologiczny /lˌimakˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
limacological
  (zoologia, zoologiczny) związany z limakologią, dotyczący limakologii

liman /lˈiman/ (n)
liman
  (geografia, geograficzny) rodzaj płytkiej zatoki powstałej u ujścia rzeki do morza;

limba /ˈlʲĩmba/ (n)
Arolla Pine, Swiss Pine
  (botanika, botaniczny) drzewo z gatunku sosna limba;

limburski /lʲĩmˈbursʲci/ (n)
Limburgish
  (językoznawstwo, językoznawczy) język (dialekt) limburski;

limfa /lˈimfa/ (n)
lymph
  (fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;

limfocytoza /lˌimfɔtsɨtˈɔza/ (n)
lymphocytosis
  (medycyna, medyczny) nadmiar limfocytów we krwi

limit /ˈlʲĩmʲit/ (n)
limit
  granica niemożliwa do przekroczenia

limnologia /ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja/ (n)
limnology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;

limnologiczny /lˌimnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
limnological
  (zoologia, zoologiczny) związany z limnologią, dotyczący limnologii

limo /ˈlʲĩmɔ/ (n)
black eye, shiner
  (potocznie, potoczny) podbite oko

limonit /lʲĩˈmɔ̃ɲit/ (n)
limonite
  (geologia, geologiczny) żółtobrązowa bądź ciemnobrunatna bardzo drobnoziarnista lub skrytokrystaliczna mieszanina minerałów (tlenków i wodorotlenków żelaza);

limonkowy /ˌlʲĩmɔ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
lime
  mający intensywny jasnozielony kolor z domieszką żółtego

limuzyna /lˌimuzˈɨna/ (n)
limo, limousine
  (motoryzacja) luksusowy samochód;

lin /lʲĩn/ (n)
tench
  (ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba;

lina /ˈlʲĩna/ (n)
rope, line, cord
  elastyczne cięgno z włókna lub drutów;

lincz /lʲĩn͇ʧ̑/ (n)
lynching
  (książkowy) rodzaj samosądu, wymierzenie przez tłum kary (szczególnie śmierci) na osobie posądzonej o przestępstwo bez przeprowadzenia sprawy sądowej

linczować /lʲĩn͇ˈʧ̑ɔvaʨ̑/ (v)
lynch
  (książkowy) dokonywać linczu

linezolid /ˌlʲĩnɛˈzɔlʲit/ (n)
linezolid
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwbakteryjny, pochodna oksazolidynonu; stosowany w infekcjach wywołanych przez wielolekooporne szczepy bakterii wliczając paciorkowce i gronkowca złocistego;

lingwista /lʲĩŋɡˈvʲista/ (n)
linguist
  (językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca

lingwistycznie /lˌiŋɡvistˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
linguistically
  w sposób odnoszący się do lingwistyki

lingwistyczny /lˌiŋɡvistˈɨtʃnɨ/ (adj)
linguistic
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z lingwistyką lub dotyczący lingwisty
  (przestarzałe, przestarzały) związany z językiem lub dotyczący języka

lingwistyka /lʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
linguistics
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku

linia /ˈlʲĩɲja/ (n)
shape
  (potocznie, potoczny) figura, sylwetka, wygląd osoby, postawa
range
  grupa towarów o podobnym przeznaczeniu występująca pod wspólną marką
line
  kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka
approach
  sposób podejścia, kierunek postępowania
route
  trasa dla środków lokomocji

linia bezpieczeństwa /lˈiɲʲa bˌɛspʲɛtʃˈɛɲstfa/ (n)
hill size, hill size point
  (sport, sportowy) prosta wyznaczająca granicę bezpieczeństwa skoków na skoczni narciarskiej, rozmiar skoczni;

linia upadku /lˈiɲʲa upˈatku/ (n)
fall line
  (sport, sportowy) miejsce na skoczni narciarskiej, do którego skoczek nie powinien upaść, by nie stracić punktów

linia wodna /lˈiɲʲa vˈɔdna/ (n)
waterline
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej
  (środowiskowy) (potocznie, potoczny) termin z zakresu makijażu, wewnętrzna krawędź powieki bezpośrednio przyległa do rogówki, położona tuż za linią rzęs; bliskoznaczny z gruczołem Meiboma;
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (potocznie, potoczny) linia do, której zanurza się kadłub statku

linie lotnicze /lˈiɲʲɛ lɔtɲˈitʃɛ/ (n)
airline, airlines
  (lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego;

linijka /lʲĩˈɲijka/ (n)
ruler
  przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

liniowiec /lʲĩˈɲɔvʲjɛʦ̑/ (n)
ship of the line
  (wojskowość, wojskowy) okręt liniowy, zwykle drewniany
liner
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek regularnie kursujący między danymi punktami;

liniowy /lʲĩˈɲjɔvɨ/ (adj)
linear, line, lineal, of the line
  mający związek z linią

link /lʲĩŋk/ (n)
link
  (informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie

linker /ˈlʲĩŋkɛr/ (n)
linker
  (informatyka, informatyczny) narzędzie dokonujące łączenia skompilowanych modułów programu

linkomycyna /ˌlʲĩŋkɔ̃mɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
lincomycin
  (biochemia, biochemiczny) antybiotyk z grupy linkozamidów

linkowanie /ˌlʲĩŋkɔˈvãɲɛ/ (n)
linking
  (informatyka, informatyczny) proces łączenia skompilowanych modułów i tworzenia pliku wykonywalnego lub innego pliku obiektowego

linoleum /ˌlʲĩnɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
linoleum
  wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego;

linoskoczek /ˌlʲĩnɔˈskɔʧ̑ɛk/ (n)
tightrope walker
  cyrkowiec wykonujący ćwiczenia gimnastyczne na wysoko zawieszonej linie

linzang /lˈinzaŋk/ (n)
linsang
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak

liofilizacja /ljˌɔfilizˈatsja/ (n)
freeze-drying
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) proces suszenia poprzez sublimację;

lipa /ˈlʲipa/ (n)
lime, linden
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., rodzaj drzew liściastych z podrodziny lipowatych;

lipid /ˈlʲipʲit/ (n)
lipid
  (biochemia, biochemiczny) związek chemiczny tworzący cząsteczki hydrofobowe albo amfifilne, służący głównie do magazynowania energii lub jako substrat budulcowy komórek i tkanek;

lipidowy /lˌipidˈɔvɨ/ (adj)
lipidic
  odnoszący się do lipidu, związany z lipidem

lipiec /ˈlʲipʲjɛʦ̑/ (n)
July
  siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

lipień /ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
grayling
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych;

lipo- /lˈipɔ/
lipo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na związek znaczeniowy z tłuszczem

lipodystrofia /ˌlʲipɔdɨˈstrɔfʲja/ (n)
lipodystrophy
  (medycyna, medyczny) zespół zaburzeń charakteryzujących się miejscowym lub uogólnionym zanikiem, nieprawidłowym stanem lub rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej;

lipomastia /ˌlʲipɔ̃ˈmastʲja/ (n)
lipomastia
  (medycyna, medyczny) powiększenie sutków u mężczyzny związane z nagromadzeniem się i przerostem tkanki tłuszczowej

liposukcja /ˌlʲipɔˈsukʦ̑ʲja/ (n)
liposuction
  (medycyna, medyczny) zabieg odsysania tkanki tłuszczowej;

lir /lʲir/ (n)
lira
  (historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta Włoch w latach 1861 – 2002;

lira /ˈlʲira/ (n)
lyre
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, szarpany posiadający od czterech do dziesięciu strun;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy strunowy instrument muzyczny, posiadający trzy lub cztery struny, popularny na Krecie, Dodekanezie, w Tracji i wśród uchodźców z Azji Mniejszej

lira korbowa /ˈlʲira kɔrˈbɔva/ (n)
hurdy-gurdy, hurdy gurdy, wheel fiddle
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny strunowy instrument smyczkowy z korbą i klawiszami;

lirogon /lirˈɔɡɔn/ (n)
lyrebird
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu wróblowych występujący na kontynencie australijskim;

lirowaty /lˌirɔvˈatɨ/ (adj)
lyrate
  mający kształt liry

liryczny /lʲiˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
lyrical
  związany z liryką, lirykiem

liryk /lˈirɨk/ (n)
lyricist
  autor utworów lirycznych
lyric
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór liryczny

liryka /lirˈɨka/ (n)
poetry
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj literacki;

liryzm /lˈirɨzm/ (n)
lyricism
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwiastek uczuciowy w utworze lub zachowaniu osób

lis /lʲis/ (n)
fox
  (zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik z rodziny psów o długim i puszystym ogonie;

lis polarny /ˈlʲis pɔˈlarnɨ/ (n)
Arctic Fox, Polar Fox, Snow Fox, White Fox
  (zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego;

lisi /ˈlʲiɕi/ (adj)
vulpine
  (przenośnie, przenośnia) chytry, postępujący nieszczerze
  charakterystyczny dla lisa; dotyczący, odnoszący się do lisa

lisica /lʲiˈɕiʦ̑a/ (n)
vixen
  (zoologia, zoologiczny) samica lisa

lisię /lˈiɕɛ/ (n)
cub
  młode lisa

list /lʲist/ (n)
letter
  wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu
  papier, na którym napisano wypowiedź (1.1)

list otwarty /ˈlʲist ɔtˈfartɨ/ (n)
open letter
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją;

list polecony /lˈist pˌɔlɛtsˈɔnɨ/ (n)
certified letter
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) list przyjmowany za potwierdzeniem nadania, rejestrowany oraz doręczany adresatowi za pokwitowaniem odbioru

list żelazny /ˈlʲizd ʒɛˈlaznɨ/ (n)
safe-conduct
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dokument gwarantujący nietykalność;

lista /ˈlʲista/ (n)
list
  (informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych używana w infomatyce;
list, register, roll
  elementy zapisane w kolejności

lista dyskusyjna /ˈlʲista ˌdɨskuˈsɨjna/ (n)
mailing list
  (informatyka, informatyczny) rodzaj grupy dyskusyjnej, gdzie wiadomości są rozsyłane e-mailami;

lista przebojów /lˈista pʃɛbˈɔjuf/ (n)
charts, hit parade, music chart, record chart
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zestawienie najbardziej popularnych piosenek lub albumów muzycznych, rzadziej innych środków przekazu, rzeczy

listek /ˈlʲistɛk/ (n)
leaflet
  (zdrobniale) od: liść
  jedna z blaszek liściowych, część liścia złożonego, osadzona na wspólnej osadce
sheet, stick
  cienki, niewielki płatek, plasterek czegoś
packet, sachet
  płaskie opakowanie

listek figowy /ˈlʲistɛk fʲiˈɡɔvɨ/ (n)
fig leaf
  (związek frazeologiczny) skąpa przysłona nagości

listonosz /lʲiˈstɔ̃nɔʃ/ (n)
postman, mail carrier, mailman
  pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listopad /lʲiˈstɔpat/ (n)
November
  jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

listopadowy /ˌlʲistɔpaˈdɔvɨ/ (adj)
November
  mający miejsce, odbywający się w listopadzie

listwa /ˈlʲistfa/ (n)
batten, slat
  kawałek drewna używany w budownictwie do wzmocnienia konstrukcji lub jako ozdoby
border, list, selvage
  pasek materiału używany do obszywania krawędzi ubrań

listwa przypodłogowa /lˈistfa pʃˌɨpɔdwɔɡˈɔva/ (n)
baseboard, skirting board
  (budownictwo) podłużny dekoracyjny element konstrukcyjny, który wykańcza ścianę przy podłodze

lit /lʲit/ (n)
lithium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;

litania /litˈaɲʲa/ (n)
litany
  (kościelny) dłuższa formuła modlitewna z powtarzającym się wezwaniem;

litera /lʲiˈtɛra/ (n)
letter, character
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

literacki /ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci/ (adj)
literary
  mający związek z literaturą

literalny /ˌlʲitɛˈralnɨ/ (adj)
literal
  (książkowy) mający związek ze ścisłym rozumieniem, przytoczeniem lub tłumaczeniem czyichś słów

literatka /ˌlʲitɛˈratka/ (n)
writer
  pisarka

literatura /ˌlʲitɛraˈtura/ (n)
literature
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

literatura faktu /lˌitɛratˈura fˈaktu/ (n)
nonfiction, non-fiction
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ogół piśmiennictwa o charakterze dokumentalnym;

literaturoznawstwo /ˌlʲitɛraˈturɔˈznafstfɔ/ (n)
literary studies
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;

liternictwo /ˌlʲitɛrʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
letterer's craft
  dział grafiki użytkowej dotyczący projektowania liter;

literować /lˌitɛrˈɔvatɕ/ (v)
spell
  podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa

literówka /ˌlʲitɛˈrufka/ (n)
typo, misprint, miswriting, printing error
  błąd w pisaniu polegający na pomyleniu lub opuszczeniu liter w słowie

litewski /lʲiˈtɛfsʲci/ (adj)
Lithuanian
  odnoszący się do Litwy lub Litwinów

litofit /litˈɔfit/ (n)
lithophyte
  (botanika, botaniczny) roślina, glon lub porost naskalny

litograf /litˈɔɡraf/ (n)
lithographer
  (sztuka) artysta, rzemieślnik stosujący technikę litografii

litografia /ˌlʲitɔˈɡrafʲja/ (n)
lithography, lithograph
  (drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego;
lithograph, lithography
  (sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)

litotomia /ˌlʲitɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
lithotomy
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie kamieni nerkowych

litościwy /ˌlʲitɔˈɕʨ̑ivɨ/ (adj)
compassionate, merciful
  pełen litości, mający litość

litość /ˈlʲitɔɕʨ̑/ (n)
mercy, pity
  współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś

litr /lʲitr̥/ (n)
litre, liter
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny;

lituanizacja /ˌlʲitu<sup>w</sup>ãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
lithuanization
  proces przyswajania lub celowego, stopniowego narzucania przez państwo litewskie litewskiego języka, obyczajów, kultury i wzorców w sztuce;

liturgia /lʲiˈturʲɟja/ (n)
liturgy
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;

liturgiczny /lˌiturɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
liturgical, liturgic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z liturgią, dotyczący liturgii

liturgika /lʲiˈturʲɟika/ (n)
liturgics
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nauka teologiczna o liturgii

liverpoolski /lˌivɛrpɔˈɔlski/ (adj)
Liverpudlian, Liver, Scouse
  odnoszący się do Liverpoolu, związany z Liverpoolem

liwermor /livˈɛrmɔr/ (n)
livermorium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lv i liczbie atomowej 116;

liworneńczyk /lˌivɔrnˈɛɲtʃɨk/ (n)
Livornian
  mieszkaniec Livorna

liworneński /lˌivɔrnˈɛɲski/ (adj)
Livornian
  związany z Livornem, dotyczący Livorna

liza /ˈlʲiza/ (n)
lysis
  (biologia, biologiczny) rozpad na cząstki elementarne;

lizak /ˈlʲizak/ (n)
lollipop
  twardy cukierek na patyku

lizat /ˈlʲizat/ (n)
lysate
  (biologia, biologiczny) mieszanina reakcyjna zawierająca zlizowane komórki

lizać /ˈlʲizaʨ̑/ (v)
lick
  dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

lizbończyk /lʲizˈbɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Lisboner
  mieszkaniec Lizbony

lizboński /lʲizˈbɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Lisboner
  odnoszący się do miasta Lizbona

lizol /lˈizɔl/ (n)
lysol
  (chemia, chemiczny) środek dezynfekcyjny, roztwór krezolu surowego w mydle potasowym;

lizus /ˈlʲizus/ (n)
toady
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy

liściec /lˈiɕtɕɛts/ (n)
Phyllium
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Phyllium, rodzaj owadów z rzędu straszyków;
gray's leaf insect
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stosujący mimetyzm owad z rodzaju (1.1)

liścień /ˈlʲiɕʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
cotyledon, seed leaf
  (biologia, biologiczny) pierwszy liść rośliny nasiennej;

liściokwiat garbnikowy /lʲiɕˈʨ̑ɔkfʲjad ˌɡarbʲɲiˈkɔvɨ/ (n)
Indian gooseberry
  (botanika, botaniczny) Phyllanthus emblica, gatunek drzewa z rodziny liściokwiatowatych pochodzący z Azji;

liściożerca /lˌiɕtɕɔʒˈɛrtsa/ (n)
folivore
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się liścmi

liściożerny /ˌlʲiɕʨ̑ɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
leaf-eating, phyllophagous
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się liśćmi

liść /lʲiɕʨ̑/ (n)
leaf, blade
  (botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;
clip
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) uderzenie otwartą dłonią w twarz
leaf
  (przenośnie, przenośnia) (informatyka, informatyczny) węzeł drzewa, który nie posiada potomków;

liść laurowy /ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ/ (n)
bay leaf
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa

lobbing /lˈɔbbʲiŋk/ (n)
lobbying
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wywieranie wpływu przez zawodowych rzeczników interesów na władze publiczne;

lobbować /lɔbbˈɔvatɕ/ (v)
lobby
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) wywierać wpływ na władze publiczne w imieniu koncernów lub grup społecznych

lobby /ˈlɔbbʲi/ (n)
lobby, pressure group
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa nacisku (zwłaszcza w celu zmiany prawa zgodnie z czyimiś interesami)

lobbysta /lɔbbˈɨsta/ (n)
lobbyist
  zawodowy rzecznik czyiś interesów wywierający wpływ na władze publiczne

loch /lɔx/ (n)
dungeon
  podziemne pomieszczenie pod dużą budowlą, najczęściej zamkiem, wykorzystywane dawniej jako więzienie;

locha /ˈlɔxa/ (n)
sow
  (zoologia, zoologiczny) dorosła samica świni

lodowaty /ˌlɔdɔˈvatɨ/ (adj)
ice-cold
  zimny jak lód, bardzo zimny

lodowcowy /ˌlɔdɔfˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
glacial
  związany z lodowcami i ich działalnością

lodowe kwiaty /lɔdˈɔvɛ kfʲˈatɨ/ (n)
frost pattern, frostwork
  (przenośnie, przenośnia) wzory z powoli zamarzającej wody, powstające na szybie

lodowiec /lɔˈdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
glacier
  (geologia, geologiczny) ogromna masa lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu;

lodowisko /ˌlɔdɔˈvʲiskɔ/ (n)
ice rink, skating rink
  miejsce przeznaczone do sportowej lub rekreacyjnej jazdy na łyżwach;

lodownia /lɔdˈɔvɲʲa/ (n)
ice house
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (architektura, architektoniczny) budowla ogrodowa służąca do przechowywania lodu

lodołamacz /ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑/ (n)
icebreaker
  statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;

lody /lˈɔdɨ/ (n)
ice cream, ice
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków

lodówka /lɔˈdufka/ (n)
long-tailed duck, oldsquaw
  (ornitologia, ornitologiczny) Clangula hyemalis, gatunek morskiej kaczki;
refrigerator, fridge
  pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;

loft /lɔft/ (n)
loft
  pomieszczenie przemysłowe zaadaptowane na mieszkanie (często luksusowe) lub inny lokal użytkowy;

log /lɔk/ (n)
log
  (marynarka) przyrząd do pomiaru prędkości statku;

logarytm /lɔˈɡarɨtm̥/ (n)
logarithm
  (matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;

logarytmiczny /ˌlɔɡarɨtˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
logarithmic, logarithmical
  związany z logarytmami, dotyczący logarytmów
  taki, którego wartość zmienia się zgodnie z określonym logarytmem

logicznie /lɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
logically
  (potocznie, potoczny) w sposób sensowny, rozsądny (o zachowaniu, postępowaniu)
  w myśl zasad logiki, zgodnie z logiką

logiczny /lɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
logical
  związany z logiką, zgodny z logiką

logika /ˈlɔɟika/ (n)
logic
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;
  poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych

logistyka /lɔɡʲˈistɨkˌa/ (n)
logistics
  (ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr;
  (wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska;

logo /ˈlɔɡɔ/ (n)
logo
  znak graficzny spełniający rolę marketingową i informacyjną;

logogram /lɔɡˈɔɡram/ (n)
logogram
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak lub symbol reprezentujący słowo bądź wyrażenie;

logopedyczny /lˌɔɡɔpɛdˈɨtʃnɨ/ (adj)
logopedic
  związany z logopedią, dotyczący logopedii

logotyp /lɔɡˈɔtɨp/ (n)
logotype
  (drukarstwo, drukarski) czcionka lub matryca zawierająca skrót wyrazu lub wyrażenia;
  logo w formie tekstowej zawierające nazwę firmy lub jej akronim;

logować /lɔˈɡɔvaʨ̑/ (v)
log in
  (informatyka, informatyczny) autoryzować się w systemie, najczęściej podając hasło
log
  (informatyka, informatyczny) zapisywać jakieś informacje w specjalnym pliku-dzienniku

lojalnie /lɔˈjalʲɲɛ/ (adv)
loyally
  w sposób lojalny

lojalność /lɔjˈalnɔɕtɕ/ (n)
loyalty, allegiance
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest lojalne; cecha tych, którzy są lojalni

lojalny /lɔˈjalnɨ/ (adj)
faithful, loyal
  rzetelny, uczciwy w relacjach z innymi

lok /lɔk/ (n)
lock
  pasmo zakręconych lub wijących się włosów

lokaj /lˈɔkaj/ (n)
footman, valet
  człowiek usługujący w bogatym dom lub na dworze panującego

lokal /ˈlɔkal/ (n)
place
  (potocznie, potoczny) pub, bar, restauracja, klub
apartment, place, premises, room
  mieszkanie lub pomieszczenie użytkowe

lokal wyborczy /lˈɔkal vɨbˈɔrtʃɨ/ (n)
polling station, polling place, voting station
  miejsce oddawania głosów w wyborach

lokalizacja /ˌlɔkalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
localisation
  usytuowanie, położenie jakiegoś obiektu; miejsce, pozycja zajmowana przez jakiś obiekt

lokalny /lɔˈkalnɨ/ (adj)
local
  związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca
  (informatyka, informatyczny) widoczny tylko w obrębie danej procedury lub bloku, tworzona w momencie inicjowania bloku i niszczona w momencie kończenia bloku

lokant /lˈɔkant/ (n)
locant
  (chemia, chemiczny) liczba lub litera wskazująca miejsce przyłączenia podstawnika do szkieletu cząsteczki związku chemicznego;

lokator /lɔˈkatɔr/ (n)
tenant, lodger, boarder
  ktoś, kto mieszka w wynajętym mieszkaniu

lokomocja /lˌɔkɔmˈɔtsja/ (n)
locomotion
  (dawniej, dawny) zdolność poruszania się

lokomotywa /ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva/ (n)
locomotive
  (kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .

lokować /lɔkˈɔvatɕ/ (v)
deposit, invest, place
  (bankowość, bankowy) umieszczać pieniądze lub kosztowności tam, gdzie nie ulegną utracie, a nawet będzie możliwy z nich zysk
accommodate, emplace, place, position, put up, site
  umieszczać w jakimś miejscu

loksodroma /lˌɔksɔdrˈɔma/ (n)
loxodrome, rhumb line
  (nawigacja) (matematyka, matematyczny) linia krzywa na powierzchni kuli, przecinająca wszystkie południki pod tym samym kątem;

loksodromiczny /lˌɔksɔdrɔmˈitʃnɨ/ (adj)
loxodromic
  związany z loksodromą, właściwy loksodromie

lokówka /lɔˈkufka/ (n)
curling iron
  (fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco
curler, curling pin
  (fryzyjski) wałek wykonany z metalu lub tworzyw sztucznych, służący do zakręcania włosów

lombard /ˈlɔ̃mbart/ (n)
pawnshop, pawnbroker's shop
  instytucja udzielająca pożyczek pod zastaw przedmiotów lub papierów wartościowych;

lombardzki /lɔ̃mˈbarʦ̑ʲci/ (adj)
Lombard
  związany z Lombardią

lombardzki /lɔ̃mˈbarʦ̑ʲci/ (n)
Lombard
  (językoznawstwo, językoznawczy) język lombardzki;

londyńczyk /lɔ̃nˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Londoner
  mieszkaniec Londynu

londyński /lɔ̃nˈdɨ̃j̃sʲci/ (adj)
London
  pochodzący z Londynu, dotyczący Londynu

longplay /lˈɔŋkplaj/ (n)
long play
  płyta długogrająca

lont /lɔ̃nt/ (n)
fuse
  (wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika

loping /ˈlɔpʲĩŋk/ (n)
Lopingian
  (geologia, geologiczny) trzecia, najmłodsza epoka permu, trwająca 260,4 – 251 milionów lat temu; późny perm;

lorandyt /lɔrˈandɨt/ (n)
lorandite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarkoarsenek talu, występujący głównie w złożu Allchar w Macedonii, w postaci koszenilowoczerwonych, drobnych, jednoskośnych kryształów

loratadyna /ˌlɔrataˈdɨ̃na/ (n)
loratadine
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wielopierścieniowy, heterocykliczny organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwalergiczny, antagonista receptorów H1;

lorens /ˈlɔrɛ̃w̃s/ (n)
lawrencium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103;

lori /ˈlɔrʲi/ (n)
loris
  (zoologia, zoologiczny) Loris, nadrzewna małpiatka azjatyckich i afrykańskich lasów tropikalnych prowadząca nocny tryb życia;

lornetka /lɔrˈnɛtka/ (n)
binoculars, opera glasses
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych

los /lɔs/ (n)
destiny, fate
  fatum, przeznaczenie
lottery ticket
  mała kartka pełniąca rolę kuponu, decydująca o wygranej lub przegranej
chance
  przypadek
lot
  wydarzenia, bieg czyjegoś życia

losowość /lɔsˈɔvɔɕtɕ/ (n)
randomness
  cecha tego, co jest losowe

losowy /lɔˈsɔvɨ/ (adj)
random, aleatory, aleatoric
  przypadkowy, niezależny od decyzji

lot /lɔt/ (n)
flight
  przemieszczanie się w jakiejś przestrzeni w powietrzu

lotem błyskawicy /ˈlɔtɛ̃m ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑ɨ/ (adv)
like wildfire
  bardzo szybko, momentalnie

loteria /lɔtˈɛrja/ (n)
lottery
  gra, której uczestnicy nabywają losy, a o wygranej decyduje losowanie

loteryjny /lˌɔtɛrˈɨjnɨ/ (adj)
raffle
  związany z loterią

lotion /lˈɔtjɔn/ (n)
lotion
  mleczko kosmetyczne;

lotka /ˈlɔtka/ (n)
aileron
  (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej;
shuttlecock
  (sport, sportowy) uskrzydlony przedmiot służący do gry w badmintona
fletch
  nasada strzały z piórami;
dart
  strzałka do gry w lotki (1.5)
darts
  tylko w lm (sport, sportowy) rzutki, dart; gra polegająca na trafianiu strzałkami do tarczy;

lotnictwo /lɔtʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
aviation
  ogół zagadnień związanych ze wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi;

lotniczo-modelarski /lɔtɲˈitʃɔmˌɔdɛlˈarski/ (adj)
aeromodeling, aeromodelling
  związany z modelarstwem lotniczym, dotyczący modelarstwa lotniczego

lotniczy /lɔtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
aerial, air, flying
  związany z lotnictwem

lotnik /ˈlɔtʲɲik/ (n)
airman, flyer, flier
  (lotnictwo, lotniczy) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi
airman
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz służący w lotnictwie

lotnisko /lɔtʲˈɲiskɔ/ (n)
airport, airfield
  wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych;

lotniskowiec /ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑/ (n)
aircraft carrier, carrier
  (wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;

lotny /lˈɔtnɨ/ (adj)
gaseous, aeriform, gasiform, volatile
  (fizyka, fizyczny) występujący w postaci gazowej lub łatwo w nią przechodzący
bright, dexterous, keen, nimble, quick, smart
  cechujący się bystrością lub zwinnością
flying, mobile
  łatwo przemieszczający się
ethereal, volatile
  łatwo unoszący się w powietrzu

lotokot /lɔˈtɔkɔt/ (n)
colugo
  (zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak południowoazjatycki posiadający umiejętność szybowania dzięki błonom ciągnącym się od szyi do ogona;

lotos /ˈlɔtɔs/ (n)
lotus
  (botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych;

loża /lˈɔʒa/ (n)
loge, box
  (architektura, architektoniczny) specjalne miejsce na widowni przeznaczone dla osobistości;
lodge
  miejsce spotkań masonerii

lub /lup/ (conjunction)
or
  spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;

lubczyk /ˈlupʧ̑ɨk/ (n)
lovage
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;

lubieżny /luˈbʲjɛʒnɨ/ (adj)
horny, lusty
  rozpustny, sprośny

lubić /ˈlubʲiʨ̑/ (v)
like, fancy, be fond of, care for
  darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem

lubić jak psy dziada w ciasnej ulicy /ˈlubʲiʨ̑ ˈjak ˈpsɨ ˈʥ̑ada ˈfʲ‿ʨ̑asnɛj uˈlʲiʦ̑ɨ/ (v)
not to be able to bear stand
  mieć do kogoś taki stosunek, że w bezpośrednim kontakcie się go atakuje, napastuje, napada jak na bezbronnego

lublańczyk /luˈblãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Ljubljanan
  mieszkaniec Lublany

lublański /luˈblãj̃sʲci/ (adj)
Ljubljanan
  związany z Lublaną (stolicą Słowenii)

lucerna /luˈʦ̑ɛrna/ (n)
alfalfa, lucerne
  (botanika, botaniczny) rodzaj jednorocznych lub dwuletnich bylin z rodziny bobowatych;

lucky loser /lˈutskɨ lˈɔsɛr/ (n)
lucky loser
  (środowiskowy) (sport, sportowy) w tenisie: zawodnik, który nie przebrnął przez etap kwalifikacji do turnieju, ale zagrał w nim w wyniku wycofania się zawodnika, który miał w nim zapewniony udział

lucyferyna /lˌutsɨfɛrˈɨna/ (n)
luciferin
  (biochemia, biochemiczny) pigment generujący światło na skutek reakcji chemicznych;

lud /lut/ (n)
people, nation
  warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie
  zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem

ludność /ˈludnɔɕʨ̑/ (n)
population
  ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium

ludobójczy /lˌudɔbˈujtʃɨ/ (adj)
genocidal
  związany z ludobójstwem, właściwy ludobójstwu

ludobójstwo /ˌludɔˈbujstfɔ/ (n)
genocide
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;

ludojad /luˈdɔjat/ (n)
man-eater
  zwierzę jadające ludzi
  (dawniej, dawny) ludożerca

ludowiec /ludˈɔvʲɛts/ (n)
member of people party, people party member
  członek partii ludowej (na przykład austriackiej ÖVP, czeskiej KDU-ČSL, szwajcarskich SVP i CVP)

ludowy /luˈdɔvɨ/ (adj)
folk
  dotyczący obszarów wiejskich i chłopów

ludożerca /ˌludɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
man-eater
  człowiek zjadający mięso ludzkie

ludzki /ˈluʦ̑ʲci/ (adj)
human
  odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka
  cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka

ludzkość /ˈluʦ̑kɔɕʨ̑/ (n)
humankind, mankind
  ród ludzki; ogół, suma ludzi na świecie

lufa /ˈlufa/ (n)
barrel
  część broni palnej w postaci rury, w której następuje rozpędzenie pocisku przy strzale;

lugier /ˈluɟɛr/ (n)
lugger
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki żaglowiec o skośnych żaglach, z ostatnim żaglem wysuniętym za rufę

luka /ˈluka/ (n)
gap
  puste miejsce

luka w prawie /lˈuka f prˈavʲɛ/ (n)
loophole
  brak odpowiedniego przepisu prawnego, lub istnienie przepisu, który nie jest taki, jaki być powinien;

lukarna /lukˈarna/ (n)
dormer
  (architektura, architektoniczny) pionowe okienko na dachu, które doświetla poddasze;

lukier /ˈlucɛr/ (n)
buttercream, fondant, frosting, icing
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) polewa używana do pokrywania wyrobów cukierniczych, sporządzana z roztopionego cukru pudru;

lukratywny /lˌukratˈɨvnɨ/ (adj)
lucrative
  przynoszący spore zyski

lukrecja /luˈkrɛʦ̑ʲja/ (n)
liquorice, licorice
  (botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji;
licorice, liquorice
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory

luksus /ˈluksus/ (n)
luxury, luxe
  warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek;

luksusowo /lˌuksusˈɔvɔ/ (adv)
luxuriously
  w sposób, który zaspokaja czyjeś wymagania dotyczące luksusu

lulać /ˈlulaʨ̑/ (v)
lull
  kołysać dziecko (najczęściej do snu)

lulu /ˈlulu/ (v)
bye-bye
  (potocznie, potoczny) (infantylnie) spać

lumbago /lũmˈbaɡɔ/ (n)
lumbago
  (medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa;

lumberseksualny /lˌumbɛrsˌɛksuˈalnɨ/ (adj)
lumbersexual
  (neologizm) o mężczyźnie bardzo męskim, podkreślającym swoją męskość gęstą brodą, roboczym strojem itp.

luminarz /lũˈmʲĩnaʃ/ (n)
luminary
  człowiek wybitnie wykształcony, znany w kręgach naukowych lub kulturalnych

lumpenproletariat /lˌumpɛnprˌɔlɛtˈarjat/ (n)
sub-proletariat
  (socjologia, socjologiczny) (pogardliwie) warstwa społeczna składająca się z miejskiej biedoty, ludzi trwale bezrobotnych żyjących na marginesie społeczeństwa;

lunatyk /lũˈnatɨk/ (n)
sleepwalker, somnambulist
  (medycyna, medyczny) osoba cierpiąca na lunatyzm

lunatyzm /lũˈnatɨsm̥/ (n)
sleepwalking, somnambulism
  (medycyna, medyczny) choroba powodująca nieświadome wykonywanie różnych czynności (np. chodzenie) w głębokim śnie;

lunch /lˈantʃ/ (n)
lunch
  posiłek we wczesnej porze obiadowej, głównie podczas przerwy w pracy lub na uczelni

lunchbox /lˈandʒbɔks/ (n)
lunchbox
  pojemnik na kanapki, owoce itp.; śniadaniówka

luneta /lunˈɛta/ (n)
spyglass
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw

lungo /ˈlũŋɡɔ/ (n)
lungo
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tzw. wydłużone espresso; uzyskiwane przez przelanie przez ilość kawy właściwej dla espresso większej ilości wody

lupa /ˈlupa/ (n)
magnifying glass, magnifier
  wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu;

lupinina /ˌlupʲĩˈɲĩna/ (n)
lupinine
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, alkaloid występujący w łubinie o bardzo gorzkim smaku;

lusterko wsteczne /luˈstɛrkɔ ˈfstɛʧ̑nɛ/ (n)
rearview mirror
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) lusterko pojazdu (samochodu, samolotu) znajdujące się w polu widzenia kierowcy, służące do obserwacji tego, co dzieje się z tyłu, bez odwracania głowy

lustracja /lustrˈatsja/ (n)
lustration
  (urzędowy) przegląd, kontrola jakichś pomieszczeń, dokumentów itp.

lustro /ˈlustrɔ/ (n)
mirror, looking-glass
  gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;

lustrum /lˈustrum/ (n)
lustrum
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie uroczysty obrzęd oczyszczenia i ofiarowania, przeprowadzany raz na pięć lat;

lustrzanka /luˈsṭʃãnka/ (n)
reflex camera
  (fotografia) aparat fotograficzny wyposażony w lustro i matówkę;

lut /lut/ (n)
solder
  (technologia, technika, techniczny) spoiwo w postaci metalu lub stopu metali używane do lutowania i lutospawania;

luteranin /ˌlutɛˈrãɲĩn/ (n)
Lutheran
  osoba, która wyznaje luteranizm

luteranizm /ˌlutɛˈrãɲism̥/ (n)
Lutheranism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;

luterański /lˌutɛrˈaɲski/ (adj)
Lutheran
  związany z luteranizmem

lutet /ˈlutɛt/ (n)
lutetium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

lutnia /ˈlutʲɲa/ (n)
lute
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę;

lutnik /lˈutɲik/ (n)
luthier
  rzemieślnik, który konstruuje i naprawia strunowe instrumenty muzyczne

lutowanie /lˌutɔvˈaɲʲɛ/ (n)
soldering
  (rzeczownik odczasownikowy) od: lutować

lutować /luˈtɔvaʨ̑/ (v)
solder
  (technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem

lutownica /ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
soldering iron
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania;

luty /ˈlutɨ/ (n)
February
  drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

lutydyna /lˌutɨdˈɨna/ (n)
dimethylpiridine, lutidine
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, pochodna pirydyny;

luwijski /luvˈijski/ (adj)
Luwian
  (dosłownie) związany z Luwią lub Luwijczykami, dotyczący Luwii lub Luwijczyków

luwijski /luvˈijski/ (n)
Luwian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język luwijski;

luzem /lˈuzɛm/ (adv)
loose
  o towarach: bez opakowania, pojedynczo

luzofonia /lˌuzɔfˈɔɲʲa/ (n)
lusophone
  ogół krajów, społeczeństw portugalskojęzycznych

luzytański /lˌuzɨtˈaɲski/ (adj)
Lusitanian
  związany z Luzytanią lub Luzytanami, dotyczący Luzytanii lub Luzytanów

luzytański /lˌuzɨtˈaɲski/ (n)
Lusitanian
  (historia, historyczny, historycznie) (językoznawstwo, językoznawczy) język luzytański;

luźno /ˈluʑnɔ/ (adv)
loosely
  w sposób luźny, swobodny

luźny /ˈluʑnɨ/ (adj)
liberal
  mało restrykcyjny, łagodny, pobłażliwy
loose, loose-fitting
  nieprzylegający, swobodny, zapewniający swobodę ruchów (o ubraniach)
loose, not fix, slack
  nieumocowany
casual
  swobodny, niewymuszony

lwi /lvʲi/ (possessiveAdjective)
leonine
  należący do lwa

lwia część /ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑/ (idiom)
lion's share
  ironiczne określenie zagarniętej całości lub niemalże całości, jako efekt współpracy z kimś silniejszym

lwiatka /ˈlvʲjatka/ (n)
lion tamarin
  (zoologia, zoologiczny) Leontopithecus, brazylijska małpa szerokonosa o bujnej grzywie

lwica /ˈlvʲiʦ̑a/ (n)
lioness
  (zoologia, zoologiczny) samica lwa

lwowianin /lvɔvʲˈaɲin/ (n)
Lvivian
  mieszkaniec Lwowa

lwowski /ˈlvɔfsʲci/ (adj)
Lvivian
  związany ze Lwowem, dotyczący Lwowa

lwołak /ˈlvɔwak/ (n)
werelion
  (fantasy) człowiek, którego jedną z form jest lew

lód /lut/ (n)
ice
  stały stan skupienia wody;
  (potocznie, potoczny) lodowisko
ice, ice cream
  (potocznie, potoczny) porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

ląd /lɔ̃nt/ (n)
land
  obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów;

lądolód /lɔ̃nˈdɔlut/ (n)
ice sheet
  gruba warstwa lodu pokrywająca duże obszary ziemi;

lądowanie /ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ/ (n)
landing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: lądować

lądować /lɔ̃nˈdɔvaʨ̑/ (v)
land
  osiadać na czymś – z powietrza lub wody

lądownik /lɔndˈɔvɲik/ (n)
lander
  (astronautyka, astronautyczny) część statku kosmicznego przeznaczona do lądowania;

lądowy /lɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
terrestrial
  dotyczący lądu, odbywający się na lądzie, żyjący na lądzie

lędźwie /ˈlɛ̃ɲʥ̑vʲjɛ/ (n)
loin
  (anatomia, anatomiczny) część pleców między żebrami a miednicą

lędźwiowy /lɛ̃ɲʥ̑ˈvʲjɔvɨ/ (adj)
lumbar
  (przymiotnik) od lędźwie

lęk /lɛ̃ŋk/ (n)
anxiety
  (psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny;
anxiety, fear
  uczucie niepokoju, obawy przed czymś, co może być groźne

lękać się /ˈlɛ̃ŋkaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
fear, be afraid
  (książkowy) bać się; odczuwać strach, trwogę

lękliwy /lɛ̃ŋkˈlʲivɨ/ (adj)
timid, bashful
  (o osobach) skłonny do lęku, dający się łatwo nastraszyć

lśniący /ˈl̥ʲɕɲɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
glossy
  taki, który lśni, błyszczy, świeci, bije blaskiem

lśnić /l̥ʲɕɲiʨ̑/ (v)
glisten, glitter, shimmer, shine
  świecić, błyszczeć, odbijać światło

m-learning /ˈɛmlɛˈarɲiŋk/ (n)
m-learning
  nauczanie na odległość z wykorzystaniem przenośnego, bezprzewodowego sprzętu;

maca /ˈmaʦ̑a/ (n)
matzo
  płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;

macchiato /matshjˈatɔ/ (n)
macchiato
  kawa espresso z odrobiną mleka;

macedoński /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Macedonian
  odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków
  odnoszący się do krainy Macedonii w Grecji lub mieszkańców tego regionu

macedoński /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (n)
Macedonian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Macedonii;
  (językoznawstwo, językoznawczy) język wymarły używany przez starożytnych mieszkańców Macedonii;

macerować /mˌatsɛrˈɔvatɕ/ (v)
macerate
  (spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) moczyć jakiś surowiec w jakiejś cieczy w celu rozmiękczenia lub wydzielenia określonego składnika

mach /max/ (n)
Mach number
  (fizyka, fizyczny) jednostka prędkości równa prędkości rozchodzenia się dźwięku w powietrzu

machać /ˈmaxaʨ̑/ (v)
wave
  szybko, wahadłowo ruszać czymś

machinacja /ˌmaxʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
machination
  podstępne działanie na czyjąś niekorzyść

macica /maˈʨ̑iʦ̑a/ (n)
uterus, womb
  (anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;

maciczny /matɕˈitʃnɨ/ (adj)
uterine
  dotyczący macicy

maciejka /matɕˈɛjka/ (n)
Evening Stock, Night-scented Stock, stocks
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) lewkonia długopłatkowa

macierz /ˈmaʨ̑ɛʃ/ (n)
mother
  (dawniej, dawny) (także TemplateParserError:LuaError) matka
matrix
  (matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia;
motherland
  (przenośnie, przenośnia) ojczyzna

macierzanka /ˌmaʨ̑ɛˈʒãnka/ (n)
thyme
  (botanika, botaniczny) Thymus L., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

macierzyński /ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃sʲci/ (adj)
maternal, motherly, maternity
  dotyczący macierzyństwa, właściwy matce

macierzyństwo /ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃stfɔ/ (n)
maternity, motherhood
  bycie matką

maciorka /matɕˈɔrka/ (n)
ewe
  samica owcy

macocha /maˈʦ̑ɔxa/ (n)
stepmother
  żona ojca, ale nie matka

maczeta /maˈʧ̑ɛta/ (n)
machete
  długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;

maczuga /matʃˈuɡa/ (n)
bludgeon, club, cudgel
  jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;

maestro /maˈɛstrɔ/ (n)
maestro
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (podniośle) tytuł wyrażający szacunek dla wybitnego artysty muzyka

mafia /ˈmafʲja/ (n)
mafia
  zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce

mafioso /maˈfʲjɔzɔ/ (n)
mafioso
  członek mafii

mag /mak/ (n)
magician, sorcerer
  (ezoteryka) osobnik, który wprawnie włada magią mistyczną
magus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii: wschodni mędrzec, jeden z Trzech Króli
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w starożytnej Persji: kapłan (członek kasty kapłańskiej), który zajmował się astrologią i magią

magazyn /maˈɡazɨ̃n/ (n)
magazine
  czasopismo
warehouse, storehouse
  pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów

magenta /maˈɡɛ̃nta/ (n)
magenta
  barwa purpurowa;

maghrebski /maˈɡrɛpsʲci/ (adj)
Maghrebi
  dotyczący regionu Maghrebu, charakterystyczny dla Maghrebu

magia /ˈmaɟja/ (n)
magic
  (ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

magicznie /maɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
magically
  w sposób magiczny

magiczny /maˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
magic, magical
  związany z magią

magid /ˈmaɟit/ (n)
maggid
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrowny kaznodzieja żydowski; tytuł przyznawany wybitnym rabinom i przywódcom duchowym;

magiel /ˈmaɟɛl/ (n)
mangle, wringer
  maszyna do prasowania przy pomocy walców;

magik /ˈmaɟik/ (n)
conjurer, illusionist, magician, entertainer
  osoba robiąca sztuczki mające sprawiać wrażenie magii

magister /maˈɟistɛr/ (n)
Master
  (edukacja, edukacyjny) (studencki) osoba, która zdobyła tytuł magistra (1.1)
  (edukacja, edukacyjny) tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia

magistrala /mˌaɡʲistrˈala/ (n)
bus
  (informatyka, informatyczny) sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia
busbar, mains
  główny przewód danej instalacji
thoroughfare
  główny szlak komunikacyjny, łącznościowy lub transportowy

magistrat /maɡʲˈistrat/ (n)
magistrate
  (dawniej, dawny) urzędnik miejski sprawujący najwyższą władzę wojenną i sądową lub wykonawczą w starożytnym Rzymie

magma /ˈmaɡma/ (n)
magma
  (geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;

magmowy /maɡˈmɔvɨ/ (adj)
magma
  (geologia, geologiczny) powstały z magmy, mający związek z magmą

magnat /mˈaɡnat/ (n)
magnate
  właściciel potężnego przedsiębiorstwa, który kontroluje poważną część rynku w określonej branży

magnes /ˈmaɡnɛs/ (n)
magnet
  przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

magnetofon /ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n/ (n)
tape recorder
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

magnetofon szpulowy /ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n ʃpuˈlɔvɨ/ (n)
reel-to-reel tape recorder
  (technologia, technika, techniczny) magnetofon wykorzystujący jako nośnik dźwięku taśmę magnetyczną nawiniętą na szpulę;

magnetorelaksometria /mˌaɡnɛtˌɔrɛlˌaksɔmˈɛtrja/ (n)
MRX, magnetorelaxometry
  (metrologia, metrologiczny) metrologia zajmująca się pomiarem odmagnesowania magnetycznych nanocząstek

magnetowid /ˌmaɡnɛˈtɔvʲit/ (n)
video, video recorder
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zapisywania na taśmie magnetycznej sygnałów telewizyjnych i późniejszego ich odtwarzania

magnetyczny /ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
magnetic
  (fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes
  taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym)

magnetyzm /maɡnˈɛtɨzm/ (n)
magnetism
  (fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych
  (przenośnie, przenośnia) siła przyciągająca

magnez /ˈmaɡnɛs/ (n)
magnesium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

magnezowy /mˌaɡnɛzˈɔvɨ/ (adj)
magnesic
  dotyczący magnezu

magnezyt /maɡnˈɛzɨt/ (n)
magnesite
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;

magnolia /maɡˈnɔlʲja/ (n)
magnolia
  (botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;

magnoliowate /ˌmaɡnɔlʲjɔˈvatɛ/ (n)
magnolia family
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Magnoliaceae Juss., rodzina drzew, krzewów lub pnączy należąca do rzędu magnoliowców;

magot /mˈaɡɔt/ (n)
magot
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Macaca sylvanus Linnaeus, gatunek małpy z podrodziny koczkodanowatych, posiadającej szczątkowy ogon i czerwonawooliwkową sierść;

mahajana /ˌmaxaˈjãna/ (n)
Mahayana
  (filozofia, filozoficzny) kierunek buddyzmu, wyodrębniony w pierwszym wieku p.n.e.;

mahometanin /mˌaxɔmɛtˈaɲin/ (n)
Mohammedan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu

mahometanizm /ˌmaxɔ̃mɛˈtãɲism̥/ (n)
Mohammedanism, Muhammadanism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) inne określenie islamu wywodzące się od imienia proroka Mahometa

mahometański /mˌaxɔmɛtˈaɲski/ (adj)
Mohammedan
  związany z mahometanizmem i mahometanami, dotyczący mahometanizmu

mahonia /maˈxɔ̃ɲja/ (n)
mahonia
  (botanika, botaniczny) Mahonia Nutt., rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych;

mahoniowy /ˌmaxɔ̃ˈɲjɔvɨ/ (adj)
mahogany
  wykonany z mahoniu
  w kolorze mahoniu

mahoń /ˈmaxɔ̃ɲ/ (n)
mahogany
  drewno otrzymywane z mahoniowca
  (potocznie, potoczny) mebel z mahoniu (1.1)
  kolor czerwonobrunatny
  mahoniowiec

maisz /mˈaiʃ/ (n)
tercel, tiercel, tarse, tassel-gentle, tassell, tercel gentle
  (łowiectwo, łowiecki) (ornitologia, ornitologiczny) młody ptak szkolony do polowań

maizena /ˌma<sup>j</sup>iˈzɛ̃na/ (n)
cornstarch
  (spożywczy) skrobia kukurydziana

maj /maj/ (n)
May
  piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

majański /maˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
Mayan
  związany z Majami, dotyczący Majów, ich kultury, sztuki

majeranek /ˌmajɛˈrãnɛk/ (n)
marjoram
  (botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

majestat /maˈjɛstat/ (n)
majesty
  dostojeństwo, powaga lub okazałość jakichś osób, zjawisk lub rzeczy

majestatyczny /ˌmajɛstaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
majestic
  (książkowy) pełen dostojnej powagi

majonez /maˈjɔ̃nɛs/ (n)
mayonnaise, mayo
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

major /ˈmajɔr/ (n)
major
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

majowy /maˈjɔvɨ/ (adj)
May, Maytime
  związany z majem, dotyczący maja

majsterkować /ˌmajstɛrˈkɔvaʨ̑/ (v)
do DIY, work manually
  wykonywać ręczną pracę techniczną przy użyciu narzędzi, na ogół na własne potrzeby

majsterkowicz /mˌajstɛrkˈɔvitʃ/ (n)
do-it-yourselfer, tinkerer
  (potocznie, potoczny) osoba lubiąca wytwarzanie lub naprawianie rzeczy za pomocą prostych narzędzi

majstersztyk /majˈstɛrʃtɨk/ (n)
masterpiece, masterwork
  (książkowy) coś wyjątkowo udanego, umiejętnie przeprowadzonego; osiągnięcie
masterwork
  (środowiskowy) (rzemiosło, rzemieślniczy) przedmiot, produkt będący sprawdzianem umiejętności zawodowych rzemieślnika, warunek uzyskania tytułu mistrza

majtać /ˈmajtaʨ̑/ (v)
dangle
  (potocznie, potoczny) o czymś, co luźno zwisa: kiwać się, okręcać się wokół czegoś, unosić się i opadać

majtki /ˈmajtʲci/ (n)
panties
  (krawiectwo) dolna część bielizny okrywająca biodra;

majuskuła /ˌmajuˈskuwa/ (n)
majuscule
  (termin typograficzny) duża litera;

majątek /maˈjɔ̃ntɛk/ (n)
assets
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) stan posiadania
fortune, wealth
  bogactwo, fortuna
estate, manor, property
  posiadłość ziemska

majątkowy /ˌmajɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
material, property
  dotyczący majątku

majętny /maˈjɛ̃ntnɨ/ (adj)
rich, wealthy
  posiadający duży majątek

mak /mak/ (n)
poppy
  (botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych;
poppy seeds
  (cukiernictwo) (spożywczy) nasiona maku (1.2)

makabra /maˈkabra/ (n)
horror
  coś wzbudzającego grozę, coś strasznego

makabryczny /ˌmakaˈbrɨʧ̑nɨ/ (adj)
macabre
  wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu

makak /ˈmakak/ (n)
macaque
  (zoologia, zoologiczny) Macaca, niewielka, wąskonosa małpa;

makak berberyjski /mˈakaɡ bˌɛrbɛrˈɨjski/ (n)
magot, Barbary ape, Barbary macaque
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Macaca sylvanus Linnaeus, gatunek małpy z podrodziny koczkodanowatych, posiadającej szczątkowy ogon i czerwonawooliwkową sierść;

makak japoński /mˈakak japˈɔɲski/ (n)
Japanese macaque, snow monkey
  (zoologia, zoologiczny) Macaca fuscata L., gatunek małpy z rodziny koczkodanowatych;

makak pacyficzny /mˈakak pˌatsɨfˈitʃnɨ/ (n)
Yaku macaque, Yakushima macaque
  (zoologia, zoologiczny) Macaca fuscata yakui L., podgatunek makaka japońskiego

makaron /maˈkarɔ̃n/ (n)
pasta, macaroni, noodle
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

makaron ryżowy /makˈarɔn rɨʒˈɔvɨ/ (n)
orzo
  (spożywczy) makaron pszenny w kształcie ziaren ryżu lub jęczmienia
rice noodle
  (spożywczy) makaron z mąki z ryżu

makaroniarz /mˌakarˈɔɲʲaʃ/ (n)
guinea
  (potocznie, potoczny) (obraźliwie) lub (żartobliwie) Włoch

makaroniczny /mˌakarɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
macaronic
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z makaronizmami; złożony z makaronizmów; pełen makaronizmów, obcojęzycznych wtrąceń

makdonaldyzacja /ˌmaɡdɔ̃naldɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
McDonaldization
  zjawisko ujednolicania się zasad funkcjonowania i zachowań ludzi i jednostek organizacyjnych, a także standaryzacji oferowanych im produktów i usług oraz sposobu ich traktowania;

make-up /mˈakɛˈup/ (n)
make-up
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podkład pod makijaż

makiaweliczny /mˌakʲavɛlˈitʃnɨ/ (adj)
Machiavellian
  podstępny, przewrotny

makiawelizm /ˌmacaˈvɛlʲism̥/ (n)
Machiavellianism, Machiavellism
  postawa cyniczna, obłudna, pozbawiona skrupułów, szczególnie w polityce; wiara w to, że cel uświęca środki

makijaż /maˈcijaʃ/ (n)
make-up
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy
make-up, maquillage
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

makolągwa /ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva/ (n)
linnet
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach;

makowiec /maˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
poppy seed cake
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;

makrela /maˈkrɛla/ (n)
mackerel
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

makro /ˈmakrɔ/ (n)
macro
  (informatyka, informatyczny) zestaw poleceń przeznaczonych do wykonania przez określoną aplikację, rodzaj niesamodzielnego programu komputerowego;

makrofotografia /ˌmakrɔfɔtɔˈɡrafʲja/ (n)
macro photography
  (fotografia) technika wykonywania zdjęć, w której fotografowany obiekt zostaje odwzorowany w naturalnych rozmiarach lub jest powiększony; także: zdjęcie wykonane tą techniką

makroregion /mˌakrɔrˈɛɡʲɔn/ (n)
macroregion
  (geografia, geograficzny) jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi większa od mezoregionu;

makrosomia /mˌakrɔsˈɔmja/ (n)
macrosomia
  (medycyna, medyczny) nadmierny rozmiar ciała, nadmierna masa płodu w stosunku do wieku płodowego

maksimum /ˈmaksʲĩmũm/ (adv)
at most
  w połączeniu z określeniem liczby: co najwyżej

maksimum /ˈmaksʲĩmũm/ (n)
maximum
  największy stopień, największa ilość / wartość / wielkość

maksyma /maksˈɨma/ (n)
maxim, apophthegm
  (literacko) myśl zwięźle wyrażona, zawierająca jakąś zasadę postępowania

maksymalny /ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ/ (adj)
maximal
  taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu)

makulatura /ˌmakulaˈtura/ (n)
paper for recycling, recycled paper, wastepaper waste paper
  niepotrzebny, zużyty lub zniszczony papier przeznaczony do recyklingu;

makówka /maˈkufka/ (n)
poppy head
  (botanika, botaniczny) owoc maku w formie torebki z nasionami

malachit /maˈlaxʲit/ (n)
malachite
  (mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;

malajski /maˈlajsʲci/ (adj)
Malay
  dotyczący Malajów (lub Malezji)

malajski /maˈlajsʲci/ (n)
Malay
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów

malakolog /mˌalakˈɔlɔk/ (n)
malacologist
  (zoologia, zoologiczny) zoolog zajmujący się badaniem mięczaków

malakologia /ˌmalakɔˈlɔɟja/ (n)
malacology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się mięczakami;

malakologiczny /mˌalakˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
malacological
  (zoologia, zoologiczny) związany z malakologią, dotyczący malakologii

malakser /malˈaksɛr/ (n)
food processor, malaxator
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) robot kuchenny do rozdrabniania, mieszania, wyrabiania ciasta i ubijania

malapropizm /mˌalaprˈɔpizm/ (n)
malapropism
  (językoznawstwo, językoznawczy) użycie innego słowa czy wyrażenia niż zamierzony, często dające komiczny efekt;

malaria /maˈlarʲja/ (n)
malaria
  (medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

malarka /maˈlarka/ (n)
painter
  (sztuka) artystka, która maluje obrazy

malarski /malˈarski/ (adj)
paint, painter, painting
  związany z malarstwem (dziedziną sztuki) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza
  związany z malarstwem (rodzajem rzemiosła) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza
picturesque, pictorial
  (przenośnie, przenośnia) nadający się na temat obrazu, dzieła sztuki ze względu na walory estetyczne

malarstwo /maˈlarstfɔ/ (n)
painting
  (sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

malarz /ˈmalaʃ/ (n)
painter
  (sztuka) artysta, który maluje obrazy
  (budownictwo) rzemieślnik, który maluje ściany i inne części budynku

malawijski /ˌmalaˈvʲijsʲci/ (adj)
Malawian
  odnoszący się do państwa Malawi

malezyjski /ˌmalɛˈzɨjsʲci/ (adj)
Malaysian
  odnoszący się do państwa Malezja

maleć /ˈmalɛʨ̑/ (v)
decline, diminish
  stawać się mniejszym

maleńki /maˈlɛ̃ɲci/ (adj)
tiny
  (zdrobniale) od: mały

malgaski /malɡˈaski/ (adj)
Malagasy
  związany z Malgaszami, dotyczący Malgaszów

malina /maˈlʲĩna/ (n)
raspberry
  (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2)
  (botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej

malinka /maˈlʲĩnka/ (n)
hickey, love bite
  (potocznie, potoczny) ślad na skórze po intensywnym pocałunku;

malinowy /ˌmalʲĩˈnɔvɨ/ (adj)
raspberry
  przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin

malkontent /malˈkɔ̃ntɛ̃nt/ (n)
malcontent
  człowiek niezadowolony ze wszystkiego, doszukujący się wad we wszystkim i wszystkich.

malować /maˈlɔvaʨ̑/ (v)
paint
  (technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem
  (sztuka) tworzyć obraz lub dzieło malarskie
make up
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) nakładać kolorowe kosmetyki na twarz (np.: szminkę na usta, tusz na rzęsy, cienie na powieki, róż na policzki itp.)

malowniczy /mˌalɔvɲˈitʃɨ/ (adj)
picturesque
  pełny walorów malarskich

malstrom /ˈmalstrɔ̃m/ (n)
Maelstorm
  (geografia, geograficzny) prąd morski z silnymi wiatrami, który powstaje przy wejściach do norweskich fiordów, towarzyszą mu wiry wodne;

maltańczyk /malˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Maltese
  (kynologia, kynologiczny) rasa małych psów o białym włosie

maltretowanie /ˌmaltrɛtɔˈvãɲɛ/ (n)
abuse, maltreatment, mistreatment
  (rzeczownik odczasownikowy) od: maltretować

malutki /maˈlutʲci/ (adj)
tiny, minute
  bardzo mały; (zdrobniale) od: mały

malwa /ˈmalva/ (n)
hollyhock
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

malwersacja /mˌalvɛrsˈatsja/ (n)
malpractice
  przestępstwo finansowe polegające na przywłaszczeniu sobie powierzonego mienia

malwersant /malvˈɛrsant/ (n)
embezzler
  ktoś, kto dopuścił się malwersacji

mama /ˈmãma/ (n)
mother, mum
  (potocznie, potoczny) matka

mamałyga /ˌmãmaˈwɨɡa/ (n)
hominy
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z gotowanej mąki lub kaszy kukurydzianej i wody, tradycyjna dla kuchni mołdawskiej i bułgarskiej

mamba /ˈmãmba/ (n)
mamba
  (herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jadowitych, afrykańskich węży;

mameluk /mamˈɛluk/ (n)
mamluk
  (historia, historyczny, historycznie) niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członkowie warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;

mamka /ˈmãmka/ (n)
wet nurse
  kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

mammalogia /ˌmãmːaˈlɔɟja/ (n)
mammalogy
  (zoologia, zoologiczny) teriologia, dział zoologii zajmujący się ssakami;

mammografia /ˌmãmːɔˈɡrafʲja/ (n)
mammography
  (medycyna, medyczny) radiologiczne badanie piersi;

mammologia /ˌmãmːɔˈlɔɟja/ (n)
mammalogy
  (zoologia, zoologiczny) (zobacz) teriologia

mamonizm /mamˈɔɲizm/ (n)
mammonism
  (dawniej, dawny) żądza zysku, bogactwa, kult pieniądza

mamut /ˈmãmut/ (n)
mammoth
  (zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

mana /ˈmãna/ (n)
mana
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w wierzeniach ludów Oceanii: bezosobowa, nadprzyrodzona siła przenikająca wszystko
magic point
  rodzaj energii w światach fantasy, m.in. w grach określanej jako punkty magii lub mocy

manchesterski /mˌanxɛstˈɛrski/ (adj)
Mancunian
  odnoszący się do Manchesteru, związany z Manchesterem

mandala /mãnˈdala/ (n)
mandala
  motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii;

mandaryn /mandˈarɨn/ (n)
mandarin
  (historia, historyczny, historycznie) urzędnik w cesarskich Chinach;

mandarynka /ˌmãndaˈrɨ̃nka/ (n)
mandarin orange
  (botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;
tangerine, mandarin
  (spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce

mandarynkowy /ˌmãndarɨ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
tangerine
  przyrządzony z mandarynek, z dodatkiem mandarynek

mandaryński /mˌandarˈɨɲski/ (n)
Mandarin
  (językoznawstwo, językoznawczy) standardowy język chiński;

mandat /ˈmãndat/ (n)
mandate
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administrowanie na niesamodzielnym terytorium z polecenia organizacji międzynarodowej;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uzyskane w wyborach upoważnienie do pełnienia urzędu;
ticket
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara w postaci grzywny za wykroczenie;

mandatowy /mˌandatˈɔvɨ/ (adj)
mandatory
  odnoszący się do mandatu, związany z mandatem

mandola /mãnˈdɔla/ (n)
mandola
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny, szarpany instrument strunowy;

mandolina /ˌmãndɔˈlʲĩna/ (n)
mandolin
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny;

mandorla /mãnˈdɔrla/ (n)
mandorla, vesica, vesica piscis
  (sztuka) aureola w kształcie migdała otaczająca całą postać świętego

mandragora /ˌmãndraˈɡɔra/ (n)
mandrake
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1), której ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką, przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności

manekin /mãˈnɛcĩn/ (n)
mannequin, manikin
  figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka;

manetka /mãˈnɛtka/ (n)
shifter
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj dźwigni służącej do sterowania jakimś mechanizmem

manewr /ˈmãnɛfr̥/ (n)
manoeuvre, feint, maneuver, manoeuver
  zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej;
manoeuvre, maneuver, manoeuver
  zręczne posunięcie
  zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania

manewry /mãˈnɛvrɨ/ (n)
manoeuvers, manoeuvres
  (wojskowość, wojskowy) ćwiczenia wojskowe w terenie, w warunkach zbliżonych do bojowych

manga /ˈmãŋɡa/ (n)
manga
  japoński komiks;

mangan /ˈmãŋɡãn/ (n)
manganese
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

mango /ˈmãŋɡɔ/ (n)
mango tree
  (botanika, botaniczny) drzewo z rodzaju mango (1.1)
mango
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)
  (botanika, botaniczny) Mangifera L., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych;

mangusta /mãŋˈɡusta/ (n)
mongoose
  (zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki;

mania /ˈmãɲja/ (n)
mania
  silne, niemalże chorobliwe zainteresowanie czymś, zamiłowanie do czegoś

mania prześladowcza /mˈaɲʲa pʃˌɛɕladˈɔftʃa/ (n)
persecution complex, persecutory delusion
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie

maniak /ˈmãɲak/ /ˈmãɲjak/ (n)
maniac
  (potocznie, potoczny) człowiek ogarnięty jakąś obsesją, nadmiernie zaangażowany
  (medycyna, medyczny) człowiek znajdujący się w fazie maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej

maniakalnie /mˌaɲʲakˈalɲʲɛ/ (adv)
maniacally, manically
  w sposób maniakalny, właściwy maniakowi

maniakalny /mˌaɲʲakˈalnɨ/ (adj)
manic, maniacal
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący manii i/lub maniaka

manichejczyk /mˌaɲixˈɛjtʃɨk/ (n)
Manichaean, Manichaeist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) zwolennik manicheizmu

manichejski /ˌmã.ɲi.ˈxɛj.sʲci/ (adj)
Manichaean, Manichean
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dotyczący manicheizmu lub manichejczyków, albo zawierający elementy przyjętej przez nich doktryny;

manicure /mˌaɲitsˈurɛ/ (n)
manicure
  pielęgnacja dłoni, paznokci u rąk;

manierka /maɲʲˈɛrka/ (n)
flask
  płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i skautów do przenoszenia płynów;

maniery /maɲʲˈɛrɨ/ (n)
manners
  sposób zachowania

manifa /maɲˈifa/ (n)
demo
  (slangowo) manifestacja

manipulacja /ˌmãɲipuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
manipulation
  (książkowy) nieuczciwe wykorzystywanie sytuacji dla osiągnięcia własnych celów, naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wpływania na czyjeś poglądy, nastroje
handling
  (książkowy) ręczne wykonywanie czynności wymagającej precyzji i zręczności

manipulant /ˌmãɲiˈpulãnt/ (n)
manipulator
  (potocznie, potoczny) ten, kto manipuluje ludźmi, faktami, steruje działaniami innych; człowiek podstępny, przebiegły

manipulować /ˌmãɲipuˈlɔvaʨ̑/ (v)
handle
  obsługiwać coś wykorzystując jakiś układ sterowania

mankament /mãŋˈkãmɛ̃nt/ (n)
flaw
  wada, błąd jakiegoś przedmiotu; także uchybienie, usterka

mankiet /ˈmãŋʲcɛt/ (n)
cuff, wristband
  (krawiectwo) pasek materiału kończący rękaw, nogawkę lub skarpetkę

mankini /mãŋʲˈcĩɲi/ (n)
mankini
  rodzaj ekstrawaganckiego męskiego stroju plażowego z szelkami

manko /ˈmãŋkɔ/ (n)
deficit
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;

manna z nieba /ˈmãnːa ˈzʲ‿ɲɛba/ (n)
manna from heaven
  coś dobrego, co przychodzi nagle, niespodziewanie lub łatwo (bez wysiłku)

mannitol /manɲˈitɔl/ (n)
mannitol
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, alkohol cukrowy występujący w roślinach;

manometr /mãˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
manometer, pressure gauge
  przyrząd do mierzenia ciśnienia;

manoreksja /mˌanɔrˈɛksja/ (n)
manorexia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) anoreksja u mężczyzn

manorektyk /mˌanɔrˈɛktɨk/ (n)
manorexic
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) mężczyzna cierpiący na manoreksję

mansarda /mãw̃ˈsarda/ (n)
mansard, mansard roof
  (architektura, architektoniczny) dach zbudowany z dwóch części, którego niższa część jest mocniej nachylona niż wyższa
attic, garret
  pomieszczenie mieszkalne na strychu, pod dachem mansardowym;

mansardowy /ˌmãw̃sarˈdɔvɨ/ (adj)
mansard
  (architektura, architektoniczny) związany z mansardą, dotyczący mansardy

mansyjski /mansˈɨjski/ (n)
Mansi
  (językoznawstwo, językoznawczy) język mansyjski;

mantra /ˈmãntra/ (n)
mantra
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wedyjski hymn lub modlitwa
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielokrotnie powtarzana rytualna formuła magiczna stosowana w niektórych odmianach hinduizmu lub buddyzmu

mantuańczyk /mˌantuˈaɲtʃɨk/ (n)
Mantuan
  mieszkaniec Mantuy

mantuański /mˌantuˈaɲski/ (adj)
Mantuan
  związany z Mantuą, dotyczący Mantui

mantykora /mˌantɨkˈɔra/ (n)
manticore
  (mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;

manufaktura /mˌanufaktˈura/ (n)
manufacture, workshop
  (historia, historyczny, historycznie) przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu;

manuka /manˈuka/ (n)
New Zealand teatree, broom tea-tree, manuka, manuka myrtle
  (botanika, botaniczny) (Leptospermum scoparium) krzew z rodziny mirtowatych pochodzący z Nowej Zelandii i południowo-wschodniej Australii;

manul /mˈanul/ (n)
Pallas's cat, manul
  (zoologia, zoologiczny) azjatycki drapieżnik z rodziny kotowatych;

manul stepowy /mˈanul stɛpˈɔvɨ/ (n)
Pallas's cat, manul
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otocolobus manul Pallas, gatunek niewielkiego drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji;
  (zoologia, zoologiczny) drapieżnik z gatunku (1.1)

manuskrypt /mãˈnuskrɨpt/ (n)
manuscript
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie;

maoista /ˌmaɔˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
maoist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik maoizmu

maoizm /maˈɔizm/ (n)
Maoism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;

maoryski /mˌaɔrˈɨski/ (adj)
Maori
  związany z Maorysami, dotyczący Maorysów

maoryski /mˌaɔrˈɨski/ (n)
Maori
  (językoznawstwo, językoznawczy) język maoryski;

mapa /ˈmapa/ (n)
map, chart
  graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;
map
  w grach komputerowych: obszar, na którym rozgrywa się akcja danego etapu gry

mapa drogowa /ˈmapa drɔˈɡɔva/ (n)
roadmap
  (dosłownie) mapa, której głównym celem jest przedstawienie zagadnień związanych z infrastrukturą drogową;
  (potocznie, potoczny) plan działań niezbędnych do osiągnięcia jakiegoś celu;

mapa topograficzna /ˈmapa ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑na/ (n)
topographic map
  dokładna mapa terenu, która szczegółowo przedstawia elementy jego powierzchni;

marabut /maˈrabut/ (n)
marabout
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: osoba świątobliwa (mężczyzna lub kobieta);

marabut afrykański /maˈrabut ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
Marabou Stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos crumeniferus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

marabut indyjski /maˈrabut ĩnˈdɨjsʲci/ (n)
greater adjutant
  (ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos dubius, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

marabut jawajski /maˈrabutʲ jaˈvajsʲci/ (n)
Lesser Adjutant
  (ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos javanicus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

marathi /marˈasi/ (n)
Marathi
  (językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra;

maraton /maˈratɔ̃n/ (n)
marathon
  (sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m

marcepan /marˈʦ̑ɛpãn/ (n)
marzipan
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana w do wyrobów cukierniczych;

marchew /ˈmarxɛf/ (n)
carrot
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodzaju selerowatych, Daucus L.;

marchewkowy /ˌmarxɛfˈkɔvɨ/ (adj)
carrot
  przyrządzony z marchewki, z dodatkiem marchewki

marchia /mˈarhja/ (n)
mark, march
  (historia, historyczny, historycznie) (administracja) w państwie karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię;

margaj /mˈarɡaj/ (n)
margay
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus wiedii Schinz, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

margaryna /ˌmarɡaˈrɨ̃na/ (n)
margarine
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

margarynowy /mˌarɡarɨnˈɔvɨ/ (adj)
margaric
  (rzadki, rzadko używany) związany z perłą lub perłami → (chemia, chemiczny) (zobacz) kwas margarynowy

margiel /ˈmarʲɟɛl/ (n)
marl
  (geologia, geologiczny) skała osadowa złożona głównie z węglanów oraz minerałów ilastych;

marginalny /ˌmarʲɟĩˈnalnɨ/ (adj)
marginal
  mniej ważny

margines /marɡʲˈinɛs/ (n)
margin
  niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu;

marihuana /ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna/ (n)
marijuana, ganja, pot, weed, grass
  substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

marina /maˈrʲĩna/ (n)
marina
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) port dla jachtów;

marine /marˈinɛ/ (n)
marine
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz brytyjskiej lub amerykańskiej piechoty morskiej

mariolog /marjˈɔlɔk/ (n)
Mariologist
  (teologia, teologiczny) specjalista w dziedzinie mariologii

mariologia /mˌarjɔlˈɔɡja/ (n)
Mariology
  (teologia, teologiczny) dział teologii dogmatycznej, nauka o Maryi, Matce Jezusa Chrystusa;

mariologiczny /mˌarjɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
Mariological
  (teologia, teologiczny) związany z mariologią

marionetka /ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka/ (n)
puppet
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków

marka /ˈmarka/ (n)
brand, mark
  (handel, handlowy) znak na produktach danej firmy

markaczka /marˈkaʧ̑ka/ (n)
common scoter
  (ornitologia, ornitologiczny) Melanitta nigra, gatunek morskiej kaczki o czarnym upierzeniu;

markasyt /markˈasɨt/ (n)
marcasite
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, dwusiarczek żelaza;

marketing /markˈɛtʲiŋk/ (n)
marketing
  (ekonomia, ekonomiczny) działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;

markietan /marʲˈcɛtãn/ (n)
sutler
  (historia, historyczny, historycznie) wędrowny handlarz poruszający się razem z wojskiem, sprzedający żołnierzom jedzenie, napoje i artykuły codziennego użytku;

markiz /mˈarkis/ (n)
marquess, marquis
  tytuł arystokratyczny pomiędzy księciem a hrabią;

markiza /marʲˈciza/ (n)
cream-sandwich
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko, składające się z dwóch herbatników przełożonych masą;
marchioness
  arystokratka – żona markiza
awning
  daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.
patio umbrela
  rodzaj dużego parasola nad stolikami w letniej kawiarni, na plaży itp.

markomański /mˌarkɔmˈaɲski/ (adj)
Marcomannic
  związany z Markomanami, dotyczący Markomanów

markotnieć /marˈkɔtʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
dishearten, sadden
  stawać się smutnym, markotnym, milczącym, tracić humor

markowy /markˈɔvɨ/ (adj)
branded
  dobrej marki

marksista /marʲˈcɕista/ (n)
marxist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik marksizmu

marksistowski /mˌarkɕistˈɔfski/ (adj)
Marxist
  (filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący marksizmu

marksizm /ˈmarʲcɕism̥/ (n)
Marxism, marxism
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

marmolada /ˌmarmɔˈlada/ (n)
marmalade
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

marmur /ˈmarmur/ (n)
marble
  (geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

marmurek /marˈmurɛk/ (n)
marble cake
  rodzaj babki lub keksa z dwóch rodzajów ciasta, o marmurkowym deseniu po ukrojeniu kawałka

marmurkowaty /ˌmarmurkɔˈvatɨ/ (adj)
marbled
  mający deseń przypominający strukturę marmuru

marmurkowy /ˌmarmurˈkɔvɨ/ (adj)
marbled
  mający deseń przypominający strukturę marmuru

marmurowy /ˌmarmuˈrɔvɨ/ (adj)
marble
  wykonany z marmuru, zbudowany z marmuru

marmurołom /ˌmarmuˈrɔwɔ̃m/ (n)
marble quarry
  kopalnia, w której wydobywa się marmur

marnieć /mˈarɲʲɛtɕ/ (v)
wilt
  stawać się marnym, słabszym
languish, wither away
  tracić wartość, stawać się marnym

marnotrawca /ˌmarnɔˈtrafʦ̑a/ (n)
spendthrift, squanderer, wasteful person
  osoba, która wykorzystuje rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie nimi gospodaruje, jest rozrzutna

marnotrawienie /ˌmarnɔtraˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
wasting
  (rzeczownik odczasownikowy) od: marnotrawić

marnotrawić /ˌmarnɔˈtravʲiʨ̑/ (v)
squander, waste
  nie wykorzystywać rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarować

marnotrawny /ˌmarnɔˈtravnɨ/ (adj)
wasteful
  niewykorzystujący rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarujący, rozrzutny

marnotrawstwo /ˌmarnɔˈtrafstfɔ/ (n)
being wasteful, waste
  niewykorzystywanie rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędne gospodarowanie

marnować /marˈnɔvaʨ̑/ (v)
waste
  wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści

marność /ˈmarnɔɕʨ̑/ (n)
vanity
  bycie ulotnym, nietrwałym, bezcelowym, bez wartości

marny /ˈmarnɨ/ (adj)
puny
  będący w złym stanie, o niewielkiej wartości

marokański /ˌmarɔˈkãj̃sʲci/ (adj)
Moroccan
  odnoszący się do Maroka

maronicki /mˌarɔɲˈitski/ (adj)
Maronite
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z maronitami, dotyczący maronitów

maronita /ˌmarɔ̃ˈɲita/ (n)
Maronite
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty powstałej w VII wieku na terenach Libanu i Syrii i tam pierwotnie działającej

mars /mars/ (n)
top
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce na maszcie, umożliwiające obserwację morza, osłonięte płótnem tworzy bocianie gniazdo;

marsjański /marˈsʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
Martian, martian
  (przymiotnik) od Mars

marsz /marʃ/ (n)
march
  przemieszczanie się, pochód wojsk;
  rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

marszalski /marˈʃalsʲci/ (adj)
Marshallese
  odnoszący się do Wysp Marshalla

marszalski /marˈʃalsʲci/ (n)
Marshallese
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Wysp Marshalla,

marszand /ˈmarʃãnt/ (n)
art dealer
  (sztuka) osoba handlująca dziełami sztuki

marszałek /marˈʃawɛk/ (n)
marshal, marshall
  (wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce;

marszałek Polski /marʃˈawɛk pˈɔlski/ (n)
Marshal of Poland
  (wojskowość, wojskowy) najwyższy stopień wojskowy w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

marszczyć /mˈarʃtʃɨtɕ/ (v)
wrinkle
  pokrywać zmarszczkami
ripple
  powodować fałdki
crease
  ulegać zmarszczeniu, pokrywać się zmarszczkami
frown
  ściągać się w zmarszczki

marszruta /marʃˈruta/ (n)
itinerary, route
  wyznaczona trasa dojazdu, dojścia, dotarcia do jakiegoś celu

martwa natura /ˈmartfa naˈtura/ (n)
still life
  (sztuka) kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp.

martwe pole /ˈmartfɛ ˈpɔlɛ/ (n)
blind spot
  fragment przestrzeni wokół pojazdu niewidoczny dla kierującego w żadnym z lusterek;

martwica /martfˈitsa/ (n)
necrosis
  (medycyna, medyczny) miejscowe obumarcie tkanek;

martwicze zapalenie powięzi /martfˈitʃɛ zˌapalˈɛɲʲɛ pɔvʲˈɛ̃ʑi/ (n)
necrotizing fasciitis
  (medycyna, medyczny) rzadkie, ostre zakażenie podskórnej tkanki łącznej szerzące się wzdłuż powięzi okrywających mięśnie tułowia i kończyn;

martwiczy /martfˈitʃɨ/ (adj)
necrotic
  (medycyna, medyczny) związany z martwicą, miejscowym obumieraniem tkanek

martwić /ˈmartfʲiʨ̑/ (v)
grieve
  wzbudzać niepokój, obawę, smutek
be worry, grieve
  niepokoić się, smucić się

martwy /ˈmartfɨ/ (adj)
dead
  taki, który umarł

maruder /marˈudɛr/ (n)
laggard
  (potocznie, potoczny) człowiek wykonujący wszystko w bardzo powolnym tempie, marudnie
marauder, straggler
  (wojskowość, wojskowy) dezerter dopuszczający się w czasie wojny rabunków, kradzieży i innych przestępstw

marudzić /marˈudʑitɕ/ (v)
speak tediously
  (potocznie, potoczny) mówić w sposób rozwlekły i nudny
whine, gripe
  (potocznie, potoczny) ukazywać kaprysy i wygłaszać narzekania
dawdle over
  (potocznie, potoczny) robić opieszale

maryjny /marˈɨjnɨ/ (adj)
Marian
  (teologia, teologiczny) odnoszący się do Matki Bożej, związany z Matką Bożą

maryjski /marˈɨjski/ (n)
Mari
  (językoznawstwo, językoznawczy) język maryjski;

marynarka /ˌmarɨ̃ˈnarka/ (n)
jacket, coat
  (krawiectwo) rodzaj męskiej kurtki, noszonej jako część garnituru lub munduru
marine, navy
  (wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie albo ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu

marynarka wojenna /ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa/ (n)
navy
  (wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;

marynarz /maˈrɨ̃naʃ/ (n)
seaman, sailor
  (marynarka) człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

marynata /mˌarɨnˈata/ (n)
marinade
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;

marynistyczny /mˌarɨɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
marine
  (sztuka) związany tematycznie z morzem

marynować /mˌarɨnˈɔvatɕ/ (v)
marinate
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaprawiać w zalewie octowej

marzec /ˈmaʒɛʦ̑/ (n)
March
  trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

marzenie /maˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
dream
  ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu
  (przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego
  fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś

marzenie ściętej głowy /maˈʒɛ̃ɲɛ ˈɕʨ̑ɛ̃ntɛj ˈɡwɔvɨ/ (n)
pipe dream
  (przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, niedostępnego dla kogoś

marznący deszcz /marzˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈdɛʃʧ̑/ (n)
freezing rain
  (meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;

marzyciel /maʒˈɨtɕɛl/ (n)
dreamer
  ten, kto marzy

marzyć /ˈmaʒɨʨ̑/ (v)
dream, daydream, wish
  myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

masa /ˈmasa/ (indefiniteCardinalNumeral)
mass, a whole lot, flood, heaps of, sea
  bardzo dużo czegoś, mnóstwo

masa /ˈmasa/ (n)
earth, ground
  (elektryczność) połączenie wyrównujące potencjały z potencjałem ziemi lub z przewodem ochronnym;
mass
  (fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;

masa krytyczna /ˈmasa krɨˈtɨʧ̑na/ (n)
critical mass
  (fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa

masa molowa /mˈasa mɔlˈɔva/ (n)
molar mass
  (chemia, chemiczny) masa jednego mola substancji chemicznej;

masa perłowa /ˈmasa pɛrˈwɔva/ (n)
mother-of-pearl, nacre, mother of pearl
  ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków;

masakra /maˈsakra/ (n)
massacre, butchery
  umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

masaż /ˈmasaʃ/ (n)
massage
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

masażysta /ˌmasaˈʒɨsta/ (n)
masseur, massagist
  osoba zajmująca się masażem

masażystka /ˌmasaˈʒɨstka/ (n)
masseuse, massagist
  kobieta wykonująca masaż

maseczka /maˈsɛʧ̑ka/ (n)
mask
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) krem, nierzadko z dodatkami, nakładany na twarz w celu poprawienia kondycji cery;

maselnica /mˌasɛlɲˈitsa/ (n)
butter churn
  podłużne naczynie do wyrobu masła

mashup /mˈaʃup/ (n)
mashup
  (literacko) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (informatyka, informatyczny) utwór (np. książka, utwór muzyczny, aplikacja komputerowa) będący kompilacją kilku innych utworów

maska /ˈmaska/ (n)
bonnet, hood
  część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik
mask
  przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;

maskareński /mˌaskarˈɛɲski/ (adj)
Mascarene
  odnoszący się do Maskarenów, związany z Maskarenami

maskonur /maˈskɔ̃nur/ (n)
puffin, sea parrot
  (ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;

maskonur złotoczuby /maˈskɔ̃nur ˌzwɔtɔˈʧ̑ubɨ/ (n)
tufted puffin
  (ornitologia, ornitologiczny) Lunda cirrhata, gatunek ptaka z rodziny alk, jeden z trzech gatunków maskonurów, zamieszkuje północny Pacyfik;

maskotka /maˈskɔtka/ (n)
mascot, stuffed toy
  coś, rzadziej ktoś, mające przynieść szczęście

maskowy /maˈskɔvɨ/ (adj)
masked
  od: maska

masochizm /maˈsɔxʲism̥/ (n)
masochism
  (psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia
  przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;

mason /ˈmasɔ̃n/ (n)
mason
  członek masonerii, stowarzyszenia masońskiego

masoneria /ˌmasɔ̃ˈnɛrʲja/ (n)
freemasonry
  międzynarodowe, elitarne stowarzyszenie o specyficznych strukturach organizacyjnych, które swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów;

masować /masˈɔvatɕ/ (v)
massage, give a massage
  wykonywać masaż

masowiec /masˈɔvʲɛts/ (n)
bulk carrier
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek handlowy przystosowany do masowego przewozu suchych, sypkich ładunków luzem;

masowy /maˈsɔvɨ/ (adj)
mass
  obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów

masoński /masˈɔɲski/ (adj)
masonic
  związany z masonerią, dotyczący masonerii

mass media /mˈass mˈɛdja/ (n)
mass media
  (publikatory) prasa, radio, telewizja i Internet; a w szerszym znaczeniu także film, plakat itp.

mastaba /maˈstaba/ (n)
mastaba
  (architektura, architektoniczny) (starożytność) grobowiec egipski w kształcie ściętego ostrosłupa;

mastektomia /ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
mastectomy
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi;

mastif /ˈmastʲif/ (n)
mastiff
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa charakteryzującego się masywną budową ciała, o pomarszczonym czole i obwisłych uszach;

mastodont /mastˈɔdɔnt/ (n)
mastodon
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) słoniopodobne zwierzę kopalne;

mastrycht /ˈmastrɨxt/ (n)
Maastrichtian
  (geologia, geologiczny) najmłodszy wiek późnej kredy, trwający 70,6 – 65,5 milionów lat temu;

masturbacja /ˌmasturˈbaʦ̑ʲja/ (n)
masturbation
  (medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm

masturbować /ˌmasturˈbɔvaʨ̑/ (v)
masturbate
  pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem

maswerk /ˈmasfɛrk/ (n)
tracery
  (architektura, architektoniczny) element dekoracyjny złożony z liści, łuków i kół, charakterystyczny dla gotyku;

masyw /ˈmasɨf/ (n)
massif
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) grupa gór mająca podobną rzeźbę

masywny /masˈɨvnɨ/ (adj)
massive, hefty, massy
  o mocnej budowie i dużym ciężarze

masz babo placek /maʒ bˈabɔ plˈatsɛk/ (interjection)
a fine kettle of fish, a pretty kettle of fish
  (związek frazeologiczny) wykrzyknienie stanowiące reakcję na nieprzyjemną, kłopotliwą, zaskakującą sytuację

maszerować /mˌaʃɛrˈɔvatɕ/ (v)
march
  iść miarowym, równym krokiem

maszkara /maˈʃkara/ (n)
scarecrow
  brzydka i wstrętna istota

maszkaron /maˈʃkarɔ̃n/ (n)
mascaron
  (architektura, architektoniczny) ozdobny detal architektoniczny w kształcie głowy;

maszt /maʃt/ (n)
mast
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;
  (architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;

maszyna /maˈʃɨ̃na/ (n)
machine
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

maszyna do pisania /maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa/ (n)
typewriter
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne do pisania tekstów;

maszyna do szycia /maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a/ (n)
sewing machine
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do łączenia kawałków materiałów przy pomocy nici;

maszynista /ˌmaʃɨ̃ˈɲista/ (n)
engine driver, engineer
  (kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg;

maszynka do golenia /maˈʃɨ̃nka ˌdɔ‿ɡɔˈlɛ̃ɲa/ (n)
safety razor, shaving razor
  narzędzie służące do usuwania w bezpieczny sposób owłosienia ciała

maszynka do mięsa /maˈʃɨ̃nka dɔ‿ˈmʲjɛ̃w̃sa/ (n)
meat grinder, meat mincer
  mechaniczne narzędzie kuchenne, służące do rozdrabniania mięsa;

maszynopis /mˌaʃɨnˈɔpis/ (n)
typescript
  tekst napisany na maszynie do pisania

maszynopisanie /mˌaʃɨnˌɔpisˈaɲʲɛ/ (n)
typewriting
  pisanie na maszynie

maszynownia /ˌmaʃɨ̃ˈnɔvʲɲa/ (n)
engine room
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przedział statku mieszczący układ napędowy;

masło /ˈmaswɔ/ (n)
butter
  (spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka;
  (spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych

masło orzechowe /ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ/ (n)
peanut butter
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;

mat /mat/ (n)
L/S, LS, leading seaman
  (wojskowość, wojskowy) podoficer marynarki, odpowiednik kaprala w wojskach lądowych;
checkmate
  (szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;
matt
  przedmiot, powierzchnia bez połysku

mata /ˈmata/ (n)
mat
  (sport, sportowy) miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych
  plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp.

matador /maˈtadɔr/ (n)
matador
  (etnografia, etnograficzny) główny uczestnik korridy, toreador zadający bykowi ostatni cios szpadą;

matcha /mˈatxa/ (n)
matcha
  (spożywczy) specjalny rodzaj sproszkowanej zielonej herbaty;

matczyny /maṭˈʧ̑ɨ̃nɨ/ (adj)
maternal
  (książkowy) dotyczący matki, należący do matki, właściwy matce, charakteryzujący matkę

matematyczny /ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
mathematical
  związany z matematyką

matematyk /ˌmatɛ̃ˈmatɨk/ (n)
mathematician
  osoba zajmująca się zawodowo matematyką

matematyka /ˌmatɛ̃ˈmatɨka/ (n)
mathematics, math
  (edukacja, edukacyjny) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;
math
  (szkolnictwo, szkolny) lekcja, wykład lub inne zajęcia z matematyki (1.1)

materac /maˈtɛraʦ̑/ (n)
mattress
  duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

materia /maˈtɛrʲja/ (n)
matter
  (filozofia, filozoficzny) byt rozciągły w przestrzeni i czasie;
  (fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;

materialista /ˌmatɛrʲjaˈlʲista/ (n)
materialist
  (filozofia, filozoficzny) wyznawca, zwolennik materializmu

materialistyczny /mˌatɛrjˌalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
materialistic
  związany z materializmem

materializm /ˌmatɛrʲˈjalʲism̥/ (n)
materialism
  kierowanie się w życiu względami materialnymi

materialny /ˌmatɛrʲˈjalnɨ/ (adj)
material
  dotyczący materii, związany z pojęciem materii
  związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi

materiał /maˈtɛrʲjaw/ (n)
material, fabric
  to, z czego się szyje m.in. ubrania; tkanina, dzianina
material
  to, z czego są wytwarzane przedmioty
  zbiór wiadomości z jakiegoś zakresu, na jakiś temat

materiał wybuchowy /maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ/ (n)
explosive
  związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry;

matka /ˈmatka/ (n)
mother
  rodzic płci żeńskiej;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru
  (zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo

matka chrzestna /ˈmatka ˈxʃɛstna/ (n)
godmother
  (kościelny) kobieta przedstawiająca do chrztu osobę chrzczoną

matkobójca /mˌatkɔbˈujtsa/ (n)
matricide
  (książkowy) zabójca własnej matki

matkojebca /ˌmatkɔˈjɛpʦ̑a/ (n)
motherfucker
  (wulgarnie, wulgaryzm) (rzadki, rzadko używany) mężczyzna utrzymujący kontakty seksualne z własną matką
  (wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

matlockit /matlˈɔtskit/ (n)
matlockite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy halogenków;

matma /ˈmatma/ (n)
math, maths
  (potocznie, potoczny) (uczniowskie) lekcja matematyki
  (potocznie, potoczny) (uczniowskie) przedmiot matematyki

matnia /ˈmatʲɲa/ (n)
snare, trap, impasse
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja bez wyjścia
snare, trap
  (łowiectwo, łowiecki) sidła, pułapka

matowy /maˈtɔvɨ/ (adj)
matt, matte
  bez połysku
mellow
  bezdźwięczny, przytłumiony

matriarchalny /ˌmatrʲjarˈxalnɨ/ (adj)
matriarchal
  dotyczący matriarchatu

matriarchat /maˈtrʲjarxat/ (n)
matriarchy, matriarchate
  (socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;

matrioszka /maˈtrʲjɔʃka/ (n)
matryoshka doll, nested doll
  rosyjska ludowa drewniana zabawka w formie kilku lalek wkładanych jedna w drugą;

matryca /maˈtrɨʦ̑a/ (n)
image sensor
  (fotografia) układ elementów światłoczułych stosowany w cyfrowych aparatach fotograficznych

matrymonialny /mˌatrɨmɔɲʲˈalnɨ/ (adj)
matrimonial
  dotyczący małżeństwa

matura /maˈtura/ (n)
matura exam
  (szkolnictwo, szkolny) egzamin zdawany po ukończeniu szkoły średniej;
matura certificate
  (szkolnictwo, szkolny) świadectwo zdania matury (1.1)

matówka /maˈtufka/ (n)
focusing screen
  (fotografia) półprzezroczysty materiał (przeważnie płaska płytka szklana ze zmatowioną powierzchnią z jednej strony w celu rozproszenia światła) używany w aparacie fotograficznym do obserwacji obrazu oraz kontroli ustawiania ostrości;

maucheryt /mawxˈɛrɨt/ (n)
maucherite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków;

mauretański /ˌmawrɛˈtãj̃sʲci/ (adj)
Moorish
  (architektura, architektoniczny) odnoszący się do stylu mauretańskiego
  odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce

mauzoleum /ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
mausoleum
  (architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

maximum maximorum /mˈaksimˌum mˌaksimˈɔrum/ (n)
maximum maximorum
  absolutne maksimum

mazdaizm /mazdˈaizm/ (n)
Mazdaism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroirański kult boga Ahura Mazdy (Ormuzda), powstały w VIII wieku p.n.e.;

mazidło /maˈʑidwɔ/ (n)
liniment
  częściowo płynna substancja służąca do smarowania, wcierania

mazurek /maˈzurɛk/ (n)
mazurka
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) stylizowany taneczny utwór muzyczny w takcie 3/4, oparty na mazurze, oberku lub kujawiaku;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) wiejska taneczna forma muzyczna często utożsamiana z oberkiem;
Easter cake
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) tradycyjne ciasto wielkanocne na cienkim kruchym spodzie, przykryte masą i odświętnie zdobione;
tree sparrow
  (ornitologia, ornitologiczny) Passer montanus, gatunek małego ptaka podobnego do wróbla;

mała czarna /ˈmawa ˈʧ̑arna/ (n)
little black dress
  czarna sukienka (także spódnica) kończąca się powyżej kolan;

mała litera /ˈmawa lʲiˈtɛra/ (n)
small letter, lowercase letter
  litera pisana tak, jak w środku wyrazu; litera normalnej wielkości

małe piwo /mˈawɛ pˈivɔ/ (n)
small beer
  (potocznie, potoczny) coś łatwego i prostego do wykonania

małmazja /mawmˈazja/ (n)
malvasia
  (dawniej, dawny) słodkie wino greckie

mało /ˈmawɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
few
  niewielka ilość czegoś lub kogoś

małokarpacki /mˌawɔkarpˈatski/ (adj)
Little Carpathian
  dotyczący Małych Karpat, związany z Małymi Karpatami, pochodzący z Małych Karpat

małoletni /mˌawɔlˈɛtɲi/ (adj)
underage, juvenile, minor
  tak młody, że nie posiada pełni praw obywatelskich

małoletni /mˌawɔlˈɛtɲi/ (n)
juvenile
  osoba małoletnia

małoletniość /mˌawɔlˈɛtɲʲɔɕtɕ/ (n)
nonage
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nieposiadanie wieku określonego przez prawo jako wymagany dla pełnoletniości

małomówność /mˌawɔmˈuvnɔɕtɕ/ (n)
reticence, taciturnity
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest małomówne; cecha tych, którzy są małomówni

małomówny /ˌmawɔ̃ˈmuvnɨ/ (adj)
taciturn, reticent
  taki, który mówi mało; nie jest gadatliwy

małostkowy /ˌmawɔˈstkɔvɨ/ (adj)
niggling, petty
  taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne

małowodzie /mˌawɔvˈɔdʑɛ/ (n)
oligohydramnios
  (medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała;

małpa /ˈmawpa/ (n)
at, at sign
  (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) znak @
monkey, ape
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

małpa z brzytwą /mˈawpa z bʒˈɨtfɔ̃/ (n)
monkey with a razor blade
  (związek frazeologiczny) osoba niekompetentna i nieodpowiedzialna, która może spowodować poważne szkody, jeśli zostanie dopuszczona do wykonywania ważnych zadań, uważana za potencjalnie niebezpieczną

małpi /ˈmawpʲi/ (adj)
simian
  związany z małpą, dotyczący małpy

małpiątko /mawpʲˈɔntkɔ/ (n)
baby monkey
  młoda, niedorosła małpa

małpię /mˈawpjɛ/ (n)
baby monkey
  młoda małpa

małpować /mawpˈɔvatɕ/ (v)
ape
  (potocznie, potoczny) naśladować kogoś lub coś w sposób bezkrytyczny i bezmyślny

mały /ˈmawɨ/ (adj)
little, small
  mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski
low
  występujący w niewielkiej ilości lub liczbie (zwykle z domyślną cechą)

mały ekran /ˈmawɨ ˈɛkrãn/ (n)
small screen
  telewizja

mały palec /ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑/ (n)
pinky, little finger
  (anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi

małż /mawʃ/ (n)
mussel, clam
  (zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

małżeński /mawˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
matrimonial, conjugal, connubial, marital, marriage, married
  dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem

małżeństwo /mawˈʒɛ̃j̃stfɔ/ (n)
marriage
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;
marry couple
  dwie osoby będące w związku (1.1)

małżeństwo wymuszone /mawʒˈɛɲstfɔ vˌɨmuʃˈɔnɛ/ (n)
forced marriage
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związek małżeński, który został zawarty wbrew woli jednej ze stron, zazwyczaj kobiety;

małżonek /mawˈʒɔ̃nɛk/ (n)
spouse
  mąż lub żona (czyiś)

małżonka /mawˈʒɔ̃nka/ (n)
spouse
  (podniośle) cudza żona

małżowina uszna /mˌawʒɔvˈina ˈuʃna/ (n)
auricle
  (anatomia, anatomiczny) część ucha zewnętrznego zbierająca bodźce słuchowe z otoczenia

maślanka /maɕˈlãnka/ (n)
buttermilk
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany;

maślany /maɕˈlãnɨ/ (adj)
buttery
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z wykorzystaniem masła

maść /maɕʨ̑/ (n)
description, persuasion
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) (ironicznie) lub (lekceważąco, lekceważący) rodzaj, gatunek
ointment, liniment, rub
  (medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;
colour
  (zootechnika, zootechniczny) (jeździectwo, jeździecki) barwa sierści u zwierząt, szczególnie u koni i bydła

mdleć /mdlɛʨ̑/ (v)
faint, pass out
  tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu

mdłości /ˈmdwɔɕʨ̑i/ (n)
nausea
  (fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;

mdły /mdwɨ/ (adj)
bland, insipid
  bez wyrazistego smaku
nauseating
  powodujący mdłości

meander /mɛˈãndɛr/ (n)
meander
  (geografia, geograficzny) zakole rzeki przypominające literę U;

meandrować /mˌɛandrˈɔvatɕ/ (v)
meander
  (geografia, geograficzny) o rzece tworzyć meandry

mebel /ˈmɛbɛl/ (n)
furniture, piece of furniture
  ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

meblonista /ˌmɛblɔ̃ˈɲista/ (n)
furniture man
  miłośnik mebli

mecenas /mɛˈʦ̑ɛ̃nas/ (n)
sponsor
  osoba lub instytucja, która finansuje artystę, rzadziej również naukowców (sprawuje mecenat);

mech /mɛx/ (n)
moss
  (botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

mechanicznie /mˌɛxaɲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
mindlessly
  w sposób mechaniczny, podobnie jak maszyna
mechanically
  w sposób mechaniczny, za pomocą maszyny

mechaniczny /ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
mechanical, mechanic
  związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki

mechanika /mɛˈxãɲika/ (n)
mechanics
  (technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi.
  (informatyka, informatyczny) model fizyki świata zaimplementowany w grze komputerowej
  (technologia, technika, techniczny) dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów
  sposób działania mechanizmu

mechanizm /mɛˈxãɲism̥/ (n)
mechanism
  (technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność
  grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań

mechatronika /ˌmɛxaˈtrɔ̃ɲika/ (n)
mechatronics
  dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki;

meconium /mɛˈʦ̑ɔ̃ɲũm/ (n)
meconium
  (medycyna, medyczny) smółka

mecz /mɛʧ̑/ (n)
match
  (sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

meczet /ˈmɛʧ̑ɛt/ (n)
mosque
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

medal /ˈmɛdal/ (n)
medal
  niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

medalion /mɛˈdalʲjɔ̃n/ (n)
locket
  (jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę;
medallion
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owalny kotlet bez panierki
  (sztuka) element dekoracyjny w owalnym obramowaniu, na ścianie lub meblu;

medalista /ˌmɛdaˈlʲista/ (n)
medalist
  (sport, sportowy) sportowiec, który zdobył medal

media /ˈmɛdʲja/ (n)
media
  (publikatory) (zobacz) mass media

mediacja /mɛdjˈatsja/ (n)
mediation
  pośredniczenie w sporze, aby ułatwić stronom dojście do porozumienia

mediana /mɛˈdʲjãna/ (n)
median
  (statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);
  (geometria) odcinek, który łączy wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego do niego boku

mediewistyka /mˌɛdjɛvˈistɨkˌa/ (n)
medieval study
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina historii zajmująca się zagadnieniami epoki średniowiecza;

mediolańczyk /ˌmɛdʲjɔˈlãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Milanese
  mieszkaniec Mediolanu

mediolański /ˌmɛdʲjɔˈlãj̃sʲci/ (adj)
Milanese, Mediolanian
  związany z Mediolanem, wywodzący się z Mediolanu

meduza /mɛˈduza/ (n)
jellyfish, medusa
  (zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską;

medycyna /ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
medicine
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia,

medycyna weterynaryjna /mˌɛdɨtsˈɨna vˌɛtɛrˌɨnarˈɨjna/ (n)
veterinary medicine
  nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, ich leczeniu oraz profilaktyce;

medycznie /mɛdˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
medically, medicinally
  w sposób dotyczący medycyny, za pomocą medycyny

medyczny /mɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
medical
  związany z medycyną, dotyczący medycyny

medyjski /mɛdˈɨjski/ (adj)
Median
  związany z Medią lub Medami, dotyczący Medii lub Medów

medyna /mɛˈdɨ̃na/ (n)
medina
  stara dzielnica w mieście arabskim;

medytacja /ˌmɛdɨˈtaʦ̑ʲja/ (n)
meditation
  w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: praktyki mające na celu samopoznanie, samodoskonalenie;

medytacyjny /ˌmɛdɨtaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
meditative
  związany z medytacją

medytować /ˌmɛdɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
contemplate
  (przenośnie, przenośnia) pogrążać się w myślach
meditate
  uprawiać medytację

mefedron /mɛˈfɛdrɔ̃n/ (n)
meow meow, mephedrone, miaow
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, pochodna katynonu, stymulant i empatogen;

megabajt /mɛɡˈabajt/ (n)
megabyte
  (informatyka, informatyczny) jednostka pojemności dysków i pamięci komputera równa 1048 576 bajtów;

megafon /mɛˈɡafɔ̃n/ (n)
megaphone
  (technologia, technika, techniczny) głośnik o dużej mocy, instalowany w miejscach publicznych
  (technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego

megaherc /mɛɡˈaxɛrts/ (n)
megahertz, megacycle
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka częstotliwości równa milionowi herców

megalit /mɛˈɡalʲit/ (n)
megalith
  duży, nieobrobiony lub częściowo obrobiony kamień, rodzaj prehistorycznej budowli;

megalodon /mˌɛɡalˈɔdɔn/ (n)
megalodon
  (ichtiologia, ichtiologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Carcharodon megalodon lub Carcharocles megalodon, prehistoryczny rekin, wymarły gatunek największej znanej ryby drapieżnej;

megalomański /ˌmɛɡalɔ̃ˈmãj̃sʲci/ (adj)
megalomaniac
  właściwy megalomanii lub megalomanowi, świadczący o przesadnym przekonaniu o swojej wartości

megilla /mɛɡʲˈilla/ (n)
megilla, megillah
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) bogata w szczegóły nudna opowieść
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (żydowski) ozdobny zwój literatury żydowskiej

mehendi /mɛxˈɛndʲi/ (n)
mehndi
  (etnografia, etnograficzny) hinduski zwyczaj misternego dekorowania henną dłoni i stóp panny młodej;

meitner /ˈmajtnɛr/ (n)
meitnerium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109;

mejoza /mɛˈjɔza/ (n)
meiosis
  (biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;

meksykanin /ˌmɛksɨˈkãɲĩn/ (n)
Mexican
  mieszkaniec Meksyku (stolicy państwa Meksyk)

meksykański /ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
Mexican
  odnoszący się do państwa Meksyk

mel /mɛl/ (n)
mel
  jednostka skali subiektywnej wysokości dźwięku;

melancholia /ˌmɛlãnˈxɔlʲja/ (n)
melancholy, melancholia
  (psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

melancholijny /mˌɛlanxɔlˈijnɨ/ (adj)
melancholic, melancholy
  wyrażający melancholię lub skłonny do niej

melanocyt /mˌɛlanˈɔtsɨt/ (n)
melanocyte
  (biologia, biologiczny) komórka, która zawiera i wytwarza melaninę

melasa /mɛˈlasa/ (n)
molasses
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;

melatonina /ˌmɛlatɔ̃ˈɲĩna/ (n)
melatonin
  (biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;

melchior /ˈmɛlxʲjɔr/ (n)
melchior
  (chemia, chemiczny) stop miedzi z niklem, cynkiem i żelazem;

melchizedek /ˌmɛlxʲiˈzɛdɛk/ (n)
lunula, lunette
  (kościelny) małe naczyńko w kształcie półksiężyca, w którym konsekrowana hostia jest umieszczana w monstrancji;

melina /mɛlˈina/ (n)
den
  (potocznie, potoczny) kryjówka przestępców

melisa /mɛˈlʲisa/ (n)
lemon-balm, melissa
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Melissa officinalis L., roślina lecznicza o owłosionej łodydze i jajowatych liściach, kwitnąca na niebiesko lub różowo, mająca cytrynowym zapach, stosowana także jako przyprawa;

melizanosalata /ˌmɛlʲizãnɔsaˈlata/ (n)
melizanosalata
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grecka pasta z pieczonych bakłażanów

melizmat /mɛlˈizmat/ (n)
melisma
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobnik melodyczny, figuracja zbudowana z przynajmniej dwóch dźwięków, śpiewana na jednej zgłosce tekstu;

mellah /ˈmɛlːax/ (n)
mellah
  (dawniej, dawny) dzielnica żydowska w mieście północnoafrykańskim

melodia /mɛˈlɔdʲja/ (n)
melody, air, tune
  ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

melodramatyczny /mˌɛlɔdrˌamatˈɨtʃnɨ/ (adj)
melodramatic
  dotyczący melodramatu

melodyjnie /mˌɛlɔdˈɨjɲʲɛ/ (adv)
dulcetly, melodiously, tunefully
  w sposób melodyjny

melodyjny /mˌɛlɔdˈɨjnɨ/ (adj)
melodious, melodic, dulcet, musical, tuneful
  o przyjemnym brzmieniu

melon /ˈmɛlɔ̃n/ (n)
boob, melon, tit
  (przenośnie, przenośnia) (slangowo) (grubiański, grubiańsko) kobieca pierś
melon
  (spożywczy) jadalny owoc rośliny (1.1)
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku melon ogórek, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych;

melonik /mɛˈlɔ̃ɲik/ (n)
bowler hat, bowler
  sztywny, półkolisty kapelusz męski

mem /mɛ̃m/ (n)
meme
  dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury;
  śmieszna idea, obrazek lub animacja, powielana w internecie
mem
  trzynasta litera alfabetów semickich (fenickiego, arabskiego م, hebrajskiego מ, aramejskiego i syryjskiego);

membranofon /ˌmɛ̃mbrãˈnɔfɔ̃n/ (n)
membranophone
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w których wibratorem dźwięku jest membrana;

memorandum /ˌmɛ̃mɔˈrãndũm/ (n)
memorandum
  niepodpisane i niepodstemplowane jeszcze pismo, dokument dyplomatyczny, mogący być przedmiotem rokowań

menażeria /ˌmɛ̃naˈʒɛrʲja/ (n)
menagerie
  (historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych;
  (historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są (1.1)

mendelew /mɛ̃nˈdɛlɛf/ (n)
mendelevium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

mendlowski /mɛ̃nˈdlɔfsʲci/ (adj)
Mendelian
  związany z prawami i dorobkiem naukowym Gregora Mendla

mendoweszka /ˌmɛ̃ndɔˈvɛʃka/ (n)
crab louse, crab
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (medycyna, medyczny) Pthirus pubis, wesz łonowa, menda;

mendykancki /mˌɛndɨkˈantski/ (adj)
mendicant
  związany z zakonami żebrzącymi, dotyczący zakonów żebrzących

mendykant /mɛndˈɨkant/ (n)
mendicant
  (dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu mendykanckiego

menhir /ˈmɛ̃nxʲir/ (n)
menhir
  (archeologia, archeologiczny) w kulturze celtyckiej: nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry);

mennica /mɛnɲˈitsa/ (n)
mint
  przedsiębiorstwo przemysłu metalowego produkujące monety, medale oraz stemple;

menora /mɛ̃ˈnɔra/ (n)
menorah, menora
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny;

menstruacja /ˌmɛ̃w̃struˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
menstruation
  (fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;

mentalista /mˌɛntalˈista/ (n)
mentalist
  człowiek, który zajmuje się mentalizmem

mentalistyczny /mˌɛntalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
mentalist
  związany z mentalizmem, dotyczący mentalizmu

mentalizm /mɛntˈalizm/ (n)
mentalism
  (filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego jednostkowy umysł i jego subiektywne stany stanowią jedyną rzeczywistość
  kategoria sztuki iluzji, umiejętność manipulowania myślami i zachowaniami ludzi;

mentalność /mɛntˈalnɔɕtɕ/ (n)
mentality
  właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości

menton /ˈmɛ̃ntɔ̃n/ (n)
menthone
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny występujący w mięcie;

mentor /ˈmɛ̃ntɔr/ (n)
mentor
  (książkowy) doświadczony nauczyciel, doradca, wychowawca

menu /mˈɛnu/ (n)
menu
  karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji
  (informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu

merdać /ˈmɛrdaʨ̑/ (v)
wag
  o psie: machać ogonem najczęściej z radości

merlon /mˈɛrlɔn/ (n)
merlon
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) ząb w blankach

meronim /mɛˈrɔ̃ɲĩm/ (n)
meronym
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz oznaczający część pewnej całości, np. „dywizja” w stosunku do słowa „armia”;

merytokracja /mˌɛrɨtɔkrˈatsja/ (n)
meritocracy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;

merytorycznie /mˌɛrɨtɔrˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
contentwise, susbtantially
  w sposób odnoszący się do treści sprawy

merytoryczny /mˌɛrɨtɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
substantive
  dotyczący istoty sprawy, a nie jej strony zewnętrznej

mesel /mˈɛsɛl/ (n)
cutter
  (technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) stalowe narzędzie do przecinania blachy, mające przekrój prostokątny i ostrze tnące

mesjanistyczny /mˌɛsjaɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
messianic
  związany z wiarą w nadejście Mesjasza

mesjanizm /mɛˈsʲjä̃ɲism̥/ (n)
messianism
  wiara w nadejście Mesjasza, który zbawi ludzkość

mesjasz /mˈɛsjaʃ/ (n)
messiah
  (przenośnie, przenośnia) ten, który wybawia

mesjański /mɛsjˈaɲski/ (adj)
messianic
  związany z Mesjaszem lub mesjanizmem

meskal /mˈɛskal/ (n)
mescal, peyote
  gatunek kaktusa meksykańskiego, z którego uzyskuje się meskalinę, (łacina) Lophophora williamsii
mescal
  tradycyjny alkohol meksykański z różnych gatunków agawy zielonej

meskalina /ˌmɛskaˈlʲĩna/ (n)
mescaline
  (chemia, chemiczny) narkotyk z grupy alkaloidów fenyloetyloaminowych, silny enteogen;

mesmerysta /mˌɛsmɛrˈɨsta/ (n)
mesmerist
  zwolennik mesmeryzmu

mesmeryzm /mɛsmˈɛrɨzm/ (n)
mesmerism
  (historia, historyczny, historycznie) (medycyna, medyczny) obalona metoda leczenia oparta o założenie, że każdy organizm zawiera fluid uniwersalny i właściwości magnetyczne (magnetyzm zwierzęcy), dzięki którym można regulować układ nerwowy i zwalczać różne choroby

messidor /mɛssˈidɔr/ (n)
Messidor
  nazwa dziesiątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

mesto /mˈɛstɔ/ (adj)
mesto
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ponury, smutny, żałosny

mesto /mˈɛstɔ/ (adv)
mesto
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ponuro, smutno, żałośnie

mesto /mˈɛstɔ/ (n)
mesto
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smutne wykonanie

meta /ˈmɛta/ (n)
den
  (potocznie, potoczny) melina, nielegalny punkt sprzedaży alkoholu
finish, finish line
  (sport, sportowy) miejsce, które należy osiągnać w zawodach

metaboliczny /mˌɛtabɔlˈitʃnɨ/ (adj)
metabolic
  (biochemia, biochemiczny) związany z metabolizmem, dotyczący metabolizmu

metabolizm /ˌmɛtaˈbɔlʲism̥/ (n)
metabolism
  (biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie;

metafizycznie /mˌɛtafizˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
metaphysically
  w sposób metafizyczny

metafizyczny /ˌmɛtafʲiˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
metaphysical
  (filozofia, filozoficzny) związany z metafizyką, charakterystyczny dla metafizyki i metafizyków

metafizyka /mˌɛtafˈizɨkˌa/ (n)
metaphysics
  (filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu

metafora /ˌmɛtaˈfɔra/ (n)
metaphor
  (językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

metaforyczny /mˌɛtafɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
metaphorical, metaphoric, figurative
  dotyczący metafory

metafraza /mˌɛtafrˈaza/ (n)
metaphrase
  (językoznawstwo, językoznawczy) tłumaczenie słowo w słowo;

metakognicja /mˌɛtakɔɡɲˈitsja/ (n)
metacognition
  (psychologia, psychologiczny) zdolność osobnicza do rozpoznawania własnych błędów w rozumowaniu, tzw. „myślenie o myśleniu”

metal /ˈmɛtal/ (n)
metal
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;
  (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

metaliczny /mˌɛtalˈitʃnɨ/ (adj)
metallic
  (chemia, chemiczny) o cechach metalu lub zawierający w składzie metal
brassy, metal-looking, metallic-looking, metallike
  podobny do metalu

metalizacja /ˌmɛtalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
metallization
  (technologia, technika, techniczny) proces pokrywania powierzchni przedmiotu warstwą metalu

metalowy /ˌmɛtaˈlɔvɨ/ (adj)
metal, metallic
  związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu

metalurgiczny /mˌɛtalurɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
metallurgical
  związany z metalurgią

metamfetamina /mˌɛtamfˌɛtamˈina/ (n)
methamphetamine, meth
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna amfetaminy o silnym działaniu psychoaktywnym;

metamorfoza /ˌmɛtãmɔrˈfɔza/ (n)
metamorphosis, metamorphose
  przekształcenie się jednej formy, postaci, struktury w inną

metan /ˈmɛtãn/ (n)
methane
  (chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;

metanol /mɛˈtãnɔl/ (n)
methanol
  (chemia, chemiczny) najprostszy związek z grupy alkoholi, bezbarwna, łatwopalna ciecz;

metastaza /mˌɛtastˈaza/ (n)
metastasis
  (medycyna, medyczny) przerzut nowotworowy, guz wtórny nowotworu złośliwego

metaxa /mɛtˈaksa/ (n)
mataxa
  (spożywczy) rodzaj regionalnej greckiej wódki będącej mieszaniną destylatu i muskatu, w których maceruje się zioła;

metempsychoza /mˌɛtɛmpsɨxˈɔza/ (n)
metempsychosis
  reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz

meteor /mɛˈtɛɔr/ (n)
meteor
  (astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

meteoroid /ˌmɛtɛɔˈrɔ<sup>j</sup>it/ (n)
meteoroid
  (astronomia, astronomiczny) okruch skalny mniejszy od planetoidy, poruszający się po orbicie;

meteorolog /ˌmɛtɛɔˈrɔlɔk/ (n)
meteorologist
  specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę

meteorologia /ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja/ (n)
meteorology
  nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

meteorologiczny /ˌmɛtɛɔrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
meteorological, meteorologic
  związany z meteorologią, dotyczący meteorologii

meteoryt /ˌmɛtɛˈɔrɨt/ (n)
meteorite
  (astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

meteorytyka /ˌmɛtɛɔˈrɨtɨka/ (n)
meteoritics
  (astronomia, astronomiczny) nauka o meteorytach i związanych z nimi zjawiskach;

metformina /mˌɛtfɔrmˈina/ (n)
metformin
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy;

metoda /mɛˈtɔda/ (n)
method
  (informatyka, informatyczny) funkcja składowa klasy
method, way
  sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu

metoda komorowa /mɛtˈɔda kˌɔmɔrˈɔva/ (n)
chamber process, lead chamber process, lead-chamber process
  (chemia, chemiczny) przemysłowy sposób produkcji kwasu siarkowego, w którym wykorzystuje się instalację, w skład której wchodzą zraszane wodą ołowiane komory

metodologia /ˌmɛtɔdɔˈlɔɟja/ (n)
methodology
  nauka o metodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej;

metonimia /mˌɛtɔɲˈimja/ (n)
metonymy
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;

metr /mɛtr̥/ (n)
meter, metre
  odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;

metr kwadratowy /ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ/ (n)
square metre, square meter
  (matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra;

metr sześcienny /mˈɛtr ʃɛɕtɕˈɛnnɨ/ (n)
cubic meter, cubic metre
  (jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra;

metro /ˈmɛtrɔ/ (n)
underground, subway, tube
  podziemna kolej miejska

metrolog /mɛtˈrɔlɔk/ (n)
metrologist
  specjalista z zakresu metrologii

metrologia /ˌmɛtrɔˈlɔɟja/ (n)
metrology
  nauka o miarach, systemach mierzenia i przyrządach pomiarowych;

metrologiczny /ˌmɛtrɔˈlɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
metrological
  związany z metrologią, dotyczący metrologii

metronidazol /ˌmɛtrɔ̃ɲiˈdazɔl/ (n)
metronidazole
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk będący pochodną nitroimidazolu;

metronom /mɛˈtrɔ̃nɔ̃m/ (n)
metronome
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego;

metropolia /ˌmɛtrɔˈpɔlʲja/ (n)
metropolis
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju
  (administracja) (kościelny) prowincja kościelna zarządzana przez arcybiskupa, składająca się z kilku diecezji;

metropolita /ˌmɛtrɔpɔˈlʲita/ (n)
metropolitan
  (administracja) (kościelny) arcybiskup zajmujący czołowe miejsce w prowincji kościelnej – metropolii;

metropolitalny /mˌɛtrɔpˌɔlitˈalnɨ/ (adj)
metropolitan
  związany z metropolią, odnoszący się do metropolii

metroseksualny /ˌmɛtrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
metrosexual
  o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii

metrówka /mɛtrˈufka/ (n)
meter measure, metre measure
  (technologia, technika, techniczny) narząd pomiarowy, miarka metrowa

metylortęć /mˌɛtɨlˈɔrtɛɲtɕ/ (n)
methylmercury
  (chemia, chemiczny) kation, wysoko toksyczny związek chemiczny rtęci z grupy związków rtęcioorganicznych;

mewa /ˈmɛva/ (n)
gull, seagull
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;

mewa pospolita /ˈmɛva ˌpɔspɔˈlʲita/ (n)
Common gull
  (ornitologia, ornitologiczny) Larus canus, średniej wielkości gatunek mewy spotykany na wybrzeżach morskich i w pobliżu wód śródlądowych;

mewa trójpalczasta /mˈɛva trˌujpaltʃˈasta/ (n)
kittiwake
  (ornitologia, ornitologiczny) Rissa tridactyla, gatunek mewy;

mewa śmieszka /mˈɛva ɕmʲˈɛʃka/ (n)
black-headed gull
  (ornitologia, ornitologiczny) Chroicocephalus ridibundus, gatunek ptaka wodnego z rodziny mewowatych;

mewka japońska /mˈɛfka japˈɔɲska/ (n)
Bengalese finch, society finch
  (ornitologia, ornitologiczny) udomowiona forma mniszki białorzytnej;

mezalians /mɛzˈaljans/ (n)
mésalliance
  małżeństwo z osobą niższego stanu;

mezcal /mˈɛstsal/ (n)
mescal, mezcal
  (spożywczy) narodowa wódka meksykańska o słomkowym kolorze wytwarzana z bulw agawy;

mezolit /mɛˈzɔlʲit/ (n)
mesolithic era, mesolithic period
  (historia, historyczny, historycznie) epoka w dziejach ludzkości między paleolitem a neolitem, trwająca od ok. 12. tys. r. p.n.e. do ok. 5. tys. r. p.n.e.;

mezolityczny /ˌmɛzɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
mesolithic
  żyjący/mający miejsce w mezolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego

mezopauza /ˌmɛzɔˈpawza/ (n)
mesopause
  (meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi oddzielająca mezosferę od termosferę;

mezoregion /mˌɛzɔrˈɛɡʲɔn/ (n)
mesoregion
  (geografia, geograficzny) jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi;

mezoterapia /mˌɛzɔtɛrˈapja/ (n)
mesotherapy
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) niechirurgiczny zabieg medyczny lub kosmetyczny polegający na dostarczeniu bezpośrednio do skóry właściwej substancji leczniczych, regenerujących lub odżywczych;

mezozoik /ˌmɛzɔˈzɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
Mesozoic
  (geologia, geologiczny) jedna z er geologicznych;

mezuza /mɛzˈuza/ (n)
mezuzah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobny wąski pojemnik z fragmentem Tory wieszany przez żydów na odrzwiach domu;

mezzosopran /mˌɛtsɔsˈɔpran/ (n)
mezzosoprano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos żeński lub chłopięcy pomiędzy sopranem a altem
  (potocznie, potoczny) osoba z takim głosem

mezzosopranista /mˌɛtsɔsˌɔpraɲˈista/ (n)
mezzo-sopranist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) chłopiec, falsecista lub kastrat, który śpiewa mezzosopranem

mezzosopranistka /mˌɛtsɔsˌɔpraɲˈistka/ (n)
mezzo-soprano
  kobieta, która śpiewa mezzosopranem

mełamed /mɛˈwãmɛt/ (n)
melamed, melammed
  nauczyciel dzieci w chederze;

mglistość /mɡlˈistɔɕtɕ/ (n)
haziness, turbidity
  właściwość tego, co jest pełne mgły

mglisty /ˈmɡlʲistɨ/ (adj)
misty
  pełen mgły

mgnienie oka /ˈmʲɟɲɛ̇̃ɲɛ ˈɔka/ (n)
split second
  moment, chwila

mgła /mɡwa/ (n)
fog, mist
  zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;

mgławica /mɡwaˈvʲiʦ̑a/ (n)
nebula
  (astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego;

mhm /m̩ˈxm̩/ (interjection)
mhm
  …oznaczający przytaknięcie

mi /mʲi/ (n)
mu
  jedna z nazw dwunastej litery alfabetu greckiego;

miami /majˈami/ (n)
Miami
  język Indian z plemienia Miami

mianować /mʲanˈɔvatɕ/ (v)
name
  określać nazwą
promote
  powoływać na stanowisko

mianowicie /ˌmʲjãnɔˈvʲiʨ̑ɛ/ (conjunction)
namely, viz.
  służy wprowadzeniu do uszczegółownienia wcześniejszej wypowiedzi
  służy wprowadzeniu wyliczenia

mianownik /mʲjãˈnɔvʲɲik/ (n)
nominative, nominative case
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;
denominator
  (matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;

mianownikowy /mʲˌanɔvɲikˈɔvɨ/ (adj)
nominative
  (gramatyka) związany z mianownikiem, dotyczący mianownika

miara /ˈmʲjara/ (n)
measure
  rozmiar
  (matematyka, matematyczny) rodzaj funkcji umożliwiający wyznaczanie „rozmiaru” zbioru;
  metoda szacowania lub pomiaru
  odmierzona ilość

miargyryt /mʲarɡˈɨrɨt/ (n)
miargyrite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków;

miasteczko /mʲjaˈstɛʧ̑kɔ/ (n)
town, small town
  (zdrobniale) od: miasto

miastenia /mʲjaˈstɛ̃ɲja/ (n)
myasthenia
  (medycyna, medyczny) nabyta, przewlekła choroba, charakteryzująca się szybkim zmęczeniem i osłabieniem mięśni szkieletowych;

miasto /ˈmʲjastɔ/ (n)
city, town
  (administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1)
city, inner city, town
  (potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1)

miasto stołeczne /ˈmʲjastɔ stɔˈwɛʧ̑nɛ/ (n)
capital city
  (urzędowy) miasto pełniące funkcję stolicy

miasto widmo /mʲˈastɔ vˈidmɔ/ (n)
ghost town
  opuszczony teren zabudowany z niszczejącymi budynkami

miasto-państwo /ˌmʲjastɔ‿ˈpãj̃stfɔ/ (n)
city-state
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytności: zespół terenów i osiedli zgrupowanych wokół miast, mający charakter odrębnego państwa;

miau /mʲjaw/ (interjection)
meow, mew, miaow
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota

miauczeć /ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑/ (v)
meow
  (zoologia, zoologiczny) o kocie: wydawać charakterystyczny głos

miazga /ˈmʲjazɡa/ (n)
pulp
  bezkształtna masa powstała wskutek rozbicia, zgniecenia lub roztarcia czegoś

miał /mʲjaw/ (n)
dust
  drobne cząstki niektórych substancji stałych
coal duff, culm, fine coal, slack
  sortyment zasadniczy węgla kamiennego; stosowany głównie do ogrzewania domów

miażdżyca /mʲjaʒˈʤ̑ɨʦ̑a/ (n)
atherosclerosis, atherosclerotic disease
  (medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;

miażdżyć /mʲˈaʒdʒɨtɕ/ (v)
crush
  rozbijać na miazgę

micela /mʲiˈʦ̑ɛla/ (n)
micelle
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;

miecz /mʲjɛʧ̑/ (n)
centreboard
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ruchoma część niektórych jachtów żaglowych i desek windsurfingowych w formie płetwy wysuwanej w spodzie kadłuba;
sword
  obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem;

miecz Damoklesa /ˈmʲjɛʤ̑ ˌdãmɔkˈlɛsa/ (n)
sword of Damocles
  wyrok losu, kara nieubłaganie wisząca nad człowiekiem;

miecz świetlny /mʲjɛʧ̑‿ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (n)
lightsaber, lightsabre
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

miecznik /ˈmʲjɛʧ̑ʲɲik/ (n)
swordfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec

mieczolistny /mʲˌɛtʃɔlˈistnɨ/ (adj)
sword-leaved
  (botanika, botaniczny) mający liście w kształcie miecza

mieczyk /ˈmʲjɛʧ̑ɨk/ (n)
gladiolus
  (botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;
small sword
  (zdrobniale) od: miecz: mały miecz lub miecz do zabawy

miednica /mʲjɛdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
wash tub
  duża miska, głównie do mycia lub prania;

miednicowy /mʲˌɛdɲitsˈɔvɨ/ (adj)
pelvic
  (anatomia, anatomiczny) związany z miednicą

miedza /ˈmʲjɛʣ̑a/ (n)
balk
  wąski pas ziemi będący granicą między obszarami rolnymi, działkami budowlanymi;

miedziany /mʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ/ (adj)
copper
  zawierający miedź lub zrobiony z miedzi

miedź /mʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
copper
  (chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29;

miejsce /ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ/ (n)
space, room
  miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś
place, site, scene
  obszar lub punkt w przestrzeni

miejsce artykulacji /ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ ˌartɨkuˈlaʦ̑ʲji/ (n)
place of articulation
  (językoznawstwo, językoznawczy) miejsce, w którym narządy mowy zbliżają się do siebie podczas wymawiania danej głoski

miejscownik /mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
locative
  (gramatyka) szósty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (o) kim? (o) czym?;

miejscowość /mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑/ (n)
place, locality, resort, spot
  jednostka osadnicza lub inny obszar zabudowany wyróżniający się odrębną nazwą

miejscowy /mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
local
  związany z jakimś miejscem
  (medycyna, medyczny) dotyczący ograniczonego miejsca na ciele

miejscowy /mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɨ/ (n)
local
  (potocznie, potoczny) stały mieszkaniec jakiejś miejscowości

miejska legenda /ˈmʲjɛ̇jska lɛˈɡɛ̃nda/ (n)
urban legend
  pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;

miejski /ˈmʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
urban, municipal, city
  związany z miastem (jako miejscem lub jednostką administracyjną)

mielenie /mʲjɛˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
grinding
  (rzeczownik odczasownikowy) od: mleć

mielizna /mʲjɛˈlʲizna/ (n)
shoal, sandbank, shallows shallow
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece;

mielonka /mʲjɛˈlɔ̃nka/ (n)
spam
  (potocznie, potoczny) (spożywczy) konserwa zawierająca mięso mielone, sól, przyprawy i ewentualnie inne składniki typu konserwanty, zagęszczacze;

mienie /ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
property, belongings, estate, possesions
  ogół rzeczy stanowiących czyjąś własność;

miernik /ˈmʲjɛrʲɲik/ (n)
gauge, gage
  (metrologia, metrologiczny) przyrząd pozwalający określić wartość mierzonej wielkości, zjawiska, cechy;

mierzalny /mʲɛʒˈalnɨ/ (adj)
measurable
  taki, który daje się zmierzyć

mierzeja /mʲjɛˈʒɛja/ (n)
sandbar, spit
  (geografia, geograficzny) piaszczysta bariera oddzielająca zalew lub zatokę od otwartego morza;

mierzenie /mʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
measuring
  (rzeczownik odczasownikowy) od: mierzyć

mierzyć /ˈmʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
try on
  (krawiectwo) zakładać na siebie ubranie lub obuwie, sprawdzając czy pasuje
measure
  liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar

miesiąc /ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑/ (n)
month
  (jednostka miary) jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku;

miesiąc miodowy /ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ/ (n)
honeymoon
  pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje

miesiączkować /mʲˌɛɕɔntʃkˈɔvatɕ/ (v)
menstruate
  (fizjologia, fizjologiczny) mieć miesiączkę

miesiączkowy /mʲˌɛɕɔntʃkˈɔvɨ/ (adj)
menstrual
  (fizjologia, fizjologiczny) dotyczący miesiączki, menstruacji

miesiącznica /mʲˌɛɕɔntʃɲˈitsa/ (n)
honesty
  (botanika, botaniczny) (systematyka) Lunaria L., rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych;

miesięcznica /mʲˌɛɕɛntʃɲˈitsa/ (n)
month anniversary
  (neologizm) dzień przypadający dokładnie miesiąc po jakimś fakcie, zdarzeniu

miesięcznie /mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
monthly
  w ciągu miesiąca; dotyczy ilości czegoś

miesięcznik /mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
monthly
  czasopismo wydawane co miesiąc

miesięczny /mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
monthly
  związany z okresem jednego miesiąca

mieszadło /mʲɛʃˈadwɔ/ (n)
agitator, dasher, paddle, stirrer
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do mieszania

mieszane uczucia /mʲjɛˈʃãnɛ uˈʧ̑uʨ̑a/ (n)
mixed feelings
  niepewne, ambiwalentne przekonanie o czymś; nie do końca pozytywne, lecz też nie całkowicie negatywne zdanie na jakiś temat

mieszanina /ˌmʲjɛʃãˈɲĩna/ (n)
mixture, mix
  połączenie dwóch lub więcej substancji, które po zmieszaniu zachowują swoje właściwości
  połączenie różnorodnych właściwości, cech. pojęć

mieszanka /mʲjɛˈʃãnka/ (n)
mixture
  połączenie odmiennych od siebie elementów
  zmieszane ze sobą produkty lub substancje

mieszany /mʲɛʃˈanɨ/ (adj)
assorted, mixed
  złożony z różnych elementów

mieszać /ˈmʲjɛʃaʨ̑/ (v)
mix
  łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją)
  dodawać, łączyć pojęcia itp.

mieszczanin /mʲɛʃtʃˈaɲin/ (n)
burgher
  (historia, historyczny, historycznie) osoba należąca do stanu mieszczańskiego;
townsman
  (przestarzałe, przestarzały) mieszkaniec miasta

mieszczaństwo /mʲjɛʃˈʧ̑ãj̃stfɔ/ (n)
bourgeoisie
  (historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast;
  (dawniej, dawny) ogół mieszkańców miast, zwłaszcza ich zamożniejszych warstw

mieszczuch /ˈmʲjɛʃʧ̑ux/ (n)
city slicker
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie) osoba mieszkająca w mieście

mieszek /ˈmʲjɛʃɛk/ (n)
camera bellow
  (fotografia) urządzenie oddalające obiektyw od elementu światłoczułego (kliszy lub matrycy);

mieszek włosowy /ˈmʲjɛʃɛɡ vwɔˈsɔvɨ/ (n)
hair follicle
  (anatomia, anatomiczny) wąska rurka w skórze, z której wyrasta włos;

mieszkalny /mʲjɛˈʃkalnɨ/ (adj)
habitable, residential
  przeznaczony do mieszkania, nadający się do zamieszkania

mieszkanie /mʲjɛˈʃkãɲɛ/ (n)
live
  (rzeczownik odczasownikowy) od: mieszkać
apartment, flat
  miejsce, gdzie dana osoba mieszka
flat, apartment
  zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi;

mieszkaniec /mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑/ (n)
inhabitant, indweller
  osoba, która gdzieś mieszka (żyje)

mieszkać /ˈmʲjɛʃkaʨ̑/ (v)
live, reside
  przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem

mieć /mʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
to wear
  być w coś ubranym
have
  być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
  dysponować środkami na wykonanie czegoś
  czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika
  czasownik posiłkowy używany do podkreślenia, że czynność jest wykonywana na czyjeś zlecenie
to feel
  czuć coś
have for, have
  dążyć do oddania czegoś komuś
have to, must, be, need to, ought to
  musieć coś zrobić

mieć asa w rękawie /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈasa v‿rɛ̃ŋˈkavʲjɛ/ (idiom)
have an ace up one's sleeve
  mieć przygotowany w ukryciu jakiś niezbyt uczciwy atut, dowód lub argument, do wykorzystania w dogodnej chwili dla zdobycia przewagi

mieć do czynienia /mʲˈɛdʑ dɔ tʃɨɲʲˈɛɲʲa/ (v)
to deal with, to have to do
  radzić sobie z czymś lub znaleźć się w styczności z czymś

mieć dwie lewe ręce /ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈdvʲjɛ ˈlɛvɛ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ/ (v)
be all thumbs
  być niezdarnym, nie mieć żadnych zdolności manualnych; być fajtłapą lub nie nadawać się do pracy

mieć głowę na karku /ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈɡwɔvɛ na‿ˈkarku/ (v)
have one's head screwed on
  być rozsądnym, zaradnym, umieć sobie radzić; myśleć trzeźwo

mieć głowę w chmurach /ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈɡwɔvɛ ˈf‿xmurax/ (v)
have one's head in the clouds
  być rozmarzonym, rozkojarzonym; myśleć nierozsądnie, nierealnie

mieć jaja /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈjäja/ (v)
have balls
  (pospolicie) być twardym, silnym, odważnym, śmiałym, wytrzymałym; posiadać cechy uważane za typowo męskie

mieć miejsce /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ/ (idiom)
take place
  rozgrywać się, odbywać się, zaistnieć

mieć muchy w nosie /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmuxɨ ˈv‿nɔɕɛ/ (v)
sulk
  być niezadowolonym, dąsać się

mieć na imię /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ na‿ˈĩmʲjɛ/ (v)
be called
  posiadać, nosić jakieś imię nadane aktem urodzenia

mieć na końcu języka /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ na‿ˈkɔ̃j̃nʦ̑u jɛ̃w̃ˈzɨka/ (v)
have something on the tip of the tongue
  wiedzieć, co się chce powiedzieć, ale w danej chwili to umknęło; mieć wrażenie, że za chwilę się to przypomni

mieć na uwadze /mʲˈɛtɕ na uvˈadʑɛ/ (v)
be aware of
  uwzględniać daną kwestię

mieć nadzieję /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ/ (v)
hope
  wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że

mieć nosa /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈnɔsa/ (v)
have a nose for something
  dokonywać trafnych ocen, mieć dobre przeczucie

mieć obiad /mʲˈɛtɕ ˈɔbjat/ (v)
have dinner
  spożywać południowy posiłek

mieć oczy szeroko otwarte /mʲˈɛtɕ ˈɔtʃɨ ʃɛrˈɔkɔː ɔtfˈartɛ/ (v)
keep an eye open, keep an eye out
  dokładnie obserwować

mieć powyżej uszu /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈvɨʒɛj ˈuʃu/ (v)
be fed up with
  (potocznie, potoczny) być bardzo zmęczonym, udręczonym czymś, kimś, nie móc kogoś, czegoś dłużej znosić

mieć rację /mʲˈɛtɕ rˈatsjɛ/ (v)
to be correct, to be right
  nie mylić się; powiedzieć coś, co jest słuszne, prawidłowe

mieć w nosie /ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈv‿nɔɕɛ/ (v)
not give a hoot
  (eufemistycznie) lekceważyć kogoś lub coś, nie interesować się, być obojętnym wobec kogoś lub czegoś

mieścić /ˈmʲjɛ̇ɕʨ̑iʨ̑/ (v)
accomodate, seat
  być siedzibą
contain, hold
  zawierać coś w środku
be locate, be situate
  być ulokowanym gdzieś
fit, go in
  być wystarczająco małym, aby znaleźć się w środku czegoś

mifepriston /ˌmʲifɛˈprʲistɔ̃n/ (n)
11, 11 4 phenyl- 17 hydroxy- 13 methyl- 17 propynyl- 1 propynyl- 1, 11 β p phenyl- 17 β hydroxy- 17 estra- 4, 12, 14, 15
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy steroidów, pochodna noretysteronu, antagonista receptoru progesteronowego o działaniu poronnym w czasie pierwszych dwóch trymestrów ciąży;

migawka /mʲiˈɡafka/ (n)
shutter
  część aparatu fotograficznego służąca do odsłaniania na odpowiedni czas a następnie zasłaniania z powrotem materiału światłoczułego;

migać /ˈmʲiɡaʨ̑/ (v)
sign
  używać języka migowego, bądź miganego
twinkle
  świecić przerywanym światłem

migdał /ˈmʲiɡdaw/ (n)
tonsil
  (anatomia, anatomiczny) (zobacz) migdałek
almond
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;
  (zobacz) migdałowiec

migdałecznik arjuna /mˌiɡdawˈɛtʃɲik arjˈuna/ (n)
arjun tree, arjuna
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Terminalia arjuna, gatunek drzewa z rodziny trudziczkowatych;

migdałek /miɡdˈawɛk/ (n)
tonsil
  (anatomia, anatomiczny) skupisko tkanki chłonnej wchodzące w skład pierścienia chłonnego gardła;

migdałowiec /mˌiɡdawˈɔvʲɛts/ (n)
almond tree, almond
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku

migdałowiec pospolity /mˌiɡdawˈɔvʲɛts pˌɔspɔlˈitɨ/ (n)
almond, almond tree
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z gatunku (1.1), uprawiane, o owocach z jadalnym nasieniem

migdałowiec trójklapowy /mˌiɡdawˈɔvʲɛts trˌujklapˈɔvɨ/ (n)
flowering almond, flowering plum
  (botanika, botaniczny) Prunus triloba, gatunek rośliny krzewiastej z rodzaju Prunus;

migdałowy /ˌmʲiɡdaˈwɔvɨ/ (adj)
almond
  zrobiony z migdałów lub z ich znacznym dodatkiem

migotanie przedsionków /ˌmʲiɡɔˈtãɲɛ pʃɛtʲˈɕɔ̃nkuf/ (n)
atrial fibrillation
  (medycyna, medyczny) arytmia serca polegająca na braku koordynacji pobudzeń przedsionków serca;

migotać /miɡˈɔtatɕ/ (v)
flicker, glimmer, glitter, gutter, scintillate, shimmer
  świecić w sposób przerywany lub krótko

migotka /mʲiˈɡɔtka/ (n)
haw
  (anatomia, anatomiczny) trzecia powieka, przezroczysty fałd spojówki położony w przyśrodkowym kącie oka występujący u niektórych zwierząt;

migrena /mʲiˈɡrɛ̃na/ (n)
migraine
  (medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;

mihrab /mˈixrap/ (n)
mihrab
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nisza w meczecie wskazująca kierunek Mekki;

mijać /ˈmʲijäʨ̑/ (v)
pass by
  przechodzić, przejeżdżać obok kogoś, czegoś
elapse, go by, pass
  o czasie, zjawiskach: stawać się przeszłością, przemijać, upływać, kończyć się

mikotoksyna /mˌikɔtɔksˈɨna/ (n)
mycotoxin
  (biochemia, biochemiczny) substancja trująca pochodzenia grzybowego;

mikro- /ˈmʲikrɔ/
micro-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki milion razy mniejsze od podstawowych;;
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na bardzo małe rozmiary lub bardzo małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem

mikrob /ˈmʲikrɔp/ (n)
microbe, microorganism
  bardzo drobny, jednokomórkowy organizm

mikrobiolog /ˌmʲikrɔˈbʲjɔlɔk/ (n)
microbiologist
  specjalista zajmujący się mikrobiologią

mikrobiologia /ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
microbiology
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem;

mikrobus /mikrˈɔbus/ (n)
minibus
  (motoryzacja) mały autobus dla około dziesięciu osób

mikrocefalia /ˌmʲikrɔʦ̑ɛˈfalʲja/ (n)
microcephaly
  (medycyna, medyczny) wada rozwojowa charakteryzująca się nienaturalnie małymi wymiarami czaszki;

mikrodermabrazja /ˌmʲikrɔdɛrmaˈbrazʲja/ (n)
microdermabrasion
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg kosmetyczny polegający na mechanicznym ścieraniu kolejnych warstw naskórka przez precyzyjnie kontrolowany strumień mikrokryształków

mikroelement /mˌikrɔɛlˈɛmɛnt/ (n)
micronutrient
  pierwiastek chemiczny występujący w minimalnych ilościach w organizmach żywych

mikroflora /mˌikrɔflˈɔra/ (n)
microflora
  (biologia, biologiczny) zespół roślinnych drobnoustrojów żyjących w danym środowisku

mikrofon /mʲiˈkrɔfɔ̃n/ (n)
microphone, mike
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;

mikrokaseta /mˌikrɔkasˈɛta/ (n)
microcassette
  mała kaseta z taśmą magnetyczną, na której jest nagrany dźwięk, przeznaczona do dyktafonów i automatycznych sekretarek;

mikrokomputer /mˌikrɔkɔmpˈutɛr/ (n)
micro-computer, microcomputer
  (informatyka, informatyczny) komputer do użytku personalnego

mikrometr /mikrˈɔmɛtr/ (n)
micrometer, micrometre
  (metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa milionowej części metra;
micrometer
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie do mierzenia bardzo małych długości lub grubości

mikroorganizm /ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥/ (n)
microorganism
  (biologia, biologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem

mikroregion /mˌikrɔrˈɛɡʲɔn/ (n)
micro-region, microregion
  (geografia, geograficzny) jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi, mniejsza od mezoregionu;

mikrosegmentacja /ˌmʲikrɔsɛɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
microsegmentation
  (informatyka, informatyczny) podział sieci informatycznej na mniejsze części, zwykle w celu zwiększenia dostępnego pasma

mikroskop /mʲiˈkrɔskɔp/ (n)
microscope
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;

mikroskop elektronowy /mikrˈɔskɔp ˌɛlɛktrɔnˈɔvɨ/ (n)
electron microscope
  (optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym

mikroskopijny /ˌmʲikrɔskɔˈpʲijnɨ/ (adj)
microscopic
  bardzo mały, w skali mikro

mikroskopowy /mˌikrɔskɔpˈɔvɨ/ (adj)
microscopic, microscope, microscopical
  (technologia, technika, techniczny) związany z mikroskopem

miks /mʲiks/ (n)
mix
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki połączone przez mikser; efekt miksowania
  (potocznie, potoczny) mieszanka, mieszanina

mikser /ˈmʲiksɛr/ (n)
mixer
  (technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie kuchenne, elektryczne lub ręczne, do mieszania produktów;

mikstura /mʲikˈstura/ (n)
mixture
  (medycyna, medyczny) płynny lek sporządzony z kilku składników

mila /ˈmʲila/ (n)
mile
  jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych;

milczek /ˈmʲilʧ̑ɛk/ (n)
clam, dummy
  człowiek małomówny, milczący

milczenie /mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
silence
  nieodzywanie się, niemówienie

milczeć /ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑/ (v)
be silent, keep silent
  nie mówić, nie wydawać głosu

milczeć jak grób /ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ ˈjaɡ ˈːrup/ (v)
be as silent as the grave
  milczeć uporczywie, nie odzywać się zupełnie

milczący /miltʃˈɔntsɨ/ (adj)
taciturn
  nieodzywający się wcale lub wypowiadający się rzadko
tacit, silent
  przebiegający bez użycia słów

mile /ˈmʲilɛ/ (adv)
kindly
  od przym. → miły

milenium /mʲiˈlɛ̃ɲũm/ (n)
millennium
  okres tysiąca lat

milezyjski /mˌilɛzˈɨjski/ (adj)
Milesian
  związany z Miletem, dotyczący Miletu

mili- /ˈmʲilʲi/
milli-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary tysiąc razy mniejsze od podstawowych;

miliamper /mʲilʲjˈãmpɛr/ (n)
milliamp
  (fizyka, fizyczny) jednostka natężenia pola elektrycznego równa jedna tysięcznej ampera

miliarder /mʲiˈlʲjardɛr/ (n)
billionaire
  osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy

miliardowy /ˌmʲilʲjarˈdɔvɨ/ (adj)
bilionth
  przymiotnik od miliard (1000000000)

milicja /mʲiˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
militia
  formacja wojskowa tworzona z cywilów mających własną broń, zwykle na czas wojny
  w niektórych krajach, w tym w PRL: nazwa policji

milicjant /milˈitsjant/ (n)
militiaman
  funkcjonariusz milicji – instytucji odpowiedzialnej za ochronę bezpieczeństwa publicznego

mililitr /milˈilitr/ (n)
millilitre, milliliter
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, milionowa część metra sześciennego;

milimetr /mʲiˈlʲĩmɛtr̥/ (n)
millimeter, millimetre
  tysięczna część metra;

milimetrowy /mˌilimɛtrˈɔvɨ/ (adj)
millimetric
  taki, który ma wielkość jednego milimetra

milioner /mʲiˈlʲjɔ̃nɛr/ (n)
millionaire
  osoba bardzo bogata, posiadająca miliony

militaria /ˌmʲilʲiˈtarʲja/ (n)
military
  sprawy dotyczące wojskowości, także przedmioty związane z wojskiem, zwłaszcza z jego uzbrojeniem i umundurowaniem

militarny /ˌmʲilʲiˈtarnɨ/ (adj)
military
  związany z wojskiem, wojskowością lub wojną

militaryzacja /ˌmʲilʲitarɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
militarisation, militarization
  zwiększenie liczby wojska przez państwo

militaryzm /mˌilitˈarɨzm/ (n)
militarism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne

miliwolt /mʲiˈlʲivɔlt/ (n)
millivolt
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) tysięczna część wolta

milleryt /millˈɛrɨt/ (n)
millerite
  (mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady siarczków, siarczek niklu;

milyjski /milˈɨjski/ (n)
Milyan
  (językoznawstwo, językoznawczy) język milyjski, należący do rodziny anatolijskiej;

mim /mʲĩm/ (n)
mime
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) aktor występujący w pantomimie;

mimbar /mˈimbar/ (n)
mimbar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kazalnica w meczecie

mimetezyt /mˌimɛtˈɛzɨt/ (n)
mimetite
  (mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady arsenianów;

mimikra /mʲĩˈmʲikra/ (n)
mimicry
  (biologia, biologiczny) upodabnianie się zwierząt bezbronnych do zwierząt zdolnych do obrony poprzez przybranie ich kształtu, barwy, zachowania lub innych właściwości

mimo /ˈmʲĩmɔ/ (preposition)
despite, in spite of, although, notwithstanding
  wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają

mimo to /mˈimɔ tɔ/
yet
  …przyłączająca zdanie współrzędne, którego treść jest sprzeczna z tym, co można zrozumieć z wcześniejszego wypowiedzenia

mimo że /mˈimɔ ʒˈɛ/
although, even though, despite, though
  łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało

mimoza /mʲĩˈmɔza/ (n)
mimosa
  (botanika, botaniczny) rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego;

mina /ˈmʲĩna/ (n)
mine
  (wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;
look, air, face
  wyraz twarzy

minaret /mʲĩˈnarɛt/ (n)
minaret
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;

minbar /mˈinbar/ (n)
minbar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kazalnica w meczecie;

mineralny /mˌinɛrˈalnɨ/ (adj)
mineral
  nie będący organicznym

mineralogia /ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja/ (n)
mineralogy
  (geologia, geologiczny) nauka o minerałach;

mineralogiczny /mˌinɛrˌalɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
mineralogical, mineralogic
  dotyczący mineralogii

mineraloid /ˌmʲĩnɛraˈlɔ<sup>j</sup>it/ (n)
mineraloid
  naturalnie występująca substancja o uporządkowaniu wewnętrznym odmiennym niż w przypadku minerałów;

minerał /mʲĩˈnɛraw/ (n)
mineral
  (geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;

minerał towarzyszący /mʲĩˈnɛraw ˌtɔvaʒɨˈʃɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
accessory mineral
  (mineralogia, mineralogiczny) składnik skał występujący rzadko i w ilościach śladowych

minigun /miɲˈiɡun/ (n)
minigun
  (wojskowość, wojskowy) amerykański sześciolufowy karabin maszynowy cechujący się dużą szybkostrzelnością;

minimalista /ˌmʲĩɲĩmaˈlʲista/ (n)
minimalist
  zwolennik minimalizmu

minimalizacja /ˌmʲĩɲĩmalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
minimization
  sprowadzenie czegoś do możliwe najmniejszych rozmiarów

minimalizm /ˌmʲĩɲĩˈmalʲism̥/ (n)
minimalism
  ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera)

minimalny /ˌmʲĩɲĩˈmalnɨ/ (adj)
minimal
  (książkowy) bardzo mały, ograniczony lub zbliżony do minimum

minimum /ˈmʲĩɲĩmũm/ (adv)
at least
  w połączeniu z określeniem liczby: co najmniej

minimum /ˈmʲĩɲĩmũm/ (n)
minimum
  najmniejsza możliwa, niezbędna lub wymagana ilość, wielkość

minimum minimorum /mˈiɲimˌum mˌiɲimˈɔrum/ (n)
minimum minimorum
  absolutne minimum

minipark /miɲˈipark/ (n)
minipark
  niewielki park

minispódniczka /ˌmʲĩɲispudʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
miniskirt
  (krawiectwo) spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część;

minister /mʲĩˈɲistɛr/ (n)
minister, secretary
  urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem;

ministerialny /mˌiɲistɛrjˈalnɨ/ (adj)
ministerial
  (administracja) dotyczący ministerstwa albo ministra, związany z ministerstwem albo ministrem

ministerstwo /ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ/ (n)
ministry
  urząd, którego szefem jest minister

ministrant /mʲĩˈɲistrãnt/ (n)
altar boy, altar server
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy;

ministrantka /mˌiɲistrˈantka/ (n)
altar girl
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dziewczyna pełniąca funkcję pomocniczki katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania liturgii

minjan /mˈinjan/ (n)
minyan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) w judaizmie: najmniejsza dopuszczalna liczba mężczyzn (tj. dziesięciu), wymagana do odbycia rytuałów religijnych;

minojski /minˈɔjski/ (adj)
Minoan
  (historia, historyczny, historycznie) dotyczący, odnoszący się do cywilizacji powstałej w rejonie Morza Egejskiego w okresie od 2600 do 1100 r. p.n.e.

minor /ˈmʲĩnɔr/ (n)
minor
  (matematyka, matematyczny) wyznacznik macierzy kwadratowej powstałej z danej macierzy przez skreślenie pewnej liczby jej wierszy i kolumn;

minorkański /mˌinɔrkˈaɲski/ (adj)
Minorcan
  związany z Minorką, dotyczący Minorki

minowy /minˈɔvɨ/ (adj)
mine
  (wojskowość, wojskowy) obsiany minami

mintaj /ˈmʲĩntaj/ (n)
Alaska pollock, walleye pollock, whiting
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Theragra chalcogramma, ryba z północnego Pacyfiku, masowo odławiana dla przemysłu spożywczego;

minus /ˈmʲĩnus/ (conjunction)
except, minus
  oprócz, z wyjątkiem

minus /ˈmʲĩnus/ (n)
minus
  (termin typograficzny) znak oznaczający odejmowanie lub wartość poniżej zera;
disadvantage, drawback, shortcoming
  ujemna cecha czegoś

minuskuła /ˌmʲĩnuˈskuwa/ (n)
minuscule
  (termin typograficzny) mała litera;

minuta /mʲĩˈnuta/ (n)
minute
  (jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu);
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/60 stopnia (= jednej sześćdziesiątej); poprawnie minuta kątowa;
  odległość pokonywana w ciągu minuty (1.1)

miocen /ˈmʲjɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
Miocene
  (geologia, geologiczny) pierwsza (starsza) epoka neogenu;

miodojad /mʲɔdˈɔjat/ (n)
honeyeater
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Meliphagidae;

mion /mʲˈɔn/ (n)
muon
  (fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, podobna do elektronu, ale cięższa od niego

miotacz /ˈmʲjɔtaʧ̑/ (n)
pitcher
  (sport, sportowy) zawodnik drużyny baseballa będący na pozycji, z której rzuca piłkę
flamethrower, grenade launcher
  (wojskowość, wojskowy) broń, która wyrzuca coś na większy dystans, np. granaty, ogień, kamienie lub miny

miotełka /mʲjɔˈtɛwka/ (n)
whisk
  przyrząd do oganiania się od much

miotła /ˈmʲjɔtwa/ (n)
broom, besom
  narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

mioza /mʲˈɔza/ (n)
miosis
  (medycyna, medyczny) nienaturalne zwężenie źrenicy oka;

mirabelka /mˌirabˈɛlka/ (n)
mirabelle plum
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana śliwy

miriametr /mirjˈamɛtr/ (n)
myriameter, myriametre
  (metrologia, metrologiczny) (rzadki, rzadko używany) jednostka długości równa dziesięciu tysiącom metrów

mirliton /mʲirˈlʲitɔ̃n/ (n)
kazoo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument perkusyjny w postaci drewnianej lub metalowej rurki z membraną;

mirra /ˈmʲirːa/ (n)
myrrh
  żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

mirrowy /mirˈɔvɨ/ (adj)
myrrhic
  związany z mirrą, dotyczący mirry, zawierający mirrę

mirt /mʲirt/ (n)
myrtle
  (botanika, botaniczny) Myrtus, krzew wiecznie zielony, o wonnych liściach i białych kwiatach, będący symbolem dziewictwa;

mirza /ˈmʲirza/ (n)
mirza
  wódz, książę tatarski; perski i turecki tytuł honorowy, np. uczonych (umieszczany przed nazwiskiem) lub książęcy (wtedy po nazwisku);

misa /ˈmʲisa/ (n)
bowl, basin
  duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia

miseczka /mʲiˈsɛʧ̑ka/ (n)
cup
  każda z dwóch części stanika osłaniająca pierś

misie-patysie /ˈmʲiɕɛ paˈtɨɕɛ/ (n)
Poohsticks
  (neologizm) (literacko) dziecięca gra towarzyska o literackiej proweniencji, polegająca na umiejętnym zrzucaniu patyka z mostu tak, aby wypłynął z drugiej strony jako pierwszy;

misja /ˈmʲisʲja/ (n)
mission
  posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców

misjonarski /mˌisjɔnˈarski/ (adj)
missionary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misjonarzem, misjonarzami, dotyczący misjonarzy

misjonarz /mʲiˈsʲjɔ̃naʃ/ (n)
missionary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej

miska /ˈmʲiska/ (n)
bowl, basin
  mała misa, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry;
bowl
  plastikowe lub blaszane naczynie średnich rozmiarów do różnych potrzeb

miskowaty /ˌmʲiskɔˈvatɨ/ (adj)
cuplike
  przypominający kształtem miskę

miso /ˈmʲisɔ/ (n)
miso
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna gęsta pasta japońska produkowana ze sfermentowanego ryżu, pszenicy, soli, drożdży i/lub soi;

misterium /mistˈɛrjum/ (n)
mystery play
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) antyczny obrządek ku czci pogańskiego bóstwa w kulturze greckiej, hinduskiej lub egipskiej
mystery
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) coś tajemniczego, niezrozumiałe zjawisko

mistrz /mʲisṭʃ/ (n)
master
  osoba najlepsza w czymś
  (rzemiosło, rzemieślniczy) najwyższy stopień kształcenia zawodowego;

mistrzostwa /mistʃˈɔstfa/ (n)
championship
  (sport, sportowy) zawody o tytuł mistrza w jakiejś dyscyplinie

mistrzostwa świata /mʲiˈsṭʃɔstfa ˈɕfʲjata/ (n)
world championship
  (sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie

mistrzostwo /mʲiˈsṭʃɔstfɔ/ (n)
championship
  (sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie

mistrzostwo Europy /mistʃˈɔstfɔː ɛwrˈɔpɨ/ (n)
European championship
  (sport, sportowy) najlepszy wynik zawodnika lub drużyny w Europie w danej dyscyplinie

mistrzowsko /mistʃˈɔfskɔ/ (adv)
masterfully
  na sposób mistrzowski, po mistrzowsku

mistrzyni /mʲiˈsṭʃɨ̃ɲi/ (n)
mistress
  kobieta najlepsza w czymś

mistycyzm /mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
mysticism
  kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;

mistycznie /mʲiˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
mystically
  w sposób mistyczny

mistyczny /mistˈɨtʃnɨ/ (adj)
mystic
  charakteryzujący się tajemniczością
mystical, mystic
  związany z mistyką, mistycyzmem

mistyfikacja /ˌmʲistɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
deception, hoax, imposture
  (książkowy) celowe wprowadzenie kogoś w błąd przez zaaranżowanie sytuacji stwarzającej pozorów prawdy, a nie będącej prawdą; także: to, co jest rezultatem takiego działania;

mistyk /mˈistɨk/ (n)
mystic
  osoba doświadczająca stanów mistycznych
  wyznawca mistycyzmu

mistyka /ˈmʲistɨka/ (n)
mystique
  duchowość opierająca się na mistycyzmie

miswak /mˈisfak/ (n)
miswak
  alternatywa szczoteczki do zębów z gałązki drzewa arakowego (Salvadora persica L.);

misyjny /misˈɨjnɨ/ (adj)
missionary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misją, misjami, dotyczący misji

miszmasz /ˈmʲiʃmaʃ/ (n)
hotchpotch
  mieszanina

mit /mʲit/ (n)
myth
  (literacko) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;
  (potocznie, potoczny) fałszywy pogląd o czymś, coś zmyślonego

mitochondrium /mˌitɔxˈɔndrjum/ (n)
mitochondrion
  (biologia, biologiczny) organellum odpowiadające za oddychanie komórkowe;

mitologem /mˌitɔlˈɔɡɛm/ (n)
mythologem, mythologeme
  podstawowa jednostka stosowana w opisie mitów

mitologia /ˌmʲitɔˈlɔɟja/ (n)
mythology
  funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;
  nauka zajmująca się mitami

mitologiczny /ˌmʲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
mythological
  związany z mitologią, dotyczący mitologii

mitologizacja /mˌitɔlˌɔɡʲizˈatsja/ (n)
mythicisation, mythicization
  (literacko) wprowadzanie elementów mitologicznych

mitologizm /mˌitɔlˈɔɡʲizm/ (n)
mythologism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub połączenie wyrazów pochodzące z mitologii używane jako przenośnia

mitologizowanie /mˌitɔlˌɔɡʲizɔvˈaɲʲɛ/ (n)
mythicise, mythicize
  (rzeczownik odczasownikowy) od: mitologizować

mitoman /mitˈɔman/ (n)
mythomaniac
  (psychologia, psychologiczny) człowiek skłonny do opowiadania nieprawdziwych lub wyolbrzymionych historii na swój temat

mitomanka /mˌitɔmˈaŋka/ (n)
mythomaniac
  (psychologia, psychologiczny) kobieta skłonna do opowiadania nieprawdziwych lub wyolbrzymionych historii na swój temat

mitraizm /mitrˈaizm/ (n)
Mithraism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kult solarnego boga Mitry

mitralieza /mˌitraljˈɛza/ (n)
mitrailleuse
  (wojskowość, wojskowy) dawne małe działo szybkostrzelne, wielolufowe

mitralny /mitrˈalnɨ/ (adj)
mitral
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący zastawki położonej pomiędzy lewym przedsionkiem a lewą komorą serca

mitrydatyzm /ˌmʲitrɨˈdatɨsm̥/ (n)
mithridatism
  zabezpieczanie się przed truciznami poprzez przyjmowanie małych nieletalnych dawek trucizny;

mityczny /mʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
mythical, mythic
  związany z mitem, mitologią

mitygować /mˌitɨɡˈɔvatɕ/ (v)
mitigate
  hamować czyjąś zapalczywość, powstrzymywać kogoś

miyagawa /mjaɡˈava/ (n)
miyagawa
  (spożywczy) (botanika, botaniczny) zielona, bezpestkowa mandarynka, owoc drzewa jednej z odmian gatunku Citrus unshiu, mandarynki Satsuma

mizantrop /mizˈantrɔp/ (n)
misanthrope, misanthropist
  ktoś stroniący od ludzi, czujący do nich niechęć lub wręcz wrogość

mizantropia /ˌmʲizãnˈtrɔpʲja/ (n)
misanthropy
  niechęć do ludzi, do obcowania z nimi;

mizantropijny /mˌizantrɔpˈijnɨ/ (adj)
misanthropic, misanthropical
  charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom

mizerabilizm /mˌizɛrabʲˈilizm/ (n)
miserabilism
  fascynacja biedą i nieszczęściem, szczególnie w utworze literackim lub w malarstwie;

mizernie /mizˈɛrɲʲɛ/ (adv)
gauntly, haggardly, lousily, meagerly, wanly
  biednie, słabo
weedily
  o stanie zdrowia źle

mizerny /mʲiˈzɛrnɨ/ (adj)
paltry, poor
  niewielki, zbyt mały
emaciated, gaunt, haggard, ill-looking, wan
  o człowieku: wątły, słaby, wychudzony

mizoandria /mˌizɔˈandrja/ (n)
misandry
  (psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt kobiety do mężczyzn

mizofobia /mˌizɔfˈɔbja/ (n)
mysophobia
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed brudem;

mizofonia /ˌmʲizɔˈfɔ̃ɲa/ (n)
misophonia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na dźwięki objawiająca się złością i lękiem;

mizoginia /ˌmʲizɔˈɟĩɲja/ (n)
misogyny
  patologiczne, silne uprzedzenie mężczyzny do kobiet;

miód /mʲjut/ (n)
honey
  (spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;
mead
  (spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników;

miód pitny /ˈmʲjut ˈpʲitnɨ/ (n)
mead
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;

miód wielokwiatowy /mʲˈud vʲˌɛlɔkfʲatˈɔvɨ/ (n)
polyfloral hone
  miód powstały z nektaru wielu gatunków roślin

miąższ /mʲjɔ̃w̃ʃ/ (n)
flesh, pulp
  miękka, wewnętrzna część czegoś, głównie owoców

miąższość /ˈmʲjɔ̃w̃ʃːɔɕʨ̑/ (n)
thickness
  (geologia, geologiczny) grubość warstwy, zespołu warstw lub żyły mierzona prostopadle do ograniczających je powierzchni

mięczak /ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak/ (n)
mollusc
  (zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne;
milksop
  (pogardliwie) człowiek miękki, uległy, bez charakteru

mięczak zakaźny /mʲˈɛntʃaɡ zakˈaʑnɨ/ (n)
water warts
  (medycyna, medyczny) skórna choroba wirusowa z charakterystycznymi, grudkowatymi wykwitami barwy woskowobiałej;

między /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ/ (preposition)
between
  …używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami

między Scyllą a Charybdą /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈsʦ̑ɨlːɔ̃w̃ ˌa‿xaˈrɨbdɔ̃w̃/ (idiom)
between Scylla and Charybdis
  (książkowy) sytuacja wyboru między dwiema złymi możliwościami, z których każda obciążona jest kosztami

między innymi /mʲˌɛndʑɨ innˈɨmi/ (adv)
among other things, inter alia
  fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa

między młotem a kowadłem /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈmwɔtɛ̃m ˌa‿kɔˈvadwɛ̃m/ (adv)
between a rock and a hard place, between hell and high water, between the devil and the deep blue sea, between wind and water
  (związek frazeologiczny) w sytuacji wyboru między dwiema złymi możliwościami

międzybankowy /mʲˌɛndʑɨbaŋkˈɔvɨ/ (adj)
interbank
  zachodzący między dwoma lub więcej bankami; dokonywany między bankami

międzyczas /mʲjɛ̃nˈʣ̑ɨʧ̑as/ (n)
meantime
  (sport, sportowy) czas zawodnika na pewnym fragmencie wyścigu

międzyludzki /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨˈluʦ̑ʲci/ (adj)
interpersonal
  odbywający się między ludźmi, mający miejsce pomiędzy ludźmi

międzynarodowy /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ/ (adj)
international
  taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów

międzyplanetarny /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨplãnɛˈtarnɨ/ (adj)
interplanetary
  taki, który znajduje się między planetami, dzieje się w przestrzeni między danymi planetami

międzyplon /mʲjɛ̃nˈʣ̑ɨplɔ̃n/ (n)
catch crop
  (rolnictwo, rolniczy) szybko rosnąca roślina uprawna, wysiewana lub sadzona równocześnie z uprawą główną lub pomiędzy zbiorem a następnym wysiewem roślin ozimych

międzyrasowy /mʲˌɛndʑɨrasˈɔvɨ/ (adj)
interracial
  odbywający się pomiędzy różnymi rasami

międzyrostek /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨˈrɔstɛk/ (n)
interfix
  (językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany między dwoma leksemami, np. morfem między dwoma rdzeniami;

międzystanowy /mʲˌɛndʑɨstanˈɔvɨ/ (adj)
interstate
  przebiegający między dwoma stanami

międzyżebrowy /mʲˌɛndʑɨʒɛbrˈɔvɨ/ (adj)
intercostal
  znajdujący się między żebrami

miękki /ˈmʲjɛ̃ŋʲci/ (adj)
soft
  taki, który łatwo ugina się pod naciskiem

miękkie serce /ˈmʲjɛ̃ŋʲcɛ ˈsɛrʦ̑ɛ/ (idiom)
soft-hearted
  skłonność do bycia ustępliwym, współczującym, dobrotliwym, dobrodusznym

miękko /mʲˈɛŋkkɔ/ (adv)
softly
  w sposób miękki

miękkość /ˈmʲjɛ̃ŋkɔɕʨ̑/ (n)
softness
  cecha tego, co jest miękkie w dotyku

mięsak /mʲˈɛ̃sak/ (n)
sarcoma
  (medycyna, medyczny) złośliwy nowotwór tkanki łącznej;

mięsień /ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ/ (n)
muscle
  (anatomia, anatomiczny) czynny element narządu ruchu;

mięsień gruszkowaty /mʲˈɛɲɕɛɲ ɡrˌuʃkɔvˈatɨ/ (n)
piriformis, piriformis muscle
  (anatomia, anatomiczny) mięsień szkieletowy zaczynający się na miedniczej kości krzyżowej;

mięsień krawiecki /ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ kraˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
sartorius muscle
  (anatomia, anatomiczny) najdłuższy mięsień ludzkiego ciała;

mięsny /ˈmʲjɛ̃w̃snɨ/ (adj)
meat
  dotyczący mięsa
  zrobiony z mięsa, zawierający mięso

mięso /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ/ (n)
flesh
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa (1.1)
meat, flesh
  (spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia;

mięso armatnie /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ/ (n)
cannon fodder
  (związek frazeologiczny) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie

mięso mielone /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ/ (n)
mince, mince meat
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)

mięsożerca /ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
carnivore, zoophagan
  (ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem
meatarian, meatatarian
  (książkowy) (żartobliwie) osoba lubiąca i często jedząca mięso

mięsożerny /ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
carnivorous
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się mięsem

mięta /ˈmʲjɛ̃nta/ (n)
mint
  (botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu;

miętowy /mʲjɛ̃nˈtɔvɨ/ (adj)
mint
  (rzadki, rzadko używany) związany z miętą, dotyczący mięty
peppermint
  otrzymywany z mięty lub zawierający miętę
mint, minty
  taki, który ma kolor bladej, chłodnej zieleni

miętus /ˈmʲjɛ̃ntus/ (n)
burbot
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;

mięśniowy /mʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ/ (adj)
muscular
  dotyczący mięśni

miło /ˈmʲiwɔ/ (adv)
nicely, pleasantly, nice
  od: miły

miłosierdzie /ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
mercy
  okazywane współczucie, dobroć lub litość

miłosiernie /mˌiwɔɕˈɛrɲʲɛ/ (adv)
charitably
  z litością, ze współczuciem

miłosierny /ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ/ (adj)
merciful
  okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

miłosny /mʲiˈwɔsnɨ/ (adj)
amorous, love
  dotyczący miłości, kochania; taki, który jest wynikiem miłości, faktu kochania kogoś

miłostka /mʲiˈwɔstka/ (n)
mash
  (książkowy) mało istotny, krótkotrwały romans

miłować /mʲiˈwɔvaʨ̑/ (v)
cherish, love
  (literacko) (przestarzałe, przestarzały) darzyć kogoś miłością
  (literacko) (przestarzałe, przestarzały) uwielbiać coś, mieć zamiłowanie do czegoś

miłośnik /mʲiˈwɔɕɲik/ (n)
lover
  (dawniej, dawny) kochanek
  wielbiciel, amator, fan czegoś

miłość /ˈmʲiwɔɕʨ̑/ (n)
love, sweetheart
  osoba, którą się kocha
love, affection, fondness
  uczucie, którym się darzy kochaną osobę;

miłość jest ślepa /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˈjɛstʲ ˈɕlɛpa/ (proverb)
love is blind
  osoba kochająca nie widzi wad, błędów osoby, którą kocha

miłość od pierwszego wejrzenia /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa/ (n)
love at first sight
  zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy

miłość platoniczna /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌplatɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
platonic love
  miłość pozbawiona zmysłowości, miłość aseksualna

miłość własna /ˈmʲiwɔʑʥ̑ ˈvwasna/ (n)
self-love
  (potocznie, potoczny) uwielbienie do samego siebie (w negatywnym znaczeniu)
  poczucie własnej wartości, pewność siebie, miłość do samego siebie, kierowana pragnieniem własnego szczęścia (w pozytywnym znaczeniu)

miły /ˈmʲiwɨ/ (adj)
agreeable, amiable, kind, likeable, nice
  uprzejmy, serdeczny
nice, pleasant
  wywołujący przyjemne uczucie

miły /ˈmʲiwɨ/ (n)
beloved
  ukochana osoba

miś /mʲiɕ/ (n)
bear, cub
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) niedźwiedź lub niedźwiadek
gummi bear
  (spożywczy) żelka w kształcie misia (1.1)
teddy, teddy bear
  zabawka wyobrażająca misia (1.1);

mknąć /m̥knɔ̃ɲʨ̑/ (v)
scurry, scuttle
  (książkowy) poruszać się bardzo szybko naprzód

mlecz /mlɛʧ̑/ (n)
dandelion
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) mniszek lekarski

mleczan /ˈmlɛʧ̑ãn/ (n)
lactate
  (chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu mlekowego

mleczarnia /mlɛtʃˈarɲʲa/ (n)
dairy
  (zootechnika, zootechniczny) miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko

mleczarstwo /mlɛtʃˈarstfɔ/ (n)
dairy
  przetwórstwo mleka; skup, składowanie i przerób mleka oraz sprzedaż powstałych przetworów

mleczarz /ˈmlɛʧ̑aʃ/ (n)
dairyman, milkman
  (potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka

mlecznie /mlˈɛtʃɲʲɛ/ (adv)
milkily
  właściwie dla mleka

mleczny /ˈmlɛʧ̑nɨ/ (adj)
dairy
  (zootechnika, zootechniczny) o zwierzętach hodowanych dla mleka: wydajny, dający dużo mleka
milky, lacteal, lactiferous
  dotyczący mleka, otrzymywany, zrobiony z mleka, z dodatkiem mleka
deciduous
  o czasowym zębie
opal
  w kolorze mleka, biały jak mleko

mleko /ˈmlɛkɔ/ (n)
milk
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu
  (biologia, biologiczny) wydzielina gruczołów mlecznych samic ssaków służąca jako pokarm dla swojego potomstwa dostępna w okresie laktacji;

mleko sojowe /ˈmlɛkɔ sɔˈjɔvɛ/ (n)
soy milk, soymilk, soya milk, soybean milk
  tradycyjny chiński napój otrzymywany poprzez namoczenie w wodzie ziaren soi;

mleć /mlɛʨ̑/ (v)
mill
  rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów

mnemotechnika /ˌmnɛ̃mɔˈtɛxʲɲika/ (n)
mnemonics, mnemotechnic, mnemotechnics
  sposoby ułatwiające zapamiętywanie czegoś metodą wolnych skojarzeń, np. poprzez nadanie tekstowi rymowanej formy, wizualizację, itp.;

mniam /mʲɲãm/ (interjection)
nom nom, nom nom nom, om nom nom, om nom nom nom, yum, yum-yum
  służy do wyrażenia, że mówiącemu coś bardzo smakuje bądź ma na to apetyt

mnich /mʲɲix/ (n)
monk
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich

mniej więcej /ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj/
more or less
  szacunkowe podanie miary, wielkości

mniejszość /ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑/ (n)
minority
  mniejsza część jakiejś całości

mniemać /ˈmʲɲɛ̃maʨ̑/ (v)
believe, think
  (książkowy) przypuszczać coś, wnioskować

mnisi /mɲˈiɕi/ (adj)
monkish
  związany z mnichem lub mniszką, dotyczący mnicha lub mniszki

mniszek lekarski /mɲˈiʃɛk lɛkˈarski/ (n)
common dandelion, dandelion
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Taraxacum officinale F.H. Wigg., rodzaj roślin z rodziny astrowatych

mniszka /mɲˈiʃka/ (n)
nun moth
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) motyl z rodziny brudnicowatych;
monk seal
  (zoologia, zoologiczny) Monachus, zwierzę zaliczane do rodziny fokowatych;

mniszka białorzytna /mɲˈiʃka bjˌawɔʒˈɨtna/ (n)
striated finch, white-rumped mannikin, white-rumped munia
  (ornitologia, ornitologiczny) gatunek małego ptaka (Lonchura striata) z rodziny astryldowatych;

mniszka śródziemnomorska /mɲˈiʃka ɕrˌudʑɛmnɔmˈɔrska/ (n)
Mediterranean monk seal
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Monachus monachus Hermann, gatunek ssaka płetwonogiego z rodziny fokowatych;

mniszy /mɲˈiʃɨ/ (adj)
monkish
  związany z mnichem lub mniszką, dotyczący mnicha lub mniszki

mnogi /ˈmnɔɟi/ (adj)
numerous
  (książkowy) występujący w dużej ilości
plural
  dotyczący jakiejś zbiorowości, mnogości

mnogość /ˈmnɔɡɔɕʨ̑/ (n)
set
  (matematyka, matematyczny) zbiór
multitude
  duża ilość czegoś

mnożenie /mnɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
multiplication
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem
  (matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu, uogólnienie mnożenia (1.1)
  (rzeczownik odczasownikowy) od: mnożyć

mnożyć /ˈmnɔʒɨʨ̑/ (v)
augment, increase, multiply, propagate
  powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać

mnóstwo /ˈmnustfɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
bags of, heaps of, lots, plenty, tons
  w bardzo dużej liczbie

moabicki /ˌmɔaˈbʲiʦ̑ʲci/ (adj)
Moabite
  odnoszący się do Moabu lub Moabitów

moabicki /ˌmɔaˈbʲiʦ̑ʲci/ (n)
Moabite language
  (językoznawstwo, językoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) wymarły język semicki z grupy kananejskiej

mobbing /mˈɔbbʲiŋk/ (n)
bullying, harassment
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów;

mobbingować /mˌɔbbʲiŋɡˈɔvatɕ/ (v)
mob
  nękać, prześladować, dręczyć kogoś w środowisku pracowniczym lub szkolnym, poddawać mobbingowi;

mobilizacja /ˌmɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
mobilisation, mobilization
  (wojskowość, wojskowy) powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej

mobilność /mɔbʲˈilnɔɕtɕ/ (n)
mobility
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest mobilne; cecha tych, którzy są mobilni; łatwość wprowadzenia w ruch; zdolność do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków

mobilny /mɔbʲˈilnɨ/ (adj)
mobile
  taki, który można przenosić, używać w różnych miejscach

moc /mɔʦ̑/ (n)
power
  (fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach;

mocne nerwy /ˈmɔʦ̑nɛ ˈnɛrvɨ/ (idiom)
nerves of steel
  wysoka wytrzymałość nerwowa, bycie odpornym psychicznie

mocno /ˈmɔʦ̑nɔ/ (adv)
strong
  w sposób mocny

mocny jak byk /mˈɔtsnɨ jˈaɡ bˈɨk/ (adj)
strong as an ox
  (potocznie, potoczny) bardzo silny

mocny w gębie /mˈɔtsnɨ w ɡˈɛmbjɛ/ (adj)
be all talk, have a big mouth
  (potocznie, potoczny) o kimś wygadanym, elokwentnym lub pyskatym, potrafiącym argumentacją przekonać innych do swoich racji

mocz /mɔʧ̑/ (n)
urine
  (fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

moczar /mˈɔtʃar/ (n)
fen, marsh, marshland, swamp
  (książkowy) teren podmokły

mocznica /mɔtʃɲˈitsa/ (n)
uremia, uraemia
  (medycyna, medyczny) stan zatrucia ustroju produktami przemiany materii (m.in. mocznikiem) jako przejaw zaawansowanej niewydolności nerek, powodujący wiele przykrych objawów, jak np. męczliwość, wymioty, wyniszczenie, bóle głowy, świąd, obrzęk płuc, krwawienia itd.;

moczopędny /ˌmɔʧ̑ɔˈpɛ̃ndnɨ/ (adj)
diuretic
  taki, który wywołuje wydzielanie moczu lub zwiększenie jego objętości

moczowy /mɔˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
urinary, urinous
  związany z moczem, dotyczący moczu

moczowód /mɔtʃˈɔvut/ (n)
ureter
  (anatomia, anatomiczny) parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

moda /ˈmɔda/ (n)
fashion
  zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa

model /ˈmɔdɛl/ (n)
model
  (matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) matematyczny opis zachowania jakiegoś układu;
  kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach
  (matematyka, matematyczny) zbiór obiektów matematycznych, spełniających pewne aksjomaty;
design
  fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu
model
  mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody

modelarstwo /ˌmɔdɛˈlarstfɔ/ (n)
model building
  odwzorowywanie rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonych modeli;

modelarz /mɔˈdɛlaʃ/ (n)
modeller
  (technologia, technika, techniczny) osoba zajmująca się konstrukcją modeli samolotów, statków itp.; odtwarzaniem rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonej

modelować /mˌɔdɛlˈɔvatɕ/ (v)
model
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) tworzyć model pewnego obiektu lub zjawiska, czyli tworzyć opis (często matematyczny), który stara się w ogólny sposób wyjaśniać wiele osobnych przypadków

modem /ˈmɔdɛ̃m/ (n)
modem
  (informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

moderator /mˌɔdɛrˈatɔr/ (n)
moderator
  (fizyka, fizyczny) spowalniacz neutronów, mający zastosowanie w reaktorach jądrowych;
  (informatyka, informatyczny) osoba zarządzająca treścią oraz kontami użytkowników na poziomie wyższym niż zwykli uczestnicy, lecz niższym niż administratorzy;
  osoba, która kieruje dyskusją i czuwa nad jej właściwym przebiegiem, zwłaszcza w mediach

modernizacja /ˌmɔdɛrʲɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
modernisation modernization
  unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej

modeńczyk /mɔdˈɛɲtʃɨk/ (n)
Modenese
  mieszkaniec Modeny

modeński /mɔdˈɛɲski/ (adj)
Modenese
  związany z Modeną, dotyczący Modeny, wywodzący się z Modeny

modliszka /mɔˈdlʲiʃka/ (n)
mantis, praying mantis
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

modlitewnik /ˌmɔdlʲiˈtɛvʲɲik/ (n)
prayer book
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;

modlitwa /mɔˈdlʲitfa/ (n)
prayer, orison
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

modlić się /ˈmɔdlʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
pray
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś

modny /ˈmɔdnɨ/ (adj)
fashionable, boutique
  będący w modzie, popularny; powszechny przez jakiś czas

modraszek arion /mɔdrˈaʃɛk ˈarjɔn/ (n)
large blue
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Maculinea arion, gatunek motyla dziennego z rodziny modraszkowatych;

modry /mˈɔdrɨ/ (adj)
cerulean
  niebieski o dużej intensywności

modrzew /ˈmɔḍʒɛf/ (n)
larch
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo iglaste z rodzaju (1.1), o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę

moduł /mˈɔduw/ (n)
modulus
  (matematyka, matematyczny) wartość bezwzględna liczby
module, unit
  wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości

modyfikowalny /mˌɔdɨfˌikɔvˈalnɨ/ (adj)
modifiable
  dający się modyfikować

modyfikować /ˌmɔdɨfʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
alter, modify
  wprowadzać zmiany

mogiła /mɔˈɟiwa/ (n)
tomb, grave, mound, tumulus
  miejsce pochówku zmarłego w ziemi, opatrzone najczęściej jedynie krzyżem lub innym symbolem wiary

mohel /mˈɔxɛl/ (n)
mohel, circumcisor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski rytualny rzezak;

moher /ˈmɔxɛr/ (n)
mohair
  wełna z kóz angorskich;

moim zdaniem /mˈɔim zdˈaɲʲɛm/
in my opinion
  wyrażenie oceniające, wprowadzające osobistą opinię autora wypowiedzi

moja /ˈmɔja/ (pronoun)
my
  (mianownik) lp (rodzaj żeński) od: mój

mojito /mɔjˈitɔ/ (n)
mojito
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

mojżeszowy /ˌmɔjʒɛˈʃɔvɨ/ (adj)
Mosaic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dotyczący Mojżesza

mokait /mɔˈka<sup>j</sup>it/ (n)
mookaite, moukaite
  (mineralogia, mineralogiczny) Windalia Radiolarite, odmiana jaspisu o czekoladowej, czerwonej, żółtej lub kremowej barwie

mokradło /mɔˈkradwɔ/ (n)
wetland
  obszar o grząskiej ziemi, częściowo zalany wodą;

mokry /ˈmɔkrɨ/ (adj)
wet
  pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

mol /mɔl/ (n)
mole
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI;

molalny /mɔlˈalnɨ/ (adj)
molal
  (chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia molalnego, określający stężenie molalne

molekularny /mˌɔlɛkulˈarnɨ/ (adj)
molecular
  dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

molekuła /ˌmɔlɛˈkuwa/ (n)
molecule
  (chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;

moleskin /mɔlˈɛskin/ (n)
moleskin
  (włókiennictwo) tkanina bawełniana imitująca skórę;

molestowanie /mˌɔlɛstɔvˈaɲʲɛ/ (n)
harassment, molestation
  (rzeczownik odczasownikowy) od: molestować

molibden /mɔˈlʲibdɛ̃n/ (n)
molybdenum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

molibdenit /mˌɔlibdˈɛɲit/ (n)
molybdenite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;

molibdenowy /mˌɔlibdɛnˈɔvɨ/ (adj)
molybdic
  związany z molibdenem, dotyczący molibdenu, zrobiony z molibdenu

molo /ˈmɔlɔ/ (n)
jetty, pier
  pomost spacerowy wychodzący w morze;

molowy /mɔlˈɔvɨ/ (adj)
molal, molar
  (chemia, chemiczny) dotyczący stężenia molowego, określający stężenie molowe
  (chemia, chemiczny) związany z molem, jednostką ilości materii
minor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji opartej na małej tercji

moment /ˈmɔ̃mɛ̃nt/ (n)
moment, instant
  krótki odcinek czasu

momo /mˈɔmɔ/ (n)
momo
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj tybetańskiego pierożka mięsnego;

monarcha /mɔ̃ˈnarxa/ (n)
monarch
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

monarchia /mɔ̃ˈnarxʲja/ (n)
monarchy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

monarchiczny /mˌɔnarçˈitʃnɨ/ (adj)
monarchic, monarchical
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu)

monarchista /ˌmɔ̃narˈxʲista/ (n)
monarchist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik monarchizmu

monarszy /mɔnˈarʃɨ/ (adj)
monarchical
  mający związek z monarchą

monaster /mɔnˈastɛr/ (n)
monastery
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;

monastycyzm /mˌɔnastˈɨtsɨzm/ (n)
monasticism, monkhood
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: forma życia zakonnego cenobickiego lub anachoreckiego, której celem jest większa zażyłość z Bogiem, gorliwość w praktykach religijnych, modlitwie i ascezie;

monastyczny /mˌɔnastˈɨtʃnɨ/ (adj)
monastic, monastick
  związany z monastycyzmem lub monasterem, dotyczący monastycyzmu lub monasteru

monastyr /mɔnˈastɨr/ (n)
monastery
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;

moneta /mɔ̃ˈnɛta/ (n)
coin, piece
  metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

mongolizm /mɔŋɡˈɔlizm/ (n)
mongolism
  (dawniej, dawny) (medycyna, medyczny) zespół Downa

mongolski /mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci/ (adj)
Mongolian, Mongol
  odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

mongolski /mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci/ (n)
Mongolian, Mongol
  język urzędowy Mongolii;

monitor /mɔ̃ˈɲitɔr/ (n)
monitor
  (marynarka) (wojskowość, wojskowy) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;
  (technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera

monitor interaktywny /mɔɲˈitɔr ˌintɛraktˈɨvnɨ/ (n)
interactive display
  (informatyka, informatyczny) wyświetlacz wielkoformatowy reagujący na dotyk

mono- /mˈɔnɔ/
mono-
  pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: jeden, pojedynczy

monocykl /mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥/ (n)
unicycle
  rower z jednym kołem

monodia /mɔnˈɔdja/ (n)
monody
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

monofizytyzm /ˌmɔ̃nɔfʲiˈzɨtɨsm̥/ (n)
monophysitism, monophysism
  (teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;

monoftong /mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk/ (n)
monophthong, pure vowel
  (językoznawstwo, językoznawczy) prosty dźwięk samogłoskowy

monoftongizacja /ˌmɔ̃nɔftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
monophthongization
  (językoznawstwo, językoznawczy) proces przekształcania się dyftongu w monoftong;

monogamia /ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja/ (n)
monogamy
  życie w związku z tylko jednym partnerem;

monogamiczny /mˌɔnɔɡamˈitʃnɨ/ (adj)
monogamous
  (socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii

monogamista /ˌmɔ̃nɔɡãˈmʲista/ (n)
monogamist
  mężczyzna żyjący w monogamii

monogastryczny /mˌɔnɔɡastrˈɨtʃnɨ/ (adj)
monogastric
  (anatomia, anatomiczny) (o zwierzęciu) posiadający jednokomorowy żołądek

monografia /ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
monograph
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

monograficzny /mˌɔnɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
monographic
  związany z monografią, dotyczący monografii; będący monografią

monogram /mɔ̃ˈnɔɡrãm/ (n)
monogram
  ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter;

monokini /ˌmɔ̃nɔˈcĩɲi/ (n)
monokini
  bardzo mocno wycięty jednoczęściowy strój kąpielowy przypominający bikini, zazwyczaj połączony tylko na brzuchu

monokultura /ˌmɔ̃nɔkulˈtura/ (n)
monoculture
  system wieloletniego uprawiania tego samego gatunku roślin na określonym gruncie;

monolityczny /mˌɔnɔlitˈɨtʃnɨ/ (adj)
monolithic
  zrobiony z jednej części, stanowiący jedną całość

monomania /ˌmɔ̃nɔ̃ˈmãɲja/ (n)
monomania
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwe opanowanie umysłu przez jedną myśl

monomer /mɔ̃ˈnɔ̃mɛr/ (n)
monomer
  (chemia, chemiczny) cząsteczka składowa polimeru;

monopod /mɔ̃ˈnɔpɔt/ (n)
monopod
  rodzaj statywu fotograficznego składający się z jednej nogi, stabilizujący całkowicie aparat fotograficzny tylko w jednej – pionowej płaszczyźnie;

monopol /mɔ̃ˈnɔpɔl/ (n)
monopoly
  (handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

monorema /mˌɔnɔrˈɛma/ (n)
monoreme
  (starożytność) (marynarka) (zobacz) monera

monosacharyd /mˌɔnɔsaxˈarɨt/ (n)
monosaccharide
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;

monoteistyczny /ˌmɔ̃nɔtɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
monotheistic
  związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom

monoteizm /ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
monotheism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga;

monoteletyzm /mˌɔnɔtɛlˈɛtɨzm/ (n)
monotheletism, monothelitism
  (teologia, teologiczny) pogląd teologiczny, według którego Chrystus w obu naturach kierował się jedną wolą;

monotematyczny /mˌɔnɔtˌɛmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
monothematic
  dotyczący jednego tematu

monotlenek diwodoru /mˌɔnɔtlˈɛnɛɡ dʲˌivɔdˈɔru/ (n)
dihydrogen monoxide, DHMO
  (chemia, chemiczny) woda

monotonia /ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃ɲja/ (n)
monotony
  jednostajny, powtarzalny stan bez urozmaicenia

monstrancja /mɔnstrˈantsja/ (n)
monstrance, ostensory, ostensorium
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej

monsun /mˈɔnsun/ (n)
monsoon
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

montaż /ˈmɔ̃ntaʃ/ (n)
assembly, assemblage, montage, mounting, fitting
  (maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;

montować /mɔ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
assemble
  budować coś z części
erect, fit, install, mount
  instalować, zakładać, umocowywać
edit
  łączyć części filmu, audycji w całość

montrealczyk /mˌɔntrɛˈaltʃɨk/ (n)
Montrealer
  mieszkaniec Montrealu

monument /mɔ̃ˈnũmɛ̃nt/ (n)
memorial, monument
  (książkowy) posąg, obelisk lub rzeźba o dużych rozmiarach upamiętniające jakieś wydarzenie lub wzniesione ku czci kogoś zasłużonego

monumentalnie /ˌmɔ̃nũmɛ̃nˈtalʲɲɛ/ (adv)
monumentally
  w sposób monumentalny

mop /mɔp/ (n)
mop
  zmywak do podłogi na kiju

mops /mɔps/ (n)
pug
  (kynologia, kynologiczny) rasa niedużych, łagodnych psów; pies należący do tej rasy;

morale /mɔrˈalɛ/ (n)
morale
  czyjaś gotowość do wypełniania obowiązków, znoszenia trudów i niebezpieczeństw, także poczucie odpowiedzialności i wiara w sukces, często w odniesieniu do służby wojskowej: duch bojowy i wola walki

moralista /ˌmɔraˈlʲista/ (n)
moralist
  człowiek wskazujący innym, jak mają postępować, głoszący surowe zasady moralne

moralitet /mˌɔralˈitɛt/ (n)
morality play
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) średniowieczny dramat moralizatorski;

moralizacja /mˌɔralizˈatsja/ (n)
moralization
  (dawniej, dawny) moralizowanie

moralizatorski /mˌɔralˌizatˈɔrski/ (adj)
preachy, sententious
  związany z moralizatorstwem, dotyczący moralizatorstwa

moralizatorstwo /mˌɔralˌizatˈɔrstfɔ/ (n)
sanctimony
  prawienie morałów

moralizm /mɔrˈalizm/ (n)
moralism
  uważanie moralności jako najważniejszego dyktatu w życiu

moralizować /mˌɔralizˈɔvatɕ/ (v)
moralize
  poddawać procesowi umoralnienia, prawić morały

moralność /mɔˈralnɔɕʨ̑/ (n)
morality
  zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe;

moralny /mɔˈralnɨ/ (adj)
moral
  dotyczący moralności, opisujący moralność
  postępujący w sposób uczciwy, szlachetny, zgodny z moralnością

moratorium /ˌmɔraˈtɔrʲjũm/ (n)
moratorium
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) czasowe wstrzymanie określonych działań ze względu na szczególne okoliczności

morawski /mɔˈravsʲci/ (adj)
Moravian
  związany z Morawami, dotyczący Moraw, pochodzący z Moraw

morał /ˈmɔraw/ (n)
moral
  zwięzły, pouczający wniosek podsumowujący

morda /ˈmɔrda/ (n)
mug, trap
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) twarz

morderca /mɔrˈdɛrʦ̑a/ (n)
murderer, killer
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo

morderczy /mɔrdˈɛrtʃɨ/ (adj)
killing, murderous
  dotyczący mordercy lub mordu
crippling, cut-throat, killing, mortal, murderous
  pozbawiający sił, wyniszczający organizm

morderczyni /ˌmɔrdɛrˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
murderess
  (książkowy) forma żeńska od morderca

morderstwo /mɔrˈdɛrstfɔ/ (n)
murder, homicide, assassination
  celowe odebranie komuś życia

mordewind /mɔrdˈɛvint/ (n)
head to wind, into the wind, no-go zone
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kurs względem wiatru, w którym nie może poruszać się jednostka o napędzie żaglowym;

morela /mɔˈrɛla/ (n)
apricot
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoce tego drzewa

morela japońska /mɔˈrɛla jaˈpɔ̃j̃ska/ (n)
Japanese apricot
  (botanika, botaniczny) gatunek drzewa z rodziny różowatych pochodzący ze środkowych i północno-wschodnich Chin;

morelowy /ˌmɔrɛˈlɔvɨ/ (adj)
apricot
  przyrządzony z moreli, z dodatkiem moreli

morena /mɔˈrɛ̃na/ (n)
moraine
  (geologia, geologiczny) materiał skalny transportowany i osadzany przez lodowiec;

morfem /ˈmɔrfɛ̃m/ (n)
morpheme
  (gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

morfina /mɔrˈfʲĩna/ (n)
morphine, dreamer
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

morfinista /mˌɔrfiɲˈista/ (n)
morphinist, morphinomaniac, morphiomaniac
  osoba uzależniona od morfiny

morfinizm /mɔrfˈiɲizm/ (n)
morphinism
  uzależnienie polegające na nałogowym używaniu morfiny;

morfologia /ˌmɔrfɔˈlɔɟja/ (n)
morphology
  (biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;

morfologicznie /ˌmɔrfɔlɔˈɟiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
morphologically
  w sposób dotyczący morfologii

morfologiczny /mˌɔrfɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
morphological
  (biologia, biologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) (geologia, geologiczny) dotyczący morfologii

morganit /mɔrˈɡãɲit/ (n)
morganite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, odmiana berylu;

mormi borneański /mˈɔrmi bˌɔrnɛˈaɲski/ (n)
Bornean bay cat, Borneo bay cat, bay cat
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Catopuma badia Gray, gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów, występujący na wyspie Borneo;

mormi złocisty /mˈɔrmi zwɔtɕˈistɨ/ (n)
Asian golden cat
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Catopuma temminckii, gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów, występujący w południowo-wschodniej Azji;

mormon /ˈmɔrmɔ̃n/ (n)
Mormon
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, który wyznaje mormonizm

mornel /ˈmɔrnɛl/ (n)
dotterel
  (ornitologia, ornitologiczny) Charadrius morinellus, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rzędu siewkowców;

moroszka /mɔˈrɔʃka/ (n)
cloudberry
  (botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;

mors /mɔrs/ (n)
walrus
  (zoologia, zoologiczny) duży ssak, Odobenus rosmarus, mieszkaniec Arktyki;

morski /ˈmɔrsʲci/ (adj)
maritime
  dotyczący morza, związany z morzem

morszczuk /ˈmɔrʃʧ̑uk/ (n)
hake
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Merluccius merluccius, drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;

mortadela /ˌmɔrtaˈdɛla/ (n)
mortadella
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami

morwowy /mɔrvˈɔvɨ/ (adj)
mulberry
  fioletowy z odcieniem czerwieni, o kolorze owoców morwy

morze /ˈmɔ.ʒɛ/ (n)
sea
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;
  (przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś

morze Marmara /mˈɔʒɛ marmˈara/ (pn)
Sea of Marmara, Propontis
  (geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;

morzyk /ˈmɔʒɨk/ (n)
murrelet
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Brachyramphus
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Synthliboramphus

morzyk japoński /ˈmɔʒɨc jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
japanese murrelet
  (ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus wumizusume, gatunek ptaka z rodziny alk występujący u wybrzeży Japonii i Dalekiego Wschodu Rosji

morzyk marmurkowy /ˈmɔʒɨk ˌmarmurˈkɔvɨ/ (n)
Marbled Murrelet
  (ornitologia, ornitologiczny) Brachyramphus marmoratus, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północnym Pacyfiku

morzyk sędziwy /ˈmɔʒɨk sɛ̃ɲˈʥ̑ivɨ/ (n)
ancient murrelet
  (ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus antiquus, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się u północnych wybrzeżach Pacyfiku, Azji i Ameryki Północnej:

moręgowaty /ˌmɔrɛ̃ŋɡɔˈvatɨ/ (adj)
brinded, brindled
  o zwierzęciu: mający umaszczenie o ciemnych pasach na jaśniejszym tle

morświn /ˈmɔrʲɕfʲĩn/ (n)
porpoise
  (dawniej, dawny) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, morświn zwyczajny;

morświn zwyczajny /mˈɔrɕfin zvɨtʃˈajnɨ/ (n)
harbour porpoise
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny morświnowatych;

mosiądz /ˈmɔɕɔ̃nʦ̑/ (n)
brass
  stop miedzi z cynkiem;

mosiężny /mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ/ (adj)
brass, brazen
  wykonany z mosiądzu

moskit /ˈmɔsʲcit/ (n)
mosquito, sandfly
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;

moskitiera /ˌmɔsʲciˈtʲjɛra/ (n)
mosquito-curtain, mosquito-net
  zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń);

moskow /mˈɔskɔf/ (n)
moscovium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mc i liczbie atomowej 115;
Moscovian
  (geologia, geologiczny) drugi wiek pensylwanu (młodszy karbon), trwający od 311,7 ± 1,1 do 306,5 ± 1,0 mln lat temu;

moskwianin /mɔsˈkfʲjä̃ɲĩn/ (n)
Muscovite
  mieszkaniec Moskwy

most /mɔst/ (n)
bridge
  (architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

most linowy /ˈmɔst lʲĩˈnɔvɨ/ (n)
rope bridge
  most zbudowany z lin

most zwodzony /mˈɔzd zvɔdʑˈɔnɨ/ (n)
drawbridge, bascule bridge, lift bridge
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;

mostek /ˈmɔstɛk/ (n)
breastbone
  (anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;
brisket
  (spożywczy) przednia mięsno-kostna część tuszy zwierzęcej z okolic mostka (1.3)
stem
  (technologia, technika, techniczny) część roweru łącząca ramę i widelec z kierownicą;

mostkowy /mɔstkˈɔvɨ/ (adj)
sternal
  (anatomia, anatomiczny) związany z mostkiem, dotyczący mostka

moszna /ˈmɔʃna/ (n)
scrotum, scrotal sac
  (anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;

mosznowy /mɔʃˈnɔvɨ/ (adj)
scrotal
  (przymiotnik) od moszna

motel /ˈmɔtɛl/ (n)
motel
  hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;

motocykl /mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥/ (n)
motorcycle
  (motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

motocyklista /ˌmɔtɔʦ̑ɨkˈlʲista/ (n)
motorcyclist
  osoba kierująca motocyklem

motorniczy /ˌmɔtɔˈrʲɲiʧ̑ɨ/ (n)
tram driver, motorman
  osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem tramwaju;

motorower /ˌmɔtɔˈrɔvɛr/ (n)
moped
  (motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;

motorowy /ˌmɔtɔˈrɔvɨ/ (adj)
motor
  dotyczący motoru (silnika)

motoryzacja /ˌmɔtɔrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
motorization
  ogół zagadnień związanych z pojazdami mechanicznymi

motoryzacyjny /ˌmɔtɔrɨzaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
automotive
  dotyczący motoryzacji, samochodów

motorówka /ˌmɔtɔˈrufka/ (n)
motorboat, superboat
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mała jednostka pływająca napędzana silnikiem mechanicznym;

motowidło /mˌɔtɔvˈidwɔ/ (n)
niddy-noddy
  (włókiennictwo) przyrząd służący do odmierzania i zwijania w motki nici lub przędzy;

motto /mˈɔttɔ/ (n)
motto
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) cytat poprzedzający treść utworu;

motyka /mɔˈtɨka/ (n)
hoe
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;

motyl /ˈmɔtɨl/ (n)
butterfly, moth
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera;

motylek Ramireza /mɔtˈɨlɛk rˌamirˈɛza/ (n)
Ram cichlid
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Mikrogeophagus ramirezi okoniokształtna ryba słodkowodna;

motylkowate /mˌɔtɨlkɔvˈatɛ/ (n)
bean family, legume, pea
  (botanika, botaniczny) Fabaceae Lindl., rodzina roślin należąca do rzędu bobowców;

motyw /ˈmɔtɨf/ (n)
motive, motif, reason, subject, theme
  (psychologia, psychologiczny) bodziec skłaniający do działania

motywacja /ˌmɔtɨˈvaʦ̑ʲja/ (n)
justification, motivation
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzasadnienie czyichś działań lub decyzji
motivation
  coś, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji

motłoch /mˈɔtwɔx/ (n)
mob, rabble, hoi polloi, riff-raff
  (pogardliwie) tłum chuliganów, hołota

mowa /ˈmɔva/ (n)
speech, address
  przemówienie, wypowiedź;
speech
  zdolność mówienia;

mowa ciała /mˈɔva tɕˈawa/ (n)
body language
  zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.;

mowa jest srebrem, a milczenie złotem /ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m/ (proverb)
speech is silver, but silence is golden
  chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć

mowa nienawiści /mˈɔva ɲʲˌɛnavˈiɕtɕi/ (n)
hate speech
  (socjologia, socjologiczny) język używany w celu znieważenia, pomówienia lub rozbudzenia nienawiści wobec osoby lub grupy społecznej;

moweina /mˌɔvɛˈina/ (n)
mauveine, mauvaniline, mauve
  (chemia, chemiczny) czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie

mozaika /mɔˈzajka/ (n)
mosaic
  (sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

mozaizm /mɔzˈaizm/ (n)
Mosaism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) judaizm

mozambicki /ˌmɔzãmˈbʲiʦ̑ʲci/ (adj)
Mozambican
  odnoszący się do państwa Mozambik, związany z Mozambikiem

mozarab /mɔzˈarap/ (n)
Mozarab
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijanin żyjący na Półwyspie Iberyjskim pod dominacją Arabów;

mozarabski /mˌɔzarˈapski/ (adj)
Mozarabic
  związany z mozarabami, dotyczący mozarabów

mozolnie /mɔzˈɔlɲʲɛ/ (adv)
arduously
  długo, z wysiłkiem i cierpliwie

mozolny /mɔˈzɔlnɨ/ (adj)
arduous, toilsome
  wymagający sporego wysiłku i dużo cierpliwości, pochłaniający wiele czasu

mozzarella /mˌɔtsarˈɛlla/ (n)
mozzarella
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) biały, miękki, wilgotny ser o łagodnym smaku, dawniej wytwarzany z mleka bawolic, dziś – z mleka krowiego;

mozół /mˈɔzuw/ (n)
toil
  praca wymagająca ogromnego wysiłku i dużego nakładu cierpliwości

moździerz /ˈmɔʑʥ̑ɛʃ/ (n)
mortar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;
  (wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;

może /ˈmɔʒɛ/ (particle)
maybe, perhaps
  …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

możliwie /mɔʒˈlʲivʲjɛ/ (adv)
possibly
  w miarę możliwości; tak jak tylko się da; jak to tylko możliwe

możliwość /mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
ability, capability
  często w lm umiejętność, predyspozycja, sprzyjające warunki do dokonania czegoś
possibility, opportunity
  stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

możliwy /mɔʒˈlʲivɨ/ (adj)
possible
  taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

można /ˈmɔʒna/ (v)
one may, you may
  jest dozwolone; pozwala się na coś
it be possible, one can, you can
  jest możliwe do wykonania

możny /ˈmɔʒnɨ/ (adj)
wealthy
  (przestarzałe, przestarzały) mający znaczny majątek
mighty, powerful, potent
  o dużej mocy i wpływie

mrok /mrɔk/ (n)
shadow
  (przenośnie, przenośnia) ciemne, złe strony charakteru, życia, historii, dziejów
  (przenośnie, przenośnia) to, co otacza wydarzenia odległe, zapomniane, niewyjaśnione
dark, darkness
  brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca

mrowisko /mrɔˈvʲiskɔ/ (n)
anthill, ant-hill
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;

mrozić /mrˈɔzitɕ/ (v)
freeze
  odbierać odwagę; zabierać pewność siebie
  przenikać mrozem, chłodem
freeze, ice
  powodować zamrażanie; mocno ochładzać
freeze
  stawać się chłodniejszym

mroźno /ˈmrɔʑnɔ/ (adv)
freezing, frostily, nippily
  tak, jak przy ujemnych temperaturach, bardzo zimno

mroźny /ˈmrɔʑnɨ/ (adj)
frigid, frosty, nippy, wintry
  przejmująco zimny

mrożący krew w żyłach /mrɔˈʒɔ̃nʦ̑ɨ ˈkrɛv ˈː‿ʒɨwax/ (idiom)
bloodcurdling
  straszny, okropny

mru /mru/ (interjection)
purr
  onomatopeja naśladująca odgłos mruczącego kota

mrugać /ˈmruɡaʨ̑/ (v)
blink, twinkle
  (przenośnie, przenośnia) świecić nieregularnym, przerywanym światłem
blink, wink
  wykonywać szybkie ruchy powiekami

mrzonka /ˈmʒɔ̃nka/ (n)
pipe dream
  pomysł, zamiar niemożliwy do urzeczywistnienia

mrówka /ˈmrufka/ (n)
ant, pismire
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae

mrówkojad /mrufˈkɔjat/ (n)
anteater
  (zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami;

mrówkolew /mrufˈkɔlɛf/ (n)
antlion
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmeleon, owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią);

mrówkowanie /ˌmrufkɔˈvãɲɛ/ (n)
anting
  (ornitologia, ornitologiczny) pielęgnacyjny zabieg ptasi polegający na sadowieniu się ptaka w pobliżu mrowiska w celu kontaktu z mrówkami i wydzielanym przez nie kwasem mrówkowym

mrówkowy /mrufˈkɔvɨ/ (adj)
formic
  taki jak u mrówki lub mrówek

mrówkożerny /ˌmrufkɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
formicivorous
  żywiący się mrówkami

mrównik /ˈmruvʲɲik/ (n)
aardvark, earth pig
  (zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka;

mróz /mrus/ (n)
frost
  temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza;

msza /m̥ʃa/ (n)
mass
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku;
mass, communion service
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;

msza pasterska /mʃˈa pastˈɛrska/ (n)
midnight Mass
  (kościelny) msza odprawiana w noc Bożego Narodzenia

mszał /mʃˈaw/ (n)
missal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części mszy świętej;

mszyca /ˈm̥ʃɨʦ̑a/ (n)
aphid
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach;

mu /mu/ (interjection)
moo
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez bydło

mucha /ˈmu.xa/ (n)
fly
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad;
bow-tie
  krawat w kształcie kokardy, muszka;

muchomor /muˈxɔ̃mɔr/ (n)
amanita, fly agaric, toadstool
  (systematyka) (biologia, biologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;

muchomor cytrynowy /muˈxɔ̃mɔr ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
amanita citrina
  (mikologia, mikologiczny) Amanita citrina, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o cytrynowej barwie kapelusza;

muchomor czerwony /muˈxɔ̃mɔr ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (n)
flybane
  (mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;

muchomor mglejarka /muˈxɔ̃mɔr mɡlɛˈjarka/ (n)
amanita vaginata
  (mikologia, mikologiczny) Amanita vaginata, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o prążkowanej powierzchni kapelusza;

muchomor sromotnikowy /muˈxɔ̃mɔr ˌsrɔ̃mɔtʲɲiˈkɔvɨ/ (n)
death cap mushroom
  (mikologia, mikologiczny) Amanita phalloides, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o zielonkawej barwie kapelusza;

muchołówka /mˌuxɔwˈufka/ (n)
Venus flytrap
  (botanika, botaniczny) Dionaea, rodzaj roślin z rodziny rosiczkowatych;

muchołówka szara /ˌmuxɔˈwufka ˈʃara/ (n)
spotted flycatcher
  (ornitologia, ornitologiczny) Muscicapa striata, mały ptak z rzędu wróblowatych, którego głównym pożywieniem są muchy i inne owady chwytane w locie;

muczeć /mˈutʃɛtɕ/ (v)
moo
  o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos

mudżahedin /mˌudʒaxˈɛdʲin/ (n)
mujahid
  muzułmański bojownik uczestniczący w ruchu religijnym, społecznym lub wyzwoleńczym;

muezin /muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn/ (n)
muezzin
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;

mufa /mˈufa/ (n)
coupler
  (technologia, technika, techniczny) tuleja z wewnętrznym gwintem służąca do łączenia rur;

muffin /mˈuffin/ (n)
muffin
  (cukiernictwo) (spożywczy) rodzaj okrągłej babeczki;

mufka /mˈufka/ (n)
muff
  rodzaj futrzanego lub sukiennego tunelu do ocieplania rąk, noszonego przeważnie przez kobiety;

muflon /mˈuflɔn/ (n)
mouflon
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;

muflon kanadyjski /mˈuflɔn kˌanadˈɨjski/ (n)
bighorn sheep
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis canadensis George Shaw, gatunek górskiej owcy z rzędu parzystokopytnych występujący w Ameryce Północnej;

muflon śródziemnomorski /mˈuflɔn ɕrˌudʑɛmnɔmˈɔrski/ (n)
European mouflon
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;

mugol /ˈmuɡɔl/ (n)
Muggle
  (fantasy) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;
muggle
  (potocznie, potoczny) osoba kierująca się racjonalnymi przesłankami, niewierząca w zjawiska nadprzyrodzone i rzeczy, których nie można wytłumaczyć naukowymi metodami

muhafaza /mˌuxafˈaza/ (n)
muhafazah
  (administracja) jednostka podziału administracyjnego wielu państw arabskich;

muhammara /mˌuxammˈara/ (n)
muhammara
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta na bazie pieczonej papryki, orzechów włoskich i melasy z granatów, specjalność kuchni bliskowschodniej

muka /ˈmuka/ (n)
circle game
  uderzenie pięścią w przedramię lub ramię, rodzaj żartu, wyrażenie poufałości

mukowiscydoza /mˌukɔvˌistsɨdˈɔza/ (n)
cystic fibrosis
  (medycyna, medyczny) choroba objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły;

mulcz /mulʧ̑/ (n)
mulch
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych;

mulczowanie /ˌmulʧ̑ɔˈvãɲɛ/ (n)
mulching
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) nakładanie / przygotowywanie mulczu

mulczować /mulˈʧ̑ɔvaʨ̑/ (v)
mulch
  rozdrabniać materiał organiczny lub nieorganiczny celem utworzenia mulczu
  stosować / nakładać mulcz

mulczujący /ˌmulʧ̑uˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
mulching
  taki, którego zadaniem jest przygotowywanie mulczu / mulczowanie
  używany jako mulcz

multi- /mˈultʲi/
multi-
  (zobacz) wielo-

multiinstrumentalista /mˌultjinstrˌumɛntalˈista/ (n)
multi-instrumentalist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na wielu instrumentach

multimedia /mˌultʲimˈɛdja/ (n)
multimedia
  media stanowiące połączenie kilku różnych form przekazu informacji np.: tekstu, dźwięku, grafiki, animacji, wideo;

multimilioner /mˌultʲimiljˈɔnɛr/ (n)
multimillionaire
  mężczyzna, który posiada wielomilionowy majątek

multiplikacja /ˌmultʲiplʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
multiplication
  zwiększanie przez powielanie czegoś

mumia /ˈmũmʲja/ (n)
mummy
  zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

mundur /ˈmũndur/ (n)
uniform
  charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;

mundżak /mˈundʒak/ (n)
muntjac
  (zoologia, zoologiczny) Muntiacus, gatunek małego, azjatyckiego ssaka parzystokopytnego;

mundżański /mundʒˈaɲski/ (n)
Munji
  (językoznawstwo, językoznawczy) język mundżański;

municypalny /ˌmũɲiʦ̑ɨˈpalnɨ/ (adj)
municipal
  mający związek z miastem lub jego samorządem

mur /mur/ (n)
wall
  (budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku
  (sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny

mur oporowy /mˈur ˌɔpɔrˈɔvɨ/ (n)
retaining wall
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) konstrukcja, która powstrzymuje poziome parcie gruntu;

mural /ˈmural/ (n)
mural
  (sztuka) malowidło ścienne, najczęściej monumentalne, o charakterze artystycznym lub reklamowym;

murarstwo /muˈrarstfɔ/ (n)
masonry
  rzemiosło i rodzaj pracy zajmujące się głównie murowaniem – wznoszeniem ścian;

murarz /ˈmuraʃ/ (n)
bricklayer, mason
  robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów

murawka /murˈafka/ (n)
lawn
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) gęste zbiorowisko mikroorganizmów zasiedlających podłoże stałe, powodujące widoczne zmętnienie

murcyjski /murtsˈɨjski/ (adj)
Murcian
  związany z Murcją (miastem w Hiszpanii)

murowanie /ˌmurɔˈvãɲɛ/ (n)
bricklaying
  (rzeczownik odczasownikowy) od: murować

murowany /mˌurɔvˈanɨ/ (adj)
brick, stone
  (budownictwo) zbudowany przez murowanie (z cegły, betonu lub kamienia)
copper-bottomed, ironclad, sure-fire
  (potocznie, potoczny) taki, który będzie na pewno

murować /muˈrɔvaʨ̑/ (v)
lay brick
  budować ściany przy pomocy kamieni lub cegieł łączonych zaprawą

murszeć /mˈurʃɛtɕ/ (v)
decay, rot
  o drewnie: gnić, ulegać rozkładowi

mus /mus/ (n)
mush
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przetartych owoców, cukru itp.
must
  (potocznie, potoczny) przymus

musaka /muˈsaka/ (n)
moussaka
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej;

muscovado /mˌustsɔvˈadɔ/ (n)
muscovado
  (spożywczy) rodzaj nierafinowanego cukru trzcinowego o ciemnej barwie i posmaku melasy;

musical /ˈmuzʲikal/ /ˈmʲjuzʲikal/ (n)
musical
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) widowisko teatralne lub filmowe, którego akcja zawiera części śpiewane i taniec;

musicalowy /mjˌuzikalˈɔvɨ/ (adj)
musical
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z musicalem, musicalami; dotyczący musicalu, musicali

musieć /ˈmuɕɛ̇ʨ̑/ (modal)
have to, must
  być zobowiązanym do zrobienia czegoś
need to
  potrzebować zrobić coś
must
  zapewne, z dużym prawdopodobieństwem; zgodnie z domysłami

muskać /mˈuskatɕ/ (v)
touch stroke fleetingly
  dotykać delikatnie

muskowit /muˈskɔvʲit/ (n)
muscovite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, o silnym perłowym połysku;

muskuł /ˈmuskuw/ (n)
muscle
  mięsień

musli /mˈusli/ (n)
granola, muesli
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka płatków zbożowych, suszonych owoców i bakalii

mustel /ˈmustɛl/ (n)
smooth-hound
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Mustelus, niewielki, smukły rekin;

muszka /ˈmuʃka/ (n)
fly
  (zdrobniale) mucha; mała mucha
foresight, muzzle sight
  jeden z elementów celownika mechanicznego;
bow-tie
  rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata;
beauty spot
  sztuczny pieprzyk, czarna kropka przylepiana jako kobieca ozdoba twarzy, typowa dla mody rokokowej

muszkiet /ˈmuʃʲcɛt/ (n)
musket
  (wojskowość, wojskowy) czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 17 do 25 milimetrów,

muszkieter /muʃkʲˈɛtɛr/ (n)
musketeer
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w muszkiet;

muszla /ˈmuʃla/ (n)
shell, seashell
  skorupa małża lub ślimaka

muszla klozetowa /mˈuʃla klˌɔzɛtˈɔva/ (n)
toilet bowl
  ceramiczne siedzisko, element wyposażenia ubikacji;

musztarda /muˈʃtarda/ (n)
mustard
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

musztardniczka /mˌuʃtardɲˈitʃka/ (n)
mustard bowl, mustard pot
  naczynie do serwowania musztardy, (zdrobniale) od: musztardnica

musztardowy /mˌuʃtardˈɔvɨ/ (adj)
mustard
  przypominający musztardę w smaku lub zapachu

musztra /mˈuʃtra/ (n)
drill, drilling
  (wojskowość, wojskowy) trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów;

mutacja /muˈtaʦ̑ʲja/ (n)
mutation
  (biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych;

mutagenność /mˌutaɡˈɛnnɔɕtɕ/ (n)
mutagenicity
  cecha tego, co mutagenne, co powoduje mutacje w organizmach żywych

muza /ˈmuza/ (n)
muse
  (mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;

muzeum /muˈzɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
museum
  (turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;
  (turystyka, turystyczny) budynek instytucji (1.1)

muzułmanin /ˌmuzuwˈmãɲĩn/ (n)
Muslim
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu;

muzułmański /ˌmuzuwˈmãj̃sʲci/ (adj)
Muslim, Moslem
  związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

muzycznie /muzˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
musically
  w sposób dotyczący muzyki, muzyczności

muzyczny /muˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
musical, music
  odnoszący się do muzyki, związany z muzyką

muzyk /ˈmuzɨk/ (n)
musician
  osoba, która zajmuje się muzyką;

muzyka /ˈmuzɨka/ (n)
music
  kompozycja artystyczna złożona z dźwięków
  całokształt takich kompozycji
  sztuka układania takich kompozycji

muzykalny /ˌmuzɨˈkalnɨ/ (adj)
musical
  uzdolniony muzycznie, wrażliwy na muzykę

muzykolog /mˌuzɨkˈɔlɔk/ (n)
musicologist
  (edukacja, edukacyjny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) badacz twórczości muzycznej

muzykologia /mˌuzɨkɔlˈɔɡja/ (n)
musicology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;

muzykologiczny /mˌuzɨkˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
musicological
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z muzykologią

muł /muw/ (n)
mule
  (zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia;
mud, slime, sludge
  naturalny, grząski i błotnisty osad zbiorników wodnych;

mułowy /muwˈɔvɨ/ (adj)
mulish
  związany z mułem (zwierzęciem)

mułła /mˈuwwa/ (n)
mullah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;

muślin /ˈmuɕlʲĩn/ (n)
muslin
  (włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;

muślinowy /mˌuɕlinˈɔvɨ/ (adj)
mousseline
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wykonany na bazie niesłodzonej bitej śmietany, żółtek i masła
muslin
  zrobiony z muślinu

my /mɨ/ (personalPronoun)
we
  pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

mydelniczka /ˌmɨdɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
soap dish
  pojemnik na mydło

mydlany /mɨˈdlãnɨ/ (adj)
soap, soapy
  zawierający mydło

mydlarz /ˈmɨdlaʃ/ (n)
soaper, soapmaker
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba produkująca mydło

mydlnica lekarska /mɨdlʲˈɲiʦ̑a lɛˈkarska/ (n)
common soapwort, bouncing Bet
  (botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej;

mydło /ˈmɨdwɔ/ (n)
soap
  (higiena, higieniczny) substancja używana do mycia i prania

myjnia /ˈmɨjɲa/ (n)
carwash
  miejsce i urządzenia do mycia pojazdów

mykolog /mɨkˈɔlɔk/ (n)
mycologist
  (biologia, biologiczny) człowiek biegły w dziedzinie mykologii

mykologia /ˌmɨkɔˈlɔɟja/ (n)
mycology
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem grzybów;

mykologiczny /mˌɨkɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
mycological
  związany z mykologią

mykoplazma /ˌmɨkɔˈplazma/ (n)
mycoplasma
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) atypowa bakteria pozbawiona ściany komórkowej o trybie życia wewnątrzkomórkowym

mykwa /mˈɨkfa/ (n)
mikva, mikvah, mikve, mikveh, mikweh, miqveh
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) zbiornik wodny do żydowskich kąpieli rytualnych i oczyszczeń;

mylić /ˈmɨlʲiʨ̑/ (v)
deceive, lead astray, mislead, mix up
  wprowadzać w błąd

mylny /ˈmɨlnɨ/ (adj)
erratic, erroneous
  wynikający z pomyłki, błędu

myrmekologia /ˌmɨrmɛkɔˈlɔɟja/ (n)
myrmecology
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o mrówkach;

mysi /ˈmɨɕi/ (adj)
mousy
  dotyczący, odnoszący się do myszy

mysikrólik /ˌmɨɕiˈkrulʲik/ (n)
goldcrest, kinglet
  (ornitologia, ornitologiczny) Regulus regulus, mały, eurazjatycki ptak owadożerny;

mysz /mɨʃ/ (n)
mouse
  (zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;
  (informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych

mysz komputerowa /mˈɨʃ kˌɔmputɛrˈɔva/ (n)
mouse, computer mouse
  (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;

mysz morska /mˈɨʃ mˈɔrska/ (n)
sea mouse
  (zoologia, zoologiczny) Aphrodita aculeata, gatunek morskiej pierścienicy zaliczany do wieloszczetów;

myszoskoczek /ˌmɨʃɔˈskɔʧ̑ɛk/ (n)
gerbil
  (zoologia, zoologiczny) mały gryzoń z dłuższymi kończynami tylnymi, często trzymany jako zwierzę domowe

myszołowiec rdzawoskrzydły /mˌɨʃɔwˈɔvʲɛdʑ rdʑˌavɔskʃˈɨdwɨ/ (n)
Harris' hawk
  (ornitologia, ornitologiczny) Parabuteo unicinctus harrisi, podgatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych;

myszołów /mɨˈʃɔwuf/ (n)
buzzard
  (ornitologia, ornitologiczny) Buteo, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;

myć /mɨʨ̑/ (v)
wash
  czyścić coś za pomocą wody

myśl /mɨɕl̥/ (n)
idea
  (potocznie, potoczny) pomysł
thought
  efekt pracy umysłu
  zbiór powiązanych idei

myślenie /mɨɕˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
thinking
  (rzeczownik odczasownikowy) od: myśleć

myślenie abstrakcyjne /mɨɕˈlɛ̃ɲɛ ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɛ/ (n)
abstractive thinking
  myślenie opierające się na operowaniu pojęciami abstrakcyjnymi wychodzące poza konkretne znaczenie pojęć, z pominięciem danych

myślenie magiczne /mɨɕˈlɛ̃ɲɛ maˈɟiʧ̑nɛ/ (n)
magical thinking
  (psychologia, psychologiczny) rozumowanie, w którym myślenie jest tożsame z działaniem;

myślenie życzeniowe /mɨɕˈlɛ̃ɲɛ ˌʒɨʧ̑ɛ̃ˈɲɔvɛ/ (n)
wishful thinking
  (psychologia, psychologiczny) uwzględnianie w myśleniu o przyszłości tylko scenariusza pozytywnego;

myśleć /ˈmɨɕlɛʨ̑/ (v)
think
  chcieć coś zrobić, mieć zamiar
think, realize
  kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu

myśliciel /mɨɕlˈitɕɛl/ (n)
thinker, cogitator
  człowiek rozważający życie, próbujący zrozumieć rzeczywistość

myśliwiec /mɨɕˈlʲivʲjɛʦ̑/ (n)
fighter
  (lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;

myśliwski /mɨɕˈlʲifsʲci/ (adj)
fighting, hunting, shooting
  związany z polowaniem, myślistwem

myśliwy /mɨɕˈlʲivɨ/ (n)
hunter, huntsman, courser
  (łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta

myślowy /mɨɕlˈɔvɨ/ (adj)
notional
  związany z myślami, dotyczący myśli

myślozbrodnia /mˌɨɕlɔzbrˈɔdɲʲa/ (n)
thoughtcrime
  (neologizm) (literacko) zbrodnia, którą popełnia niepoprawnymi myślami obywatel podporządkowany wszechwładnemu ustrojowi; myślenie podniesione do rangi karygodnego występku;

móc /muʦ̑/ (modal)
can, be able to
  być w stanie coś wykonać
could, might
  mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się
may, be able to
  mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś

mój /muj/ (pronoun)
my, mine
  1. (osoba) lp

mól /mul/ (n)
moth
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

mól książkowy /ˈmul cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ/ (n)
bookworm
  (potocznie, potoczny) owad żyjący w książkach;
  osoba, która czyta bardzo dużo książek, spędza dużo czasu na czytaniu

mówca /ˈmufʦ̑a/ (n)
speaker
  człowiek wygłaszający mowę, dający przemówienie; ten, który zabiera głos podczas kongresu, zebrania

mówienie /muˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
talking
  (rzeczownik odczasownikowy) od: mówić

mówiąc szczerze /mˈuvʲɔnts ʃtʃˈɛʒɛ/
to be honest
  (potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

mówić /ˈmuvʲiʨ̑/ (v)
say
  (przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie
speak, talk
  posługiwać się jakimś językiem
talk, speak
  rozmawiać
speak
  używać mowy do wyrażania myśli

mówić jak ślepy o kolorach /mˈuvitɕ jˈak ɕlˈɛpɨ ɔ kɔlˈɔrax/ (v)
talk through one's hat
  mówić o czymś, czego się nie rozumie, nie wie, nie zna

mówić od rzeczy /ˈmuvʲiʨ̑ ɔd‿ˈʒɛʧ̑ɨ/ (v)
to talk rubbish
  mówić bez sensu, pleść głupstwa

mówić trzy po trzy /ˈmuvʲiʨ̑ ṭʃɨ‿ˈpɔ‿ṭʃɨ/ (v)
talk nonsense
  mówić bez sensu, pleść bzdury

mózg /musk/ (n)
brain
  (anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;
whiz
  (przenośnie, przenośnia) osoba o wybitnym intelekcie

mózgoczaszka /ˌmuzɡɔˈʧ̑aʃka/ (n)
cranium
  (anatomia, anatomiczny) grzbietowa, mająca kształt puszki, część czaszki;

mózgownica /mˌuzɡɔvɲˈitsa/ (n)
bonce, loaf, nob, noodle
  (potocznie, potoczny) mózg jako siedlisko rozumu

mózgowo-rdzeniowy /muzɡˈɔvɔrdʑɛɲʲˈɔvɨ/ (adj)
cerebrospinal
  (anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem i rdzeniem kręgowym

mózgowy /muzˈɡɔvɨ/ (adj)
cerebral
  (anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem, dotyczący mózgu

móżdżek /mˈuʒdʒɛk/ (n)
cerebellum
  (anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego

móżdżkowy /muʃtʃkˈɔvɨ/ (adj)
cerebellar
  (anatomia, anatomiczny) związany z móżdżkiem, dotyczący móżdżku

mąciwoda /mˌɔɲtɕivˈɔda/ (n)
troublemaker
  (potocznie, potoczny) człowiek wprowadzający zamęt, podburzający przeciwko komuś lub czemuś

mączka /ˈmɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
meal
  sproszkowany surowiec techniczny

mączniak rzekomy /mˈɔntʃɲʲaɡ ʒɛkˈɔmɨ/ (n)
downy mildew
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) choroba grzybowa;

mącznica /mɔ̃n͇ʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
bearberry
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

mączny /mˈɔntʃnɨ/ (adj)
farinaceous
  zrobiony z mąki, zawierający mąkę

mądrala /mɔ̃nˈdrala/ (n)
know-all, know-it-all
  ktoś wymądrzający się

mądrej głowie dość dwie słowie /ˈmɔ̃ndrɛj ˈɡwɔvʲjɛ ˈdɔʑʥ̑ ˈdvʲjɛ ˈswɔvʲjɛ/ (proverb)
a word is enough to the wise, a word to the wise is sufficient
  mądremu człowiekowi nie trzeba wiele mówić, bo szybko rozumie, o co chodzi

mądrość /ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑/ (n)
wisdom
  umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

mądry /ˈmɔ̃ndrɨ/ (adj)
wise
  odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie
  przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony

mądry Polak po szkodzie /ˈmɔ̃ndrɨ ˈpɔlak pɔ‿ˈʃkɔʥ̑ɛ/ (proverb)
it's easy to be wise after the event
  o charakterystycznym dla Polaków uczeniu się na błędach już popełnionych zamiast przewidywania negatywnych skutków

mądrze /ˈmɔ̃nḍʒɛ/ (adv)
wisely, sagely
  od: mądry

mąka /ˈmɔ̃ŋka/ (n)
flour
  (spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

mąka żytnia /mˈɔŋka ʒˈɨtɲʲa/ (n)
rye flour
  (spożywczy) mąka uzyskana z ziarna żyta;

mątew /ˈmɔ̃ntɛf/ (n)
whisk
  (przestarzałe, przestarzały) drewienko do mieszania płynów i substancji sypkich

mątwa /ˈmɔ̃ntfa/ (n)
cuttlefish
  (zoologia, zoologiczny) Sepia, głowonóg o owalnym, spłaszczonym kształcie;

mąż /mɔ̃w̃ʃ/ (n)
husband
  mężczyzna będący w małżeństwie

mąż stanu /mɔ̃w̃ʃ stãnu/ (n)
statesman
  wybitny polityk lub dyplomata

męczennik /mɛntʃˈɛnɲik/ (n)
martyr
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

męczeństwo /mɛntʃˈɛɲstfɔ/ (n)
martyrdom
  znoszenie mąk (przeważnie z powodów religijnych bądź politycznych)

męczyć /ˈmɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
annoy, bother
  dokuczać
tire
  nużyć
torment, torture
  zadawać męki, dręczyć

męcząco /mɛntʃˈɔntsɔ/ (adv)
tiresomely
  w sposób męczący

mędrzec /ˈmɛ̃nḍʒɛʦ̑/ (n)
sage
  osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu

męka /ˈmɛ̃ŋka/ (n)
torment
  wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne)

męki Tantala /ˈmɛ̃ŋʲci tãnˈtala/ (idiom)
suffer tantalizing torments
  cierpienia (fizyczne, moralne) wynikłe z niemożności zaspokojenia pragnienia rzeczy nieosiągalnych;

męska kurwa /ˈmɛ̃w̃ska ˈkurva/ (n)
gigolo, he-whore
  (wulgarnie, wulgaryzm) mężczyzna trudniący się prostytucją

męski /ˈmɛ̃w̃sʲci/ (adj)
masculine
  (biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom
manly
  o mężczyźnie: atrakcyjny fizycznie w sposób stereotypowo kojarzony z mężczyzną

męsko /mˈɛ̃skɔ/ (adv)
manlily, mannishly, masculinely, virilely
  po męsku, jak mężczyzna

męskość /ˈmɛ̃w̃skɔɕʨ̑/ (n)
virility, masculinity, manhood
  (antropologia, antropologiczny) zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny;
manhood
  (eufemistycznie) genitalia, męskie narządy płciowe

męstwo /ˈmɛ̃w̃stfɔ/ (n)
bravery, courage, manhood
  odwaga, nieustraszoność, bohaterstwo

mętny /ˈmɛ̃ntnɨ/ (adj)
cloudy, turbid
  bez blasku
  zawierający męty, z zanieczyszczeniem
muzzy, obscure
  bez dokładnego określenia czy przybliżenia
  dający poczucie niepewności
  w chaosie, trudny do zrozumienia
cloudy, blear, shadowy, turbid, vague
  słabo widoczny, widziany jak przez mgłę

mężatka /mɛ̃w̃ˈʒatka/ (n)
spouse
  kobieta, która jest żoną

mężczyzna /mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna/ (n)
man
  dorosły człowiek płci męskiej;

mężnie /ˈmɛ̃w̃ʒʲɲɛ/ (adv)
manfully
  w sposób mężny

mężulek /mɛ̃ʒˈulɛk/ (n)
hubby
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) lub (ironicznie) określenie męża

mężuś /mˈɛ̃ʒuɕ/ (n)
hubby
  (potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) lub (ironicznie) określenie męża

młode /ˈmwɔdɛ/ (n)
puppy, cub, pup, birdie, birdling, calf
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej

młodociany /mwˌɔdɔtɕˈanɨ/ (adj)
juvenile
  taki, który wciąż nie posiada cech dorosłości

młodociany /mwˌɔdɔtɕˈanɨ/ (n)
juvenile
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks pracy) osoba, która ukończyła szesnaście, a nie ukończyła osiemnastu lat
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks karny) osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21. roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24. roku życia

młodoturek /mwˌɔdɔtˈurɛk/ (n)
young Turk, Young Turk
  (historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;

młodość /ˈmwɔdɔɕʨ̑/ (n)
youth, adolescence
  okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością

młody /ˈmwɔdɨ/ (adj)
new
  niedawno wyrosły
young
  znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością

młody /ˈmwɔdɨ/ (n)
laddie
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) o osobie młodszej od pozostałych
bridegroom
  (potocznie, potoczny) (zobacz) pan młody

młody gniewny /ˈmwɔdɨ ˈɟɲɛvnɨ/ (n)
angry young man
  reprezentant pokolenia zbuntowanego przeciwko społeczeństwu starszych

młodzieniec /mwɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
young man, youth, youngster
  (książkowy) młody mężczyzna

młodzież /ˈmwɔʥ̑ɛʃ/ (n)
youth
  młodzi ludzie

młodzieżowy /ˌmwɔʥ̑ɛˈʒɔvɨ/ (adj)
youth
  przeznaczony dla młodzieży
  typowy dla młodzieży

młokos /mwˈɔkɔs/ (n)
hobbledehoy, pup, whelp, youngster
  (lekceważąco, lekceważący) o dorastającym chłopcu

młot /mwɔt/ (n)
hammer
  (technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek

młoteczek /mwɔˈtɛʧ̑ɛk/ (n)
hammer, malleus
  (anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym

młotek /ˈmwɔtɛk/ (n)
hammer
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

młyn /mwɨ̃n/ (n)
bustle
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) nawał pracy, spraw do załatwienia; zamieszanie spowodowane tym nawałem
scrum
  (sport, sportowy) formacja zawodników w rugby
mill
  budynek, w którym zboże miele się na mąkę
  maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów

młynarz /ˈmwɨ̃naʃ/ (n)
miller
  człowiek, który miele mąkę w młynie

młócić /mwˈutɕitɕ/ (v)
pommel
  (potocznie, potoczny) także (przenośnie, przenośnia) bić kogoś bardzo mocno
thresh, flail
  (rolnictwo, rolniczy) łuskać ziarna z kłosów, strąków używając do tego cepów lub maszyn

mściciel /ˈm̥ʲɕʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
avenger
  osoba dokonująca zemsty, mszcząca się

mściwy /ˈm̥ʲɕʨ̑ivɨ/ (adj)
despiteful, revengeful, vengeful, vindictive
  skłonny do zemsty, niewybaczający

mżawka /ˈmʒafka/ (n)
drizzle
  (meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;

mżysty /mʒˈɨstɨ/ (adj)
drizzly
  (meteorologia, meteorologiczny) obfity w mżawkę

na /na/ (preposition)
by
  …opisujący miarę, zakres, stopień
  …opisujący moment w czasie
at, on
  …opisujący miejsce jak opisane w (1.1), w kierunku którego odbywa się ruch
on
  …opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

na amen /na ˈamɛn/ (adv)
completely, for ever more, for evermore, forevermore
  bez opamiętania, całkowicie, na całego
for aye, for ever, forever
  na zawsze

na antenie /ˌna‿ãnˈtɛ̃ɲɛ/ (adv)
on air
  (przenośnie, przenośnia) będąc w programie telewizyjnym lub radiowym

na barana /ˌna‿baˈrãna/ (adv)
pickaback, piggyback
  o noszeniu kogoś na plecach lub na barkach

na bezrybiu i rak ryba /ˌna‿bɛzˈrɨbʲju i‿ˈrak ˈrɨba/ (proverb)
beggars can't be choosers
  trzeba zadowolić się tym, co jest dostępne

na chama /na‿ˈxãma/ (idiom)
by brute force
  (potocznie, potoczny) bezczelnie, niegrzecznie, z impetem, bez poszanowania / namysłu

na chybił trafił /na xˈɨbʲiw trˈafiw/ (adj)
hit and miss
  losowy, przypadkowy, niezaplanowany

na chybił trafił /na xˈɨbʲiw trˈafiw/ (adv)
haphazardly
  losowo, przypadkowo

na co dzień /na ˈʦ̑ɔ‿ʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (adj)
daily, everyday
  codzienny

na co dzień /na ˈʦ̑ɔ‿ʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (adv)
daily
  w sposób typowy dla zwykłego, powszedniego dnia

na czczo /na‿ˈʧ̑ːɔ/ (adv)
on an empty stomach
  przed zjedzeniem czegoś, o pustym żołądku

na czele /na‿ˈʧ̑ɛlɛ/
ahead of
  na początku czegoś, z przodu czegoś

na czele /na‿ˈʧ̑ɛlɛ/ (adv)
ahead
  na początku, z przodu, na przodzie / na przedzie

na dobre i na złe /na dˈɔbrɛ i na zwˈɛ/ (adv)
for good and for bad, through thick and thin
  na zawsze bez względu na okoliczności

na dworze /na dvˈɔʒɛ/ (adv)
withoutdoors
  poza domem

na dłuższą metę /na dwˈuʃʃɔ̃ mˈɛtɛ/ (idiom)
in the long run
  w dalszej perspektywie czasowej, po upływie dostatecznie długiego czasu

na głos /na ɡwˈɔs/ (adv)
aloud, out loud
  tak, że wyraźnie słychać

na głowę /na ɡwˈɔvɛ/ (adv)
apiece
  na osobę

na jedno kopyto /na‿ˈjɛdnɔ kɔˈpɨtɔ/ (adv)
after one fashion
  (potocznie, potoczny) jednakowo i monotonnie, zawsze tak samo

na koszt firmy /na‿ˈkɔʃt ˈfʲirmɨ/ (adv)
on the house
  o poczęstunku, który jest fundowany przez restauratora

na końcu świata /na‿ˈkɔ̃j̃nʦ̑u ˈɕfʲjata/ (adv)
at the end of the world, in the middle of nowhere
  bardzo daleko
  w nieokreślonym miejscu

na krechę /na‿ˈkrɛxɛ/ (idiom)
on tick
  (potocznie, potoczny) na kredyt

na lewą stronę /na‿ˈlɛvɔ̃w̃ ˈstrɔ̃nɛ/ (adv)
inside out
  o ubraniu: w sposób, w którym wewnętrzna część ubrania znajduje się na zewnątrz

na mocy /na mˈɔtsɨ/ (adv)
whereby
  zgodnie z umową, respektując zawarty układ

na oścież /na‿ˈɔɕʨ̑ɛʃ/ (adv)
wide open
  o drzwiach, oknie: na całą szerokość

na pamięć /na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (adv)
by heart, memorise, memorize
  w taki sposób, aby wiernie zapamiętać

na pewno /na‿ˈpɛvnɔ/ (adv)
surely, certainly, for sure
  z całą pewnością, bez wątpliwości

na pierwszy rzut oka /na‿ˈpʲjɛrfʃɨ ˈʒut ˈɔka/
at first glance, at first sight
  o wstępnej, pochopnej ocenie: na oko, pozornie, bez głębszej analizy

na początku /ˌna‿pɔˈʧ̑ɔ̃ntku/ (adv)
in the first instance
  jako pierwsza czynność
at first, first, in the beginning
  jako pierwsze w czasie
in the short run
  w najbliższej przyszłości

na pokaz /na‿ˈpɔkas/ (adj)
showy
  czyniony, demonstrowany dla pozoru, dla efektu

na potęgę /na pɔtˈɛŋɡɛ/ (adv)
heavily, mightily
  ciężko, mocno, bardzo intensywnie

na przekór /na pʃˈɛkur/
against, in defiance
  niezgodnie z czyjąś wolą; przeciw okolicznościom; na złość komuś

na przemian /na‿ˈpʃɛ̃mʲjãn/ (adv)
alternately, by turns, in turns
  na zmianę, gdy coś jest przeplecione z czymś innym

na przykład /na‿ˈpʃɨkwat/
for example, for instance
  … poprzedzająca wyliczenie przykładów

na próżno /na prˈuʒnɔ/ (adv)
futilely, in vain, pointlessly, to no avail, to no purpose, unavailingly
  na darmo

na razie /na‿ˈraʑɛ/ (adv)
for now, for the time being
  tymczasem, póki coś się nie zmieni

na razie /na‿ˈraʑɛ/ (interjection)
see you later
  (potocznie, potoczny) do zobaczenia wkrótce!

na rzecz /na ʒˈɛtʃ/
for, in aid of, in favour of
  …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

na siłę /na‿ˈɕiwɛ/ (adv)
by brute force
  wbrew czyjejś woli

na skraju /na skrˈaju/ (adv)
on edge, on the edge
  o sytuacji bardzo blisko zmiany stanu na inny stan o przeciwnych cechach

na skutek /na skˈutɛk/
as a result of, because of, due to
  z powodu czegoś

na szczęście /na‿ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (adv)
luckily
  szczęśliwie, fartownie

na temat /na tˈɛmat/
about, on, upon
  o czymś

na temat /na tˈɛmat/ (adv)
on the subject, pertinently, to the point
  według jakiegoś problemu, zagadnienia, zgodnie z tematem

na uwięzi /ˌna‿uˈvʲjɛ̃w̃ʑi/ (adj)
captive
  taki, któremu przymocowano sznur uniemożliwiający zbytnie oddalenie się

na waleta /ˌna‿vaˈlɛta/ (adv)
in one's birthday suit, in the nude, in the raw
  (potocznie, potoczny) nago

na wieczne czasy /na vʲˈɛtʃnɛ tʃˈasɨ/ (adv)
forever
  (przestarzałe, przestarzały) na zawsze, na wieki wieków

na wieki /na vʲˈɛki/ (adv)
forever
  na zawsze

na wieki wieków /na vʲˈɛki vʲˈɛkuf/ (adv)
for ever and ever
  na zawsze, na wieki

na wiosnę /na vʲˈɔsnɛ/ (adv)
at spring
  w czasie trwania wiosny, po zimie

na wskroś /na‿ˈfskrɔɕ/ (adv)
through
  (książkowy) na wylot, na przestrzał, przez
through and through, completely, entirely, throughout
  (przenośnie, przenośnia) do głębi, całkowicie, zupełnie

na wszelki wypadek /na‿ˈfʃɛlʲci vɨˈpadɛk/ (idiom)
just in case
  przewidując wszelkie możliwe okoliczności, zabezpieczając się przed czymś niespodziewanym

na wynos /na‿ˈvɨ̃nɔs/ (adj)
take-away, take-out, takeaway, takeout, to go
  o daniach, napojach: taki, który można wziąć ze sobą

na zamówienie /ˌna‿zãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (adj)
on request
  wykonywany dopiero wtedy, gdy ktoś złoży zamówienie

na zawsze /na zˈafʃɛ/ (adv)
forever, evermore, for evermore, forevermore
  bez możliwości zmiany danego stanu

na zdrowie /na‿ˈzdrɔvʲjɛ/ (interjection)
cheers, bottoms up
  zwrot używany przed toastem
bless you
  zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął

na zewnątrz /na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ/
out
  poza daną ograniczoną przestrzenią
outside
  w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią

na zewnątrz /na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ/ (adv)
out, outside
  poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)
outside, outwards
  w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)

na złodzieju czapka gore /ˌna‿zwɔˈʥ̑ɛ̇ju ˈʧ̑apka ˈɡɔrɛ/ (proverb)
a guilty conscience needs no accuser
  sytuacja, gdy winowajca dręczony wyrzutami sumienia boi się zdemaskowania, a jednak swoim zachowaniem wzbudza podejrzenia

na żywo /na ʒˈɨvɔ/ (adv)
live
  będąc przedstawianym w sposób bezpośredni, a nie z nagrania

na żądanie /na ʒɔndˈaɲʲɛ/ (adj)
on demand
  taki, który wystąpi tylko wtedy, gdy ktoś zażąda

nabab /nˈabap/ (n)
nawab
  (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) bogacz

nabatejski /nˌabatˈɛjski/ (adj)
Nabataean
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Nabatei lub Nabatejczyków; pochodzący z Nabatei

nabiał /ˈnabʲjaw/ (n)
dairy
  (spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj;

nabierać /naˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
deceive, fool
  (potocznie, potoczny) okłamywać, zwodzić kogoś, naciągać
draw
  czerpać, zagarniać
take in
  wciągać, chłonąć (np. nabierać powietrza)
develop, get into, master, pick up
  zdobywać pewne cechy

nabić w butelkę /ˈnabʲiʥ̑ v‿buˈtɛlkɛ/ (v)
pull one's leg
  (potocznie, potoczny) oszukać kogoś

nabla /ˈnabla/ (n)
del
  (matematyka, matematyczny) operator różniczkowy oznaczany symbolem nabli (1.1);
nabla
  symbol w postaci trójkąta z jednym wierzchołkiem skierowanym do dołu;

nabożeństwo /nˌabɔʒˈɛɲstfɔ/ (n)
service
  (kościelny) obrzęd religijny, niekiedy znacznie rozbudowany, odbywający się najczęściej w świątyni;
devotion
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) szacunek lub zachwyt okazywane komuś lub czemuś, często przesadny

nabrać /ˈnabraʨ̑/ (v)
deceive, fool, trick
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zwieść kogoś
gather
  (przenośnie, przenośnia) zdobyć pewne cechy
draw
  napełnić się, przepełnić się płynem
  wciągnąć, wchłonąć
  zaczerpnąć, zagarnąć

nabywać /nabˈɨvatɕ/ (v)
acquire, purchase
  (handel, handlowy) otrzymywać w posiadanie poprzez kupno lub wymianę
acquire, gain
  dochodzić do czego

nabój /ˈnabuj/ (n)
cartridge
  (wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;
sparklet
  metalowy pojemnik wypełniony dwutlenkiem węgla, używany m.in. w syfonach, tratwach ratunkowych

nabór /'nabur/ (n)
enrollment, enrolment, intake, recruiting, recruitment
  przyjmowanie nowych osób w jakieś struktury

nabłonek /nabwˈɔnɛk/ (n)
epithelium
  (anatomia, anatomiczny) tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu

nabłonkowy /nˌabwɔŋkˈɔvɨ/ (adj)
epithelial
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący nabłonka

nachalny /naxˈalnɨ/ (adj)
impudent, intrusive, pushy, strident, thrusting
  (potocznie, potoczny) taki, który niegrzecznie domaga się czegoś
intrusive
  (potocznie, potoczny) świadczący o czyimś natręctwie, czyjejś nachalności

nachyłek /naxˈɨwɛk/ (n)
tickseed
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

naciek /nˈatɕɛk/ (n)
speleothem
  (geologia, geologiczny) osad mineralny wytrącony na powierzchni skały w obrębie jaskini;

nacisk /ˈnaʨ̑isk/ (n)
pressure
  działanie na coś z pewną siłą
pressure, stress
  presja, przymus
emphasis, accent
  zaakcentowanie czegoś, wyróżnienie

naciskać /naˈʨ̑iskaʨ̑/ (v)
press
  działać na coś siłą

naciągać /natɕˈɔŋɡatɕ/ (v)
stretch, tighten, draw, strain, string
  napinać przez ciągnięcie
befool, trick, chisell chisel, clip, con, cully
  osiągać co czyimś kosztem
pull, tear
  powodować nadwerężenie mięśni
manipulate
  powodować powrót przemieszczonego elementu kostnego lub stawowego na swoje miejsce
strain
  przedstawiać pewne sprawy nierzetelnie
pull, pull on
  umieszczać coś na czymś lub na kimś, przeciągając to
draw, infuse
  o płynie nabierać właściwości

nacięcie /natɕˈɛɲtɕɛ/ (n)
nick, snick
  efekt nacięcia (1.1)
incision, cut, hack
  wykonanie ostrym narzędziem przecięcia czegoś, wgłębienia, rowku, znaku

nacięcie krocza /natɕˈɛɲtɕɛ krˈɔtʃa/ (n)
episiotomy
  (medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;

nacjonalista /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista/ (n)
nationalist
  (pejoratywnie, pejoratywny) zwolennik nacjonalizmu

nacjonalistyczny /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
nationalist, nationalistic
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów

nacjonalizm /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥/ (n)
nationalism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;

nacjonalizować /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
nationalise nationalize
  (ekonomia, ekonomiczny) zmieniać właściciela czegoś z prywatnego na państwowego

naczelnik /natʃˈɛlɲik/ (n)
chieftain
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) osoba dowodząca walkami, powstaniem
chief, head, governor guvnor, master
  osoba stojąca na czele instytucji lub organizacji

naczelny /natʃˈɛlnɨ/ (adj)
main, major, primary, supreme
  będący na pierwszym planie
chief, supreme
  sprawujący zwierzchnią władzę

naczelny /natʃˈɛlnɨ/ (n)
primate
  (zoologia, zoologiczny) zwykle w lm Primates, przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;

naczyniak /naˈʧ̑ɨ̃ɲak/ (n)
angioma
  (medycyna, medyczny) łagodny nowotwór z układu naczyniowego;

naczyniak krwionośny /naˈʧ̑ɨ̃ɲak ːr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (n)
hemangioma
  łagodny nowotwór z naczyń krwionośnych

naczynie /naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ/ (n)
vessel
  (biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)
dish, utensil
  rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia

naczynie krwionośne /natʃˈɨɲʲɛ krfʲɔnˈɔɕnɛ/ (n)
blood vessel
  (anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia

naczyniowy /ˌnaʧ̑ɨ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
vascular
  dotyczący naczynia, np. chłonnego lub krwionośnego

naczyniówkowy /nˌatʃɨɲʲufkˈɔvɨ/ (adj)
choroidal
  (anatomia, anatomiczny) związany z naczyniówką, dotyczący naczyniówki

nad /nat/ (preposition)
above, over
  …położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
at, on
  …położenie kogoś lub czegoś w okolicy omawianego wyrażenia
  …ruch kogoś lub czegoś w kierunku do okolicy omawianego wyrażenia
over, above
  …ruch kogoś lub czegoś w kierunku góry omawianego wyrażenia

nadajnik /nadˈajɲik/ (n)
transmitter
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika

nadal /ˈnadal/ (adv)
still
  w dalszym ciągu, dalej, wciąż jeszcze

nadawać /naˈdavaʨ̑/ (v)
broadcast
  emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób

nadawca /naˈdafʦ̑a/ (n)
sender
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę
  ten, kto nadaje komunikat, wiadomość

nadbagaż /nadbˈaɡaʃ/ (n)
excess baggage
  (turystyka, turystyczny) (lotnictwo, lotniczy) część bagażu lotniczego przekraczająca ciężarem granicę przewidzianą taryfą i z tego tytułu wymagająca dodatkowej opłaty

nadbrzeże /nadbʒˈɛʒɛ/ (n)
bund, waterside
  obszar nad brzegiem zbiornika wodnego

nadbrzusze /nadˈbʒuʃɛ/ (n)
epigastrium, epigastric region
  (anatomia, anatomiczny) górna okolica brzucha;

nadchodzić /natˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
come
  idąc, przybywać do określonego miejsca

nadciśnienie /nˌattɕiɕɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
hypertension
  (medycyna, medyczny) wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne

nadciśnienie płucne /ˌnatʲʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈpwuʦ̑nɛ/ (n)
pulmonary hypertension
  (medycyna, medyczny) nieprawidłowe, zwiększone ciśnienie w tętnicy płucnej

nadcząsteczkowy /nˌattʃɔ̃stɛtʃkˈɔvɨ/ (adj)
supramolecular
  związany z nadcząsteczkowością, odnoszący się do nadcząsteczkowości

nadczłowiek /nattʃwˈɔvʲɛk/ (n)
Übermensch, übermensch
  (filozofia, filozoficzny) jednostka przewyższająca pod każdym względem wszystkich ludzi;

naddźwiękowy /ˌnadʲʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
supersonic
  poruszający się szybciej niż dźwięk (w powietrzu)

nader /nˈadɛr/ (adv)
extremely, highly
  bardzo, niezmiernie

nadgarstek /nadˈɡarstɛk/ (n)
wrist
  (anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

nadgarstkowy /nˌadɡarstkˈɔvɨ/ (adj)
carpal
  (anatomia, anatomiczny) związany z nadgarstkiem, dotyczący nadgarstka

nadgodzina /ˌnadɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
overtime, overhour
  (urzędowy) godzina nadliczbowa, spędzona w pracy poza obowiązującym wymiarem

nadgorliwość /nˌadɡɔrlˈivɔɕtɕ/ (n)
overzealousness
  nadmierna gorliwość

nadir /ˈnadʲir/ (n)
nadir
  (astronomia, astronomiczny) punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu;

nadkonsumpcja /ˌnatkɔ̃w̃ˈsũmpʦ̑ʲja/ (n)
overconsumption
  (socjologia, socjologiczny) zjawisko masowego wydawania pieniędzy ponad możliwości finansowe

nadludzki /nadˈluʦ̑ʲci/ (adj)
superhuman
  taki, który przekracza ludzkie siły i wytrzymałość

nadmiar /ˈnadmʲjar/ (n)
superabundance, superfluity, glut, plenitude
  zbyt duża ilość lub liczba czegoś

nadmiarowy /nˌadmʲarˈɔvɨ/ (adj)
excessive, redundant
  nadmierny, którego jest zbyt wiele

nadmienianie /ˌnadmʲjɛ̇̃ˈɲä̃ɲɛ/ (n)
mentioning
  (rzeczownik odczasownikowy) od: nadmieniać

nadmienienie /ˌnadmʲjɛ̇̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
mention
  (rzeczownik odczasownikowy) od: nadmienić

nadmiernie /nadˈmʲjɛrʲɲɛ/ (adv)
exceedingly, excessively
  w sposób nadmierny

nadmierny /nadˈmʲjɛrnɨ/ (adj)
immoderate, redundant
  taki, który (swoją intensywnością, rozmiarem) przekracza miarę, normę

nadnaturalny /ˌnadnatuˈralnɨ/ (adj)
supernatural, preternatural
  który wykracza ponad to, co jest naturalne

nadnercze /nadˈnɛrʧ̑ɛ/ (n)
adrenal gland
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek;

nadnerczowy /nˌadnɛrtʃˈɔvɨ/ (adj)
adrenal
  (anatomia, anatomiczny) związany z nadnerczem, dotyczący nadnercza

nadolbrzym /nadˈɔlbʒɨm/ (n)
supergiant star
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda o masie od około 10 do 50 mas Słońca;

nadopiekuńczo /nˌadɔpʲɛkˈuɲtʃɔ/ (adv)
overprotectively
  w sposób nadopiekuńczy

nadpobudliwość /nˌatpɔbudlˈivɔɕtɕ/ (n)
hyperactivity
  nadmierna pobudliwość

nadprzewodnictwo /ˌnatpʃɛvɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
superconductivity
  (fizyka, fizyczny) stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;

nadprzewodnik /ˌnatpʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
superconductor
  (fizyka, fizyczny) ciało, u którego w obniżonej temperaturze zanika opór elektryczny

nadprzewodnikowy /ˌnatpʃɛvɔdʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
superconductive
  (przymiotnik) od nadprzewodnik

nadrabiać /nadˈrabʲjäʨ̑/ (v)
make up
  pracować więcej w celu wykonania zaległej pracy

nadrabiać miną /nadrˈabjatɕ mˈinɔ̃/ (v)
grin and bear it, make the best of a bad job
  udawać, że wszystko jest w porządku, mimo że sytuacja przedstawia się źle

nadrodzina /nˌadrɔdʑˈina/ (n)
superfamily
  (biologia, biologiczny) (systematyka) w systematyce: jednostka wyższa od rodziny

nadrzeczny /nadʒˈɛtʃnɨ/ (adj)
riverine, riverside
  bliski rzece, położony przy rzece

nadrząd /nˈadʒɔnt/ (n)
superorder
  (biologia, biologiczny) (systematyka) jednostka obejmująca rzędy

nadrzędny /naḍˈʒɛ̃ndnɨ/ (adj)
main
  (gramatyka) występujący w związku zależności jako element, któremu inny (podrzędny) jest podporządkowany
superior
  zajmujący w stosunku do innych wyższą pozycję

nadsiarczan /natɕˈartʃan/ (n)
persulfate
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu nadtlenodisiarkowego

nadsięwłom /natʲˈɕɛ̃w̃vwɔ̃m/ (n)
overbreak, rise drift, riser, rising heading
  (górnictwo, górniczy) pionowe lub strome wyrobisko prowadzące od pewnego poziomu w górę;

nadstawić drugi policzek /natˈstavʲiʥ̑ ˈdruɟi pɔˈlʲiʧ̑ɛk/ (v)
turn the other cheek
  na zło odpowiedzieć dobrem, na nienawiść miłością; nie odpowiadać przemocą na przemoc

nadstępka /natstˈɛmpka/ (n)
keelson, kelson
  element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości rozkładająca ciężar masztu

nadtlenek wodoru /natˈːlɛ̃nɛɡ vɔˈdɔru/ (n)
hydrogen peroxide
  (chemia, chemiczny) syropowata, bezbarwna ciecz; nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków; jedna z reaktywnych form tlenu, stosowana w formie roztworu do m.in. dezynfekcji ran, wybielania i jako utleniacz w przemyśle chemicznym i paliwach rakietowych;

nadużycie /nˌaduʒˈɨtɕɛ/ (n)
abuse, malpractice, misuse
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie lub czyn niezgodne z prawem

nadużywać /ˌnaduˈʒɨvaʨ̑/ (v)
abuse, misuse
  używać w nadmiarze, przesadzać

nadwaga /nadˈvaɡa/ (n)
overweight
  (medycyna, medyczny) nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne;

nadwozie /nadvˈɔʑɛ/ (n)
body, bodywork, car body, coachwork
  część górna pojazdu;

nadwrażliwość /nˌadvraʒlˈivɔɕtɕ/ (n)
hypersensitivity
  (fizjologia, fizjologiczny) indywidualna cecha organizmu, która polega na występowaniu nieprawidłowych, nadmiernych reakcji przy kontakcie z jakimś czynnikiem zewnętrznym;
oversensitiveness
  nadmierna wrażliwość

nadwyżka /nadvˈɨʃka/ (n)
surplus, excess
  ilość lub liczba czegoś ponad to, co planowane albo konieczne

nadwzroczność /nadvzrˈɔtʃnɔɕtɕ/ (n)
hypermetropia, hyperopia, hypermetropy
  (medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

nadzieja /naˈʥ̑ɛ̇ja/ (n)
hope
  oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy

nadziemny /nadʲˈʑɛ̃mnɨ/ (adj)
aboveground, overground
  znajdujący się nad ziemią lub na powierzchni ziemi

nadziewać /naˈʥ̑ɛvaʨ̑/ (v)
fill, stuff
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wypełniać wnętrze czegoś nadzieniem
happen upon
  nabijać się na ostry przedmiot

nadzorca /nadʑˈɔrtsa/ (n)
overseer, superintendent, supervisor
  ktoś, kto nadzoruje coś lub kogoś

nadzorować /ˌnadzɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
monitor, oversee, supervise, control, invigilate, superintend
  sprawować kontrolę nad czymś

nadzwyczaj /nadˈzvɨʧ̑aj/ (adv)
extremely, remarkably
  w sposób wyjątkowy, ponadprzeciętny

nadzwyczajny /ˌnadzvɨˈʧ̑ajnɨ/ (adj)
special
  spowodowany szczególnymi okolicznościami lub nieprzewidziany w programie, planie
exceptional, extraordinary
  szczególny, ponadprzeciętny, wyjątkowy, niezwykły

nadzór /ˈnadzur/ (n)
conservator, custody, management
  komórka organizacyjna instytucji zajmująca się nadzorowaniem
control, inspection, surveillance
  pełnienie kontroli
care, keeping, oversight, superintendence, supervision
  sprawowanie dozoru lub opieki, strzeżenie, pilnowanie

nadęty /nadˈɛntɨ/ (adj)
puffy, snooty, stuck-up
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) będący zarozumiałym
overblown
  z przesadą

nadświetlny /natɕfʲˈɛtlnɨ/ (adj)
faster than light
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) umożliwiający podróżowanie z prędkością szybszą niż światło / relatywnie szybkie odbywanie podróży kosmicznych i/lub międzygwiezdnych
FTL, faster than light
  (fizyka, fizyczny) poruszający się szybciej niż światło (najczęściej: w próżni)

naengmyeon /nɛŋ.mjən/ (n)
naengmyeon
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) koreańskie zimne danie, makaron na zimno w sosie mięsno-jarzynowym

nafta /ˈnafta/ (n)
kerosene, kerosine, lamp oil
  (chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;

naftalen /naˈftalɛ̃n/ (n)
naphthalene
  (chemia, chemiczny) węglowodór występujący w temperaturze pokojowej w postaci białych i krystalicznych płatków;

naftowy /naˈftɔvɨ/ (adj)
kerosene, paraffin
  związany z naftą, dotyczący nafty
petroleum
  związany z ropą naftową, dotyczący ropy naftowej

nagadać /naɡˈadatɕ/ (v)
dish
  obmówić kogoś przed kimś innym; powiedzieć komuś coś niewłaściwego o kimś innym
give somebody an earful
  ostro zwrócić komuś uwagę

nagana /naˈɡãna/ (n)
reprimand
  upomnienie za niewłaściwe postępowanie lub za wykroczenie

naganiacz /naˈɡãɲaʧ̑/ (n)
tout
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba zajmująca się nakłanianiem lub zmuszaniem innych osób do jakichś działań;
beater
  (środowiskowy) (łowiectwo, łowiecki) osoba naganiająca zwierzynę w kierunku stanowisk myśliwych podczas polowania

naganny /naɡˈannɨ/ (adj)
reprehensible
  taki, który zasługuje na naganę

nagi /ˈnaɟi/ (adj)
naked
  (zoologia, zoologiczny) o zwierzętach niemający włosów, sierści, piór itp.
naked, nude, bare
  bez ubrania na sobie ubrania, rozebrany do naga

nagiel /nˈaɡʲɛl/ (n)
belaying pin
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kołek do mocowania lin żagli na dużych jednostkach;

nagietek /naˈɟɛtɛk/ (n)
marigold
  (botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

naginata /ˌnaɟĩˈnata/ (n)
naginata
  japońska broń drzewcowa;

nagle /ˈnaɡlɛ/ (adv)
suddenly, abruptly
  w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

naglący /naɡlˈɔntsɨ/ (adj)
urgent, clamant, exigent, imperious, pressing
  wymagający natychmiastowych działań

nago /ˈnaɡɔ/ (adv)
naked
  bez ubrania, goło

nagoszyi /nˌaɡɔʃˈɨi/ (adj)
bare-throated
  taki, który ma nagą szyję

nagość /ˈnaɡɔɕʨ̑/ (n)
nakedness, nudity, bareness, birthday suit, buff
  brak ubrania na ciele

nagradzać /naɡrˈadʑatɕ/ (v)
reward
  przyznawać nagrodę

nagranie /naˈɡrãɲɛ/ (n)
recording
  zapis dźwięku lub obrazu taki, że można później znowu zobaczyć ten obraz lub posłuchać tego dźwięku

nagrobek /naˈɡrɔbɛk/ (n)
gravestone, tombstone, headstone
  trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

nagroda /naˈɡrɔda/ (n)
reward
  wynagrodzenie za wyrzeczenia, trudności lub straty
prize, reward, award
  wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

nagrywarka /ˌnaɡrɨˈvarka/ (n)
burner
  (informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD;

nagrywać /naˈɡrɨvaʨ̑/ (v)
record
  rejestrować obraz, dźwięk lub informację na nośniku

nagrzewnica /nˌaɡʒɛvɲˈitsa/ (n)
heater
  urządzenie służące do ogrzewania powietrza;

nagły /ˈnaɡwɨ/ (adj)
sudden, instantaneous
  taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka

nagłówek /naˈɡwuvɛk/ (n)
headline, heading, header, letterhead, headnote, headpiece
  wyróżniony napis umieszczony nad tekstem

nahajka /naxˈajka/ (n)
whip
  pleciony bicz o krótkiej rękojeści

nahda /ˈnaγda/ (n)
al-Nahda, nahda
  (historia, historyczny, historycznie) odrodzenie kulturalne zapoczątkowane w Egipcie w XIX wieku, następnie rozprzestrzenione na kraje Lewantu (Liban, Syria, Palestyna, później Irak)

naigrawać się /nˌaiɡrˈavatɕ ɕɛ/ (v)
mock, ridicule
  złośliwie żartować z kogoś lub czegoś

naiwniactwo /nˌaivɲʲˈatstfɔ/ (n)
credulousness, gullibility
  bycie naiwnym, łatwowiernym

naiwniak /naˈ<sup>j</sup>ivʲɲak/ (n)
dupe
  (potocznie, potoczny) człowiek naiwny i łatwowierny

naiwnie /naˈ<sup>j</sup>ivʲɲɛ/ (adv)
naively
  w sposób naiwny; łatwowiernie, zbyt ufnie

naiwność /naˈ<sup>j</sup>ivnɔɕʨ̑/ (n)
naivete, naivety, credulity, gullibility, simplicity
  bycie naiwnym, nadmierna szczerość, łatwowierność

naiwny /naˈ<sup>j</sup>ivnɨ/ (adj)
credulous, naif
  taki, który jest pełen prostoty, łatwowierności, naiwności

naj- /naj/ (prefix)
most
  …służący do tworzenia stopnia najwyższego od stopnia wyższego przymiotników i przysłówków

najada /najˈada/ (n)
naiad
  (mitologia grecka) nimfa wód lądowych, wodospadów, potoków, strumieni, źródeł rzek, jezior,

najciemniej jest pod latarnią /najˈʨ̑ɛ̃mʲɲɛ̇j ˈːɛst ˌpɔd‿laˈtarʲɲɔ̃w̃/ (proverb)
the darkest place is under the candlestick
  często nie zauważamy tego, co wydaje się oczywiste

najciężej pierwszy krok zrobić /najˈʨ̑ɛ̃w̃ʒɛj ˈpʲjɛrfʃɨ ˈkrɔɡ ˈzrɔbʲiʨ̑/ (proverb)
the first step is the hardest
  oddaje trudność rozpoczęcia czegoś dla osób nie mających doświadczenia w danej dziedzinie

najebany /ˌnajɛˈbãnɨ/ (adj)
pissed
  (wulgarnie, wulgaryzm) pijany, nietrzeźwy

najebać /najˈɛbaʨ̑/ (v)
get drunk pissed intoxicated
  (wulgarnie, wulgaryzm) upić się

najem /nˈajɛm/ (n)
lease
  oddanie komuś albo przyjęcie od kogoś określonej własności za umówioną zapłatę do czasowego użytkowania

najemnik /naˈjɛ̃mʲɲik/ (n)
employee, hire man, mercenary wage-earner
  (rzadki, rzadko używany) pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny

najeżdżać /naˈjɛʒʤ̑aʨ̑/ (v)
invade
  dokonywać inwazji
run into
  jadąc, wpadać na coś lub na kogoś

najeżony /ˌnajɛˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
bristled
  mający groźny, nieprzystępny wygląd
  pokryty czymś ostrym, sterczącym

najpierw /ˈnajpʲjɛrf/ (adv)
first
  przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności

najprzód /nˈajpʃut/ (adv)
first of all
  (dawniej, dawny) najpierw, w pierwszej kolejności, przede wszystkim

najstarszy zawód świata /najˈstarʃɨ ˈzavutʲ ˈɕfʲjata/ (idiom)
world's oldest profession
  (eufemistycznie) prostytucja

najwyższy czas /najˈvɨʃːɨ ˈʧ̑as/ (n)
high time
  ostatnia chwila na coś

najądrze /najˈɔndʒɛ/ (n)
epididymis
  (anatomia, anatomiczny) narząd płciowy męski wewnętrzny, przylegający od góry do jądra;

nakaz /ˈnakas/ (n)
dictate, imperative
  norma działania

nakazywać /nˌakazˈɨvatɕ/ (v)
demand, require
  stawiać wymagania
command, order, prescribe, recommend
  wydawać nakaz, polecenie, rozkaz

naklejka /naˈklɛjka/ (n)
sticker
  zadrukowany papier lub folia plastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś;

nakrycie /naˈkrɨʨ̑ɛ/ (n)
cover
  coś, co okrywa, zasłania, osłania
  (rzeczownik odczasownikowy) od: nakryć
place setting
  naczynia i sztućce na stole

nakrycie głowy /nakrˈɨtɕɛ ɡwˈɔvɨ/ (n)
headgear
  element stroju zakładany na głowę

nakrętka /naˈkrɛ̃ntka/ (n)
cap
  (potocznie, potoczny) nakręcane zamknięcie butelki
nut
  (technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie

naksyjski /naksˈɨjski/ (adj)
Naxiot
  związany z Naksos, dotyczący Naksos

naktuz /nˈaktus/ (n)
binnacle
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska szafka stanowiąca podstawę kompasu okrętowego;

nakład /ˈnakwat/ (n)
circulation, edition
  liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma

nakładać /naˈkwadaʨ̑/ (v)
impose
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustanowić dla kogoś lub czegoś określony obowiązek albo karę
put on
  (regionalizm białostocki) zakładać ubranie
put
  umieszczać przedmiot lub rozprowadzać substancję na innym przedmiocie albo substancji

nakłaniać /nakwˈaɲʲatɕ/ (v)
persuade
  wywierać na kogoś wpływ, by coś wykonał

nakłuwacz /nakwˈuvatʃ/ (n)
lancing device
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd używany do nakłuwania palca w celu pobrania krwi na pasek do glukometru

nalegać /nalˈɛɡatɕ/ (v)
insist, press, urge
  mocno lub uparcie domagać się

nalepka niepocztowa /nalˈɛpka ɲʲˌɛpɔtʃtˈɔva/ (n)
cinderella, cinderella stamp
  okolicznościowa naklejka nie posiadająca walorów znaczków pocztowych umieszczana na kopertach lub kartach pocztowych;

nalewka /naˈlɛfka/ (n)
infusion, tincture
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo
cordial, liqueur
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem

naleśnik /naˈlɛɕɲik/ (n)
pancake, crêpe
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;
pancake
  (środowiskowy) (fotografia) niewielki, cienki obiektyw

należeć /naˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
one should ought to
  (tylko forma bezosobowa) należy = wypada, powinno się
belong
  być członkiem jakiejś organizacji, społeczności, elementem zbioru
  być w posiadaniu czyimś

należność /naˈlɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
amount due, charge
  kwota, którą trzeba komuś wypłacić

należy /naˈlɛʒɨ/ (v)
it be necessary, one should
  powinno się; warto, trzeba, wypada

należycie /ˌnalɛˈʒɨʨ̑ɛ/ (adv)
thoroughly
  dokładnie, porządnie
appropriately
  odpowiednio, właściwie

należyty /ˌnalɛˈʒɨtɨ/ (adj)
due
  (podniośle) właściwy; taki, jak należy

nalot /ˈnalɔt/ (n)
bust, raid
  (potocznie, potoczny) niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp.
airstrike, air raid
  (wojskowość, wojskowy) atak powietrzny samolotów lub helikopterów na określony cel;

nalot dywanowy /ˈnalɔd ˌːɨvãˈnɔvɨ/ (n)
carpet bombing
  (wojskowość, wojskowy) atak lotniczy z użyciem samolotów bombowych, mający na celu całkowite zniszczenie wyznaczonego terenu;

namacalny /nˌamatsˈalnɨ/ (adj)
palpable, tactile, tangible, touchable
  możliwy do wyczucia zmysłem dotyku
palpable
  niewątpliwy, oczywisty, pewny

namaszczenie /nˌamaʃtʃˈɛɲʲɛ/ (n)
anointing, unction
  (rzeczownik odczasownikowy) od: namaścić

namaszczenie chorych /nˌamaʃtʃˈɛɲʲɛ xˈɔrɨx/ (n)
anointing of the sick
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament udzielany osobom ciężko chorym;

namawiać /nãˈmavʲjäʨ̑/ (v)
persuade, exhort
  nakłaniać kogoś do czegoś; przekonywać kogoś, zachęcać

namdhari /namtxˈari/ (n)
Namdhari, Namdhari Sikh
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam sikhów;

namiot /ˈnãmʲjɔt/ (n)
tent
  (turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

namiętnie /nãˈmʲjɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
passionately
  w sposób namiętny; w sposób wywołujący pożądanie lub świadczący o pożądaniu

namiętność /nãˈmʲjɛ̃ntnɔɕʨ̑/ (n)
passion
  (przenośnie, przenośnia) (poetycki, poetycko) bardzo silne zainteresowanie daną dziedziną, problematyką
  stan uczuciowy występujący z wielką siłą, w szczególności w odniesieniu do miłości fizycznej

namiętny /nãˈmʲjɛ̃ntnɨ/ (adj)
impassioned
  o uczuciach, gestach, zachowaniach: pełen gwałtowności, namiętności, intensywności
passionate
  żarliwy, pełen pasji, zamiłowania do czegoś

namysł /nˈamɨsw/ (n)
cogitation, considerance, thought
  rozważenie czegoś w myślach

nandu /ˈnãndu/ (n)
rhea
  (ornitologia, ornitologiczny) Rhea, szybki i duży nielot przypominający strusia;

nano- /ˈnãnɔ/
nano-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary miliard razy mniejsze od podstawowych
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z małymi rozmiarami lub niskim wzrostem

nanomateriał /ˌnãnɔ̃maˈtɛrʲjaw/ (n)
nanomaterial
  (technologia, technika, techniczny) polikrystaliczna substancja składająca się z ziaren o rozmiarze nieprzekraczającym 100 nanometrów w przynajmniej jednym wymiarze;

nanometr /nãˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
nanometre
  jednostka długości równa jednej miliardowej metra

nanożelazo /ˌnãnɔʒɛˈlazɔ/ (n)
nanoiron
  (technologia, technika, techniczny) żelazo składające się z ziaren o rozmiarze nieprzekraczającym 100 nanometrów w przynajmniej jednym wymiarze

naos /nˈaɔs/ (n)
naos
  (architektura, architektoniczny) wewnętrzna część świątyni greckiej

napad /ˈnapat/ (n)
fit
  (medycyna, medyczny) atak (choroby, dolegliwości)
aggression, assault, attack
  atak, napaść, zaatakowanie; napadnięcie na kogoś

napadać /napˈadatɕ/ (v)
assail, assault, attack, gang-bang, hold up
  dokonywać napadu, niespodziewanie uderzać na coś lub na kogoś
tilt
  gwałtownie występować przeciw czemuś lub komuś
come over
  nagle opanowywać czyjeś zdrowie lub stan psychiczny
fall
  (meteorologia, meteorologiczny) spaść w znacznej ilości

napadowa nocna hemoglobinuria /nˌapadˈɔva nˈɔtsna xˌɛmɔɡlˌɔbʲinˈurja/ (n)
paroxysmal nocturnal hemoglobinuria
  (medycyna, medyczny) rzadkie schorzenie erytrocytów objawiające się brakiem czynników broniących przed ich rozpadem;

napalm /ˈnapalm/ (n)
napalm
  (chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;

napalony /ˌnapaˈlɔ̃nɨ/ (adj)
horny
  (potocznie, potoczny) podniecony seksualnie

napar /ˈnapar/ (n)
infusion
  spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą;

naparstek /naˈparstɛk/ (n)
thimble
  (krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu;

napastliwy /nˌapastlˈivɨ/ (adj)
aggressive, quarrelsome
  miejący skłonność do zaczepek lub wszczynania kłótni
quarrelsome
  wyrażony lub coś wyrażający w sposób złośliwy

napastniczo /nˌapastɲˈitʃɔ/ (adv)
invasively
  w sposób napastniczy

napastnik /naˈpastʲɲik/ (n)
forward, striker
  (sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnik mający za zadanie strzelać bramki;
attacker
  strona atakująca, osoba dokonująca napaści

napaść /ˈnapaɕʨ̑/ (n)
assault
  gwałtowny atak (zbrojny, słowny, itp.)

napełniać /naˈpɛwʲɲäʨ̑/ (v)
fill
  sprawiać, że coś staje się pełne
  wywoływać stany emocjonalne
fill, pervade
  zajmować wszystkie wolne miejsca, np. w teatrze, na stadionie, na parkingu
fill
  mieć coraz mniej wolnego miejsca wskutek zajęcia go przez coś

napierdalać /ˌnapʲjɛrˈdalaʨ̑/ (v)
beat up
  (wulgarnie, wulgaryzm) bić dotkliwie
get pissed
  (wulgarnie, wulgaryzm) upijać się

napis /ˈnapʲis/ (n)
caption, credit, inscription, subtitle, text
  napisana informacja o czymś

napisać /naˈpʲisaʨ̑/ (v)
write, type
  wyrazić coś słowami na piśmie

napisy /napˈisɨ/ (n)
credits
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) lista twórców filmu wyświetlana zwykle na jego zakończenie
subtitles
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) tekst wyświetlany na ekranie podczas projekcji filmu lub nadawania programu telewizyjnego w celu przetłumaczenia dialogów lub udostępnienia ich osobom niedosłyszącym;

napisy końcowe /naˈpʲisɨ kɔ̃j̃nˈʦ̑ɔvɛ/ (n)
closing credits, end credits, final credits
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dodawana na końcu filmu, programu telewizyjnego itp., lista nazwisk aktorów obsady i osób zaangażowanych w produkcję

napiwek /naˈpʲivɛk/ (n)
tip
  pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

napić się /nˈapitɕ ɕɛ/ (v)
have a drink, wet whistle
  przyjąć do ust i połknąć pewną ilość płynu

napięcie /naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
tension, voltage
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia
tension
  (fizyka, fizyczny) naprężenie
  stan psychiczny, podczas którego ktoś jest zaniepokojony, odczuwa obawę przed nadchodzącą sytuacją
stretching
  (rzeczownik odczasownikowy) od: napiąć

napletek /naˈplɛtɛk/ (n)
foreskin, prepuce
  (anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

napoleon /nˌapɔlˈɛɔn/ (n)
Napoleon, napoleon
  (numizmatyka, numizmatyczny) dawna złota moneta francuska;

napoleoński /nˌapɔlɛˈɔɲski/ (adj)
Napoleonic
  dotyczący życia i polityki Napoleona, charakterystyczny, typowy dla Napoleona, taki jak u Napoleona

napomnienie /ˌnapɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
chastisement, exhortation, injunction, rebuke
  karcące ostrzeżenie

napotny /naˈpɔtnɨ/ (adj)
diaphoretic
  (medycyna, medyczny) taki, który powoduje intensywniejsze pocenie

naprawa /naˈprava/ (n)
repair, correction, mend, remedy, renovation
  doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów

naprawczy /naprˈaftʃɨ/ (adj)
corrective, reconstructive
  służący do naprawy; podejmowany aby coś naprawić; związany z naprawą

naprawdę /naˈpravdɛ/ (particle)
really
  …potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością

naprawiacz /naprˈavʲatʃ/ (n)
repairer
  osoba, która naprawia jakieś urządzenie lub rzecz, usuwa usterkę i przywraca przydatność danego przedmiotu

naprawiać /naˈpravʲjäʨ̑/ (v)
repair, fix
  likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności

naproksen /naˈprɔksɛ̃n/ (n)
naproxen
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna kwasu propionowego;

naprzeciw /naˈpʃɛʨ̑if/ (adv)
opposite, vis-à-vis
  po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

naprzeciw /naˈpʃɛʨ̑if/ (preposition)
opposite, against
  po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

naprzeciwko /nˌapʃɛtɕˈifkɔ/ (preposition)
across, opposite
  po przeciwnej stronie

naprzód /ˈnapʃut/ (adv)
forward, ahead, forth, forwards, on
  do przodu, przed siebie
ahead
  na czele, przed innymi
  zawczasu, z góry

naprzód /ˈnapʃut/ (interjection)
forward quick march
  Naprzód! → (wojskowość, wojskowy) komenda nakazująca ruszenie do przodu

napuszony /nˌapuʃˈɔnɨ/ (adj)
haughty, lofty, puffed up
  pełen pychy
pompous, bombastic
  rażący przesadą, sztucznością

napój /ˈnapuj/ (n)
drink, beverage
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płyn przeznaczony do picia;

napój gazowany /nˈapuj ɡˌazɔvˈanɨ/ (n)
soft drink, fizzy drink, pop, soda
  (spożywczy) zwykle orzeźwiający napój nasycony dwutlenkiem węgla

napęd /ˈnapɛ̃nt/ (n)
disc drive, disc storage
  (informatyka, informatyczny) urządzenie odczytujące lub zapisujące dane na tzw. nośnikach optycznych (płytach CD i DVD) lub dyskietkach

napęd taśmowy /nˈapɛnt taɕmˈɔvɨ/ (n)
streamer, tape drive
  (informatyka, informatyczny) urządzenie do zapisywania danych na taśmie magnetycznej

napędowy /nˌapɛndˈɔvɨ/ (adj)
propulsive
  związany z napędem, dotyczący napędu

napędzać /naˈpɛ̃nʣ̑aʨ̑/ (v)
drive, propel
  powodować funkcjonowanie jakiegoś mechanizmu, wprawiać w ruch

napływ /nˈapwɨf/ (n)
inflow
  gromadzenie / zgromadzenie się gdzieś substancji lotnej
  pojawianie się / pojawienie się gdzieś sporej ilości płynu
inflow, influx
  liczne gromadzenie / zgromadzenie się w jakimś miejscu czego lub kogo
boost, flush
  pojawianie się / pojawienie się w kimś doznań, uczuć

napływać /napwˈɨvatɕ/ (v)
surge, surge up
  (psychologia, psychologiczny) powstawać w psychice, rodzić się w świadomości
come
  być dostarczanym gdzieś
flow
  docierać gdzieś, unosząc się nad ziemią
come flooding in, flood
  przybywać tłumnie
flow, flow in
  płynąc, gromadzić się gdzieś

narada /naˈrada/ (n)
conference
  spotkanie, zwykle służbowe, w celu omówienia pewnych kwestii

naradzać /naˈraʣ̑aʨ̑/ (v)
put heads together
  rozmawiając, uzgadniać coś

naraz /ˈnaras/ (adv)
at the same time, simultaneously
  jednocześnie, razem
suddenly
  nagle, bez ostrzeżenia

narażać /narˈaʒatɕ/ (v)
expose
  wystawiać kogoś lub coś na niebezpieczeństwo lub na szkodliwe działanie

narciarski /narʲˈʨ̑arsʲci/ (adj)
ski
  charakterystyczny dla narciarza, przeznaczony dla narciarzy, dotyczący narciarstwa

narciarstwo /narʲˈʨ̑arstfɔ/ (n)
skiing
  dyscyplina sportowa obejmująca biegi, skoki, zjazdy na nartach;

narciarstwo wodne /narʲˈʨ̑arstfɔ ˈvɔdnɛ/ (n)
waterskiing
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca trzy konkurencje: slalom, skoki i jazdę figurową na nartach wodnych;

narciarz /ˈnarʲʨ̑aʃ/ (n)
skier
  (sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo

narcylen /narˈʦ̑ɨlɛ̃n/ (n)
narcylen
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) chemicznie czysty acetylen stosowany do krótkotrwałej narkozy poprzez inhalację

narcystycznie /nˌartsɨstˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
narcissistically
  w sposób narcystyczny

narcyzm /nˈartsɨzm/ (n)
narcissism, narcism
  (psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

nard /nart/ (n)
nard, spikenard
  (botanika, botaniczny) nazwa roślin z rodzaju kozłek, głównie kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), nardu celtyckiego (Valeriana celtica), a także nardu indyjskiego (Nardostachys Jatamansi), znanych od starożytności, stosowanych do produkcji pachnideł oraz jako składnik mieszanek leczniczych
nard
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) olejek eteryczny uzyskiwany z nardu (1.2) używany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym
  przyjemnie pachnące części niektórych roślin, np. kozłka lekarskiego lub lawendy

narkolepsja /nˌarkɔlˈɛpsja/ (n)
narcolepsy
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;

narkoleptyk /nˌarkɔlˈɛptɨk/ (n)
narcoleptic
  (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na narkolepsję

narkoman /narˈkɔ̃mãn/ (n)
drug addict, junkie
  osoba uzależniona od narkotyków

narkomania /ˌnarkɔ̃ˈmãɲja/ (n)
drug addiction, narcomania
  nałóg związany z ciągłą potrzebą zażywania narkotyków;

narkotyk /narˈkɔtɨk/ (n)
drug
  substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

narobić bigosu /naˈrɔbʲiʥ̑ bʲiˈɡɔsu/ (v)
mess things up
  zrobić zamieszanie, ferment; zrobić kłopot, problem

narodnik /narˈɔdɲik/ (n)
narodnik
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działacz rosyjskiego ruchu narodowo-demokratycznego z lat 1870-1890;

narodowościowy /nˌarɔdˌɔvɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
ethnic, national
  dotyczący narodowości

narodowość /ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑/ (n)
nationality
  przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

narodowy /ˌnarɔˈdɔvɨ/ (adj)
national
  charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem

narodziny /ˌnarɔˈʥ̑ĩnɨ/ (n)
birth, childbirth, nascence
  akt przyjścia na świat potomstwa, dziecka

narozrabiać jak pijany zając /ˌnarɔzˈrabʲjäʨ̑ ˈjak pʲiˈjãnɨ ˈzajɔ̃nʦ̑/ (v)
mess things up
  narobić gdzieś wiele zamieszania

narracja /narˈatsja/ (n)
narration
  (książkowy) opowiadanie, relacjonowanie
narrative
  (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sposób wypowiedzi w epickim utworze literackim lub w filmie prezentującej świat przedstawiony;

narracyjny /nˌaratsˈɨjnɨ/ (adj)
narrational, narrative
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawiający sobą występujące po kolei zdarzenia; stanowiący narrację

narszarab /narʃˈarap/ (n)
narsharab
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zagęszczony sok, syrop lub sos z dojrzałych granatów popularny na Bliskim Wschodzie, w Turcji, Gruzji, Azerbejdżanie, na Ukrainie

narta /ˈnarta/ (n)
ski
  (sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;

narty /ˈnartɨ/ (n)
skiing
  (sport, sportowy) (potocznie, potoczny) jazda na nartach

naruszać /naˈruʃaʨ̑/ (v)
violate, transgress, breach, break, infringe, contravene
  zakłócać porządek, postępować wbrew regułom lub prawu

narwal /ˈnarval/ (n)
narwhal
  (zoologia, zoologiczny) Monodon monoceros, duży ssak morski z charakterystycznym pojedynczym, spiralnie skręconym kłem, żyjący w morzach arktycznych;

narybek /naˈrɨbɛk/ (n)
alevin
  (ichtiologia, ichtiologiczny) młode ryby (do ukończenia pierwszego roku życia), które po zużyciu zawartości woreczka żółtkowego rozpoczęły samodzielne zdobywanie pokarmu;

narzecze /naˈʒɛʧ̑ɛ/ (n)
supradialect
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna o zasięgu szerszym niż dialekt i gwara;
dialect, vernacular
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna, odmienna od języka standardowego;
dialect, lect
  (językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka;
idiom, language, lingo, vernacular
  język, mowa

narzeczona /ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na/ (n)
fiancee, fiancée
  kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona

narzeczony /nˌaʒɛtʃˈɔnɨ/ (n)
fiance
  mężczyzna w okresie narzeczeństwa

narzekanie /ˌnaʒɛˈkãɲɛ/ (n)
complaint
  skarga, utyskiwanie

narzekać /naˈʒɛkaʨ̑/ (v)
complain, beef, bitch, kick up a fuss
  mówić w sposób wyrażający niezadowolenie

narzucać /naˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
impose
  zmuszać kogoś do akceptacji czegoś

narzuta /naʒˈuta/ (n)
bedcover, bedspread, coverlet
  nakrycie na łóżko, tapczan, kanapę, często ozdobne

narząd płciowy /nˈaʒɔnt pˌuwkɔvnitɕˈɔvɨ/ (n)
sex organ
  (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) narząd służący organizmowi do rozrodu

narzędnik /naˈʒɛ̃ndʲɲik/ (n)
instrumental, ablative
  (gramatyka) piąty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (z) kim? (z) czym?;

narzędzie /naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (n)
tool
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;

naród /ˈnarut/ (n)
nation, people
  grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

nasada /naˈsada/ (n)
cover, epiphysis
  część nasadzona na coś
base, root
  część, na której coś jest osadzone czy umocowane, stanowiąca podstawę

nasienie /naˈɕɛ̇̃ɲɛ/ (n)
offspring
  (dawniej, dawny) ród, potomstwo, dziecko
semen, sperm
  (fizjologia, fizjologiczny) płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt;

nasieniowód /nˌaɕɛɲʲˈɔvut/ (n)
ductus deferens, vas deferens
  (anatomia, anatomiczny) parzysty przewód wyprowadzający plemniki z jąder

nasienny /naɕˈɛnnɨ/ (adj)
spermatic, seminal, spermic
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący nasienia męskiego
seed, seeded, seedling
  (botanika, botaniczny) związany z nasionami

nasiono /naˈɕɔ̃nɔ/ (n)
seed
  (botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych składający się z zarodka, tkanki zapasowej i łupiny nasiennej;

naskórek /naˈskurɛk/ (n)
epidermis
  najbardziej zewnętrzna warstwa skóry;

nastawa ołtarzowa /nastˈava ˌɔwtaʒˈɔva/ (n)
altarpiece
  (sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tylna dekoracja ołtarza kościelnego ustawiana na mensie;

nastawić /naˈstavʲiʨ̑/ (v)
put on
  odpowiednio umiejscowić zwichniętą kość, złożyć złamaną kość
adjust
  położyć na palniku na kuchence celem zagotowania
set
  przygotować psychicznie kogoś na coś
  skierować coś w daną stronę

nastawnia /naˈstavʲɲa/ (n)
signal box
  (kolejnictwo) budynek z urządzeniami sterowania ruchem kolejowym;

nastawnik /nastˈavɲik/ (n)
adjuster, controller
  (elektryczność) (technologia, technika, techniczny) przyrząd sterowniczy, używany w tramwajach, lokomotywach, dźwigach elektrycznych itp., służący do przełączania w określonej kolejności obrotów zasilania maszyn i urządzeń elektrycznych przy sterowaniu ich pracą

nastawny /nastˈavnɨ/ (adj)
adjustable
  możliwy do nastawienia

nastolatek /ˌnastɔˈlatɛk/ (n)
teenager
  chłopiec w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

nastrajać /naˈstrajäʨ̑/ (v)
dispose, tune
  nadawać właściwy ton instrumentowi muzycznemu

nastrojowy /nˌastrɔjˈɔvɨ/ (adj)
romantic, atmospheric, mood, moody
  dający miły, intymny nastrój

nastrój /ˈnastruj/ (n)
humour, mood, humor, cheer
  (psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny;
atmosphere, ambience, spirit
  wrażenia emocjonalne charakterystyczne dla danego utworu, filmu czy miejsca

następca /naˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
successor, heir
  ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

następnie /naˈstɛ̃mpʲɲɛ/ (adv)
then, afterwards, after
  później, w chwili następnej

następny /naˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
next, following
  mający nastąpić, kolejny

następować /ˌnastɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
step on
  idąc wchodzić, trafiać na coś
follow, follow up
  występować po sobie kolejno
occur, ensue
  zdarzać się, stać się, odbywać się, dochodzić do skutku

następstwo /naˈstɛ̃mpstfɔ/ (n)
succession
  następowanie po sobie
after-effect, aftermath, consequence
  skutek, rezultat czegoś; zdarzenie następujące w konsekwencji innego zdarzenia/działania

następujący /nˌastɛmpujˈɔntsɨ/ (adj)
following
  taki, który następuje, który będzie zaraz wymieniony

nasutnik /nasˈutɲik/ (n)
pastie, pasty
  nakładka naklejana na pierś by zasłonić sutek

nasycać /naˈsɨʦ̑aʨ̑/ (v)
saturate
  o wilgoci, zapachu itp.: przepajać, przenikać, napełniać

nasycony /nˌasɨtsˈɔnɨ/ (adj)
saturated
  (chemia, chemiczny) mający między atomami węgla oraz między nimi a innymi atomami jedynie wiązania pojedyncze
  (chemia, chemiczny) zawierający największą ilość czystej substancji
replete, sated, satiated
  pełen czego; będący w stanie sytości

nasycony kwas tłuszczowy /nˌasɨtsˈɔnɨ kfˈas twuʃtʃˈɔvɨ/ (n)
saturated fat, saturated fatty acid
  (spożywczy) rodzaj tłuszczu, w który bogate są zazwyczaj produkty pochodzenia zwierzęcego

nasyp /ˈnasɨp/ (n)
embankment
  (architektura, architektoniczny) wał usypany w celu podniesienia terenu w danym miejscu;

nasz /naʃ/ (pronoun)
our, ours
  1. (osoba) lm (należący do nas lub mający związek z nami)

naszyjnik /naˈʃɨjɲik/ (n)
necklace
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

naszywka /naˈʃɨfka/ (n)
patch
  niewielki emblemat do naszywania na ubranie, w szczególności na mundur

natarczywy /nˌatartʃˈɨvɨ/ (adj)
importunate, insistent, pushy, strident
  żądający coś w sposób natrętny

natchnienie /natxɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
inspiration
  coś, co powoduje twórcze działanie
afflatus, brainwave
  stan umysłowy twórczego ożywienia

natchniony /naˈtxʲɲɔ̃nɨ/ (adj)
inspirational, inspired
  tworzący pod wpływem natchnienia
  wywołany lub wyrażony natchnieniem

native speaker /natʲˈivɛ spˈikɛr/ (n)
native speaker
  osoba posługująca się danym językiem jako językiem ojczystym

natomiast /naˈtɔ̃mʲjast/ (conjunction)
however, on the other hand, while, whereas
  w kontraście do tego, co powiedziano wcześniej

natron /ˈnatrɔ̃n/ (n)
natron
  (chemia, chemiczny) bezbarwny minerał, uwodniony węglan sodu

natrzeć uszu /ˈnaṭʃɛʨ̑ ˈuʃu/ (v)
give an earful
  (przenośnie, przenośnia) skarcić kogoś, udzielić komuś reprymendy

natręt /ˈnatrɛ̃nt/ (n)
barnacle
  człowiek natrętny, nahalny, narzucający się, niemile widziany

natrętny /naˈtrɛ̃ntnɨ/ (adj)
nettlesome
  taki, który się komuś naprzykrza, taki, który nie daje spokoju, powraca lub powtarza się

natura /naˈtura/ (n)
nature
  przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka;

naturalista /ˌnaturaˈlʲista/ (n)
naturalist
  (literacko) pisarz, który tworzy w nurcie naturalizmu literackiego

naturalistyczny /nˌaturˌalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
naturalistic
  właściwy naturalizmowi, charakteryzujący się naturalizmem

naturalizacja /ˌnaturalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
naturalization
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, na terytorium którego się osiedlił;

naturalizm /ˌnatuˈralʲism̥/ (n)
naturalism
  (filozofia, filozoficzny) kierunek usiłujący tłumaczyć wszystkie zjawiska działaniem praw natury;
  (książkowy) uwypuklenie czegoś brutalnego
  (literacko) (sztuka) kierunek powstały we Francji w XIX w., zakładający jak najwierniejsze ukazywanie życia, podkreślający czynniki biologiczne towarzyszące człowiekowi; ;
  (pedagogika, pedagogiczny) kierunek oparty na założeniu, że pracę wychowawczą należy przystosować do psychologicznej natury dziecka
  (socjologia, socjologiczny) kierunek zakładający, że społeczeństwo jest integralną częścią przyrody, a jej prawa rządzą procesami społecznymi;

naturalnie /ˌnatuˈralʲɲɛ/ (adv)
naturally
  w sposób naturalny, zgodnie z naturą

naturalność /ˌnatuˈralnɔɕʨ̑/ (n)
naturalness
  cecha tego, co naturalne

naturalny /ˌnatuˈralnɨ/ (adj)
natural
  charakterystyczny dla natury
  najbardziej powszechny, zwykły
  wykonany z surowców występujących w naturze

naturalny satelita /ˌnatuˈralnɨ ˌsatɛˈlʲita/ (n)
natural satellite
  (astronomia, astronomiczny) (zobacz) księżyc;

natychmiast /naˈtɨxmʲjast/ (adv)
immediately, right now, promptly
  bardzo szybko, bez zwłoki

natychmiastowy /nˌatɨxmʲastˈɔvɨ/ (adj)
immediate, instant, instantaneous
  dziejący się natychmiast, bardzo szybko po jakimś wydarzeniu

natykać /natˈɨkatɕ/ (v)
come across
  spotykać niespodziewanie

natężenie /ˌnatɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
intensity
  ilość wrażeń w jednostce czasu

nauczanie /ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ãɲɛ/ (n)
teach, training, tuition
  (rzeczownik odczasownikowy) od: nauczać

nauczka /naˈutʃka/ (n)
lesson
  przestroga na przyszłość powstała w wyniku przykrego doświadczenia

nauczyciel /ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
teacher
  osoba zajmująca się nauczaniem;

nauka /naˈ<sup>w</sup>uka/ (n)
study, learn, teach
  proces uczenia (siebie lub kogoś)
science
  usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;

nauki polityczne /naˈ<sup>w</sup>uci ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɛ/ (n)
political science
  nauki zajmujące się problemami dotyczącymi polityki oraz zdobywaniem i sprawowaniem władzy w państwie;

naukowiec /ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
scientist
  człowiek zajmujący się nauką;

naukowy /ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ/ (adj)
scientific
  związany z nauką

nausznik /naˈ<sup>w</sup>uʃʲɲik/ (n)
earmuff
  każda z dwóch osłon na uszy

nawa /ˈnava/ (n)
nave, aisle
  (architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;

nawadniać /navˈadɲʲatɕ/ (v)
moisten
  doprowadzać wodę

nawalić /navˈalitɕ/ (v)
fail
  (potocznie, potoczny) zawieść w czymś, nie zdołać zrobić czegoś z własnej winy
  (potocznie, potoczny) zepsuć się

nawarski /navˈarski/ (adj)
Navarrese, Navarran
  związany z Nawarrą, dotyczący Nawarry, pochodzący z Nawarry

nawarzyć piwa /naˈvaʒɨʨ̑ ˈpʲiva/ (v)
mess things up
  wpędzić siebie lub kogoś innego w kłopoty

nawałnica /ˌnavawʲˈɲiʦ̑a/ (n)
blizzard, storm
  (książkowy) bardzo obfity gwałtowny deszcz, śnieg, wiatr itp.
storm, squall, tempest
  (książkowy) gwałtowna burza połączona z silnym wiatrem
onrush, onset, onslaught
  (książkowy) o atakującym wojsku; także o napierającym tłumie ludzi

nawet /ˈnavɛt/ (particle)
even
  …wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją
  …wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru

nawias /ˈnavʲjas/ (n)
bracket, parenthesis
  (termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;
  (termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)

nawiasem mówiąc /naˈvʲjasɛ̃m ˈːuvʲjɔ̃nʦ̑/ (adv)
by the way
  nadmieniając, dodając mimochodem, przy okazji, od niechcenia

nawierzchnia /naˈvʲjɛʃxʲɲa/ (n)
pavement
  górna część drogi, placu, chodnika;

nawietrzna /naˈvʲjɛṭʃna/ (n)
windward
  (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) burta od strony wiatru

nawietrzny /naˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
windward
  (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mający tendencję do samoistnego obracania dzioba w stronę wiatru
  (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po stronie, na którą wieje wiatr

nawigacja /nˌaviɡˈatsja/ (n)
navigation
  (astronautyka, astronautyczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) prowadzenie statku, samolotu lub pojazdu kosmicznego
  (astronomia, astronomiczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) nauka o prowadzeniu statków wodnych lub powietrznych

nawijać /navˈijatɕ/ (v)
reel, spool, wind
  zwijać coś na coś
carry on, rap, schmoose schmooze, shmooze
  (potocznie, potoczny) mówić dużo i nieprzerwanie
converstate
  (potocznie, potoczny) starać się komuś zaimponować

nawilżać /naˈvʲilʒaʨ̑/ (v)
moisturize, dampen, moisten
  nasycać coś wilgocią; sprawiać, że powierzchnia czegoś staje się lekko wilgotna

nawiązywać /nˌavʲɔ̃zˈɨvatɕ/ (v)
attach
  przyczepiać wiązaniem coś do czegoś
enter into, establish
  zaczynać lub wznawiać kontakt, stosunki
refer
  przywoływać jako wzór
be established, be formed, start
  o relacjach wytwarzać obustronnie pozytywne więzi

nawozić /navˈɔzitɕ/ (v)
fertilize
  (rolnictwo, rolniczy) wzbogacać glebę nawozem
bring
  wożąc, zbierać co w jakimś miejscu

nawyk /ˈnavɨk/ (n)
habit, custom, trick
  (psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;

nawzajem /naˈvzajɛ̃m/ (adv)
each other, one another
  o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego
likewise, same to you
  przy podziękowaniu za życzenia używany do życzenia tego samego życzącemu

nawóz /ˈnavus/ (n)
fertilizer
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby
fertilizer, manure
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;

nazajutrz /naˈzajuṭʃ/ (adv)
day after, following day, next day
  (książkowy) na drugi dzień, kolejnego dnia

nazarejczyk /nˌazarˈɛjtʃɨk/ (n)
Nazarene
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (dawniej, dawny) Jezus Chrystus
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek sekty judeochrześcijańskiej;

nazaretańczyk /nˌazarɛtˈaɲtʃɨk/ (n)
Nazarene
  mieszkaniec Nazaretu

nazaretański /nˌazarɛtˈaɲski/ (adj)
Nazarene
  odnoszący się do Nazaretu, związany z Nazaretem

nazbierać /nazbjˈɛratɕ/ (v)
collect
  zebrać wiele, dostateczną ilość lub liczbę czego

naziemny /naʑˈɛmnɨ/ (adj)
overground
  (botanika, botaniczny) rosnący nad powierzchnią ziemi
terrestrial
  (zoologia, zoologiczny) prowadzący tryb życia na powierzchni ziemi a nie na drzewach czy innych poziomach
ground
  o umiejscowieniu na powierzchni ziemi

nazista /naˈʑista/ (n)
Nazi, nazi
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu

nazistowski /nˌazistˈɔfski/ (adj)
Nazi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nazizmem lub nazistami, dotyczący nazizmu lub nazistów

nazizm /ˈnaʑism̥/ (n)
Nazism, Naziism
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;

nazwa /ˈnazva/ (n)
name
  wyraz lub termin określający coś

nazwa własna /ˈnazva ˈvwasna/ (n)
proper noun
  (zobacz) rzeczownik własny

nazwisko /naˈzvʲiskɔ/ (n)
surname, last name, family name
  nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

nazwisko panieńskie /nazvˈiskɔ paɲʲˈɛɲskʲɛ/ (n)
maiden name
  nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż

nazywać /naˈzɨvaʨ̑/ (v)
name, dub
  nadawać nazwę lub imię
call
  określać nazwą, mianem

nazywać rzeczy po imieniu /naˈzɨvaʥ̑ ˈʒɛʧ̑ɨ ˌpɔ‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu/ (v)
call a spade a spade
  mówić szczerze, bez ogródek

naćpany /natɕpˈanɨ/ (adj)
stoned
  (pospolicie) odurzony narkotykami

nałogowy /nˌawɔɡˈɔvɨ/ (adj)
chronic, compulsive, habitual, inveterate
  dotyczący nałogu, z nałogiem
habit-forming
  powodujący nałóg

nałożnica /nˌawɔʒɲˈitsa/ (n)
concubine, mistress
  (dawniej, dawny) kobieta żyjąca bez ślubu z mężczyzną, który stoi wyżej w hierarchii społecznej

nałóg /ˈnawuk/ (n)
addiction
  (medycyna, medyczny) chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;

naśladować /ˌnaɕlaˈdɔvaʨ̑/ (v)
copy, imitate, emulate, follow
  powtarzać po kimś jakąś czynność

naśladowca /nˌaɕladˈɔftsa/ (n)
imitator, mimic
  osoba, która kogoś naśladuje, wzoruje się na kimś

naśladowczo /nˌaɕladˈɔftʃɔ/ (adv)
imitatively, mimetically
  w sposób naśladowczy

naśladownictwo /nˌaɕladɔvɲˈitstfɔ/ (n)
imitation, emulation
  naśladowanie kogoś, wzorowanie się na kimś

naśmiewać się /naˈɕmʲjɛvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
scoff
  śmiejąc się drwić z kogoś lub czegoś

naświetle /naɕfʲˈɛtlɛ/ (n)
cellar window
  (architektura, architektoniczny) okienko przy obrysie budynku wpuszczające światło do piwnic
transom
  (architektura, architektoniczny) wąskie okienko ponad framugą drzwi albo okna

neandertalczyk /ˌnɛãndɛrˈtalʧ̑ɨk/ (n)
Neanderthal man, neanderthal
  (paleoantropologia, paleoantropologiczny) Homo neanderthalensis, wymarły gatunek z rodzaju człowiek (Homo) lub podgatunek człowieka rozumnego;
Neanderthal
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba nieokrzesana

neandertalski /ˌnɛãndɛrˈtalsʲci/ (adj)
Neanderthal
  (dosłownie) związany z Neandertalem, Neanderthalem

neapolitańczyk /ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Neapolitan
  mieszkaniec Neapolu

neapolitański /ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃sʲci/ (adj)
Neapolitan
  związany z Neapolem lub neapolitańczykami

nebraski /nɛbrˈaski/ (adj)
Nebraskan
  związany z Nebraską, dotyczący Nebraski

nefrektomia /nˌɛfrɛktˈɔmja/ (n)
nephrectomy
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie nerki;

nefrolog /nɛfˈrɔlɔk/ (n)
nephrologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nerek

nefryt /ˈnɛfrɨt/ (n)
nephrite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

negacja /nɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
negation
  zaprzeczenie, przeciwieństwo

negatyw /nɛˈɡatɨf/ (n)
negative
  (fotografia) obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej mający odwrócone barwy;

negatywnie /nˌɛɡatˈɨvɲʲɛ/ (adv)
negatively
  w sposób negatywny, ujemnie

negatywność /ˌnɛɡaˈtɨvnɔɕʨ̑/ (n)
negativity
  cecha tego, co negatywne, pesymistyczne, ponure, mające zły wpływ

negatywny /ˌnɛɡaˈtɨvnɨ/ (adj)
negative
  niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy
  wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący
  stwierdzający nieistnienie lub brak czegoś (w badaniu, eksperymencie, doświadczeniu)

negliż /nˈɛɡliʃ/ (n)
negligee
  niekompletny, niedbały ubiór, dzienna lub nocna bielizna

negować /nɛˈɡɔvaʨ̑/ (v)
deny
  zaprzeczać
  odrzucać, podważać słuszność czegoś

nekrologowy /ˌnɛkrɔlɔˈɡɔvɨ/ (adj)
necrologic, necrological
  związany z nekrologiem, dotyczący nekrologu

nekromancja /nˌɛkrɔmˈantsja/ (n)
necromancy
  (ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;

nekromantka /nˌɛkrɔmˈantka/ (n)
necromancer
  (fantasy) osoba płci żeńskiej posiadająca moc animacji, ożywiania trupów

nekropolia /nˌɛkrɔpˈɔlja/ (n)
necropolis
  (książkowy) wielki i zwykle zabytkowy cmentarz, na którym pochowane są słynne osoby i znane rody

nektarnik /nɛktˈarɲik/ (n)
sunbird
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Nectariniidae;

nektarynka /ˌnɛktaˈrɨ̃nka/ (n)
nectarine
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc nektarynki (1.1)
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Prunus persica var. nucipersica, Prunus persica var. nectarina odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;

neo- /ˈnɛɔ/ (prefix)
neo-
  nowy, niedawny

neodarwinistyczny /nˌɛɔdˌarviɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
neo-Darwinian
  związany z neodarwinizmem

neodym /nɛˈɔdɨ̃m/ (n)
neodymium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60;

neofaszysta /ˌnɛɔfaˈʃɨsta/ (n)
neofascist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neofaszyzmu

neofaszystowski /ˌnɛɔfaʃɨˈstɔfsʲci/ (adj)
neo-fascist, neofascist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z neofaszyzmem, właściwy neofaszyzmowi lub neofaszystom

neofaszyzm /ˌnɛɔˈfaʃɨsm̥/ (n)
neo-fascism, neofascism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu;

neofita /nˌɛɔfˈita/ (n)
neophyte
  człowiek, który zmienił wyznanie na inne

neogen /nɛˈɔɡɛ̃n/ (n)
Neogene
  (geologia, geologiczny) drugi okres ery kenozoicznej;

neogotycki /nˌɛɔɡɔtˈɨtski/ (adj)
neogothic
  wykorzystujący elementy charakterystyczne dla gotyku

neokantowski /nˌɛɔkantˈɔfski/ (adj)
neo-Kantian
  (filozofia, filozoficzny) dotyczący neokantyzmu

neoliberalizm /nˌɛɔlˌibɛrˈalizm/ (n)
neoliberalism
  (ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;

neoliberał /nˌɛɔlibˈɛraw/ (n)
neoliberal
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neoliberalizmu

neolit /nɛˈɔlʲit/ (n)
Neolithic Age
  (historia, historyczny, historycznie) końcowy okres epoki kamienia

neolityczny /ˌnɛɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
neolithic Neolithic
  żyjący/mający miejsce w neolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego

neologizm /ˌnɛɔˈlɔɟism̥/ (n)
neologism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

neon /ˈnɛɔ̃n/ (n)
neon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;
neon light, neon sign
  szyld, reklama zbudowana z przezroczystych rurek wypełnionych neonem (1.1), który pod wpływem prądu elektrycznego świeci;

neonatolog /ˌnɛɔ̃naˈtɔlɔk/ (n)
neonatologist
  (medycyna, medyczny) lekarz, specjalista neonatologii

neonatologia /ˌnɛɔ̃natɔˈlɔɟja/ (n)
neonatology
  (medycyna, medyczny) specjalizacja medyczna zajmująca się noworodkami, ich rozwojem, schorzeniami i wadami rozwojowymi;

neonazista /ˌnɛɔ̃naˈʑista/ (n)
neo-nazi
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neonazizmu

neonazistowski /nˌɛɔnˌazistˈɔfski/ (adj)
neo-Nazi
  związany z neonazizmem, dotyczący neonazizmu

neoplatoński /ˌnɛɔplaˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Neo-Platonic, Neoplatonic, Neoplatonist
  (filozofia, filozoficzny) związany z neoplatonizmen lub neoplatonikami, dotyczący neoplatonizmu lub neoplatoników

neopogański /ˌnɛɔpɔˈɡãj̃sʲci/ (adj)
neopagan
  związany z neopoganizmem, dotyczący neopoganizmu

neopren /nɛˈɔprɛ̃n/ (n)
neoprene
  (chemia, chemiczny) kauczuk syntetyczny chloroprenowy

neoprezbiter /nˌɛɔprɛzbʲˈitɛr/ (n)
newly ordained
  (kościelny) prezbiter w pierwszym roku po przyjęciu święceń

nepalski /nɛˈpalsʲci/ (adj)
Nepalese, Nepali
  odnoszący się do państwa Nepal

nepotyzm /nɛˈpɔtɨsm̥/ (n)
nepotism
  obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi

neptek /nˈɛptɛk/ (n)
inept
  (lekceważąco, lekceważący) osoba niezaradna lub niezdarna

neptun /ˈnɛptũn/ (n)
neptunium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93;

nerd /nɛrt/ (n)
nerd
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;

nerka /ˈnɛrka/ (n)
kidney
  (anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt;
blueback salmon, red salmon, sockeye salmon
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Oncorhynchus nerka, gatunek łososia;
kidney dish
  (środowiskowy) naczynie w kształcie nerki (1.1) używane w szpitalu

nerkowy /nɛrˈkɔvɨ/ (adj)
renal, nephric, nephritic
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący nerek

nerpa /ˈnɛrpa/ (n)
ringed seal
  (zoologia, zoologiczny) Pusa hispida, mała foka o ciemnym futrze z jasnymi kolistymi plamami, żyje w głównie morzach arktycznych;

nerw /nɛrf/ (n)
nerve
  (anatomia, anatomiczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;
  (botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu;

nerwiakowłókniak /nˌɛrvʲakɔvwˈukɲʲak/ (n)
neurofibroma, schwannoma
  (medycyna, medyczny) guzek lub guz o charakterze nowotworu łagodnego;

nerwica /nɛrvˈitsa/ (n)
neurosis
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;

nerwowo /nɛrˈvɔvɔ/ (adv)
nervously
  w sposób nerwowy, zdradzający zdenerwowanie/poddenerwowanie/niepokój

nerwowy /nɛrˈvɔvɨ/ (adj)
nervous
  (anatomia, anatomiczny) związany z nerwami, dotyczący nerwów
irritable
  o człowieku: taki, który szybko się denerwuje, ma słabe nerwy

nestor /ˈnɛstɔr/ (n)
doyen
  (książkowy) lub (podniośle) najstarszy członek zrzeszenia, najbardziej doświadczony, najpoważniejszy przedstawiciel jakiejś zbiorowości; ktoś darzony powszechnym szacunkiem
nestor
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o barwnym upierzeniu i metalicznym połysku;

nestorianin /nˌɛstɔrjˈaɲin/ (n)
Nestorian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca, zwolennik doktryny nestorianizmu

nestorianizm /nˌɛstɔrjˈaɲizm/ (n)
Nestorianism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;

nestoriański /nˌɛstɔrjˈaɲski/ (adj)
Nestorian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nestorianizmu

netbook /nɛdbˈɔɔk/ (n)
netbook
  mały, komputer przenośny mniejszy od notebooka, przeznaczony głównie do przeglądania Internetu, korzystania z aplikacji online oraz programów biurowych;

netto /ˈnɛtːɔ/ (adv)
clear, take-home
  o cenie, pensji itp.: po odliczeniu wszelkich dodatkowych kosztów

nettop /ˈnɛtːɔp/ (n)
nettop
  (informatyka, informatyczny) komputer typu mini desktop przeznaczony do wykonywania podstawowych zadań (głównie związanych z Internetem), zużywający mniej energii od tradycyjnego komputera osobistego;

netykieta /ˌnɛtɨˈcɛta/ (n)
netiquette
  zbiór zasad obowiązujących w Internecie, np. w społecznościach internetowych, na forach, IRC-u, czacie itp.;

neurastenia /nˌɛwrastˈɛɲʲa/ (n)
neurasthenia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;

neurasteniczny /nˌɛwrastɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
neurasthenic
  (psychologia, psychologiczny) właściwy neurastenii

neurastenik /nˌɛwrastˈɛɲik/ (n)
neurasthenic
  (psychologia, psychologiczny) mężczyzna cierpiący na neurastenię

neurobiologia /nˌɛwrɔbjɔlˈɔɡja/ (n)
neurobiology, neuroscience
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;

neurochirurg /ˌnɛwrɔˈxʲirurk/ (n)
neurosurgeon
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami układu nerwowego

neurochirurgia /ˌnɛwrɔxʲiˈrurʲɟja/ (n)
neurosurgery
  (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego;

neurochirurgiczny /nˌɛwrɔçˌirurɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
neurosurgical
  związany z neurochirurgią

neurocybernetyczny /nˌɛwrɔtsˌɨbɛrnɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
neurocybernetic
  odnoszący się do neurocybernetyki, związany z neurocybernetyką

neurocybernetyka /nˌɛwrɔtsˌɨbɛrnˈɛtɨkˌa/ (n)
neurocybernetics
  (cybernetyka, cybernetyczny) dział biocybernetyki, cybernetyka modeli neurologicznych;

neurofizjologia /nˌɛwrɔfˌizjɔlˈɔɡja/ (n)
neurophysiology
  (medycyna, medyczny) fizjologia układu nerwowego

neurohormon /nˌɛwrɔxˈɔrmɔn/ (n)
neurohormone
  (biochemia, biochemiczny) hormon wytwarzany przez tkankę nerwową;

neurohormonalny /nˌɛwrɔxˌɔrmɔnˈalnɨ/ (adj)
neurohormonal
  (biochemia, biochemiczny) dotyczący neurohormonów

neuroleptyk /nˌɛwrɔlˈɛptɨk/ (n)
neuroleptic
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek psychotropowy, który stosuje się w leczeniu psychoz i nerwic

neurolog /nɛwˈrɔlɔk/ (n)
neurologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu nerwowego

neurologia /ˌnɛwrɔˈlɔɟja/ (n)
neurology
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego

neurologiczny /nˌɛwrɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
neurological
  (medycyna, medyczny) dotyczący neurologii

neuron /ˈnɛwrɔ̃n/ (n)
neuron
  (anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;

neuropata /nˌɛwrɔpˈata/ (n)
neuropath
  (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na neuropatię, podatny na schorzenia nerwowe

neuropatyczny /nˌɛwrɔpatˈɨtʃnɨ/ (adj)
neuropathic
  związany z neuropatią

neuroprzekaźnik /nˌɛwrɔpʃɛkˈaʑɲik/ (n)
neurotransmitter
  (biologia, biologiczny) substancja wydzielana przez synapsy komórek nerwowych, która umożliwia przekazywanie sygnałów pomiędzy komórkami nerwowymi

neuropsychiatra /nˌɛwrɔpsˌɨhiˈatra/ (n)
neuropsychiatrist
  specjalista w dziedzinie neuropsychiatrii

neurotoksyna /nˌɛwrɔtɔksˈɨna/ (n)
neurotoxin
  (biochemia, biochemiczny) substancja działająca destrukcyjnie na układ nerwowy;

neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego /nˌɛwrɔtrɔfˈitʃnɨ tʃˈɨnɲik pˌɔxɔdʑˈɛɲʲa mˌuzɡɔvˈɛɡɔ/ (n)
BDNF, brain-derived neurotrophic factor
  białko wydzielane przez neurony, będące jednym z czynników wzrostu nerwów;

neurotyczny /ˌnɛwrɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
neurotic
  mający skłonność do nerwicowych reakcji lub cierpiący na nerwicę

neutralność /nɛwtrˈalnɔɕtɕ/ (n)
neutrality
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami

neutralny /nɛwˈtralnɨ/ /ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ/ (adj)
neutral
  taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny

neutrino /nɛwˈtrʲĩnɔ/ (n)
neutrino
  (fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;

neutron /nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n/ /ˈnɛwtrɔ̃n/ (n)
neutron
  (fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

newsroom /nɛfsrˈɔɔm/ (n)
newsroom
  pomieszczenie telewizyjnej redakcji programów informacyjnych;

nganasański /ŋɡˌanasˈaɲski/ (n)
Nganasan
  (językoznawstwo, językoznawczy) język nganasański;

ni /ɲi/ (n)
nu
  nazwa trzynastej litery alfabetu greckiego, „ν”;

ni chuja /ˈɲi ˈxuja/ (adv)
no fucking way fuck all
  (wulgarnie, wulgaryzm) zupełnie nic, ani trochę, w żadnym stopniu

ni pies, ni wydra /ˈɲi ˈpʲjɛsʲ ˈɲi ˈvɨdra/ (idiom)
neither fish, nor fowl
  (potocznie, potoczny) coś o czym trudno powiedzieć coś konkretnego, czego nie można określić znanymi pojęciami

niacyna /ɲaˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
niacin
  (zobacz) witamina PP

niby /ˈɲibɨ/ (conjunction)
as if
  spójnik wyrażający relację podobieństwa

niby /ˈɲibɨ/ (particle)
seemingly, supposedly
  partykuła wyrażająca dystans mówcy wobec przytaczanego sądu

niby /ˈɲibɨ/ (preposition)
as if
  przyimek wyrażający relację podobieństwa

nibynóżka /ˌɲibɨ̃ˈnuʃka/ (n)
pseudopod, pseudopodium
  (biologia, biologiczny) specjalna wypustka plazmatyczna o zmiennym kształcie, występująca u niektórych pierwotniaków;

nic /ɲiʦ̑/ (indefinitePronoun)
nothing
  …sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu

nic a nic /ɲˈits a ɲˈits/ (adv)
at all
  zupełnie nic

nicejczyk /ɲitsˈɛjtʃɨk/ (n)
Nicaean, Nicene
  mieszkaniec Nicei (miasta we Francji)

nicergolina /ˌɲiʦ̑ɛrɡɔˈlʲĩna/ (n)
nicergoline
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający naczynia, półsyntetyczna pochodna alkaloidów sporyszu

nicielnica /ˌɲiʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
heddle
  część krosna tkackiego, rodzaj ramy ze strunami, przez które przewleka się nitki osnowy;

nick /nʲik/ (n)
username
  pseudonim używany w Internecie (na forach, czatach, portalach społecznościowych itp.);

nicość /ɲˈitsɔɕtɕ/ (n)
nothingness
  pustka, brak, nieistnienie czegoś

nicpoń /ˈɲiʦ̑pɔ̃ɲ/ (n)
ne'er-do-well, wastrel
  człowiek bezwartościowy, lekkomyślny

nie /ɲɛ/ (particle)
not
  zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów
no, nope
  zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś

nie (być) /ˈɲɛ‿bɨʨ̑/ (v)
there be no not
  forma pomocnicza, wyrażenie nie ma w czasie przyszłym, przeszłym i trybie przypuszczającym

nie bardzo /ɲɛ‿ˈbarʣ̑ɔ/ (adv)
none too, not quite, not very
  mało, co najwyżej częściowo, tylko trochę

nie chwal dnia przed zachodem słońca /ˈɲɛ‿xfal ˈdʲɲa ˌpʃɛd‿zaˈxɔdɛ̃m ˈswɔ̃j̃nʦ̑a/ (proverb)
don't count your chickens before they're hatched, never praise a ford till you get over, one is only as good as one's last shift
  nie ciesz się z pozytywnych efektów zbyt wcześnie, bo możesz zapeszyć

nie czuć nóg /ˈɲɛ‿ʧ̑uʨ̑ ˈnuk/ (v)
be dead on one’s feet
  być bardzo zmęczonym po długim chodzeniu, bieganiu

nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe /ˈɲɛ‿ʧ̑ɨ̃ɲ druˈɟɛ̃mu ˈʦ̑ɔ ˈtɔbʲjɛ ɲɛ̃ˈmʲiwɛ/ (proverb)
what goes around comes around
  nie należy robić komuś rzeczy, które nie są miłe dla nas.

nie kiwnąć palcem w bucie /ɲɛ‿ˈcivnɔ̃ɲʨ̑ ˈpalʦ̑ɛ̃m ˈv‿buʨ̑ɛ/ (v)
not to lift a finger
  (potocznie, potoczny) nie zdobyć się nawet na minimalny wysiłek

nie ma /ˈɲɛ‿ma/ (v)
there be no not
  forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie istnieje
  forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie znajduje się w danym miejscu

nie ma dymu bez ognia /ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa/ (proverb)
no smoke without fire
  nie ma skutku bez przyczyny

nie ma mowy /ˈɲɛ‿ma ˈmɔvɨ/ (interjection)
no way
  o czymś zupełnie niemożliwym do zrealizowania; stanowcza odmowa

nie ma problemu /ɲʲˈɛma prɔblˈɛmu/ (interjection)
no problem
  zapewnienie drugiej strony, że jej prośba nie stwarza żadnego problemu i może być zrealizowana

nie ma róży bez kolców /ˈɲɛ‿ma ˈruʒɨ bɛs‿ˈkɔlʦ̑uf/ (proverb)
every rose has its thorns, no rose without thorns
  nie ma radości bez smutku; wszystko ma zalety i wady

nie ma sprawy /ɲʲˈɛma sprˈavɨ/ (interjection)
no problem
  zapewnienie drugiej strony, że jej prośba nie stwarza żadnego problemu i może być zrealizowana

nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło /ɲʲˈɛma tˌɛɡɔ zwˈɛɡɔ tsˈɔ bˈɨ na dˈɔbrɛ ɲʲɛ vˈɨʃwɔ/ (proverb)
every cloud has a silver lining
  każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany

nie ma za co /ɲʲˈɛma za tsˈɔ/
you're welcome
  odpowiedź na „dziękuję”

nie mieć zielonego pojęcia /ˈɲɛ‿mʲjɛ̇ʥ̑ ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑a/ (v)
not have the foggiest idea
  nic nie wiedzieć o czymś, zupełnie sobie czegoś nie wyobrażać

nie mieć życia /ɲʲˈɛmʲɛdʑ ʒˈɨtɕa/ (v)
to be a total wrack
  (potocznie, potoczny) nie mieć czasu na odpoczynek

nie od razu Kraków zbudowano /ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ/ (proverb)
Rome wasn't built in a day
  nie osiąga się natychmiast imponujących wyników

nie puszczać pary z ust /ɲɛ‿ˈpuʃʧ̑aʨ̑ ˈparɨ ˈz‿ust/ (v)
keep mum
  (potocznie, potoczny) zachowywać coś w tajemnicy, nic nie mówić, nie wygadywać się

nie rób drugiemu, co tobie niemiłe /ˈɲɛ‿rub druˈɟɛ̃mu ˈʦ̑ɔ ˈtɔbʲjɛ ɲɛ̃ˈmʲiwɛ/ (proverb)
do as you would be done by
  nie należy robić rzeczy, których sami nie chcielibyśmy doświadczyć od innych

nie szata zdobi człowieka /ɲɛ‿ˈʃata ˈzdɔbʲi ʧ̑wɔˈvʲjɛka/ (proverb)
clothes do not make the man
  nie należy oceniać ludzi po stroju czy wyglądzie, a po charakterze

nie ucz ojca dzieci robić /ɲʲɛ ˈutʃ ˈɔjtsa dʑˈɛtɕi rˈɔbʲitɕ/
don’t teach your grandmother how to suck eggs
  nie pouczaj kogoś, kto jest w jakiejś dziedzinie specjalistą

nie widzieć dalej niż czubek własnego nosa /ɲɛ‿ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʥ̑ ˈdalɛj ˈɲiʃ ˈʧ̑ubɛɡ vwasˈnɛɡɔ ˈnɔsa/ (v)
can’t see further than the end of one’s nose, not to see an inch beyond one’s nose
  mieć ograniczone horyzonty, zainteresowania

nie wszystko złoto, co się świeci /ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i/ (proverb)
all that glitters is not gold
  nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości

nie wywołuj wilka z lasu /ˌɲɛ‿vɨˈvɔwuj ˈvʲilka ˈz‿lasu/ (proverb)
let sleeping dogs lie, talk of the devil – and the devil appears
  nie przewiduj pesymistycznie, bo się sprawdzi

nie- /ɲɛ/ (prefix)
un-, a-, im-, in-, -less, non-
  (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający…

nieadekwatny /ɲʲˌɛadɛkfˈatnɨ/ (adj)
inadequate
  (książkowy) niezgodny z czymś, niedokładnie czemuś odpowiadający

nieagresja /ɲʲˌɛaɡrˈɛsja/ (n)
non-aggression, nonaggression
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewystępowanie zbrojne jednego państwa przeciwko innemu

nieakceptowalny /ɲʲˌɛaktsˌɛptɔvˈalnɨ/ (adj)
unacceptable
  taki, który jest niemożliwy do zaakceptowania

nieaktualny /ɲʲˌɛaktuˈalnɨ/ (adj)
out of date, out-of-date, outdated
  taki, który nie jest aktualny; przestarzały, stary

nieaktywność /ɲʲˌɛaktˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
inactivity
  brak aktywności, bezczynność

nieaktywny /ˌɲɛakˈtɨvnɨ/ (adj)
inactive
  taki, który nie działa, nie jest aktywny/włączony do działania

nieatrakcyjność /ˌɲɛatrakˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑/ (n)
unattractiveness
  cecha tego, kto jest nieatrakcyjny, bycie nieatrakcyjnym

niebakteryjny /ɲʲˌɛbaktɛrˈɨjnɨ/ (adj)
abacterial
  niemający związku z bakteriami; nie powodowany przez bakterie

niebezpieczeństwo /ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
danger, hazard, peril, endangerment
  sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

niebezpiecznie /ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
dangerously, precariously, unsafely
  tak, iż jest to groźnym, ryzykownym

niebezpieczny /ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
dangerous, unsafe
  taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego

niebiańskie pnie /ɲɛˈbʲjä̃j̃sʲcɛ ˈpʲɲɛ/ (n)
Celestial Stems, Heavenly Stems
  dziesięciostopniowy system cykliczny używany w chińskiej filozofii, alchemii i astrologii;

niebieskawy /ˌɲɛbʲjɛˈskavɨ/ (adj)
bluish, bluey
  w kolorze podobnym do niebieskiego

niebieski /ɲɛˈbʲjɛsʲci/ (adj)
blue
  mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;
celestial
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący nieba jako pozornego sklepienia Ziemi
celestial, heavenly
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nieba jako wyobrażanego miejsca pobytu Boga, bogów, aniołów, świętych itp.

niebiesko /ɲʲɛbjˈɛskɔ/ (adv)
bluely
  z użyciem niebieskiej barwy, z obecnością niebieskości

niebiesko-zielony /ˌɲɛbʲjɛskɔ‿ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
blue-green
  niebieski i zielony

niebiesko-żółty /ɲʲɛbjˈɛskɔʒˈuwtɨ/ (adj)
blue-yellow
  taki, który ma dwa kolory: niebieski iżółty

niebieskogłowy /ˌɲɛbʲjɛskɔɡˈwɔvɨ/ (adj)
blue-headed
  taki, którego głowa częściowo lub całkowicie jest koloru niebieskiego

niebieskonogi /ɲʲˌɛbjɛskɔnˈɔɡʲi/ (adj)
blue-footed
  taki, który ma niebieskie nogi

niebieskooki /ˌɲɛbʲjɛskɔˈːci/ (adj)
blue-eyed
  taki, który ma niebieskie oczy

niebieskoszyi /ɲʲˌɛbjɛskɔʃˈɨi/ (adj)
blue-necked
  taki, który ma niebieską szyję

niebieskozielony /ˌɲɛbʲjɛskɔʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
cyan
  zielony o odcieniu niebieskim

niebo /ˈɲɛbɔ/ (n)
sky, heaven
  (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;
heaven, sky
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

nieboskłon /ɲɛˈbɔskwɔ̃n/ (n)
horizon, skyline
  (książkowy) kopuła nieba, zwłaszcza jej dolna część

nieboszczka /ɲʲɛbˈɔʃtʃka/ (n)
deceased
  kobieta, która umarła

niebożę /ɲʲɛbˈɔʒɛ/ (n)
poor fellow
  (przestarzałe, przestarzały) ze współczuciem o człowieku lub zwierzęciu cierpiącym lub poszkodowanym

niebyt /ɲʲˈɛbɨt/ (n)
nonentity
  nieistnienie, nicość

niebywale /ɲʲˌɛbɨvˈalɛ/ (adv)
uncommonly
  w sposób niebywały, nietypowo, niezwykle

niebywały /ɲʲˌɛbɨvˈawɨ/ (adj)
exceptional, most unusual
  taki, który prawie się nie zdarza

niech /ɲɛx/ (particle)
let
  …używana do tworzenia trybu rozkazującego dla 3 (osoba) lp oraz 3 (osoba) lm

niech będzie pochwalony Jezus Chrystus /ɲʲˈɛɣ bˌɛɲdʑɛ pˌɔxfalˈɔnɨ jˈɛzus xrˈɨstus/ (interjection)
praised be Jesus Christ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolickie pozdrowienie

niech cię głowa o to nie boli /ɲʲˈɛx tɕˈɛ ɡwˈɔva ˈɔtɔ ɲʲɛ bˈɔli/ (idiom)
don't worry about it, that's not your problem
  nie przejmuj się tym, nie troszcz się o to, to nie twój problem, kłopot

niech nie wie lewica, co czyni prawica /ɲʲˈɛx ɲʲˈɛvʲɛ lɛvˈitsa tsˈɔ tʃˈɨɲi pravˈitsa/ (proverb)
let not thy left hand know what thy right hand doeth
  dobre czyny nie potrzebują rozgłosu

niech żyje /ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ/ (interjection)
long live
  wiwat na cześć kogoś lub czegoś

niechcący /ɲɛˈxʦ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (adv)
involuntarily, unintentionally
  nieumyślnie, niezamierzenie, przypadkowo, nieświadomie

niechlujny /ɲɛˈxlujnɨ/ (adj)
messy, scruffy, sloppy, slovenly
  niestaranny, niedbały, byle jaki

niechrześcijański /ɲʲˌɛxʃɛɕtɕijˈaɲski/ (adj)
unchristian
  taki, który nie wyznaje chrześcijańskiej religii

niechrześcijańsko /ɲʲˌɛxʃɛɕtɕijˈaɲskɔ/ (adv)
unchristianly
  w sposób niechrześcijański

niechybnie /ɲʲɛxˈɨbɲʲɛ/ (adv)
assuredly, unavoidably
  nie do uniknięcia, na pewno, koniecznie

niechętnie /ɲɛˈxɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
lothly, reluctantly, unwillingly
  w sposób niechętny, pełen niechęci

niechętny /ɲɛˈxɛ̃ntnɨ/ (adj)
averse
  nieprzychylnie nastawiony do kogoś
grudging, indisposed, loath, reluctant, unwilling
  nieskory, taki, który nie chcący czegoś zrobić; (także, też) wyrażający niechęć, brak entuzjazmu

niechęć /ˈɲɛxɛ̃ɲʨ̑/ (n)
dislike
  brak chęci, pragnienia czegoś
aversion
  uprzedzenie, brak pozytywnych uczuć wobec jakiejś osoby lub rzeczy

niecierpliwie /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivʲjɛ/ (adv)
eagerly, impatiently
  okazując brak cierpliwości, z niecierpliwością

niecierpliwość /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
impatience, restlessness
  brak cierpliwości, brak umiejętności czekania na coś

niecierpliwy /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɨ/ (adj)
impatient
  taki, który nie umie długo czekać lub znosić czegoś; taki, który nie ma cierpliwości

niecny /ɲʲˈɛtsnɨ/ (adj)
ignoble
  (książkowy) haniebny, niegodziwy, nikczemny

nieco /ˈɲɛʦ̑ɔ/ (adv)
a bit, a little bit, a notch, a trifle, faintly, mildly
  przysłówek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy

nieco /ˈɲɛʦ̑ɔ/ (indefinitePronoun)
a little, some
  zaimek informujący o niewielkiej liczbie (ilości)
  zaimek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy

nieczułość /ɲʲɛtʃˈuwɔɕtɕ/ (n)
insensitivity
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: nieczuły
  odporność na coś, nieodczuwanie czegoś ((na przykład) bólu)

nieczuły /ɲʲɛtʃˈuwɨ/ (adj)
insusceptible
  odporny na szkodliwe wpływy
heartless, impassible, insensitive, unfeeling, callous, dead
  pozbawiony wrażliwości, współczucia, okazywania reakcji emocjonalnych

nieczystości /ɲʲˌɛtʃɨstˈɔɕtɕi/ (n)
litter, refuse
  brudy, śmieci, odchody

nieczystość /ɲɛˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
impurity
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezachowywanie zaleceń lub przykazań swojej religii odnośnie życia seksualnego

nieczysty /ɲʲɛtʃˈɨstɨ/ (adj)
impure
  niezgodny z nakazami obowiązującej w danym środowisku etyki

nieczytelny /ɲʲˌɛtʃɨtˈɛlnɨ/ (adj)
unreadable
  niemożliwy do odczytania, nie dający się przeczytać

niedaleki /ɲʲˌɛdalˈɛki/ (adj)
upcoming
  niezbyt oddalony w czasie
nearby
  położony w niedużej odległości

niedaleko /ˌɲɛdaˈlɛkɔ/ (adv)
near
  dość blisko, niezbyt daleko

niedaleko pada jabłko od jabłoni /ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi/ (proverb)
like father, like son; the apple doesn't fall far from the tree
  dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach

niedawno /ɲɛˈdavnɔ/ (adv)
recently, not long ago
  w niedalekiej przeszłości

niedawny /ɲʲɛdˈavnɨ/ (adj)
recent, fresh
  taki, który pochodzi z nieodległej przeszłości

niedbale /ɲɛˈdbalɛ/ (adv)
carelessly
  w sposób niedbały; byle jak

niedbałość /ɲʲɛdbˈawɔɕtɕ/ (n)
negligence, inattentiveness
  brak dbałości o co
sloppiness
  cecha bycia lekceważącym w stylu, zachowaniu

niedbały /ɲʲɛdbˈawɨ/ (adj)
negligent, sloppy, heedless, inadvertent, inattentive, slovenly
  wykonujący coś niedokładnie
casual
  wyrażający lekceważenie
careless, sloppy, lax, loose, slovenly
  świadczący o braku staranności

niedemokratycznie /ɲʲˌɛdɛmˌɔkratˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
undemocratically
  w sposób niedemokratyczny

niedobiałczenie /ˌɲɛdɔbʲjawˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
hypoproteinemia
  (medycyna, medyczny) niski poziom białka we krwi i w organizmie

niedobry /ɲʲɛdˈɔbrɨ/ (adj)
unsavoury unsavory
  (o potrawie) bez smaku lub o niewłaściwym smaku
bad, pessimistic
  bez optymizmu
bad, poor, shoddy
  bez staranności
bad, unkind
  pozbawiony dobroci
ill, malicious
  przynoszący szkodę
ill-fitting, substandard
  taki, który nie jest odpowiedni, nie pasuje

niedobór /ɲɛˈdɔbur/ (n)
shortage, deficiency
  zbyt mała ilość czegoś

niedochodowy /ɲʲˌɛdɔxɔdˈɔvɨ/ (adj)
non-profit, nonprofit
  (ekonomia, ekonomiczny) z zasady nastawiony nie na osiąganie zysków, ale na realizację celów np. charytatywnych, oświatowych

niedoczas /ɲʲɛdˈɔtʃas/ (n)
time pressure, time trouble
  (szachy, pojęcie szachowe) sytuacja w partii szachowej, kiedy jednemu lub obydwojgu graczom grozi przegrana z powodu przekroczenia limitu czasu

niedojrzały /ˌɲɛdɔjˈʒawɨ/ (adj)
immature, callow
  o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie

niedokonany /ˌɲɛdɔkɔ̃ˈnãnɨ/ (adj)
imperfect, imperfective
  (gramatyka) opisujący czynność trwającą lub powtarzającą się

niedokończony /ɲʲˌɛdɔkɔɲtʃˈɔnɨ/ (adj)
unfinished
  nie doprowadzony do końca, nie mający zakończenia

niedokrwienie /ˌɲɛdɔˈkr̥fʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
ischemia
  (medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu

niedokrwistość /ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑/ (n)
anemia, anaemia
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

niedokrwistość Addisona-Biermera /ɲʲˌɛdɔkrfˈistɔɕtɕ ˌaddʲisˈɔnabjɛrmˈɛra/ (n)
Addison's anemia, Addison–Biermer anemia, Biermer's anemia
  (medycyna, medyczny) (zobacz) niedokrwistość złośliwa

niedokrwistość złośliwa /ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔʑʥ̑ zwɔɕˈlʲiva/ (n)
pernicious anemia
  (medycyna, medyczny) choroba autoimmunologiczna, niedokrwistość niedoborowa wywołana zaburzeniem wchłaniania witaminy B12

niedokładny /ɲʲˌɛdɔkwˈadnɨ/ (adj)
inaccurate
  niezawierający wielu elementów
careless
  wykonany niedbale
  wykonujący coś bez dbałości o dokładność

niedomagać /ˌɲɛdɔ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
ail
  chorować
be sick fail
  źle funkcjonować

niedomykalność zastawki mitralnej /ɲʲˌɛdɔmɨkˈalnɔʑdʑ zastˈafki mitrˈalnɛj/ (n)
mitral insufficiency, mitral regurgitation
  (medycyna, medyczny) wada serca zastawkowa, w której, z powodu niecałkowitego zamknięcia płatków zastawki mitralnej, dochodzi do wstecznego przepływu krwi z lewej komory do lewego przedsionka;

niedopałek /ˌɲɛdɔˈpawɛk/ (n)
butt, stub
  niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu

niedorozwinięty /ɲʲˌɛdɔrˌɔzviɲʲˈɛntɨ/ (adj)
retarded
  (potocznie, potoczny) (psychologia, psychologiczny) opóźniony lub zahamowany w rozwoju umysłowym
underdeveloped
  nie w pełni rozwinięty; niecałkowicie ukształtowany

niedorzeczność /ɲʲˌɛdɔʒˈɛtʃnɔɕtɕ/ (n)
absurdity, inanity, paranoea, paranoia
  coś bez sensu, nie mające uzasadnienia

niedorzeczny /ˌɲɛdɔˈʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
ludicrous, preposterous, ridiculous
  nie do rzeczy, niemający sensu

niedoskonałość /ˌɲɛdɔskɔ̃ˈnawɔɕʨ̑/ (n)
imperfection
  brak doskonałości

niedostatek /ˌɲɛdɔˈstatɛk/ (n)
poverty, paucity
  brak środków do życia
shortage, dearth, insufficiency, lack, scarcity, shortfall
  zbyt mała ilość

niedostrzegalny /ɲʲˌɛdɔstʃɛɡˈalnɨ/ (adj)
imperceptible, inappreciable
  niemożliwy do dostrzeżenia, zobaczenia

niedostępny /ˌɲɛdɔˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
inaccessible, unavailable
  taki, do którego nie ma dostępu, do którego nie każdy może dotrzeć

niedosyt /ɲʲɛdˈɔsɨt/ (n)
insufficiency
  uczucie nienasycenia

niedoszły /ɲʲɛdˈɔʃwɨ/ (adj)
wannabe
  o człowieku: taki, który nie osiągnął zamierzonego celu

niedotlenienie /ɲʲˌɛdɔtlɛɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
hypoxia, hypoxiation
  (fizjologia, fizjologiczny) stan wynikły z niedostarczenia organizmowi dostatecznej ilości tlenu

niedouczony /ˌɲɛdɔ<sup>w</sup>uˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
ignorant, illiterate
  mający gruntowne braki w wiedzy na jakiś temat

niedowierzanie /ɲʲˌɛdɔvʲɛʒˈaɲʲɛ/ (n)
incredulity, disbelief
  (rzeczownik odczasownikowy) od: nie dowierzać

niedołęga /ɲʲˌɛdɔwˈɛŋɡa/ (n)
bungler, duffer, lubber, piker, slouch, wimp
  (pogardliwie) człowiek niezaradny życiowo

niedościgły /ɲʲˌɛdɔɕtɕˈiɡwɨ/ (adj)
inimitable, unattainable, unequalled, unexcelled
  taki, któremu nie da się dorównać

niedoświadczony /ɲʲˌɛdɔɕfʲattʃˈɔnɨ/ (adj)
inexperienced
  nie mający doświadczenia w określonej dziedzinie

niedożywienie /ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
malnutrition, undernutrition
  nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów

niedrożność /ɲʲɛdrˈɔʒnɔɕtɕ/ (n)
blockage, obstruction, occlusion
  zator, brak drożności – swobodnego przepływu w przewodzie, rurze itd.

niedużo /ɲɛˈduʒɔ/ (adv)
not much
  niewiele, mało

niedyskretnie /ɲʲˌɛdɨskrˈɛtɲʲɛ/ (adv)
indiscreetly
  w sposób niedyskretny

niedziela /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla/ (n)
Sunday
  siódmy i ostatni dzień tygodnia;

niedzielny /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛlnɨ/ (adj)
Sunday
  odbywający się w niedzielę (niedziele), nawiązujący do niedzieli

niedzielny kierowca /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛlnɨ cɛˈrɔfʦ̑a/ (idiom)
Sunday driver
  (żartobliwie) słaby kierowca, który rzadko jeździ samochodem (zwykle w dni świąteczne)

niedługo /ɲɛˈdwuɡɔ/ (adv)
not long, shortly
  krótko
before long, soon
  niebawem; o czymś, co ma się zdarzyć w niedalekiej przyszłości

niedźwiednik /ɲʲɛdʑvʲˈɛdɲik/ (n)
bear tamer
  treser, pogromca niedźwiedzi

niedźwiedzi /ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑i/ (adj)
bearish, ursine
  związany z niedźwiedziem, dotyczący niedźwiedzia

niedźwiedzica /ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (n)
she bear
  (zoologia, zoologiczny) samica niedźwiedzia

niedźwiedź /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
bear
  (zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae);

niedźwiedź biały /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑ ˈbʲjawɨ/ (n)
White Bear
  (zoologia, zoologiczny) (zobacz) niedźwiedź polarny

niedźwiedź polarny /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ/ (n)
polar bear
  (zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;

nieelastyczny /ɲʲˌɛɛlastˈɨtʃnɨ/ (adj)
inelastic
  pozbawiony elastyczności

nieestetyczny /ˌɲɛːstɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
unaesthetic
  niezgodny z wymaganiami estetyki

nieetycznie /ɲʲˌɛɛtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
unethically
  w sposób nieetyczny

nieetyczny /ˌɲɛːˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
unethical
  niezgodny z etyką

nieformalnie /ɲʲˌɛfɔrmˈalɲʲɛ/ (adv)
informally
  w sposób nieformalny

nieformalny /ˌɲɛfɔrˈmalnɨ/ (adj)
informal
  taki, który nie ma charakteru oficjalnego, nie opiera się na obowiązujących przepisach

niefortunny /ˌɲɛfɔrˈtũnːɨ/ (adj)
unfortunate, infelicitous, luckless, unlucky, untoward
  nieszczęśliwy, który nie ma szczęścia

niegdyś /ˈɲɛɡdɨɕ/ (indefinitePronoun)
once
  w przeszłości (zwykle odległej), dawniej, kiedyś

niegodny /ɲʲɛɡˈɔdnɨ/ (adj)
discreditable, shameful, undignified, vile
  bez honoru, godności
unworthy
  nie zasługujący na co lub na kogo

niegodziwie /ɲʲˌɛɡɔdʑˈivʲɛ/ (adv)
basely, dishonorably, dishonourably, ignominiously, knavishly, meanly
  w sposób niegodziwy

niegodziwiec /ˌɲɛɡɔˈʥ̑ivʲjɛʦ̑/ (n)
knave, rascal, scoundrel, villain
  (książkowy) ktoś niegodziwy, zły, nieuczciwy, nikczemny

niegodziwość /ˌɲɛɡɔˈʥ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
knavery, villainy, wickedness
  (książkowy) haniebne, niegodziwe postępowanie; występek zasługujący na potępienie

niegodziwy /ɲʲˌɛɡɔdʑˈivɨ/ (adj)
wicked, vile, dishonorable, ignoble, iniquitous, knavish
  taki, który postępuje nieszlachetnie, nieuczciwie; (także, też) świadczący o niegodziwości

niegościnny /ɲʲˌɛɡɔɕtɕˈinnɨ/ (adj)
inhospitable
  taki, który nie jest gościnny

niegroźny /ɲʲɛɡrˈɔʑnɨ/ (adj)
harmless
  nieszkodliwy, który nie stanowi zagrożenia dla nikogo ani niczego

niegrzeczny /ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
impolite, rude, incivil, naughty
  zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy

niegustowny /ɲʲˌɛɡustˈɔvnɨ/ (adj)
tasteless
  w złym guście, bez smaku

nieheteronormatywny /ɲʲˌɛxɛtˌɛrɔnˌɔrmatˈɨvnɨ/ (adj)
nonheteronormative
  taki, który odbiega od uogólnionych cech, zachowań i norm osób heteroseksualnych

niehigienicznie /ɲʲˌɛçiɡjɛɲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
insanitarily
  w sposób niehigieniczny

niehigieniczny /ˌɲɛxʲiɟɛ̇̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
unhygienic
  niezgodny z podstawowymi zasadami higieny

niehonorowy /ɲʲˌɛxɔnɔrˈɔvɨ/ (adj)
ignominious
  niezgodny z poczuciem honoru

niehumanitarnie /ɲʲˌɛxumˌaɲitˈarɲʲɛ/ (adv)
inhumanely
  w sposób niehumanitarny

nieinteligentnie /ɲʲˌɛintˌɛliɡˈɛntɲʲɛ/ (adv)
unintelligently
  w sposób nieinteligentny

nieistnienie /ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
nonexistence, non-existence
  fakt, że coś nie istnieje

nieistotny /ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstɔtnɨ/ (adj)
negligible, extraneous, insignificant, nonsignificant, unimportant
  bez znaczenia, pozbawiony treści; nieważny, błahy

niejadalny /ˌɲɛ̇jaˈdalnɨ/ (adj)
inedible
  nienadający się do jedzenia

niejaki /ɲɛ̇ˈjäci/ (pronoun)
certain, some
  jakiś, pewien, coś nieokreślonego lub ktoś nieokreślony

niejasność /ɲʲɛjˈasnɔɕtɕ/ (n)
haziness, obscurity
  brak jasności, dookreślenia, precyzji; dwuznaczność, niejednoznaczność, niezrozumiałość

niejasny /ɲɛ̇ˈjasnɨ/ (adj)
dim
  ciemny, słabo oświetlony
unclear, vague
  trudny do zrozumienia, mętny, zawiły, budzący wątpliwości

niekiedy /ɲɛ̇ˈcɛdɨ/ (adv)
sometimes
  (książkowy) niezbyt często, w nieregularnych odstępach czasu

niekoherentny /ˌɲɛkɔxɛˈrɛ̃ntnɨ/ (adj)
incoherent
  niespójny, wewnętrznie sprzeczny lub odmienny; nielogiczny

niekomfortowy /ɲʲˌɛkɔmfɔrtˈɔvɨ/ (adj)
uncomfortable
  pozbawiony komfortu, niewygodny

niekompetentny /ˌɲɛkɔ̃mpɛˈtɛ̃ntnɨ/ (adj)
incompetent
  nieposiadający pełnych kompetencji lub profesjonalizmu

niekompletny /ɲʲˌɛkɔmplˈɛtnɨ/ (adj)
incomplete
  nietworzący kompletu, nietworzący całości, niepełny

niekonsekwentny /ˌɲɛkɔ̃w̃sɛˈkfɛ̃ntnɨ/ (adj)
inconsequent, inconsequential, inconsistent
  pozbawiony konsekwencji (np. w działaniu, planach); sprzeczny, nielogiczny

niekonstytucyjnie /ɲʲˌɛkɔnstˌɨtutsˈɨjɲʲɛ/ (adv)
anticonstitutionally
  w sposób niekonstytucyjny

niekonstytucyjność /ˌɲɛkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑/ (n)
unconstitutionality
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodność z konstytucją

niekonstytucyjny /ˌɲɛkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
unconstitutional
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z konstytucją

niekonwencjonalność /ˌɲɛkɔ̃nvɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
unconventionality
  cecha tego, co niekonwencjonalne

niekonwencjonalny /ˌɲɛkɔ̃nvɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
unconventional, unorthodox
  taki, który wykracza poza ustalone schematy

niekorzystnie /ɲʲˌɛkɔʒˈɨstɲʲɛ/ (adv)
adversely, unfavorably, unfavourably, disadvantageously
  w sposób niekorzystny

niekorzystny /ɲʲˌɛkɔʒˈɨstnɨ/ (adj)
disadvantageous, unfavourable, adverse, detrimental, negative, unfavorable
  taki, który przynosi straty

niektóry /ɲɛˈkturɨ/ (indefinitePronoun)
some people, somebody, someone
  niektórzy, niektóre w użyciu rzeczownikowym pewne osoby
some
  pewien należący do jakiegoś zbioru, ale nie każdy

niekulturalny /ɲʲˌɛkulturˈalnɨ/ (adj)
uncultured
  cechujący się brakiem kultury

nielegalnie /ˌɲɛlɛˈɡalʲɲɛ/ (adv)
illegally
  w sposób nielegalny; niezgodnie z prawem

nielegalność /ˌɲɛlɛˈɡalnɔɕʨ̑/ (n)
illegality
  cecha tego, co nielegalne; sprzeczność z prawem

nielegalny /ˌɲɛlɛˈɡalnɨ/ (adj)
illegal
  niezgodny z prawem

nielegał /ɲʲɛlˈɛɡaw/ (n)
illegal
  (z rosyjskiej terminologii wywiadowczej) agent albo kadrowy pracownik wywiadu („nielegalnego”), który operuje na terytorium obcego państwa pod przykryciem, bez statusu dyplomatycznego

nieletni /ɲʲɛlˈɛtɲi/ (adj)
juvenile, underage
  (potocznie, potoczny) który nie osiągnął pełnoletniości

nieletni /ɲʲɛlˈɛtɲi/ (n)
minor
  w prawie karnym: osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17. roku życia

nieliczny /ɲɛˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
few, not numerous, small
  który nie jest liczny, którego nie jest dużo

nielogicznie /ɲʲˌɛlɔɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
illogically
  w sposób nielogiczny

nielogiczny /ɲʲˌɛlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
illogical
  sprzeczny z prawidłami logiki

nielojalnie /ˌɲɛlɔˈjalʲɲɛ/ (adv)
disloyally
  w sposób nielojalny

nielojalność /ˌɲɛlɔˈjalnɔɕʨ̑/ (n)
disloyalty
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nielojalne; cecha tych, którzy są nielojalni

nielotność /ɲɛˈlɔtnɔɕʨ̑/ (n)
flightlessness
  (biologia, biologiczny) zatracenie zdolności lotu, związane z całkowitym przystosowaniem się ptaków do życia na lądzie lub wodzie

nielubiany /ˌɲɛluˈbʲjãnɨ/ (adj)
dislike
  taki, którego się nie lubi, nie wzbudzający sympatii

nieludzki /ɲɛˈluʦ̑ʲci/ (adj)
inhuman
  nie taki, jaki powinien cechować człowieka i stosunki między ludźmi

niemal /ˈɲɛ̃mal/ (particle)
almost, nearly, practically
  partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było.

niematerialny /ɲʲˌɛmatɛrjˈalnɨ/ (adj)
immaterial, incorporeal, insubstantial, nonmaterial, nonphysical, substanceless
  nie będący materią
intangible
  nie dotyczący spraw finansowych

niemetal /ɲɛ̃ˈmɛtal/ (n)
nonmetal
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny, który nie wykazuje żadnych właściwości metalicznych, np. nie przewodzi prądu elektrycznego;

niemiecki /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
German, German language
  związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec

niemiecki /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
German
  język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);

niemierzalny /ɲʲˌɛmjɛʒˈalnɨ/ (adj)
incommensurable
  taki, który nie daje się zmierzyć, obliczyć

niemieć /ˈɲɛ̃mʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
become speechless
  tracić mowę, umiejętność wysłowienia się

niemiły /ɲɛ̃ˈmʲiwɨ/ (adj)
ungracious, unkind
  niesympatyczny, wredny, zachowujący się wobec innych w odpychający sposób
disagreeable, unpleasant
  wywołujący nieprzyjemne uczucie

niemniej jednak /ɲʲˈɛmɲʲɛj jˈɛdnak/
nonetheless, however, nevertheless, notwithstanding
  …przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu

niemobilność /ɲʲˌɛmɔbʲˈilnɔɕtɕ/ (n)
immobility
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co niemobilne; trudność wprowadzenia w ruch; brak zdolności do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków

niemoc /ˈɲɛ̃mɔʦ̑/ (n)
powerlessness
  bezsilność
weakness
  słabość

niemoralnie /ɲʲˌɛmɔrˈalɲʲɛ/ (adv)
immorally
  w sposób niemoralny, źle

niemoralność /ɲʲˌɛmɔrˈalnɔɕtɕ/ (n)
immorality
  cecha tego, co jest niemoralne; cecha tego, kto jest niemoralny

niemoralny /ˌɲɛ̃mɔˈralnɨ/ (adj)
immoral
  niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne

niemowlak /ɲʲɛmˈɔvlak/ (n)
baby
  (potocznie, potoczny) małe dziecko nieumiejące jeszcze mówić

niemowlę /ɲɛ̃ˈmɔvlɛ/ (n)
baby
  małe dziecko nie umiejące jeszcze mówić;

niemożliwość /ɲʲˌɛmɔʒlˈivɔɕtɕ/ (n)
impossibility
  cecha tego, co niemożliwe

niemożliwy /ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ/ (adj)
impossible
  taki, którego nie da się urzeczywistnić

niemożność /ɲʲɛmˈɔʒnɔɕtɕ/ (n)
impossibility
  brak sposobności zrealizowania czegoś, brak możliwości
inability
  brak zdolności do czynu, brak możności

niemy /ˈɲɛ̃mɨ/ (adj)
mute, dumb
  taki, który nie może mówić

niemądry /ɲɛ̃ˈmɔ̃ndrɨ/ (adj)
unwise
  mający małą wiedzę, niezbyt mądry

niemęski /ɲʲɛmˈɛ̃ski/ (adj)
unmanly
  tchórzliwy, o słabym charakterze

nienaganny /ɲʲˌɛnaɡˈannɨ/ (adj)
impeccable
  (książkowy) niedający powodu do jakichkolwiek zarzutów

nienaprawialny /ɲʲˌɛnapravʲˈalnɨ/ (adj)
irreclaimable
  taki, którego nie można naprawić

nienarodzony /ˌɲɛ̃narɔˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
unborn
  taki, który się (jeszcze) nie narodził/urodził

nienaruszony /ɲʲˌɛnaruʃˈɔnɨ/ (adj)
intact
  taki, który nie został naruszony, zachował się w stanie pierwotnym

nienaturalny /ˌɲɛ̃natuˈralnɨ/ (adj)
unnatural
  taki, który nie wynika z praw natury

nienawidzić /ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑/ (v)
hate, detest
  czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś

nienawistnie /ˌɲɛ̃naˈvʲistʲɲɛ/ (adv)
hatefully
  w sposób nienawistny, pełen nienawiści

nienawistnik /ɲʲˌɛnavˈistɲik/ (n)
hater
  ktoś, kto nienawidzi

nienawistny /ɲʲˌɛnavˈistnɨ/ (adj)
detested, hated
  budzący nienawiść
hateful
  wyrażający nienawiść

nienawiść /ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑/ (n)
hate, hatred
  silna niechęć, awersja, wrogość

nienormalnie /ˌɲɛ̃nɔrˈmalʲɲɛ/ (adv)
abnormally
  w sposób nienormalny

nienormalność /ɲʲˌɛnɔrmˈalnɔɕtɕ/ (n)
craziness
  (potocznie, potoczny) przejawianie cech typowych dla zaburzeń psychicznych
abnormality, strangeness
  odchylenie od normy

nienormalny /ɲɛnɔrˈmalnɨ/ (adj)
abnormal
  taki, który odbiega od pewnej normy

nieobecni nie mają racji /ɲʲˌɛɔbˈɛtsɲi ɲʲɛ mˌajɔ̃ rˈatsji/ (proverb)
he who is absent is always in the wrong, the absent are always in the wrong
  zdanie lub interes osoby nieobecnej nie są brane pod uwagę

nieobecność /ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑/ (n)
absent-mindedness
  (przenośnie, przenośnia) brak uwagi, brak koncentracji
non-attendance, truancy
  (urzędowy) opuszczenie lekcji, zajęć, dnia pracy itp.
absence
  brak kogoś w jakimś miejscu

nieobecny /ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ/ (adj)
absent, absent-minded
  (przenośnie, przenośnia) będący myślami gdzie indziej
absent
  taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa

nieobliczalny /ɲʲˌɛɔblitʃˈalnɨ/ (adj)
incalculable, erratic
  niedający się przewidzieć lub wytłumaczyć
incalculable
  reagujący w sposób nieoczekiwany
  taki, którego nie można obliczyć

nieobserwowalny /ɲʲˌɛɔpsˌɛrvɔvˈalnɨ/ (adj)
unobservable
  niemożliwy do zaobserwowania w jakikolwiek sposób

nieoczekiwanie /ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ/ (adv)
unexpectedly
  nagle, niespodziewanie

nieoczekiwany /ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ/ (adj)
unexpected
  taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się

nieodmienny /ˌɲɛɔdˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
uninflected
  (gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same

nieodparty /ɲʲˌɛɔtpˈartɨ/ (adj)
insistent, irrefutable
  taki, którego nie sposób odeprzeć
irresistible
  taki, któremu nie da się oprzeć

nieodpowiedni /ˌɲɛɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi/ (adj)
inappropriate, improper, unsuitable, inadequate, undesirable
  niewłaściwy, niespełniający warunków

nieodpowiednio /ˌɲɛɔtpɔˈvʲjɛdʲɲɔ/ (adv)
inappropriately
  w sposób nieodpowiedni

nieodpowiedzialny /ˌɲɛɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ/ (adj)
irresponsible
  taki, który nie poczuwa się do odpowiedzialności za swoje czyny, nie przewiduje konsekwencji, na którym nie można polegać

nieodwołalnie /ɲʲˌɛɔdvɔwˈalɲʲɛ/ (adv)
irrevocably
  bez odwołania, bezpowrotnie

nieodwracalnie /ɲʲˌɛɔdvratsˈalɲʲɛ/ (adv)
irreparably, irretrievably, irreversibly
  w sposób nieodwracalny

nieodwracalność /ɲʲˌɛɔdvratsˈalnɔɕtɕ/ (n)
irreversibility
  cecha tego, co nieodwracalne

nieodwracalny /ɲʲˌɛɔdvratsˈalnɨ/ (adj)
irreversible, irredeemable, irreparable
  taki, którego nie można usunąć, cofnąć; uniemożliwiający przywrócenie do poprzedniego stanu

nieodzowny /ˌɲɛɔdˈzɔvnɨ/ (adj)
indispensable, necessary, required
  taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; konieczny, niezastąpiony

nieodłącznie /ɲʲˌɛɔdwˈɔntʃɲʲɛ/ (adv)
inherently, inseparably
  w sposób nieodłączny, nierozerwalnie

nieodłączny /ɲʲˌɛɔdwˈɔntʃnɨ/ (adj)
inherent, inseparable
  taki, który zawsze towarzyszy komuś lub czemuś

nieoficjalnie /ˌɲɛɔfʲiˈʦ̑ʲjalʲɲɛ/ (adv)
unofficially
  w sposób nieoficjalny

nieoficjalny /ɲʲˌɛɔfitsjˈalnɨ/ (adj)
unofficial
  taki, który nie został podany oficjalnie do wiadomości

nieograniczony /ˌɲɛɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
unlimited, boundless
  nie mający żadnych ograniczeń, niczym nie skrępowany

nieokreślony /ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ/ (adj)
indefinite, undetermined, vague, unspecified, unnamed
  niejasny, nieprecyzyjny, niezupełnie zdefiniowany, niezupełnie określony

nieomylnie /ˌɲɛɔ̃ˈmɨlʲɲɛ/ (adv)
unerringly
  w sposób nieomylny

nieomylny /ˌɲɛɔ̃ˈmɨlnɨ/ (adj)
infallible
  taki, który się nie myli

nieopisywalny /ˌɲɛɔpʲisɨˈvalnɨ/ (adj)
incommunicable
  niemożliwy do opisania

nieopodal /ˌɲɛɔˈpɔdal/ (preposition)
close
  w sąsiedztwie, otoczeniu

nieopłacalny /ɲʲˌɛɔpwatsˈalnɨ/ (adj)
uneconomic
  taki, który nie pokrywa poniesionych kosztów i przynosi straty

nieorganiczny /ɲʲˌɛɔrɡaɲˈitʃnɨ/ (adj)
inorganic, anorganic
  powstający bez konieczności udziału organizmów żywych

nieoryginalny /ɲʲˌɛɔrˌɨɡʲinˈalnɨ/ (adj)
unoriginal
  pozbawiony oryginalności

nieosiągalny /ˌɲɛɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ/ (adj)
inaccessible, unattainable, unachievable, unavailable, unobtainable
  taki, którego nie da się osiągnąć

nieostrożnie /ɲʲˌɛɔstrˈɔʒɲʲɛ/ (adv)
incautiously, unwarily
  w sposób nieostrożny

nieostrożny /ˌɲɛɔˈstrɔʒnɨ/ (adj)
careless, heedless, unwary
  taki, który nie jest ostrożny, który nie uważa

nieowłosiony /ˌɲɛɔvwɔˈɕɔ̃nɨ/ (adj)
hairless
  nie mający włosów, nieporośnięty włosami

nieożywiony /ˌɲɛɔʒɨˈvʲjɔ̃nɨ/ (adj)
inanimate, lifeless
  taki, który nie jest żywym organizmem

niepalność /ɲɛˈpalnɔɕʨ̑/ (n)
incombustibility
  niezdolność do palenia się

niepamięć /ɲɛˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
oblivion
  brak pamięci o czymś lub kimś, zapomnienie

nieparzystokopytne /ɲʲˌɛpaʒˌɨstɔkɔpˈɨtnɛ/ (n)
odd-toed ungulates
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Perissodactyla Owen, rząd dużych, lądowych ssaków łożyskowych;

nieparzysty /ˌɲɛpaˈʒɨstɨ/ (adj)
odd, uneven
  (matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa

niepewnie /ɲɛˈpɛvʲɲɛ/ (adv)
uncertainly
  od: niepewny

niepewność /ɲɛˈpɛvnɔɕʨ̑/ (n)
uncertainty, insecurity
  brak pewności

niepewny /ɲɛˈpɛvnɨ/ (adj)
faltering
  chwiejny, mający wątpliwości lub wzbudzający wątpliwości
uncertain
  ciężki do przewidzenia, niebezpieczny, ryzykowny; taki, który nie jest pewny, oczywisty, jasny
unreliable
  taki, na którym nie można polegać, nie zaufany

niepełnoletni /ˌɲɛpɛwnɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
minor, underage
  niebędący dojrzałym

niepełnoletni /ˌɲɛpɛwnɔˈlɛtʲɲi/ (n)
non-adult
  osoba przed wkroczeniem w wiek dojrzały

niepełnoletniość /ɲʲˌɛpɛwnɔlˈɛtɲʲɔɕtɕ/ (n)
minority, nonage
  nieposiadanie wieku określonego przez prawo jako wymagany dla pełnoletniości

niepełnosprawność /ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɔɕʨ̑/ (n)
disability
  bycie niepełnosprawnym, cecha osoby niepełnosprawnej

niepełnosprawny /ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ/ (adj)
disabled, handicapped, HC, crippled
  nieosiągający wystarczających władz fizycznych lub umysłowych wskutek ułomności swego ciała

niepełnosprawny /ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ/ (n)
HC, crippled, disabled, disabled person, handicapped
  osoba niepełnosprawna (1.1)

niepełny /ɲʲɛpˈɛwnɨ/ (adj)
incomplete
  nieobejmujący całości
less than full
  niewypełniony po brzegi

niepiśmienny /ɲʲˌɛpiɕmʲˈɛnnɨ/ (adj)
unlettered
  taki, który nie umie pisać

niepoczytalność /ɲʲˌɛpɔtʃɨtˈalnɔɕtɕ/ (n)
insanity
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) brak możliwości rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych

niepodległość /ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
independence
  niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych;

niepodległy /ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɨ/ (adj)
independent
  mający niepodległość; niezależny

niepodobny /ɲʲˌɛpɔdˈɔbnɨ/ (adj)
dissimilar, unlike
  niewykazujący podobieństwa

niepodważalny /ɲʲˌɛpɔdvaʒˈalnɨ/ (adj)
irrefutable, airtight, unassailable, unimpeachable
  taki, którego nie da się podważyć

niepodzielny /ˌɲɛpɔˈʥ̑ɛlnɨ/ (adj)
indivisible
  nie dający się podzielić, nie do podziału

niepojęty /ɲʲˌɛpɔjˈɛntɨ/ (adj)
inconceivable
  niedający się pojąć; trudny lub niemożliwy do wyjaśnienia

niepokalane poczęcie /ɲʲˌɛpɔkalˈanɛ pɔtʃˈɛɲtɕɛ/ (n)
immaculate conception
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) poczęcie osoby ludzkiej bez przekazania jej grzechu pierworodnego występujące w charakterze mitu lub dogmatu religijnego

niepokalaność /ɲʲˌɛpɔkalˈanɔɕtɕ/ (n)
immaculateness
  (rzadki, rzadko używany) stan bycia niepokalanym

niepokalany /ɲʲˌɛpɔkalˈanɨ/ (adj)
immaculate
  w sensie duchowym: nieobarczony winą czy zmazą

niepokoić /ˌɲɛpɔˈkɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
disturb, disquiet
  wzbudzać niepokój, martwić

niepokój /ɲɛˈpɔkuj/ (n)
anxiety, agitation, concern, unease, uneasiness
  stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi

niepomyślny /ˌɲɛpɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ/ (adj)
unfavourable, adverse, unlucky, unsuccessful
  który nie jest po czyjejś myśli, który komuś nie sprzyja

niepoprawny /ɲʲˌɛpɔprˈavnɨ/ (adj)
evil, inaccurate, incorrect, invalid
  niezgodny częściowo lub zupełnie z ustalonymi regułami
incorrigible, incurable, unreformed, unregenerate
  taki, który nie zamierza lub nie daje się poprawić

nieporadny /ɲʲˌɛpɔrˈadnɨ/ (adj)
helpless, incompetent
  niepotrafiący sobie poradzić
awkward
  świadczący o braku radzenia sobie

nieporozumienie /ˌɲɛpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
misunderstanding
  pomyłka wynikła z niewłaściwego zrozumienia słów, sytuacji

nieporządek /ɲʲˌɛpɔʒˈɔndɛk/ (n)
disorder
  brak porządku

nieporządnie /ɲʲˌɛpɔʒˈɔndɲʲɛ/ (adv)
untidily
  w sposób pozbawiony porządku

nieposłuszeństwo /ˌɲɛpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ/ (n)
disobedience, defiance
  cecha kogoś, kto jest nieposłuszny; brak posłuszeństwa

nieposłusznie /ɲʲˌɛpɔswˈuʃɲʲɛ/ (adv)
contumaciously, defiantly, disobediently, insubordinately, restively, waywardly
  w sposób nieposłuszny

nieposłuszny /ɲʲˌɛpɔswˈuʃnɨ/ (adj)
disobedient, insubordinate, contumacious, contrary, defiant, restive
  odznaczający się nieposłuszeństwem

niepotrzebny /ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ/ (adj)
unnecessary, useless, dispensable, needless, redundant, spare
  taki, który nie jest potrzebny

niepoważny /ɲʲˌɛpɔvˈaʒnɨ/ (adj)
charquid, flippant, frivolous, jiveass, nonserious, ridiculous
  niedający się traktować poważnie
irresponsible, nonserious
  niezachowujący powagi i odpowiedzialności

niepowodzenie /ˌɲɛpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
failure, misadventure, misfortune
  przeciwieństwo powodzenia, sukcesu; przegrana, porażka

niepowstrzymany /ɲʲˌɛpɔfstʃɨmˈanɨ/ (adj)
inexorable, unstoppable, irrepressible
  niedający się powstrzymać, powściągnąć

niepowtarzalność /ɲʲˌɛpɔftaʒˈalnɔɕtɕ/ (n)
uniqueness
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest niepowtarzalne; cecha tych, którzy są niepowtarzalni

niepowtarzalny /ɲʲˌɛpɔftaʒˈalnɨ/ (adj)
inimitable, unique
  wyjątkowy, nadzwyczajny, jedyny w swoim rodzaju

niepozorny /ˌɲɛpɔˈzɔrnɨ/ (adj)
inconspicuous
  niewielki, nie rzucający się w oczy, nie zwracający na siebie uwagi

niepożądany /ɲʲˌɛpɔʒɔndˈanɨ/ (adj)
adverse, de trop, inadvisable, inexpedient, intrusive, undesirable
  taki, jakiego się unika; odwrotny do zamierzonego

nieprawda /ɲɛˈpravda/ (n)
untruth
  coś co jest niezgodne z prawdą

nieprawdziwie /ˌɲɛpravʲˈʥ̑ivʲjɛ/ (adv)
untruly
  w sposób nieprawdziwy

nieprawdziwy /ˌɲɛpravʲˈʥ̑ivɨ/ (adj)
untrue
  taki, który nie jest prawdziwy

nieprawidłowo /ˌɲɛpravʲidˈwɔvɔ/ (adv)
incorrectly
  w sposób nieprawidłowy

nieprawidłowość /ɲʲˌɛpravidwˈɔvɔɕtɕ/ (n)
anomaly
  brak prawidłowości
incorrectness
  odstępstwo od norm

nieprawidłowy /ˌɲɛpravʲidˈwɔvɨ/ (adj)
incorrect, irregular, abnormal
  niezgodny z normą; niezgodny z tym, co prawidłowe

nieprecyzyjny /ˌɲɛprɛʦ̑ɨˈzɨjnɨ/ (adj)
imprecise, inaccurate
  pozbawiony precyzji, niedokładny, nieścisły

nieprofesjonalnie /ɲʲˌɛprɔfˌɛsjɔnˈalɲʲɛ/ (adv)
amateurishly, unprofessionally
  w sposób pozbawiony profesjonalizmu

nieproszony /ɲʲˌɛprɔʃˈɔnɨ/ (adj)
unasked, unbidden, unsolicited
  taki, którego się nie oczekuje

nieprzechodni /ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi/ (adj)
intransitive
  (gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej

nieprzeciętny /ɲʲˌɛpʃɛtɕˈɛntnɨ/ (adj)
extraordinary, outstanding
  taki, który się wyróżnia

nieprzekonywalny /ɲʲˌɛpʃɛkˌɔnɨvˈalnɨ/ (adj)
inconvincible
  niedający się przekonać

nieprzekupność /ɲʲˌɛpʃɛkˈupnɔɕtɕ/ (n)
incorruptibility
  (książkowy) cecha tego, co jest nieprzekupne; cecha tych, którzy są nieprzekupni

nieprzekupny /ɲʲˌɛpʃɛkˈupnɨ/ (adj)
incorruptible, uncorruptable
  niedający się przekupić

nieprzemakalny /ˌɲɛpʃɛ̃maˈkalnɨ/ (adj)
watertight
  nieprzepuszczający wody ani wilgoci

nieprzemyślany /ɲʲˌɛpʃɛmɨɕlˈanɨ/ (adj)
ill-advised, ill-considered, thoughtless
  poczyniony bez głębszego zastanowienia

nieprzetłumaczalny /ˌɲɛpʃɛtwũmaˈʧ̑alnɨ/ (adj)
untranslatable
  niemożliwy do przetłumaczenia, nie dający się przetłumaczyć na inny język

nieprzewidywalny /ˌɲɛpʃɛvʲidɨˈvalnɨ/ (adj)
unpredictable, unforeseeable
  taki, którego nie da się przewidzieć

nieprzezroczysty /ɲʲˌɛpʃɛzrɔtʃˈɨstɨ/ (adj)
viewless
  nieprzepuszczający promieni świetlnych
non-translucent, non-transparent
  nieprzeświecający na wylot

nieprzygotowany /ˌɲɛpʃɨɡɔtɔˈvãnɨ/ (adj)
unprepared
  taki, który zaniedbał przygotowań

nieprzyjaciel /ˌɲɛpʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (n)
enemy, foe
  ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś
  (wojskowość, wojskowy) wroga armia, ogół wrogich wojsk

nieprzyjacielski /ɲʲˌɛpʃɨjatɕˈɛlski/ (adj)
hostile, inimical
  (przestarzałe, przestarzały) dotyczący zachowań lub emocji pochodzących od osoby wrogo nastawionej
enemy
  związany z nieprzyjacielem militarnym

nieprzyjazny /ˌɲɛpʃɨˈjaznɨ/ (adj)
unfriendly, inimical, dour
  który nie sprzyja, nastawiony niechętnie, wrogo

nieprzyjemnie /ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ/ (adv)
unpleasantly
  w sposób nieprzyjemny, niemiło

nieprzyjemność /ɲʲˌɛpʃɨjˈɛmnɔɕtɕ/ (n)
trouble, unpleasantness
  nieprzyjemna sytuacja albo rzecz

nieprzyjemny /ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
unpleasant, nasty, abrasive, distressful, distressing, icky
  sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia

nieprzytomny /ˌɲɛpʃɨˈtɔ̃mnɨ/ (adj)
unconscious, senseless
  taki, który stracił przytomność, świadomość

nieprzyzwoitość /ɲʲˌɛpʃɨzvɔˈitɔɕtɕ/ (n)
indecency, obscenity
  brak przyzwoitości

nieprzyzwoity /ˌɲɛpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ/ (adj)
indecent
  niezgodny z powszechnymi zasadami

nierafinowany /ɲʲˌɛrafˌinɔvˈanɨ/ (adj)
unrefined
  taki, który nie został poddany procesowi rafinacji (oczyszczania)

nieraz /ˈɲɛras/ (adv)
sometimes
  czasami, niekiedy
many a time, many time
  wiele razy, często

nierdzewny /ɲʲɛrdʑˈɛvnɨ/ (adj)
stainless
  nieulegający rdzewieniu, odporny na rdzewienie

nierealnie /ɲʲˌɛrɛˈalɲʲɛ/ (adv)
unreally
  w sposób nierealny

nierealny /ˌɲɛrɛˈalnɨ/ (adj)
airy-fairy
  pozbawiony zdrowego rozsądku, nie mający realnych podstaw
impracticable
  taki, którego nie da się urzeczywistnić
unreal
  taki, który nie istnieje w rzeczywistości

nieregularny /ɲʲˌɛrɛɡulˈarnɨ/ (adj)
irregular
  pojawiający się, działający, występujący, w nierównych odstępach czasu

niereligijność /ɲʲˌɛrɛliɡʲˈijnɔɕtɕ/ (n)
irreligion
  brak religijności, bycie niereligijnym, niewiara

niereligijny /ˌɲɛrɛlʲiˈɟijnɨ/ (adj)
irreligious
  charakteryzujący się brakiem religijności

nierozdzielny /ɲʲˌɛrɔzdʑˈɛlnɨ/ (adj)
inseparable, indissoluble
  nie dający się rozdzielić, nie do podziału

nierozerwalnie /ɲʲˌɛrɔzɛrvˈalɲʲɛ/ (adv)
indissolubly, inextricably, inseparably
  w sposób trwały

nierozerwalny /ɲʲˌɛrɔzɛrvˈalnɨ/ (adj)
indissoluble, inseparable, inextricable
  taki, który nie daje się rozerwać; trwale wiążący

nierozpoznawalny /ˌɲɛrɔspɔznaˈvalnɨ/ (adj)
unrecognisable, unrecognizable
  taki, który nie daje się rozpoznać

nierozsądnie /ˌɲɛrɔsˈːɔ̃ndʲɲɛ/ (adv)
unwisely, nonsensically, unreasonably
  w sposób nierozsądny

nierozsądny /ɲʲˌɛrɔssˈɔndnɨ/ (adj)
unreasonable, imprudent, doted, folious, fon, foolish
  bez rozsądku

nierozważnie /ˌɲɛrɔzˈvaʒʲɲɛ/ (adv)
carelessly, inconsiderately
  w sposób nierozważny, bezmyślnie, nierozsądnie, lekkomyślnie

nierozłączka /ˌɲɛrɔzˈwɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
lovebird
  (ornitologia, ornitologiczny) mała papuga żyjąca w Afryce, zawsze w parze z inną;

nieruchomo /ˌɲɛruˈxɔ̃mɔ/ (adv)
motionlessly, without motion
  bez ruchu, nie poruszając się, nie wykonując żadnych ruchów

nieruchomość /ˌɲɛruˈxɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
real estate, estate
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;

nieruchomy /ˌɲɛruˈxɔ̃mɨ/ (adj)
immobile, immovable
  bez ruchu, nie zmieniający pozycji, położenia

nierytmiczny /ɲʲˌɛrɨtmˈitʃnɨ/ (adj)
arythmic, rhythmless
  niemający rytmu, nieregularny

nierzeczywisty /ɲʲˌɛʒɛtʃɨvˈistɨ/ (adj)
unreal, irreal
  taki, który nie istnieje w rzeczywistości

nierząd /ɲʲˈɛʒɔnt/ (n)
harlotry, prostitution, whoredom
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyny seksualne niezgodne z normami obyczajowymi i moralnymi
misrule
  (przestarzałe, przestarzały) brak rządu, chaos społeczny

nierządnica /ˌɲɛʒɔ̃ndʲˈɲiʦ̑a/ (n)
harlot
  (przestarzałe, przestarzały) kobieta uprawiająca nierząd

nierób /ɲʲˈɛrup/ (n)
loafer
  (pogardliwie) człowiek stroniący od pracy

nieróbstwo /ɲʲɛrˈupstfɔ/ (n)
idleness
  (książkowy) uchylanie się od pracy, obowiązków

nierówność /ɲɛˈruvnɔɕʨ̑/ (n)
inequity, disparity, nonequality
  brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości

nierówny /ɲɛˈruvnɨ/ (adj)
irregular
  mający nieregularny kształt

niesamodzielny /ɲʲˌɛsamɔdʑˈɛlnɨ/ (adj)
not self-reliant
  taki, który nie jest samodzielny, który często korzysta z cudzej pomocy

niesamowity /ˌɲɛsãmɔˈvʲitɨ/ (adj)
extraordinary, great
  bardzo intensywny, wyróżniający się nasileniem

niesforny /ɲʲɛsfˈɔrnɨ/ (adj)
unruly, riotous
  nieposłuszny, niegrzeczny, niezdyscyplinowany

nieskazitelnie /ˌɲɛskaʑiˈtɛlʲɲɛ/ (adv)
impeccably
  w sposób nieskazitelny

nieskazitelny /ɲʲˌɛskazitˈɛlnɨ/ (adj)
flawless, impeccable, pristine, unblemished, unspotted, unsullied
  bez skazy, bez zanieczyszczeń
immaculate, irreproachable, squeaky clean, stainless, unblemished, unspotted
  niemający żadnej skazy moralnej

nieskomplikowany /ˌɲɛskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ/ (adj)
uncomplicated
  prosty, łatwy, niezłożony

nieskończoność /ɲʲˌɛskɔɲtʃˈɔnɔɕtɕ/ (n)
infinity
  (matematyka, matematyczny) dowolna liczba kardynalna większa od każdej liczby naturalnej
  (matematyka, matematyczny) punkt leżący "na horyzoncie" do którego może dążyć funkcja lub ciąg
  (matematyka, matematyczny) właściwość zbioru liczniejszego od każdego zbioru n-elementowego, gdzie n jest liczbą naturalną
infinity symbol, lemniscate
  (potocznie, potoczny) lemniskata, symbol nieskończoności (1.5), ∞
endlessness, infinity
  brak końca i granic w czasie
  brak końca i granic w przestrzeni

nieskończony /ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
never-ending, unending
  (przenośnie, przenośnia) trwający niezwykle długo, nieustający
endless, interminable
  niemający końca, niekończący się

nieskromnie /ɲʲɛskrˈɔmɲʲɛ/ (adv)
immodestly
  w sposób nieskromny

nieskromność /ɲʲɛskrˈɔmnɔɕtɕ/ (n)
immodesty
  cecha tego, kto jest nieskromny

nieskromny /ɲɛˈskrɔ̃mnɨ/ (adj)
immodest
  bez oznak zawstydzenia

nieskuteczny /ɲʲˌɛskutˈɛtʃnɨ/ (adj)
ineffective, ineffectual, inefficacious, inefficient
  pozbawiący skuteczności, niedziałający

nieskładny /ɲʲɛskwˈadnɨ/ (adj)
incoherent
  niezręcznie sformułowany

niesmaczny /ɲɛˈsmaʧ̑nɨ/ (adj)
tasteless, unsavoury
  (przenośnie, przenośnia) niegrzeczny, ordynarny, wzbudzający niesmak, w złym smaku
tasteless, unpalatable, unsavory
  nie mający dobrego smaku

niesmak /ˈɲɛsmak/ (n)
disgust
  (przenośnie, przenośnia) przykre wrażenie

niespodzianka /ˌɲɛspɔˈʥ̑ãŋka/ (n)
surprise
  coś, czego się ktoś nie spodziewa

niespodziewanie /ˌɲɛspɔʥ̑ɛˈvãɲɛ/ (adv)
out of the blue, unexpectedly
  w sposób nieoczekiwany, niespodziewany, powodujący zaskoczenie

niespodziewany /ˌɲɛspɔʥ̑ɛˈvãnɨ/ (adj)
unexpected
  zdarzenie, którego się nie spodziewano; rzecz zaskakująca, nieoczekiwana, nagła

niespokojny /ˌɲɛspɔˈkɔjnɨ/ (adj)
nervous, restless
  nerwowy
turbulent
  o czasach, okolicznościach: trudny, zmienny
anxious, uneasy
  pełen niepokoju, lęku, zaniepokojony

niesprawiedliwość /ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
injustice
  brak sprawiedliwości
  niesprawiedliwy czyn; przykre, niesprawiedliwe zdarzenie

niesprawiedliwy /ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (adj)
unfair, unjust, inequitable
  taki, który nie jest sprawiedliwy; postępujący wbrew zasadom sprawiedliwości

niespójny /ɲʲɛspˈujnɨ/ (adj)
loose
  niebędący zwartą całością
incoherent
  nieukładający się w logiczną całość

niestabilny /ˌɲɛstaˈbʲilnɨ/ (adj)
unstable
  chwiejny, który nie ma stabilizacji, który się łatwo zmienia

niestaranny /ɲʲˌɛstarˈannɨ/ (adj)
careless
  niedokładający starań, aby wykonać coś dobrze
slapdash, sloppy, untidy
  wynikający z braku staranności; świadczący o pośpiechu i niedokładności

niestałość /ɲɛˈstawɔɕʨ̑/ (n)
inconstancy, instability
  zmienność, brak stałości, trwałości (np. w przekonaniach)

niestały /ɲʲɛstˈawɨ/ (adj)
unsteady, changeable, versatile
  taki, który często zmienia upodobania, poglądy, świadczący o braku stałości

niestety /ɲɛˈstɛtɨ/ (particle)
unfortunately, sadly
  …służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

niestosowność /ˌɲɛstɔˈsɔvnɔɕʨ̑/ (n)
inappropriacy, inappropriateness, ineptitude
  brak stosowności; cecha tego, co jest niestosowne

niestosowny /ɲʲˌɛstɔsˈɔvnɨ/ (adj)
inappropriate
  taki, który nie jest dostosowany do okoliczności

niestrawiony /ˌɲɛstraˈvʲjɔ̃nɨ/ (adj)
undigested
  nie uległy trawieniu

niestrawność /ɲʲɛstrˈavnɔɕtɕ/ (n)
indigestion, dyspepsia
  (medycyna, medyczny) ostre zaburzenie w trawieniu, dyspepsja

niestrawny /ɲʲɛstrˈavnɨ/ (adj)
unpalatable
  (przenośnie, przenośnia) trudny do zrozumienia lub do zaakceptowania
indigestible
  taki, który nie daje się trawić lub jest trudny do strawienia

niestrudzenie /ˌɲɛstruˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (adv)
indefatigably, inexhaustibly, tirelessly
  w sposób niestrudzony

niestrudzony /ˌɲɛstruˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
tireless
  nieustający mimo wysiłku, odporny na trud, przeciwności

niesystematycznie /ɲʲˌɛsɨstˌɛmatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
unsystematically
  w sposób niesystematyczny, nieregularnie

nieszczelny /ɲʲɛʃtʃˈɛlnɨ/ (adj)
leaky, porous
  mający szczeliny, przepuszczający coś

nieszczery /ɲʲɛʃtʃˈɛrɨ/ (adj)
insincere
  pozbawiony szczerości, fałszywy

nieszczerze /ɲɛˈʃʧ̑ɛʒɛ/ (adv)
dishonestly
  w sposób nieszczery, nieuczciwy, fałszywy

nieszczęsny /ɲʲɛʃtʃˈɛ̃snɨ/ (adj)
fateful, ill-fated, luckless
  przynoszący same straty albo przykrości
unblessed, unblest, wretched
  taki, którego napotkało nieszczęście, pokrzywdzony przez los
abject, miserable
  wzbudzający i współczucie, i lekceważenie jednocześnie

nieszczęścia chodzą parami /ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑a ˈxɔʣ̑ɔ̃w̃ paˈrãmʲi/ (proverb)
it never rains but it pours; when it rains, it pours
  jedno niepowodzenie pociąga za sobą następne

nieszczęście /ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (n)
misfortune, affliction
  pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń
calamity
  przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie

nieszczęśliwie /ɲʲˌɛʃtʃɛɲɕlˈivʲɛ/ (adv)
unluckily
  w sposób sprowadzający nieszczęście
pitiful
  w sposób wzbudzający litość

nieszczęśliwy /ˌɲɛʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ/ (adj)
unhappy
  nieodczuwający szczęścia, przygnębiony

nieszczęśnik /ɲʲɛʃtʃˈɛɲɕɲik/ (n)
wretch
  osoba nieszczęśliwa, wzbudzająca litość i współczucie

nieszkodliwość /ˌɲɛʃkɔˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
harmlessness
  cecha tego, co jest nieszkodliwe; co nikomu lub niczemu nie szkodzi

nieszkodliwy /ɲʲˌɛʃkɔdlˈivɨ/ (adj)
harmless, innocuous, inoffensive, innocent, innoxious, unoffending
  niestanowiący zagrożenia

nieszpułka /ɲɛˈʃpuwka/ (n)
medlar
  (botanika, botaniczny) Mespilus, krzew lub niewielkie drzewko o białych kwiatach i pomarańczowych owocach; w Polsce roślina o charakterze ozdobnym, w cieplejszym klimacie owocodajna

niesławny /ɲʲɛswˈavnɨ/ (adj)
infamous
  okryty niesławą, okryty hańbą

niesłodzony /ɲʲˌɛswɔdʑˈɔnɨ/ (adj)
unsweetened
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez dodatku cukru

niesłuszny /ɲʲɛswˈuʃnɨ/ (adj)
unfair
  niemający uzasadnienia

niesłychanie /ˌɲɛswɨˈxãɲɛ/ (adv)
unheard of
  w sposób niesłychany, bardzo, niesamowicie

niesłychany /ˌɲɛswɨˈxãnɨ/ (adj)
unheard of
  taki, o którym nie słyszano, nadzwyczajny

niesłyszalny /ˌɲɛswɨˈʃalnɨ/ (adj)
inaudible
  taki, którego nie da się usłyszeć

nietakt /ɲʲˈɛtakt/ (n)
blunder, gaffe
  (podniośle) niewłaściwy postępek wynikający z braku dobrych manier; brak taktu

nietaktownie /ɲʲˌɛtaktˈɔvɲʲɛ/ (adv)
tactlessly
  w sposób nietaktowny

nietaktowny /ˌɲɛtakˈtɔvnɨ/ (adj)
clumsy
  pozbawiony taktu, nieuprzejmy, niekulturalny, niezręczny

nietolerancja /ˌɲɛtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
intolerance
  brak tolerancji, nieakceptowanie/nietolerowanie czegoś lub kogoś
  negatywne reagowanie organizmu na pokarm, szczepionkę itd.

nietolerancyjny /ɲʲˌɛtɔlˌɛrantsˈɨjnɨ/ (adj)
intolerant
  wykazujący się brakiem tolerancji

nietoperz /ɲɛˈtɔpɛʃ/ (n)
bat
  (zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

nietowarzyski /ɲʲˌɛtɔvaʒˈɨski/ (adj)
unsociable, insociable
  niechętnie przebywający w towarzystwie, wśród ludzi

nietrwały /ɲʲɛtrfˈawɨ/ (adj)
perishable, precarious
  krótko nadający się do użytku
fickle, fleeting, fugacious, fading
  nie trwający długo

nietrzeźwy /ɲɛˈṭʃɛʑvɨ/ (adj)
drunk
  pijany, będący w stanie upojenia alkoholowego

nietuzinkowy /ɲʲˌɛtuziŋkˈɔvɨ/ (adj)
extraordinary, uncommon
  wyróżniający się z ogółu, rzadki, osobliwy

nietypowo /ɲʲˌɛtɨpˈɔvɔ/ (adv)
atypically
  w sposób nietypowy

nietypowy /ˌɲɛtɨˈpɔvɨ/ (adj)
atypical, unusual
  inny niż powszechnie spotykany, nie należący do żadnego typu

nieuchronny /ˌɲɛ<sup>w</sup>uxˈrɔ̃nːɨ/ (adj)
unavoidable
  taki, przed którym nie da się uciec, uchronić; któremu nie da się zapobiec, powstrzymać

nieuczciwie /ˌɲɛ<sup>w</sup>uʧ̑ʲˈʨ̑ivʲjɛ/ (adv)
dishonestly, unfairly
  w sposób nieuczciwy, nieszczery

nieuczciwość /ɲʲˌɛutʃtɕˈivɔɕtɕ/ (n)
dishonesty, unfairness
  cecha tego, kto jest nieuczciwy

nieuczciwy /ˌɲɛ<sup>w</sup>uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ/ (adj)
dishonest, corrupt, unfair
  taki, który nie jest uczciwy; postępujący niewłaściwie lub świadczący o niewłaściwym zachowaniu

nieudolny /ɲʲˌɛudˈɔlnɨ/ (adj)
blundering, crude, feckless, impotent, incapable, ineffectual
  nie potrafiący dobrze czegoś zrobić
cumbersome, decrepit, feckless, illiterate, ineffective, inefficient
  świadczący o braku radzenia sobie

nieufnie /ɲʲɛˈufɲʲɛ/ (adv)
distrustfully, mistrustfully
  w sposób nieufny, bez zaufania

nieufność /ɲʲɛˈufnɔɕtɕ/ (n)
distrust, disbelief
  brak zaufania

nieugięty /ɲʲˌɛuɡʲˈɛntɨ/ (adj)
implacable, unbending
  o osobie niedający się przekonać, pokonać lub zmienić
unshakable, unshakeable
  o rzeczy, sytuacji… niedający się zmienić czy podważyć

nieuk /ˈɲɛ<sup>w</sup>uk/ (n)
ignoramus
  ktoś, kto nie ma zamiłowania do nauki, także niedouczony

nieumyślny /ɲʲˌɛumˈɨɕlnɨ/ (adj)
accidental, inadvertent, unmeant
  wyrządzony bez uprzedniego zamysłu

nieunikniony /ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ/ (adj)
inevitable, unavoidable
  taki, który musi się stać

nieupoważniony /ˌɲɛ<sup>w</sup>upɔvaʒʲˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
unauthorized
  taki, który nie posiada oficjalnego pozwolenia na zrobienie czegoś

nieuprawny /ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈpravnɨ/ (adj)
uncultivated
  o terenie, ziemi, polu: nie nadający się do uprawy lub nie objęty uprawą; taki, który leży odłogiem

nieuprzejmy /ɲʲˌɛupʃˈɛjmɨ/ (adj)
impolite, discourteous, incivil, inconsiderate, mean, ungracious
  niemiły, nieżyczliwy, zachowujący się wobec innych w sposób pozbawiony uprzejmości

nieurodzaj /ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈrɔʣ̑aj/ (n)
crop failure
  zmniejszenie się zbiorów w rolnictwie w stosunku do innych lat

nieurodzajność /ɲʲˌɛurɔdʑˈajnɔɕtɕ/ (n)
barrenness
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nieurodzajne

nieurodzajny /ɲʲˌɛurɔdʑˈajnɨ/ (adj)
lean
  cechujący się brakiem urodzaju
infertile, unfruitful
  wydający niski plon

nieustannie /ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈstãɲːɛ/ (adv)
continuously, continually, incessantly, non-stop, unceasingly
  bez przerwy, non-stop, bez ustanku

nieustanny /ɲʲˌɛustˈannɨ/ (adj)
incessant, unceasing, ceaseless, persistent, unremitting
  taki, który nie ustaje, trwający ciągle

nieustraszony /ˌɲɛ<sup>w</sup>ustraˈʃɔ̃nɨ/ (adj)
fearless
  dzielny, nie ulegający strachowi

nieustępliwość /ˌɲɛ<sup>w</sup>ustɛ̃mˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
tenacity
  cecha kogoś lub czegoś nieustępującego, opornego, upartego, bezkompromisowego

nieustępliwy /ɲʲˌɛustɛmplˈivɨ/ (adj)
bolshie bolshy, headstrong, implacable, inexorable, inflexible, intractable
  taki, który łatwo lub wcale nie ustępuje
adamantine, inflexible, tough, unyielding
  świadczący o tym, że ktoś łatwo albo w niczym nie ustępuje

nieuwaga /ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈvaɡa/ (n)
inattention
  brak uwagi, koncentracji

nieuważny /ɲʲˌɛuvˈaʒnɨ/ (adj)
inattentive
  wykazujący brak uwagi
careless
  świadczący o braku uwagi

nieuzasadniony /ˌɲɛ<sup>w</sup>uzasadʲˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
gratuitous, unfounded, unjustified, unjustifiable, unprovoked
  nie mający uzasadnienia, nie mający usprawiedliwienia

nieuzbrojony /ɲʲˌɛuzbrɔjˈɔnɨ/ (adj)
armless, unarmed
  niewyposażony w broń lub uzbrojenie

niewart złamanego grosza /ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ˈɡrɔʃa/ (adj)
not worth a red cent
  (potocznie, potoczny) oceniany negatywnie, niezasługujący na zaufanie, bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

niewart złamanego szeląga /ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ʃɛˈlɔ̃ŋɡa/ (adj)
not worth a red cent
  (książkowy) oceniany jako bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

nieważkość /ɲʲɛvˈaʃkɔɕtɕ/ (n)
weightlessness
  (fizyka, fizyczny) stan braku lub znikomości siły ciążenia;

nieważny /ɲɛˈvaʒnɨ/ (adj)
expire
  (administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) po upływie terminu obowiązywania
null and void
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bez mocy prawnej
invalid
  bez istotnego elementu i z tego powodu bez znaczenia
unimportant, insignificant
  niemający znaczenia; bez znaczenia; bez wpływu na cokolwiek
insignificant, unimportant
  o człowieku: mający małe możliwości, niewiele znaczący

niewdzięcznie /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ungratefully
  w sposób niewdzięczny, bez wdzięczności

niewdzięcznik /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
ingrate
  osoba niewdzięczna, niepoczuwająca się do wdzięczności

niewdzięczność /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
ingratitude, ungratefulness
  brak wdzięczności; cecha tego, co jest niewdzięczne; cecha tego, kto jest niewdzięczny

niewdzięczny /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
invidious
  niedający wyników proporcjonalnych do włożonego wysiłku
ungrateful, thankless, unthankful
  pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności

niewerbalny /ɲʲˌɛvɛrbˈalnɨ/ (adj)
nonverbal
  (psychologia, psychologiczny) wyrażony innymi środkami niż słowa

nieweryfikowalny /ɲʲˌɛvɛrˌɨfikɔvˈalnɨ/ (adj)
untestable
  taki, którego nie da się zweryfikować, niemożliwy do sprawdzenia

niewesoło /ˌɲɛvɛˈsɔwɔ/ (adv)
uncheerfully
  w sposób niewesoły

niewiara /ɲɛˈvʲjara/ (n)
disbelief, incredulity, infidelity
  brak wiary w boga, odrzucanie dogmatów religijnych, niewierzenie
disbelief, incredulity
  brak wiary w coś, niepewność co do czegoś

niewiarygodny /ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ/ (adj)
undependable, unreliable, untrustworthy
  któremu trudno uwierzyć, niegodny zaufania
incredible, unbelievable, implausible
  w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem

niewidomy /ˌɲɛvʲiˈdɔ̃mɨ/ (adj)
blind
  taki, który trwale nie widzi

niewidzialny /ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ/ (adj)
invisible, unseen
  niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi

niewiedza /ɲɛˈvʲjɛʣ̑a/ (n)
ignorance
  brak dostatecznej wiedzy, niedouczenie
unawareness
  niedoinformowanie, nieznajomość, nieświadomość czegoś

niewiele /ɲɛˈvʲjɛlɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
a few, not many few, not much little
  nieduża ilość kogoś lub czegoś

niewielki /ɲɛˈvʲjɛlʲci/ (adj)
little, not big, not large, short, small
  taki, który jest mały w rozmiarze, objętości lub fizycznym nasileniu
inconsiderable, insignificant, marginal, slight, unimportant
  taki, który ma małe znaczenie lub wartość

niewierność /ɲɛˈvʲjɛrnɔɕʨ̑/ (n)
unfaithfulness
  cecha tego, co jest niewierne, tego kto jest niewierny; sprzeniewierzenie się czemuś
infidelity, unfaithfulness
  zdrada, bycie niewiernym

niewierny Tomasz /ɲɛˈvʲjɛrnɨ ˈtɔ̃maʃ/ (n)
doubting Thomas
  o człowieku, który nie uwierzy w coś, póki tego nie zobaczy, nie dotknie

niewierzący /ˌɲɛvʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
disbeliever, non-believer, unbeliever
  osoba bezwyznaniowa; ktoś, kto nie jest wyznawcą żadnej religii

niewierzący /ˌɲɛvʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ/ (participleAdjective)
irreligious
  (teologia, teologiczny) w kontekście wiary, wyznania: który nie wyznaje żadnej religii, niereligijny

niewinnie /ɲʲɛvˈinɲʲɛ/ (adv)
harmlessly
  bez niedobrych następstw, bez złych intencji
blamelessly
  bez winy
innocently
  z niewinnością, prostotą

niewinność /ɲɛˈvʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
innocence
  cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu

niewinny /ɲɛˈvʲĩnːɨ/ (adj)
innocent
  taki, który nie ma poważnych konsekwencji
  taki, który nie zna zła, postępuje czysto, jest nieskalany
innocent, not guilty
  taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy

niewola /ɲɛˈvɔla/ (n)
captivity
  areszt dla żołnierzy drugiej strony podczas wojny
slavery, bondage, captivity, servitude
  brak wolności, suwerenności; zamknięcie

niewola babilońska /ɲʲɛvˈɔla bˌabʲilˈɔɲska/ (n)
Babylonian captivity, Babylonian exile
  (starożytność) zwyczajowe określenie wygnania Żydów z Judy;

niewolnica /ɲʲˌɛvɔlɲˈitsa/ (n)
bondswoman, bondwoman, neif, slave
  kobieta będąca własnością innej osoby

niewolnictwo /ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
slavery
  (socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;

niewolniczy /ˌɲɛvɔlʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
slavish
  dotyczący niewolnika lub niewolnictwa

niewolnik /ɲɛˈvɔlʲɲik/ (n)
slave
  osoba będąca w niewoli

niewrażliwy /ɲʲˌɛvraʒlˈivɨ/ (adj)
invulnerable, indifferent, insensible
  niepodatny na działanie
heartless, insensitive, insensible, unfeeling, callous, uncaring
  pozbawiony wrażliwości

niewybaczalny /ˌɲɛvɨbaˈʧ̑alnɨ/ (adj)
unforgivable, inexcusable, unpardonable
  taki, którego nie można wybaczyć

niewydolność /ˌɲɛvɨˈdɔlnɔɕʨ̑/ (n)
insufficiency
  (medycyna, medyczny) niezdolność do skutecznego działania
failure inefficiency
  nieudolność, brak kompetencji

niewygodnie /ˌɲɛvɨˈɡɔdʲɲɛ/ (adv)
uncomfortably
  w sposób niewygodny

niewykonalność /ɲʲˌɛvɨkɔnˈalnɔɕtɕ/ (n)
infeasibility, unfeasibility, impracticability
  cecha tego, co jest niewykonalne

niewykonalny /ˌɲɛvɨkɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
impossible, impracticable, unworkable
  taki, którego nie da się wykonać, zrobić

niewyobrażalnie /ɲʲˌɛvɨˌɔbraʒˈalɲʲɛ/ (adv)
unfathomably
  (książkowy) w sposób trudny lub niemożliwy do wyobrażenia

niewyobrażalny /ˌɲɛvɨɔbraˈʒalnɨ/ (adj)
unimaginable, inconceivable
  (książkowy) niedający się wyobrazić

niewypowiedziany /ˌɲɛvɨpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ/ (adj)
unspeakable, unutterable, unsaid, unspoken, untold
  niemożliwy do wyrażenia za pomocą słów

niewypłacalność /ɲʲˌɛvɨpwatsˈalnɔɕtɕ/ (n)
insolvency
  (ekonomia, ekonomiczny) sytuacja, kiedy dłużnik nie ma możliwości spłaty swoich zobowiązań z posiadanego majątku;

niewypłacalny /ɲʲˌɛvɨpwatsˈalnɨ/ (adj)
insolvent
  (ekonomia, ekonomiczny) taki, który nie ma możliwości spłaty swoich długów z posiadanego majątku

niewyraźnie /ɲʲˌɛvɨrˈaʑɲʲɛ/ (adv)
off colour, slightly unwell
  (potocznie, potoczny) ukazując własny stan jako niezbyt właściwy, co budzi zaniepokojenie
vaguely, illegibly, indistinctly
  w sposób niewyraźny, niezbyt oczywisty

niewyraźny /ˌɲɛvɨˈraʑnɨ/ (adj)
blurry, indistinct
  taki, któremu brakuje wyrazistości, niezbyt dobrze widzialny, słyszalny lub odczuwalny

niewystarczający /ɲʲˌɛvɨstˌartʃajˈɔntsɨ/ (adj)
insufficient, deficient, inadequate, nonsufficient
  niedostateczny, nieodpowiadający określonym wymaganiom

niewytłumaczalny /ɲʲˌɛvɨtwˌumatʃˈalnɨ/ (adj)
inexplainable, inexplicable, unaccountable, unexplainable
  nie dający się wytłumaczyć lub wyjaśnić, niemożliwy do wytłumaczenia

niewzruszony /ɲʲˌɛvzruʃˈɔnɨ/ (adj)
adamant, inflexible, rigid, uninfringeable, unshakable, unshakeable
  odporny na wpływy, ataki

niewód /ˈɲɛvut/ (n)
seine
  (rybołówstwo, rybacki) rodzaj sieci rybackiej;

niewątpliwie /ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ/ (adv)
no doubt, undoubtedly, undeniably, arguably
  od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia

niewątpliwy /ɲʲˌɛvɔntplˈivɨ/ (adj)
indubitable, undoubted
  taki, który nie wzbudza żadnych wątpliwości

niewłaściwie /ˌɲɛvwaɕˈʨ̑ivʲjɛ/ (adv)
badly, improperly, incorrectly, unproperly, wrongly
  w sposób niewłaściwy, nieprawidłowy

niewłaściwy /ˌɲɛvwaɕˈʨ̑ivɨ/ (adj)
wrong
  inny, niż oczekiwano; inny niż powinien być

niezadowolenie /ˌɲɛzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
dissatisfaction
  brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem

niezadowolony /ˌɲɛzadɔvɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
dissatisfied, discontent, unpleased
  odczuwający niezadowolenie

niezainteresowanie /ˌɲɛza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ/ (n)
disinterest
  (rzeczownik odczasownikowy) od: nie zainteresować

niezależnie /ɲʲˌɛzalˈɛʒɲʲɛ/ (adv)
regardless of, irrespectively
  bez względu na coś (sugeruje, że jakiś argument nie jest wystarczająco ważny)
independently
  bez związku z czymś (sugeruje brak koordynacji i zależności)

niezależność /ˌɲɛzaˈlɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
independence
  bycie niezależnym od kogoś

niezależny /ˌɲɛzaˈlɛʒnɨ/ (adj)
independent, unrelated
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nienależący do żadnej z rywalizujących partii
independent, autonomous, self-governing, self-supporting, sovereign
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie
freelance
  bezstronny, niezwiązany z żadną z grupą społeczną, niekierujący się jej interesem
independent
  niepowiązany, niemający ze sobą związku
  samodzielny, niepodporządkowany, niebędący w zależności od nikogo ani niczego

niezamężny /ˌɲɛzãˈmɛ̃w̃ʒnɨ/ (adj)
unmarried
  zwykle o kobiecie: nie mająca męża, będąca panną; nie będąca żoną, małżonką

niezapominajka /ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka/ (n)
forget-me-not
  (botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych;

niezapominajka leśna /ɲʲˌɛzapˌɔminˈajka lˈɛɕna/ (n)
wood forget-me-not
  (botanika, botaniczny) Myosotis sylvatica, gatunek rośliny z rodziny ogórecznikowatych;

niezapomniany /ɲʲˌɛzapɔmɲʲˈanɨ/ (adj)
unforgettable, memorable, unforgotten
  taki, którego nie można zapomnieć

niezaprzeczalnie /ˌɲɛzapʃɛˈʧ̑alʲɲɛ/ (adv)
undeniably
  z pewnością, w sposób nie podlegający dyskusji

niezaprzeczalny /ɲʲˌɛzapʃɛtʃˈalnɨ/ (adj)
incontestable, incontrovertible, indisputable, indubitable, irrefragable, undeniable
  taki, któremu nie można zaprzeczyć, nie budzący wątpliwości

niezaradny /ɲʲˌɛzarˈadnɨ/ (adj)
feckless, inept, shiftless, unhandy
  nie potrafiący radzić sobie z czymś

niezatapialny /ɲʲˌɛzatapʲˈalnɨ/ (adj)
unsinkable
  taki, którego nie da się zatopić

niezawisły /ɲʲˌɛzavˈiswɨ/ (adj)
independent
  niepodlegający komuś lub czemuś

niezawodny /ɲʲˌɛzavˈɔdnɨ/ (adj)
reliable, sterling
  prawidłowo i bezawaryjnie funkcjonujący
dependable, reliable, sure, surefire, trusted
  taki, który nie zawodzi

niezbicie /ɲʲɛzbʲˈitɕɛ/ (adv)
irrefutably
  w sposób niemożliwy do zbicia, podważenia

niezbity /ɲʲɛzbʲˈitɨ/ (adj)
cast-iron, incontrovertible, ironclad, irrefragable, irrefutable, unanswerable
  niemożliwy do zbicia, obalenia, podważenia

niezborny /ɲɛˈzbɔrnɨ/ (adj)
awkward, clumsy
  nie łączący się w harmonijną całość
astigmatic
  związany z astygmatyzmem

niezbyt /ˈɲɛzbɨt/ (adv)
not all too, not too, not very
  w małym stopniu, tylko trochę, nie bardzo, mało, nieznacznie

niezbywalny /ˌɲɛzbɨˈvalnɨ/ (adj)
unalienable, unassignable
  taki, którego nie można odebrać, zabrać, zrzec lub pozbyć się

niezbędny /ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ/ (adj)
indispensable, necessary, required
  taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny

niezdara /ɲʲɛzdˈara/ (n)
lubber, blockhead, blunderer, butterfingers, clodhopper, duffer
  (lekceważąco, lekceważący) osoba niezręczna albo niezaradna

niezdarność /ɲʲɛzdˈarnɔɕtɕ/ (n)
clumsiness, awkwardness, oafishness
  bycie niezdarnym

niezdatny /ɲʲɛzdˈatnɨ/ (adj)
unfit
  taki, który nie nadaje się do czegoś

niezdecydowanie /ˌɲɛzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ/ (n)
indecision, indecisiveness
  nieumiejętność podjęcia decyzji

niezdolność /ɲɛˈzdɔlnɔɕʨ̑/ (n)
inability
  brak zdolności do zrobienia czegoś, brak umiejętności

niezdolny /ɲʲɛzdˈɔlnɨ/ (adj)
incapable, unable, unfit
  niebędący w stanie; taki, który nie nadaje się; bez predyspozycji

niezgoda /ɲɛˈzɡɔda/ (n)
disagreement
  brak zgody, harmonii; istnienie konfliktowych sytuacji; waśnie między kimś

niezgodny /ɲɛˈzɡɔdnɨ/ (adj)
quarrelsome
  kłótliwy, nieustępliwy, żyjący w niezgodzie
discordant, incompatible, not compliant
  taki, który jest w sprzeczności z czymś
incompatible, inconsistent
  źle dobrany, niepasujący do czegoś

niezgrabny /ɲʲɛzɡrˈabnɨ/ (adj)
clumsy, clunky
  niezręczny, charakteryzujący się brakiem zręczności; niezdarny, niewprawny
awkward
  świadczący o braku zręczności

niezidentyfikowany obiekt latający /ɲʲˌɛzidˌɛntɨfˌikɔvˈanɨ ˈɔbjɛkt lˌatajˈɔntsɨ/ (n)
unidentified flying object
  obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski;

nieziemski /ɲʲɛʑˈɛmski/ (adj)
ethereal, heavenly, unearthly
  niczym niepodobny do tego, co ziemskie

nieziszczalny /ɲʲˌɛziʃtʃˈalnɨ/ (adj)
unrealizable
  taki, który nie może się ziścić

niezliczony /ɲʲˌɛzlitʃˈɔnɨ/ (adj)
countless, innumerable
  niedający się zliczyć, bardzo liczny

niezmiennie /ɲɛˈzmʲjɛ̇̃ɲːɛ/ (adv)
immutably, invariably, fixedly, unalterably, unchangeably
  w sposób niezmienny

niezmienny /ɲɛˈzmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
unalterable, changeless, unchangeable, unvarying
  taki, który się prędko nie zmienia; w którym nie zachodzą zmiany

niezmiernie /ɲʲɛzmʲˈɛrɲʲɛ/ (adv)
exceedingly, extremely, immensely, inordinately, vastly
  w sposób niezmierny; bardzo, wielce, intensywnie

niezmierzony /ɲʲˌɛzmʲɛʒˈɔnɨ/ (adj)
immeasurable, fathomless, vast
  tak duży, że trudno zmierzyć, określić wielkość

nieznaczny /ɲʲɛznˈatʃnɨ/ (adj)
insignificant
  nie posiadający większego znaczenia
slight
  prawie niewidoczny

nieznajomy /ˌɲɛznaˈjɔ̃mɨ/ (n)
stranger
  osoba nieznana, obca

nieznany /ɲɛˈznãnɨ/ (adj)
unknown, anonymous
  ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany

niezniszczalny /ˌɲɛzʲɲiʃˈʧ̑alnɨ/ (adj)
indestructible, imperishable
  taki, którego nie da się zniszczyć

nieznośny /ɲɛˈznɔɕnɨ/ (adj)
intolerable, unbearable, insufferable
  taki, którego nie da się znieść; bardzo męczący

niezrozumiały /ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ/ (adj)
obscure, unclear
  (przenośnie, przenośnia) niedający się zinterpretować, niejasny
incomprehensible, unintelligible
  niedający się zrozumieć

niezręcznie /ɲʲɛzrˈɛntʃɲʲɛ/ (adv)
awkwardly, clumsily
  w sposób niezręczny

niezupełnie /ɲʲˌɛzupˈɛwɲʲɛ/ (adv)
incompletely, not entirely, not quite
  nie całkiem, nie w pełni, nie do końca

niezwyciężony /ˌɲɛzvɨʨ̑ɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
invincible, unconquerable
  taki, którego nie da się zwyciężyć

niezwykle /ɲɛˈzvɨklɛ/ (adv)
extremely, severely, severly, significantly
  bardzo, silnie, mocno, intensywnie
extraordinarily, unusually, wonderfully
  w sposób niezwykły, nietypowy

niezwykły /ɲɛˈzvɨkwɨ/ (adj)
fabulous, fantastic, magic
  baśniowy, czarodziejski
far-out, freakish, peculiar
  dziwny
rare, special, wondrous
  rewelacyjny
unusual, anomalous, outrageous, uncommon
  rzadko spotykany, nietypowy
extraordinary
  wyróżniający się, wybitny

niezwłocznie /ɲɛˈzvwɔʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
forthwith, right away
  bez zwłoki, natychmiast

niezłomny /ɲʲɛzwˈɔmnɨ/ (adj)
steadfast, firm, unfaltering, unshaken
  taki, którego nie można zwyciężyć

niezły /ˈɲɛzwɨ/ (adj)
nice, not bad, pretty good, quite good
  mający dość dobry charakter

niełupka /ɲɛˈwupka/ (n)
achene, achenium, achenocarp, akene
  (botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;

nieśmiało /ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔ/ (adv)
bashfully, faintly, fearfully, shyly, timidly
  z wahaniem, bez śmiałości czy pewności siebie

nieśmiałość /ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔɕʨ̑/ (n)
shyness
  cecha tego, kto jest nieśmiały, wstydliwy, nie ma pewności siebie

nieśmiały /ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ/ (adj)
shy, diffident
  niemający pewności siebie, wstydliwy

nieśmiertelność /ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
immortality
  koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas;

nieśmiertelny /ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
immortal, deathless
  wiecznie żywy, żyjący, nieumierający

nieświadomie /ˌɲɛ̇ɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ/ (adv)
unconsciously
  w sposób nieświadomy

nieświadomość /ɲʲˌɛɕfʲadˈɔmɔɕtɕ/ (n)
unconsciousness
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) stan braku świadomości czy przytomności
ignorance
  brak uświadamiania sobie lub wiedzy o czym

nieświadomy /ɲʲˌɛɕfʲadˈɔmɨ/ (adj)
unaware
  nie uświadamiający sobie czegoś, nie wiedzący o czym
unconscious
  powstający lub istniejący bez czyjejś świadomości

nieświeży /ɲʲɛɕfʲˈɛʒɨ/ (adj)
stale, rancid, bad
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który utracił świeżość
dirty
  o zauważalnych cechach zbyt długiego używania
not fresh
  źle wyglądający

nieść /ɲɛ̇ɕʨ̑/ (v)
carry
  zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu, idąc i będąc nim obciążonym

nieźle /ˈɲɛ̇ʑlɛ/ (adv)
not bad
  w miarę dobrze, całkiem dobrze

nieżonaty /ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ/ (adj)
unmarried
  zwykle o mężczyźnie: niemający żony

nieżyczliwy /ɲʲˌɛʒɨtʃlˈivɨ/ (adj)
unfriendly, malevolent, uncharitable
  usposobiony nieprzyjaźnie, nieuprzejmy

nieżyt /ˈɲɛʒɨt/ (n)
catarrh
  pospolite zapalenie błony śluzowej

nigdy /ˈɲiɡdɨ/ (pronoun)
never
  w żadnym czasie, momencie, sytuacji

nigdy indziej /ˈɲiɡdɨ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j/ (adv)
never before
  w żadnym innym czasie

nigdzie /ˈɲiɟʥ̑ɛ/ (adv)
nowhere, anywhere
  w żadnym miejscu

nigeryjski /ˌɲiɡɛˈrɨjsʲci/ (adj)
Nigerian
  odnoszący się do państwa Nigeria

nihil obstat /ɲˈiçil ˈɔpstat/ (n)
nihil obstat
  (kościelny) oficjalne potwierdzenie, że dana publikacja nie jest sprzeczna z doktryną Kościoła katolickiego w kwestiach wiary i moralności, co pozwala na uzyskanie dla niej imprimatur;
  (przenośnie, przenośnia) (ironicznie) oficjalna zgoda

nihilista /ˌɲixʲiˈlʲista/ (n)
nihilist
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik nihilizmu

nihilistycznie /ɲˌiçilistˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
nihilistically
  w sposób nihilistyczny

nihilistyczny /ɲˌiçilistˈɨtʃnɨ/ (adj)
nihilistic
  właściwy nihiliście lub nihilizmowi

nihilizm /ɲiçˈilizm/ (n)
nihilism
  (filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;

nijaki /ɲiˈjäci/ (adj)
bland, unremarkable
  niczym niewyróżniający się, niemający żadnych charakterystycznych cech

nikab /ˈɲikap/ (n)
niqab
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) element stroju noszonego przez muzułmanki jako zasłona na twarz (często chusta), lecz nie wymagany przez islam;

nikaraguański /ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃sʲci/ (adj)
Nicaraguan
  odnoszący się do państwa Nikaragua

nikczemnik /ɲiktʃˈɛmɲik/ (n)
rogue, scoundrel, swine
  ktoś postępujący niegodziwie

nikczemność /ɲiktʃˈɛmnɔɕtɕ/ (n)
meanness, villainy, blackness, dastardliness, despicableness, nefariousness
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nikczemne; cecha tych, którzy są nikczemni
despicable act
  nikczemny postępek

nikczemny /ɲikˈʧ̑ɛ̃mnɨ/ (adj)
vile, wicked
  podły, niegodziwy, zły; postępujący źle lub świadczący o złym, niegodziwym postępowaniu

nikiel /ˈɲicɛl/ (n)
nickel
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28;

nikielin /ɲikʲˈɛlin/ (n)
nickeline, niccolite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady arsenków o metalicznym połysku i miedzianoczerwonym kolorze;

nikotyna /ˌɲikɔˈtɨ̃na/ (n)
nicotine
  bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu;

nikotynizm /ɲˌikɔtˈɨɲizm/ (n)
nicotinism
  nałóg palenia lub, rzadziej, żucia tytoniu

nikotynowy /ˌɲikɔtɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
nicotinic
  dotyczący nikotyny, związany z nikotyną
  spowodowany przez nikotynę, związany z konsumpcją nikotyny

nikozyjczyk /ˌɲikɔˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
Nicosian
  mieszkaniec Nikozji

nikt /ɲikt/ (pronoun)
nobody, no one
  żadna osoba

nikt nie może dwom panom służyć /ˈɲiktʲ ɲɛ‿ˈmɔʒɛ ˈdvɔ̃m ˈpãnɔ̃m ˈswuʒɨʨ̑/ (proverb)
no man can serve two masters, no servant can be the slave of two masters
  nie sposób opowiadać się za dwoma przeciwnymi wartościami w sensie moralnym

nikły /ɲˈikwɨ/ (adj)
dim, faint, slender, slight
  słabo zauważalny; o niewielkim natężeniu

nilometr /ɲilˈɔmɛtr/ (n)
nilometer
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) specjalny szyb połączony z wodami gruntowymi, budowany w starożytnym Egipcie do pomiaru stanu Nilu

nim /ɲĩm/ (n)
nim
  chińska gra dla dwóch osób;

nimbus /ˈɲĩmbus/ (n)
nimbus, nimbus cloud
  (meteorologia, meteorologiczny) chmura deszczowa

nimfa /ˈɲĩw̃fa/ (n)
nymph
  (mitologia, mitologiczny) w mitologii greckiej i rzymskiej boginka mająca postać pięknej, młodej dziewczyny, będąca uosobieniem sił przyrody
  (zoologia, zoologiczny) ostatnie stadium larwalne niektórych pajęczaków i owadów

nimfomania /ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãɲja/ (n)
nymphomania
  (medycyna, medyczny) chorobliwie wzmożony popęd płciowy u kobiet;

niniejszy /ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ/ (pronoun)
this
  (książkowy) ten oto właśnie

niniejszym /ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ̃m/ (adv)
hereby
  (urzędowy) tak więc, tym oto aktem, pismem, wystąpieniem

ninja /ˈɲĩn͇ʤ̑a/ (n)
ninja
  japoński wojownik, specjalizujący się w zamachach i szpiegostwie;

niob /ɲɔp/ (n)
niobium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41;

nippoński /ɲippˈɔɲski/ (adj)
Nipponic
  odnoszący się do Nipponu, związany z Nipponem

nirwana /ɲirˈvãna/ (n)
nirvana
  w buddyzmie: oświecenie, wyzwolenie, cel praktyki buddyjskiej;

niski /ˈɲisʲci/ (adj)
low
  mający mały wymiar w pionie
  mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości
  oceniany ujemnie w sensie moralnym

nisko /ˈɲiskɔ/ (adv)
low
  na niedużej wysokości

niskoczęstotliwościowy /ˌɲiskɔʧ̑ɛ̃w̃stɔtlʲivɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
low-frequency
  (technologia, technika, techniczny) dotyczący niskich częstotliwości

niskotłuszczowy /ˌɲiskɔtwuʃˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
low-fat
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o niskiej zawartości tłuszczu

nisza /ɲˈiʃa/ (n)
alcove, nook, recess
  (architektura, architektoniczny) odrębna część większego pomieszczenia, powstała poprzez załamanie i cofnięcie ściany
niche
  (architektura, architektoniczny) wnęka w ścianie budynku, zwykle będąca ramą architektoniczną dla rzeźby
  coś względnie małego, co jest nieco niżej położone w obrębie większej powierzchni
  niezajęta i mniejsza część jakiejś dziedziny, postaci przejawu życia
niche, recess
  (geologia, geologiczny) zagłębienie w skale

niszczarka /ɲiʃtʃˈarka/ (n)
shredder
  urządzenie służące do niszczenia dokumentów

niszczyciel /ɲiʃˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
destroyer, devastator
  ten, kto niszczy
destroyer
  (wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających;

niszczyć /ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑/ (v)
destroy, demolish
  pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji

nit /ɲit/ (n)
rivet
  (technologia, technika, techniczny) metalowy element łączący w połączeniu nitowanym;

nitkowanie /ˌɲitkɔˈvãɲɛ/ (n)
threading
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (rzeczownik odczasownikowy) od: nitkować (depilować)

nitkowaty /ˌɲitkɔˈvatɨ/ (adj)
filiform
  taki, który kształtem przypomina nitkę

nitowanie /ɲˌitɔvˈaɲʲɛ/ (n)
riveting
  (rzeczownik odczasownikowy) od: nitować

nitownica /ɲˌitɔvɲˈitsa/ (n)
riveter
  maszyna do nitowania

nitpiker /ɲitˈpʲikɛr/ (n)
nitpicker
  (slangowo) osoba czepiająca się nieistotnych szczegółów

nitromannit /ɲˌitrɔmˈanɲit/ (n)
mannitol hexanitrate, nitromannite
  (chemia, chemiczny) organiczny, wybuchowy składnik spłonek detonujących stosowany również w lecznictwie;

niuans /ˈɲu<sup>w</sup>ãw̃s/ (n)
nuance
  drobna, subtelna różnica, ledwo dostrzegalna zmiana; odcień

nius /ɲus/ (n)
news
  świeża wiadomość

niuton /ˈɲutɔ̃n/ (n)
newton
  (fizyka, fizyczny) jednostka siły w układzie SI;

nivôse /ɲivˈɔsɛ/ (n)
Nivôse
  nazwa czwartego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

niwchijski /ɲifçˈijski/ (n)
Nivkh
  (językoznawstwo, językoznawczy) język niwchijski;

niweczyć /ɲivˈɛtʃɨtɕ/ (v)
blight, dash, decondition, scupper, scuttle, shatter
  pozbawiać wartości, obracać wniwecz

nizina /ɲiˈʑĩna/ (n)
lowland
  (geografia, geograficzny) obszar leżący na wysokości od 0 do 200 m n.p.m.

niziołek /ɲiˈʑɔwɛk/ (n)
halfling, hobbit
  (fantasy) (literacko) istota niskiego wzrostu charakteryzująca się krępą budową ciała i dużymi stopami

nić /ɲiʨ̑/ (n)
thread
  cienkie włókno używane np. do szycia

niż /ɲiʃ/ (conjunction)
than
  …używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami

niż /ɲiʃ/ (n)
lowland
  (geografia, geograficzny) nizina obejmująca rozległe obszary;
depression, low
  (meteorologia, meteorologiczny) ośrodek niskiego ciśnienia atmosferycznego;

no /nɔ/ (particle)
yeah, yep, yup
  (potocznie, potoczny) …oznaczająca przytaknięcie

no to co /ˈnɔ ˈtɔ ˈʦ̑ɔ/
so what
  (potocznie, potoczny) sygnalizuje, że mówca uważa dane zdarzenie lub argument za nieistotne, lub ma do niego lekceważący stosunek
how about, what about
  (potocznie, potoczny) wprowadza propozycję

nobel /ˈnɔbɛl/ (n)
nobelium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102;
noble
  (jednostka monetarna) dawna moneta angielska;

noblista /nɔˈblʲista/ (n)
Nobel prize winner
  osoba, która otrzymała Nagrodę Nobla

noc /nɔʦ̑/ (n)
night
  okres od zmierzchu do świtu;

nocebo /nɔˈʦ̑ɛbɔ/ (n)
nocebo
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) negatywne, niepożądane objawy zjawiska zwanego placebo, objawy uboczne;

nocleg /nˈɔtslɛk/ (n)
accommodation
  spanie nocą poza miejscem zamieszkania

nocna zmiana /ˈnɔʦ̑na ˈzmʲjãna/ (n)
night shift, nightshift
  okres czasu pracy przebiegający w nocy
  grupa pracowników wykonująca swoje obowiązki nocą

nocnik /ˈnɔʦ̑ʲɲik/ (n)
potty, chamber pot, chamber, jerry, pot, urinal
  naczynie do wypróżniania się, używane zwłaszcza przez małe dzieci;

nocny /ˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
nocturnal, nightly
  związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy

nocny marek /ˈnɔʦ̑nɨ ˈmarɛk/ (n)
night owl
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień

nocą /ˈnɔʦ̑ɔ̃w̃/ (adv)
at night
  wtedy, gdy trwa noc

noga /ˈnɔɡa/ (n)
leg
  (anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga;
  element budowy mebla
football
  (potocznie, potoczny) piłka nożna

nogawka /nɔˈɡafka/ (n)
leg
  (krawiectwo) część spodni okrywająca nogę

noktowizor /ˌnɔktɔˈvʲizɔr/ (n)
NVD, night-vision device
  urządzenie umożliwiające widzenie w ciemności;

nokturn /nˈɔkturn/ (n)
nocturne
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalna forma muzyczna inspirowana nastrojem nocy;

nom /ˈnɔ̃m/ (n)
nome
  (historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału administracyjnego w starożytnym i wczesnośredniowiecznym Egipcie

nom de guerre /nˈɔm dˈɛ ɡuˈɛrɛ/ (n)
nom de guerre
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pseudonim, przede wszystkim literacki

nom de plume /nˈɔm dˈɛ plˈumɛ/ (n)
nom de plume, nom-de-plume
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pseudonim literacki

nomada /nɔ̃ˈmada/ (n)
nomad
  (etnografia, etnograficzny) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce;

nomadyzm /nɔmˈadɨzm/ (n)
nomadism
  (zobacz) koczownictwo

nomarcha /nɔmˈarxa/ (n)
nomarch
  (historia, historyczny, historycznie) zarządzający nomem w starożytnym Egipcie

nominacja /nˌɔminˈatsja/ (n)
nomination
  oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie
  zgłoszenie kandydatury do nagrody lub stanowiska

nominał /nɔ̃ˈmʲĩnaw/ (n)
face value
  (ekonomia, ekonomiczny) wartość wyszczególniona na danym papierze wartościowym, monecie, znaczku pocztowym itp.

nominować /ˌnɔ̃mʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
nominate
  oficjalnie powołać kogoś na stanowisko

nomofobia /ˌnɔ̃mɔˈfɔbʲja/ (n)
nomophobia
  (neologizm) strach przed sytuacją niemożliwości korzystania z telefonu komórkowego

nomokracja /nˌɔmɔkrˈatsja/ (n)
nomocracy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny opierający się na respektowaniu prawa

non-profit /nɔ̃n‿ˈprɔfʲit/ (adj)
non-profit
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) działający nie dla zysku;

nonkonformista /ˌnɔ̃ŋkɔ̃nfɔrˈmʲista/ (n)
nonconformist
  ten, kto nie zgadza się z powszechnie panującymi opiniami i wyraża jawnie swój sprzeciw wobec nich

nonkonformistyczny /nˌɔŋkɔnfˌɔrmistˈɨtʃnɨ/ (adj)
nonconformist
  taki, który sprzeciwia się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

nonkonformizm /nˌɔŋkɔnfˈɔrmizm/ (n)
nonconformism
  (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) postawa sprzeciwu wobec zasad, norm i opinii obowiązujących w danym środowisku;

nonsens /ˈnɔ̃w̃sɛ̃w̃s/ (n)
nonsense
  zupełny brak sensu, niedorzeczność;

nonszalancja /nˌɔnʃalˈantsja/ (n)
nonchalance, airiness, flippancy
  bezceremonialne, niedbałe zachowywanie się połączone z lekceważącym stosunkiem do ludzi i przyjętych norm

nonszalancki /nˌɔnʃalˈantski/ (adj)
nonchalant
  świadczący o czyjejś nonszalancji, traktujący innych lekceważąco

nonteistyczny /ˌnɔ̃ntɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
nontheistic
  nie afirmujący ani też nie negujący istnienia Boga

nonteizm /nɔ̃nˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
nontheism
  doktryna religijna, która ani nie uznaje, ani też nie zaprzecza istnieniu Boga;

noobie /nɔˈɔbjɛ/ (n)
noobie
  (slangowo) nowicjusz w grze internetowej lub awatar nowicjusza

nora /ˈnɔra/ (n)
burrow
  (zoologia, zoologiczny) podziemne schronienie zwierząt

norbertański /nˌɔrbɛrtˈaɲski/ (adj)
Norbertine
  związany z norbertanami lub norbertankami, dotyczący norbertanów lub norbertanek

nordycki /nɔrˈdɨʦ̑ʲci/ (adj)
Nordic
  (książkowy) północnoeuropejski;

norma /ˈnɔrma/ (n)
code, standard
  (technologia, technika, techniczny) dokument standaryzujący działalność badawczą, technologiczną, produkcyjną, usługową;
norm
  ogólnie przyjęta zasada;
  (matematyka, matematyczny) odwzorowanie określane w pierścieniach Euklidesa;
  (matematyka, matematyczny) podgrupa rozważana w teorii grup;
  (matematyka, matematyczny) przekształcenie rozważane w tzw. przestrzeniach unormowanych;
  typowe zachowanie
  wyznaczona granica pewnej wielkości, której nie powinno się przekraczać

norma językowa /nˈɔrma jˌɛ̃zɨkˈɔva/ (n)
language norm, linguistic norm
  (językoznawstwo, językoznawczy) sposób realizacji określonego systemu językowego zgodny ze zwyczajem panującym w danej wspólnocie komunikatywnej;

normalizacja /nˌɔrmalizˈatsja/ (n)
normalization, normalisation
  doprowadzenie czegoś do normalnego stanu
normalization, ajustement, normalisation
  opracowanie i wprowadzenie norm w zakresie danych czynności

normalizować /nˌɔrmalizˈɔvatɕ/ (v)
normalize
  doprowadzać do normalnego stanu
standardize
  opracowywać oraz wprowadzać jednolite normy w danej dziedzinie
be back to normal, normalize
  powracać do normalnego stanu

normalnie /nɔrmˈalɲʲɛ/ (adv)
normally
  w sposób normalny, standardowo

normalność /nɔrmˈalnɔɕtɕ/ (n)
normality, normalcy
  cecha tego, co normalne; brak dziwactw

normalny /nɔrˈmalnɨ/ (adj)
normal
  zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być
  (chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne

normandzki /nɔrmˈantski/ (adj)
Norman
  związany z Normandią, dotyczący Normandii, pochodzący z Normandii

normatywność /nˌɔrmatˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
normativeness, normativity
  cecha tego, co normatywne;

normatywny /nˌɔrmatˈɨvnɨ/ (adj)
normative, prescriptive
  (językoznawstwo, językoznawczy) określający zewnętrzne normy bądź zalecenia językowe
normative
  określający obowiązujące normy

normański /nɔrmˈaɲski/ (adj)
Norman
  związany z Normanami, dotyczący Normanów

normcore /nɔrmtsˈɔrɛ/ (n)
normcore
  trend w modzie polegający na ubieraniu się w sposób zwyczajny/normalny i bezpretensjonalny, określany często jako trend na bycie poza trendem

normotwórca /nˌɔrmɔtfˈurtsa/ (n)
norm-maker, prescriber, rule-maker
  osoba, która ustanawia normy, prawidła, wytyczne (i tym podobne, i temu podobne)

normotwórstwo /nˌɔrmɔtfˈurstfɔ/ (n)
law-making, norm-making, rule-making
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawotwórstwo
norm-making, norm-setting, prescription
  (rzadki, rzadko używany) ustanawianie norm, prawideł, wytycznych (i tym podobne, i temu podobne)

normować /nɔrˈmɔvaʨ̑/ (v)
regulate
  ustalać normy

nornica /nɔrʲˈɲiʦ̑a/ (n)
vole
  (zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia

nortumbryjski /nˌɔrtumbrˈɨjski/ (adj)
Northumbrian
  związany z Nortumbrią, dotyczący Nortumbrii, pochodzący z Nortumbrii

norweski /nɔrˈvɛsʲci/ (adj)
Norwegian
  odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów

norweski /nɔrˈvɛsʲci/ (n)
Norwegian
  język urzędowy Norwegii;

noryk /ˈnɔrɨk/ (n)
Norian
  (geologia, geologiczny) drugi wiek późnego triasu, trwający 216,5 – 203,6 milionów lat temu;

nos /nɔs/ (n)
nose
  (anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;
  dziób samolotu

nosacizna /nˌɔsatɕˈizna/ (n)
glanders
  (weterynaria, weterynaryjny) przewlekła, zakaźna i zaraźliwa choroba zwierząt nieparzystokopytnych;

nosiciel /nɔˈɕiʨ̑ɛl/ (n)
carrier
  (medycyna, medyczny) organizm zawierający bakterie, wirusy lub w inny sposób dotknięty chorobą, sam nie cierpiący z powodu jej objawów, lecz mogący nią zarażać;

nosiwoda /ˌnɔɕiˈvɔda/ (n)
water carrier
  ten, kto nosi wodę w wiadrach

nosić /ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
carry
  fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu
wear
  o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie

nosić imię /ˈnɔɕiʨ̑ ˈĩmʲjɛ/ (v)
bear the name of
  (książkowy) mieć nazwę
bear the name of, name after
  (książkowy) mieć nazwę/imię po kimś

nosić nazwę /nˈɔɕitɕ nˈazvɛ/ (v)
be name
  być nazywanym

nosorożec /ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
rhinoceros, rhino
  (zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych;

nosorożec indyjski /nˌɔsɔrˈɔʒɛts indˈɨjski/ (n)
Indian rhinoceros
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Rhinoceros unicornis Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny nosorożcowatych, występujący na podmokłych obszarach leśnych Nepalu i północno-wschodnich Indii;

nosowy /nɔˈsɔvɨ/ (adj)
nasal
  (fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową
  (przymiotnik) od nos

nostalgia /nɔˈstalʲɟja/ (n)
nostalgia
  tęsknota, zwłaszcza za krajem

nostrzyk żółty /nˈɔstʃɨɡ ʒˈuwtɨ/ (n)
common melilot
  (botanika, botaniczny) Melilotus officinalis L., gatunek rośliny z rodziny bobowatych, pospolity na obszarze całego kraju;

nosze /nˈɔʃɛ/ (n)
stretcher
  (medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych;

noszowy /nɔʃˈɔvɨ/ (n)
stretcher-bearer
  sanitariusz, ratownik wyznaczony do noszy

nosówka /nɔˈsufka/ (n)
canine distemper
  (weterynaria, weterynaryjny) groźna choroba zakaźna psów;

notariusz /nɔtˈarjuʃ/ (n)
notary, N.P., NP, n.p., notary public, scrivener
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron

notatka /nɔˈtatka/ (n)
memo
  krótki tekst, mający na celu przypomnienie jakiejś informacji
note, notice
  robocze, odręczne zapiski, np. z wykładów, z pracy koncepcyjnej

notatnik /nɔˈtatʲɲik/ (n)
notebook
  zeszyt do zapisków

notebook /ˈnɔdbuk/ /ˈnɔwdbuk/ (n)
notebook
  niewielki komputer przenośny, składany jak książka

notes /ˈnɔtɛs/ (n)
notebook
  plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;

notka /ˈnɔtka/ (n)
note
  krótki tekst z uwagami lub dodatkowymi informacjami

notoryczny /ˌnɔtɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
famous
  (pejoratywnie, pejoratywny) powszechnie znany
chronic, compulsive, regular
  nieustanny

notować /nɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
note
  zapisywać wykład, czyjąś wypowiedź

nowator /nɔˈvatɔr/ (n)
innovator
  wprowadzający jakąś nowość, coś nowego w określonej dziedzinie

nowatorski /nˌɔvatˈɔrski/ (adj)
innovative
  wprowadzający coś nowego w jakiejś dziedzinie

nowenna /nɔvˈɛnna/ (n)
novena
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie praktyka dewocyjna polegająca na powtarzaniu dziewięciokrotnie, w tych samych odstępach czasu, zwykle przed większymi uroczystościami kościelnymi, specjalnej modlitwy lub modlitw;

nowicjacki /nˌɔvitsjˈatski/ (adj)
novitiate
  związany z nowicjatem

nowicjat /nɔˈvʲiʦ̑ʲjat/ (n)
novitiate
  okres próbny kandydata do zakonu;
  część klasztoru przeznaczona dla odbywających nowicjat (1.1)

nowicjusz /nɔvˈitsjuʃ/ (n)
novice
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kandydat do zakonu, odbywający w nim nowicjat

nowicjuszka /nˌɔvitsjˈuʃka/ (n)
novice
  (książkowy) kobieta nie posiadająca doświadczenia

nowiutki /nɔˈvʲjutʲci/ (adj)
brand new, fresh, new
  nowy, świeżo kupiony lub zrobiony, nie używany

nowo /ˈnɔvɔ/ (adv)
afresh, newly
  niedawno, tyle co

nowobogacki /nˌɔvɔbɔɡˈatski/ (adj)
nouveau riche, upstart
  (pejoratywnie, pejoratywny) od niedawna wzbogacony i ostentacyjnie to ukazujący

nowobogacki /nˌɔvɔbɔɡˈatski/ (n)
Johnny-come-lately, nouveau riche person
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która niedawno się wzbogaciła, a wciąż niemająca dobrego smaku, obycia

nowoczesny /ˌnɔvɔˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
modern
  charakterystyczny dla nowych czasów, współczesny

nowokaledoński /nˌɔvɔkˌalɛdˈɔɲski/ (adj)
New Caledonian
  związany z Nową Kaledonią, dotyczący Nowej Kaledonii

nowomowa /nˌɔvɔmˈɔva/ (n)
newspeak, Newspeak
  język władzy i kontrolowanych przez nią środków przekazu w państwach totalitarnych;

nowonarodzony /nˌɔvɔnˌarɔdʑˈɔnɨ/ (adj)
newborn
  taki, który właśnie się urodził

nowoorleański /nˌɔvɔˌɔrlɛˈaɲski/ (adj)
New Orleanian
  związany z Nowym Orleanem, dotyczący Nowego Orleanu

noworodek /ˌnɔvɔˈrɔdɛk/ (n)
newborn, neonate
  człowiek lub zwierzę tuż po przyjściu na świat;

nowotworowy /ˌnɔvɔtfɔˈrɔvɨ/ (adj)
neoplasmatic
  związany z nowotworem

nowotwór /nɔˈvɔtfur/ (n)
neoplasm, tumor
  (medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;

nowość /ˈnɔvɔɕʨ̑/ (n)
newness, novelty
  cecha czegoś nowego
novelty
  coś nowego

nowożeniec /ˌnɔvɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
newlywed
  mężczyzna świeżo po ślubie

nowożytność /nˌɔvɔʒˈɨtnɔɕtɕ/ (n)
early modern period
  (historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości następujący po średniowieczu;

nowożytny /ˌnɔvɔˈʒɨtnɨ/ (adj)
modern
  od nowożytność: należący do nowożytności, określający nowożytność, używany w związku z nowożytnością

nowy /ˈnɔvɨ/ (adj)
new, novel
  istniejący od niedawna

nozdrze /ˈnɔzḍʒɛ/ (n)
nostril
  (anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa

nozologia /nˌɔzɔlˈɔɡja/ (n)
nosology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób;

nośnik danych /nˈɔɕɲiɡ dˈanɨx/ (n)
data medium, data storage device, data carrier
  (informatyka, informatyczny) przedmiot fizyczny, na którym możliwe jest zapisanie informacji i ich odczytywanie;

nośny /nˈɔɕnɨ/ (adj)
expressive
  (potocznie, potoczny) taki, który jest zrozumiały dla odbiorcy
load-bearing
  (technologia, technika, techniczny) dający możliwość przejęcia przez materiał lub konstrukcję obciążeń zewnętrznych
far-ranging, resonant
  mający duży zasięg; docierający daleko
carrying
  przeznaczony do przenoszenia daleko
laying
  zdolny do znoszenia jaj

nożownik /nɔʒˈɔvɲik/ (n)
knifemaker
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik produkujący noże
cutthroat
  morderca posługujący się nożem

nożyczki /nɔˈʒɨʧ̑ʲci/ (n)
scissors, pair of scissors
  małe nożyce;

nożyczki do paznokci /nɔʒˈɨtʃki dɔ paznˈɔktɕi/ (n)
nail scissors
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) narzędzie służące do obcinania paznokci u rąk i u stóp

nubijski /nubʲˈijski/ (adj)
Nubian
  związany z Nubią, dotyczący Nubii, pochodzący z Nubii

nuda /ˈnuda/ (n)
boredom
  stan, gdy jest nudno, gdy nie dzieje się nic ciekawego;

nudno /nˈudnɔ/ (adv)
tediously
  w sposób nudny, nieciekawie

nudności /nudnˈɔɕtɕi/ (n)
nausea, heave, queasiness
  (medycyna, medyczny) mdłości, stan poprzedzający wymioty

nudny /ˈnudnɨ/ (adj)
boring, dreary
  wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie

nudysta /nuˈdɨsta/ (n)
nudist
  osoba przebywająca towarzysko na zewnątrz nago dla kontaktu z naturą

nudziarz /nˈudʑaʃ/ (n)
bore, dullard, dweeb, fuddy-duddy, shmoe
  człowiek zanudzający innych

nudzić /ˈnuʥ̑iʨ̑/ (v)
bore
  powodować nudę

nuklearny /nˌuklɛˈarnɨ/ (adj)
nuclear
  dotyczący jądra atomu

nukleoid /nˌuklɛˈɔit/ (n)
nucleoid
  (biologia, biologiczny) gęsty obszar DNA w komórce prokariotycznej, który nie jest oddzielony od cytoplazmy

nukleotyd /ˌnuklɛˈɔtɨt/ (n)
nucleotide
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, podstawowy składnik strukturalny kwasu nukleinowego

nuklid /nˈuklit/ (n)
nuclide
  (fizyka, fizyczny) jądro atomu o określonej liczbie nukleonów;

numer /ˈnũmɛr/ (n)
number
  liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru

numer identyfikacji podatkowej /ˈnũmɛr ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkaʦ̑ʲji ˌpɔdatˈkɔvɛj/ (n)
tax identification number
  (administracja) kod, służący do identyfikacji podatników

numer telefoniczny /nˈumɛr tˌɛlɛfɔɲˈitʃnɨ/ (n)
telephone number
  (telekomunikacja) ciąg cyfr identyfikujących abonenta telefonicznego

numeracja /ˌnũmɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
numeration
  system oznaczania czegoś numerem

numerariusz /ˌnũmɛˈrarʲjuʃ/ (n)
numerary
  członek Opus Dei, który żyje w celibacie;

numerowanie /ˌnũmɛrɔˈvãɲɛ/ (n)
numeration
  (rzeczownik odczasownikowy) od: numerować

numerować /ˌnũmɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
number
  nadawać czemuś kolejne numery, oznaczać coś numerami

numeryczny /ˌnũmɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
numeric, numerical
  składający się z liczb lub cyfr

numizmatyk /nˌumizmˈatɨk/ (n)
numismatist, numismatologist
  specjalista w dziedzinie numizmatyki

nunatak /nũˈnatak/ (n)
nunatak
  (geologia, geologiczny) wzniesienie wystające nad powierzchnię lodowca lub lądolodu i zewsząd otoczone przez pokrywę lodową;

nunchaku /nũn͇ˈʧ̑aku/ (n)
nunchaku
  rodzaj broni przypominającej cep;

nuncjusz /ˈnũnʦ̑ʲjuʃ/ (n)
nuncio
  dyplomatyczny przedstawiciel Watykanu

nur /nur/ (n)
loon
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak wodny zamieszkujący Amerykę Północną i północną część Europy;
plunge
  skok do wody

nur białodzioby /ˈnur ˌbʲjawɔˈʥ̑ɔbɨ/ (n)
Yellow-billed Loon
  (ornitologia, ornitologiczny) Gavia adamsii, gatunek ptaka z rodziny nurów;

nur czarnoszyi /ˈnur ˌʧ̑arnɔˈʃɨji/ (n)
black-throated loon
  (ornitologia, ornitologiczny) Gavia arctica, duży ptak wodny z rodziny nurów, zamieszkuje północną Eurazję;

nur rdzawoszyi /ˈnur ˌːʣ̑avɔˈʃɨji/ (n)
red-throated loon
  (ornitologia, ornitologiczny) Gavia stellata, duży ptak wodny, jeden z pięću gatunków nurów;

nurek /ˈnurɛk/ (n)
diver
  człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych
dive
  skok w wodę

nurkowanie /ˌnurkɔˈvãɲɛ/ (n)
diving
  (przenośnie, przenośnia) szybkie chowanie się w czymś
  (rzeczownik odczasownikowy) od: nurkować
  o samolotach, ptakach szybki lot w dół
  skakanie do wody
diving, scuba diving
  pływanie pod wodą;

nurkować /nurˈkɔvaʨ̑/ (v)
dive
  pływać pod powierzchnią wody

nurniczek /nurʲˈɲiʧ̑ɛk/ (n)
auklet
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak morski z rodziny alk, z rodzajów Aethia i Ptychoramphus

nurniczek ciemny /nurɲˈitʃɛk tɕˈɛmnɨ/ (n)
Cassin's auklet
  (ornitologia, ornitologiczny) Ptychoramphus aleuticus, mały ptak morski z rodziny alk

nurniczek czubaty /nurʲˈɲiʧ̑ɛk ʧ̑uˈbatɨ/ (n)
crested auklet
  (ornitologia, ornitologiczny) Aethia cristatella, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Oceanu Spokojnego

nurniczek krasnodzioby /nurʲˈɲiʧ̑ɛk ˌːrasnɔˈʥ̑ɔbɨ/ (n)
Parakeet Auklet
  (ornitologia, ornitologiczny) Aethia psittacula, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Pacyfiku

nurniczek malutki /nurɲˈitʃɛk malˈutki/ (n)
Least auklet
  (ornitologia, ornitologiczny) Aethia pusilla, mały ptak morski z rodziny alk, rodzaju nurniczków;

nurniczek wąsaty /nurɲˈitʃɛɡ vɔ̃sˈatɨ/ (n)
Whiskered auklet
  (ornitologia, ornitologiczny) Aethia pygmaea, mały ptak morski z rodziny alk, rodzaju nurniczków;

nurnik /ˈnurʲɲik/ (n)
guillemot
  (ornitologia, ornitologiczny) Cepphus, morski ptak z rodziny alk;

nurnik aleucki /nˈurɲik alˈɛwtski/ (n)
pigeon guillemot
  (ornitologia, ornitologiczny) Cepphus columba, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju nurników, występujący na północy Oceanu Spokojnego,

nurnik ochocki /nˈurɲik ɔxˈɔtski/ (n)
spectacled guillemot
  (ornitologia, ornitologiczny) Cepphus carbo, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju nurników, występujący na północy Oceanu Spokojnego

nurt /nurt/ (n)
course
  ciąg wydarzeń
current, rapid
  strumień wody w rzece na jej środku, który płynie szybciej niż reszta
current, trend
  tendencje w sztuce, filozofii itp.

nurzec /nˈuʒɛts/ (n)
diving petrel
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Pelecanoididae;

nurzyk polarny /ˈnuʒɨk pɔˈlarnɨ/ (n)
thick-billed murre
  (ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach;

nuta /ˈnuta/ (n)
note
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość

nutacja /nutˈatsja/ (n)
nutation
  (fizyka, fizyczny) zjawisko drgania osi obrotu ciała poddanego precesji;

nutria /ˈnutrʲja/ (n)
coypu
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;

nuty /ˈnutɨ/ (n)
score
  zapis nutowy melodii

nużyca /nuʒˈɨtsa/ (n)
mange
  (weterynaria, weterynaryjny) choroba skóry wywoływana przez nużeńce mogąca dotykać wiele gatunków zwierząt;

nużyć /nˈuʒɨtɕ/ (v)
tire, weary
  wywoływać znudzenie lub wyczerpanie swoją jednostajnością
weary
  odczuwać zmęczenie, ulegać stopniowemu wyczerpaniu

nużący /nuʒˈɔntsɨ/ (adj)
tiresome, wearisome
  wywołujący znużenie

nw /ˌɛnvˈu/ (acronym)
IDK, idk
  = (slangowo) nie wiem

nyktofobia /ˌnɨktɔˈfɔbʲja/ (n)
nyctophobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy strach przed ciemnością;

nylon /ˈnɨlɔ̃n/ (n)
nylon
  tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch

nystatyna /ˌnɨstaˈtɨ̃na/ (n)
nystatin
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek o działaniu przeciwgrzybiczym,

nów /nuf/ (n)
new moon
  (astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;

nóż /nuʃ/ (n)
knife
  krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia;

nóż do masła /ˈnuʒ dɔ‿ˈmaswa/ (n)
butter spreader
  nóż służący do smarowania masłem lub innymi smarowidłami

nęcić /ˈnɛ̃ɲʨ̑iʨ̑/ (v)
tempt, bait, allure, entice, decoy, lure
  działać przyciągająco

nędza /ˈnɛ̃nʣ̑a/ (n)
destitution, misery, extreme poverty, indigence
  stan ubóstwa w najwyższym stopniu, brak środków do życia

nędznie /ˈnɛ̃nʣ̑ʲɲɛ/ (adv)
abjectly, ignobly, lousily, meanly, miserably, penuriously
  w sposób nędzny, ubogi, skromny

nędznik /nˈɛndʑɲik/ (n)
despicable
  osoba podła, nikczemna

nędzny /ˈnɛ̃nʣ̑nɨ/ (adj)
miserable, wretched, mean
  niewiele wart, będący w złym stanie; ubogi, zapuszczony

nękać /ˈnɛ̃ŋkaʨ̑/ (v)
beset, torment
  dręczyć, trapić

o /ɔ/ (preposition)
against
  …wskazujący fizyczną przeszkodę w ruchu
about, at
  …wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami)

o chlebie i wodzie /ɔ xlˈɛbjɛ i vˈɔdʑɛ/ (adv)
to be on bread and water
  (przenośnie, przenośnia) o życiu w biedzie w tak ciężkich warunkach, że w minimalnym stopniu zostają zaspokojone jedynie podstawowe potrzeby takie jak jedzenie i picie

o czasie /ɔ‿ˈʧ̑aɕɛ/ (adv)
on in time
  we właściwym (zaplanowanym) momencie

o ile /ɔː ˈilɛ/
provided that, as long as, provided
  łączy zdanie nadrzędne z podrzędnym, które wyraża warunek treści

o mało /ɔ‿ˈmawɔ/ (adv)
almost
  (potocznie, potoczny) prawie, ledwo

o poranku /ɔ pɔrˈaŋku/ (adv)
in the morning
  wcześnie rano, rankiem

o rety /ɔ rˈɛtɨ/ (interjection)
gee
  okrzyk zdziwienia, zaskoczenia, oburzenia

o wiele /ɔ vʲˈɛlɛ/ (adv)
all too, much too, way too
  wyraża zauważalną rozbieżność w rzeczywistym natężeniu jakiejś cechy względem oczekiwanego natężenia tej cechy

o wilku mowa /ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva/ (idiom)
speak of the devil
  wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach

o wschodzie /ɔ fsxˈɔdʑɛ/ (adv)
at sunrise
  gdy wschodzi słońce

o zmierzchu /ɔ zmʲˈɛʃxu/ (adv)
at dusk
  gdy słońce zachodzi

oaza /ɔˈaza/ (n)
oasis
  (geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;

oba /ˈɔba/ (collective)
both
  dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego; i jeden i drugi

obaj /ˈɔbaj/ (collective)
both
  dwie konkretne osoby określone rzeczownikiem rodzaju męskiego; i jeden i drugi

obalać /ɔˈbalaʨ̑/ (v)
overthrow
  odbierać komuś władzę, moc, wpływ itp.

obarzanek /ˌɔbaˈʒãnɛk/ (n)
bagel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wypiek w kształcie obręczy wykonany z ciasta obgotowanego przed pieczeniem

obawa /ɔˈbava/ (n)
apprehension, concern, misgiving
  niepokój o przyszłość połączony z lękiem; przewidywanie, że coś może się nie powieść

obawiać się /ɔˈbavʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
fear
  mieć obawę, bać się czegoś

obcas /ˈɔpʦ̑as/ (n)
heel
  część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry;

obcesowo /ˌɔptsɛsˈɔvɔ/ (adv)
abruptly, brusquely
  z natarczywością, zuchwale

obchody /ɔpxˈɔdɨ/ (n)
celebration, commemoration
  uroczyste świętowanie czegoś

obchodzić /ɔpˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
walk around
  krążyć, chodzić wokół, przechodzić przez jakiś obiekt; przejść jakąś przestrzeń, teren, pomieszczenie
care
  obchodzić kogoś: interesować się czymś, chcieć wiedzieć o czymś
celebrate
  świętować, uczcić jakąś rocznicę, radosne wydarzenie, sukces

obchodzić się jak z jajkiem /ɔpxˈɔdʑitɕ ɕɛ jˈaɡ z jˈajkʲɛm/ (v)
walk on eggshells
  obchodzić się z kimś lub czymś bardzo ostrożnie, ze szczególną delikatnością

obchód /ˈɔpxut/ (n)
round
  kontrolne obejście danego miejsca

obcinacz /ɔpʲˈʨ̑ĩnaʧ̑/ (n)
cutter
  narzędzie do obcinania (różnego typu)

obcisły /ɔpʲˈʨ̑iswɨ/ (adj)
tight
  o ubraniu: ściśle przylegający do ciała, ciasno opinający

obciąg /ˈɔptɕɔŋk/ (n)
blowjob
  (grubiański, grubiańsko) fellatio

obciążać /ɔpʲˈʨ̑ɔ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
load
  zwiększać ciężar

obciążenie /ˌɔpʲʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
load
  (elektryczność) całkowita moc elektryczna pobierana ze źródła przez wszystkie odbiorniki
burden, load
  ciężar spoczywający na kimś lub czymś

obco /ˈɔptsɔ/ (adv)
strangely
  nieswojo, nieswojsko, cudzo, nie jak u siebie

obcojęzyczny /ˌɔpʦ̑ɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
foreign-language
  odnoszący się do innego języka
  posługujący się językiem obcym

obcy /ˈɔpʦ̑ɨ/ (adj)
foreign
  nienależący do jakiegoś kręgu

obcy /ˈɔpʦ̑ɨ/ (n)
alien
  ktoś nienależący do danej grupy

obczyzna /ɔptʃˈɨzna/ (n)
abroad, overseas
  kraje poza ojczyzną

obcęgi /ɔptsˈɛŋɡʲi/ (n)
pliers, tongs
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.

obdukcja /ɔbˈdukʦ̑ʲja/ (n)
autopsy
  (medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oględziny zwłok lub osób żywych w celu ustalenia przyczyn śmierci lub rozmiarów doznanych uszkodzeń ciała;

obdżektor /ɔbˈʤ̑ɛktɔr/ (n)
conscientious objector
  (wojskowość, wojskowy) (filozofia, filozoficzny) osoba odmawiająca odbycia obowiązkowej służby wojskowej z powodów religijnych, moralnych lub etycznych;

obecnie /ɔˈbɛʦ̑ʲɲɛ/ (adv)
nowadays, now, currently
  teraz, aktualnie, w tym momencie

obecność /ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑/ (n)
presence
  bycie, przebywanie gdzieś
attendance
  uczestnictwo w wydarzeniu, spotkaniu, stawienie się gdzieś

obecny /ɔˈbɛʦ̑nɨ/ (adj)
present
  dzisiejszy, teraźniejszy, współczesny
  osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili

obejmować /ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑/ (v)
encompass
  mieścić w sobie
grip, seize
  o emocjach: owładnąć
survey, take in
  o spojrzeniu, wzroku: zobaczyć coś w całości
embrace, hug
  otaczać ramionami
assume, take, take up
  rozpoczynać sprawowanie funkcji, urzędu, stanowiska itp.

obejrzeć /ɔˈbɛjʒɛʨ̑/ (v)
watch
  patrzeć w ekran przez cały film
examine, inspect
  poznać coś patrząc na to
look, see
  zapoznać się z czymś oglądając to
do sightseeing
  zwiedzić
look around
  obejrzeć się dookoła: rozejrzeć się
look back
  obracając się, zerknąć do tyłu
examine oneself, look at oneself
  przyjrzeć się sobie samemu

obelga /ɔˈbɛlɡa/ (n)
insult
  obraźliwe słowo skierowane do kogoś

obelisk /ɔˈbɛlʲisk/ (n)
obelisk
  pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;

oberża /ɔbˈɛrʒa/ (n)
auberge
  (przestarzałe, przestarzały) dom zajezdny przy głównym trakcie, w którym podróżny mógł zatrzymać się na posiłek i nocleg

oberżysta /ˌɔbɛrʒˈɨsta/ (n)
innkeeper
  (przestarzałe, przestarzały) mężczyzna prowadzący oberżę

obezwładnić /ˌɔbɛzvˈwadʲɲiʨ̑/ (v)
overpower
  pozbawić kogoś swobody ruchu

obficie /ɔpˈfʲiʨ̑ɛ/ (adv)
profusely
  w dużej ilości, w dużej mierze

obfitować /ˌɔpfitˈɔvatɕ/ (v)
abound, teem
  odznaczać się obfitością, mieć pod dostatkiem czego; zawierać dużą ilość lub liczbę czegoś

obfitość /ɔpˈfʲitɔɕʨ̑/ (n)
abundance, plenitude, plenty, profusion
  duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś

obfity /ɔpˈfʲitɨ/ (adj)
abundant
  występujący w dużej ilości lub w dużym natężeniu, składający się z dużej liczby czegoś

obiad /ˈɔbʲjat/ (n)
lunch, dinner
  gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia;

obiadokolacja /ɔbʲˈjadɔkɔˈlaʦ̑ʲja/ (n)
dinner
  posiłek o charakterze obiadu spożywany w porze kolacji

obiadowy /ˌɔbʲjaˈdɔvɨ/ (adj)
dinner
  służący do obiadu, związany z obiadem

obiecująco /ˌɔbjɛtsujˈɔntsɔ/ (adv)
auspiciously
  w sposób obiecujący

obiecujący /ˌɔbʲjɛʦ̑uˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
promising
  dobrze się zapowiadający, dający duże nadzieje, rokujący nadzieje

obiecywać /ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑/ (v)
promise
  mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę

obiecywać gruszki na wierzbie /ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʥ̑ ˈɡruʃʲci na‿ˈvʲjɛʒbʲjɛ/ (v)
promise the moon, promise the world
  składać obietnice bez pokrycia

obieg /ˈɔbjɛk/ (n)
circulation
  czynność fizycznego okrążania czegoś
  przepływ cieczy, gazu w danym zamkniętym układzie przewodów i zbiorników
workflow
  krążenie lub rozpowszechnianie się czegoś wśród różnych osób lub w różne miejsca

obiegowy /ˌɔbʲjɛˈɡɔvɨ/ (adj)
colloquial, common, popular, quotidian, vernacular
  akceptowany powszechnie, choć niekoniecznie zawsze zgodny z prawdą

obiekt /ˈɔbʲjɛkt/ (n)
object
  rzecz fizycznie istniejąca
  (informatyka, informatyczny) istniejąca w pamięci komputera reprezentacja klasy lub struktury
  osoba lub przedmiot będące adresatem lub celem wykonywanej czynności
premises
  teren będący wydzieloną, logiczną całością, zwłaszcza miejsce publiczne, budowla

obiektyw /ɔˈbʲjɛktɨf/ (n)
lens, objective
  (technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia

obiektyw szerokokątny /ɔˈbʲjɛktɨf ˌʃɛrɔkɔˈkɔ̃ntnɨ/ (n)
wide-angle lens
  (fotografia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej, obejmujący większe pole widzenia niż obiektyw standardowy, pozwalający na fotografowanie dużych przedmiotów z małych odległości;

obiektywnie /ˌɔbjɛktˈɨvɲʲɛ/ (adv)
objectively
  w sposób obiektywny

obiektywność /ˌɔbjɛktˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
objectivity, impartiality
  cecha tego, co jest obiektywne, bezstronność

obiektywny /ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
objective
  odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń
  istniejący niezależnie od poznającego podmiotu

obieraczka /ˌɔbʲjɛˈraʧ̑ka/ (n)
peeler
  (potocznie, potoczny) przyrząd służący do obierania warzyw ze skóry

obierać /ɔˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
peel, pare, hull, skin
  usuwać wierzchnią, zewnętrzną warstwę: łupinę, łuski, skórę lub skorupę itp.
choose
  wybierać kogoś na stanowisko, funkcję drogą głosowania

obietnica /ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
promise
  wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości

obić mordę /ˈɔbʲiʨ̑ ˈmɔrdɛ/ (v)
mess face up, mess up face
  (wulgarnie, wulgaryzm) pobić kogoś

objaw /ˈɔbʲjaf/ (n)
symptom
  oznaka jakiegoś zjawiska

objawowy /ˌɔbjavˈɔvɨ/ (adj)
symptomatic
  (medycyna, medyczny) dotyczący objawów chorobowych

objazd /ˈɔbʲjast/ (n)
detour
  (motoryzacja) tymczasowa trasa wyznaczona w celu ominięcia miejsca zablokowanego przez roboty drogowe lub wypadek
tour
  objeżdżanie, odwiedzanie

objazdowy /ˌɔbjazdˈɔvɨ/ (adj)
alternative
  służący do omijania czegoś
touring
  taki, który jeździ z miejsca do miejsca

objętościowy /ˌɔbjɛntɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
volumetric
  (metrologia, metrologiczny) związany z pomiarem objętości
bulky, volume
  odnoszący się do objętości

objętość /ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑/ (n)
volume, capacity
  (fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni
volume
  (matematyka, matematyczny) miara przestrzeni
part
  odmierzona ilość substancji, we względnych jednostkach objętości (1.1)
size
  wielkość książki (wyrażana np. w stronach), tekstu (wyrażana np. w słowach) itp.

oblaczek granatek /ɔblˈatʃɛɡ ɡranˈatɛk/ (n)
nine-spotted moth, yellow belted burnet
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Amata phegea Linnaeus, gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych o granatowo-czarnym ubarwieniu i z żółtym pierścieniem na odwłoku

oblech /ˈɔblɛx/ (n)
slimeball
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna obleśny, budzący odrazę

oblegać /ɔblˈɛɡatɕ/ (v)
beleaguer, besiege, lay siege
  (wojskowość, wojskowy) otaczać zbrojnie
mob, surround
  otaczać gromadnie

obliczanie /ˌɔblʲiˈʧ̑ãɲɛ/ (n)
evaluation
  (rzeczownik odczasownikowy) od: obliczać

oblicze /ɔbˈlʲiʧ̑ɛ/ (n)
countenance, face
  (książkowy) twarz jakiejś osoby i jej wyraz
face, in the eye of the law, in the face of
  (przenośnie, przenośnia) charakter czegoś; zarys, postać czegoś

obliczeniowy /ˌɔblitʃɛɲʲˈɔvɨ/ (adj)
computable
  dotyczący obliczeń

oblężenie /ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
siege
  otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia

obnażać /ɔbnˈaʒatɕ/ (v)
denude, unclothe
  czynić nagim, pozbawionym ubioru

obniżać /ɔbʲˈɲiʒaʨ̑/ (v)
decrease, knock down, lour, lower, pull down, reduce
  czynić niższym
dip
  umieszczać na niższym poziomie
decline, descend
  ulegać obniżeniu, opadać poniżej poziomu

obniżka /ɔbʲˈɲiʃka/ (n)
discount
  obniżenie ceny

obniżyć /ɔbʲˈɲiʒɨʨ̑/ (v)
lower
  uczynić coś niższym

obojczyk /ɔˈbɔjʧ̑ɨk/ (n)
clavicle, collarbone
  (anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką;

obojczykowy /ˌɔbɔjtʃɨkˈɔvɨ/ (adj)
clavicular
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący obojczyka

obojętnie /ˌɔbɔˈjɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
indifferently
  w sposób nie wyrażający zainteresowania, bez przejęcia

obojętność /ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑/ (n)
indifference
  brak zainteresowania czymś, brak czułości wobec czegoś, kogoś

obojętny /ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɨ/ (adj)
indifferent
  taki, który nie wykazuje zainteresowania czymś, nie jest wrażliwy na coś

obok /ˈɔbɔk/ (preposition)
next to, at, near
  w niedużej odległości

obol /ˈɔbɔl/ (n)
obol
  (historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) drobna moneta w starożytnej Grecji;

obora /ɔˈbɔra/ (n)
cowshed
  budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania

obowiązany /ˌɔbɔvʲɔ̃zˈanɨ/ (adj)
obliged
  mający obowiązek do robienia czegoś

obowiązek /ˌɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zɛk/ (n)
duty, obligation, responsibility, onus
  nakaz, konieczność wykonania czegoś, czasami też pod groźbą kary

obowiązkowo /ˌɔbɔvʲɔ̃skˈɔvɔ/ (adv)
by necessity, obligatorily
  (potocznie, potoczny) bez względu na cokolwiek
conscientiously
  zgodnie z obowiązkiem

obowiązkowy /ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ/ (adj)
obligatory, dutiful
  będący czyimś obowiązkiem

obowiązywać /ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑/ (v)
be obligatory, oblige
  być objętym obowiązkiem
be in force, take effect
  o przepisie, prawie: być w mocy, być ważnym

obozowisko /ˌɔbɔzɔvˈiskɔ/ (n)
camp, encampment, hutment, laager, leaguer
  miejsce rozbijania obozu

obrabiarka /ˌɔbraˈbʲjarka/ (n)
machine tool
  maszyna do mechanicznej obróbki przedmiotów;

obrabować /ˌɔbraˈbɔvaʨ̑/ (v)
rob
  (książkowy) przemocą odebrać coś komuś; wynieść, ukraść skądś wiele rzeczy lub dużą sumę pieniędzy

obracać /ɔbˈraʦ̑aʨ̑/ (v)
turn
  wprawiać w ruch obrotowy, utrzymywać w takim ruchu, powodować obrót

obraz /ˈɔbras/ (n)
image
  (informatyka, informatyczny) cyfrowy zapis obrazu w znaczeniu (1.1);
  (informatyka, informatyczny) dokładna kopia płyty kompaktowej, dysku twardego lub partycji;
  (matematyka, matematyczny) zbiór wartości funkcji dla argumentów z zadanego zbioru;
picture, painting
  (sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
scene
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odsłona sztuki, baletu lub przedstawienia operowego
image, representation
  całościowy opis osoby, przedmiotu lub zagadnienia
image, sight, view
  scena rozgrywająca się w wyobraźni lub pamięci
picture, image, slide
  widok na ekranie urządzenia

obraza /ɔbˈraza/ (n)
insult, offense, offence, outrage
  urażenie czyjejś godności osobistej

obrazki alpejskie /ɔbrˈaski alpˈɛjskʲɛ/ (n)
mountain arum
  (botanika, botaniczny) Arum cylindraceum Gasp., gatunek rośliny z rodziny obrazki;

obrazować /ˌɔbrazˈɔvatɕ/ (v)
depict, epitomise epitomize
  być obrazem czego

obrazowy /ˌɔbrazˈɔvɨ/ (adj)
picturesque, vivid
  oddziałujący na wyobraźnię

obraźliwie /ˌɔbraʑˈlʲivʲjɛ/ (adv)
insultingly, offensively
  w sposób sprawiający przykrość

obraźliwy /ˌɔbraʑˈlʲivɨ/ (adj)
offensive, abusive
  stanowiący dla kogoś obrazę

obrażać /ɔbˈraʒaʨ̑/ (v)
offend
  sprawiać komuś przykrość

obrona /ɔbˈrɔ̃na/ (n)
defence
  przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją

obronny /ɔbˈrɔ̃nːɨ/ (adj)
defensive, fortified
  taki, który stanowi obronę przed atakiem; taki, który służy do obrony

obrotnica /ˌɔbrɔtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
turntable
  (kolejnictwo) urządzenie służące do zmiany kierunku pojazdu dokonywanej przez obrót platformy, na której pojazd stoi;

obrotnik /ɔbˈrɔtʲɲik/ (n)
axis
  (anatomia, anatomiczny) drugi kręg szyjny;

obrotowy /ˌɔbrɔˈtɔvɨ/ (adj)
gyratory, revolving, rotary, rotative, rotatory, swivel
  (fizyka, fizyczny) związany z ruchem dookoła osi, obracania
  (technologia, technika, techniczny) taki, który może się obracać; obracający się

obrońca /ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a/ (n)
back, defender
  (sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny
defender
  osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.

obroża /ɔbˈrɔʒa/ (n)
collar, dog collar
  taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego

obrus /ˈɔbrus/ (n)
tablecloth
  wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu;

obrzezanie /ˌɔbʒɛˈzãɲɛ/ (n)
circumcision
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;

obrzeże /ɔbˈʒɛʒɛ/ (n)
border, edge, fringe, margin, periphery, rim
  okolice kończącego się zjawiska czy czynności
  wąski pas przy linii odgraniczającej dwie przestrzenie

obrzucać błotem /ɔbˈʒuʦ̑aʥ̑ ˈbwɔtɛ̃m/ (v)
sling mud
  wypowiadać się o kimś bardzo nieprzychylnie, szkalować, zniesławiać go

obrzydliwie /ˌɔbʒɨˈdlʲivʲjɛ/ (adv)
abominably, detestably, disgustingly
  (książkowy) w sposób budzący wstręt, niechęć, obrzydzenie

obrzydliwiec /ˌɔbʒɨˈdlʲivʲjɛʦ̑/ (n)
crumb
  (potocznie, potoczny) osoba mająca w zwyczaju robienie rzeczy obrzydliwych; osoba oceniana negatywnie, wzbudzająca niesmak lub obrazę, obrzydzenie

obrzydliwy /ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ/ (adj)
disgusting, hideous
  (książkowy) budzący odrazę

obrzydzenie /ˌɔbʒɨˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
abhorrence, abomination, aversion, disgust, distaste, loathing
  bardzo silne uczucie niechęci

obrzyn /ˈɔbʒɨ̃n/ (n)
sawed-off shotgun, sawn-off shotgun
  broń zazwyczaj kłusownicza, karabin z obciętą lufą;

obrzęd /ˈɔbʒɛ̃nt/ (n)
ritual, ceremony, rite, ceremonial, custom
  uporządkowany akt o znaczeniu symbolicznym, element uroczystości, wynikający z tradycji

obrzędowy /ˌɔbʒɛndˈɔvɨ/ (adj)
ritual
  mający znaczenie obrzędu, związany z obrzędem, oparty na obrzędach

obrzęk /ˈɔbʒɛŋk/ (n)
swelling, dropsy, engorgement, hydropsy, oedema edema, tumefaction
  (medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;

obróbka /ɔbˈrupka/ (n)
processing, treatment
  proces nadawania obiektowi założonych właściwości;

obrót /ˈɔbrut/ (n)
turnover
  (ekonomia, ekonomiczny) (księgowość) sumaryczna wartość obrotu (1.3)
traffic
  (ekonomia, ekonomiczny) transakcje kupna-sprzedaży oraz wymiany towaru;
circumvolution, revolution, rotation, turn, twist
  (geometria) odwzorowanie geometryczne, jedna z izometrii, obok przesunięcia i symetrii;
  ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny
rotation
  (informatyka, informatyczny) działanie, polegające na zmianie pozycji wszystkich bitów w taki sposób, że bit o indeksie i\; po wykonaniu obrotu o n\; miejsc znajduje się na pozycji (i + n)\mod k, gdzie k\; to liczba bitów w danym słowie;
gear
  (potocznie, potoczny) blp w złożeniu z przymiotnikiem: prędkość pracy silnika lub urządzenia zawierającego silnik, (przenośnie, przenośnia) prędkość pracy człowieka, instytucji

obrót położniczy /ˈɔbrut ˌpɔwɔʒʲˈɲiʧ̑ɨ/ (n)
version
  (medycyna, medyczny) zabieg lekarski mający na celu zmianę nieprawidłowej pozycji płodu w macicy

obrączka /ɔbˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
wedding ring
  (jubilerstwo, jubilerski) (zobacz) obrączka ślubna;
ring
  (jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu noszone na palcu jako ozdoba

obrączka ślubna /ɔbrˈɔntʃka ɕlˈubna/ (n)
wedding band, wedding ring
  (jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;

obrączkować /ˌɔbrɔntʃkˈɔvatɕ/ (v)
girdle
  (botanika, botaniczny) usuwać pierścień zewnętrznych tkanek z pnia rośliny drzewiastej
ring
  (zoologia, zoologiczny) zakładać obrączkę, znakując np. ptaki lub nietoperze

obręb /ˈɔbrɛmp/ (n)
hem, whipstitch
  krawiectwo zawinięty brzeg tkaniny, przyszyty w ten sposób, aby nie strzępił się
area, close, grounds, limits, premises, region
  wyraźnie odgraniczony obszar wewnętrzny
range, reach, sphere
  zakres działań, możliwości, obszar wpływów

obręcz /ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑/ (n)
hoop
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu;
hoop, hoop band, rim
  sztywny pas z połączonymi końcami, opasujący coś

obsada /ɔpsˈada/ (n)
cast
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.

obsadzić /ɔpˈsaʥ̑iʨ̑/ (v)
cast
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dać rolę w jakimś przedstawieniu, filmie
plant
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) posadzić rośliny na jakiejś wyznaczonej powierzchni

obsceniczność /ˌɔpsʦ̑ɛ̃ˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
obscenity
  cecha tego, co obsceniczne, bezwstydne, wulgarne

obsceniczny /ˌɔpsʦ̑ɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
obscene
  nieprzyzwoity, nieodpowiedni do pokazywania w miejscach publicznych

obserwacja /ˌɔpsɛrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
observation
  dokładne przyglądanie się czemuś lub komuś, celowe zauważanie jego ruchów lub czynów
  wniosek sformułowany w wyniku obserwacji (1.1)

obserwant /ɔpsˈɛrvant/ (n)
observant
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) członek Zakonu Braci Mniejszych Obserwantów

obserwator /ˌɔpsɛrˈvatɔr/ (n)
observer, beholder, watcher
  osoba dokładnie przyglądająca się czemuś, wnikliwie obserwująca coś

obserwatorium /ˌɔpsɛrvaˈtɔrʲjũm/ (n)
observatory
  miejsce lub budowla do obserwowania czegoś, zwykle placówka naukowa;

obserwatorium astronomiczne /ˌɔpsɛrvatˈɔrjum ˌastrɔnɔmˈitʃnɛ/ (n)
astronomical observatory
  (astronomia, astronomiczny) miejsce lub budowla do obserwacji ciał i zjawisk na nieboskłonie;

obserwowalny /ˌɔpsɛrvɔvˈalnɨ/ (adj)
observable
  możliwy do zaobserwowania w jakikolwiek sposób

obserwować /ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
notice
  spostrzegać
observe, watch
  uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś

obsesja /ɔpˈsɛsʲja/ (n)
obsession
  (książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności

obsesyjnie /ˌɔpsɛˈsɨjɲɛ/ (adv)
obsessively
  w sposób obsesyjny, natarczywie, uparcie

obsesyjny /ˌɔpsɛsˈɨjnɨ/ (adj)
obsessive, driven
  właściwy obsesji, taki, jak w obsesji

obskurnie /ɔpskˈurɲʲɛ/ (adv)
dingily
  w sposób obskurny

obsmażyć /ɔpˈsmaʒɨʨ̑/ (v)
sear
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) opiec na patelni

obstawać /ɔpstˈavatɕ/ (v)
abide
  nie zmieniać własnego zdania

obstrukcja /ɔpstrˈuktsja/ (n)
constipation, obstruction
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) trudność z wydaleniem stolca
obstruction, stonewalling
  hamowanie sprawnego przebiegu czegoś

obszar /ˈɔpʃar/ (n)
area
  ograniczona część powierzchni, zwykle dużych rozmiarów

obszar euro /ˈɔpʃar ˈɛwrɔ/ (n)
euro area
  (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obszar państw, których walutą jest euro

obszerny /ɔpˈʃɛrnɨ/ (adj)
roomy, spacious, baggy, broad, extensive, large
  dużych rozmiarów
comprehensive, ample
  zawierający mnóstwo szczegółów

obsługa /ɔpˈswuɡa/ (n)
service
  czynność obchodzenia się z czymś lub kimś
personnel, staff
  zespół osób upoważnionych do zajmowania się czymś

obsługiwać /ˌɔpswuˈɟivaʨ̑/ (v)
operate
  sterować pracą jakiegoś urządzenia, wykonywać czynności potrzebne do jego działania
handle, run
  wykonywać usługi na rzecz kogoś lub na rzecz jakiegoś przedsięwzięcia

obudowa /ˌɔbudˈɔva/ (n)
cover
  część zewnętrzna urządzenia
housing
  zespół budowli otaczających jakąś przestrzeń albo stojący wzdłuż jakiejś drogi

obudzić /ɔˈbuʥ̑iʨ̑/ (v)
awake, wake up
  przestać spać, zakończyć sen, wyrwać się ze snu

obumarły /ˌɔbũˈmarwɨ/ (adj)
dead
  który stał się martwy, który przestał spełniać funkcje życiowe

obunóż /ɔˈbũnuʃ/ (adv)
on both foot
  obiema nogami

oburzać /ɔbˈuʒatɕ/ (v)
outrage
  wywoływać oburzenie – wzbudzać sprzeciw połączony z gniewem
resent
  odczuwać oburzenie

oburzenie /ˌɔbuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
indignation
  silne zdenerwowanie spowodowane czyimś nieodpowiednim / niewłaściwym / niesprawiedliwym zachowaniem

oburzony /ˌɔbuˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
indignant
  odczuwający oburzenie

oburącz /ɔˈburɔ̃n͇ʧ̑/ (adv)
with in both arm
  obiema rękami, używając obu rąk

oburęczność /ˌɔbuˈrɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
ambidexterity, ambidextrousness
  umiejętność posługiwania się z równą sprawnością obiema rękami

oburęczny /ˌɔbuˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
ambidextrous
  posługujący się z równą sprawnością obiema rękami

obustronny /ˌɔbustrˈɔnnɨ/ (adj)
double, double sided
  występujący po obydwu stronach
mutual
  zachodzący pomiędzy dwiema stronami relacji

obuty /ɔˈbutɨ/ (adj)
shod, wearing
  noszący buty
  noszący dany rodzaj obuwia
equipped, provided
  wyposażony w buty

obuwie /ɔˈbuvʲjɛ/ (n)
footwear
  wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami

obwarzanek /ˌɔbvaˈʒãnɛk/ (n)
bagel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem;

obwieś /ˈɔbvʲɛɕ/ (n)
scoundrel, miscreant
  (dawniej, dawny) (pogardliwie) osoba postępująca źle

obwiniać /ɔbˈvʲĩɲäʨ̑/ (v)
blame
  przypisywać, zarzucać komuś winę; oskarżać kogoś o zrobienie czegoś złego

obwodnica /ˌɔbvɔdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
bypass, ring road
  droga poprowadzona wokół obszarów miejskich, umożliwiająca ich ominięcie;

obwód /ˈɔbvut/ (n)
circuit
  (elektryczność) układ, w którym może stale płynąć prąd;
perimeter, circumference
  (geometria) długość brzegu figury geometrycznej;
girth
  (matematyka, matematyczny) długość najkrótszego cyklu zawartego w grafie;
edge
  brzeg, krawędź, otaczająca coś z każdej strony, obejmująca obiekt zwykle w poziomie

obwód drukowany /ˈɔbvud drˌukɔvˈanɨ/ (n)
PCB, printed circuit board
  (elektronika, elektroniczny) płytka z materiału izolacyjnego z naniesionymi na powierzchni ścieżkami przewodzącymi oraz punktami lutowniczymi do montażu elementów elektronicznych;

obwód murmański /ˈɔbvut murmˈaɲski/ (pn)
Murmansk Oblast
  (geografia, geograficzny) obwód w północno zachodniej części Federacji Rosyjskiej niemal w całości leżący poza kołem podbiegunowym;

oby /ˈɔbɨ/ (particle)
may
  wyrażenie nadziei, że coś się stanie

obyczaj /ɔˈbɨʧ̑aj/ (n)
habit
  nawyk, sposób postępowania, zachowania charakterystyczny dla danego człowieka lub zwierzęcia
custom
  powszechnie przyjęty, tradycyjny sposób postępowania w danych okolicznościach
morals, mores, way of life
  zazwyczaj w liczbie mnogiej: sposób życia, zasady, którymi ktoś się kieruje

obywatel /ˌɔbɨˈvatɛl/ (n)
citizen
  członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;

obywatel drugiej kategorii /ˌɔbɨˈvatɛl ˈdruɟɛ̇j ˌkatɛˈɡɔrʲji/ (n)
second-class citizen
  osoba systematycznie dyskryminowana lub mająca ograniczone prawa mimo posiadania prawnego statusu obywatela

obywatelski /ˌɔbɨvaˈtɛlsʲci/ (adj)
civic
  związany z obywatelem, właściwy obywatelowi

obywatelstwo /ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ/ (n)
citizenship
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

obój /ˈɔbuj/ (n)
oboe
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;

obóz /ˈɔbus/ (n)
camp
  wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje

obóz dla uchodźców /ˈɔbuz dla uxˈɔtɕtsuf/ (n)
refugee camp
  tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;

obóz koncentracyjny /ˈɔbus ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃ntraˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
concentration camp
  miejsce, w którym są przetrzymywane grupy ludności w celu ich izolacji, wykonywania niewolniczej pracy albo eksterminacji tych grup;

obłok /ˈɔbwɔk/ (n)
cloud
  (meteorologia, meteorologiczny) chmura niewielkich rozmiarów
pall
  zagęszczenie czegoś lotnego w powietrzu

obłuda /ɔbˈwuda/ (n)
double-dealing
  ukazywanie fałszywych własnych intencji, myśli, poglądów, uczuć itp.

obłączek /ɔbwˈɔntʃɛk/ (n)
lunula
  (anatomia, anatomiczny) białawy obszar luźnej skóry w kształcie półksiężyca u nasady paznokcia;

obłąkanie /ˌɔbwɔŋkˈaɲʲɛ/ (n)
insanity, lunacy
  zaburzenie psychiczne lub choroba psychiczna, obłęd, niepoczytalność

obłąkany /ˌɔbwɔŋkˈanɨ/ (adj)
insane, crazy, deranged, mad, lunatic, brainsick
  będący w stanie obłąkania

obłąkany /ˌɔbwɔŋkˈanɨ/ (n)
cuckoo, madman
  człowiek psychicznie chory

obżarstwo /ɔbˈʒarstfɔ/ (n)
gluttony
  nadmierne spożywanie pokarmów

obżartuch /ɔbʒˈartux/ (n)
big eater, glutton
  (potocznie, potoczny) osoba, która się obżera

ocean /ɔˈʦ̑ɛãn/ (n)
ocean
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi

oceanarium /ˌɔʦ̑ɛãˈnarʲjũm/ (n)
oceanarium
  (zoologia, zoologiczny) instytucja badająca i prezentująca florę i faunę morską;

oceaniczny /ˌɔtsɛaɲˈitʃnɨ/ (adj)
oceanic
  dotyczący oceanu, związany z oceanem

oceanograf /ˌɔʦ̑ɛãˈnɔɡraf/ (n)
oceanographer
  specjalista w dziedzinie oceanografii (oceanologii)

oceanografia /ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja/ (n)
oceanography
  nauka o oceanach i morzach;

oceanograficzny /ˌɔtsɛˌanɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
oceanographic
  (geografia, geograficzny) związany z oceanografią, dotyczący oceanografii

oceanologia /ˌɔtsɛˌanɔlˈɔɡja/ (n)
oceanology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o oceanach

oceanologiczny /ˌɔtsɛˌanɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
oceanological, oceanologic
  związany z oceanologią, dotyczący oceanologii

ocelot /ɔˈʦ̑ɛlɔt/ (n)
ocelot
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;
  (zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju (1.1)

ocelot andyjski /ɔtsˈɛlɔt andˈɨjski/ (n)
Andean mountain cat
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus jacobitus Cornalia, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ocelot argentyński /ɔtsˈɛlɔt ˌarɡɛntˈɨɲski/ (n)
Geoffroy's cat
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus geoffroyi d'Orbigny, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący przede wszystkim na terenie Argentyny;

ocelot chilijski /ɔtsˈɛlɔt çilˈijski/ (n)
kodkod
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus guigna Molina, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ocelot nadrzewny /ɔtsˈɛlɔt nadʒˈɛvnɨ/ (n)
margay
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus wiedii Schinz, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ocelot pampasowy /ɔtsˈɛlɔt pˌampasˈɔvɨ/ (n)
colocolo
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus colocolo Molina, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ocelot tygrysi /ɔtsˈɛlɔt tɨɡrˈɨɕi/ (n)
oncilla
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus tigrinus Schreber, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ocelot wielki /ɔtsˈɛlɔd vʲˈɛlki/ (n)
ocelot
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus pardalis Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej, Ameryce Środkowej i południu Ameryki Północnej;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ocena /ɔˈʦ̑ɛ̃na/ (n)
grade, mark
  (szkolnictwo, szkolny) nota dawana uczniowi lub studentowi
evaluation
  opinia kogoś o czymś lub kimś
estimation, evaluation
  oszacowanie wartości czegoś

oceniać /ɔˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑/ (v)
pass judgment, valuate
  wydawać sąd, opinię

ocet /ˈɔʦ̑ɛt/ (n)
vinegar
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami;

ocet balsamiczny /ˈɔtsɛd bˌalsamˈitʃnɨ/ (n)
balsamic vinegar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty ocet o ciemnej barwie powstający z zagęszczonego moszczu winogronowego poddanego długotrwałemu dojrzewaniu w drewnianych beczkach

ocet winny /ˈɔtsɛd vˈinnɨ/ (n)
cider vinegar, wine vinegar
  (spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z wina w procesie fermentacji octowej, w którym stężenie kwasu octowego wynosi zwykle od 6 do 10%

och /ɔx/ (interjection)
oh, ah
  …służący wyrażaniu stanów uczuciowych (zachwytu, zaskoczenia, przestrachu)

ochlapać /ɔxlˈapatɕ/ (v)
spatter, splash
  obrzucić czymś płynnym lub półpłynnym

ochlokracja /ˌɔxlɔkrˈatsja/ (n)
ochlocracy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;

ochoczo /ɔxˈɔtʃɔ/ (adv)
gladly
  w sposób ochoczy, chętnie

ochota /ɔˈxɔta/ (n)
inclination, desire, alacrity
  pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś

ochotniczy /ˌɔxɔtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
voluntary
  właściwy ochotnikowi, dotyczący ochotnika, składający się z ochotników

ochotnik /ɔxˈɔtɲik/ (n)
volunteer, enlistee
  ktoś dobrowolnie zgłaszający się do udziału w czymś

ochra /ˈɔxra/ (n)
ochre
  barwa żółtobrunatna

ochraniacz /ɔxrˈaɲʲatʃ/ (n)
guard, pad, protector
  (technologia, technika, techniczny) przedmiot chroniący coś przed uszkodzeniem

ochrona /ɔxˈrɔ̃na/ (n)
protection
  dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu
security
  służba odpowiedzialna za bezpieczeństwo

ochrona środowiska /ɔxrˈɔna ɕrˌɔdɔvˈiska/ (n)
environmental protection
  (ekologia, ekologiczny) ogół działań, których celem jest wykorzystanie zasobów środowiska naturalnego ograniczając jednocześnie negatywne wpływy działalności człowieka;

ochroniarz /ɔxˈrɔ̃ɲaʃ/ (n)
bouncer, guard
  (potocznie, potoczny) pracownik służb ochrony

ochronny /ɔxˈrɔ̃nːɨ/ (adj)
protective
  stanowiący ochronę przed czymś; chroniący, dający ochronę

ochrowy /ɔxrˈɔvɨ/ (adj)
ochreish, ochreous, ochrous
  koloru ochry, koloru żółtobrunatnego

ochrypły /ɔxrˈɨpwɨ/ (adj)
hoarse
  (medycyna, medyczny) taki, który ochrypł

ochładzać /ɔxˈwaʣ̑aʨ̑/ (v)
cool
  obniżać temperaturę czegoś

ochłoda /ɔxwˈɔda/ (n)
cooling
  schłodzenie się, orzeźwienie

ochłodzenie /ˌɔxwɔdʑˈɛɲʲɛ/ (n)
cooling
  uczynienie mniej intensywnymi jakiś pozytywnych uczuć lub relacji

ociężały /ˌɔtɕɛ̃ʒˈawɨ/ (adj)
inert, languid, logy, lumbering, sluggish
  nie mający energii do działania
unresourceful
  pozbawiony bystrości, polotu
ponderous, unwieldy
  wykonywany powolnie, bez energii

oclić /ˈɔʦ̑lʲiʨ̑/ (v)
duty
  nałożyć cło lub pobrać cło ze sprzedaży czegoś

octan /ˈɔktãn/ (n)
acetate
  (chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego;

octowy /ɔʦ̑ˈtɔvɨ/ (adj)
acetic
  (przymiotnik) od ocet

ocynownia /ˌɔʦ̑ɨ̃ˈnɔvʲɲa/ (n)
tinhouse, tinning plant
  (technologia, technika, techniczny) zakład lub dział zakładu, który zajmuje się cynowaniem elementów

oczarowywać /ˌɔtʃarɔvˈɨvatɕ/ (v)
beguile, bewitch, enchant, glamour, mesmerize, rapture
  wywoływać u kogo uczucie fascynacji, urzeczenia

oczekiwanie /ˌɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ/ (n)
anticipation, expectation
  czekanie na kogoś lub na coś z nadzieją lub niecierpliwością
expectation, hope
  pragnienie, żądanie

oczekiwać /ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑/ (v)
await
  dłużej czekać
expect, hope
  spodziewać się czegoś, liczyć na coś, chcieć czegoś

oczeret /ɔtʃˈɛrɛt/ (n)
bulrush, tule
  (botanika, botaniczny) Schoenoplectus Rchb., rodzaj roślin kłączowych z rodziny ciborowatych;

oczerniać /ɔtʃˈɛrɲʲatɕ/ (v)
denigrate, vilify, besmirch
  rozgłaszać nieprawdziwe informacje o kimś, mając na celu przedstawienie go w niekorzystnym świetle

oczko /ˈɔʧ̑kɔ/ (n)
ladder
  dziura w pończosze lub rajstopach

oczko w głowie /ˈɔʧ̑kɔ ˈv‿ɡwɔvʲjɛ/ (idiom)
apple of one's eye
  najważniejsza, droga, kochana komuś osoba lub zwierzę

oczny /ˈɔʧ̑nɨ/ (adj)
ophthalmic, ocular
  dotyczący oka, związany z okiem, oczami

oczodół /ɔˈʧ̑ɔduw/ (n)
orbit
  (anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;

oczyszczalnia /ˌɔʧ̑ɨʃˈʧ̑alʲɲa/ (n)
purification plant, sewage treatment plant, sewage-farm, sludgeworks, wastewater treatment plant
  (potocznie, potoczny) oczyszczalnia ścieków
refinery
  urządzenie lub zakład, które coś oczyszczają

oczyszczalnia ścieków /ˌɔʧ̑ɨʃˈʧ̑alʲɲa ˈɕʨ̑ɛkuf/ (n)
sewage treatment plant, wastewater treatment plant, purification plant, sewage-farm, sludgeworks
  zespół urządzeń i obiektów technologicznych służących do usuwania zanieczyszczeń z odpadów płynnych;

oczyszczanie /ˌɔʧ̑ɨʃˈʧ̑ãɲɛ/ (n)
purification
  (rzeczownik odczasownikowy) od: oczyszczać

oczyszczać /ɔˈʧ̑ɨʃʧ̑aʨ̑/ (v)
rehabilitate
  (przenośnie, przenośnia) odrzucać zarzuty względem kogoś; uniewinniać kogoś; uwalniać od podejrzeń, oskarżeń lub winy
clean, brush down, purge, purify
  usuwać nieczystości, brudy; doprowadzać do stanu czystości

oczyszczenie /ˌɔʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
catharsis
  (literacko) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne przywrócenie równowagi lub czystości duchowej
purification
  otrzymanie czystej substancji z substratu
clean
  przywrócenie porządku, higieny
expurgation
  usunięcie rzeczy, osób lub treści nieprzychylnych, niezgodnych z ideologią
clearance
  usunięcie zanieczyszczeń (skażenia, brudu, drobnoustrojów (i tak dalej))

oczytany /ˌɔtʃɨtˈanɨ/ (adj)
well-read
  taki, który przeczytał wiele książek

oczywisty /ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ/ (adj)
obvious, evident
  taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać

oczywiście /ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ/ (interjection)
certainly, of course, absolutely
  wykrzyknik wyrażający aprobatę, potwierdzenie

oczywiście /ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ/ (particle)
obviously, certainly, evidently, of course, naturally
  partykuła wyrażająca brak wątpliwości

od /ɔt/ (preposition)
every
  za jeden egzemplarz, sztukę
from, for, since
  …tworzący konstrukcje opisujące początek omawianego wydarzenia lub miejsce początku czegoś
because of
  …tworzący konstrukcje opisujące przyczynę omawianego wydarzenia
for, from, since
  …tworzący konstrukcje opisujące ruch przeciwny do czegoś
from
  …tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot
than
  …tworzący konstrukcje porównawcze dwóch pojęć

od a do zet /ˌɔd‿a‿dɔ‿ˈzɛt/ (adv)
a to z, from A to Z
  od początku do końca; w pełni, całkowicie

od czasu do czasu /ɔt‿ˈʧ̑asu dɔ‿ˈʧ̑asu/ (adv)
from time to time
  co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często

od dawna /ɔd dˈavna/ (adv)
for a long time, for ages, from way back, in a long time, long since
  od dłuższego czasu

od niechcenia /ˌɔdʲ‿ɲɛˈxʦ̑ɛ̃ɲa/ (idiom)
casually, negligently
  niechcący, przypadkiem, niedbale, z łatwością

od niedawna /ɔt ɲʲɛdˈavna/ (adv)
only recently, recently
  od krótkiego czasu

od przybytku głowa nie boli /ˌɔt‿pʃɨˈbɨtku ˈɡwɔva ɲɛ‿ˈbɔlʲi/ (proverb)
plenty is no plague, store is no sore
  nadmiar pieniędzy, dóbr nikomu nie zaszkodzi

od razu /ɔd‿ˈrazu/ (adv)
straight away, straight off, straightaway
  bez namysłu

od ręki /ɔd‿ˈrɛ̃ŋʲci/ (adv)
offhand, on the spot
  bez czekania, zaraz, natychmiast

od stóp do głów /ɔt‿ˈstub dɔ‿ˈɡwuf/ (adv)
from head to toe, from top to toe
  całkowicie, zupełnie, cała postać od dołu do góry

od wielkiego dzwonu /ˌɔd‿vʲjɛlʲˈcɛɡɔ ˈʣ̑vɔ̃nu/ (adv)
once in a blue moon
  rzadko, tylko przy szczególnej okazji, w szczególnych przypadkach

oda /ˈɔda/ (n)
ode
  patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee;

odaliska /ˌɔdaˈlʲiska/ (n)
odalisque
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim

odbarwiać /ɔdbˈarvʲatɕ/ (v)
discolor, discolour
  pozbawiać barwy

odbicie /ɔdˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
bounce
  (ekonomia, ekonomiczny) wyraźny wzrost kursów akcji lub innych aktywów, który nastąpił po okresie spadków
reflection
  (fizyka, fizyczny) refleks świetlny;
  obraz w lustrze lub innej błyszczącej powierzchni
imprint
  odcisk, odbitka czegoś
copy
  wierna kopia kogoś lub czegoś

odbiegać /ɔdbjˈɛɡatɕ/ (v)
run off
  biegnąc, oddalać się skądś
drift away, stray from
  odchodzić od przedmiotu sprawy

odbierać /ɔdˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
receive
  o telewizorze, radiu: przyjmować fale ze stacji nadawczej
take
  odczytywać coś (słowa, zachowanie, reakcje) w określony indywidualny sposób
answer
  podnosić słuchawkę telefonu i rozpoczynać rozmowę
take back
  zabierać coś od kogoś, co się wcześniej dało/pożyczyło lub co ktoś wziął
  zabierać coś z miejsca, do którego wcześniej się to zanosiło
collect, pick up
  zabierać kogoś z jakiegoś miejsca
deprive, remove by force
  zabierać komuś coś, co miał, posiadał

odbierać telefon /ɔdbjˈɛratɕ tɛlˈɛfɔn/ (v)
answer the phone
  odpowiadać na wezwanie do rozmowy telefonicznej

odbijacz /ɔdˈbʲijaʧ̑/ (n)
fender
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu;

odbijać /ɔdˈbʲijäʨ̑/ (v)
reflect, broach
  o powierzchniach mających właściwości zwierciadła: odtwarzać, dawać obraz czegoś
win back
  odzyskiwać coś w walce lub uwalniać kogoś uwięzionego
cut in
  przerywając taniec jakiejś parze, zabierać partnerkę lub partnera do tańca ze sobą
reflect
  uderzeniem nadawać inny kierunek czemuś będącemu w ruchu
be reflect
  ukazywać obicie obiektu w lustrze, wodzie itp.

odbiorca /ɔdˈbʲjɔrʦ̑a/ (n)
recipient
  osoba, do której dociera przekaz artystyczny, intelektualny lub informacyjny

odbiornik /ɔdbjˈɔrɲik/ (n)
receiver
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne odbierające fale elektromagnetyczne

odbitka /ɔdbʲˈitka/ (n)
ectype, print, rubbing
  zapis graficzny otrzymany określoną metodą techniczną, np. odciskową, drukarską, fotochemiczną

odbiór /ˈɔdbʲjur/ (n)
reception
  (elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego
  (fizjologia, fizjologiczny) odczuwanie sygnałów ze zmysłów
receipt
  wzięcie czegoś co jest nasze lub przeznaczone dla nas a przejściowo było w cudzych rękach (np. było pożyczone, albo przesyłane pocztą ze sklepu)

odbudowa /ˌɔdbuˈdɔva/ (n)
reconstruction, restoration
  odnowienie, wzniesienie czegoś, co zostało zniszczone

odbyt /ˈɔdbɨt/ (n)
anus
  (anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego;

odbytnica /ˌɔdbɨtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
rectum
  (anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek jelita grubego ssaków;

odbywać /ɔdˈbɨvaʨ̑/ (v)
do, have
  robić coś lub brać udział w wykonywaniu czegoś; uczestniczyć w czymś
take place
  mieć miejsce, dziać się, dokonywać się

odcedzić /ɔtˈʦ̑ɛʥ̑iʨ̑/ (v)
strain
  oddzielić od siebie płyn i znajdujące się w nim cząstki stałe

odchody połogowe /ɔtxˈɔdɨ pˌɔwɔɡˈɔvɛ/ (n)
lochia
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina wydzielająca się z pochwy po porodzie

odchodzić /ɔtˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
pass away
  (eufemistycznie) umierać
depart, leave, walk away
  oddalać się od jakiegoś miejsca
break off a relationship, break up
  zrywać związek z kimś, opuszczać kogoś

odchylenie /ˌɔtxɨlˈɛɲʲɛ/ (n)
deviation
  (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) termin statystyczny, określający np. rozmiar błędu;

odcień /ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
hue, shade
  odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru

odcinek /ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk/ (n)
segment, line segment
  (matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;
section
  fragment większej całości, odcięty od niej
  fragment czegoś podłużnego, na podobieństwo odcinka (1.2)
episode, instalment
  jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno

odcisk /ˈɔtʲʨ̑isk/ (n)
impression
  odbicie kształtu jakiegoś obiektu, przedmiotu w innym
corn
  zgrubienie skóry powstałe na skutek ucisku

odcisk palca /ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a/ (n)
fingerprint
  wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby
  (informatyka, informatyczny) w kryptografii: krótka sekwencja znaków identyfikująca większą ilość danych

odciążać /ɔttɕˈɔ̃ʒatɕ/ (v)
lighten
  odejmować czemuś ciężar, obciążenie

odczasownikowy /ˌɔttʃasˌɔvɲikˈɔvɨ/ (adj)
deverbal, verbal
  (gramatyka) utworzony od czasownika, pochodzący od czasownika

odczucie /ɔṭˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
sensation, feel, impression, sentiment
  wrażenie, które się odczuwa

odczuwalny /ˌɔttʃuvˈalnɨ/ (adj)
noticeable, sensible
  dający się odczuć, wyczuwalny

odczuwać /ɔṭˈʧ̑uvaʨ̑/ (v)
feel, realize
  interpretować coś
feel, sense
  reagować na coś zmysłowo, doświadczać czegoś za pomocą zmysłów

odczyt /ˈɔttʃɨt/ (n)
reading
  sprawdzenie wartości zarejestrowanej na przyrządzie pomiarowym
lecture
  wykład publicznie wygłoszony zwykle na temat popularnonaukowy

odczytywać /ˌɔṭʧ̑ɨˈtɨvaʨ̑/ (v)
decipher
  czytać tekst zapisany nieznanymi znakami lub zapisany niewyraźnie
read aloud
  publicznie czytać na głos

oddalać /ɔddˈalatɕ/ (v)
dismiss
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nie uwzględniać czyich pretensji, żądań
move away
  zwiększać odległość pomiędzy danymi jednostkami
fly away, fly off, go away, go off, retreat, sail away
  zwiększać własną odległość od czego lub kogo

oddalony /ˌɔddalˈɔnɨ/ (adj)
distant, far, faraway, remote, far-off, wide
  położony w znacznej odległości przestrzennej albo czasowej od czegoś

oddanie /ɔdˈːãɲɛ/ (n)
return
  (rzeczownik odczasownikowy) od: oddawać
commitment, devotion
  wierność, poświęcenie określonej sprawie, idei lub osobie

oddany /ɔddˈanɨ/ (adj)
devoted
  gotów do poświęceń dla kogoś lub czegoś; wierny, lojalny, przywiązany

oddawać /ɔdˈːavaʨ̑/ (v)
return, give back
  dawać coś komuś z powrotem, zwracać właścicielowi
transmit
  przekazywać, dostarczać coś komuś

oddech /ˈɔdːɛx/ (n)
breath
  pobranie tlenu poprzez wciągnięcie go do płuc

oddychać /ɔdˈːɨxaʨ̑/ (v)
breathe, respire
  (fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska

oddział /ˈɔdʲʥ̑aw/ (n)
squad, troop
  grupa ludzi jako część pewnej formacji
branch, division
  odrębna i samodzielnie działająca część jakiejś organizacji lub urzędu

oddziaływać /ˌɔdʲʥ̑aˈwɨvaʨ̑/ (v)
influence, interact
  wpływać, powodować skutek

oddzielać /ɔdʲˈʥ̑ɛlaʨ̑/ (v)
separate
  separować jedną rzecz od drugiej
  separować kogoś od jakiejś grupy
  odzielać (1.2) siebie od jakiejś grupy
be separate
  ulegać odłączaniu od całości

oddzielić ziarno od plew /ɔdʲˈʥ̑ɛlʲiʥ̑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛf/ (v)
separate the wheat from the chaff
  wybrać to, co wartościowe, spośród tego, co niewiele warte lub bezwartościowe

oddzielić ziarno od plewy /ɔdʲˈʥ̑ɛlʲiʥ̑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛvɨ/ (idiom)
separate the wheat from the chaff
  (książkowy) oddzielić to, co dobre, od tego, co złe, oddzielić dobrych od złych

oddzielnie /ɔddʑˈɛlɲʲɛ/ (adv)
apart, separately, separate, severally
  nie razem, osobno

oddzielny /ɔdʲˈʥ̑ɛlnɨ/ (adj)
separate
  taki, który stanowi samodzielną całość

odejmowanie /ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ/ (n)
subtraction
  (matematyka, matematyczny) działanie odwrotne do dodawania;
  (rzeczownik odczasownikowy) od: odejmować

odejmować /ˌɔdɛjˈmɔvaʨ̑/ (v)
subtract
  (matematyka, matematyczny) wykonywać działanie odejmowania;

odejście /ɔdˈɛjɕtɕɛ/ (n)
congeeing, departure, divorcing, going, leaving
  (rzeczownik) (odczasownikowy) od odejść

odgadnąć /ɔdˈɡadnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
guess
  aspekt dokonany od: odgadywać

odgrywać /ɔdˈɡrɨvaʨ̑/ (v)
play
  odtwarzać utwór muzyczny
re-enact, reenact
  odtwarzać w inscenizacji rzeczywiste wydarzenia
act, play
  pełnić w czymś jakąś funkcję, mieć znaczenie
act, play, role-play, roleplay
  tworzyć jakąś postać w przedstawieniu teatralnym lub filmie
act, play off
  udawać jakieś emocje
act
  udawać kogoś, kim się nie jest
get back at for, take one's revenge, take out it take out on for, take revenge
  mścić się
win back
  odzyskiwać w grze to, co się uprzednio przegrało
take place
  wydarzać się

odgłos /ˈɔdɡwɔs/ (n)
sound
  dźwięk towarzyszący jakiejś czynności lub wydawany przez coś, brzmienie czegoś

odium /ˈɔdʲjũm/ (n)
odium
  (książkowy) niechęć lub nienawiść do kogoś, kogo obarcza się winą za coś

odjazd /ˈɔdʲjast/ (n)
departure
  ruszenie w drogę, początek podróży jakimś środkiem lokomocji

odjeżdżać /ɔdʲˈjɛʒʤ̑aʨ̑/ (v)
depart, leave, go away
  jadąc, oddalać się

odjąć /ˈɔdʲjɔ̇̃ɲʨ̑/ (conjunction)
minus
  (matematyka, matematyczny) minus (spójnik stawiany między odjemną i odjemnikiem)

odkrycie /ɔtˈkrɨʨ̑ɛ/ (n)
discovery, invention
  napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej

odkrywać /ɔtˈkrɨvaʨ̑/ (v)
discover
  poznawać coś nowego

odkrywca /ɔtkrˈɨftsa/ (n)
discoverer
  ktoś, kto coś odkrywa

odkurzacz /ɔtˈkuʒaʧ̑/ (n)
vacuum cleaner, hoover, vacuum
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;

odkurzanie /ˌɔtkuʒˈaɲʲɛ/ (n)
hoovering, vacuuming
  (rzeczownik odczasownikowy) od: odkurzać

odkurzać /ɔtˈkuʒaʨ̑/ (v)
hoover, vacuum
  odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd.
dust
  usuwać kurz

odkuć /ˈɔtkutɕ/ (v)
remove
  odłączyć za pomocą kucia
forge
  wykuć
retaliate
  (potocznie, potoczny) wziąć odwet, zemścić się

odkąd /ˈɔtkɔ̃nt/ (pronoun)
since when
  od kiedy
where from
  od którego miejsca
since
  od kiedy
for as long as
  od kiedy tylko (emfaza)

odkład /ˈɔtkwat/ (n)
nuc, nucleus
  (pszczelarstwo, pszczelarski) celowo wydzielona przez pszczelarza część plastrów z istniejącej rodziny pszczelej np. w celu utworzenia nowej

odkładać /ɔtˈkwadaʨ̑/ (v)
hang up
  (telekomunikacja) odkładać słuchawkę przerywać rozmowę telefoniczną
put back
  kłaść na bok rzeczy, które trzymało się w ręku
put aside, save
  oszczędzać pieniądze lub inne zasoby na określony cel
postpone, put off
  przenosić na późniejszy termin
accumulate
  o mule, tłuszczu, osadzie: gromadzić się w coraz większej ilości

odległość /ɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
distance
  długość krzywej (w domyśle: odcinka) pomiędzy dwoma punktami

odległy /ɔdˈlɛɡwɨ/ (adj)
distant
  taki, który wydarzył się dawno temu lub wydarzy się w dalekiej przyszłości
distant, remote
  znajdujący się daleko

odlew /ˈɔdlɛf/ (n)
cast
  przedmiot powstały z wypełnienia formy płynną masą, która po zakrzepnięciu, wyschnięciu lub wypaleniu przyjmuje kształt tej formy

odlewać /ɔdlˈɛvatɕ/ (v)
drain off
  oddzielać płyn od cząstek stałych
drain
  usuwać płyn z naczynia, lejąc go w jakieś miejsce
cast, found, mould mold
  wykonywać przedmiot poprzez wlewanie ciekłego surowca do specjalnej formy
drain the main vein, have a leak, leak, piss, pump ship, splash boots
  (wulgarnie, wulgaryzm) oddawać mocz

odlot /ˈɔdlɔt/ (n)
departure
  start do podróży powietrznej, oddalenie się drogą powietrzną

odlotowy /ˌɔdlɔˈtɔvɨ/ (adj)
cool
  (slangowo) wspaniały, rewelacyjny

odludny /ɔdlˈudnɨ/ (adj)
lonely, secluded
  znajdujący się daleko od skupisk ludzi

odmawiać /ɔdˈmavʲjäʨ̑/ (v)
say
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wypowiadać słowa modlitwy
decline, refuse
  nie zgadzać się

odmiana /ɔdˈmʲjãna/ (n)
inflection
  (językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp.
variety, variation
  rodzaj, gatunek, wariant, klasa

odmiana językowa /ɔdmʲˈana jˌɛ̃zɨkˈɔva/ (n)
language variety, lect, linguistic variety
  swoista forma mowy (regiolekt, socjolekt, język standardowy (i tym podobne, i temu podobne));

odmieniec jaskiniowy /ɔdmʲˈɛɲʲɛts jˌaskiɲʲˈɔvɨ/ (n)
olm
  (zoologia, zoologiczny) Proteus anguinus, gatunek płaza ogoniastego zamieszkujący jaskinie na Półwyspie Bałkańskim;

odmienność /ɔdmʲˈɛnnɔɕtɕ/ (n)
dissimilarity, distinctiveness, divergence
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest odmienne; cecha tych, którzy są odmienni

odmienny /ɔdˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
inflected
  (językoznawstwo, językoznawczy) podlegający odmianie
different, dissimilar, distinct, heterodox, disparate, foreign
  różny

odmowa /ɔdˈmɔva/ (n)
refusal, rejection
  niewyrażenie zgody

odnawiać /ɔdˈnavʲjäʨ̑/ (v)
renovate, renew
  ponownie nadawać wygląd nowości, tak by coś wyglądało znów jak nowe

odniesienie /ˌɔdʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ/ (n)
reference
  (książkowy) nawiązanie do czegoś

odnieść /ˈɔdʲɲɛ̇ɕʨ̑/ (v)
bring back, carry back
  przynieść coś z powrotem; dostarczyć coś, aby to oddać
achieve, bring
  zyskać coś, mieć jakiś wynik
treat
  potraktować coś lub kogoś w pewien sposób

odnosić /ɔdˈnɔɕiʨ̑/ (v)
concern
  dotyczyć czegoś

odnotować /ˌɔdnɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
comment on, note
  powiedzieć o czymś przy okazji
note
  przyjąć do wiadomości
make a note, note, note down, set down, write down
  sporządzić notatkę
mark, note
  zrobić znak przy czymś istotnym celem pamiętania o tym
note, record
  zwrócić na coś uwagę

odnowa /ɔdˈnɔva/ (n)
renewal
  przywrócenie czemuś świeżego, nowego wyglądu

odnośnie do /ɔdˈnɔɕɲɛ ˈdɔ/
concerning, regarding, with regard to, with respect to
  (urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś

odonto- /ɔdˈɔ̃ntɔ/
odonto-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z zębami lub zębiną

odosobnienie /ˌɔdɔsɔbɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
isolation, retirement, seclusion
  stan odizolowania od innych

odosobniony /ˌɔdɔsɔbɲʲˈɔnɨ/ (adj)
isolated, outlying, secluded, sequestered, solitary
  będący na uboczu, odizolowany od innych
sparse
  odróżniający się od innych

odpad /ˈɔtpat/ (n)
waste, offal, refuse
  pozostałość po zużyciu czegoś lub resztka jakiegoś surowca odrzucana przy produkcji (najczęściej w liczbie mnogiej);

odpadać /ɔtpˈadatɕ/ (v)
come off
  oddzielać się od miejsca przymocowania
lose, be out, drop out
  przestawać brać udział wskutek przegrania, wyeliminowania

odpalać /ɔtˈpalaʨ̑/ (v)
fire
  wystrzelać
start
  zapalać / uruchamiać coś

odpieprzyć /ɔtˈpʲjɛpʃɨʨ̑/ (v)
fuck off
  (wulgarnie, wulgaryzm) zostawić kogoś w spokoju, odczepić się od kogoś

odpierać /ɔtpʲˈɛratɕ/ (v)
refute, rebut
  bronić się skutecznie przed zarzutami
fight back, fight off, repulse, ward off
  bronić się w sposób skuteczny przed ciosami, napaścią
repel
  używać siły do odsunięcia niebezpieczeństwa; zmuszać do odwrotu

odpierdalać /ˌɔtpʲjɛrˈdalaʨ̑/ (v)
fuck off
  (wulgarnie, wulgaryzm) zostawiać w spokoju

odpisać /ɔtpˈisatɕ/ (v)
write back
  napisać coś w odpowiedzi, udzielić pisemnej odpowiedzi

odplamiacz /ɔtˈplãmʲjaʧ̑/ (n)
stain remover
  (handel, handlowy) środek chemiczny służący do wywabiania plam

odpoczynek /ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk/ (n)
rest, repose
  przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił

odpoczywać /ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑/ (v)
rest, relax
  przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił

odpolitycznienie /ˌɔtpɔlˌitɨtʃɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
depoliticisation
  pozbawienie czegoś politycznego charakteru

odporność /ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑/ (n)
immunity
  (medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami

odporny /ɔtˈpɔrnɨ/ (adj)
resistant, immune, hardy, refractory, robust
  mający wysoką odporność i wytrzymałość; silny, wytrzymały
insusceptible, resilient, tolerant
  taki, na którego dana rzecz nie ma wpływu; obojętny

odpowiadać /ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
correspond, match, equal
  być równoważnym czemuś
be responsible
  być za coś odpowiedzialnym
accord, correspond
  być zgodnym z czymś
say one lesson
  odpowiadać (1.1) na pytania nauczyciela w celu oceny wiedzy
suit
  podobać się
answer
  ponosić za coś konsekwencje
respond, return
  reagować, odwzajemniać się
answer, fulfil, meet
  spełniać jakieś warunki, oczekiwania
answer, reply
  udzielać odpowiedzi
  odpisywać (np. na list)

odpowiedni /ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi/ (adj)
suitable, adequate, fitting, proper, relevant
  spełniający wymagane warunki

odpowiednik /ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲik/ (n)
equivalent
  (książkowy) pojęcie, przedmiot lub osoba o podobnych cechach, elementach, mające to samo zastosowanie, mogące pełnić tę samą funkcję

odpowiednio /ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲɔ/ (adv)
accordingly, respectively
  (książkowy) w tej samej kolejności
appropriately, accordingly, adequately
  w sposób odpowiedni; właściwie, stosownie

odpowiedniość /ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲɔ̇ɕʨ̑/ (n)
suitableness
  cecha obiektów odpowiadających sobie, pasujących do siebie

odpowiedzialność /ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑/ (n)
responsibility, liability, charge, responsibleness
  obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś

odpowiedzialny /ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ/ (adj)
responsible
  będący przyczyną
  mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje
  poważnie traktujący swoje obowiązki
  przeznaczony do pewnej czynności
  przeznaczony do poniesienia konsekwencji
accountable
  kierujący czymś

odpowiedź /ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
answer, reply
  reakcja na pytanie

odprawa /ɔtˈprava/ (n)
severence pay
  jednorazowe wynagrodzenie udzielane pracownikowi przy opuszczaniu posady
check-in
  załatwienie formalności związanych z wyjazdem osób, wysłaniem towarów lub odlotem samolotu
briefing
  zebranie, podczas którego zwierzchnik udziela instrukcji podwładnym

odprawa celna /ɔtprˈava tsˈɛlna/ (n)
customs
  (handel, handlowy) procedura towarzysząca przechodzeniu przez granicę państwową, której towarzyszą wylegitymowanie pasażerów oraz rewizja bagażu;

odprowadzać /ˌɔtprɔˈvaʣ̑aʨ̑/ (v)
accompany, assist
  towarzyszyć komuś idąc z nim do jakiegoś miejsca; zaprowadzić kogoś gdzieś

odprężać /ɔtˈprɛ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
relax, slacken
  uczynić mniej naprężonym, rozluźnić

odpukać w niemalowane drewno /ɔtˈpukaʥ̑ ˌvʲ‿ɲɛ̃malɔˈvãnɛ ˈdrɛvnɔ/ (idiom)
knock on wood, touch wood
  pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy

odpust /ˈɔtpust/ (n)
fair
  (etnografia, etnograficzny) (kościelny) uroczystość kościelna ku czci patrona danego kościoła połączona z kiermaszem bądź festynem;
indulgence
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: darowanie przez Boga kary doczesnej za grzechy, które zostały odpuszczone co do winy;

odpuścić /ɔtˈpuɕʨ̑iʨ̑/ (v)
let go
  aspekt dokonany od: odpuszczać

odpychający /ˌɔtpɨxajˈɔntsɨ/ (adj)
forbidding, noisome
  taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie

odpychać /ɔtpˈɨxatɕ/ (v)
push away
  oddalać pchnięciem
repel, repulse
  powodować niechęć
repel each other
  (fizyka, fizyczny) oddalać się od siebie
push oneself away
  oddalać siebie skądś pchnięciem

odpłacać /ɔtˈpwaʦ̑aʨ̑/ (v)
pay back, repay
  oddawać w zamian coś, odwzajemniać się czynem, zachowaniem

odpływ /ˈɔtpwɨf/ (n)
low tide
  (hydrologia, hydrologiczny) niski stan wody w akwenie morskim wynikający ze zjawiska pływów
drain
  ujście, otwór, przez który odpływa skądś woda

odra /ˈɔdra/ (n)
measles
  (medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;

odraczać /ɔdˈraʧ̑aʨ̑/ (v)
postpone, adjourn, defer, prorogue
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalnie przesuwać jakąś sprawę na późniejszy termin

odraza /ɔdˈraza/ (n)
disgust
  uczucie wstrętu, obrzydzenia, niechęci do kogoś lub czegoś

odrażająco /ˌɔdraʒajˈɔntsɔ/ (adv)
abhorrently, abominably, foully, grubbily, loathsomely, repellently
  w sposób odrażający

odrażający /ˌɔdraʒaˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
repugnant, disgusting, loathsome, repulsive, abhorrent, abominable
  wzbudzający odrazę, obrzydzenie; ohydny, wstrętny

odreagowanie /ˌɔdrɛaɡɔˈvãɲɛ/ (n)
abreaction
  przeżycie jakiegoś doświadczenia w celu oczyszczenia emocjonalnego, pozbycia się negatywnych emocji wywołanych innym doświadczeniem

odrobina /ˌɔdrɔˈbʲĩna/ (n)
hint
  bardzo mała ilość czegoś

odrobinę /ˌɔdrɔbʲˈinɛ/ (adv)
a mite, a trifle, fractionally
  w niewielkiej ilości

odrośl /ˈɔdrɔɕl/ (n)
offshoot
  (botanika, botaniczny) boczny pęd
root
  (przenośnie, przenośnia) jedna z linii potomstwa, konkretny jej przedstawiciel, także w sensie materialnym w odniesieniu do kierunku rozwoju sztuki, przemysłu itp.

odruch /ˈɔdrux/ (n)
reflex
  (biologia, biologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego

odruchowo /ˌɔdruxˈɔvɔ/ (adv)
instinctively
  w sposób odruchowy

odrywać /ɔdrˈɨvatɕ/ (v)
rip off
  odłączać część od danej całości poprzez ciągnięcie lub szarpanie
drag away
  przerywać komuś jakąś czynność, zajmując czym innym
come off
  być oddzielanym od całości, odłączać się
drag away
  przestawać coś robić, zajmując się czym innym; robić przerwę w pracy
take off
  przestawać stykać się; tracić styczność

odrzucać /ɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
reject
  (medycyna, medyczny) nie przyjmować przeszczepu
cast, rebuff
  oddalać gwałtownie od siebie
deny, negative
  unikać potwierdzenia a nawet zaprzeczać
fob off, overrule, refuse, reject
  wykonywać czynność świadczącą o nieakceptowaniu czegoś
cast
  zmieniać położenie ruchem gwałtownym czy rzutem

odrzutowiec /ˌɔdʒutˈɔvʲɛts/ (n)
jet, jet aircraft
  (lotnictwo, lotniczy) samolot, który ma silnik odrzutowy – wykorzystujący energię odrzutu gazów spalinowych;

odróżnianie /ˌɔdruʒɲʲˈaɲʲɛ/ (n)
differentiation, discrimination
  (rzeczownik odczasownikowy) od: odróżniać

odróżniać /ɔdˈruʒʲɲäʨ̑/ (v)
distinguish
  identyfikować odmienne rodzaje czegoś

odrębny /ɔdˈrɛ̃mbnɨ/ (adj)
particular
  różniący się od innych
separate
  stanowiący samodzielną całość

odsetek /ɔtˈsɛtɛk/ (n)
proportion, rate
  określony procent całości

odstęp /ˈɔtstɛ̃mp/ (n)
space, spacing
  odległość między dwoma przedmiotami, obiektami lub dwiema osobami
interval
  odległość w czasie między jakimiś wydarzeniami

odstęp księżycowy /ˈɔtstɛ̃mp ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈʦ̑ɔvɨ/ (n)
lunitidal interval
  (nawigacja) różnica między momentem kulminacji Księżyca, a momentem wystąpienia wody wielkiej lub wody niskiej

odstępca /ɔtstˈɛmptsa/ (n)
renegade
  ktoś, kto odstąpił od dotychczas wyzwanych ideałów

odstępować /ˌɔtstɛmpˈɔvatɕ/ (v)
give
  oddawać coś komuś (bez zapłaty)
sell
  przekazywać coś, odsprzedając to na dogodnych warunkach
abandon, back out, depart
  odchodzić od postanowień
abandon, leave
  zostawiać kogoś samego

odstępstwo /ɔtˈstɛ̃mpstfɔ/ (n)
dissent
  rezygnacja, porzucenie, odstąpienie od jakichś zasad, wartości, przekonań

odszczepieniec /ˌɔṭʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
dissenter
  ktoś, kto zerwał z jakąś tradycją, ideologią itp.

odszkodowanie /ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
compensation, damages, indemnity, recompense, amends
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;

odszkodowawczy /ˌɔtʃkɔdɔvˈaftʃɨ/ (adj)
compensative
  związany z odszkodowaniem, dotyczący odszkodowania

odszumianie /ˌɔṭʃũˈmʲjä̃ɲɛ/ (n)
noise reduction
  (fotografia) (technologia, technika, techniczny) (rzeczownik odczasownikowy) od: odszumiać

odsączać /ɔtsˈɔntʃatɕ/ (v)
drain, drain off
  oddzielać ciecz od części stałych przez sączenie

odsłaniać /ɔtswˈaɲʲatɕ/ (v)
expose, show, unveil
  powodować, że coś staje się widoczne
reveal
  sprawiać, że coś wychodzi na jaw
draw
  usuwać to, co zasłania
appear
  dawać się poznać
  pozbawiać się zakrycia

odsłownik /ɔtswˈɔvɲik/ (n)
gerund
  (językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik, który jest utworzony od czasownika

odsłuch /ˈɔtswux/ (n)
stage monitor
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pojedyncza kolumna lub zestaw takich kolumn umieszczanych nisko na scenie przed wykonawcami w celu podniesienia ich wzajemnej słyszalności

odtrutka /ɔtˈːrutka/ (n)
antidote, antipoison
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;

odtwarzacz /ɔttfˈaʒatʃ/ (n)
player
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie odtwarzające dźwięk lub obraz i dźwięk

odtwarzać /ɔtˈːfaʒaʨ̑/ (v)
reproduce, reconstruct, regenerate
  ponownie tworzyć
play back, replay
  prezentować nagranie
portray, recreate
  tworzyć na podstawie teorii i pamięci
perform, play, re-enact
  wykonywać naśladując

odtąd /ˈɔtːɔ̃nt/ (pronoun)
hereafter
  od tego miejsca
henceforth, since, thereafter
  od tej chwili, od teraz

odwach /ˈɔdvax/ (n)
guardhouse, guardroom
  areszt wojskowy

odwaga /ɔdˈvaɡa/ (n)
courage, bravery, spunk
  zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa

odwalić kitę /ɔdˈvalʲiʨ̑ ˈcitɛ/ (v)
snuff it
  (potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) umrzeć

odwar /ˈɔdvar/ (n)
decoction
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg wodny z kłączy, korzeni, kory lub ziela, wymagających dłuższego gotowania;

odważać /ɔdvˈaʒatɕ/ (v)
weigh out
  ważąc coś, odmierzać odpowiednią ilość tego
dare
  decydować się na coś niebezpiecznego, niełatwego

odważnie /ɔdˈvaʒʲɲɛ/ (adv)
bravely, courageously
  w sposób odważny, z odwagą, śmiałością

odważnik /ɔdˈvaʒʲɲik/ (n)
weight
  przedmiot służący do pomiaru masy innych przedmiotów na wadze szalkowej;

odważny /ɔdˈvaʒnɨ/ (adj)
brave, courageous
  taki, który ma odwagę

odwet /ˈɔdvɛt/ (n)
retaliation, reprisal
  odwzajemnienie za zło

odwieczny /ɔdˈvʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
age-old, immemorial, long-time
  istniejący, trwający od wieków

odwiedzać /ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑/ (v)
visit
  składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś

odwilż /ˈɔdvʲilʃ/ (n)
thaw
  ocieplenie w zimie, połączone z topnieniem śniegu

odwołanie /ˌɔdvɔˈwãɲɛ/ (n)
cancellation
  (rzeczownik odczasownikowy) od: odwołać
reference
  odniesienie do czegoś
appeal
  pismo zawierające prośbę o ponowne rozpatrzenie sprawy
  zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji
dismissal, impeachment, recall, removal
  usunięcie ze stanowiska

odwoływać /ˌɔdvɔwˈɨvatɕ/ (v)
cancel
  informować, że coś się nie odbędzie, anulować coś
fire
  usunąć kogoś z danego stanowiska
reference
  odnosić się do czegoś, nawiązywać do czegoś

odwracalny /ˌɔdvratsˈalnɨ/ (adj)
reversible
  taki, który daje się odwrócić, zdolny do powrotu do stanu pierwotnego

odwracać /ɔdˈvraʦ̑aʨ̑/ (v)
turn, turn around
  przekręcać, obracać na drugą stronę

odwrotnie /ɔdˈvrɔtʲɲɛ/ (adv)
inversely, the other way around, vice versa
  w inny sposób, inaczej niż należy, na odwrót

odwrotność /ɔdˈvrɔtnɔɕʨ̑/ (n)
reciprocal
  (matematyka, matematyczny) liczba, która pomnożona przez daną niezerową liczbę daje jeden;

odwrót /ˈɔdvrut/ (n)
retreat
  (wojskowość, wojskowy) wycofanie się wojska
back flip, deviation, withdrawal
  wyjście z trwania w czymś

odwłok /ˈɔdvwɔk/ (n)
abdomen
  (zoologia, zoologiczny) tylny odcinek ciała stawonogów

odyniec /ɔˈdɨ̃ɲɛʦ̑/ (n)
boar
  (łowiectwo, łowiecki) stary samiec samotnie żyjący, najczęściej w odniesieniu do dzika, a rzadziej żubra

odyseja /ˌɔdɨˈsɛja/ (n)
odyssey
  (przenośnie, przenośnia) długa podróż pełna wydarzeń i przeciwności

odzież /ˈɔʥ̑ɛʃ/ (n)
clothing, clothes
  ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca

odznaczać /ɔdˈznaʧ̑aʨ̑/ (v)
decorate
  nadawać odznaczenie
stand out
  wyróżniać się czymś

odzobaczyć /ˌɔdʑɔbˈatʃɨtɕ/ (v)
unsee
  (żartobliwie) przestać widzieć, żałując, że się w ogóle zobaczyło, chcieć to zapomnieć; wyrażone w kategorii życzeniowej, niemożliwej do spełnienia

odzwierciedlać /ˌɔdʑvʲɛrtɕˈɛdlatɕ/ (v)
reflect
  dawać zwierciadlany obraz
reflect, mirror
  przedstawiać dokładnie
be reflected
  być wyrażanym
  ukazywać się jak w zwierciadle

odzyskiwać /ˌɔdzɨˈsʲcivaʨ̑/ (v)
reclaim
  mieć z powrotem wartość, którą się straciło; wrócić do dawnego stanu
  ponownie wchodzić w posiadanie jakiejś rzeczy

odzywać się /ɔdʑˈɨvatɕ ɕɛ/ (v)
speak
  mówić, zwykle w odpowiedzi do czego
call, write
  nawiązywać kontakt, by przekazywać wieści
surface
  pojawiać się lub występować ponownie
ring, be heard
  wydawać dźwięk, być słyszalnym

odzywka /ɔdˈzɨfka/ (n)
bid
  (termin karciany) odezwanie się w trakcie licytacji informujące o kolorze i planowanej wysokości gry

odór /ˈɔdur/ (n)
odor, odour
  (książkowy) nieprzyjemny zapach

odłam /ˈɔdwam/ (n)
block
  duża część odłamana od całości
breakaway, faction
  ugrupowanie ludzi powstałe wskutek podziału większej grupy albo wskutek oddzielenia się od większej grupy

odłamek /ɔdwˈamɛk/ (n)
shrapnel
  (wojskowość, wojskowy) część pocisku oderwana w czasie wybuchu
splinter, chip, sliver
  mała część odłamana od całości

odłożyć na półkę /ɔdˈwɔʒɨʨ̑ na‿ˈpuwkɛ/ (v)
shelve
  (przenośnie, przenośnia) zostawić coś do zrobienia na później, na czas bliżej nieokreślony

odłącznik /ɔdˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
disconnector
  (elektryczność) łącznik tworzący widoczną przerwę między stykami

odśnieżanie /ˌɔtʲɕɲɛˈʒãɲɛ/ (n)
clearing of snow, snow removal
  usuwanie śniegu z jakiejś powierzchni

odśnieżarka /ˌɔtʲɕɲɛˈʒarka/ (n)
snow-blower, snow-plough
  (technologia, technika, techniczny) maszyna służąca do usuwania śniegu z ulic, chodników, podwórek itp.

odśnieżać /ɔtʲˈɕɲɛʒaʨ̑/ (v)
clear of snow
  usuwać śnieg z ulic, chodników, dachów itp. przy pomocy łopat, mioteł, soli lub pługów

odśnieżenie /ˌɔtʲɕɲɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
clearing of snow
  usunięcie śniegu z jakiejś powierzchni

odświętny /ɔtɕfʲˈɛntnɨ/ (adj)
formal, special
  (przenośnie, przenośnia) odznaczający się czymś niecodziennym
festive, ceremonial, festal, festival
  przeznaczony na święto

odżegnać /ɔdʒˈɛɡnatɕ/ (v)
deprecate, renounce
  (dawniej, dawny) w wierzeniach ludowych: znakiem krzyża lub jakimś zaklęciem odwrócić działanie złego; oddalić, odegnać diabła, uroki, złe duchy itp.

odżywka /ɔḍˈʒɨfka/ (n)
conditioner
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) środek kosmetyczny (krem, maseczka, żel lub pianka) o działaniu regenerującym, wzmacniającym lub pielęgnującym
nutrient, supplement
  (spożywczy) produkt zawierający składniki odżywcze w skomasowanej ilości, najczęściej w postaci syropu, pasty, mączki lub granulatu

odżywka do włosów /ɔdʒˈɨfka dɔ vwˈɔsuf/ (n)
hair conditioner, conditioner
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny nakładany na włosy najczęściej po ich umyciu w celach pielęgnacyjnych

ofensywa /ˌɔfɛ̃w̃ˈsɨva/ (n)
thrust
  atak dużych sił wojska na wielkim obszarze lub na całym froncie
  masowe pojawienie się czegoś

oferma /ɔfˈɛrma/ (n)
blunderbuss, cabbage, donkey, dweeb, hacker, hoser
  (potocznie, potoczny) osoba niezaradna lub niezdarna

ofermowaty /ˌɔfɛrmɔvˈatɨ/ (adj)
milksoppy
  (pogardliwie) typowy dla ofermy

oferować /ˌɔfɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
offer
  proponować coś, składać ofertę

oferta /ɔˈfɛrta/ (n)
offer, proposal
  (potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje

off-topic /ˈɔfftˈɔpits/ (adj)
off topic
  będący dygresją poza tematem dyskusji;

offset /ˈɔfːsɛt/ (n)
offset
  (drukarstwo, drukarski) technika druku płaskiego;
  (drukarstwo, drukarski) maszyna drukarska pracująca w technice (1.1)

ofiara /ɔˈfʲjara/ (n)
victim, sacrifice
  osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś
  osoba, która ucierpiała wskutek wypadku

ofiarny /ɔˈfʲjarnɨ/ (adj)
sacrificial
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze składaniem ofiar
  gotowy do poświęceń, oddany

ofiarować /ˌɔfjarˈɔvatɕ/ (v)
bid, dedicate, donate, proffer, subscribe
  dać bezinteresownie
victimize
  poświęcić coś lub kogoś ważkiej sprawie
sacrifice
  złożyć ofiarę

oficer /ɔˈfʲiʦ̑ɛr/ (n)
officer
  (wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;

oficerski /ˌɔfʲiˈʦ̑ɛrsʲci/ (adj)
officer
  dotyczący oficera

oficjalnie /ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalʲɲɛ/ (adv)
officially
  w sposób oficjalny

oficjalny /ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
official
  zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący

ofsajd /ˈɔfsajt/ (n)
offside
  (sport, sportowy) (zobacz) spalony

oftalmolog /ˌɔftalˈmɔlɔk/ (n)
ophthalmologist
  (medycyna, medyczny) (zobacz) okulista

oftalmoskopia /ˌɔftalmɔskˈɔpja/ (n)
ophthalmoscopy
  (medycyna, medyczny) badanie dna oka, przeprowadzane za pomocą oftalmoskopu;

oganeson /ɔɡˈanɛsɔn/ (n)
oganesson
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Og i liczbie atomowej 118;

ogar /ˈɔɡar/ (n)
bloodhound, hound
  gończy pies myśliwski

ogier /ˈɔɟɛr/ (n)
stallion
  (zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych;
  (zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec wielbłąda

ogień /ˈɔɟɛ̇̃ɲ/ (n)
fire
  płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania;
  (przenośnie, przenośnia) głębokie zaangażowanie w coś, przeżywanie czegoś
  (wojskowość, wojskowy) strzelanie z broni palnej

ogląd /ˈɔɡlɔnt/ (n)
vision
  obejrzenie czego w celu zrozumienia sprawdzanej rzeczy

oglądanie /ˌɔɡlɔ̃nˈdãɲɛ/ (n)
seeing, viewing, watching
  (rzeczownik odczasownikowy) od: oglądać

oglądać /ɔɡˈlɔ̃ndaʨ̑/ (v)
watch
  przypatrywać się komuś lub czemuś

ognie świętego Elma /ˈɔɟɲɛ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈɛlma/ (n)
Saint Elmo's fire
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;

ognioodporny /ˌɔɡɲʲɔɔtpˈɔrnɨ/ (adj)
fireproof, unburnable
  niewrażliwy, niepodatny na działanie ognia

ogniowy /ɔɡɲʲˈɔvɨ/ (adj)
fire
  odnoszący się do ognia

ognisko /ɔɟˈɲiskɔ/ (n)
focus
  (fizyka, fizyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie
bonfire
  ułożony, płonący stos drewna

ogniskowa /ˌɔɟɲiˈskɔva/ (n)
focal length
  (fizyka, fizyczny) (fotografia) odległość ogniska układu optycznego od soczewki lub zwierciadła;

ognisty oddech /ɔɡɲˈistɨ ˈɔddɛx/ (n)
fire breathing
  trik cyrkowy i kuglarski polegający na zapaleniu rozpylonej ustami łatwopalnej cieczy;

ogniwo /ɔɟˈɲivɔ/ (n)
cell
  (technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego
link
  kółko w łańcuchu

ogon /ˈɔɡɔ̃n/ (n)
queue
  (potocznie, potoczny) długa kolejka
tail
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;
  końcowa część jakiegoś przedmiotu

ogonek /ɔˈɡɔ̃nɛk/ (n)
ogonek
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci ogonka (1.2) umieszczany pod literą

ogonowy /ˌɔɡɔnˈɔvɨ/ (adj)
caudal, coccygeal
  związany z ogonem, dotyczący ogona

ogr /ɔkr̥/ (n)
ogre
  legendarne stworzenie;

ograniczać /ˌɔɡrãˈɲiʧ̑aʨ̑/ (v)
mark off
  ujmować w pewną limitowaną przestrzeń; wyznaczać obszar czegoś; otaczać czymś, co oddziela od reszty
cut down, downscale, reduce, restrict
  zmniejszać coś, redukować dostępność czegoś, uszczuplać coś
come down to
  poprzestawać na czymś, działać w jakimś zakresie tylko do pewnego stopnia, w limitowanym zakresie

ograniczenie /ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
mental deficiency, obtuseness
  brak szerszych horyzontów myślowych, brak inteligencji
limitation, restriction
  norma, przepis, zarządzenie krępujące czyjąś swobodę działania

ograniczony /ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
dull, unintelligent
  o człowieku, jego umyśle: taki, który ma wąskie horyzonty myślowe lub jest mało inteligentny, ma ciasny umysł
limited, restricted, scarce
  taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)

ogrodnictwo /ˌɔɡrɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
gardening
  (rolnictwo, rolniczy) uprawa drzew owocowych, roślin ozdobnych i warzyw
horticulture
  dział rolnictwa zajmujący się takimi uprawami

ogrodniczki /ˌɔɡrɔdɲˈitʃki/ (n)
dungarees, overalls
  (potocznie, potoczny) (krawiectwo) rodzaj spodni z charakterystycznym karczkiem z przodu i szalkami;

ogrodniczy /ˌɔɡrɔdɲˈitʃɨ/ (adj)
garden
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) związany z ogrodnictwem

ogrodnik /ɔˈɡrɔdʲɲik/ (n)
gardener
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) osoba zajmująca się ogrodem

ogrodzenie /ˌɔɡrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
enclosure
  (potocznie, potoczny) przestrzeń, która została ogrodzona
fence
  przeszkoda ogradzająca jakiś teren, np. w postaci płotu, parkanu, muru

ogromnie /ɔˈɡrɔ̃mʲɲɛ/ (adv)
enormously, tremendously
  bardzo, mocno, w wysokim stopniu

ogromny /ɔˈɡrɔ̃mnɨ/ (adj)
huge, large
  mający bardzo duży rozmiar

ogryzek /ɔˈɡrɨzɛk/ (n)
core
  ogryziony, niedojedzony kawałek czegoś (np. jabłka)

ogrzewanie /ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ/ (n)
heating
  urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło
  czynność dostarczania ciepła

ogrzewać /ɔˈɡʒɛvaʨ̑/ (v)
heat, warm
  zwiększać temperaturę czegoś, dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym

ogrzewczy /ɔɡʒˈɛftʃɨ/ (adj)
calefactory, heating
  przeznaczony do ogrzewania

ogród /ˈɔɡrut/ (n)
garden
  miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;

ogród botaniczny /ˈɔɡrud ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
botanical garden
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;

ogród zimowy /ˈɔɡrud ʑimˈɔvɨ/ (n)
conservatory, winter garden
  (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami;

ogród zoologiczny /ˈɔɡrud ˌzɔːlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
zoo, zoological garden
  teren do ekspozycji i hodowli zwierząt z różnych stron świata;

ogólnie /ɔˈɡulʲɲɛ/ (adv)
generally
  powszechnie, w sposób przyjęty przez ogół określonych ludzi lub grupy
generally, broadly
  w sposób pozbawiony wnikania w szczegóły

ogólnodostępny /ˌɔɡulnˌɔdɔstˈɛmpnɨ/ (adj)
open-access, public
  dostępny dla wszystkich

ogólnonarodowy /ˌɔɡulnɔ̃narɔˈdɔvɨ/ (adj)
nationwide
  dotyczący całego narodu

ogólnoświatowy /ˌɔɡulnɔɕfʲjaˈtɔvɨ/ (adj)
world-wide
  dotyczący całego świata

ogólny /ɔˈɡulnɨ/ (adj)
general, overall
  nieuwzględniający szczegółów
general, broad
  zbierający w całość

ogórecznik lekarski /ˌɔɡuˈrɛʧ̑ʲɲik lɛˈkarsʲci/ (n)
borage
  (botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej;

ogórek /ɔˈɡurɛk/ (n)
cucumber
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;

ogórkowa /ˌɔɡurˈkɔva/ (n)
cucumber soup
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z kiszonych ogórków, z ziemniakami, zabielana śmietaną;

ogół /ˈɔɡuw/ (n)
entirety, whole
  pewna całość; zbiór zjawisk, przedmiotów

ogółem /ɔɡˈuwɛm/ (adv)
in total, all in all, all-in, altogether, grand total, in all
  uwzględniając całość, wszystkie elementy

ogłada /ɔɡˈwada/ (n)
polish, refinement
  zdolność właściwego zachowania się

ogłaszać /ɔɡˈwaʃaʨ̑/ (v)
proclaim
  (przestarzałe, przestarzały) nadawać komuś godność, tytuł
announce
  podawać do wiadomości
publish, issue
  publikować
advertise
  podawać do wiadomości informacje o sobie

ogłoszenie /ˌɔɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
announcement, ad, advert
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ogłosić
advertisement, declaration, notice, publication
  pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu

ogłoszeniodawca /ˌɔɡwɔʃˌɛɲʲɔdˈaftsa/ (n)
advertiser advertizer
  podmiot zlecający rozpowszechnianie ogłoszenia

ohar /ˈɔxar/ (n)
common shelduck
  (ornitologia, ornitologiczny) Tadorna tadorna, wędrowny, eurazjatycki ptak wodny;

ohel /ˈɔxɛl/ (n)
ohel
  (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nagrobna kaplica żydowska nad grobem cadyka

ohioski /ɔxjˈɔski/ (adj)
Ohioan
  (dawniej, dawny) lub (rzadki, rzadko używany) związany z Ohio, dotyczący Ohio

ohydnie /ɔˈxɨdʲɲɛ/ (adv)
execrably
  w sposób ohydny; wstrętnie

ohydny /ɔˈxɨdnɨ/ (adj)
abominable, disgusting, hideous, odious, ghastly, execrable
  obrzydliwy, budzący wstręt

ojciec /ˈɔjʨ̑ɛʦ̑/ (n)
father, dad
  mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);
father
  założyciel, pierwszy przedstawiciel;
  (biologia, biologiczny) samiec mający potomstwo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma tytularna zakonników, rzadziej księży;
  (zobacz) ojce
  (zobacz) ojcowie → przodkowie

ojciec Kościoła /ˈɔjtɕɛts kɔɕtɕˈɔwa/ (n)
Church Father
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytny pisarz lub teolog chrześcijański;

ojciec chrzestny /ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ/ (n)
godfather
  (kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną
  (etnografia, etnograficzny) przywódca mafijny we Włoszech i w Stanach Zjednoczonych

ojcobójca /ˌɔjtsɔbˈujtsa/ (n)
parricide, patricide
  (książkowy) zabójca własnego ojca

ojcojebca /ˌɔjʦ̑ɔˈjɛpʦ̑a/ (n)
fatherfucker
  (wulgarnie, wulgaryzm) mężczyzna penertujący analnie własnego ojca

ojcostwo /ɔjˈʦ̑ɔstfɔ/ (n)
fatherhood
  bycie ojcem

ojczenasz /ɔjˈʧ̑ɛ̃naʃ/ (n)
Lord's Prayer, Our Father
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”

ojczym /ˈɔjʧ̑ɨ̃m/ (n)
stepfather
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

ojczyzna /ɔjˈʧ̑ɨzna/ (n)
fatherland, homeland, motherland
  kraj, w którym ktoś się urodził;

ojkofobia /ˌɔjkɔfˈɔbja/ (n)
oikophobia
  (filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) odrzucanie rodzimej kultury i apologia obcych systemów wartości;

ok /ɔkˈɔwɔ/ (adj)
OK, ok
  (zobacz) OK

ok /ɔkˈɔwɔ/ (adv)
OK, ok
  (zobacz) OK

ok /ɔkˈɔwɔ/ (interjection)
OK, ok
  (zobacz) OK

okapi /ɔˈkapʲi/ (n)
okapi
  (zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach;

okaryna /ˌɔkaˈrɨ̃na/ (n)
ocarina
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie;

okay /ˈɔkaj/ (adj)
okay
  (potocznie, potoczny) w porządku, dobry

okay /ˈɔkaj/ (adv)
okay
  (potocznie, potoczny) w porządku, dobrze

okay /ˈɔkaj/ (interjection)
okay
  (potocznie, potoczny) oznaczający zgodę

okazale /ˌɔkazˈalɛ/ (adv)
grandly
  w sposób charakteryzujący się imponującym rozmiarem, zasięgiem lub imponującą wielkością

okazały /ˌɔkazˈawɨ/ (adj)
magnificent, stately, sumptuous
  odznaczający się przepychem

okaziciel /ˌɔkaˈʑiʨ̑ɛl/ (n)
bearer
  człowiek okazujący, przedstawiający jakiś dokument, dowód

okazja /ɔˈkazʲja/ (n)
opportunity
  sytuacja sprzyjająca komuś lub czemuś

okazja czyni złodzieja /ɔˈkazʲja ˈʧ̑ɨ̃ɲi zwɔˈʥ̑ɛ̇ja/ (proverb)
opportunity makes the thief
  możliwość szybkiego, nieoczekiwanego wzbogacenia się jest pokusą do kradzieży

okazjonalny /ˌɔkazjɔnˈalnɨ/ (adj)
occasional
  dotyczący danej okazji
casual, occasional
  rzadko występujący

okazywać /ˌɔkaˈzɨvaʨ̑/ (v)
appear, turn out
  dawać się poznać jako ktoś lub coś; odnosić określony rezultat
  stawać się oczywistym

okeanida /ˌɔkɛaɲˈida/ (n)
Oceanid
  (mitologia grecka) nimfa morska, każda z córek Okeanosa i Tetydy;

okienko /ɔˈcɛ̃nkɔ/ (n)
round window
  (anatomia, anatomiczny) okienko okrągłe – struktura anatomiczna w obrębie ucha;
oval window
  (anatomia, anatomiczny) okienko owalne – struktura anatomiczna w obrębie ucha;
micropyle
  (botanika, botaniczny) otwór na szczycie kanalika w osłonce zalążka;
window period
  (medycyna, medyczny) okienko serologiczne – przedział czasu od chwili zakażenia do możliwości wykrycia tego zakażenia przez laboratorium za pomocą oznaczania obecności przeciwciał;

okiennica /ˌɔcɛ̇̃ɲˈːiʦ̑a/ (n)
shutter, window shutter
  rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;

oklepany /ˌɔklɛpˈanɨ/ (adj)
hackneyed
  za bardzo znany z powodu wielokrotnego powtarzania

okno /ˈɔkna/ /ˈɔknɔ/ (n)
window
  (informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program
  (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra
window, casement
  oszklony otwór w ścianie

okno pogodowe /ˈɔknɔ pˌɔɡɔdˈɔvɛ/ (n)
weather window
  krótki okres sprzyjającej aury, który umożliwia wykonanie jakiegoś przedsięwzięcia

oknówka /ɔkˈnufka/ (n)
house martin
  (ornitologia, ornitologiczny) Delichon urbica, pospolity w Polsce gatunek jaskółki;

oko /ˈɔkɔ/ (n)
eye
  (anatomia, anatomiczny) narząd wzroku;
  w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) krążek tłuszczu na powierzchni płynu
centre of cyclone, storm centre
  (meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego
seaman sailor on lookout duty
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) marynarz lub żeglarz pełniący służbę obserwacyjną na oku (1.5)
collar in the end of a rope
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) otwór w pętli zawiązanej lub zaplecionej na końcu liny np. cumy

oko za oko, ząb za ząb /ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp/ (proverb)
eye for an eye, a tooth for a tooth; an eye for an eye, a tooth for a tooth
  zasada odwetu, odpłacanie złem za zło;

oko złożone /ˈɔkɔ zwɔʒˈɔnɛ/ (n)
compound eye
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) rodzaj oka występujący u owadów, wijów i niektórych skorupiaków, składające się z tysięcy drobnych omatidiów;

okolica /ˌɔkɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
neighbourhood, neighborhood
  obszar wokół czegoś

okolicznik /ˌɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
adverbial
  (gramatyka) część zdania określająca czasownik;

okoliczność /ˌɔkɔˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
circumstance
  coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia

okop /ˈɔkɔp/ (n)
trench
  odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;

okostna /ɔˈkɔstna/ (n)
periosteum
  (anatomia, anatomiczny) błona otaczająca i ochraniająca kości;

okowy /ɔˈkɔvɨ/ (n)
chain, shackle
  (poetycki, poetycko) łańcuchy, kajdany, pęta

około /ɔˈkɔwɔ/ (particle)
approximately, about, around, roughly, circa, loosely
  … wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

około /ɔˈkɔwɔ/ (preposition)
approximately, about, around, roughly, circa, loosely
  … wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu

około- /ɔˈkɔwɔ/ (prefix)
circum-
  określa cechę czegoś, co znajduje się lub ma miejsce dookoła przedmiotu określanego przez przymiotnik

okołoporodowy /ˌɔkɔwɔpɔrɔˈdɔvɨ/ (adj)
perinatal
  taki, który ma miejsce w okresie porodu oraz bezpośrednio przed nim lub po nim

okołorostek /ˌɔkɔwɔˈrɔstɛk/ (n)
circumfix
  (językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy otaczający leksem, np. morfem otaczający rdzeń;

okoń /ˈɔkɔ̃ɲ/ (n)
perch
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis, słodkowodna ryba drapieżna;

okra /ˈɔkra/ (n)
okra
  (botanika, botaniczny) Abelmoschus moschatus Medik., roślina jednoroczna o wyprostowanych pędach o wysokości jednego metra i żółtych kwiatach, stosowana jako roślina ozdobna, warzywo i zioło;

okradanie /ˌɔkradˈaɲʲɛ/ (n)
robbing, stealing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: okradać

okrakiem /ɔˈkracɛ̃m/ (adv)
astride
  obejmując coś rozstawionymi nogami

okres /ˈɔkrɛs/ (n)
period
  (fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;
  przedział czasu, czas trwania czegoś
  (potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem

okres godowy /ˈɔkrɛz ɡɔdˈɔvɨ/ (n)
breeding season, mate season
  (zoologia, zoologiczny) okres łączenia się w pary i przystępowania do rozrodu u zwierząt;

okres wegetacyjny /ˈɔkrɛz vˌɛɡɛtatsˈɨjnɨ/ (n)
growing season
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) część roku, gdy roślinność może się rozwijać ze względu na dostateczną ilość wilgoci i ciepła;

okresowy /ˌɔkrɛˈsɔvɨ/ (adj)
periodic
  cyklicznie powtarzający się
temporary
  trwający lub mający trwać tylko przez pewien czas, chwilowy

określać /ɔˈkrɛɕlaʨ̑/ (v)
define, specify, determine, find
  definiować, ustalać cechy czegoś

określenie /ˌɔkrɛɕˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
qualification
  wyrażenie charakteryzujące przedmiot bądź osobę

określony /ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ/ (adj)
definite, specific, given
  zdefiniowany, pewien, sprecyzowany

okropnie /ɔkrˈɔpɲʲɛ/ (adv)
terribly
  (potocznie, potoczny) niezmiernie, bardzo, ogromnie
abominably, awfully, beastly, dreadfully, horribly, terribly
  źle, strasznie, przerażająco

okropny /ɔˈkrɔpnɨ/ (adj)
horrible, terrible, awful
  wywołujący strach, odrzucający

okrucieństwo /ˌɔkruˈʨ̑ɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
cruelty, atrocity
  skłonność do zadawania cierpień ludziom i zwierzętom;

okruszyna /ˌɔkruʃˈɨna/ (n)
crumb
  (zdrobniale) od okruch

okrutnie /ɔˈkrutʲɲɛ/ (adv)
cruelly
  (odprzymiotnikowy) okrutny

okrutny /ɔˈkrutnɨ/ (adj)
cruel
  nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem

okrycie /ɔˈkrɨʨ̑ɛ/ (n)
mantle
  przedmiot służący do okrywania

okrytonasienne /ɔˈkrɨtɔnaˈɕɛ̃nːɛ/ (n)
angiosperms
  (botanika, botaniczny) gromada roślin naczyniowych

okrywać /ɔˈkrɨvaʨ̑/ (v)
blanket, cover, cover up
  kładąc coś na czymś, osłaniać jego powierzchnię
cloud in
  sprawiać, że ktoś staje się przedmiotem określonych postaw
cover, enshroud, envelop
  znajdować się na powierzchni czego

okrzemka /ɔˈkʃɛ̃mka/ (n)
diatom
  jednokomórkowy glon z typu chryzofitów;

okrzyk /ˈɔkʃɨk/ (n)
cry, exclamation, outcry, shout, shriek
  głośny dźwięk wydany przez człowieka, wyrażający silne emocje lub mające zwrócić uwagę innych

okrąg /ˈɔkrɔ̃ŋk/ (n)
circle
  (geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);

okrągły /ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ/ (adj)
round
  mający kształt koła, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich

okrążenie /ˌɔkrɔ̃ʒˈɛɲʲɛ/ (n)
lap
  droga, trasa, którą ktoś przebył dookoła czegoś

okręg /ˈɔkrɛ̃ŋk/ (n)
borough, constituency, district, precinct, ward
  (administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości

okręt /ˈɔkrɛ̃nt/ (n)
vessel
  (potocznie, potoczny) duży statek morski
warship, man of war
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;

okręt liniowy /ˈɔkrɛ̃nt lʲĩˈɲjɔvɨ/ (n)
ship of the line
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) okręt wojenny wystarczająco duży, by walczyć w linii bojowej;

okręt podwodny /ˈɔkrɛnt pɔdvˈɔdnɨ/ (n)
submarine
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;

okrężnica /ˌɔkrɛ̃ʒɲˈitsa/ (n)
colon
  (anatomia, anatomiczny) najdłuższa część jelita grubego
featherfoil
  (botanika, botaniczny) Hottonia L., rodzaj roślin wodnych z rodziny pierwiosnkowatych

okrężny /ɔkrˈɛ̃ʒnɨ/ (adj)
circuitous, indirect
  dążący do celu nie wprost
circular, encircling
  okrążający coś poprzez ruch, przemieszczenie
roundabout
  taki, który swoim położeniem okrąża coś

oksym fosgenu /ˈɔksɨ̃m fɔzˈɡɛ̃nu/ (n)
CX, N hydroxylamine, di- chloro- formoxime, phosgene oxime
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek organiczny z grupy oksymów, parzący i duszący bojowy środek trujący również o działaniu drażniącym;

oksymoron /ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n/ (n)
oxymoron
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;

oksytocyna /ˌɔksɨtɔˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
oxytocin
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;

oksyton /ɔksˈɨtɔn/ (n)
oxytone
  (fonetyka, fonetyczny) akcent na ostatniej sylabie wyrazu;

oktan /ˈɔktãn/ (n)
octane
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników benzyny;

oktawa /ɔkˈtava/ (n)
octave
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej
  przedział czasu równy ośmiu dniom; również ostatni dzień tego okresu
  (literacko) strofa składająca się z ośmiu wierszy

okular /ɔˈkular/ (n)
eyepiece
  (optyka, optyczny) rodzaj soczewki optycznej – w układzie optycznym ta, która znajduje się przy oku patrzącego;

okularnik /ˌɔkuˈlarʲɲik/ (n)
spectacled cobra
  (zoologia, zoologiczny) Naja naja, duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym;

okularnik indyjski /ˌɔkulˈarɲik indˈɨjski/ (n)
binocellate cobra, spectacled cobra
  (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Naja naja Linnaeus, gatunek jadowitego węża z rodziny zdradnicowatych, występujący w Azji;

okulary /ˌɔkuˈlarɨ/ (n)
glasses, spectacles
  przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

okulary przeciwsłoneczne /ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ/ (n)
sunglasses, shades
  (optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem;

okulista /ˌɔkuˈlʲista/ (n)
ophthalmologist, optician
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu

okulistyczny /ˌɔkulistˈɨtʃnɨ/ (adj)
ophthalmologic, ophthalmological
  (medycyna, medyczny) związany z okulistyką, dotyczący okulistyki

okulistyka /ˌɔkulˈistɨkˌa/ (n)
ophthalmology
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się okiem;

okultysta /ˌɔkultˈɨsta/ (n)
occultist
  zwolennik okultyzmu

okultystyczny /ˌɔkultɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
occultist
  dotyczący okultyzmu, właściwy okultyzmowi

okultyzm /ɔkˈultɨzm/ (n)
occultism, occult, scientia occulta
  doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;

okup /ˈɔkup/ (n)
ransom
  pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników

okupacja /ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja/ (n)
occupation, occupancy
  (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium

okupant /ɔˈkupãnt/ (n)
occupier
  państwo dokonujące okupacji innego państwa

okupować /ˌɔkuˈpɔvaʨ̑/ (v)
occupy
  zbrojnie zajmować terytorium innego państwa

okwiat /ˈɔkfʲjat/ (n)
perianth
  (botanika, botaniczny) część kwiatu złożona z kielicha i korony osłaniająca pręciki i słupek lub słupki;

okład /ˈɔkwat/ (n)
compress
  (medycyna, medyczny) opatrunek

okładka /ɔˈkwatka/ (n)
cover
  wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu

olbrzym /ˈɔlbʒɨ̃m/ (n)
giant
  człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile
  rzecz o bardzo dużych rozmiarach

olcha /ˈɔlxa/ (n)
alder
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., rodzaj drzew z rodziny brzozowatych;

oleander /ˌɔlɛˈãndɛr/ (n)
oleander
  (botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;

olecczanka /ˌɔlɛʦ̑ˈʧ̑ãnka/ (n)
female resident of Olecko
  mieszkanka Olecka

olej /ˈɔlɛj/ (n)
oil
  (spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo
  (technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar

olej palmowy /ˈɔlɛj palmˈɔvɨ/ (n)
palm oil
  (spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;

olej rycynowy /ˈɔlɛj rˌɨtsɨnˈɔvɨ/ (n)
castor oil
  olej pozyskiwany z nasion rącznika pospolitego, mający zastosowanie w medycynie i kosmetyce;

olej sezamowy /ˈɔlɛj sˌɛzamˈɔvɨ/ (n)
sesame oil
  (spożywczy) olej tłoczony z ziaren sezamu;

olej słonecznikowy /ˈɔlɛj ˌswɔ̃nɛʧ̑ʲɲiˈkɔvɨ/ (n)
sunflower oil
  olej wytwarzany z nasion słonecznika;

olejek /ɔˈlɛjɛk/ (n)
attar, oil
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gęsty, tłusty płyn o intensywnym zapachu, będących wyciągem roślinnym i używany w celach kosmetycznych, leczniczych lub w aromaterapii, masażu

olejek eteryczny /ɔˈlɛjɛk ˌɛtɛˈrɨʧ̑nɨ/ (n)
essential oil, aromatherapy oil
  mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;

olejny /ɔˈlɛjnɨ/ (adj)
oily, oil, oil-based
  związany z farbami sporządzanymi na olejach

olejowy /ˌɔlɛˈjɔvɨ/ (adj)
oil
  odnoszący się do oleju

olenek /ɔˈlɛ̃nɛk/ (n)
Olenekian
  (geologia, geologiczny) drugi, młodszy wiek wczesnego triasu, trwający 249,7 – 245,9 milionów lat temu;

olewać /ɔlˈɛvatɕ/ (v)
bugger, ditch, dog, give a miss, highside, kiss off
  (pospolicie) nie przejmować się czymś lub kimś, wykazując lekceważenie

olibanum /ˌɔlibˈanum/ (n)
frankincense, olibanum
  (botanika, botaniczny) żywica drzew rodzaju kadzidła rosnących na półpustyniach i obrzeżach pustyń północno-wschodniej Afryki oraz na Półwyspie Indyjskim;

olifant /ɔˈlʲifãnt/ (n)
olifant
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) dawny instrument muzyczny z grupy aerofonów ustnikowych, średniowieczny róg myśliwski i wojenny, wykonany ze zdobionego ciosu słonia, którego używanie było przywilejem stanu rycerskiego;

oligarcha /ˌɔliɡˈarxa/ (n)
oligarch
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii

oligarchia /ˌɔlʲiˈɡarxʲja/ (n)
oligarchy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ

oligarchiczny /ˌɔliɡarçˈitʃnɨ/ (adj)
oligarchic
  związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów

oligocen /ˌɔlʲiˈɡɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
Oligocene
  (geologia, geologiczny) najmłodsza epoka paleogenu

oligofrenopedagogika /ɔˈlʲiɡɔˈfrɛ̃nɔˌpɛdaˈɡɔɟika/ (n)
oligophrenopedagogy
  (pedagogika, pedagogiczny) dział zajmujący się problematyką wychowania i kształcenia dzieci o obniżonym stanie sprawności umysłu;

oligomer /ˌɔlʲiˈɡɔ̃mɛr/ (n)
oligomer
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny utworzony z niewielkiej liczby powtarzających się merów;

oligopol /ˌɔlʲiˈɡɔpɔl/ (n)
oligopoly
  (ekonomia, ekonomiczny) forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw;

olimpiada /ˌɔlʲĩmˈpʲjada/ (n)
Olympiad, olympiad
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata;
  (sport, sportowy) igrzyska olimpijskie
  zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu

olimpijski /ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲci/ (adj)
olimpic
  taki, który dotyczy Olimpu, geograficznego lub mitycznego
  związany z olimpiadą (starożytną lub nowożytną), taki, który dotyczy olimpiady albo taki jak na olimpiadzie

oliwa /ɔˈlʲiva/ (n)
oil
  (spożywczy) ciekły tłuszcz wytłaczany z oliwek;

oliwiarka /ˌɔlivʲˈarka/ (n)
oil can
  (technologia, technika, techniczny) zbiornik z oliwą służący do oliwienia

oliwka /ɔˈlʲifka/ (n)
olive tree, olive
  (botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;
olive
  owoc oliwki (1.1)

oliwkowy /ˌɔlʲifˈkɔvɨ/ (adj)
olive
  mający kolor dojrzałego owocu zielonej, marynowanej oliwki;

olszyna /ɔlˈʃɨ̃na/ (n)
alder
  las olchowy (olszowy) porastający żyzne, bagienne siedliska, o wysokim poziomie wody stojącej;

om /ɔ̃m/ (interjection)
aum, om
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta zgłoska, sylaba i podstawowa mantra religii hindu;

om /ɔ̃m/ (n)
ohm
  (elektryczność) jednostka oporu elektrycznego;

om mani padme hum /ˈɔm mˈaɲi pˈadmɛ xˈum/
om mani padme hum
  buddyjska sześciosylabowa mantra bodhisattwy;

omal /ˈɔ̃mal/ (adv)
almost
  wskazanie, iż do jakiegoś wydarzenia było bardzo blisko

omawiać /ɔ̃ˈmavʲjäʨ̑/ (v)
discuss, consult, talk over
  rozpatrywać daną sprawę
broach, do, review
  wypowiadać się szczegółowo na jakiś temat

ombre /ˈɔmbrɛ/ (n)
ombre
  tonowa koloryzacja włosów polegająca na farbowaniu końcówek włosów na inny odcień

ombudsman /ɔ̃mˈbutsmãn/ (n)
ombudsman
  (zobacz) rzecznik praw obywatelskich

omdlenie /ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ/ (n)
syncope, faint, swoon
  (medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;
weakness, weariness
  (pospolicie) chwilowe opadnięcie z sił
faint, swoon
  (rzeczownik odczasownikowy) od: omdleć

omega /ɔ̃ˈmɛɡa/ (n)
omega
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej czwartej litery alfabetu greckiego, ω;

omen /ˈɔ̃mɛ̃n/ (n)
omen
  zdarzenie lub zjawisko interpretowane jako zapowiedź przyszłych zdarzeń, dobrych lub złych;

omijać /ɔ̃ˈmʲijäʨ̑/ (v)
bypass, get around, go round
  okrążyć coś, żeby do tego nie podejść, nie zbliżać się; przejść obok czegoś nie zatrzymując się

omijać szerokim łukiem /ɔ̃ˈmʲijäʨ̑ ʃɛˈrɔcĩm ˈwucɛ̃m/ (v)
give a wide berth
  unikać kontaktu z kimś lub czymś, nie zbliżać się do kogoś / czegoś

omikron /ɔ̃ˈmʲikrɔ̃n/ (n)
omicron
  nazwa piętnastej litery alfabetu greckiego, ο;

omlet /ˈɔ̃mlɛt/ (n)
omelette, omelet
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

omnibus /ɔ̃mʲˈɲibus/ (n)
omnibus
  (motoryzacja) dawny wieloosobowy pojazd;

omnipotencja /ˌɔ̃mʲɲipɔˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
omnipotence
  wszechmoc, wszechwładza

omocznia /ɔ̃ˈmɔʧ̑ʲɲa/ (n)
allantois
  (biologia, biologiczny) jedna z błon płodowych;

omowy /ɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
ohmic
  (fizyka, fizyczny) spełniający pierwsze prawo Ohma, taki w którym natężenie płynącego prądu jest wprost proporcjonalne do przyłożonego napięcia;

omułek /ɔ̃ˈmuwɛk/ (n)
blue mussel
  (zoologia, zoologiczny) przybrzeżny małż mórz europejskich i Oceanu Atlantyckiego;

omyłka /ɔmˈɨwka/ (n)
mistake, error
  sprawa niezamierzona a niewłaściwa

on /ɔ̃n/ (personalPronoun)
he
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

ona /ˈɔ̃na/ (personalPronoun)
she
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

onager /ɔ̃ˈnaɡɛr/ (n)
onager
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;
  (zoologia, zoologiczny) Equus onager, zagrożony wyginięciem dziki azjatycki ssak kopytny;

onanistyczny /ˌɔnaɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
onanistic
  związany z onanizmem, dotyczący onanizmu

onanizm /ɔ̃ˈnãɲism̥/ (n)
onanism
  (seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

onanizować /ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑/ /ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
masturbate
  (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajać popęd płciowy przez pobudzanie narządów płciowych

one /ˈɔ̃nɛ/ (personalPronoun)
they
  3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego

oni /ˈɔ̃ɲi/ (personalPronoun)
they
  trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

onirycznie /ˌɔɲirˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
oneirically
  (książkowy) w sposób oniryczny, sennie

oniryzm /ɔɲˈirɨzm/ (n)
onirism
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawianie rzeczywistości na wzór snu

onkolog /ɔ̃ŋˈkɔlɔk/ (n)
oncologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych

onkologia /ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja/ (n)
oncology
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się nowotworami

onkologiczny /ˌɔ̃ŋkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
oncologic, oncological
  (medycyna, medyczny) związany z onkologią, dotyczący onkologii

ono /ˈɔ̃nɔ/ (personalPronoun)
it
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj nijaki

onomastyka /ˌɔ̃nɔ̃ˈmastɨka/ (n)
onomastics, onomatology
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych);

onomatopeja /ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja/ (n)
onomatopoeia
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy;

ontologia /ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
ontology
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;
  (informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;

ontologiczny /ˌɔ̃ntɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ontological, ontologic
  (przymiotnik) od ontologia

onuca /ɔ̃ˈnuʦ̑a/ (n)
footwrap
  pas tkaniny do owijania stopy;

onycholiza /ˌɔnɨxɔlˈiza/ (n)
onycholysis
  (medycyna, medyczny) schorzenie polegające na odwarstwianiu płytki paznokcia od jego łożyska;

onyks /ˈɔnɨks/ (n)
onyx
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej

oogonium /ˌɔːˈɡɔ̃ɲũm/ (n)
oogonium
  (biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) komórka dzieląca się mitotycznie, aby stworzyć oocyty; niedojrzała, żeńska komórka rozrodcza
  (botanika, botaniczny) jednokomórkowe żeńskie gametangium u glonów i grzybów

oologia /ˌɔːˈlɔɟja/ (n)
oology, oölogy
  (ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością

op-art /ˈɔpˈart/ (n)
op art
  (sztuka) kierunek w plastyce i sztuce użytkowej opierający się na oddziaływanie na oko odbiorcy, nie zaś na jego intelekt czy emocje;

opacki /ɔpˈatski/ (adj)
abbatial
  związany z opatem lub opactwem

opactwo /ɔˈpaʦ̑tfɔ/ (n)
abbey
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata;

opad /ˈɔpat/ (n)
sedimentation
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) oddzielanie się krwinek od osocza we krwi oraz badanie przeprowadzone by zaobserwować to zjawisko
precipitation, rainfall, snowfall
  (meteorologia, meteorologiczny) spadająca na ziemię woda w postaci ciekłej lub stałej;
fall, fallout
  coś, co opadło
fall
  czynność lub zjawisko opadania, opadnięcia czegoś

opadać /ɔˈpadaʨ̑/ (v)
ebb, subside
  o emocjach, burzy: powoli zanikać
droop
  przekrzywiać się w dół
drop, fall, sink
  tracić wysokość, osuwać się z góry na dół, obniżać się
dip, shelve, slope
  usiąść wygodnie

opakowanie /ˌɔpakɔˈvãɲɛ/ (n)
packaging
  (rzeczownik odczasownikowy) od: opakować
package, wrap
  to, co służy do przechowywania

opal /ˈɔpal/ (n)
opal
  (mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;

opalać /ɔˈpalaʨ̑/ (v)
sunbathe
  poddawać siebie działaniu promieni słonecznych, w celu uzyskania ciemnego koloru skóry

opalenizna /ˌɔpalɛ̃ˈɲizna/ (n)
tan
  ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

opalony /ˌɔpalˈɔnɨ/ (adj)
bronzed, suntanned, tanned tan, tawny
  taki, który się opalił

opancerzać /ˌɔpantsˈɛʒatɕ/ (v)
armour armor, bulletproof
  wkładać pancerną osłonę

opancerzony /ˌɔpantsɛʒˈɔnɨ/ (adj)
armoured armored
  pokryty pancerzem, zabezpieczeniem przed atakiem z zewnątrz

opanowanie /ˌɔpãnɔˈvãɲɛ/ (n)
composure, coolness, equanimity, possession, quietude, restraint
  spokój, panowanie nad swoimi emocjami

opanowany /ˌɔpanɔvˈanɨ/ (adj)
impassive
  będący wyrazem opanowania
calm, clear-headed, clearheaded, collected, cool-headed, deliberate
  taki, który panuje nad swoim zachowaniem

opanować /ˌɔpãˈnɔvaʨ̑/ (v)
to seize
  podporządkować sobie jakiś teren
to get control over
  przejąć kontrolę nad czymś

opanowywać /ˌɔpanɔvˈɨvatɕ/ (v)
master
  nabywać wiedzy lub sprawności w czym
control, get it together
  przejmować kontrolę psychiczną
  zdobywać kontrolę nad czymś lub nad kimś
capture
  przejmować władzę nad danym obszarem
control oneself, get a grip on oneself, keep a grip on oneself
  powściągać własne emocje

oparcie /ɔˈparʲʨ̑ɛ/ (n)
support
  (przenośnie, przenośnia) osoba lub rzecz pomocna w trudnej sytuacji
backrest, back
  część mebla służąca do podtrzymywania pleców

oparzenie /ˌɔpaʒˈɛɲʲɛ/ (n)
burn
  (medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2)
  (medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem
  (rzeczownik odczasownikowy) od: oparzyć

opaska /ɔpˈaska/ (n)
band
  wstążka / taśma / bandaż

opasły /ɔpˈaswɨ/ (adj)
obese
  zbyt dobrze odżywiony; z otyłością
thick, voluminous
  znacznych rozmiarów

opat /ˈɔpat/ (n)
abbot
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa

opatka /ɔpˈatka/ (n)
abbess
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona monasteru mniszek

opatrunek /ˌɔpatrˈunɛk/ (n)
dressing
  (medycyna, medyczny) materiał do zabezpieczania i leczenia uszkodzeń ciała
band-aids
  (medycyna, medyczny) zakładanie opatrunku w znaczeniu (1.1)

opatulić /ˌɔpaˈtulʲiʨ̑/ (v)
muffle up
  okryć starannie przed zimnem

opawski /ɔpˈafski/ (adj)
Opava, Opavian
  związany z miastem Opawa, dotyczący miasta Opawa

opcja /ˈɔpʦ̑ʲja/ (n)
option
  jedna z możliwości do wyboru
  (ekonomia, ekonomiczny) instrument pochodny w formie prawa do kupna lub sprzedaży określonej ilości danej waluty w ustalonym czasie i cenie;

open space /ˈɔpɛn spˈatsɛ/ (n)
open space
  duża przestrzeń biurowa bez ścianek działowych, przeznaczona do wspólnej pracy dla grupy pracowników

open toe /ˈɔpɛn tˈɔɛ/ (adj)
open toe
  o butach: z odsłoniętymi palcami

opera /ˈɔpɛra/ (n)
opera
  utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;
  budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);

opera mydlana /ˈɔpɛra mɨˈdlãna/ (n)
soap opera
  (telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długi, „tasiemcowy” serial telewizyjny o niewyszukanej fabule, nadawany najczęściej wczesnym popołudniem

operacja /ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
surgery
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny;
operation
  działania skierowane na wykonanie określonego zadania

operacyjny /ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
operational
  (wojskowość, wojskowy) związany z określonymi działaniami wojskowymi
operating, operational
  związany z wykonaniem określonych zadań
operating
  związany z zabiegiem chirurgicznym, używany przy operacjach

operator /ˌɔpɛˈratɔr/ (n)
operator
  człowiek obsługujący maszynę lub urządzenie
  (matematyka, matematyczny) funkcja; najczęściej określenie funkcji przekształcającej funkcję w funkcję

operator metatekstowy /ˌɔpɛrˈatɔr mˌɛtatɛkstˈɔvɨ/ (n)
metatext marker
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie pełniące w tekście funkcję metatekstową, wskazujące odbiorcy relację semantyczną łączącą inne elementy wypowiedzi

operetka /ˌɔpɛrˈɛtka/ (n)
operetta
  sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze

operowy /ˌɔpɛrˈɔvɨ/ (adj)
operatic
  związany z operą, dotyczący opery

opiat /ˈɔpʲat/ (n)
opiate
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) psychoaktywny alkaloid opium (np. morfina i kodeina);

opieka /ɔˈpʲjɛka/ (n)
care, protection
  dbanie o kogoś lub coś;

opieka zdrowotna /ɔˈpʲjɛka zdrɔˈvɔtna/ (n)
health care, healthcare
  ogół środków, których celem ma być zapobieganie chorobom i leczenie ich;

opiekować się /ˌɔpʲjɛˈkɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
care about, look after, take care of
  sprawować opiekę nad kimś lub czymś; chronić coś / kogoś

opiekun /ɔˈpʲjɛkũn/ (n)
guardian, carer
  osoba, która się kimś lub czymś opiekuje

opiekun klienta /ɔpʲˈɛkun kljˈɛnta/ (n)
account manager
  osoba odpowiedzialna za bezpośredni kontakt z klientem – w agencji reklamowej, banku itp.;

opiekuńczy /ˌɔpʲɛkˈuɲtʃɨ/ (adj)
protective, caring, custodial, tutelar, tutelary
  sprawujący opiekę

opierać /ɔˈpʲjɛraʨ̑/ (v)
base
  (przenośnie, przenośnia) brać coś za podstawę, uzasadniać coś czymś
lean, rest
  przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać
rely on
  (przenośnie, przenośnia) mieć podstawę lub uzasadnienie w czymś
resist
  przeciwstawiać się, stawiać opór
lean against, rest against
  spocząć całym ciężarem na jakiejś podporze lub oparciu

opieszałość /ˌɔpʲjɛˈʃawɔɕʨ̑/ (n)
laziness, indolence, negligence, tardiness
  ociąganie się z wykonaniem pracy, z terminowym wypełnieniem obowiązków

opieszały /ˌɔpʲjɛˈʃawɨ/ (adj)
tardy
  powolny w wykonywaniu pewnych czynności

opinia /ɔˈpʲĩɲja/ (n)
opinion
  orzeczenie fachowca na jakiś temat
opinion, view
  sąd, zdanie na jakiś temat
reputation
  zdanie innych ludzi na temat danej osoby, renoma, reputacja

opinia publiczna /ɔˈpʲĩɲja puˈblʲiʧ̑na/ (n)
public opinion
  reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;

opioid /ɔpʲˈɔit/ (n)
opioid
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja działająca na receptory opioidowe;

opis /ˈɔpʲis/ (n)
description, specification
  określenie podstawowych cech czegoś
account, narration, report
  relacja z jakichś wydarzeń

opisanie /ˌɔpʲiˈsãɲɛ/ (n)
describing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: opisać

opisowy /ˌɔpisˈɔvɨ/ (adj)
descriptive, periphrastic
  mający charakter opisu

opisywać /ˌɔpʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
describe
  przekazywać informacje w sposób słowny, dawać opis

opium /ˈɔpʲjũm/ (n)
opium
  wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek;

opiumista /ˌɔpʲjũˈmʲista/ (n)
opium addict
  narkoman uzależniony od opium

opiłek /ɔˈpʲiwɛk/ (n)
filing
  mały kawałek metalu powstający podczas piłowania za pomocą pilnika lub piły

opolski /ɔˈpɔlsʲci/ (adj)
Opole, Opolian
  od Opole

opona /ɔˈpɔ̃na/ (n)
meninx
  (anatomia, anatomiczny) błona tkanki łącznej, otaczająca mózg i rdzeń kręgowy; (zobacz) [[opony mózgowo-rdzeniowe]]
tire, tyre
  (motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

oponent /ɔˈpɔ̃nɛ̃nt/ (n)
opponent
  ten, kto się przeciwstawia komuś lub czemuś, ma odmienną opinię

oponka /ɔˈpɔ̃nka/ (n)
doughnut
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem

oponować /ˌɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
oppose
  przeciwstawiać się, mieć odmienne zdanie

opornik /ɔˈpɔrʲɲik/ (n)
resistor
  (elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;

oporny /ɔpˈɔrnɨ/ (adj)
stubborn, unruly, reluctant, unmanageable
  niepoddający się żadnym wpływom
stubborn, troublesome
  taki, który stawia opór

oportunista /ˌɔpɔrtũˈɲista/ (n)
opportunist
  (książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

oportunistyczny /ˌɔpɔrtˌuɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
opportunistic
  związany z oportunizmem, charakteryzujący się oportunizmem
  (medycyna, medyczny) związany z zakażeniem u osobników z obniżoną odpornością

oportunizm /ˌɔpɔrˈtũɲism̥/ (n)
opportunism
  postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;

opos /ˈɔpɔs/ (n)
opossum, possum
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodzaju (1.1)

opowiadanie /ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ/ (n)
story
  coś, co zostało opowiedziane
short story
  krótki utwór epicki

opowiadać /ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
tell, narrate
  mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

opowieść /ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
talk
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) coś, co zostało powiedziane
story, tale
  opowiadana historia
  (językoznawstwo, językoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści

opozycja /ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
opposition
  przeciwstawienie, przeciwdziałanie

opozycyjny /ˌɔpɔzɨtsˈɨjnɨ/ (adj)
oppositional opposing
  sprzeciwiający się, oponujący

opracowywać /ˌɔpraʦ̑ɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
develop, work out
  zgłębiać zagadnienie, dokonywać szczegółowej analizy

oprawca /ɔˈprafʦ̑a/ (n)
torturer
  osoba torturująca lub mordująca z czyjegoś polecenia

opresyjny /ˌɔprɛsˈɨjnɨ/ (adj)
oppressive
  związany z opresją, stawiący kogoś w kłopotliwym położeniu, powodujący ucisk, uciemiężenie

oprogramowanie /ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
software
  ogół programów komputerowych

oprogramowanie układowe /ˌɔprɔɡrˌamɔvˈaɲʲɛ ˌukwadˈɔvɛ/ (n)
firmware
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie zainstalowane na stałe w urządzeniu, zapewniające podstawowe procedury jego obsługi;

opryskliwie /ˌɔprɨsklˈivʲɛ/ (adv)
harshly
  nieuprzejmie, szorstko

opryskliwość /ˌɔprɨsklˈivɔɕtɕ/ (n)
rudeness
  cecha osoby, która prowadzi rozmowy w sposób nieuprzejmy, burkliwy, używając półsłówek

opryskliwy /ˌɔprɨsklˈivɨ/ (adj)
rude, abrasive, abrupt, blate, brusk brusque, crabbed
  odpowiadający nieuprzejmie

opryszczka /ɔprˈɨʃtʃka/ (n)
herpes, cold sore, fever blister
  (medycyna, medyczny) (Herpes simplex) choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2;

oprzyrządowanie /ˌɔpʃɨʒɔ̃ndɔˈvãɲɛ/ (n)
instrumentation
  (technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji

oprócz /ˈɔpruʧ̑/ (preposition)
except, but, except for
  oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, poza, z wyłączeniem, nie licząc

oprócz tego /ˈɔpruʧ̑ ˈtɛɡɔ/
furthermore
  wprowadza uzupełnienie wypowiedzi, nową informację o czymś

oprószać /ɔprˈuʃatɕ/ (v)
sprinkle
  posypując, pokrywać cienką warstewką czegoś drobnego

opróżniać /ɔˈpruʒʲɲäʨ̑/ (v)
empty
  usuwać zawartość czegoś, czynić coś pustym

optimum /ɔpˈtʲĩmũm/ (n)
optimum
  najbardziej sprzyjające warunki, najkorzystniejsze stadium lub faza czegoś

optyczny /ɔpˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
optical
  związany z optyką, dotyczący optyki – działu fizyki traktującego o świetle
  związany ze wzrokiem, zjawiskami świetlnymi, wykorzystujący takie zjawiska

optyk /ˈɔptɨk/ (n)
optician
  rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary
  sprzedawca okularów
  naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki

optyka /ˈɔptɨkˌa/ (n)
optics
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle

optymalny /ˌɔptɨ̃ˈmalnɨ/ (adj)
best, optimal
  najlepszy

optymista /ˌɔptɨ̃ˈmʲista/ (n)
optimist
  człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

optymistyczny /ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
optimistic
  pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie

optymizm /ɔpˈtɨ̃mʲism̥/ (n)
optimism
  wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów

opublikować /ˌɔpublikˈɔvatɕ/ (v)
publish
  ogłosić publicznie jakiś tekst
  wydać dzieło drukiem

opuchlizna /ˌɔpuxlˈizna/ (n)
swelling
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miejsce obrzmiałe

opuncja /ɔˈpũnʦ̑ʲja/ (n)
nopal, prickly pear
  (botanika, botaniczny) Opuntia, roślina z rodziny kaktusowatych o okazałych kwiatach i zielonych soczystych pędach i często jadalnych owocach;

opuszczać /ɔˈpuʃʧ̑aʨ̑/ (v)
omit, skip
  pomijać
lower
  zniżać coś, spuścić coś, przesunąć coś w dół
leave, forsake
  zostawiać coś, odchodzić od czegoś / kogoś

opuszczony /ˌɔpuʃtʃˈɔnɨ/ (adj)
abandoned, left
  taki, którego opuszczono
abandoned, deserted, left
  zniszczony wskutek zaniedbania

opuszka /ɔpˈuʃka/ (n)
fingertip, pad, tip
  (anatomia, anatomiczny) końcowa, zaokrąglona część palca

opór /ˈɔpur/ (n)
resistance
  (fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu
  akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.
resistance, defiance, recalcitrance
  w lm przeszkody, utrudnienia

opóźniać /ɔpˈuʑɲʲatɕ/ (v)
delay, stunt
  powodować zwolnienie tempa robienia lub osiągnięcia czego
be delayed
  pojawiać się później, niż należy
be overdue
  wykonywać nie na czas

opóźnienie /ˌɔpuʑˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
delay
  odsunięcie zdarzenia w czasie
lag
  różnica w czasie między zależnymi od siebie zdarzeniami
retardation
  stan umysłowy będący efektem zbyt wolnego rozwoju

opłacalność /ˌɔpwatsˈalnɔɕtɕ/ (n)
profitability
  (ekonomia, ekonomiczny) cecha, tego co przynosi zysk i jest opłacalne

opłacalny /ˌɔpwatsˈalnɨ/ (adj)
cost-effective, remunerative, rewarding, worthwhile
  taki, który się opłaca i przynosi zysk albo oszczędność

opłacać /ɔpˈwaʦ̑aʨ̑/ (v)
pay
  przez pewien czas (lub kilkakrotnie) płacić za coś
pay off
  być wartym określonych kosztów

opłakiwać /ˌɔpwaˈcivaʨ̑/ (v)
mourn, bewail
  płakać, doznawać bólu, wyrażać go po utracie kogoś lub czegoś

opłata /ɔˈpwata/ (n)
fee, payment, charge
  kwota płacona za usługę, świadczenie

opłatek /ɔˈpwatɛk/ (n)
Christmas wafer
  rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;

opłotki /ɔpwˈɔtki/ (n)
hurdle
  drewniany płot z chrustu lub żerdzi

opłucna /ɔpwˈutsna/ (n)
pleura
  (anatomia, anatomiczny) błona surowicza okrywająca płuca i wyściełająca wnętrze klatki piersiowej;

opływ /ˈɔpwɨf/ (n)
flow around
  (fizyka, fizyczny) ruch cieczy względem zanurzonego w niej ciała

oracja /ɔrˈatsja/ (n)
oration
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kwieciste przemówienie;
  typ modlitwy wieńczącej część liturgii lub nabożeństwa;

oralista /ˌɔraˈlʲista/ (n)
oralist
  (pedagogika, pedagogiczny) zwolennik doktryny oralizmu, zakazującej głuchym używania języka migowego w imię lepszego opanowania przez nich mowy

oralizm /ɔˈralʲism̥/ (n)
oralism
  (pedagogika, pedagogiczny) doktryna, zgodnie z którą osoba głucha powinna uczyć się mówić, czytać z ust, a posługiwanie się językiem migowym przeszkadza w tym

oralny /ɔˈralnɨ/ (adj)
oral
  o zachowaniu seksualnym z użyciem języka i ust
  ustny, przekazywany za pomocą mowy

orangutan /ˌɔrãŋˈɡutãn/ (n)
orangutan
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

oranżada /ˌɔrãn͇ˈʒada/ (n)
orangeade
  napój o smaku pomarańczowym, również jego surogat

oranżeria /ˌɔrãn͇ˈʒɛrʲja/ (n)
orangery
  (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;

oratorianin /ˌɔratɔrjˈaɲin/ (n)
Oratorian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Filipa Nereusza

oratoriański /ˌɔratɔrjˈaɲski/ (adj)
Oratorian
  związany z oratorianami, dotyczący oratorianów

oratoriański /ˌɔratɔrjˈaɲski/ (possessiveAdjective)
Oratorian
  należący do oratorianów, będący ich własnością

oratorium /ˌɔraˈtɔrʲjũm/ (n)
oratory
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część klasztoru przeznaczona na modlitwę;
  (pedagogika, pedagogiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce spotkań wychowawczych z dziećmi i młodzieżą w placówkach salezjańskich;
oratorio
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna, pozbawiona akcji scenicznej, o tematyce głównie religijnej;

oratoryjny /ˌɔratɔrˈɨjnɨ/ (adj)
oratorical
  związany z oratorium, dotyczący oratorium

orać /ˈɔraʨ̑/ (v)
plough, plow
  (rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

orbita /ɔrˈbʲita/ (n)
orbit
  (astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;

orbital /ɔrˈbʲital/ (n)
orbital
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce

orbitalny /ˌɔrbʲitˈalnɨ/ (adj)
orbital
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie

orbitować /ˌɔrbʲiˈtɔvaʨ̑/ (v)
orbit
  krążyć po orbicie

orchestrion /ɔrxˈɛstrjɔn/ (n)
orchestrion
  (historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj mechanicznej szafy grającej;

orchidea /ˌɔrxʲiˈdɛa/ (n)
orchid, orchis
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk;

orczyk /ˈɔrʧ̑ɨk/ (n)
whippletree
  (rolnictwo, rolniczy) drewniany drążek przy maszynie rolniczej albo wozie, przyczepiony do orczycy lub bezpośrednio do wozu, służący do zaczepienia uprzęży (pasów, postronków lub łańcuchów)

ordalia /ɔrˈdalʲja/ (n)
trial by ordeal
  (historia, historyczny, historycznie) Sąd Boży;

order /ˈɔrdɛr/ (n)
order
  wysokiej rangi odznaczenie, wywodzące się z dawnych zakonów rycerskich (religijnych i świeckich);

ordowik /ɔrˈdɔvʲik/ (n)
Ordovician
  (geologia, geologiczny) drugi okres geologiczny paleozoiku;

ordynans /ɔrdˈɨnans/ (n)
orderly
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz posługujący oficerowi

ordynariusz /ˌɔrdɨnˈarjuʃ/ (n)
ordinary
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Kościele katolickim wyższy przełożony mający władzę kościelną nad jakimś obszarem lub grupą wiernych;

ordynarnie /ˌɔrdɨnˈarɲʲɛ/ (adv)
churlishly
  w sposób ordynarny

ordynarność /ˌɔrdɨ̃ˈnarnɔɕʨ̑/ (n)
vulgarness
  cecha tego, co ordynarne

ordynarny /ˌɔrdɨ̃ˈnarnɨ/ (adj)
vulgar
  wulgarny, prostacki, budzący zgorszenie

ordynować /ˌɔrdɨnˈɔvatɕ/ (v)
prescribe
  (medycyna, medyczny) przepisywać leki, kurację (i tym podobne, i temu podobne)
  dyktować sposób postępowania

oregano /ˌɔrɛˈɡãnɔ/ (n)
oregano
  (botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L.
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa

organ /ˈɔrɡãn/ (n)
organ
  część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego

organdyna /ˌɔrɡandˈɨna/ (n)
organdy, organdie
  (włókiennictwo) cienka prześwitująca tkanina bawełniana

organella /ˌɔrɡanˈɛlla/ (n)
organelle, organella
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji;

organiczny /ˌɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
organic
  (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący

organista /ˌɔrɡãˈɲista/ (n)
organist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach;

organizacja /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
organization, organisation
  grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów

organizacja pozarządowa /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔva/ (n)
non-governmental organization, NGO
  stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;

organizacyjny /ˌɔrɡaɲˌizatsˈɨjnɨ/ (adj)
organisational, organizational
  dotyczący organizacji

organizator /ˌɔrɡãɲiˈzatɔr/ (n)
organizer, organiser
  instytucja lub osoba, do której należy zorganizowanie czegoś (np. wydarzenia)

organizm /ɔrˈɡãɲism̥/ (n)
organism
  (biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;

organizować /ˌɔrɡãɲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
organise
  porządkować, zbierać, zakładać coś; układać coś w pewną całość podległą określonym normom

organy /ɔrɡˈanɨ/ (n)
organ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

organza /ɔrˈɡãw̃za/ (n)
organza
  (włókiennictwo) cienka, przezroczysta, lekko sztywna tkanina z nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji sukni ślubnych i wieczorowych oraz firanek i zasłon;

orgazm /ˈɔrɡasm̥/ (n)
orgasm, climax, cum
  (seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

orgia /ˈɔrʲɟja/ (n)
orgy
  (potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia

orientacja seksualna /ˌɔrjɛntˈatsja sˌɛksuˈalna/ (n)
sexual orientation
  (psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci

orientalistyka /ˌɔrʲjɛ̃ntaˈlʲistɨka/ (n)
Oriental studies
  (edukacja, edukacyjny) nauka o kulturach Orientu;

orientalny /ˌɔrʲjɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
orient
  związany z Orientem, dotyczący Orientu

orientować /ˌɔrjɛntˈɔvatɕ/ (v)
orientate
  nadawać określone położenie, kierunek
inform
  pomagać w rozeznaniu w czymś
get to grips with, know about
  mieć rozeznanie w czymś
get bearings, orientate oneself
  potrafić określić własne położenie

origami /ˌɔrʲiˈɡãmʲi/ (n)
origami
  (sztuka) technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii;

origamista /ˌɔriɡamˈista/ (n)
origamist
  osoba zajmująca się origami

orija /ɔrˈija/ (n)
Oriya, Odia
  (językoznawstwo, językoznawczy) język indoaryjski używany w indyjskim stanie Orisa;

ork /ɔrk/ (n)
orc
  (literacko) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą

orka /ˈɔrka/ (n)
grind
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ciężka bądź wyczerpująca praca
ploughing
  (rolnictwo, rolniczy) czynność rozdrabniania i odwracania wierzchniej warstwa gleby;
orca, killer whale
  (zoologia, zoologiczny) Orcinus orca, drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy;

orkadzki /ɔrkˈatski/ (adj)
Orcadian
  związany z Orkadami, dotyczący Orkadów

orkiestra /ɔrʲˈcɛstra/ (n)
orchestra
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne

orkiestrowy /ˌɔrkʲɛstrˈɔvɨ/ (adj)
orchestral
  związany z orkiestrą, wchodzący w jej skład; przeznaczony na orkiestrę

orkiszowy /ˌɔrkiʃˈɔvɨ/ (adj)
spelt
  dotyczący orkiszu (Triticum spelta L.)

orlik /ˈɔrlʲik/ (n)
columbine
  (botanika, botaniczny) Aquilegia, roślina zielna o dużych, różnobarwnych kwiatach;
Black Eagle
  (ornitologia, ornitologiczny) Ictinaetus malayensis, ptak z rodziny jastrzębiowatych, z rodzaju Ictinaetus;

orlik krzykliwy /ˈɔrlik kʃɨklˈivɨ/ (n)
lesser spotted eagle
  (ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny;

ormiański /ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
Armenian
  związany z Ormianami

ornament /ɔrˈnãmɛ̃nt/ (n)
fioritura
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk lub grupa dźwięków służących do urozmaicenia i ożywienia melodii,
ornament
  (sztuka) motyw zdobniczy stosowany w architekturze, sztuce, rzemiośle artystycznym,

ornat /ˈɔrnat/ (n)
chasuble
  (kościelny) wierzchnia szata liturgiczna prezbiterów;

ornitolog /ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk/ (n)
ornithologist
  (biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii
  (biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie ichtiologii

ornitologia /ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja/ (n)
ornithology
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach;

ornitologiczny /ˌɔrʲɲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ornithological
  (biologia, biologiczny) związany z ornitologią, dotyczący ornitologii

ornitoza /ˌɔrɲitˈɔza/ (n)
psittacosis
  (medycyna, medyczny) odzwierzęca choroba zakaźna wywołana przez bakterie Chlamydia psittaci;

oro- /ˈɔrɔ/
oro-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z górami

orogeneza /ˌɔrɔɡɛ̃ˈnɛza/ (n)
orogeny
  (geologia, geologiczny) proces powstawanie gór z przyczyn tektonicznych;

orogeniczny /ˌɔrɔɡɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
orogenic
  (geologia, geologiczny) dotyczący orogenezy, górotwórczości

orografia /ˌɔrɔɡrˈafja/ (n)
orography
  (geografia, geograficzny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o górach

orszada /ɔɾˈʂada/ (n)
orgeat, orgeat syrup
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój chłodzący z utartych migdałów, cukru i wody lub mleka;

orszak /ˈɔrʃak/ (n)
entourage
  grupa ludzi uroczyście towarzyszących komuś

ortodoksyjny /ˌɔrtɔdɔˈksɨjnɨ/ (adj)
orthodox
  (o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom
  rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny

ortodonta /ˌɔrtɔdˈɔnta/ (n)
orthodontist
  (stomatologia, stomatologiczny) stomatolog, specjalista w zakresie ortodoncji (leczenia wad zgryzu)

ortodontyczny /ˌɔrtɔdɔntˈɨtʃnɨ/ (adj)
orthodontic
  związany z ortodoncją

ortodroma /ˌɔrtɔdrˈɔma/ (n)
great-circle distance, orthodrome, orthodromic course, orthodromic distance
  (nawigacja) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najkrótsza droga pomiędzy dwoma punktami na powierzchni kuli biegnąca po jej powierzchni; fragment koła wielkiego;

ortoepia /ˌɔrtɔˈɛpja/ (n)
orthoepy
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o normach wymowy

ortografia /ˌɔrtɔˈɡrafʲja/ (n)
orthography
  system pisma, reprezentacji języka w formie piśmiennej
orthography, spelling
  zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

ortolan /ɔrtˈɔlan/ (n)
ortolan
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza hortulana Linnaeus, gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;

ortopeda /ˌɔrtɔˈpɛda/ (n)
orthopedist, orthopaedist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii

ortopedyczny /ˌɔrtɔpɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
orthopedic, orthopaedic
  związany z ortopedią lub ortopedami

ortotropowy /ˌɔrtɔtrɔˈpɔvɨ/ (adj)
orthotropic
  taki, którego dłuższa oś jest pionowa

orurowanie /ˌɔrurɔˈvãɲɛ/ (n)
piping
  jedna z dyscyplin inżynierii chemicznej
  suma wszystkich rur w instalacji (np. chemicznej lub samochodowej)

orwellowski /ˌɔrvɛllˈɔfski/ (adj)
Orwellian
  dotyczący życia i twórczości George'a Orwella, charakterystyczny, typowy dla Orwella lub jego twórczości, taki jak u Orwella

oryginalność /ˌɔrɨɡʲinˈalnɔɕtɕ/ (n)
originality
  cecha tego, co jest oryginalne

oryginalny /ˌɔrɨɟĩˈnalnɨ/ (adj)
original
  niebędący kopią
  o człowieku: tworzący we własnym stylu, samodzielnie
  taki, który nie jest naśladowaniem lub przeróbką czegoś innego
eccentric
  niezwykły, ekscentryczny

oryginał /ˌɔrɨˈɟĩnaw/ (n)
original
  rzecz powstała jako pierwsza
original, character, curiosity, eccentric, freak, oddball
  (potocznie, potoczny) osoba o ekscentrycznym wyglądzie lub zachowaniu

orzech /ˈɔʒɛx/ (n)
walnut
  (potocznie, potoczny) owoc orzecha (1.2) włoskiego;
nut
  suchy owoc o zdrewniałej łupinie;

orzech laskowy /ˈɔʒɛx laskˈɔvɨ/ (n)
hazelnut
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) jadalny owoc leszczyny

orzech włoski /ˈɔʒɛɣ vwˈɔski/ (n)
English walnut, Persian walnut
  (botanika, botaniczny) Juglans regia L., gatunek drzewa liściastego z rodziny orzechowatych;
common walnut, walnut tree
  (botanika, botaniczny) drzewo z gatunku (1.1)
walnut
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne nasiono, orzech z drzewa (1.2)

orzech ziemny /ˈɔʒɛγʲ ˈʑɛ̃mnɨ/ (n)
peanut
  (botanika, botaniczny) (Arachis hypogaea) brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;

orzechowy /ˌɔʒɛˈxɔvɨ/ (adj)
nut-brown
  złocistobrązowy, taki jak kolor orzecha

orzeczenie /ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
predicate
  (językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu
judgement, ruling
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji
opinion, statement
  jakaś opinia, osąd, ekspertyza

orzeszek bukowy /ɔˈʒɛʃɛɡ buˈkɔvɨ/ (n)
beechmast
  owoc buka

orzeszek piniowy /ɔʒˈɛʃɛk piɲʲˈɔvɨ/ (n)
pine nut
  (spożywczy) jadalne drobne nasiono niektórych gatunków sosny, w szczególności sosny pinii;

orzesznik jadalny /ɔʒˈɛʃɲik jadˈalnɨ/ (n)
pecan
  (botanika, botaniczny) gatunek drzewa z rodziny orzechowatych naturalnie występujący w Ameryce Północnej;

orzeł /ˈɔʒɛw/ (n)
eagle
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;

orzeźwiająco /ˌɔʒɛʑvʲajˈɔntsɔ/ (adv)
bracingly
  w sposób orzeźwiający

orędzie /ɔrˈɛɲdʑɛ/ (n)
message
  uroczyste przemówienie osobistości

osa /ˈɔsa/ (n)
wasp
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

osad /ˈɔsat/ (n)
percipate, residue, sediment
  (chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;

osada /ɔˈsada/ (n)
crew
  (sport, sportowy) załoga łodzi sportowej, sanek lub bobsleja
colony, hamlet, settlement
  niewielkie, odosobnione skupisko zabudowań mieszkalnych
settler
  ogół mieszkańców osady (1.1)

osadnik /ɔˈsadʲɲik/ (n)
settler
  osiedlający się na mało zaludnionych terenach; także: taki, którego osiedlono na terenach mało zaludnionych

oschle /ˈɔʃlɛ/ (adv)
coldly, dourly, drily, dryly
  chłodno, bez uczuć

oschły /ˈɔsxwɨ/ (adj)
stiff
  nieskłonny do przeżywania i okazywania uczuć

oscylacja /ˌɔsʦ̑ɨˈlaʦ̑ʲja/ (n)
oscillation
  wahanie, drganie, falowanie, kołysanie; ruch wahadłowy

oscyloskop /ˌɔsʦ̑ɨˈlɔskɔp/ (n)
oscilloscope
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do obrazowania przebiegu oscylacji;

osesek /ɔsˈɛsɛk/ (n)
baby
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko karmione jeszcze mlekiem matki

oset /ˈɔsɛt/ (n)
thistle
  (botanika, botaniczny) Carduus, rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

osetnik /ɔsˈɛtɲik/ (n)
Alpine citril finch, citril finch
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis citrinella, gatunek ptaka z rodziny łuszczakowatych;

osetyjski /ˌɔsɛˈtɨjsʲci/ (adj)
Ossetian
  (przymiotnik) od Osetia, Osetyjczyk

osełka /ɔsˈɛwka/ (n)
butterball, pan
  (etnografia, etnograficzny) owalna bryłka masła
burr, hone, oilstone, whetstone
  narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi

osiadać /ɔɕˈadatɕ/ (v)
settle
  obierać sobie miejsce zamieszkania, siedzibę
  zbierać się na czym poprzez opadanie nań
ground, sit
  zatrzymywać się na jakimś miejscu

osiedle /ɔˈɕɛdlɛ/ (n)
estate, settlement, housing development, housing estate, housing project
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

osiedle mieszkaniowe /ɔɕˈɛdlɛ mʲˌɛʃkaɲʲˈɔvɛ/ (n)
housing estate
  (architektura, architektoniczny) jednostka urbanistyczna z ujednoliconą zabudową mieszkaniową;

osiedle typu miejskiego /ɔɕˈɛdlɛ tˈɨpu mʲɛjskʲˈɛɡɔ/ (n)
urban-type settlement
  (administracja) pośredni między miastem a wsią status jednostki osadniczej, w której ludność w dużej mierze nie zajmuje się działalnością rolniczą, np. osiedla przyfabryczne

osiedlić /ɔɕˈɛdlitɕ/ (v)
domicile, domiciliate, settle
  pozwolić komuś gdzieś zamieszkać

osiemnasta /ˌɔɕɛmnˈasta/ (n)
6 PM
  godzina 18, godzina szósta wieczorem

osiemnastościan /ˌɔɕɛmnastˈɔɕtɕan/ (n)
octadecahedron, octakaidecahedron
  (geometria) wielościan o osiemnastu ścianach

osierdzie /ɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
pericardium
  (anatomia, anatomiczny) worek surowiczy ochraniający serce;

osierdziowy /ˌɔɕɛrʲˈʥ̑ɔvɨ/ (adj)
paricardial, pericardiac
  dotyczący osierdzia

osierocać /ˌɔɕɛrˈɔtsatɕ/ (v)
orphan
  umierając, czynić kogoś sierotą

osika /ɔˈɕika/ (n)
aspen
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

osikowy /ˌɔɕiˈkɔvɨ/ (adj)
drebulinis
  składający się z osiki
  wykonany z drewna lub innej części osiki

osioł /ˈɔɕɔw/ (n)
donkey, ass
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę domowe z rodziny koniowatych;
  (potocznie, potoczny) głupi człowiek
  (potocznie, potoczny) uparty człowiek

osiągalny /ˌɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ/ (adj)
achievable, obtainable, reachable
  możliwy do osiągnięcia

osiągać /ɔˈɕɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
reach
  docierać do określonego miejsca
  uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy
  docierać lub doprowadzać coś do pewnego punktu
reach, acquire
  realizować pewien cel

osiągnięcie /ˌɔɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
achieving, attaining
  (rzeczownik odczasownikowy) od: osiągnąć
achievement, attainment, gest
  coś, co zostało osiągnięte

oskarżać /ɔˈskarʒaʨ̑/ (v)
accuse, charge
  wydawać oskarżenie, obwiniać kogoś o coś

oskarżenie /ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
accusation
  zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem

oskarżony /ˌɔskarˈʒɔ̃nɨ/ (n)
accused, defendant, indictee
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne

oskarżyciel /ˌɔskarʒˈɨtɕɛl/ (n)
accuser, prosecutor, the prosecution
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś
accuser, impeacher
  człowiek, który oskarża

oskijski /ɔskˈijski/ (adj)
Oscan
  związany z Oskami, dotyczący Osków

oskijski /ɔskˈijski/ (n)
Oscan
  (językoznawstwo, językoznawczy) język oskijski;

oskrzele /ɔskʃˈɛlɛ/ (n)
bronchus
  (anatomia, anatomiczny) parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie

oslowski /ɔslˈɔfski/ (adj)
Osloite
  związany z Oslo, dotyczący Oslo

osm /ɔsm̥/ (n)
osmium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

osmotyczny /ˌɔsmɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
osmotic
  oparty na procesie osmozy; dotyczący osmozy

osnowa /ɔsˈnɔva/ (n)
warp
  (włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;

osoba /ɔˈsɔba/ (n)
person
  pojedynczy człowiek, ktoś
  (gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych
  bohater dramatu

osoba konsekrowana /ɔsˈɔba kˌɔnsɛkrɔvˈana/ (n)
consecrated person
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wiodący życie konsekrowane

osoba prawna /ɔˈsɔba ˈpravna/ (n)
legal entity
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;

osobisty /ˌɔsɔˈbʲistɨ/ (adj)
personal
  dokonany przez daną osobę
  odnoszący się do pojedynczej osoby
personal, private
  intymny, dostępny tylko dla najbliższych
  stanowiący własność danej osoby

osobiście /ˌɔsɔˈbʲiɕʨ̑ɛ/ (adv)
personally
  w odniesieniu do siebie samego / konkretnej osoby
in person
  we własnej osobie, samemu, bez pośrednictwa

osobliwość /ˌɔsɔblˈivɔɕtɕ/ (n)
peculiarity, distinctiveness, oddness, strangeness, idiosyncrasy, oddity
  immanentny, niezwykły, oryginalny charakter kogoś lub czegoś
curiosity, rarity, curio, particularity, peculiarity, singularity
  osoba lub rzecz niezwykła, oryginalna

osobliwy /ˌɔsɔblˈivɨ/ (adj)
peculiar, quaint
  nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

osobnik /ɔˈsɔbʲɲik/ (n)
individual
  jednostkowy okaz gatunku;
specimen
  osoba, człowiek

osobny /ɔˈsɔbnɨ/ (adj)
unique
  (dawniej, dawny) szczególny, wyjątkowy, osobliwy
separate
  oddzielony, oddalony od innych, mający specjalne przeznaczenie

osobowość /ˌɔsɔˈbɔvɔɕʨ̑/ (n)
personality
  (psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;

osobowy /ˌɔsɔˈbɔvɨ/ (adj)
personal
  (gramatyka) związany z kategorią gramatyczną osoby
  dotyczący osoby
passenger
  służący do transportu ludzi

osobowy /ˌɔsɔˈbɔvɨ/ (n)
passenger train, slow train
  rodzaj pociągu pasażerskiego

osocze /ɔsˈɔtʃɛ/ (n)
plasma
  (biologia, biologiczny) płynna składowa zawarta w naczyniach, w której są zawieszone krwinki

ospa wietrzna /ˈɔspa vʲˈɛtʃna/ (n)
chickenpox, chicken pox, varicella, water pox, waterpox
  (medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;

ospały /ɔspˈawɨ/ (adj)
lumbering, slothful, sluggish
  powolny, pozbawiony energii, ociężały
sleepy, sleepyheaded
  taki, który ma potrzebę snu

ospowy /ɔspˈɔvɨ/ (adj)
variolar
  (medycyna, medyczny) związany z ospą, dotyczący ospy

ossuarium /ˌɔsːuˈ<sup>w</sup>arʲjũm/ (n)
ossuary
  budowla lub pomieszczenie ze szczątkami zmarłych, często w obrębie cmentarza

ostaniec /ɔˈstãɲɛʦ̑/ (n)
inselberg, monadnock, outlier
  (geologia, geologiczny) odosobnione wzniesienie będące pozostałością dawnej powierzchni zniszczonej w wyniku wietrzenia, erozji i denudacji;

ostatecznie /ˌɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
decisively
  całkowicie, zupełnie, w sposób ostateczny lub do końca
eventually, after all, ultimately
  wreszcie, w końcu

ostateczny /ˌɔstaˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
final, definitive, ultimate, conclusive, eventual, inflexible
  (książkowy) kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny
ultimate, utmost
  (książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy

ostatki /ɔˈstatʲci/ (n)
Shrovetide, Shrove Tuesday
  ostatnie dni karnawału

ostatni /ɔˈstatʲɲi/ (adj)
last
  znajdujący się na końcu listy, kolejności

ostatni krzyk mody /ɔˈstatʲɲi ˈkʃɨk ˈmɔdɨ/ (n)
all the rage
  (przenośnie, przenośnia) coś najbardziej modnego w danym czasie

ostatnia deska ratunku /ɔˈstatʲɲa ˈdɛska raˈtũnku/ (n)
last resort
  sposób wyjścia z trudnej sytuacji

ostatnia wieczerza /ɔˈstatʲɲa vʲjɛˈʧ̑ɛʒa/ (n)
Last Supper
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;

ostatnie namaszczenie /ɔstˈatɲʲɛ nˌamaʃtʃˈɛɲʲɛ/ (n)
extreme unction
  (przestarzałe, przestarzały) (zobacz) namaszczenie chorych;

ostatnimi czasy /ˌɔstatɲˈimi tʃˈasɨ/ (adv)
recently
  ostatnio, w ostatnich dniach/latach

ostatnio /ɔˈstatʲɲɔ/ (adv)
last
  ostatnim razem
lately, recently
  w niedalekiej przeszłości

ostensorium /ˌɔstɛnsˈɔrjum/ (n)
ostensory
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii

ostentacja /ˌɔstɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
ostentation, ostentatiousness
  (książkowy) demonstracyjny, manifestacyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, na pokaz

ostentacyjnie /ˌɔstɛ̃ntaˈʦ̑ɨjɲɛ/ (adv)
ostentatiously, pointedly
  (książkowy) (przysłówek) od przymiotnika → ostentacyjny

ostentacyjny /ˌɔstɛ̃ntaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
ostentatious
  (książkowy) robiony na pokaz, w sposób mający zwrócić czyjąś uwagę

osteo- /ɔˈstɛɔ/
osteo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kością, kośćcem, tkanką kostną

osteomalacja /ˌɔstɛɔ̃maˈlaʦ̑ʲja/ (n)
osteomalacia
  (medycyna, medyczny) zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości;

osteoporoza /ˌɔstɛɔpɔˈrɔza/ (n)
osteoporosis
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;

ostoja /ɔˈstɔja/ (n)
prop
  ten lub to, co nie zawodzi, stanowi podporę, oparcie dla kogoś lub czegoś

ostracyzm /ɔˈstraʦ̑ɨsm̥/ (n)
ostracism
  bojkot jakiejś osoby wykluczonej ze swojego środowiska zwykle z powodu nieakceptowanego przez resztę społeczności zachowania; okazywanie jej wykluczenia

ostro /ˈɔstrɔ/ (adv)
acutely, sharply
  bez rozmycia, wyraźnie
harshly, savagely, sharply, sternly
  groźnie, twardo, bezpardonowo, nieprzychylnie
sharply
  w sposób charakterystyczny dla ostrych przedmiotów

ostroga /ɔstrˈɔɡa/ (n)
spur
  (jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;

ostrogocki /ˌɔstrɔɡˈɔtski/ (adj)
Ostrogothic
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) związany z Ostrogotami, dotyczący Ostrogotów

ostrokrzew /ɔˈstrɔkʃɛf/ (n)
holly
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;

ostrokrzew kolczasty /ɔˈstrɔkʃɛf kɔlˈʧ̑astɨ/ (n)
holly
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex aquifolium L., gatunek krzewu zimozielonego z rodziny ostrokrzewowatych;

ostrosłup /ɔˈstrɔswup/ (n)
pyramid
  (geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach zbiegających się w jednym punkcie;

ostrołuk /ɔstrˈɔwuk/ (n)
ogive
  (architektura, architektoniczny) łuk, którego szczyt powstał z przecięcia się dwóch fragmentów okręgu;

ostrożnie /ɔˈstrɔʒʲɲɛ/ (adv)
carefully, cautiously, guardedly
  w sposób ostrożny, uważny

ostrożność /ɔstrˈɔʒnɔɕtɕ/ (n)
caution, precaution, circumspection, prudence, care, carefulness
  zdolność do działania z rozwagą

ostrożny /ɔˈstrɔʒnɨ/ (adj)
cautious, careful, wary
  postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności
make carefully, make with care, make with caution
  zrobiony, powzięty z rozwagą, uważnie, oględnie; będący wyrazem czyjejś rozwagi

ostrożny optymizm /ɔˈstrɔʒnɨ ɔpˈtɨ̃mʲism̥/ (n)
cautiously optimism
  umiarkowany optymizm, liczący się z możliwością negatywnego rozwiązania sprawy, która początkowo wydaje się być na dobrej drodze

ostrożny pesymizm /ɔˈstrɔʒnɨ pɛˈsɨ̃mʲism̥/ (n)
cautiously pessimism
  umiarkowany pesymizm, liczący się z możliwością pozytywnego rozwiązania sprawy, która początkowo wydaje się najgorszym z możliwych scenariuszy

ostry /ˈɔstrɨ/ (adj)
hot, spicy
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący
lethal
  o amunicji: stosowany do zabijania
acute
  o zmysłach: silny, o dużych możliwościach odbioru
  (matematyka, matematyczny) o kącie; o czymś, co ma kształt kąta: mniejszy niż 90°
acerbic
  surowy, groźny
sharp
  taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie

ostry jak brzytwa /ˈɔstrɨ jˈaɡ bʒˈɨtfa/ (adj)
sharp as a razor
  (związek frazeologiczny) bardzo ostry

ostryga /ɔˈstrɨɡa/ (n)
oyster
  (zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

ostrygojad /ˌɔstrɨˈɡɔjat/ (n)
oystercatcher
  (ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie;

ostrzarka /ɔˈsṭʃarka/ (n)
grindstone
  urządzenie mechaniczne służące do ostrzenia części roboczych narzędzi skrawających

ostrzał /ˈɔsṭʃaw/ (n)
fire, gunfire
  (wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie

ostrze /ˈɔsṭʃɛ/ (n)
blade, edge
  część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

ostrzegać /ɔˈsṭʃɛɡaʨ̑/ (v)
warn, caution
  informować o potencjalnym niebezpieczeństwie

ostrzeżenie /ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
warning
  akt ostrzegania; przestroga przed czymś

ostrzyciel /ɔˈsṭʃɨʨ̑ɛl/ (n)
focus puller
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pracownik planu filmowego odpowiedzialny za ustawianie ostrości obiektywu kamery;
sharpener, grinder
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (historia, historyczny, historycznie) rzemieślnik ostrzący noże, nożyczki itp.

ostrzyć /ˈɔsṭʃɨʨ̑/ (v)
sharpen, whet
  czynić ostrym (krawędź czegoś)

ostuda /ɔˈstuda/ (n)
melasma
  (medycyna, medyczny) przebarwienie skóry twarzy (zwykle brązowe), występujące pod wpływem intensywnego opalania, u kobiet w czasie ciąży lub u osób chorych na wątrobę;

osuwisko /ˌɔsuˈvʲiskɔ/ (n)
landslide, landslip
  (geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania

oswajanie /ˌɔsfajˈaɲʲɛ/ (n)
taming
  (rzeczownik odczasownikowy) od: oswajać

oswojony /ˌɔsfɔˈjɔ̃nɨ/ (adj)
tame
  o dzikim zwierzęciu: takie, które straciło dzikość

oszałamiać /ˌɔʃawˈamjatɕ/ (v)
stun
  wywierać silne wrażenie
intoxicate
  wywoływać stan częściowej utraty przytomności; wprowadzać w stan zamroczenia

oszczenić się /ɔˈʃʧ̑ɛ̃ɲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
pup, whelp
  o samicy z rodziny psów urodzić potomstwo, mieć szczenięta

oszczep /ˈɔʃʧ̑ɛp/ (n)
javelin
  (sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;
javelin, spear
  (łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;

oszczepnik /ɔʃˈʧ̑ɛpʲɲik/ (n)
javelin thrower
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający rzut oszczepem

oszczepowaty /ˌɔʃtʃɛpɔvˈatɨ/ (adj)
spear-shaped
  przypominający oszczep, w kształcie oszczepu

oszczerstwo /ɔʃˈʧ̑ɛrstfɔ/ (n)
slander, calumny, aspersion, denigration, detraction, slur
  kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś

oszczędnie /ɔʃˈʧ̑ɛ̃ndʲɲɛ/ (adv)
economically, frugally, sparingly
  w sposób oszczędny

oszczędności /ˌɔʃʧ̑ɛ̃ndˈnɔɕʨ̑i/ (n)
saving
  to, co zostało zaoszczędzone, nie zostało zużyte

oszczędność /ɔʃˈʧ̑ɛ̃ndnɔɕʨ̑/ (n)
frugality, thrift
  cecha osoby, która ogranicza swoje wydatki

oszczędny /ɔʃtʃˈɛndnɨ/ (adj)
frugal, thrifty
  nietrwoniący pieniędzy, majątku

oszczędzać /ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑/ (v)
conserve
  zachować część czegoś na później
save, save up
  zużywać w niewielkiej ilości

oszukańczy /ˌɔʃuˈkãj̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
deceitful, fraudulent
  opierający się na oszustwie, nieuczciwości

oszukiwać /ˌɔʃuˈcivaʨ̑/ (v)
deceive, cheat, swindle
  doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów
cheat, deceive, swindle
  mówić komuś nieprawdę, kłamać
  celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry

oszust /ˈɔʃust/ (n)
swindler, fraud, fraudster, cheat, cheater, deceiver
  ten, kto oszukuje

oszustwo /ɔˈʃustfɔ/ (n)
con, deception, fraud, swindle, cheating, deceit
  (potocznie, potoczny) świadome wprowadzenie kogoś w błąd dla własnej korzyści
fraud
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;

osączarka /ˌɔsɔntʃˈarka/ (n)
dish drainer, dish rack, drainer, plate rack
  (technologia, technika, techniczny) podstawka do samoczynnego osączania mokrych naczyń po ich umyciu

osąd /ˈɔsɔ̃nt/ (n)
judgement
  opinia o czymś lub o kimś

osłomuł /ɔsˈwɔ̃muw/ (n)
hinny
  (zootechnika, zootechniczny) mieszaniec ogiera konia i klaczy osła, bezpłodny;

osłona /ɔˈswɔ̃na/ (n)
cover
  coś, co osłania daną rzecz w celu chronienia jej

osłuchać /ɔˈswuxaʨ̑/ (v)
auscultate
  aspekt dokonany od: osłuchiwać

osłupiały /ˌɔswupʲˈawɨ/ (adj)
flabbergasted
  bardzo zaskoczony, zdumiony, zdziwiony

ot /ɔt/ (particle)
just
  …podkreślająca lub wskazująca na nieistotność, błahość, zwyczajność następującego po niej składnika zdania

otaczać /ɔˈtaʧ̑aʨ̑/ (v)
surround
  rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan)
surround, encircle
  zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch)
surround oneself
  (przenośnie, przenośnia) gromadzić wokół siebie pewne przedmioty lub pewnych ludzi

otchłań /ˈɔtxwãɲ/ (n)
Limbo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tymczasowy stan osób, które umarły przed zmartwychwstaniem Jezusa albo też w nowszych czasach, bez chrztu, ale nie popełniły osobistych grzechów;
abyss
  puste, ogromne, głębokie miejsce

otmuchowianin /ˌɔtmuxɔˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
resident of Otmuchów
  mieszkaniec Otmuchowa

oto /ˈɔtɔ/ (particle)
that's
  otwarcie wypowiedzi podsumowującej w zdaniu złożonym
very
  wzmocnienie zaimka

oto /ˈɔtɔ/ (pronoun)
here, there
  coś lub ktoś w bezpośrednim otoczeniu w połączeniu z czasownikiem „być”

otocjon /ɔˈtɔʦ̑ʲjɔ̃n/ (n)
bat-eared fox
  (zoologia, zoologiczny) ssak afrykański przypominający psa i lisa, z charakterystycznymi długimi uszami;

otoczak /ɔˈtɔʧ̑ak/ (n)
pebble
  (geologia, geologiczny) kamień wygładzony i zaokrąglony podczas transportu przez wodę;

otoczenie /ˌɔtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
neighborhood, neighbourhood
  (matematyka, matematyczny) dowolny zbiór, który zawiera zbiór otwarty, zawierający dany punkt;
surrounding
  (rzeczownik odczasownikowy) od: otoczyć
environment, neighborhood, neighbourhood
  ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący
environment, surroundings
  zbiór elementów, które nie wchodzą w skład danego systemu, organizacji, itp., jednak mają na niego wpływ
environment, ambience, surroundings, neighbourhood, neighborhood
  łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron

otolaryngolog /ˌɔtɔlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk/ (n)
otolaryngologist
  (medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie chorób uszu i krtani
  (medycyna, medyczny) specjalistka w dziedzinie chorób uszu i krtani

otomański /ˌɔtɔmˈaɲski/ (adj)
Ottoman
  (dawniej, dawny) turecki z epoki Imperium Otomańskiego

otrzewna /ɔtʃˈɛvna/ (n)
peritoneum
  (anatomia, anatomiczny) błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy;

otrzymywać /ˌɔṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
receive
  dostawać, być odbiorcą

otręby /ɔˈtrɛ̃mbɨ/ (n)
bran
  (rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako cenna pasza treściwa lub dodawane do potraw;

ottomański /ˌɔttɔmˈaɲski/ (adj)
Ottoman
  (dawniej, dawny) turecki z epoki Imperium Otomańskiego

otucha /ɔˈtuxa/ (n)
comfort, encouragement, uplift
  nadzieja wynikająca z przekonania, że będzie lepiej

otwarcie /ɔtˈfarʲʨ̑ɛ/ (adv)
frank, open
  w sposób otwarty, szczery, uczciwy, jawny

otwarcie /ɔtˈfarʲʨ̑ɛ/ (n)
opening
  uroczystość założenia, uruchomienia czegoś
  (szachy, pojęcie szachowe) początkowa faza partii szachów;

otwartość /ɔtfˈartɔɕtɕ/ (n)
openness
  cecha tego, co jest otwarte, skierowane do wszystkich
  cecha tego, kto jest otwarty: gotowy na przyjęcie nowych idei lub nieskrywający swoich uczuć lub myśli
  szczerość, bezpośredniość

otwarty /ɔtˈfartɨ/ (adj)
open
  niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony
  o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji;
  o sklepie: czynny, działający
  ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami
  (informatyka, informatyczny) mający dostępny kod źródłowy
  o człowieku: nieukrywający swoich intencji, uczuć

otwieracz /ɔtˈfʲjɛraʧ̑/ (n)
opener
  przyrząd służący do otwierania, np. konserw, butelek

otwierać /ɔtˈfʲjɛraʨ̑/ (v)
open
  powodować, że coś przestaje być zamknięte

otwór /ˈɔtfur/ (n)
orifice, hole, port, vent
  dziura lub wgłębienie
orifice
  wylot przewodu

otyłość /ɔˈtɨwɔɕʨ̑/ (n)
obesity, adiposity
  (medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;

otyły /ɔˈtɨwɨ/ (adj)
obese, abdominous, fat, puffy, rotund
  o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze

overturyzm /ˌɔvɛrtˈurɨzm/ (n)
overtourism
  (turystyka, turystyczny) zjawisko przesycenia jakiegoś miejsca, destynacji ruchem turystycznym ponad możliwości jego obsługi lub wywołujący dużą uciążliwość dla mieszkańców

owacja /ɔˈvaʦ̑ʲja/ (n)
ovation
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: nagroda dla zwycięskiego wodza, najwyższa forma triumfu;
  ostentacyjne i publiczne wyrażenie komuś uznania, czci; w szczególności burzą braw

owad /ˈɔvat/ (n)
insect
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;

owadożer palmowy /ˌɔvadˈɔʒɛr palmˈɔvɨ/ (n)
African harrier-hawk, harrier hawk
  (ornitologia, ornitologiczny) Polyboroides typus, gatunek ptaka drapieżnego;

owadożerny /ˌɔvadɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
insectivorous, insectivore
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się owadami

owadzi /ɔˈvaʥ̑i/ (adj)
insect
  charakterystyczny dla owada; dotyczący, odnoszący się do owada

owal /ˈɔval/ (n)
oval
  (geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę;

owalen /ɔˈvalɛ̃n/ (n)
ovalene
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny;

owalny /ɔˈvalnɨ/ (adj)
oval
  przypominający kształtem owal
  (geometria) mający kształt owalu

owca /ˈɔfʦ̑a/ (n)
sheep, ewe
  (zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie;
ewe
  (zoologia, zoologiczny) samica owcy (1.1)

owczarek /ɔfˈʧ̑arɛk/ (n)
shepherd
  (kynologia, kynologiczny) duży, silny pies o różnym przeznaczeniu (pasterski, stróżujący, tropiący itp.), występujący w kilkudziesięciu odmianach

owczarek niemiecki /ɔfˈʧ̑arɛc ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
Alsatian
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa należąca do grupy owczarków;

owczarnia /ɔftʃˈarɲʲa/ (n)
sheepfold
  (zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie gospodarskie dla owiec;

owczy /ˈɔfʧ̑ɨ/ (adj)
ovine, sheep
  związany z owcami, pochodzący od owcy

owernijski /ˌɔvɛrɲˈijski/ (adj)
Auvergnese
  związany z Owernią, dotyczący Owernii

owies /ˈɔvʲjɛs/ (n)
oats, oat
  (botanika, botaniczny) Avena L., rodzaj roślin zbożowych należących do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;

owiewka /ɔˈvʲjɛfka/ (n)
fairing
  aerodynamiczna osłona w konstrukcji pojazdu lub samolotu;

owijać /ɔvˈijatɕ/ (v)
wrap, wrap up, bandage, wrap around, wrap round
  otaczać szczelnie, osłaniać dookoła
wrap up in
  okręcać czym samego siebie
entwine, entwine itself round
  otaczać co, wijąc się wokół tego

owijać w bawełnę /ɔˈvʲijäʥ̑ v‿baˈvɛwnɛ/ (idiom)
beat around the bush
  mówić z użyciem aluzji, unikać bezpośredniego przedstawienia sprawy

owoc /ˈɔvɔʦ̑/ (n)
fruit
  (botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona;
  (przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań

owoc cytrusowy /ˈɔvɔts tsˌɨtrusˈɔvɨ/ (n)
citrus, citrus fruit
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) soczysty owoc tropikalnego drzewa lub krzewu z rodzaju Citrus;

owocarka /ˌɔvɔtsˈarka/ (n)
fruit bowl, fruitbowl
  naczynie na owoce, często dekoracyjne

owoce morza /ɔˈvɔʦ̑ɛ ˈmɔʒa/ (n)
seafood
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) jadalne skorupiaki, mięczaki morskie i małże

owocnia /ɔˈvɔʦ̑ʲɲa/ (n)
pericarp, core
  (botanika, botaniczny) część owocu, powstająca ze ściany zalążni;

owocnik /ɔˈvɔʦ̑ʲɲik/ (n)
sporocarp
  (mikologia, mikologiczny) zbita część grzybni, występująca u grzybów wyższych, tworząca zarodniki;

owocny /ɔˈvɔʦ̑nɨ/ (adj)
fruitful
  dający rezultaty, przynoszący korzyści

owocować /ˌɔvɔˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
fructify, fruit
  rodzić owoce

owocowy /ˌɔvɔˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
fruity
  taki, który jest zrobiony z owoców, smakuje lub pachnie jak owoc

owocożerny /ˌɔvɔtsɔʒˈɛrnɨ/ (adj)
frugivorous
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się owocami

owolaktarianin /ˌɔvɔlaktarʲˈjä̃ɲĩn/ (n)
eggitarian, ovo-lacto vegetarian
  wegetarianin jedzący jajka i przetwory mleczne

owolaktarianizm /ˌɔvɔlaktarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
eggitarianism, ovo-lacto vegetarianism
  odmiana wegetarianizmu przyzwalająca na spożycie jajek i przetworów mlecznych;

owsianka /ɔfʲˈɕãnka/ (n)
porridge
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z płatków owsianych na mleku lub wodzie;

owsiany /ɔfɕˈanɨ/ (adj)
oat
  dotyczący owsa; zrobiony z owsa

owsik /ˈɔfʲɕik/ (n)
pinworm, threadworm, seatworm
  (zoologia, zoologiczny) Enterobius vermicularis, owsik ludzki, nicień pasożytujący w jelicie człowieka;

owszem /ˈɔfʃɛ̃m/ (particle)
certainly, of course, quite so, yes
  odpowiedź twierdząca, potwierdzająca słowa rozmówcy (także na pytanie z partykułą nie)

owulacja /ˌɔvulˈatsja/ (n)
ovulation
  (biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;

owulować /ˌɔvulˈɔvatɕ/ (v)
ovulate
  (biologia, biologiczny) przechodzić owulację

owłosiony /ˌɔvwɔˈɕɔ̃nɨ/ (adj)
hairy
  taki, który ma włosy, owłosienie

oz /ɔs/ (n)
eschar, eskar, os, sker
  (geologia, geologiczny) wał lub silnie wydłużony pagórek, powstały wskutek osadzania piasku i żwiru przez płynące wody polodowcowe;

ozalid /ɔˈzalʲit/ (n)
blueline
  (drukarstwo, drukarski) wydruk kontrolny publikacji po wykonaniu impozycji składek;

ozdabiać /ɔzˈdabʲjäʨ̑/ (v)
decorate, ornament
  czynić coś ładniejszym lub strojniejszym

ozdoba /ɔzˈdɔba/ (n)
decoration
  coś, co ozdabia; dodatek upiększający coś

ozdobny /ɔˈzdɔbnɨ/ (adj)
ornamental, decorative
  stanowiący ozdobę; o cechach właściwych ozdobie

oziębienie /ˌɔʑɛmbjˈɛɲʲɛ/ (n)
cooling
  (fizyka, fizyczny) spadek temperatury
estrangement
  osłabienie relacji między osobami lub instytucjami

ozięble /ɔʑˈɛmblɛ/ (adv)
coldly, chillily, frigidly
  chłodno, bez uczuć

oziębłość /ɔˈʑɛ̃mbwɔɕʨ̑/ (n)
coldness, frigidity
  zobojętnienie, oschłość, brak żywszych uczuć

oziębły /ɔʑˈɛmbwɨ/ (adj)
frigid
  odnoszący się z rezerwą

oznaczać /ɔzˈnaʧ̑aʨ̑/ (v)
mean
  wyrażać określoną treść

oznajmiać /ɔznˈajmʲatɕ/ (v)
announce, declare, inform
  podawać wiadomość w sposób oficjalny, uroczysty lub zdecydowany

oznaka /ɔzˈnaka/ (n)
hallmark, manifestation, sign, stamp, suggestion, symptom
  objaw świadczący o czymś; dowód, znak czegoś

ozon /ˈɔzɔ̃n/ (n)
ozone
  (chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach;

ozonosfera /ˌɔzɔnɔsfˈɛra/ (n)
ozonosphere
  warstwa zwiększonej koncentracji ozonu w stratosferze Ziemi;

ozonoterapia /ɔˈzɔ̃nɔtɛˈrapʲja/ (n)
ozone therapy
  (medycyna, medyczny) terapia ozonem

ozonować /ˌɔzɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
ozonize
  (chemia, chemiczny) poddawać coś działaniu ozonu

ołowiany /ˌɔwɔˈvʲjãnɨ/ (adj)
saturnino
  wykonany z ołowiu, związany z ołowiem, dotyczący ołowiu

ołtarz /ˈɔwtaʃ/ (n)
altar
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;

ołów /ˈɔwuf/ (n)
lead
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82;

ołówek /ɔˈwuvɛk/ (n)
pencil
  przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać;

oś /ɔɕ/ (n)
axis, number line
  (matematyka, matematyczny) prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy;
axle
  (technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na tej osi wirujących elementów;
axis, axle
  centralna linia danego układu

oś szybka /ˈɔɕ ˈʃɨpka/ (n)
fast axis
  (optyka, optyczny) oś wyznaczająca kierunek w którym prędkość propagacji światła jest największa

oś wolna /ˈɔʑ ˈvɔlna/ (n)
slow axis
  (optyka, optyczny) oś wyznaczająca kierunek w którym prędkość propagacji światła jest najmniejsza

ośla łączka /ˈɔɕla ˈwɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
bunny hill, bunny slope
  (turystyka, turystyczny) łagodny stok narciarski przeznaczony dla dzieci i początkujących narciarzy;

ośle ucho /ˈɔɕlɛ ˈuxɔ/ (n)
dog-ear
  zagięty róg książki

oślepiać /ɔɕlˈɛpʲatɕ/ (v)
dazzle
  poprzez silne świecenie czy blask uniemożliwiać patrzenie
blind
  pozbawiać wzroku

oślizgły /ɔɕlˈizɡwɨ/ (adj)
slimy
  o śliskiej, gładkiej i wilgotnej powierzchni

ośmiokąt /ɔɕmʲˈɔkɔnt/ (n)
octagon
  (matematyka, matematyczny) figura geometryczna zamknięta mająca osiem kątów;

ośmiokątny /ˌɔɕmʲɔkˈɔntnɨ/ (adj)
octagonal, octogonal
  taki, który ma osiem kątów; mający kształt ośmiokąta

ośmioraki /ˌɔɕmʲjɔˈraci/ (numeral)
eightfold, of eight way kind type
  dotyczący ośmiu typów, rodzajów

ośmiorako /ˌɔɕmʲjɔˈrakɔ/ (adv)
in eight way kind type
  (przysłówek) od przymiotnika → ośmioraki

ośmiornica /ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a/ (n)
octopus, squid
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

ośmiotysięcznik /ˌɔɕmʲjɔtɨˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
eight-thousander
  góra o wysokości przekraczającej osiem tysięcy metrów n.p.m.;

ośmiościan /ɔɕmʲˈɔɕtɕan/ (n)
octahedron
  (geometria) wielościan o ośmiu ścianach

ośnik /ˈɔɕɲik/ (n)
drawknife
  ręczne narzędzie do strugania i korowania drewna,

ośrodek /ɔˈɕrɔdɛk/ (n)
center, centre
  instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie
  środkowy, centralny punkt czegoś
  środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia

ośrodek kultury /ɔɕrˈɔdɛk kultˈurɨ/ (n)
cultural center, cultural centre
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) instytucja prowadząca działalność społeczno-kulturalną

oświadczać /ɔɕˈfʲjaṭʧ̑aʨ̑/ (v)
announce
  komunikować w podniosły lub formalny sposób

oświadczenie /ˌɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
declaration
  oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjś punkt widzenia, stan wiedzy o czymś lub wolę oświadczającego
  pismo zawierające wypowiedź (1.1)

oświata /ɔˈɕfʲjata/ (n)
education
  proces kształcenia, upowszechnienia wiedzy i kultury w społeczeństwie

oświetlenie /ˌɔɕfʲjɛˈtlɛ̃ɲɛ/ (n)
floodlighting, lighting
  system lamp zapewniający światło

ość /ɔɕʨ̑/ (n)
fishbone, bone
  (ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb;

ożaglowanie /ˌɔʒaɡlɔvˈaɲʲɛ/ (n)
sails
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) określony zespół żagli na statku żaglowym

ożenić /ɔˈʒɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
marry
  zawrzeć związek małżeński z kobietą

ożywienie /ˌɔʒɨvʲˈɛɲʲɛ/ (n)
agitation
  podniecenie, poruszenie

ożywiony /ˌɔʒɨvʲˈɔnɨ/ (adj)
intensive
  o dużej intensywności
active, living, restored
  obdarzony życiem
animated, heated, hot, lively
  odznaczający się gwałtownością
animated, astir
  wprawiony w ruch jakby żywy
active, brisk, buzzing, spirited
  z temperamentem pełnym energii

pa /pa/ (interjection)
bye
  (potocznie, potoczny) używane w sytuacjach nieoficjalnych, przy pożegnaniach z rodziną bądź przyjaciółmi

pacha /ˈpaxa/ (n)
armpit, underarm
  (anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym

pachnidło /paxʲˈɲidwɔ/ (n)
perfume, scent
  (dawniej, dawny) olejek lub perfumy

pachnieć /ˈpaxʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
smell
  wydzielać jakiś zapach, zwykle przyjemny

pachnolit /paxnˈɔlit/ (n)
pachnolite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady halogenków, jednowodny heksafluoroglinian sodowo-wapniowy;

pachnący /paxˈnɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
fragrant, redolent
  taki, który wydziela łatwo wyczuwalny zapach, najczęściej przyjemny

pachołek /paˈxɔwɛk/ (n)
bollard, guide post, road guard
  słupek ostrzegawczy stojący przy drodze
bitt, bollard
  słupek służący do obkładania cum i szpringów

pachwina /paxˈfʲĩna/ (n)
groin
  (anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda

pacjent /ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt/ (n)
patient
  osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej;

packa /ˈpaʦ̑ka/ (n)
flapper, fly swatter, fly-flap, whisk
  przyrząd do zabijania much

pacyfa /paˈʦ̑ɨfa/ (n)
peace symbol
  symbol pacyfizmu i pokoju;

pacyficzny /pˌatsɨfˈitʃnɨ/ (adj)
Pacific
  zamieszkujący Pacyfik, związany z Pacyfikiem

pacyfikacja /ˌpaʦ̑ɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
pacification, appeasement, policing operation
  tłumienie buntu, powstania, strajku itp., zwykle przy użyciu siły zbrojnej

pacyfikał /pˌatsɨfˈikaw/ (n)
osculatory, pax
  (dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj relikwiarza lub świętego wizerunku podawany wiernym do uczczenia pocałunkiem w dawnej liturgii łacińskiej;

pacyfista /pˌatsɨfˈista/ (n)
pacifist
  zwolennik pacyfizmu

pacyfistyczny /pˌatsɨfistˈɨtʃnɨ/ (adj)
pacifistic
  dotyczący pacyfizmu lub związany z pacyfistami

pacyfizm /patsˈɨfizm/ (n)
pacifism
  pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen

pacynka /paˈʦ̑ɨ̃nka/ (n)
hand puppet
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka nakładana na dłoń i poruszana palcami;

paczka /ˈpaʧ̑ka/ (n)
packet
  (handel, handlowy) małe opakowanie
fellowship
  (potocznie, potoczny) grupa przyjaciół
package, parcel
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;

paczka papierosów /pˈatʃka pˌapʲɛrˈɔsuf/ (n)
cigarette packet, cigarette pack
  papierowe opakowanie zawierające najczęściej 20 papierosów

paczkować /paʧ̑ˈkɔvaʨ̑/ (v)
box
  umieszczać coś w paczkach lub w pudełkach

padaczka /paˈdaʧ̑ka/ (n)
epilepsy
  (medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;

padaczkowy /ˌpadaʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
epileptic
  (medycyna, medyczny) związany z padaczką (epilepsją)

padanie /paˈdãɲɛ/ (n)
falling
  (rzeczownik odczasownikowy) od: padać

padać /ˈpadaʨ̑/ (v)
rain
  (meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)
fall
  w sposób gwałtowny zmieniać pozycję z pionowej na poziomą
  zlatywać, lecieć w dół

padać jak muchy /ˈpadaʨ̑ ˈjak ˈmuxɨ/ (v)
die like flies
  (przenośnie, przenośnia) umierać, ginąć masowo

pademelon /pˌadɛmˈɛlɔn/ (n)
paddymelon, pademelon, padymelon
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Thylogale Gray, rodzaj ssaka z podrodziny kangurów występującego w Australii, Tasmanii i Nowej Gwinei;

padewczyk /padˈɛftʃɨk/ (n)
Paduan
  (literacko) mieszkaniec miasta Padwy

padewski /padˈɛfski/ (adj)
Paduan
  odnoszący się do Padwy, związany z Padwą

padlina /paˈdlʲĩna/ (n)
carrion
  zwierzęce zwłoki

padlinożerca /ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
scavenger
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się padliną

padlinożerny /ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
necrophagous
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się padliną

padnij /ˈpadʲɲij/ (interjection)
get down
  (wojskowość, wojskowy) komenda wojskowa nakazująca szybkie położenie się na ziemi

paella /paˈɛlla/ (n)
paella
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;

pafijski /paˈfʲijsʲci/ (adj)
Paphian
  dotyczący Pafos

pagaj /ˈpaɡaj/ (n)
paddle
  (środowiskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krótkie wiosło z jednym piórem, służące do wiosłowania bez użycia dulki, np. w kanadyjce

pager /ˈpɛjʤ̑ɛr/ (n)
pager
  (technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza;

paginacja /ˌpaɟĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
pagination
  numeracja kolejnych stron (czasopisma, książki itp.)

paginować /ˌpaɟĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
paginate
  (drukarstwo, drukarski) numerować kolejno strony

pagoda /paˈɡɔda/ (n)
pagoda
  (budownictwo) azjatycka budowla o wielu kondygnacjach zaznaczonych z zewnątrz wystającymi daszkami

pagórek /paˈɡurɛk/ (n)
hill, hump
  niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów

pagórkowaty /ˌpaɡurkɔˈvatɨ/ (adj)
hilly, hummocky
  nierówny; taki, który jest pokryty pagórkami

paisley /paˈislɛj/ (n)
paisley
  delikatny, kwiatowo-geometryczny deseń tkaniny o orientalnej, przypuszczalnie perskiej, proweniencji

pajac /ˈpajaʦ̑/ (n)
fool, clown
  (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) ktoś zachowujący się niepoważnie, bez godności
harlequin
  komiczna postać w dawnej krotochwili
jumping jack, puppet
  figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka

pajda /ˈpajda/ (n)
chunk
  (potocznie, potoczny) duża kromka chleba

pająk /ˈpajɔ̃ŋk/ (n)
point-to-point construction
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (elektronika, elektroniczny) układ zmontowany bez użycia płytki drukowanej, poprzez zlutowanie ze sobą wyprowadzeń elementów
spider
  (zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny;
  odmiana pasjansa

pajęczyna /ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
spaghetti
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) rzecz przypominająca pajęczynę (1.1)
cobweb, spider's web, spiderweb
  sieć tkana przez pająka

paka /ˈpaka/ (n)
Paka
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy sepik-rami, z rodziny języków indopacyficznych

pakiet /ˈpacɛt/ (n)
packet
  (informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu;
  kilka rzeczy spakowanych razem

pakistański /ˌpaciˈstãj̃sʲci/ (adj)
Pakistani
  związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu

pakora /pakˈɔra/ (n)
pakora
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska przekąska z kawałków warzyw zanurzonych w cieście z besanu i smażonych w głębokim oleju;

pakować /paˈkɔvaʨ̑/ (v)
pack
  umieszczać rzeczy razem w paczce, bagażu, plecaku

pakt /pakt/ (n)
pact
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym

palacz /ˈpalaʧ̑/ (n)
stoker
  ktoś, kto zawodowo pali w piecu;
smoker
  osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo

palajski /palˈajski/ (adj)
Palaic
  (dosłownie) (starożytność) związany z krainą Pala w Anatolii

palajski /palˈajski/ (n)
Palaic
  (językoznawstwo, językoznawczy) język palajski, należący do języków anatolijskich;

palankin /palˈaŋkin/ (n)
palanquin
  ozdobna lektyka z dachem i firankami

palant /ˈpalãnt/ (n)
jerk
  (potocznie, potoczny) obraźliwy zwrot do mężczyzny, który wzbudza lekceważenie lub pogardę

palarka /paˈlarka/ (n)
roaster
  urządzenie do palenia ziaren kawy

palarnia /paˈlarʲɲa/ (n)
roasting-room
  wydzielone pomieszczenie przeznaczone do palenia papierosów, tytoniu (obok miejsc, w których nie wolno palić)

palatyn /palˈatɨn/ (n)
palatine, palatinus
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny zarządca dworu królewskiego;

palcem nie kiwnąć /ˈpalʦ̑ɛ̃mʲ ɲɛ‿ˈcivnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
not lift a finger
  zupełnie nic nie zrobić, nie zareagować w żaden sposób; być całkowicie biernym

palczatka cytrynowa /palˈʧ̑atka ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔva/ (n)
lemon grass, oil grass
  (botanika, botaniczny) Cymbopogon citratus, gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych o szerokim zastosowaniu;

palec /ˈpalɛʦ̑/ (n)
finger, toe
  u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy

palec wskazujący /ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
forefinger, index finger
  (anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki;

palec środkowy /pˈalɛts ɕrɔtkˈɔvɨ/ (n)
middle finger
  (anatomia, anatomiczny) trzeci palec u ręki

paleciak /palˈɛtɕak/ (n)
pallet jack
  ręczny wózek do przewożenia palet wyposażony w podnośnik hydrauliczny

palenie /paˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
burning, combustion
  proces spalania, palenia się
smoking
  zwyczaj palenia papierosów, tytoniu

paleo- /paˈlɛɔ/
paleo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z dawnymi czasami, prehistorią

paleoantropologia /ˌpalɛɔãntrɔpɔˈlɔɟja/ (n)
paleoanthropology
  (biologia, biologiczny) nauka o ewolucji człowieka;

paleoantropologiczny /pˌalɛˌɔantrˌɔpɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
palaeoanthropological
  związany z paleoantropologią, dotyczący paleoantropologii

paleobotaniczny /pˌalɛˌɔbɔtaɲˈitʃnɨ/ (adj)
paleobotanical
  związany z paleobotaniką, dotyczący paleobotaniki

paleobotanika /ˌpalɛɔbɔˈtãɲika/ (n)
paleobotany
  (botanika, botaniczny) nauka o roślinach kopalnych;

paleocen /pˌalɛˈɔtsɛn/ (n)
Paleocene
  (geologia, geologiczny) najstarsza epoka paleogenu

paleochrześcijański /pˌalɛˌɔxʃɛɕtɕijˈaɲski/ (adj)
palaeochristian, paleochristian
  odnoszący się do pierwszych chrześcijan, związany z pierwszymi chrześcijanami

paleofitologia /ˌpalɛɔfʲitɔˈlɔɟja/ (n)
paleophytology
  (botanika, botaniczny) (zobacz) paleobotanika

paleogen /ˌpalɛˈɔɡɛ̃n/ (n)
Paleogene
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych w kenozoiku;

paleografia /ˌpalɛɔˈɡrafʲja/ (n)
paleography
  badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych;

paleolit /ˌpalɛˈɔlʲit/ (n)
Palaeolith, Paleolith, palaeolithic, paleolithic
  (archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;

paleolityczny /ˌpalɛɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
Paleolithic, Palaeolithic
  żyjący / mający miejsce w paleolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego

paleontolog /ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk/ (n)
paleontologist
  (biologia, biologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem organizmów kopalnych
  specjalistka z zakresu paleontologii

paleontologia /ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
paleontology
  (biologia, biologiczny) nauka o organizmach kopalnych;

paleontologiczny /pˌalɛˌɔntɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
paleontological
  (biologia, biologiczny) związany z paleontologią, dotyczący paleontologii

paleoproterozoik /paˈlɛɔˌprɔtɛrɔˈzɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
Paleoproterozoic
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

paleozoik /ˌpalɛɔˈzɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
Paleozoic
  (geologia, geologiczny) era w dziejach Ziemi;

paleozoologia /ˌpalɛɔzɔːˈlɔɟja/ (n)
paleozoology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o zwierzętach kopalnych;

palermianin /pˌalɛrmʲˈaɲin/ (n)
Palermitan
  mieszkaniec Palermo; osoba z tego miasta

palermski /palˈɛrmski/ (adj)
Palermitan
  związany z Palermo, dotyczący Palermo

palestynolog /pˌalɛstɨnˈɔlɔk/ (n)
palestinologist
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w dziedzinie palestynologii

palestynologia /pˌalɛstˌɨnɔlˈɔɡja/ (n)
palestinology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Palestynie i ludach ją zamieszkujących

palestynologiczny /pˌalɛstˌɨnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
palestinological
  związany z palestynologią

palestyński /ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci/ (adj)
Palestinian
  związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców

paleta /paˈlɛta/ (n)
palette
  specjalna owalna deseczka służąca artyście-malarzowi do mieszania farb;

pali /ˈpalʲi/ (n)
Pali
  (językoznawstwo, językoznawczy) martwy język średnioindyjski z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, mający duże podobieństwo do języka wedyjskiego i sanskrytu klasycznego, jeden z prakrytów używany w tekstach buddyjskich

paliatywny /pˌaljatˈɨvnɨ/ (adj)
palliative
  uśmierzający ból lub łagodzący objawy choroby, lecz nieusuwający jej przyczyn

paliczek /paˈlʲiʧ̑ɛk/ (n)
phalanx, phalange
  (anatomia, anatomiczny) mała kość palców stopy i dłoni;

palilalia /pˌalilˈalja/ (n)
palilalia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab;

palimpsest /paˈlʲĩmpsɛst/ (n)
palimpsest
  (historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;

palindrom /paˈlʲĩndrɔ̃m/ (n)
palindrome
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);

palinologiczny /pˌalinˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
palynological
  (botanika, botaniczny) związany z palinologią, dotyczący palinologii

palisada /pˌalisˈada/ (n)
palisade, stockade
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obronne ogrodzenie z pali, często zaostrzonych

paliusz /pˈaljuʃ/ (n)
pallium
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) element liturgicznego stroju metropolity;

paliwo /paˈlʲivɔ/ (n)
fuel
  substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach

paliwowy /ˌpalʲiˈvɔvɨ/ (adj)
fuel
  związany z paliwem

palić /ˈpalʲiʨ̑/ (v)
burn
  niszczyć coś za pomocą ognia
light
  utrzymywać coś świecącym
smoke
  wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo
burn, scorch
  (potocznie, potoczny) parzyć, piec (wywoływać ból na ciele)
light
  dorzucać drewno, węgiel i inne materiały łatwopalne do ognia, aby podtrzymać płomień

palić jak smok /ˈpalʲiʨ̑ ˈjak ˈsmɔk/ (idiom)
smoke like a chimney
  palić dużo, nadmiernie

palić za sobą mosty /ˈpalʲiʥ̑ za‿ˈsɔbɔ̃w̃ ˈmɔstɨ/ (v)
burn one's boats, burn one's bridges behind one
  (książkowy) uniemożliwiać sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zrywać z kimś, z czymś nieodwołalnie

pallad /ˈpalːat/ (n)
palladium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46;

palladianizm /ˌpalːaˈdʲjä̃ɲism̥/ (n)
Palladian architecture
  (sztuka) klasycyzujący styl w architekturze zapoczątkowany przez włoskiego artystę Andrea Palladio i oparty na jego koncepcjach;

palma /ˈpalma/ (n)
palm, palm tree
  (botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie

palmiarnia /palˈmʲjarʲɲa/ (n)
palmhouse
  szklarnia, w której uprawia się tropikalne rośliny osiągające duże rozmiary, przede wszystkim palmy;

palmtop /ˈpalm̥tɔp/ (n)
palmtop
  (informatyka, informatyczny) komputer kieszonkowy, który mieści się w dłoni;

palny /ˈpalnɨ/ (adj)
flammable
  przeznaczony do palenia lub spalania

palto /ˈpaltɔ/ (n)
overcoat, topcoat
  ciepłe okrycie wierzchnie do noszenia głównie zimą

paluch /ˈpalux/ (n)
big toe, hallux
  (anatomia, anatomiczny) duży palec u nogi;

paluszek /palˈuʃɛk/ (n)
fish finger, fish stick
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) panierowane rybne filety w małych, podłużnych porcjach;
pretzel stick, savoury stick
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z cienkiego wypieku, zwykle z solą;

pamflet /ˈpãw̃flɛt/ (n)
pamphlet
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji

pamiątka /pãˈmʲjɔ̃ntka/ (n)
keepsake, memento, souvenir
  drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę

pamiątkowy /ˌpãmʲjɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
commemorative, memorial
  taki, który został wykonany, aby upamiętniać coś lub kogoś

pamiętać /pãˈmʲjɛ̃ntaʨ̑/ (v)
remember
  przechowywać informacje lub przeżycia w pamięci i potrafić je odtwarzać

pamiętnik /pamjˈɛntɲik/ (n)
diary
  wspomnienia spisywane przez kogoś, zwykle na własne potrzeby

pamiętny /pamjˈɛntnɨ/ (adj)
memorable
  taki, który długo się pamięta; godny zapamiętania; zapadający w pamięć

pamięć /ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
recollection, memory
  fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości
memory
  zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.;
  (informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane;

pamięć USB /pˈamjɛɲtɕ ˌuˌɛzbˈɛ/ (n)
USB flash drive, USB key, data stick, flash drive, jump drive, pen drive
  (informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;

pamięć operacyjna /ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjna/ (n)
internal memory
  (informatyka, informatyczny) pamięć wykorzystywana przez procesor do przechowywania informacji o procesach i rozkazach;

pamięć złotej rybki /pˈamjɛɲdʑ zwˈɔtɛj rˈɨpki/ (n)
goldfish memory, memory of a goldfish
  (ironicznie) czyjaś skłonność do pamiętania czegoś tylko przez kilka chwil

pan /pãn/ (n)
gentleman, lord, master
  feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca
master
  pracodawca dla służby
  właściciel niewolników
sir, mister, gentleman
  zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

pan młody /ˈpãn ˈmwɔdɨ/ (n)
groom, bridegroom
  mężczyzna w dniu swojego ślubu

panaceum /ˌpãnaˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
panacea, cure-all
  (książkowy) lek (środek) na wszystko; superlekarstwo

panamski /pãˈnãmsʲci/ (adj)
Panamanian
  odnoszący się do państwa Panama

panarabizm /ˌpãnaˈrabʲism̥/ (n)
Pan-Arabism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna głosząca zjednoczenie wszystkich ludów arabskojęzycznych;

pancernik /pãnˈʦ̑ɛrʲɲik/ (n)
armadillo
  (zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek;
battleship
  (marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;

pancerny /pantsˈɛrnɨ/ (adj)
armored
  (wojskowość, wojskowy) związany z wojskami pancernymi
shellproof
  taki, który ma pancerz

pancerz /ˈpãnʦ̑ɛʃ/ (n)
armour, armouring
  (zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze;
  (wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym

pancerzownica /ˌpãnʦ̑ɛʒɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
bazooka, piat
  (wojskowość, wojskowy) ręczna broń przeciwpancerna

panczena /pãn͇ˈʧ̑ɛ̃na/ (n)
speed skate
  (sport, sportowy) łyżwa o długim, cienkim ostrzu, przeznaczona do jazdy szybkiej na lodzie

panczenista /ˌpãn͇ʧ̑ɛ̃ˈɲista/ (n)
speedskater
  (sport, sportowy) łyżwiarz jeżdżący na panczenach, uprawiający łyżwiarstwo szybkie

panczenlama /pˌantʃɛnlˈama/ (n)
Panchen Lama
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny tybetański, najwyższy obok dalajlamy;

panda /ˈpãnda/ (n)
panda
  (zoologia, zoologiczny) panda mała
  (zoologia, zoologiczny) panda wielka

pandeizm /pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
pandeism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;

pandemia /pãnˈdɛ̃mʲja/ (n)
pandemic
  (medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat)

pandemiczny /pˌandɛmˈitʃnɨ/ (adj)
pandemic
  (medycyna, medyczny) związany z pandemią; mający charakter pandemii

pandemonium /ˌpãndɛ̃ˈmɔ̃ɲũm/ (n)
pandemonium
  przerażająca sytuacja, wydarzenie, miejsce

panegiryk /ˌpãnɛˈɟirɨk/ (n)
panegyric
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uroczysty tekst pochwalny, sławiący konkretną osobę, czyn;

panel /ˈpãnɛl/ (n)
panel
  (budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię
  (technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny
  (technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami
  publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk

pangram /ˈpãŋɡrãm/ (n)
pangram
  (językoznawstwo, językoznawczy) zdanie, w którym zostały użyte wszystkie litery alfabetu;

pani /ˈpãɲi/ (n)
madam, lady, Mrs
  zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

panicz /ˈpãɲiʧ̑/ (n)
younker
  (dawniej, dawny) niepełnoletni syn w szlacheckiej, zamożnej rodzinie

panienka /pãˈɲɛ̃nka/ (n)
young lady
  (dawniej, dawny) córka chlebodawców
tart
  (eufemistycznie) o prostytutce
girl
  młoda dziewczyna

panierowanie /ˌpãɲɛrɔˈvãɲɛ/ (n)
breading
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obtaczanie mięsa, ryb, grzybów lub warzyw w panierce;

panierować /pˌaɲʲɛrˈɔvatɕ/ (v)
bread
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce

panika /paɲˈika/ (n)
panic
  nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu)

panikować /pˌaɲikˈɔvatɕ/ (v)
panic
  wpadać w panikę

pankracjon /paŋkrˈatsjɔn/ (n)
pankration
  (sport, sportowy) (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) połączenie boksu i zapasów

panleukopenia /ˌpãnlɛwkɔˈpɛ̃ɲa/ (n)
feline distemper, panleukopenia
  (weterynaria, weterynaryjny) wysoce zaraźliwa, wirusowa choroba kotowatych przebiegająca z objawami zapalenia układu pokarmowego i leukopenią;

panmiksja /panmˈiksja/ (n)
panmixia
  (biologia, biologiczny) przypadkowe, krzyżowe i swobodne kojarzenie się osobników jednej populacji

panna /ˈpãnːa/ (n)
miss
  dziewczyna, młoda kobieta
miss, Miss
  kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)

panna młoda /ˈpãnːa ˈmwɔda/ (n)
bride
  kobieta w dniu swojego ślubu

panorama /ˌpãnɔˈrãma/ (n)
panorama
  rozległy, szeroki widok

panoramiczny /ˌpãnɔrãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
panoramic, widescreen
  taki, który ukazuje panoramę, pełen obraz czegoś

panowanie /ˌpãnɔˈvãɲɛ/ (n)
reign
  okres władzy danego monarchy
dominion
  władza

panować /pãˈnɔvaʨ̑/ (v)
reign, control
  być panem, przywódcą czegoś
reign, rule
  być panem, władcą kraju, królestwa
command, control
  podporządkowywać coś sobie, mieć władzę nad czymś

panoński /panˈɔɲski/ (adj)
Pannonian
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Panonią, dotyczący Panonii

panpsychizm /panpsˈɨçizm/ (n)
panpsychism
  (filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi

panslawizm /pãw̃ˈslavʲism̥/ (n)
Pan-Slavism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;

panteista /ˌpãntɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
pantheist
  osoba wyznająca panteizm

panteizm /pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
pantheism
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;

panteon /pãnˈtɛɔ̃n/ (n)
pantheon
  (starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom;
  (przenośnie, przenośnia) ogół najwybitniejszych przedstawicieli narodu albo jakiejś dziedziny sztuki
  ogół bogów jakiejś religii;

pantera mglista /pantˈɛra mɡlˈista/ (n)
clouded leopard
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis nebulosa Griffith, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w południowo-wschodniej Azji;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

pantera sundajska /pantˈɛra sundˈajska/ (n)
Sunda clouded leopard
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis diardi G. Cuvier, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący na Sumatrze i Borneo;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

pantera śnieżna /pãnˈtɛra ˈɕɲɛʒna/ (n)
snow leopard
  (zoologia, zoologiczny) gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;

panterołak /ˌpãntɛˈrɔwak/ (n)
werepanther
  (fantasy) człowiek, którego jedną z form jest pantera

pantofel /pãnˈtɔfɛl/ (n)
slipper
  (regionalizm, regionalny) rodzaj obuwia noszonego w domu
evening slipper
  rodzaj lekkiego, płytkiego, wsuwanego buta

pantoflarz /pãnˈtɔflaʃ/ (n)
henpecked husband
  mężczyzna potulny, ulegający kobiecie

pantograf /pãnˈtɔɡraf/ (n)
pantograph
  przyrząd kreślarski do wykonywania powiększeń lub pomniejszeń;
  przyrząd służący do pobierania prądu z napowietrznej sieci trakcyjnej przez pojazdy szynowe;

pantokrator /ˌpãntɔˈkratɔr/ (n)
pantocrator
  (ikonografia, ikonograficzny) malarski sposób przedstawienia Chrystusa jako wszechwładcy i sędziego wszechrzeczy – z Biblią i gestem błogosławieństwa;

pantomima /ˌpãntɔ̃ˈmʲĩma/ (n)
mime
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;

pantoprazol /pˌantɔprˈazɔl/ (n)
pantoprazole
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;

papa /ˈpapa/ (n)
daddy, papa
  (przestarzałe, przestarzały) tata
mug, trap
  (potocznie, potoczny) często (obraźliwie) usta
tar paper
  materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych;

papamobile /ˌpapãmɔˈbʲilɛ/ (n)
popemobile
  samochód z platformą, przeszkloną lub odkrytą, służący do wożenia papieża podczas oficjalnych wizyt państwowych;

paparazzi /pˌaparˈazʑi/ (n)
paparazzi
  (publikatory) (pejoratywnie, pejoratywny) fotoreporter szukający skandalicznych, sensacyjnych tematów, próbujący zrobić kompromitujące zdjęcia

papier /ˈpapʲjɛr/ (n)
paper
  wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji;
  (potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument

papier milimetrowy /pˈapʲɛr mˌilimɛtrˈɔvɨ/ (n)
plotting paper
  arkusz papieru kreślarskiego z naniesioną siatką milimetrową

papier toaletowy /ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ/ (n)
toilet paper
  chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu;

papier wartościowy /ˈpapʲjɛr ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
security, security paper
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;

papier ścierny /ˈpapʲjɛrʲ ˈɕʨ̑ɛrnɨ/ (n)
glasspaper, sandpaper
  jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;

papier śniadaniowy /pˈapʲɛr ɕɲʲˌadaɲʲˈɔvɨ/ (n)
greaseproof wrapper for sandwiches, sandwich paper, wax paper, waxed paper
  specjalny papier do zawijania kanapek

papiernia /papʲˈɛrɲʲa/ (n)
paper mill, paperworks
  zakład wytwarzający papier

papieros /paˈpʲjɛrɔs/ (n)
cigarette, fag
  wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;

papierowy /ˌpapʲjɛˈrɔvɨ/ (adj)
papier-
  wykonany z papieru

papierośnica /ˌpapʲjɛrɔɕˈɲiʦ̑a/ (n)
cigarette case
  mały, elegancki pojemnik do trzymania papierosów.

papieski /paˈpʲjɛsʲci/ (adj)
papal
  związany z papieżem lub papiestwem, dotyczący papieża lub papiestwa

papiestwo /papʲˈɛstfɔ/ (n)
papacy
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd papieża, forma rządów papieża

papież /ˈpapʲjɛʃ/ (n)
pope
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;

papilot /paˈpʲilɔt/ (n)
curl-paper
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podłużny wałek, najczęściej wykonany z papieru, na którego środkową część zakręca się kosmyk włosów, a następnie zawiązuje wokół

papirologia /pˌapirɔlˈɔɡja/ (n)
papyrology
  nauka, która zajmuje się badaniem i odczytywaniem rękopisów;

papirus /paˈpʲirus/ (n)
papyrus
  (botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu;
  materiał pisarski, wyrabiany z włókien (1.1);
  zwój lub dokument spisany na (1.2)

papista /papˈista/ (n)
papist
  osoba zagorzale popierająca papieża

paplać /ˈpaplaʨ̑/ (v)
chatter, babble, blab, jabber
  (potocznie, potoczny) mówić dużo i bez sensu lub o mało istotnych sprawach

paproch /pˈaprɔx/ (n)
soft plastic bait
  (wędkarstwo) sztuczna przynęta wędkarska, gumowy wabik

paproć /ˈpaprɔʨ̑/ (n)
fern
  (botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z gromady paprotników;

papryka /ˈpaprɨka/ (n)
pepper
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;

papuga /paˈpuɡa/ (n)
parrot, popinjay
  (ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych;
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny (1.1)
parrot
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty

papugi afrykańskie /papˈuɡʲi ˌafrɨkˈaɲskʲɛ/ (n)
afrotropical parrot
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Psittacinae Rafinesque, podrodzina ptaków z rodziny papugowatych, obejmująca gatunki występujące w Afryce;

papugi neotropikalne /papˈuɡʲi nˌɛɔtrˌɔpikˈalnɛ/ (n)
neotropical parrot
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Arinae G. R. Gray, podrodzina ptaków z rodziny papugowatych, obejmująca gatunki występujące w Ameryce;

papuzi /paˈpuʑi/ (adj)
psittacine
  charakterystyczny dla papugi; dotyczący, odnoszący się do papugi

papużka długoogonowa /paˈpuʃka ˌdwuɡɔːɡɔ̃ˈnɔva/ (n)
parakeet
  (ornitologia, ornitologiczny) (potocznie, potoczny) papużka o długim ogonie

papużka falista /paˈpuʃka faˈlʲista/ (n)
budgerigar, budgie
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;

para /ˈpara/ (n)
vapour, steam, water vapor, water vapour
  (fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym;
pair of, pair
  dwa przedmioty stanowiące komplet
  określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części
pair of, couple
  dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu
couple, pair
  dwie osoby, darzące się uczuciem

parabaza /ˌparaˈbaza/ (n)
parabasis
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) część utworu literackiego, zwykle sztuki, w której autor zwraca się do odbiorców z dygresją o treści niezwiązanej z akcją utworu, wykorzystując didaskalia bądź którąś z postaci scenicznych

paraben /paˈrabɛ̃n/ (n)
paraben
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy estrów stosowany jako konserwant w kosmetykach;

parabioza /pˌarabjˈɔza/ (n)
parabiosis
  (zoologia, zoologiczny) zespolenie układów krążenia dwóch zwierząt;

parabola /ˌparaˈbɔla/ (n)
parabola parable
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria;

paraboliczny /ˌparabɔˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
parabolic
  związany z parabolą, dotyczący paraboli

paracetamol /ˌparaʦ̑ɛˈtãmɔl/ (n)
paracetamol
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym;

paradoks /paˈradɔks/ (n)
paradox
  rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy
  zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią

paradoksalnie /pˌaradɔksˈalɲʲɛ/ (adv)
paradoxically
  w sposób paradoksalny

paradoksalny /ˌparadɔˈksalnɨ/ (adj)
paradoxical
  sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny

paradygmat /ˌparaˈdɨɡmat/ (n)
paradigm
  (filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki;
  (językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;

paradygmatyczny /ˌparadɨɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
paradigmatic
  dotyczący paradygmatu, właściwy paradygmatowi

paradyz /parˈadɨs/ (n)
paradise
  (przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;

paradyż /parˈadɨʃ/ (n)
paradise
  (przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;

parafia /paˈrafʲja/ (n)
parish
  (kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;

parafialny /pˌarafjˈalnɨ/ (adj)
parochial
  (kościelny) związany z parafią, należący do parafii

parafianin /ˌparaˈfʲjä̃ɲĩn/ (n)
parishioner
  (kościelny) członek wspólnoty parafialnej

parafiletyczny /pˌarafˌilɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
paraphyletic
  (biologia, biologiczny) obejmujący tylko część potomków wspólnego przodka

parafilia /pˌarafˈilja/ (n)
paraphilia
  (seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne

paragon /paˈraɡɔ̃n/ (n)
bill of sale, receipt
  (księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar

paragwajski /ˌparaˈɡvajsʲci/ (adj)
Paraguayan
  odnoszący się do państwa Paragwaj

parakeratoza /ˌparakɛraˈtɔza/ (n)
parakeratosis
  (medycyna, medyczny) patologiczne rogowacenie polegające na obecności jąder komórkowych w keratynocytach warstwy rogowej naskórka, gdzie fizjologicznie komórki są pozbawione jąder komórkowych;

paralalia /pˌaralˈalja/ (n)
paralalia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym myleniu wyrazów podobnie brzmiących

paralela /pˌaralˈɛla/ (n)
parallel
  cechy podobne, analogiczne

paralelny /ˌparaˈlɛlnɨ/ (adj)
parallel
  trwający, zachodzący jednocześnie z czymś innym

paralityk /pˌaralˈitɨk/ (n)
paralytic
  (medycyna, medyczny) ktoś sparaliżowany

paralizator /pˌaralizˈatɔr/ (n)
stun gun, taser
  (elektryczność) niewielkie urządzenie wytwarzające prąd elektryczny, służące do paraliżowania i obezwładniania przeciwnika

paraliż /paˈralʲiʃ/ (n)
paralysis
  utrata możliwości ruchu spowodowana uszkodzeniem układu nerwowego

paralotniarstwo /ˌparalɔtʲˈɲarstfɔ/ (n)
paragliding
  sport i forma rekreacji polegająca na lataniu przy użyciu paralotni:

parametr /paˈrãmɛtr̥/ (n)
parameter
  (informatyka, informatyczny) wartość lub zmienna przekazywana do podprogramu podczas jego wywoływania, pozwalająca na sterowanie jego zachowaniem lub uzyskanie jego wyników;
  (technologia, technika, techniczny) (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca właściwości czegoś (np. równania, rozkładu, urządzenia, procesu technologicznego, materiału, itp.)

paramilitarny /ˌparãmʲilʲiˈtarnɨ/ (adj)
paramilitary
  zorganizowany na wzór wojskowy

paranoiczny /pˌaranɔˈitʃnɨ/ (adj)
paranoic
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z paranoją, charakterystyczny dla paranoi

paranoidalny /ˌparãnɔ<sup>j</sup>iˈdalnɨ/ (adj)
paranoid
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) mający pewne cechy paranoi, podobny do paranoi

paranoik /pˌaranˈɔik/ (n)
paranoic, paranoid
  (medycyna, medyczny) chory cierpiący na paranoję

paranoja /pˌaranˈɔja/ (n)
paranoia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;

paraolimpijski /ˌparaɔlʲĩmˈpʲijsʲci/ (adj)
para-Olympic
  związany z paraolimpiadą, dotyczący paraolimpiady

parapet /paˈrapɛt/ (n)
sill, windowsill
  fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia

parapetówka /ˌparapɛˈtufka/ (n)
house warming, housewarming, housewarming party
  (potocznie, potoczny) impreza z okazji wprowadzenia się do nowego domu/mieszkania

paraplegia /ˌparaˈplɛɟja/ (n)
paraplegia, paraplegy
  (medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;

paraplegik /pˌaraplˈɛɡʲik/ (n)
paraplegic
  (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na paraplegię

parapsychologia /ˌparapsɨxɔˈlɔɟja/ (n)
parapsychology
  dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę

parapsychologiczny /pˌarapsˌɨxɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
parapsychological
  (psychologia, psychologiczny) związany z parapsychologią, dotyczący parapsychologii

parasol /paˈrasɔl/ (n)
parasol, sunshade
  przyrząd jak parasol (1.1) do ochrony przed słońcem
umbrella
  przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem

parawan /parˈavan/ (n)
screen
  rozstawialna segmentowa ścianka wydzielająca część pomieszczenia;

parazytolog /pˌarazɨtˈɔlɔk/ (n)
parasitologist
  specjalista w dziedzinie parazytologii

parazytologia /ˌparazɨtɔˈlɔɟja/ (n)
parasitology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się pasożytami;

parazytologiczny /pˌarazˌɨtɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
parasitological
  dotyczący parazytologii

parcela /partsˈɛla/ (n)
lot, parcel, plot
  działka gruntu utworzona poprzez wydzielenie jej z większego obszaru

parch jabłoni /pˈarx jabwˈɔɲi/ (n)
apple scab
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) choroba grzybiczna jabłoni;

parcie /ˈparʲʨ̑ɛ/ (n)
pressure
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przeć

parczelina trójlistkowa /ˌparʧ̑ɛˈlʲĩna ˌtrujlʲiˈstkɔva/ (n)
hoptree
  (botanika, botaniczny) Ptelea trifoliata, gatunek krzewu lub małego drzewa ozdobnego z rodziny rutowatych;

pardon /pˈardɔn/ (interjection)
I beg your pardon, pardon me
  (potocznie, potoczny) przepraszam

pardwa /ˈpardva/ (n)
ptarmigan, white grouse
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z jednego z gatunków rodzaju Lagopus;

pardwa białosterna /pˈardva bjˌawɔstˈɛrna/ (n)
snow quail, white-tailed ptarmigan
  (ornitologia, ornitologiczny) Lagopus leucura, gatunek ptaka z rodziny kurowatych, występujący w Ameryce Północnej;

pardwa górska /ˈpardva ˈɡurska/ (n)
rock ptarmigan
  (ornitologia, ornitologiczny) Lagopus muta, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

pardwa mszarna /ˈpardva ˈm̥ʃarna/ (n)
willow ptarmigan
  (ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

pardwa szkocka /pˈardva ʃkˈɔtska/ (n)
moorbird, moorcock, moorfowl, red grouse
  (ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus scotica, podgatunek pardwy mszarnej, występujący na Wyspach Brytyjskich

paremiologia /ˌparɛ̃mʲjɔˈlɔɟja/ (n)
paremiology
  nauka o przysłowiach zajmująca się ich pochodzeniem, znaczeniem oraz porównywaniem ich wersji w różnych językach;

parestezja /pˌarɛstˈɛzja/ (n)
paresthesia
  (medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;

park /park/ (n)
park
  (turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;

park narodowy /ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
national park
  obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody;

park rozrywki /pˈark rɔzrˈɨfki/ (n)
amusement park, fun park, holiday park, theme park
  (turystyka, turystyczny) teren z atrakcjami i punktami gastronomicznymi

parking /ˈparʲcĩŋk/ (n)
car park, parking lot
  plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych;

parkować /parˈkɔvaʨ̑/ (v)
park
  zostawiać samochód na parkingu, miejscu przeznaczonym do zatrzymania samochodu lub innym wolnym miejscu

parlament /parˈlãmɛ̃nt/ (n)
parliament
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;
  gmach w którym obraduje parlament (1.1)

parlamentariusz /pˌarlamɛntˈarjuʃ/ (n)
parlementaire, parlimentaire
  (wojskowość, wojskowy) posłaniec wysyłany przez walczące strony w celu negocjacji;

parlamentarny /ˌparlãmɛ̃nˈtarnɨ/ (adj)
parliamentary
  dotyczący parlamentu, związany z parlamentem

parma /ˈparma/ (n)
parma
  (historia, historyczny, historycznie) niewielka tarcza rzymskiego piechura lub kawalerzysty

parmezan /parˈmɛzãn/ (n)
parmesan
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;

parmeński /parmˈɛɲski/ (adj)
Parmesan
  związany z Parmą, dotyczący Parmy

parnaski /parnˈaski/ (adj)
Parnassian
  związany z Parnasem, dotyczący Parnasu

parobek /parˈɔbɛk/ (n)
farmhand, farmworker
  (historia, historyczny, historycznie) najemny pracownik rolny;

parodia /paˈrɔdʲja/ (n)
parody
  celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;

parodiować /pˌarɔdjˈɔvatɕ/ (v)
parody, mimic, travesty
  dokonywać parodii czegoś

paroksyton /pˌarɔksˈɨtɔn/ (n)
paroxytone
  (fonetyka, fonetyczny) akcent na przedostatniej sylabie wyrazu;

paroksyzm /parˈɔksɨzm/ (n)
paroxysm
  (medycyna, medyczny) nasilenie się choroby
  (przenośnie, przenośnia) napad żalu, gniewu lub śmiechu

paronim /paˈrɔ̃ɲĩm/ (n)
paronym
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz kojarzący się z innym ze względu na podobieństwo brzmienia, ale odmienny pod względem znaczeniowym;

parostatek /ˌparɔˈstatɛk/ (n)
steamship, steamboat
  dawny, niewielki statek z silnikiem parowym, zwykle przeznaczony do żeglugi śródlądowej lub przybrzeżnej, z podsiębiernymi kołami napędowymi

parowar /paˈrɔvar/ (n)
food steamer, steam cooker
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrząd służący do gotowania na parze

parowozownia /pˌarɔvɔzˈɔvɲʲa/ (n)
engine shed
  (kolejnictwo) zespół pomieszczeń, warsztatów oraz torów przystosowanych do obsługi technicznej i napraw parowozów;

parowy /paˈrɔvɨ/ (adj)
steam
  zasilany parą, wykorzystujący parę do działania

parowóz /paˈrɔvus/ (n)
steam engine, steam locomotive
  (kolejnictwo) lokomotywa, której napęd stanowi silnik parowy

parsek /pˈarsɛk/ (n)
parsec
  (astronomia, astronomiczny) jednostka długości w astronomii, odległość, przy której paralaksa roczna jest równa 1 sekundzie łuku;

parser /ˈparsɛr/ (n)
parser
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy wykonujący analizę składniową;

parsować /parsˈɔvatɕ/ (v)
parse
  (informatyka, informatyczny) dokonywać analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jej struktury

parszywiec /parˈʃɨvʲjɛʦ̑/ (n)
stinkard, stinker
  (obraźliwie) człowiek podły

parszywy /parˈʃɨvɨ/ (adj)
mangy
  (potocznie, potoczny) podły, zły, nędzny

partacz /ˈpartaʧ̑/ (n)
botcher, bungler, cobbler, scamper, tinker
  (potocznie, potoczny) zły pracownik lub rzemieślnik; osoba źle (niedbale, niechlujnie) wykonująca pracę

partaczyć /parˈtaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
botch
  robić coś byle jak, nieudolnie, źle

partenogeneza /pˌartɛnˌɔɡɛnˈɛza/ (n)
parthenogenesis
  (biologia, biologiczny) rozmnażanie z niezapłodnionej komórki jajowej;

parter /ˈpartɛr/ (n)
ground floor, first floor, ground level
  kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią
parterre
  najniższa i położona najbliżej pałacu reprezentacyjna część ogrodu francuskiego;

partia /ˈpartʲja/ (n)
party
  (zobacz) partia polityczna

partia polityczna /ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
political party
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;

partner /ˈpartnɛr/ (n)
partner
  współuczestnik w grze, rozmowie, zabawie lub przedsięwzięciu

partnerstwo /partnˈɛrstfɔ/ (n)
partnership
  równe traktowanie siebie nawzajem, bycie partnerami

party /ˈpartɨ/ (n)
party
  (książkowy) przyjęcie towarzyskie

partycja /partˈɨtsja/ (n)
partition
  (informatyka, informatyczny) wydzielona część dysku fizycznego umożliwiająca utworzenie dysku logicznego;

partyjska strzała /partˈɨjska stʃˈawa/ (n)
Parthian arrow
  (związek frazeologiczny) cięte i trafne słowa wypowiedziane na odchodnem, na pożegnanie

partykuła /ˌpartɨˈkuwa/ (n)
particle
  (językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;

partytura /ˌpartɨˈtura/ (n)
script
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) egzemplarz sztuki teatralnej, opatrzony komentarzami reżysera lub inscenizatora odnośnie wystawienia dzieła

partyzana /ˌpartɨˈzãna/ (n)
partisan, partizan
  (historia, historyczny, historycznie) broń drzewcowa o długim, obosiecznym grocie, używana w zachodniej Europie od XV w.;

partyzant /parˈtɨzãnt/ (n)
partisan
  (wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego

partyzantka /pˌartɨzˈantka/ (n)
henchwoman
  (dawniej, dawny) kobieta opowiadająca się za czym
guerilla, guerrilla, guerrilla warfare, guerilla warfare
  (wojskowość, wojskowy) forma walki zbrojnej z ukrycia
woman partisan
  kobieta partyzant

paruzja /paˈruzʲja/ (n)
parousia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: ponowne przyjście Chrystusa na świat,

parweniusz /parˈvɛ̃ɲuʃ/ (n)
parvenu
  osoba, która dostała się do wyższych sfer, dorobkiewicz, nowobogacki

paryjski /parˈɨjski/ (adj)
Parian
  związany z Paros, dotyczący Paros

paryski /paˈrɨsʲci/ (adj)
Parisian
  związany z Paryżem, dotyczący Paryża

parytet /paˈrɨtɛt/ (n)
parity
  zasada równości proporcji dwóch lub więcej wielkości, określana prawnie a priori;

paryżanin /ˌparɨˈʒãɲĩn/ (n)
Parisian
  mieszkaniec Paryża

parzystokopytne /pˌaʒɨstˌɔkɔpˈɨtnɛ/ (n)
even-toed ungulates
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Artiodactyla Owen, rząd dużych, lądowych ssaków łożyskowych, posiadających dwa wyraźnie większe palce – trzeci i czwarty – zakończone racicami;

parzystokopytny /paˈʒɨstɔkɔˈpɨtnɨ/ (adj)
artiodactyl
  (zoologia, zoologiczny) mający parzystą liczbę palców zwieńczonych kopytami

parzystość /paˈʒɨstɔɕʨ̑/ (n)
parity
  (fizyka, fizyczny) własność zmiany znaku funkcji falowej lub pola kwantoweego przy zmianie znaku jednego z jej argumentów;

parzysty /paˈʒɨstɨ/ (adj)
even
  (matematyka, matematyczny) podzielny przez dwa;
binate
  taki, który występuje w parze

parzyć /ˈpaʒɨʨ̑/ (v)
brew, infuse
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) otrzymywać napar po zalaniu wrzątkiem, zalewać coś wrzątkiem
blanch
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać coś działaniu wrzątku lub gorącej wody
scorch, burn, scald
  być odczuwanym jako gorące
burn
  podrażniać skórę podobnie jak coś gorącego

parę /ˈparɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
a couple of
  kilka; niewielka liczba czegoś

pas /pas/ (n)
lane
  (motoryzacja) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga;
belt
  (technologia, technika, techniczny) część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości
  część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;
  długi rząd czegoś
waist
  miejsce wokół ciała wzdłuż bioder, gdzie nosi się pas (1.1)
stripe
  szeroka linia na deseniu

pas cnoty /ˈpas ˈʦ̑nɔtɨ/ (n)
chastity belt
  (historia, historyczny, historycznie) specjalny metalowy lub skórzany pas, który mąż mocował wokół bioder i pachwin żony, aby uniemożliwić jej stosunek seksualny z drugim mężczyzną podczas swojej nieobecności;

pas planetoid /pˈas plˌanɛtˈɔit/ (n)
asteroid belt
  (astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;

pas startowy /ˈpas ːtarˈtɔvɨ/ (n)
runway, airstrip
  (lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów

pasat /ˈpasat/ (n)
trade wind
  (meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) stały, ciepły wiatr wiejący w strefie międzyzwrotnikowej w kierunku równika;

pasażer /paˈsaʒɛr/ (n)
passenger
  osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

paschalny /pasˈxalnɨ/ (adj)
Paschal, paschal
  (przymiotnik) od Pascha

paschał /ˈpasxaw/ (n)
easter candle, paschal candle
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca poświęcona w Wigilię Paschalną z charakterystycznymi greckimi literami Α i Ω (alfa i omega);

pasek narzędzi /ˈpasɛk naˈʒɛ̃ɲʥ̑i/ (n)
toolbar
  (informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu

paser /ˈpasɛr/ (n)
receiver
  osoba handlująca kradzionymi rzeczami

pasieka /paˈɕɛka/ (n)
apiary, bee yard
  (pszczelarstwo, pszczelarski) teren z ustawionymi ulami;

pasierb /ˈpaɕɛrp/ (n)
stepson
  syn małżonka z innego małżeństwa

pasierbica /ˌpaɕɛrˈbʲiʦ̑a/ (n)
stepdaughter
  córka małżonka z innego małżeństwa

pasikonik /ˌpaɕiˈkɔ̃ɲik/ (n)
bush-cricket
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) zwykle zielony, skoczny owad;

pasja /ˈpasʲja/ (n)
fury
  gniew
passion
  silne zainteresowania, zamiłowanie
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) utwór artystyczny lub przedstawienie religijne opisujący mękę Jezusa Chrystusa

pasjans /ˈpasʲjãw̃s/ (n)
patience, solitaire
  (termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;

pasjonista /pˌasjɔɲˈista/ (n)
Passionist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze Zgromadzenia Męki Pańskiej założonego przez św. Pawła od Krzyża;

pasjonujący /ˌpasʲjɔ̃nuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
exciting, thrilling
  szczególnie ciekawy, wyjątkowo interesujący

paskal /ˈpaskal/ (n)
pascal
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka ciśnienia w układzie SI;

pasmajtki /pasˈmajtʲci/ (n)
pantie girdle
  (potocznie, potoczny) majtki z pasem do pończoch

pasmanteria /ˌpasmãnˈtɛrʲja/ (n)
haberdasher, haberdashery
  sklep z odzieżowymi elementami wykończeniowymi
dry goods, haberdashery, small-wares
  wyroby włókiennicze służące do obszywania i wykańczania odzieży (frędzle, wstążki, lamówki, tasiemki)

pasmanteryjny /pˌasmantɛrˈɨjnɨ/ (adj)
dry goods
  dotyczący pasmanterii

pasmo /ˈpasmɔ/ (n)
band
  (fizyka, fizyczny) przedział (częstotliwości, energii, czasu)
range
  (geografia, geograficzny) grupa gór, wzniesień o wydłużonym kształcie;
series
  (przenośnie, przenośnia) wiele następujących po sobie zdarzeń
strip
  fragment powierzchni w postaci długiego pasa
strand, streak, thread
  szereg nici, włosów itp. tworzących jakąś całość

pasować /paˈsɔvaʨ̑/ (v)
pass
  (termin karciany) wycofywać się z dalszej licytacji przez powiedzenie słowa „pas”
fit
  być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się

pasożyt /paˈsɔʒɨt/ (n)
parasite
  (biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;
sponger, parasite
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba wykorzystująca innych dla osiągnięcia własnych korzyści

pasożytniczy /pˌasɔʒɨtɲˈitʃɨ/ (adj)
parasitic, parasitical
  (biologia, biologiczny) dotyczący pasożytów

passé /pˈassɛ/ (adj)
old-fashioned, passé
  przebrzmiały, już niemodny

pasta /ˈpasta/ (n)
paste, shoe polish, toothpaste
  substancja o stałej, ale kleistej konsystencji; coś, czym można smarować

pasta do butów /pˈasta dɔ bˈutuf/ (n)
boot polish, shoe polish
  (chemia, chemiczny) półpłynna substancja służąca do nabłyszczania, impregnacji i poprawiania wyglądu obuwia;

pasta do zębów /ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf/ (n)
toothpaste
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;

pastafarianin /ˌpastafarʲˈjä̃ɲĩn/ (n)
Pastafarian
  zwolennik pastafarianizmu, „wyznawca” pastafarianizmu

pastafariański /pˌastafarjˈaɲski/ (adj)
Pastafarian
  związany z pastafarianizmem, zgodny z pastafarianizmem

pastel /ˈpastɛl/ (n)
pastel
  (sztuka) obraz namalowany pastelami (1.1)
  środek rysunkowy i malarski w postaci miękkiego sztyftu, kredki lub ołówka;

pastelista /pˌastɛlˈista/ (n)
pastellist
  (sztuka) artysta malarz wykonujący obrazy w technice pastelu

pasterka /paˈstɛrka/ (n)
midnight Mass
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) msza odprawiana w noc Bożego Narodzenia
shepherdess
  dziewczyna pasąca bydło, gęsi, itp.

pasternak /pastˈɛrnak/ (n)
parsnip
  (botanika, botaniczny) Pastinaca, roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu;

pasterski /pastˈɛrski/ (adj)
pastoral
  (kościelny) (przenośnie, przenośnia) leżący w gestii biskupa lub episkopatu, odnoszący się do ich posługi
  dotyczący pasterstwa, związany z pasterstwem

pasterstwo /pastˈɛrstfɔ/ (n)
herding
  (rolnictwo, rolniczy) rodzaj hodowli zwierząt połączony z ich wypasem;

pasteryzacja /ˌpastɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
pasteurisation
  (spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie;

pasterz /ˈpastɛʃ/ (n)
shepherd
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun
  (zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu

pasticjo /paˈstʲiʦ̑ʲjɔ/ (n)
pastitsio
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska potrawa z długich makaronowych rurek układany warstwowo z podsmażony mięsem mielonym i zapiekanych w beszamelu

pastisz /ˈpastʲiʃ/ (n)
pastiche
  (książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;

pastor /ˈpastɔr/ (n)
pastor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny protestancki;

pastoralny /pˌastɔrˈalnɨ/ (adj)
pastoral
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z działalnością duszpasterską, dotyczący duszpasterstwa

pastorał /pastˈɔraw/ (n)
crosier, crozier
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;

pastuch /pˈastux/ (n)
cattleman, cowherd, goatherd, herdsman
  człowiek wypasający hodowlane zwierzęta domowe

pasturma /paˈsturma/ (n)
pastirma
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wędliny z suszonej wołowiny o wyrazistym smaku i aromacie; specjalność kuchni tureckiej;

pastuszka /paˈstuʃka/ (n)
shepherdess
  dziewczyna pasąca bydło, gęsi, itp.

pastwisko /paˈstfʲiskɔ/ (n)
pasture
  (rolnictwo, rolniczy) teren porośnięty trawą, przeznaczony do wypasania zwierząt

pastwić się /pˈastfitɕ ɕɛ/ (v)
abuse, torment, victimize
  znęcać się, postępować okrutnie z kimś lub z czymś

pasy /ˈpasɨ/ (n)
zebra crossing
  (potocznie, potoczny) przejście dla pieszych o wyglądzie białych pasów na jezdni
stripe
  deseń z grubych linii o zmieniających się kolorach

pasywność /paˈsɨvnɔɕʨ̑/ (n)
passivity
  (książkowy) bierna postawa, brak aktywności

pasywny /pasˈɨvnɨ/ (adj)
passive
  który nie wykazuje chęci działania

pasza /ˈpaʃa/ (n)
pasha
  (historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik wojskowy lub cywilny w Imperium Osmańskim; także tytuł tego dostojnika;
fodder, feed, forage, pasture
  (zootechnika, zootechniczny) pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich; karma;

paszkot /ˈpaʃkɔt/ (n)
mistle thrush
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus viscivorus, średniej wielkości ptak z rodziny drozdowatych;

paszkwil /ˈpaʃkfʲil/ (n)
lampoon
  publikacja brukająca czyjąś reputację;

paszport /ˈpaʃpɔrt/ (n)
passport
  dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych;

paszportówka /pˌaʃpɔrtˈufka/ (n)
security pouch
  niewielka, płaska torebka do zawieszenia na szyi, rodzaj portfela

pasztecik /paˈʃtɛʨ̑ik/ (n)
pasty
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczony pierożek z ciasta francuskiego, drożdżowego lub kruchego, napełniony farszem

pasztet /ˈpaʃtɛt/ (n)
pie, pâté, paste
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się miele i zwykle zapieka
bagger, boiler, minger, mule, munter munta, swamp donkey
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) brzydka dziewczyna
mess, sticky wicket, tar baby, trick bag
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kłopotliwa sytuacja

pasztet strasburski /ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci/ (n)
foie gras
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;

paszto /ˈpaʃtɔ/ (n)
Pashto, Afghan, Pakhto, Pakhtu, Pakktoo, Pashtoo
  język Pasztunów;

pasztuński /paˈʃtũj̃sʲci/ (adj)
Pashtun
  związany z Pasztunami

pat /pat/ (n)
stalemate
  (szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;

patafian /patˈafjan/ (n)
fool, gowk, wimp
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) głupek, oferma

patagoński /ˌpataˈɡɔ̃j̃sʲci/ (adj)
Patagonian
  od Patagonia

patat /pˈatat/ (n)
sweet potato
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych o jadalnych bulwach, rosnąca w rejonie międzyzwrotnikowym

patchcord /pˈatxtsɔrt/ (n)
patchcord
  (informatyka, informatyczny) krótki kabel łącznikowy, zwykle do LAN;

patchwork /pˈatxfɔrk/ (n)
patchwork
  (rzemiosło, rzemieślniczy) technika zszywania kawałków różnych tkanin, dzianiny, skóry itp. tak, aby powstał z nich wzór; także: wyrób wykonany tą techniką;

patefon /paˈtɛfɔ̃n/ (n)
pathephone
  (technologia, technika, techniczny) wczesny typ gramofonu o napędzie mechanicznym;

patelnia /paˈtɛlʲɲa/ (n)
frying pan, skillet
  naczynie kuchenne służące do smażenia potraw;

patent /ˈpatɛ̃nt/ (n)
patent
  dokument uznający czyjeś wyłączne prawa do wynalazku;

patera /patˈɛra/ (n)
cake stand, pedestal plate
  naczynie stołowe służące do podawania ciast i tortów bądź owoców;

patetyczny /ˌpatɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
pompous
  poważny, doniosły, uroczysty

patio /ˈpatʲjɔ/ (n)
patio
  (architektura, architektoniczny) niewielki dziedziniec wewnątrz domu, z wejściami do pomieszczeń, często z krużgankami, zwykle w architekturze hiszpańskiej i portugalskiej;

patka /ˈpatka/ (n)
flap
  pasek materiału przyszyty lub przypięty do ubrania, służący do ściągnięcia luźnej jego części lub stanowiący ozdobę

patogeneza /pˌatɔɡɛnˈɛza/ (n)
pathogenesis
  (medycyna, medyczny) nauka, która bada powstawanie i rozprzestrzenianie się chorób

patologia /ˌpatɔˈlɔɟja/ (n)
pathology
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu
  (socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa

patologiczny /ˌpatɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
pathological
  (medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby
  (przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością

patriarcha /paˈtrʲjarxa/ (n)
patriarch
  (biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych
  (przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie

patriarchalny /ˌpatrʲjarˈxalnɨ/ (adj)
patriarchal
  związany z patriarchatem, dotyczący patriarchatu
  związany z patriarchą, dotyczący patriarchy

patriarchat /patrjˈarxat/ (n)
patriarchy
  dominująca rola mężczyzny, zwłaszcza ojca, w rodzinie
patriarchate
  godność i władza patriarchy

patriota /paˈtrʲjɔta/ (n)
patriot
  człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej

patriotycznie /pˌatrjɔtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
patriotically
  w sposób patriotyczny

patriotyzm /paˈtrʲjɔtɨsm̥/ (n)
patriotism
  miłość ojczyzny i własnego narodu, często połączona z gorliwością ofiar dla ojczczyzny;

patrol /pˈatrɔl/ (n)
patrol
  (harcerski) kilkuosobowa grupa harcerzy, nieformalny zastęp harcerski utworzony ad hoc
  (wojskowość, wojskowy) grupa rozpoznania, ubezpieczenia i kontroli;
  (wojskowość, wojskowy) zadanie dokonywania rekonesansu
  obchód pilnowanego terenu

patrologia /pˌatrɔlˈɔɡja/ (n)
patrology
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teologia, teologiczny) nauka zajmująca się życiem i twórczością Ojców Kościoła oraz piśmiennictwem starochrześcijańskim;

patrolować /pˌatrɔlˈɔvatɕ/ (v)
patrol, prowl
  wykonywać obchód kontrolowanego terenu

patron /ˈpatrɔ̃n/ (n)
patron
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święty opiekun kraju, miasta, profesji, osób;

patronimiczny /ˌpatrɔ̃ɲĩˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
patronymic
  (językoznawstwo, językoznawczy) utworzony od imienia ojca

patroszyć /patrˈɔʃɨtɕ/ (v)
disembowel, eviscerate, gut, embowel
  usuwać trzewia z martwego zwierzęcia

patrzenie /patʃˈɛɲʲɛ/ (n)
looking
  (rzeczownik odczasownikowy) od: patrzeć

patrzeć /ˈpaṭʃɛʨ̑/ (v)
look
  kierować wzrok na coś lub na kogoś

patrzeć wilkiem /ˈpaṭʃɛʥ̑ ˈvʲilʲcɛ̃m/ (v)
scowl
  patrzeć wrogo, z niechęcią, nieżyczliwie

patyczek do szaszłyków /paˈtɨʧ̑ɛɡ ˌdɔ‿ʃaʃˈwɨkuf/ (n)
skewer
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaostrzony, drewniany patyk używany do nabijania mięsa i innych składników szaszłyka

patyczek do uszu /patˈɨtʃɛɡ dɔː ˈuʃu/ (n)
cotton swab, cotton bud, Q-tip
  plastikowy patyczek zakończony watą przeznaczony do higieny uszu

patyk /ˈpatɨk/ (n)
stick
  cienkie drewienko

patyna /paˈtɨ̃na/ (n)
patina
  rdza na miedzi i jej stopach (brąz, mosiądz) w postaci zielonego nalotu

pauza /ˈpawza/ (n)
rest
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przerwa między dźwiękami;
em dash
  (termin typograficzny) znak interpunkcyjny; pozioma kreska długości jednego firetu;
pause, break
  przerwa w jakiejś czynności

paw /paf/ (n)
peacock, peafowl
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju (1.1)

paweł /pˈavɛw/ (n)
paolo
  (dawniej, dawny) (numizmatyka, numizmatyczny) dawna moneta italska

pawian /ˈpavʲjãn/ (n)
baboon
  (zoologia, zoologiczny) małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;

pawica /pavˈitsa/ (n)
peahen
  (ornitologia, ornitologiczny) samica pawia

pazerność /paˈzɛrnɔɕʨ̑/ (n)
rapacity
  (potocznie, potoczny) chciwość, zachłanność

paznokieć /pazˈnɔcɛ̇ʨ̑/ (n)
nail, fingernail
  (anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka;
claw
  (botanika, botaniczny) dolna, zwężona część płatka korony kwiatu

pazucha /paˈzuxa/ (n)
bosom
  (przestarzałe, przestarzały) miejsce na piersi, schowek znajdujący się pod ubraniem

pazur /ˈpazur/ (n)
nail
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) długi paznokieć
claw, talon
  (zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;

pazurogon /pˌazurˈɔɡɔn/ (n)
nail-tail wallaby
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Onychogalea Gray, rodzaj ssaka z podrodziny kangurów występujący w północno-wschodniej Australii;

pałac /ˈpawaʦ̑/ (n)
palace, manor house
  (architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

pałacowy /pˌawatsˈɔvɨ/ (adj)
palatial
  związany z pałacem, dotyczący pałacu

pałasz /pˈawaʃ/ (n)
backsword, broadsword
  (historia, historyczny, historycznie) odmiana broni białej o prostej głowni;

pałeczka /paˈwɛʧ̑ka/ (n)
chopstick
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (zobacz) pałeczki
bacillus
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) morfologiczna forma bakterii o wydłużonym kształcie;
drum stick
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) drewniany pręt do gry na instrumentach perkusyjnych
baton
  (sport, sportowy) cylindryczny przedmiot przekazywany przez zawodników podczas sztafety lekkoatletycznej
stick
  (zdrobniale) od: pałka

pałeczki /paˈwɛʧ̑ʲci/ (n)
chopsticks
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) azjatycki przyrząd do nabierania jedzenia;

pałka /ˈpawka/ (n)
club
  kij służący do uderzania, najczęściej drewniany lub gumowy, tępo zakończony

pałąkowaty /ˌpawɔ̃ŋkɔˈvatɨ/ (adj)
bandy
  wygięty łukowato jak pałąk

państwo /ˈpãj̃stfɔ/ (n)
state, country
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;
master
  pan i pani wobec służby
Mrs. and Mr.
  tytuł grzecznościowy wobec małżeństwa
lady and gentleman
  zwrot grzecznościowy względem grupy, w której są zarówno kobiety, jak i mężczyźni

państwo młodzi /pˈaɲstfɔ mwˈɔdʑi/ (n)
bride and groom, the newlyweds
  kobieta i mężczyzna zawierający małżeństwo

państwowość /pãj̃ˈstfɔvɔɕʨ̑/ (n)
statehood
  zespół właściwości cechujących państwo; (także, też) odrębność, niezależność państwowa

państwowy /pãj̃ˈstfɔvɨ/ (adj)
state
  będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem

pańszczyzna /pãj̃ˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
serfdom
  (historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;

paść /paɕʨ̑/ (v)
graze, pasture
  doglądać zwierząt pożywiających się na łące

paść ofiarą /ˈpaɕʨ̑ ɔˈfʲjarɔ̃w̃/ (v)
fall prey to, fall victim to
  zostać zaatakowanym, stać się ofiarą czegoś lub kogoś

paź /paɕ/ (n)
page, page boy
  (historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;

październik /paʑˈʥ̑ɛrʲɲik/ (n)
October
  dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

październikowy /ˌpaʑʥ̑ɛrʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
October
  dotyczący października, dziejący się w październiku

pc /pˌɛtsˈɛ/ (symbol)
pc
  = (astronomia, astronomiczny) parsek

pchać /pxaʨ̑/ (v)
push
  (przenośnie, przenośnia) namawiać do czegoś
  przesuwać coś przed sobą napierając z tyłu

pchli targ /ˈpxlʲi ˈtark/ (n)
flea market
  (handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów

pchnięcie kulą /ˈpxʲɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃/ (n)
shot put
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;

pchła /pxwa/ (n)
flea
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;

pe /pɛ/ (n)
pee
  nazwa litery p / P

pech /pɛx/ (n)
bad luck, misfortune, hard luck, jinx, tough luck
  niepomyślny zbieg okoliczności

pechowiec /pɛxˈɔvʲɛts/ (n)
jinx
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto ma pecha

pechowy /pɛˈxɔvɨ/ (adj)
unfortunate, tough, unlucky
  świadczący o pechu

pedagogiczny /pˌɛdaɡɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
pedagogical, pedagogic
  związany z pedagogiką, wychowawczy

pedagogika /ˌpɛdaˈɡɔɟika/ (n)
pedagogy
  nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania;

pedant /ˈpɛdãnt/ (n)
pedant
  człowiek bardzo dokładny, przywiązujący dużą wagę do porządku

pedantyczny /ˌpɛdãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
pedantic, anal, prim, punctilious
  skrajnie, nadmiernie dokładny

pedał /ˈpɛdaw/ (n)
pedal
  (technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;
faggot
  (slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści

pederasta /ˌpɛdɛˈrasta/ (n)
paederast
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) homoseksualista

pederastia /ˌpɛdɛˈrastʲja/ (n)
pederasty
  (dawniej, dawny) kontakty erotyczne dojrzałych mężczyzn z dojrzewającymi chłopcami;

pediatra /pɛˈdʲjatra/ (n)
pediatrician, paediatrician
  (medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy

pediatria /pɛdjˈatrja/ (n)
pediatrics
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;

pediatryczny /pˌɛdjatrˈɨtʃnɨ/ (adj)
pediatric, paediatric
  związany z pediatrią

pedicure /pˌɛdʲitsˈurɛ/ (n)
pedicure
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg pielęgnacji stóp

pedikiurzystka /ˌpɛdʲicuˈʒɨstka/ (n)
pedicurist
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kobieta wykonująca pedikiur zawodowo

pedofil /pɛˈdɔfʲil/ (n)
pedophile, paedophile
  (seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci

pedofilia /ˌpɛdɔˈfʲilʲja/ (n)
pedophilia, paedophilia
  (seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci;

pedofobia /pˌɛdɔfˈɔbja/ (n)
paedophobia, pediaphobia, pedophobia
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed dziećmi, niechęć wobec dzieci

peeling /pɛˈɛliŋk/ (n)
exfoliation
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) technika kosmetyczka polegająca na złuszczaniu lub ścieraniu martwego naskórka

peep toe /pˈɛɛp tˈɔɛ/ (adj)
peep toe
  o butach: z odsłoniętym palcem, z wycięciem na palec

pefloksacyna /ˌpɛflɔksaˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
pefloxacin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, o szerokim zakresie działania;

pejoratywny /ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ/ (adj)
pejorative
  mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk

pejs /pˈɛjs/ (n)
payot, sidelock
  (żydowski) długie pasmo włosów wyrastających ze skroni, noszone przez wyznawców tradycyjnego judaizmu, zwłaszcza przez chasydów;

pejzaż /ˈpɛjzaʃ/ (n)
landscape
  (sztuka) obraz, którego tematem jest krajobraz

pejzaż językowy /pˈɛjzaʃ jˌɛ̃zɨkˈɔvɨ/ (n)
linguistic landscape
  (językoznawstwo, językoznawczy) wszelkie napisy, które spotyka się w przestrzeni publicznej

pekińczyk /pɛˈcĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Pekinese, Pekingese, Peke
  (kynologia, kynologiczny) rasa małych psów o długiej sierści i krótkim pysku;

pektorał /pɛktˈɔraw/ (n)
pectoral cross, pectorale
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z relikwią noszony przez katolickich duchownych na piersi;

pelargonia /ˌpɛlarˈɡɔ̃ɲja/ (n)
geranium, pelargonium
  (botanika, botaniczny) Pelargonium, popularna roślina doniczkowa

peleryna /ˌpɛlɛˈrɨ̃na/ (n)
cloak
  wierzchnie okrycie bez rękawów, zarzucone na ramiona, niekiedy krótsze, tylko do łokci;

pelikan /pɛˈlʲikãn/ (n)
pelican
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych;

peloid /pɛˈlɔ<sup>j</sup>it/ (n)
peloid
  naturalny twór geologiczny stosowany jako tworzywo lecznicze; powstaje przy udziale wody i mikroorganizmów

pelota /pɛˈlɔta/ (n)
Basque pelota
  (sport, sportowy) rodzaj tenisa popularnego wśród Basków, rozgrywanego na boisku ze ścianą, o którą odbijana jest piłka;

pelta /pˈɛlta/ (n)
pelta
  (wojskowość, wojskowy) (starożytność) drewniana, obciągnięta skórą tarcza o nerkowatym kształcie, używana zwłaszcza przez lekkozbrojnych żołnierzy greckich i macedońskich

peltasta /pɛltˈasta/ (n)
peltast
  (wojskowość, wojskowy) (starożytność) lekkozbrojny żołnierz armii greckich i hellenistycznych wyposażony w tarczę - peltę oraz oszczepy;

pendrive /pɛndrˈivɛ/ (n)
USB flash drive, USB key, data stick, flash drive, jump drive, pen drive
  (informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;

pendżabski /pɛ̃n͇ˈʤ̑apsʲci/ (adj)
Punjabi
  związany z Pendżabem, wywodzący się z Pendżabu

pendżabski /pɛ̃n͇ˈʤ̑apsʲci/ (n)
Punjabi
  (językoznawstwo, językoznawczy) indoaryjski język używany przez 28 milionów osób zamieszkujących historyczną krainę Pendżab na pograniczu indyjsko-pakistańskim

penis /ˈpɛ̃ɲis/ (n)
penis, dick, cock, prick, John Thomas, shaft
  (anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt;

penitencjarny /ˌpɛ̃ɲitɛ̃nˈʦ̑ʲjarnɨ/ (adj)
penitentiary
  dotyczący kar, więźniów, więziennictwa

penitencjał /pˌɛɲitˈɛntsjaw/ (n)
penitential
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga zawierająca przepisy dotyczące pokuty kościelnej;

peniuar /pɛ̃ˈɲu<sup>w</sup>ar/ (n)
negligee, peignoir
  (książkowy) delikatny, zwiewny kobiecy strój domowy nakładany rano lub wieczorem, zwykle na nocną bieliznę;

penologia /pˌɛnɔlˈɔɡja/ (n)
penology
  nauka zajmująca się ogólnymi zaganieniami dotyczącymi kary

pens /pɛ̃w̃s/ (n)
penny
  drobna moneta używana w Wielkiej Brytanii;

pensja /ˈpɛ̃w̃sʲja/ (n)
salary
  płaca za wykonaną pracę wypłacana w równych odstępach czasu, dotycząca jakiegoś okresu

pensjonat /pɛ̃w̃ˈsʲjɔ̃nat/ (n)
pension
  (książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;

pensylwański /pˌɛnsɨlvˈaɲski/ (adj)
Pennsylvanian
  związany z Pensylwanią, dotyczący Pensylwanii

pentagram /pɛ̃nˈtaɡrãm/ (n)
pentagram
  (geometria) pięciokąt gwiaździsty;

pentan /ˈpɛ̃ntãn/ (n)
pentane
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwna, palna ciecz, stosowany jako składnik mieszanin rozpuszczalnikowych oraz w termometrach do mierzenia niskich temperatur;

pentatonika /pˌɛntatˈɔɲikˌa/ (n)
pentatonic scale
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) każda skala zawierająca pięć dźwięków w oktawie;

pentekostalizm /pˌɛntɛkɔstˈalizm/ (n)
Pentecostalism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie, charakteryzujący się uprzywilejowaną rolą Ducha Świętego;

pentekostalny /pˌɛntɛkɔstˈalnɨ/ (adj)
Pentecostal
  związany z pentekostalizmem, dotyczący pentekostalizmu
  charakterystyczny dla wyznawców pentekostalizmu

peonia /pɛˈɔɲʲa/ (n)
peony
  (botanika, botaniczny) (zobacz) piwonia

pepsi /ˈpɛpsʲi/ (n)
Pepsi
  rodzaj ciemnego, gazowanego napoju chłodzącego produkowanego przez koncern PepsiCo;

peptyd /ˈpɛptɨt/ (n)
peptide
  (biochemia, biochemiczny) produkt rozkładu peptonów

per capita /ˈpɛr ˈkapʲita/
per capita
  (ekonomia, ekonomiczny) na głowę (przy przeliczaniu czegoś na osoby)

per rectum /pˈɛr rˈɛtstum/ (adv)
per rectum
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) przez odbytnicę

per se /ˈpɛr ˈse/
per se
  (książkowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sam z siebie, sam przez się

per- /pɛr/ (prefix)
per-
  (chemia, chemiczny) przedrostek wskazujący na podstawienie wszystkich atomów wodoru w cząsteczce węglowodoru przez atomy halogenu

percepcja /pɛrtsˈɛptsja/ (n)
perception
  odbiór i postrzeganie zjawisk za pomocą zmysłów

peregrynacja /ˌpɛrɛɡrɨ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
peregrination
  (książkowy) (przestarzałe, przestarzały) długa podróż lub wędrówka

perfekcja /pɛrˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
perfection
  doskonałość, cecha tego, co jest perfekcyjne

perfekcjonista /ˌpɛrfɛkʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
perfectionist
  człowiek dążący do doskonałości

perfekcjonizm /ˌpɛrfɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
perfectionism
  dążenie do doskonałości

perfekcyjnie /ˌpɛrfɛkˈʦ̑ɨjɲɛ/ (adv)
perfectly
  w sposób perfekcyjny

perfekcyjny /pˌɛrfɛktsˈɨjnɨ/ (adj)
perfect
  odznaczający się perfekcją, dopracowany w każdym detalu

perfidnie /pɛrfˈidɲʲɛ/ (adv)
perfidiously, evilly
  w sposób perfidny

performancja /pˌɛrfɔrmˈantsja/ (n)
performance
  (językoznawstwo, językoznawczy) rzeczywiste posługiwanie się językiem, w odróżnieniu od znajomości języka;

perfumeria /ˌpɛrfũˈmɛrʲja/ (n)
perfumery
  sklep sprzedający perfumy i często również inne kosmetyki

perfumować /pˌɛrfumˈɔvatɕ/ (v)
perfume
  skrapiać perfumami, aplikować perfumy

perfumy /pɛrˈfũmɨ/ (n)
perfume, scent
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk

pergamin /pɛrɡˈamin/ (n)
parchment
  niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania
  dokument zapisany na skórze (1.2)
baking paper, greaseproof paper
  papier nieprzepuszczający wilgoci ani tłuszczu

pergola /pɛrˈɡɔla/ (n)
pergola
  (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;

perhydrol /pɛrˈxɨdrɔl/ (n)
perhydrol
  (chemia, chemiczny) silnie utleniający, 30-procentowy roztwór wodny nadtlenku wodoru

period /ˈpɛrʲjɔt/ (n)
period
  (rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) okresowe fizjologiczne krwawienie z macicy, zazwyczaj co cztery tygodnie

periodyczny /pˌɛrjɔdˈɨtʃnɨ/ (adj)
periodic, periodical
  powtarzający się regularnie co pewien czas

periodyk /pɛrʲˈjɔdɨk/ (n)
magazine, periodical
  czasopismo o regularnej częstotliwości ukazywania się;

perkoz /ˈpɛrkɔs/ (n)
grebe
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku;

perkoz dwuczuby /ˈpɛrkɔz dvuˈʧ̑ubɨ/ (n)
great crested grebe
  (ornitologia, ornitologiczny) Podiceps cristatus, gatunek ptaka z rodziny perkozów;

perkozek /pɛrˈkɔzɛk/ (n)
little grebe
  (ornitologia, ornitologiczny) Tachybaptus ruficollis, najmniejszy gatunek perkoza występujący w Polsce;

perkusista /ˌpɛrkuˈɕista/ (n)
drummer
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji

perliczka /pɛrˈlʲiʧ̑ka/ (n)
guinea fowl
  (ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;

perm /pɛrm/ (n)
Permian
  (geologia, geologiczny) szósty i ostatni okres ery paleozoicznej;

permakultura /pˌɛrmakultˈura/ (n)
permaculture
  (ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;

permanencja /pˌɛrmanˈɛntsja/ (n)
permanence
  cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie

permanentnie /pˌɛrmanˈɛntɲʲɛ/ (adv)
permanently
  bez przerwy, wciąż

permanentność /pˌɛrmanˈɛntnɔɕtɕ/ (n)
permanence
  cecha osób, rzeczy i zjawisk niezmiennych w czasie

permanentny /ˌpɛrmãˈnɛ̃ntnɨ/ (adj)
permanent
  taki, który trwa nieprzerwanie, bez przerwy

peron /ˈpɛrɔ̃n/ (n)
platform
  (kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

peronista /ˌpɛrɔ̃ˈɲista/ (n)
Peronist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik peronizmu

peronizm /pɛˈrɔ̃ɲism̥/ (n)
Peronism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;

perora /pɛrˈɔra/ (n)
peroration
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (dawniej, dawny) uroczyste przemówienie

perseweratywność /ˌpɛrsɛvɛraˈtɨvnɔɕʨ̑/ (n)
perseveration
  (psychologia, psychologiczny) tendencja do trwania i powtarzania danego zachowania przez jednostkę, po zaprzestaniu działania bodźca wywołującego to zachowanie;

perski /ˈpɛrsʲci/ (adj)
Persian
  dotyczący Persji, pochodzący z Persji

personalizacja /ˌpɛrsɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
personalization
  dostosowywanie przedmiotu do czyichś upodobań

personalny /pˌɛrsɔnˈalnɨ/ (adj)
personal
  osobisty, własny

personel /pɛrˈsɔ̃nɛl/ (n)
personnel
  zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji

personifikacja /ˌpɛrsɔ̃ɲifʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
personification
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;

perspektywa /ˌpɛrspɛkˈtɨva/ (n)
view
  (informatyka, informatyczny) widok bazodanowy
  (przenośnie, przenośnia) sposób interpretacji czegoś, punkt widzenia
perspective
  (przenośnie, przenośnia) odległość w czasie potrzebna do właściwego ocenienia jakichś zjawisk
  (sztuka) metoda odwzorcowania figury geometrycznej na płaszczyźnie za pomocą prostych rzutujących o wspólnym wierzchołku
view, vista
  daleki widok
outlook, prospect
  perspektywy widoki na przyszłość, wizje świetlanej przyszłości

perspektywicznie /ˌpɛrspɛktɨˈvʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
perspectively
  w sposób perspektywiczny

persymona /ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na/ (n)
persimmon
  (botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;
  (spożywczy) czerwonopomarańczowy, jadalny owoc rośliny z rodzaju (1.1)
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)

perugiański /pˌɛruɡʲˈaɲski/ (adj)
Perugian
  związany z Perugią, dotyczący Perugii

peruka /pɛˈruka/ (n)
wig
  cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę;

peruwiański /ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
Peruvian
  odnoszący się do państwa Peru

perwersja /pɛrvˈɛrsja/ (n)
perversion
  (psychologia, psychologiczny) skłonność do zaspokajania popędów w sposób odbiegający od normy
perversity
  zachowania wbrew przyjętym obyczajom, mające za zadanie szokować

perwersyjny /pˌɛrvɛrsˈɨjnɨ/ (adj)
perverse, kinky
  właściwy perwersji, charakteryzujący się odchyleniem reakcji psychicznych w sferze seksualnej

perydot /pɛˈrɨdɔt/ (n)
peridot
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, krzemian magnezu i żelaza;

peryferyjny /pˌɛrɨfɛrˈɨjnɨ/ (adj)
peripheral
  (informatyka, informatyczny) podłączony do komputera z zewnątrz
peripheral, secondary
  o mniejszym znaczeniu; drugiej kategorii
peripheral, suburban
  położony na peryferiach, dalej od centrum, na uboczu

peryfrastyczny /pˌɛrɨfrastˈɨtʃnɨ/ (adj)
periphrastic, circumlocutory
  (językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) określający coś za pomocą peryfrazy

peryhelium /ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm/ (n)
perihelion
  (astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;

perykopa /pˌɛrɨkˈɔpa/ (n)
pericope
  (biblijny) określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę;

peryndopryl /pˌɛrɨndˈɔprɨl/ (n)
perindopril
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek będący prolekiem, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego i chorób serca; należy do grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny

peryskop /pɛˈrɨskɔp/ (n)
periscope
  urządzenie zbudowane z co najmniej dwóch luster, umożliwiające obserwowanie otoczenia zza zasłony;

perz /pɛʃ/ (n)
quitch
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

perła /ˈpɛrwa/ (n)
pearl
  (biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1)

perły /ˈpɛrwɨ/ (n)
pearl necklace
  naszyjnik z pereł

pescowegetarianizm /pˌɛstsɔvˌɛɡɛtarjˈaɲizm/ (n)
pescetarianism
  dieta polegająca na niejedzeniu mięsa czerwonego i drobiu, a akceptowaniu ryb i owoców morza;

peseta /pe.'se.ta/ (n)
peseta
  (historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta Hiszpanii w latach 1869–2002;

peso /ˈpɛsɔ/ (n)
peso
  (jednostka monetarna) waluta niektórych krajów, głównie południowoamerykańskich;

pestka /ˈpɛstka/ (n)
drupe, stone
  (botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono
breeze, piece of cake
  (przenośnie, przenośnia) coś błahego lub łatwego do wykonania
pip, seed, stone
  (spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji

pestycyd /pɛˈstɨʦ̑ɨt/ (n)
pesticide
  częściej w lm: (chemia, chemiczny) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;

pesymista /ˌpɛsɨ̃ˈmʲista/ (n)
pessimist
  człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy

pesymistycznie /ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
pessimistically
  w sposób pesymistyczny

pesymistyczny /ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
pessimistic
  pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia

pesymizm /pɛˈsɨ̃mʲism̥/ (n)
pessimism
  tendencja do zakładania, że wydarzenia potoczą się najgorszym z możliwych scenariuszy;

peszmerg /pˈɛʃmɛrk/ (n)
Peshmerga
  (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kurdyjski bojownik walczący w partyzantce i powstaniach o niepodległość Kurdystanu;

peszyć /pˈɛʃɨtɕ/ (v)
disconcert
  wprawiać w zakłopotanie
be disconcerted
  wpadać w zakłopotanie; czuć się niepewnie

petent /ˈpɛtɛ̃nt/ (n)
applicant, petitioner
  człowiek ubiegający się o coś, składający swoją prośbę, podanie w urzędzie, sądzie itp.

petrochemiczny /ˌpɛtrɔxɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
petrochemical
  (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) dotyczący produkcji i przerobu surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego

petrografia /ˌpɛtrɔˈɡrafʲja/ (n)
petrography
  (geologia, geologiczny) nauka o składzie i właściwościach skał;

petrograficzny /pˌɛtrɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
petrographic
  (geologia, geologiczny) związany z petrografią, dotyczący petrografii

petrologia /ˌpɛtrɔˈlɔɟja/ (n)
petrology
  (geologia, geologiczny) nauka o składzie, powstawaniu i rozmieszczeniu skał w skorupie ziemskiej

petrykora /pˌɛtrɨkˈɔra/ (n)
petrichor
  zapach ziemi po deszczu[potrzebne źródło]

petting /pˈɛttʲiŋk/ (n)
petting
  (książkowy) (seksuologia, seksuologiczny) technika seksualna polegająca na wzajemnych pieszczotach okolic narządów płciowych bez stosunku płciowego

petycja /pɛˈtɨʦ̑ʲja/ (n)
petition
  (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;

pewien /ˈpɛvʲjɛ̃n/ (adj)
certain, sure
  całkowicie przekonany o słuszności

pewien /ˈpɛvʲjɛ̃n/ (pronoun)
one, a, a certain, an
  określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś

pewnie /ˈpɛvʲɲɛ/ (adv)
adamantly, firmly, reliably, soundly
  zdecydowanie, bez wahania, z pewnością siebie

pewnie /ˈpɛvʲɲɛ/ (interjection)
absolutely, sure, you betcha
  (potocznie, potoczny) potwierdzenie

pewnie /ˈpɛvʲɲɛ/ (particle)
surely, you can bet your bottom dollar
  (potocznie, potoczny) komunikuje duże prawdopodobieństwo

pewnik /ˈpɛvʲɲik/ (n)
certainty
  coś co jest całkowicie udowodnione

pewno /pˈɛvnɔ/ (adv)
probably, surely
  pewnie, prawdopodobnie

pewność /ˈpɛvnɔɕʨ̑/ (n)
certainty
  całkowite przekonanie o czymś
veracity, verity
  prawdziwość

pewność siebie /pˈɛvnɔɕtɕ ɕˈɛbjɛ/ (n)
self-assurance, self-confidence, confidence, self-assuredness
  (psychologia, psychologiczny) wiara w swoją wartość, we własne możliwości

pewny /ˈpɛvnɨ/ (adj)
confident, dependable, trusted
  godny zaufania, sprawdzony
safe, certain
  gwarantujący bezpieczeństwo, bezpieczny
ironclad, steady, unfaltering
  gwarantujący trwałość i stałość, zdecydowany, stanowczy, niezachwiany
certain, sure, sure-fire, surefire
  nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi
certain, sure, convinced
  o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie

pewny siebie /pˈɛvnɨ ɕˈɛbjɛ/ (adj)
self-confident, self-assured
  przekonany o swojej wartości lub swoich możliwościach

pełen /ˈpɛwɛ̃n/ (adj)
fill, full
  (potocznie, potoczny) obfitujący w coś, posiadający tego dużą liczbę
  cały, napełniony do końca
full
  zaokrąglony

pełnia /ˈpɛwʲɲa/ (n)
full moon
  (astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część
height
  punkt kulminacyjny, szczyt czegoś, najwyższy stan

pełnić /ˈpɛwʲɲiʨ̑/ (v)
act, do, fulfil, perform
  (książkowy) sprawować jakąś funkcję, wypełniać jakieś obowiązki

pełno /pˈɛwnɔ/ (adv)
full
  tak, że nic się więcej nie zmieści

pełnoletni /pˌɛwnɔlˈɛtɲi/ (adj)
of age
  mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny

pełnoletniość /pˌɛwnɔlˈɛtɲʲɔɕtɕ/ (n)
age of majority, legal age, majority
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;

pełnomocnictwo /ˌpɛwnɔ̃mɔʦ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
letter of attorney
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument potwierdzający czyjeś prawo do działania w imieniu kogoś innego
power of attorney, autorisation to act
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę

pełnomocnik /pˌɛwnɔmˈɔtsɲik/ (n)
commissioner, plenipotentiary, proxy
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu

pełnorejowiec /ˌpɛwnɔrɛˈjɔvʲjɛʦ̑/ (n)
full rigged ship, fully rigged ship
  żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe

pełnoziarnisty /ˌpɛwnɔʑarʲˈɲistɨ/ (adj)
wholegrain
  (spożywczy) zawierający niełuskane ziarna zbóż

pełny /ˈpɛwnɨ/ (adj)
full
  wypełniony w największym możliwym stopniu

pełzać /pˈɛwzatɕ/ (v)
grovel before
  (pejoratywnie, pejoratywny) zachowywać się w sposób szczególnie uległy
crawl, grovel
  o ludziach poruszać się wolno, dotykając nieomal brzuchem podłoża lub na czworaka
creep
  o roślinach rozrastać się po podłożu
crawl, creep, slither, sinuate
  o zwierzętach posuwać się powoli, przylegając spodem do podłoża
drift
  o żywiołach przesuwać się wolno, unosząc się nisko

phablet /fˈablɛt/ (n)
phablet
  (elektronika, elektroniczny) (informatyka, informatyczny) urządzenie mobilne pośrednie między telefonem i tabletem, mające cechy obydwu tych rozwiązań

pi /pʲi/ (n)
pi
  (matematyka, matematyczny) stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy;

pi razy oko /ˈpʲi ˈrazɨ ˈɔkɔ/ (adv)
more or less
  (potocznie, potoczny) w przybliżeniu, około

piaff /pʲˈaff/ (n)
piaffe
  (jeździectwo, jeździecki) rodzaj chodu, w którym koń kłusuje w miejscu, w dużym zebraniu, wysoko unosząc przednie kończyny;

piana /ˈpʲjãna/ (n)
foam, froth, lather
  masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

piana z białek /pʲˈana z bjˈawɛk/ (n)
beaten egg white, egg white foam
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt kulinarny z roztrzepanych białek jaj

pianie /ˈpʲjä̃ɲɛ/ (n)
crow
  głos wydawany przez koguta

pianino /pʲjä̃ˈɲĩnɔ/ (n)
piano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

pianista /pʲjä̃ˈɲista/ (n)
pianist
  osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

pianistka /pʲjä̃ˈɲistka/ (n)
pianist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na pianinie, fortepianie

pianka /ˈpʲjãnka/ (n)
marshmallow
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki, spieniony deser, np. z produktów mlecznych i jajek

piano /ˈpʲjãnɔ/ (adv)
piano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) określenie wykonawcze: cicho, delikatnie

piano nobile /pʲˈanɔ nɔbʲˈilɛ/ (n)
piano nobile
  (architektura, architektoniczny) kondygnacja z reprezentacyjnymi pomieszczeniami, zwykle na pierwszym piętrze okazałego budynku (pałac, willa);

pianola /pʲjãˈnɔla/ (n)
pianola, player piano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pianino z wbudowanym mechanizmem sterującym wydawaniem dźwieków na podstawie zakodowanego zapisu;

piarg /pʲˈark/ (n)
scree
  (geografia, geograficzny) osypisko skalne

piasek /ˈpʲjasɛk/ (n)
sand
  luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

piaskowiec /pʲjaˈskɔvʲjɛʦ̑/ (n)
sandstone
  (geologia, geologiczny) zwięzła skała osadowa powstała przez scementowanie ziaren piasku spoiwem;

piaskownica /ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
sandbox
  (informatyka, informatyczny) środowisko testowe w programowaniu komputerowym;
sandbox, sandpit
  wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;

piaskowy /pʲjaˈskɔvɨ/ (adj)
sandy
  zbudowany, stworzony z piasku

piasta /ˈpʲjasta/ (n)
hub, nave
  (technologia, technika, techniczny) część koła, w którą mocuje się oś;

piaszczysty /pʲjaʃˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
sandy
  usypany z piasku, pełen piasku

piać /pʲjäʨ̑/ (v)
crow
  o kogucie: wydawać charakterystyczny głos

pichcić /ˈpʲixʲʨ̑iʨ̑/ (v)
concoct
  (potocznie, potoczny) przygotowywać potrawy

picie /ˈpʲiʨ̑ɛ/ (n)
drinking
  spożywanie płynów

piebaldyzm /pʲjɛˈbaldɨsm̥/ (n)
piebaldism
  (medycyna, medyczny) zaburzenie rozwojowe związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem melanocytów;

piec /pʲjɛʦ̑/ (n)
oven, furnace
  budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

piec /pʲjɛʦ̑/ (v)
bake
  poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

piechota /pʲjɛˈxɔta/ (n)
infantry
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

pieczarka /pʲjɛˈʧ̑arka/ (n)
champignon, mushroom
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny

pieczeń /ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
roast
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

pieczony /pʲɛtʃˈɔnɨ/ (adj)
roast
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

pieczołowicie /pʲˌɛtʃɔwɔvˈitɕɛ/ (adv)
solicitously
  z pieczołowitością; z troską

pieczywo /pʲjɛˈʧ̑ɨvɔ/ (n)
baker's goods
  (spożywczy) ogólnie o produktach spożywczych wypiekanych na bazie mąki

pieczęć /ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑/ (n)
stamp
  znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności
seal
  środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu

piedestał /pʲjɛˈdɛstaw/ (n)
pedestal
  podstawa, na której umieszczono pomnik, posąg, popiersie, kolumnę;

pieg /pʲjɛk/ (n)
freckle
  mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);

piegowaty /ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ/ (adj)
freckled
  pokryty piegami

piegża /ˈpʲjɛɡʒa/ (n)
lesser whitethroat
  (ornitologia, ornitologiczny) Sylvia curruca, niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;

piekarnia /pʲjɛˈkarʲɲa/ (n)
bakery
  miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki
baker's, bakery
  sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze

piekarnik /pʲjɛˈkarʲɲik/ (n)
oven
  wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;

piekarz /ˈpʲjɛkaʃ/ (n)
baker
  człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekielny /pʲjɛ̇ˈcɛlnɨ/ (adj)
infernal, hellish
  (przenośnie, przenośnia) o dużej intensywności, cholerny
infernal
  dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle

piekło /ˈpʲjɛkwɔ/ (n)
hell
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień

pielgrzym /pʲˈɛlɡʒɨm/ (n)
pilgrim
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu

pielgrzymka /pʲjɛlˈɡʒɨ̃mka/ (n)
pilgrimage
  wędrówka do świętego miejsca

pielgrzymować /pʲˌɛlɡʒɨmˈɔvatɕ/ (v)
pilgrimage
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć

pielucha /pʲjɛˈluxa/ (n)
diaper, nappy
  niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt

pieluszka /pʲjɛˈluʃka/ (n)
diaper, napkin, nappy
  kawałek płótna do przewijania niemowląt

pieluszkowy /ˌpʲjɛluˈʃkɔvɨ/ (adj)
napkin
  (rzadki, rzadko używany) związany z pieluszką

pielęgniarka /ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka/ (n)
nurse
  kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

pielęgniarski /pʲˌɛlɛŋɡɲʲˈarski/ (adj)
nursing
  związany z pielęgniarstwem, pielęgniarzem lub pielęgniarką, dotyczący pielęgniarstwa

pielęgniarstwo /pʲˌɛlɛŋɡɲʲˈarstfɔ/ (n)
nursing
  profesja polegająca na opiekowaniu się chorymi

pielęgniarz /pʲjɛˈlɛ̃ŋʲɟɲaʃ/ (n)
nurse
  pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych

pielęgnować /ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvaʨ̑/ (v)
nurse
  dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych

piemontyt /pʲɛmˈɔntɨt/ (n)
piemontite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów o czerwonej lub brunatnej barwie;

pieniądz /pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ/ /ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑/ (n)
money
  (bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

pieniądze /pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ/ (n)
money
  lm od: pieniądz

pieniężny /pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒnɨ/ (adj)
financial, money
  w jakiś inny sposób związany z pieniędzmi
  wypłacany lub płacony w pieniądzach
  wyrażony w pieniądzach

pieprz /pʲjɛpʃ/ (n)
pepper
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa otrzymywana z nasion rośliny (1.1)
  (botanika, botaniczny) roślina zielna lub krzew z rodziny pieprzowatych;

pieprz czarny /pʲˈɛpʃ tʃˈarnɨ/ (n)
black pepper
  (botanika, botaniczny) (Piper nigrum) gatunek rośliny z rodziny pieprzowatych;

pieprz kajeński /ˈpʲjɛpʃ kaˈjɛ̇̃j̃sʲci/ (n)
cayenne pepper, cayenne
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bardzo ostra przyprawa otrzymywana z owoców papryki odmiany Cayenne;

pieprzniczka /pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka/ (n)
pepper pot, pepperbox, pepper shaker, pepper box
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu
pepper-box
  (wojskowość, wojskowy) (zobacz) rewolwer wiązkowy

pieprzony /pʲjɛˈpʃɔ̃nɨ/ (adj)
fucking
  (potocznie, potoczny) wzbudzający gniew, niechęć, pogardę

pieprzyca siewna /pʲjɛˈpʃɨʦ̑a ˈɕɛvna/ (n)
garden cress
  (botanika, botaniczny) roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni;

pieprzyć /ˈpʲjɛpʃɨʨ̑/ (v)
talk bullshit bollocks crap
  (potocznie, potoczny) mówić bzdury, kłamać
fuck, screw, sod
  (potocznie, potoczny) pogardzać kimś lub czymś, lekceważyć kogoś
fuck, screw, shag
  (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) uprawiać seks
pepper
  dodawać pieprzu do jedzenia

piercing /pʲˈɛrtɕiŋk/ (n)
piercing
  ozdabianie ciała kolczykami;

pierd /pʲˈɛrt/ (n)
fart
  śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

pierdolenie /ˌpʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
bullshit, fuckery
  (wulgarnie, wulgaryzm) bzdury
fucking
  (wulgarnie, wulgaryzm) uprawianie seksu
bullshitting
  (wulgarnie, wulgaryzm) zmyślanie, mówienie bzdur

pierdolić /pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑/ (v)
fuck
  (wulgarnie, wulgaryzm) lekceważyć
babel
  (wulgarnie, wulgaryzm) zmyślać, mówić coś głupiego
fuck up
  (wulgarnie, wulgaryzm) mylić
babel
  (wulgarnie, wulgaryzm) zmyślać, mówić coś głupiego
fuck up
  (wulgarnie, wulgaryzm) mylić się
  (wulgarnie, wulgaryzm) mylić się (w zn. być mylonym)
fuck
  (wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać seks ze sobą nawzajem
  (wulgarnie, wulgaryzm) psuć się
fuck with
  (wulgarnie, wulgaryzm) zajmować się mozolnie, robić coś powoli

pierdolnąć /pʲjɛrˈdɔlnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
smash
  (wulgarnie, wulgaryzm) uderzyć
fuck up
  (wulgarnie, wulgaryzm) pomylić się
smash
  (wulgarnie, wulgaryzm) uderzyć się

pierdu-pierdu /ˌpʲjɛrdu‿ˈpʲjɛrdu/ (interjection)
bullshit
  (potocznie, potoczny) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację

pierdyliard /pʲɛrdˈɨljart/ (n)
shitload
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) bardzo dużo

pierdzieć /ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
fart
  (wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne

pieriestrojka /ˌpʲjɛrʲjɛˈstrɔjka/ (n)
perestroika
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;

piernik /ˈpʲjɛrʲɲik/ (n)
gingerbread, ginger bread, ginger cake
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;
fogey, fogy
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) o starym mężczyźnie

pierogownica /ˌpʲjɛrɔɡɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
ravioli maker
  narzędzie ręczne lub urządzenie do robienia pierogów

piersiówka /pʲjɛrʲˈɕufka/ (n)
hip flask
  niewielki, płaski, najczęściej metalowy pojemnik na alkohol, noszony w wewnętrznej kieszeni

pierwiastek /pʲjɛrˈvʲjastɛk/ (n)
element
  (chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;
root
  (matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;
root, zero
  (matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;

pierwiastek chemiczny /pʲjɛrˈvʲjastɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (n)
chemical element
  zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;
  taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;

pierwiosnek /pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk/ (n)
primrose
  (botanika, botaniczny) Primula L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1)
chiffchaff
  (ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) pierwiosnek zwyczajny

pierwokup /pʲɛrvˈɔkup/ (n)
pre-emption, preemption
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przysługujące komuś prawo pierwszeństwa kupna

pierworodny /ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ/ (adj)
firstborn, first, first-born
  urodzony jako pierwszy z potomstwa

pierworództwo /pʲˌɛrvɔrˈutstfɔ/ (n)
primogeniture, birthright
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego
primogeniture
  bycie pierworodnym synem

pierwotniak /pʲjɛrˈvɔtʲɲak/ (n)
protozoan, protozoon
  (zoologia, zoologiczny) mikroskopijnej wielkości zwierzę jednokomórkowe

pierwotnie /pʲjɛrˈvɔtʲɲɛ/ (adv)
initially
  zgodnie z początkiem, odwołując się do najwcześniejszych chwil od powstania

pierwotny /pʲjɛrˈvɔtnɨ/ (adj)
primitive
  prehistoryczny, taki, który istniał bardzo dawno temu
primeval
  taki, który pozostał w niezmienionej postaci
original
  ten, który funkcjonuje jako pierwszy

pierwowzór /pʲjɛrˈvɔvzur/ (n)
prototype
  początkowy stan czegoś

pierwsza /pʲˈɛrʃa/ (n)
one o'clock
  godzina 1 po południu lub w nocy

pierwsza dama /ˈpʲjɛrfʃa ˈdãma/ (n)
First Lady
  nieformalny, honorowy tytuł, przysługujący małżonce głowy (przywódcy) państwa, zwykle żonie prezydenta;

pierwsza komunia /pʲˈɛrʃa kɔmˈuɲʲa/ (n)
first Holy Communion
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęcie pierwszy raz sakramentu eucharystii w katolicyzmie

pierwsza pomoc /ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑/ (n)
first aid
  pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;

pierwsza wojna światowa /ˈpʲjɛrfʃa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva/ (pn)
First World War
  (historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1914-1918;

pierwsze koty za płoty /ˈpʲjɛrfʃɛ ˈkɔtɨ za‿ˈpwɔtɨ/ (proverb)
the first pancake is always spoiled
  pierwsze poczynione próby nie muszą być udane

pierwsze wrażenie /pʲˈɛrʃɛ vraʒˈɛɲʲɛ/ (n)
first impression
  opinia wyrobiona przy poznaniu kogoś lub czegoś, stanowiąca punkt odniesienia

pierwszeństwo /pʲjɛrfˈʃɛ̃j̃stfɔ/ (n)
precedence, priority, right of way
  prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś

pierwszoklasista /ˌpʲjɛrfʃɔklaˈɕista/ (n)
first former, first grader
  (szkolnictwo, szkolny) uczeń klasy pierwszej

pierwszorzędny /ˌpʲjɛrfʃɔˈʒɛ̃ndnɨ/ (adj)
first-rate, tiptop
  najlepszej jakości

pierwszy /ˈpʲjɛrfʃɨ/ (adj)
first
  od liczby 1
prime
  (matematyka, matematyczny) niemający nietrywialnych dzielników
chief, first
  najważniejszy

pierwszy /ˈpʲjɛrfʃɨ/ (n)
chief mate, chief officer, first mate
  (potocznie, potoczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pierwszy oficer

pierzga /pʲˈɛʒɡa/ (n)
bee bread
  (pszczelarstwo, pszczelarski) sfermentowany i zakonserwowany w komórkach plastra pyłek;

pieróg /ˈpʲjɛruk/ (n)
bicorne hat
  (historia, historyczny, historycznie) duży kapelusz w kształcie pieroga (1.1), noszony przez żołnierzy napoleońskich
dumpling
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;

pierś /pʲjɛrʲɕ/ (n)
breast
  (anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu
chest, breast
  (anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia

pierścień /ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
growth ring
  (botanika, botaniczny) słój w przekroju pnia drzewa świadczący o przyroście rocznym
ring
  ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;
  krąg naokoło czegoś
  (matematyka, matematyczny) rodzaj struktury algebraicznej;

pierścień pośredni /ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ pɔˈɕrɛdʲɲi/ (n)
extension tube
  (fotografia) element montowany pomiędzy korpusem aparatu a obiektywem zwiększający odległość obiektywu od materiału światłoczułego, dzięki czemu zmniejsza się minimalna odległość fotografowania, a zwiększa się skala odwzorowania;

pierścionek /pʲjɛrʲɕˈʨ̑ɔ̃nɛk/ (n)
ring
  rodzaj ozdoby na palec, wykonanej zazwyczaj z metalu szlachetnego z oczkiem

pies /pʲjɛs/ (n)
dog, hound
  (zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe;

pies do towarzystwa /ˈpʲjɛz ˌdɔ‿tɔvaˈʒɨstfa/ (n)
companion dog
  najczęściej mały pies o łagodnym charakterze trzymany jako pupil, towarzysz człowieka

pies domowy /pʲˈɛz dɔmˈɔvɨ/ (n)
domestic dog, dog
  (zoologia, zoologiczny) Canis familiaris Linnaeus, gatunek ssaka drapieżnego z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego;
dog, domestic dog
  (zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku (1.1)

pies gończy /ˈpʲjɛz ˈɡɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨ/ (n)
scent hound
  (kynologia, kynologiczny) pies wykorzystywany głównie do tropienia i pogoni za zwierzyną, posługujący się przede wszystkim węchem

pies na baby /pʲˈɛs na bˈabɨ/ (n)
pussy bandit, pussy hound
  (związek frazeologiczny) (żartobliwie) mężczyzna uganiający się za kobietami

pies obronny /ˈpʲjɛs ɔbˈrɔ̃nːɨ/ (n)
guard dog
  (kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony w celu obrony przed intruzami

pies ogrodnika /ˈpʲjɛs ˌɔɡrɔdʲˈɲika/ (n)
dog in the manger
  (przenośnie, przenośnia) o kimś, kto nie pozwala innym z czegoś korzystać, mimo że sam tego nie używa;

pies ozdobny /ˈpʲjɛs ɔˈzdɔbnɨ/ (n)
toy dog
  mały pies o gładkiej, często dłuższej sierści (lub włosie) trzymany jako zwierzę domowe, pupil

pies pasterski /ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci/ (n)
herding dog, stock dog
  (kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami;

pies policyjny /ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
police dog
  pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby

pies pracujący /ˈpʲjɛs ˌpraʦ̑uˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
working dog
  (kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony do wypełniania określonych zadań polegających na współpracy z człowiekiem

pies przewodnik /ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
guide dog, seeing eye dog
  pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym lub niesłyszącym

pies stróżujący /ˈpʲjɛs ˌːtruʒuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
watch dog, watchdog
  (kynologia, kynologiczny) pies pilnujący bezpieczeństwa posesji przed intruzami

pies towarzyszący /ˈpʲjɛs ˌtɔvaʒɨˈʃɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
assistance dog, service dog
  pies specjalnie przeszkolony do pomocy niepełnosprawnym;

piesek /ˈpʲjɛsɛk/ (n)
doggy
  (zdrobniale) od: pies
small dog
  mały pies

piesek preriowy /ˈpʲjɛsɛk prɛˈrʲjɔvɨ/ (n)
prairie dog
  (zoologia, zoologiczny) Cynomys, niewielki, północnoamerykański ssak z rodziny wiewiórkowatych;

piesek salonowy /ˈpʲjɛsɛk ˌsalɔ̃ˈnɔvɨ/ (n)
lapdog
  mały pies, który swobodnie może siedzieć na kolanach właściciela lub być noszonym na jego rękach

pieskie życie /ˈpʲjɛsʲcɛ ˈʒɨʨ̑ɛ/ (idiom)
dog's life
  życie nędzne, pełne wyrzeczeń i trudności

pieskować /pʲɛskˈɔvatɕ/ (v)
adulate
  (przenośnie, przenośnia) zabiegać o względy kobiety niczym piesek o uwagę właściciela

pieszczota /pʲjɛʃˈʧ̑ɔta/ (n)
caress
  czułe dotykanie, głaskanie, całowanie kogoś

pieszo /ˈpʲjɛʃɔ/ (adv)
on foot
  idąc, biegnąc, nie zaś pojazdem

pieszy /ˈpʲjɛʃɨ/ (adj)
walking, walk
  poruszający się jedynie na własnych nogach

pieszy /ˈpʲjɛʃɨ/ (n)
pedestrian
  osoba, która porusza się na własnych nogach

pieta /ˈpʲjɛta/ (n)
pieta
  (ikonografia, ikonograficzny) (sztuka) forma przedstawienia rzeźbiarskiego lub malarskiego sceny pasyjnej z martwym Chrystusem na kolanach opłakującej go matki;

pietruszka /pʲjɛˈtruʃka/ (n)
parsley
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

pień /pʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
trunk, bole
  zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

pieścić /pʲˈɛɕtɕitɕ/ (v)
cuddle, caress, pet, snog
  tulić, głaskać okazując czułość

pieśń /pʲjɛ̇ɕɲ̊/ (n)
song
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

pigment /ˈpʲiɡmɛ̃nt/ (n)
pigment
  (biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor
  (technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb

pigmentacja /ˌpʲiɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
pigmentation
  (biologia, biologiczny) ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach

pigułka /pʲiˈɡuwka/ (n)
contraceptive pill
  (potocznie, potoczny) tabletka antykoncepcyjna, doustny środek antykoncepcyjny
pill, tablet
  mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

pigułka gwałtu /piɡˈuwka ɡvˈawtu/ (n)
date rape drug, predator drug
  substancja psychoaktywna wywołująca senność oraz kilkugodzinną amnezję, wykorzystywana do wymuszonego stosunku seksualnego;

pigwa /ˈpʲiɡva/ (n)
quince tree, quince
  (botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;
quince
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory

pigwowiec /piɡvˈɔvʲɛts/ (n)
quince
  (botanika, botaniczny) rodzaj krzewu o skórzastych liściach i aromatycznych owocach

pigwowiec japoński /piɡvˈɔvʲɛts japˈɔɲski/ (n)
Japanese quince
  (botanika, botaniczny) (Chaenomeles japonica) gatunek rośliny wieloletniej z rodziny różowatych;

pijak /ˈpʲijak/ (n)
drunk, dip
  (potocznie, potoczny) osoba będąca pod wpływem alkoholu
drunkard, drunk, dip, sot
  osoba nadużywająca alkoholu

pijany /pʲiˈjãnɨ/ (adj)
drunk, intoxicated
  pod wpływem alkoholu

pijany /pʲiˈjãnɨ/ (n)
drunk
  osoba nietrzeźwa

pijar /pˈijar/ (n)
Piarist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu pijarskiego;

pijarski /pijˈarski/ (adj)
piarist
  dotyczący zakonu pijarów albo członka tego zakonu

pijawka /pʲiˈjafka/ (n)
leech, bloodsucker
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych
leech
  (zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;

pik /pʲik/ (n)
spades
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną pojedynczym listkiem; karta tego koloru
peak
  gwałtowny i krótkotrwały wzrost wartości sygnału
  szczyt (w odniesieniu do niektórych gór rosyjskich)

pika /ˈpʲika/ (n)
pike
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;

pikador /pʲiˈkadɔr/ (n)
picador
  (etnografia, etnograficzny) konny uczestnik korridy, który kłuje byka piką osłabiając w ten sposób mięśnie jego karku, czym powoduje obniżenie pozycji rogów do poziomu mulety

pikantny /pʲiˈkãntnɨ/ (adj)
piquant, spicy
  ostry w smaku, mający dużo drażniących język przypraw

pikap /pʲi'kap/ (n)
pickup
  (motoryzacja) mały samochód dostawczy, wersja samochodu osobowego z platformą bagażową zamiast tylnych siedzeń

pikieta /pʲiˈcɛta/ (n)
piquet
  jedna ze starych gier karcianych dla dwóch osób, pochodząca z Francji;

pikinier /pikˈiɲʲɛr/ (n)
pikeman
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz walczący przy użyciu piki (czasem kosy);

piknik /ˈpʲicɲik/ (n)
picnic
  wycieczka na łono natury z zabawą i jedzeniem zabranej ze sobą żywności;

piksel /ˈpʲiksɛl/ (n)
pixel
  (informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

piktogram /pʲikˈtɔɡrãm/ (n)
pictogram
  pojęcie przedstawione obrazem;

piktyjski /piktˈɨjski/ (adj)
Pictish
  związany z Piktami, dotyczący Piktów

piktyjski /piktˈɨjski/ (n)
Pictish
  (językoznawstwo, językoznawczy) język piktyjski;

pilaster /pʲiˈlastɛr/ (n)
pilaster
  (architektura, architektoniczny) filar ustawiony przy ścianie lub częściowo w nią wtopiony, nieznacznie występujący przed lico ściany;

pilates /pilˈatɛs/ (n)
pilates
  (sport, sportowy) system ćwiczeń mający na celu rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała;

pilaw /ˈpʲilaf/ (n)
pilaf
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;

pilnie /pˈilɲʲɛ/ (adv)
urgently
  będąc przymuszony upływającym terminem
carefully
  z wielką uwagą
diligently
  ze starannością, z gorliwością

pilnik /ˈpʲilʲɲik/ (n)
file
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;

pilnować /pʲilˈnɔvaʨ̑/ (v)
tend
  postępować, trzymając się określonych reguł
guard, watch, supervise, look after, mind
  sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś

pilność /pˈilnɔɕtɕ/ (n)
diligence
  cecha bycia pilnym; przykładanie się do czegoś; staranność w wykonywaniu czego
urgency
  konieczność pośpiechu

pilny /ˈpʲilnɨ/ (adj)
assiduous, diligent
  gorliwie i rzetelnie coś wykonujący
urgent, press
  wymagający pośpiechu, szybkiego działania

pilot /ˈpʲilɔt/ (n)
pilot
  (lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem
excursion guide
  osoba odpowiedzialna za przebieg wycieczki
remote control
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;

pinakiel /pʲĩˈnacɛl/ (n)
pinnacle
  (architektura, architektoniczny) mała wieżyczka umieszczona na filarze przypory, często dekorowana elementami roślinnymi (np. w zwieńczeniu – kwiatonem), figurami i innymi ozdobnikami;

pinasa /pinˈasa/ (n)
pinnace
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) XVII-wieczny okręt żaglowy, często obecny w składzie flot wojennych;

pinczer /pˈintʃɛr/ (n)
pinscher
  (kynologia, kynologiczny) przedstawiciel grupy ras europejskich psów kontynentalnych o proporcjonalnej, kwadratowej sylwetce, małych wymaganiach, obdarzonych inteligencją, czujnością oraz odpornością na choroby;

pinczer średni /ˈpʲĩn͇ʧ̑ɛrʲ ˈɕrɛdʲɲi/ (n)
German pinscher
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy pinczerów pochodząca z Niemiec;

pinda /ˈpʲĩnda/ (n)
bitch, broad
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się
beaver
  (wulgarnie, wulgaryzm) zewnętrzne narządy płciowe kobiety

pinezka /pʲĩˈnɛska/ (n)
drawing pin, thumbtack
  krótka szpilka z płaską lub kulistą główką;

pingwin /ˈpʲĩŋɡvʲĩn/ (n)
penguin
  (ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

pingwin przylądkowy /pˈiŋɡvin pʃˌɨlɔntkˈɔvɨ/ (n)
African penguin, black-footed penguin, jackass penguin
  (ornitologia, ornitologiczny) Spheniscus demersus Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny pingwinów;

pingwin toniec /pˈiŋɡvin tˈɔɲʲɛts/ (n)
African penguin, black-footed penguin, jackass penguin
  (ornitologia, ornitologiczny) Spheniscus demersus, gatunek ptaka z rodziny pingwinów;

pinyin /pinˈɨin/ (n)
pinyin
  system latynizacji języka chińskiego

pion /pʲjɔ̃n/ (n)
plummet
  (technologia, technika, techniczny) ciężarek na sznurku, służący do wyznaczania pionu (1.1);
pawn
  (szachy, pojęcie szachowe) jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach

piona /ˈpʲjɔ̃na/ (n)
A
  (uczniowskie) (potocznie, potoczny) ocena bardzo dobra

pionek /ˈpʲjɔ̃nɛk/ (n)
pawn
  (szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka;
minnow
  (przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę

pionier /ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr/ (n)
pioneer
  ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje

pionierski /pʲɔɲʲˈɛrski/ (adj)
ground-breaking, trailblazing
  pierwszy w jakiejś dziedzinie i torujący drogę następnym

pionowo /pʲjɔ̃ˈnɔvɔ/ (adv)
down
  w grach planszowych: związany z pionem (bierką)
vertically
  w kierunku pionowym; poruszając się w górę lub dół, prostopadle do podstawy

pionowy /pʲjɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
vertical
  prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo

piorun /ˈpʲjɔrũn/ (n)
lightning, thunderbolt
  (meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

piorunochron /ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n/ (n)
lightning rod, lightning conductor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;

piosenka /pʲjɔˈsɛ̃nka/ (n)
song
  wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

piosenkarz /pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ/ (n)
singer
  osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem;

piołun /ˈpʲjɔwũn/ (n)
wormwood
  (botanika, botaniczny) bylica piołun

pipeta /pipˈɛta/ (n)
pipette, pipet
  (laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;

pipidówka /ˌpʲipʲiˈdufka/ (n)
podunk
  (potocznie, potoczny) (ironicznie) lub (pogardliwie) mała, prowincjonalna miejscowość

piracki /pʲiˈraʦ̑ʲci/ (adj)
piratic, piratical
  dotyczący piractwa lub piratów

piractwo /pʲiˈraʦ̑tfɔ/ (n)
piracy
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia czynów określonych w definicjach (1.1) i (1.2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku

piramida /ˌpʲirãˈmʲida/ (n)
pyramid
  (architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;
  (architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej
  (geometria) ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;

piramidalny /ˌpʲirãmʲiˈdalnɨ/ (adj)
pyramidal
  podobny do piramidy, mający kształt ostrosłupa

pirania /pʲiˈrãɲja/ (n)
piranha
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki;

pirargyryt /pˌirarɡˈɨrɨt/ (n)
pyrargyrite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarkosoli, antymonowa siarkosól srebra;

pirat /ˈpʲirat/ (n)
pirate
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

pirat drogowy /ˈpʲirad ːrɔˈɡɔvɨ/ (n)
road hog
  osoba, która podczas jazdy samochodem w znaczący sposób ignoruje i przekracza przepisy kodeksu drogowego, stwarzając zagrożenie dla innych użytkowników drogi

pirenejski /ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci/ (adj)
Pyrenean
  związany z Pirenejami, dotyczący Pirenejów

piro- /ˈpʲirɔ/
pyr-, pyro-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ogniem lub wysoką temperaturą

pirofyllit /pˌirɔfˈɨllit/ (n)
pyrophyllite
  minerał z gromady krzemianów;

piroga /pʲiˈrɔɡa/ (n)
pirogue
  niewielka, płaskodenna łódź, wydrążona z pnia, poruszana zwykle jednym wiosłem – pagajem;

pirol /ˈpʲirɔl/ (n)
pyrrole
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny o wzorze C4H5N;

pirolityczny /ˌpʲirɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
pyrolytic
  (przymiotnik) od piroliza

piroliza /ˌpʲirɔˈlʲiza/ (n)
pyrolysis
  (chemia, chemiczny) proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;

piroman /pʲiˈrɔ̃mãn/ (n)
pyromaniac
  (psychologia, psychologiczny) ktoś dotknięty piromanią

piromania /ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja/ (n)
pyromania
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

pirometr /pʲiˈrɔ̃mɛtr̥/ (n)
pyrometer
  (fizyka, fizyczny) przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury;

pirotechniczny /pˌirɔtɛxɲˈitʃnɨ/ (adj)
pyrotechnic
  związany z pirotechniką, dotyczący pirotechniki

pirotechnik /pˌirɔtˈɛxɲik/ (n)
pyrotechnist
  specjalista w dziedzinie pirotechniki

pirotechnika /pˌirɔtˈɛxɲikˌa/ (n)
pyrotechnics, pyrotechny
  dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;

pirotyn /pirˈɔtɨn/ (n)
pyrrhotite
  (mineralogia, mineralogiczny) rodzaj minerału;

pirs /pʲirs/ (n)
pier
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) sztuczny półwysep portowy wyposażony w urządzenia do cumowania;

piruet /pirˈuɛt/ (n)
pirouette
  (choreografia, choreograficzny) (sport, sportowy) szybki obrót

pirydoksyna /ˌpʲirɨdɔˈksɨ̃na/ (n)
pyridoxine
  (biochemia, biochemiczny) jedna z form witaminy B6;

piryt /ˈpʲirɨt/ (n)
pyrite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, polimorficzna odmiana siarczku żelaza;

pirytowy /pˌirɨtˈɔvɨ/ (adj)
pyritic, pyritous
  związany z pirytem, zawierający piryt, wykonany z pirytu

pisak /ˈpʲisak/ (n)
marker, Texta
  narzędzie do pisania, którym pisze się, używając wymiennych wkładów z atramentem lub żelem

pisanie /pʲiˈsãɲɛ/ (n)
writing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: pisać

pisanka /pʲiˈsãnka/ (n)
Easter egg
  (etnografia, etnograficzny) (folklor) tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy;
script
  (termin typograficzny) łaciński krój wzorowany na kaligraficznym piśmie odręcznym, przeważnie pochylony w prawo

pisarz /ˈpʲisaʃ/ (n)
writer, author
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

pisać /ˈpʲisaʨ̑/ (v)
write
  tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma
spell
  tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę
write, type
  umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium

pisco /pˈistsɔ/ (n)
pisco
  rodzaj alkoholu z Ameryki Południowej, brandy ze sfermentowanych i destylowanych winogron;

pisemnie /pʲiˈsɛ̃mʲɲɛ/ (adv)
in writing
  na piśmie, za pomocą pisma

pisemny /pʲiˈsɛ̃mnɨ/ (adj)
written
  odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie

pisk /pʲisk/ (n)
squeal
  cienki, przenikliwy dźwięk

piskliwy /pʲisˈklʲivɨ/ (adj)
squeaky
  o głosie, dźwięku itp.: wysoki, cienki, przenikliwy

pisklę /ˈpʲisklɛ/ (n)
nestling
  (ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;
chick
  (przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku

pismo /ˈpʲismɔ/ (n)
magazine
  czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści
writing
  zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;

pismo kufickie /pˈismɔ kufˈitskʲɛ/ (n)
kufic
  odmiana pisma arabskiego o zgeometryzowanych kształtach;

pisownia /pʲiˈsɔvʲɲa/ (n)
spelling
  zasady dotyczące poprawnego pisania wyrazów

pistacja /pʲiˈstaʦ̑ʲja/ (n)
pistachio
  owoc drzewa pistacjowego

pistolet /pʲiˈstɔlɛt/ (n)
pistol, gun
  ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

pistolet kapiszonowy /pʲiˈstɔlɛt ˌkapʲiʃɔ̃ˈnɔvɨ/ (n)
percussion pistol
  krótka broń palna wyposażona w zamek kapiszonowy

pistolet kołowy /pʲiˈstɔlɛt kɔˈwɔvɨ/ (n)
wheellock pistol
  krótka broń palna wyposażona w zamek kołowy

pistolet maszynowy /pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
submachine gun
  indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,

pistolet samopowtarzalny /pʲiˈstɔlɛt ˌsãmɔpɔftaˈʒalnɨ/ (n)
semi-automatic pistol
  krótka, samopowtarzalna broń palna zasilana z magazynka innego niż rewolwerowy

pistolet skałkowy /pʲiˈstɔlɛt skawˈkɔvɨ/ (n)
flintlock pistol
  krótka broń palna wyposażona w zamek skałkowy

pistolet wiązkowy /pʲiˈstɔlɛd vʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ/ (n)
pepper-box, pepper-pot, pepperbox
  krótka, powtarzalna broń palna wyposażona w wiązkę kilku luf obracających się podczas strzelania

pisuar /pʲiˈsu<sup>w</sup>ar/ (n)
urinal
  muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco
pissoir
  męska ubikacja publiczna wyposażona w pisuary (1.1)

piszczałkowy /pˌiʃtʃawkˈɔvɨ/ (adj)
pipe
  składający się z piszczałek, oparty na zasadzie działania piszczałek lub w jakiś inny sposób związany z piszczałkami

piszczel /pˈiʃtʃɛl/ (n)
shinbone, tibia
  (anatomia, anatomiczny) podstawowa kość goleni;

piszczeć /ˈpʲiʃʧ̑ɛʨ̑/ (v)
skirl, squeal
  powodować przenikliwy dźwięk, odgłos

pita /ˈpʲita/ (n)
pita, pita bread, pitta, pitta bread
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie;

pitaja /pitˈaja/ (n)
dragon fruit, pitaya
  (spożywczy) jadalny owoc kaktusów z rodzajów Hylocereus i Stenocereus, o różowej, czerwonej lub żółtej skórce;

pitbulterier /pˌidbultˈɛrjɛr/ (n)
pit bull terrier
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów powstała ze skrzyżowania buldoga i kilku ras terierów

pitny /ˈpʲitnɨ/ (adj)
drinkable, potable
  nieszkodliwy i zdatny do picia

pitrasić /pʲiˈtraɕiʨ̑/ (v)
fix, fix up
  (potocznie, potoczny) przygotowywać potrawy

pituicyt /pˌituˈitsɨt/ (n)
pituicyte
  (biologia, biologiczny) komórka glejowa tylnego płata przysadki

piuska /ˈpʲjuska/ (n)
pileolus, zucchetto
  płaska, okrągła czapka, wykonana z tkaniny; pierwotnie służyła do przykrycia tonsury;

piwiarnia /pʲiˈvʲjarʲɲa/ (n)
pub, beerhouse
  lokal, w którym sprzedaje się piwo

piwnica /pʲivʲˈɲiʦ̑a/ (n)
basement, cellar
  podziemne piętro budynku

piwnooki /ˌpʲivnɔˈːci/ (adj)
hazel-eyed
  (książkowy) mający piwne oczy

piwo /ˈpʲivɔ/ (n)
beer, ale
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

piwonia /pʲiˈvɔ̃ɲja/ (n)
peony, paeony
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju (1.1)
  (botanika, botaniczny) Paeonia L., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych;
  (potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1)

piwotalny /pˌivɔtˈalnɨ/ (adj)
pivotal
  (przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) nie mający samodzielnej władzy, ale za to wchodzący w koalicje z prawie każdą opcją polityczną;
  (rzadki, rzadko używany) obrotowy, osiowy

piwowarstwo /ˌpʲivɔˈvarstfɔ/ (n)
brewing
  sztuka warzenia piwa;

pizańczyk /pizˈaɲtʃɨk/ (n)
Pisan
  mieszkaniec Pizy

pizański /pizˈaɲski/ (adj)
Pisan
  związany z Pizą, dotyczący Pizy, pochodzący z Pizy

pizydyjski /pˌizɨdˈɨjski/ (adj)
Pisidian
  związany z Pizydią, dotyczący Pizydii

pizydyjski /pˌizɨdˈɨjski/ (n)
Pisidian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język pizydyjski;

pizza /ˈpʲiʦ̑ːa/ (n)
pizza
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

pizzeria /pʲiʦ̑ˈːɛrʲja/ (n)
pizzeria
  (gastronomia) restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

piórnik /ˈpʲjurʲɲik/ (n)
pencil case, pencil box
  (szkolnictwo, szkolny) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

pióro /ˈpʲjurɔ/ (n)
feather, plume
  (ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;
pen, feather
  przyrząd do pisania
blade
  spłaszczony, rozszerzony koniec wiosła

piórolotek pięciopiór /pʲˌurɔlˈɔtɛk pʲɛɲtɕˈɔpʲur/ (n)
white plume moth
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z gatunku (1.1)

pióropusz /pʲurˈɔpuʃ/ (n)
plume
  nakrycie głowy z piór noszone przez indiańskiego wojownika

piąta /pʲˈɔnta/ (n)
five o'clock
  godzina 5 nad ranem lub po południu

piąta kolumna /ˈpʲjɔ̃nta kɔˈlũmna/ (n)
fifth column
  (potocznie, potoczny) dywersanci, sabotażyści, prowokatorzy, szpiedzy, wrogowie wewnętrzni;

piąte koło u wozu /ˈpʲjɔ̃ntɛ ˈkɔwɔ u‿ˈvɔzu/ (n)
fifth wheel
  (przenośnie, przenośnia) osoba lub rzecz zbędna, niepotrzebna, zawadzająca lub niepożądana

piątek /ˈpʲjɔ̃ntɛk/ (n)
Friday
  piąty dzień tygodnia

piątka /ˈpʲjɔ̃ntka/ (n)
A
  ocena w polskich szkołach, niegdyś najwyższa, obecnie druga po najwyższej

pić /pʲiʨ̑/ (v)
drink
  spożywać płyny
  pić (1.1) alkohol, również nałogowo

pić jak szewc /ˈpʲiʨ̑ ˈjak ˈʃɛfʦ̑/ (idiom)
drink like a fish
  pić dużo alkoholu, pić nałogowo, być pijakiem

pięciobój /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔbuj/ (n)
pentathlon
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, która składa się z pięciu części;

pięciodrzwiowy /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈḍʒvʲjɔvɨ/ (adj)
five-door
  mający pięcioro drzwi

pięciokąt /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt/ (n)
pentagon
  (geometria) wielokąt mający pięć boków;

pięciolecie /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
five year
  okres pięciu lat
fifth anniversary
  piąta rocznica czegoś

pięciolinia /pʲˌɛɲtɕɔlˈiɲʲa/ (n)
staff
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych lini, który służy do zapisu muzyki;

pięciomasztowiec /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̃maˈʃtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
five-masted ship
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający pięć masztów

pięciomasztowy /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̃maˈʃtɔvɨ/ (adj)
five-masted
  o żaglowcu: mający pięć masztów

pięciopak /pʲɛɲtɕˈɔpak/ (n)
quintuplicate
  (handel, handlowy) zestaw złożony z pięciu elementów

pięcioraczki /pʲˌɛɲtɕɔrˈatʃki/ (n)
quintuplets
  pięcioro dzieci urodzonych podczas tego samego porodu

pięcioraki /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈraci/ (numeral)
fivefold, of five way kind type
  dotyczący pięciu typów, rodzajów

pięciorako /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈrakɔ/ (adv)
in five way kind type
  (przysłówek) od przymiotnika → pięcioraki

pięciornik /pʲɛɲtɕˈɔrɲik/ (n)
barren strawberries, cinquefoil, tormentils
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

piędź /pʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
span
  (historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);

pięknie /ˈpʲjɛ̃ŋʲcɲɛ/ (adv)
beautifully
  w piękny sposób, posiadając dużo piękna

piękniś sułtanek /pʲˈɛŋkɲiɕ suwtˈanɛk/ (n)
foxy emperor, two-tailed pasha
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Charaxes jasius Linnaeus, gatunek motyla z rodziny rusałkowatych

piękno /ˈpʲjɛ̃ŋknɔ/ (n)
beauty
  zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

piękność /ˈpʲjɛ̃ŋknɔɕʨ̑/ (n)
beauty
  piękna kobieta

piękny /ˈpʲjɛ̃ŋknɨ/ (adj)
beautiful
  taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

pięta /ˈpʲjɛ̃nta/ (n)
heel
  (anatomia, anatomiczny) tylna część stopy

pięta Achillesa /ˈpʲjɛ̃nta ˌːxʲilˈːɛsa/ (n)
Achilles' heel
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) czuły punkt, miejsce słabości;

piętnasta /pʲɛtnˈasta/ (n)
3 PM
  godzina 15, godzina trzecia po południu

piętnastoletni /ˌpʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
fifteen-year-old, of fifteen
  mający piętnaście lat
fifteen-year, of fifteen year
  trwający piętnaście lat

piętnastościan /pʲˌɛtnastˈɔɕtɕan/ (n)
pentadecahedron, pentakaidecahedron
  (geometria) wielościan o piętnastu ścianach

piętno /pʲˈɛntnɔ/ (n)
brand, imprint, mark, scar, stamp, stigma
  cecha charakterystyczna, trwały ślad po czymś, znak rozpoznawczy

piętro /ˈpʲjɛ̃ntrɔ/ (n)
floor, storey, story, level
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej
stage
  (geologia, geologiczny) jednostka chronostratygraficzna dziejów Ziemi, część oddziału;

pięściak /ˈpʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ak/ (n)
biface
  (archeologia, archeologiczny) paleolityczne narzędzie przeważnie z krzemienia lub twardej skały mające kształt migdałowaty, sercowaty lub owalny;

pięściarski /pʲɛɲɕtɕˈarski/ (adj)
pugilistic
  (sport, sportowy) związany z pięściarstwem lub pięściarzami, dotyczący pięściarstwa

pięść /pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
fist
  zaciśnięta dłoń

piła /ˈpʲiwa/ (n)
sawfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba Pristis pristis z rodziny piłowatych, wyglądem przypominająca rekina;
saw
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

piłka /ˈpʲiwka/ (n)
football, handball, medicine ball
  (potocznie, potoczny) zabawa lub gra sportowa z użyciem piłki (1.1)
ball
  (sport, sportowy) gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych
saw
  (technologia, technika, techniczny) piła ręczna o małych rozmiarach

piłka do metalu /pˈiwka dɔ mɛtˈalu/ (n)
hacksaw, hack saw
  (technologia, technika, techniczny) piła ręczna o małych rozmiarach służąca do cięcia metalu

piłka nożna /ˈpʲiwka ˈnɔʒna/ (n)
football, soccer ball
  (sport, sportowy) piłka używana do gry w piłkę nożną (1.1)
soccer, football, association football
  (sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;

piłka ręczna /ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na/ (n)
handball
  (sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;

piłka siatkowa /pˈiwka ɕatkˈɔva/ (n)
volleyball, volley-ball
  (sport, sportowy) piłka używana do gry w siatkówkę (1.1)

piłka wodna /pˈiwka vˈɔdna/ (n)
water polo
  (sport, sportowy) gra zespołowa rozgrywana piłką w basenie;

piłkarski /pʲiwˈkarsʲci/ (adj)
football
  dotyczący piłki nożnej (piłkarzy i piłkarstwa)

piłkarz /ˈpʲiwkaʃ/ (n)
footballer, soccer player, football player
  (sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną

piłkarz ręczny /pˈiwkaʃ rˈɛntʃnɨ/ (n)
handballer, handball player
  (sport, sportowy) zawodnik uprawiający piłkę ręczną

piłkarzyki /ˌpʲiwkaˈʒɨci/ (n)
table football, foosball
  gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

piłkowany /ˌpʲiwkɔˈvãnɨ/ (adj)
serrate
  (botanika, botaniczny) posiadający krawędź z ostro zakończonymi, pochylonymi, drobnymi wcięciami i klapkami

piłokształtny /ˌpʲiwɔˈkʃtawtnɨ/ (adj)
sawtooth
  taki, który kształtem przypomina zęby piły

piłować /piwˈɔvatɕ/ (v)
saw
  rżnąć, przecinać coś piłą lub piłką

piłozębny /ˌpʲiwɔˈzɛ̃mbnɨ/ (adj)
sawtooth
  (elektryczność) o przebiegu: piłokształtny

piśmiennictwo /pˌiɕmʲɛnɲˈitstfɔ/ (n)
letter
  ogół pisanych utworów literackich

piśmienny /piɕmʲˈɛnnɨ/ (adj)
literate
  potrafiący czytać i pisać

piżama /pʲiˈʒãma/ (n)
pajamas, pyjamas
  strój, który zakłada się, idąc spać;

piżmak /ˈpʲiʒmak/ (n)
muskrat
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

piżmo /pˈiʒmɔ/ (n)
musk
  (zootechnika, zootechniczny) wydzielina z gruczołów okołoodbytniczych piżmowca syberyjskiego;

piżmowół /piʒmˈɔvuw/ (n)
muskox
  (zoologia, zoologiczny) Ovibos moschatus, gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji;

plac /plaʦ̑/ (n)
square
  wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

plac budowy /plˈadʑ budˈɔvɨ/ (n)
construction site
  miejsce, w którym prowadzone są prace budowlane: konstrukcyjne lub rozbiórkowe;

plac zabaw /ˈplaʣ̑ ˈzabaf/ (n)
playground, play-ground, sandlot
  niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy;

placebo /plaˈʦ̑ɛbɔ/ (n)
placebo
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie mają wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia;

placek /ˈplaʦ̑ɛk/ (n)
cake
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski, zwykle okrągły wypiek, często słodki, z dodatkami

placek ziemniaczany /plˈatsɛɡ ʑˌɛmɲʲatʃˈanɨ/ (n)
potato pancake
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) prosta potrawa przygotowywana ze startych ziemniaków smażonych na tłuszczu;

placówka /plaˈʦ̑ufka/ (n)
outpost, picket
  (wojskowość, wojskowy) część wojsk przeznaczona do ubezpieczenia innych oddziałów na postoju
agency, post
  zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego

plaga /ˈplaɡa/ (n)
plague
  masowe, groźne zjawisko, szerzące się i trudne do opanowania

plagiat /ˈplaɟjat/ (n)
plagiarism
  skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa;
  utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1)

plagiator /plaˈɟatɔr/ (n)
plagiarist
  osoba, która popełniła plagiat

plagionit /plaɡʲˈɔɲit/ (n)
plagionite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków;

plakat /ˈplakat/ (n)
poster
  wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś

plakatowy /ˌplakaˈtɔvɨ/ (adj)
poster
  dotyczący plakatu, wykorzystywany do produkcji plakatu

plakatówka /plˌakatˈufka/ (n)
poster paint
  (sztuka) półpłynna, kryjąca farba wodna do nietrwałych zastosowań plastycznych

plama /ˈplãma/ (n)
stain, spot
  brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś

plama słoneczna /ˈplãma swɔ̃ˈnɛʧ̑na/ (n)
sunspot
  (astronomia, astronomiczny) ciemniejszy obszar obserwowany na powierzchni Słońca;

plamisty /plamˈistɨ/ (adj)
blotchy, spotty
  mający plamy, charakteryzujący się plamistością

plamić /plˈamitɕ/ (v)
soil, stain
  robić plamy
besmirch
  okrywać hańbą

plan /plãn/ (n)
set
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) miejsce realizacji filmu
map, plan
  odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety
schedule
  tabelka z układem czynności w czasie, np. zajęć lekcyjnych
plan
  to, co chcemy zrobić
  układ czegoś, szkic

plan B /plˈan bˈɛ/ (n)
plan B
  opcja zapasowa w sytuacji niepowodzenia jakiegoś przedsięwzięcia

plan miasta /ˈplãn ˈmʲjasta/ (n)
city map
  mapa miasta zawierająca nazwy ulic i rozmieszczenie obiektów;

plandeka /plandˈɛka/ (n)
tarpaulin
  nieprzemakalna płachta do nakrywania czegoś

planeta /plãˈnɛta/ (n)
planet
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

planeta karłowata /plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata/ (n)
dwarf planet
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą;

planetarium /ˌplãnɛˈtarʲjũm/ (n)
planetarium
  (astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;

planetka /planˈɛtka/ (n)
asteroid, minor planet, planetoid
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające Słońce, mniejsze od planety

planisfera /ˌplãɲiˈsfɛra/ (n)
planisphere
  (geografia, geograficzny) mapa przedstawiająca Ziemię w rzucie płaskim bez podziału na półkule

planktologia /ˌplãŋktɔˈlɔɟja/ (n)
planktology
  nauka o planktonie;

plankton /ˈplãŋktɔ̃n/ (n)
plankton
  zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie;

planktonolog /plˌaŋktɔnˈɔlɔk/ (n)
planktologist, planktonologist
  specjalista w dziedzinie planktologii

planktonowy /ˌplãŋktɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
planktonic
  dotyczący planktonu

planowanie /ˌplãnɔˈvãɲɛ/ (n)
planning
  (rzeczownik odczasownikowy) od: planować

planować /plãˈnɔvaʨ̑/ (v)
plan
  zamierzać

plansza /ˈplãw̃ʃa/ (n)
board
  (książkowy) karton, deska itp. z zaznaczonymi polami, po których przesuwa się pionki w niektórych grach
chart
  (książkowy) tablica, arkusz sztywnego papieru z tekstem, rysunkiem, wykresem itp., służące do zobrazowania jakiegoś tematu

plantacja /plãnˈtaʦ̑ʲja/ (n)
plantation
  gospodarstwo rolne specjalizujące się w uprawie rośliny na skalę przemysłową
  obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym

plask /plask/ (n)
clap, slap, smack
  (potocznie, potoczny) dźwięk plaskania, który powstaje podczas uderzenia o coś płaskiego lub miękkiego

plastelina /ˌplastɛˈlʲĩna/ (n)
plasticine
  zwykle barwiona, odporna na wysychanie masa plastyczna, do zabawy dla dzieci;

plaster /ˈplastɛr/ (n)
plaster, sticking plaster, adhesive bandage
  (medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany
brood comb, comb, honeycomb
  (pszczelarstwo, pszczelarski) uformowany przez pszczoły zlepek sześciokątnych komórek woskowych
slice
  płaski, szeroki płat, często odkrojony od pewnej całości

plasterek /plaˈstɛrɛk/ (n)
rasher, slice
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mały plaster (porcja czegoś)

plastik /ˈplastʲik/ (n)
plastic
  (potocznie, potoczny) tworzywo sztuczne
  rodzaj materiału wybuchowego;

plastikowy /ˌplastʲiˈkɔvɨ/ (adj)
plastic
  wykonany z dowolnego rodzaju plastiku

plastyczny /plaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
plastic
  mający wyraźnie zarysowane kontury i kształty, sprawiający wrażenie trójwymiarowości
  mający związek z twórczością malarza, rzeźbiarza, grafika itp.
  określenie ciała stałego, oznaczające łatwość zmiany jego kształtu

plastyka /plˈastɨkˌa/ (n)
plasticity
  uwypuklenie formy, wyrazistość kształtu

platan /ˈplatãn/ (n)
plane tree, plane
  (botanika, botaniczny) rodzaj drzew z rodziny platanowatych;

plateau /plaˈtɔ/ (n)
plateau
  (matematyka, matematyczny) płaski obszar przebiegu funkcji

platyna /plaˈtɨ̃na/ (n)
platinum
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78;

playboy /plaˈɨbɔj/ (n)
playboy
  hedonista prowadzący łatwe życie, także oddający się uciechom seksualnym

plazma /ˈplazma/ (n)
plasma
  (fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;

plaża /ˈplaʒa/ (n)
beach, shore
  brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

plażowicz /plaˈʒɔvʲiʧ̑/ (n)
sunbather
  (potocznie, potoczny) osoba opalająca się na plaży

plażowy /plaˈʒɔvɨ/ (adj)
beach
  przeznaczony do noszenia, używania na plaży

plebania /plɛˈbãɲja/ (n)
rectory
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny

plebiscyt /plɛˈbʲisʦ̑ɨt/ (n)
plebiscite
  (publikatory) powszechne głosowanie określonej publiczności w celu wybrania najlepszej ich zdaniem osoby lub rzeczy

plecak /ˈplɛʦ̑ak/ (n)
backpack, rucksack
  rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach;

plecy /ˈplɛʦ̑ɨ/ (n)
back
  (anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa;

plejstocen /plɛjˈstɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
Pleistocene
  (geologia, geologiczny) starsza epoka czwartorzędu;

plejstoceński /plˌɛjstɔtsˈɛɲski/ (adj)
Pleistocene
  (geologia, geologiczny) związany z plejstocenem, dotyczący plejstocenu

plemienny /plɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
tribal
  dotyczący plemienia, właściwy plemieniu i jego regułom

plemię /ˈplɛ̃mʲjɔna/ /ˈplɛ̃mʲjɛ/ (n)
tribe
  forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;
  (biologia, biologiczny) kategoria systematyki roślin i zwierząt;

plemnik /ˈplɛ̃mʲɲik/ (n)
spermatozoon, sperm cell
  (biologia, biologiczny) męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin;

plenum /ˈplɛ̃nũm/ (n)
plenum
  ogół członków jakiejś organizacji obecnych na zebraniu

pleochroizm /plˌɛɔxrˈɔizm/ (n)
pleochroism
  zjawisko zmiany barwy w zależności od polaryzacji światła przechodzącego przez ciało;

pleonastyczny /plˌɛɔnastˈɨtʃnɨ/ (adj)
pleonastic, pleonastical
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z pleonazmem, dotyczący pleonazmu

pleonazm /plɛˈɔ̃nasm̥/ (n)
pleonasm
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

plewa /plˈɛva/ (n)
chaff
  (rolnictwo, rolniczy) łuska ziarna zboża, odpad pozostały po przewianiu

pleć /plɛʨ̑/ (v)
weed
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) wyrywać chwasty spośród roślin uprawnych

pleśniowy /plɛɕˈɲɔvɨ/ (adj)
mildew
  związany z pleśnią, dotyczący pleśni

pleść /plɛɕʨ̑/ (v)
plait
  łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą

pleśń /plˈɛɕɲ/ (n)
mould, mold, mildew
  gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych

plik /plʲik/ (n)
file
  (informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość;
wad, packet
  pęk papierów (dokumentów, banknotów)

plinta /ˈplʲĩnta/ (n)
plinth
  (architektura, architektoniczny) mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej

pliocen /ˈplʲjɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
Pliocene
  (geologia, geologiczny) młodsza epoka neogenu

pliszka /ˈplʲiʃka/ (n)
wagtail
  (ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;

pliszka górska /plˈiʃka ɡˈurska/ (n)
grey wagtail
  (ornitologia, ornitologiczny) Motacilla cinerea, gatunek drobnego ptaka z rzędu wróblowatych;

pliszka siwa /ˈplʲiʃka ˈɕiva/ (n)
white wagtail
  (ornitologia, ornitologiczny) Motacilla alba, najczęśceisj spotykany w Polsce gatunek pliszki;

plon /plɔ̃n/ (n)
harvest, yield
  zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców

plotka /ˈplɔtka/ (n)
rumour, gossip, scuttlebutt
  pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie

plotkarz /ˈplɔtkaʃ/ (n)
flibbertigibbet, gossiper, gossipmonger
  osoba zajmująca się plotkami

plotkować /plɔtˈkɔvaʨ̑/ (v)
gossip
  opowiadać, roznosić plotki

plucha /ˈpluxa/ (n)
blustery weather
  pogoda dżdżysta, deszczowa, nieprzyjemna od wilgoci

plucie /ˈpluʨ̑ɛ/ (n)
spit
  (rzeczownik odczasownikowy) od: pluć

plugawy /pluɡˈavɨ/ (adj)
filthy, foul
  budzący głęboki wstręt

plurale tantum /plurˈalɛ tˈantum/ (n)
plurale tantum
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej;

plus /plus/ (n)
plus
  (matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera

plusk /plusk/ (interjection)
splash, splish, splosh
  wykrzyknik naśladujący odgłos (1.1)

plusk /plusk/ (n)
splash, splish, splosh
  odgłos wydawany przy zderzeniu wody lub innej płynnej substancji (np. błota) i twardego przedmiotu

pluskać /ˈpluskaʨ̑/ (v)
plash, splash
  o cieczy: chlapać, wydając odgłos
dabble, lap
  kąpać się w płytkiej wodzie, rozchlapując ją

pluskolec /pluˈskɔlɛʦ̑/ (n)
backswimmer
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pluskwiak wodny pływający na grzbiecie;

pluskwa /ˈpluskfa/ (n)
bedbug
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;
bug
  (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) błąd uniemożliwiający poprawne działanie programu
  (potocznie, potoczny) małe urządzenie służące do podsłuchu;

pluskwiak /ˈpluskfʲjak/ (n)
bug, true bug
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;

plusz /plˈuʃ/ (n)
plush
  (włókiennictwo) rodzaj miękkiej, puszystej tkaniny z okrywą włókienną

pluszowy miś /pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ/ (n)
teddy bear
  zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu

plutokracja /plˌutɔkrˈatsja/ (n)
plutocracy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

plutokratyczny /plˌutɔkratˈɨtʃnɨ/ (adj)
plutocratic, plutocratical
  dotyczący plutokracji

pluton /ˈplutɔ̃n/ (n)
plutonium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;
platoon
  (wojskowość, wojskowy) pododdział złożony z kilkunastu żołnierzy (kilka drużyn lub pojazdów)

plutonowy /ˌplutɔ̃ˈnɔvɨ/ (n)
Master Corporal
  (wojskowość, wojskowy) stopień podoficerski między starszym kapralem a sierżantem;

pluviôse /pluvʲˈɔsɛ/ (n)
Pluviôse
  nazwa piątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

pluwiometr /pluvʲˈɔmɛtr/ (n)
pluviometer, pluviameter
  (meteorologia, meteorologiczny) (metrologia, metrologiczny) aparat do pomiaru opadów deszczowych

pluć /pluʨ̑/ (v)
spit
  wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę

plądrowanie /ˌplɔ̃ndrɔˈvãɲɛ/ (n)
plunder, plundering
  (rzeczownik odczasownikowy) od: plądrować

plądrować /plɔ̃nˈdrɔvaʨ̑/ (v)
plunder
  przeczesywać jakiś obszar w poszukiwaniu łupów, dokonywać aktów grabieży na jakimś terenie

pląsawica /ˌplɔ̃w̃saˈvʲiʦ̑a/ (n)
chorea, choreia
  (medycyna, medyczny) mimowolne, nieprawidłowe ruchy obwodowych części ciała;

plątanina /ˌplɔ̃ntãˈɲĩna/ (n)
tangle
  jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg

pneumatologia /pnˌɛwmatɔlˈɔɡja/ (n)
pneumatology
  (teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się osobą Ducha Świętego;

pneumatologiczny /pnˌɛwmatˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
pneumatological
  związany z pneumatologią

pneumatyczny /ˌpnɛwmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
pneumatic
  zawierający sprężone powietrze lub poruszany za jego pomocą

pneumatyka /pnɛwˈmatɨka/ (n)
pneumatics
  (fizyka, fizyczny) nauka, dział inżynierii mechanicznej;

pniarek obrzeżony /pɲʲˈarɛk ˌɔbʒɛʒˈɔnɨ/ (n)
Red-Belt Conk
  (mikologia, mikologiczny) Fomitopsis pinicola, gatunek grzyba z rodziny pniarkowatych;

po /pɔ/ (preposition)
each, every
  każdy dokładnie (tyle samo)
to
  niewiele ponad
speak, write in
  w danym języku
about
  w wielu miejscach, w wielu przedmiotach tego samego typu
on
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których część przed przyimkiem ma miejsce ze strony określonej przez część za przyimkiem
on, over
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch
after, past
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności

po birmańsku /pɔ bʲirmˈaɲsku/ (adv)
in Burmese
  w języku birmańskim

po ciemku /pɔ tɕˈɛmku/ (adv)
in the dark
  w ciemności, gdy jest ciemno

po czym /pɔ‿ˈʧ̑ɨ̃m/
whereupon
  następnie, w konsekwencji

po drodze /pɔ drˈɔdʑɛ/ (adv)
by the way, during
  o sytuacji tak, że bezproblemowe jest wykonanie czegoś, przy okazji innych czynności

po kądzieli /ˌpɔ‿kɔ̃ɲˈʥ̑ɛlʲi/ (idiom)
on the distaff side
  (w odniesieniu do krewnych) ze strony matki

po mieczu /pɔ‿ˈmʲjɛʧ̑u/ (idiom)
agnatic, sword side
  o pokrewieństwie w linii męskiej, ze strony ojca

po moim trupie /pɔ‿ˈmɔ<sup>j</sup>ĩm ˈtrupʲjɛ/ (interjection)
over my dead body
  nigdy na to nie pozwolę, nigdy na to się nie zgodzę, sprzeciwiam się absolutnie

po pierwsze /pɔ‿ˈpʲjɛrfʃɛ/ (idiom)
for a start, for one, for one thing
  przy wyliczaniu jako początek, jako pierwszy element listy przedmiotów, zagadnień, zjawisk itp.

po polskiemu /ˌpɔ‿pɔlˈsʲcɛ̃mu/ (adv)
in bad Polish
  (żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) używając języka polskiego z rażącymi błędami

po polsku /pɔ‿ˈpɔlsku/ (adv)
in Polish
  w języku polskim

po pracy nie wadzi się ucieszyć /pɔ‿ˈpraʦ̑ɨ ɲɛ‿ˈvaʥ̑i‿ɕɛ uˈʨ̑ɛʃɨʨ̑/ (proverb)
all work and no play makes Jack a dull boy
  odpoczynek jest równie ważny jak praca

po prostu /pɔ‿ˈprɔstu/ (adv)
simply, just
  bezpośrednio, otwarcie, w sposób prosty, nie komplikując niepotrzebnie

po raz pierwszy /pɔ rˈas pʲˈɛrʃɨ/ (adv)
for the first time
  występując w ogóle pierwszy raz

po swojemu /pɔ sfɔjˈɛmu/ (adv)
in one own sweet way, one own way, one way
  swoim sposobem; według własnych upodobań; zgodnie z własnym widzimisię

po wieki wieków /pɔ vʲˈɛki vʲˈɛkuf/ (adv)
for ever and ever
  (przestarzałe, przestarzały) na zawsze, na wieki, na wieki wieków

po wtóre /pɔ ftˈurɛ/ (idiom)
second
  (książkowy) przy wyliczaniu jako drugi element listy przedmiotów, zagadnień, zjawisk itp.

po- /pˈɔ/ (preposition)
post-
  pierwszy człon wyrazów złożonych określający późniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem

pobiec /ˈpɔbʲjɛʦ̑/ (v)
turn
  (książkowy) (o spojrzeniu, myślach itp.) zwrócić się ku czemuś lub komuś
run
  przemieścić się do przodu, biegnąc

pobieżny /pɔbjˈɛʒnɨ/ (adj)
cursory, perfunctory
  wykonany na szybko, bez wnikania w szczegóły, bez zgłębiania treści

pobijak /pɔˈbʲijak/ (n)
mallet
  młotek z dużym drewnianym obuchem w kształcie prostopadłościanu;

pobić /ˈpɔbʲiʨ̑/ (v)
beat up
  zadać wiele ciosów, uderzyć kogoś lub coś wiele razy
beat
  zwyciężyć kogoś

pobliże /pɔˈblʲiʒɛ/ (n)
in the vicinity of, near, nearby, neighborhood, neighbourhood, vicinity
  miejsce położone blisko czegoś, pobliska okolica

pobocze /pɔˈbɔʧ̑ɛ/ (n)
roadside
  skraj drogi; jej część przeznaczona do ruchu pieszych, niektórych pojazdów oraz do postojów

pobojowisko /ˌpɔbɔjɔˈvʲiskɔ/ (n)
battlefield
  (historia, historyczny, historycznie) miejsce, na którym stoczono bitwę

poborca /pɔbˈɔrtsa/ (n)
collector
  urzędnik ściągający należności

poborowy /pˌɔbɔrˈɔvɨ/ (n)
conscript, recruit
  (administracja) (wojskowość, wojskowy) mężczyzna przeznaczony do poboru, powołany do pełnienia służby wojskowej

pobożne życzenie /pɔˈbɔʒnɛ ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (idiom)
castle in the air, wishful thinking
  marzenie, pragnienie, życzenie, którego nie da się zrealizować, urzeczywistnić

pobożnie /pɔˈbɔʒʲɲɛ/ (adv)
piously
  w sposób pobożny

pobożność /pɔˈbɔʒnɔɕʨ̑/ (n)
piety
  cecha tego, co pobożne lub tego, kto pobożny; religijność, oddanie wierze religijnej

pobożny /pɔˈbɔʒnɨ/ (adj)
pious
  taki, który żyje zgodnie z zasadami religii

pobrać /ˈpɔbraʨ̑/ (v)
take
  uzyskać posiadanie czegoś
marry
  wziąć ślub

pobudzać /pɔˈbuʣ̑aʨ̑/ (v)
arouse
  wprawiać kogoś w podniecenie seksualne
stimulate, prompt
  zachęcać do czegoś
become arouse
  podniecać się seksualnie

pobyt /ˈpɔbɨt/ (n)
sojourn, stay
  przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś

pobór /pˈɔbur/ (n)
conscription, drafting
  (administracja) (wojskowość, wojskowy) powołanie grupy mężczyzn do służby wojskowej;

pobłażliwie /pˌɔbwaʒlˈivʲɛ/ (adv)
leniently
  w sposób pobłażliwy

pocałować w dupę /ˌpɔʦ̑aˈwɔvaʥ̑ ˈv‿dupɛ/ (v)
kiss my ass
  w trybie rozkazującym, (wulgarnie, wulgaryzm) (zobacz) pocałować w nos

pocałunek /ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (n)
kiss
  serdeczne dotknięcie ustami innej osoby

pocałunek Judasza /pˌɔtsawˈunɛk judˈaʃa/ (n)
kiss of death
  (przenośnie, przenośnia) pozornie przyjazny gest, który przypieczętowuje zdradę;

pocenie /pɔˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
perspiration, sweating
  (rzeczownik odczasownikowy) od: pocić się

pochlebca /pɔxlˈɛptsa/ (n)
flatterer, sycophant
  człowiek pochlebiający komu

pochlebiać /pɔxlˈɛbjatɕ/ (v)
adulate
  chwalić przesadnie

pochlebstwo /pɔxlˈɛpstfɔ/ (n)
flattery, adulation, blandishment, blarney, butter, cajolery
  nadmierna lub nieszczera pochwała z celem przypodobania się

pochmurny /pɔˈxmurnɨ/ (adj)
cloudy
  pokryty chmurami, mroczny wskutek pokrycia chmurami

pochodna /pɔˈxɔdna/ (n)
derivative
  (matematyka, matematyczny) granica ilorazu różnicowego;

pochodnia /pɔˈxɔdʲɲa/ (n)
torch
  smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;

pochodny /pɔxˈɔdnɨ/ (adj)
derivative, secondary
  taki, który pochodzi od czego

pochodzenie /ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
origin, provenance
  wywodzenie się z czegoś

pochodzić /pɔˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
accrue
  mieć coś za miejsce swojego pochodzenia, za źródło, przyczynę, wywodzić się skądś

pochopnie /pɔxˈɔpɲʲɛ/ (adv)
hastily
  w sposób nieprzemyślany, zbyt szybko

pochopny /pɔxˈɔpnɨ/ (adj)
hasty
  zbyt szybki, nieprzemyślany

pochwa /ˈpɔxfa/ (n)
vagina
  (anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków;
sheath, scabbard
  futerał na broń białą;

pochwalić /pɔxfˈalitɕ/ (v)
praise, laud
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uwielbić, uczcić
commend, praise
  wyrazić o kimś lub o czymś pozytywną opinię

pochwalny /pɔxfˈalnɨ/ (adj)
commendatory, laudatory, praisefull, praising
  związany z chwaleniem lub uwielbieniem, dotyczący chwalenia lub uwielbienia

pochwała /pɔxˈfawa/ (n)
praise, commendation
  pochwalenie kogoś lub czegoś

pochwiak jedwabnikowy /pˈɔxfʲak jˌɛdvabɲikˈɔvɨ/ (n)
silky rosegill, silky sheath, silver-silk straw mushroom, tree mushroom
  (mikologia, mikologiczny) Volvariella bombycina (Schaeff.) Singer, rzadki, jadalny gatunek grzyba z rodziny łuskowcowatych

pochwodziób /pɔxfˈɔdʑup/ (n)
sheathbill
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Chionis;

pochwowy /pɔxfˈɔvɨ/ (adj)
vaginal
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący pochwy

pochyłość /pɔˈxɨwɔɕʨ̑/ (n)
slope, declivity, grade, inclination
  powierzchnia ukośna względem poziomu

pochyły /pɔˈxɨwɨ/ (adj)
slanting
  nachylony pod jakimś kątem względem poziomu

pochówek /pɔxˈuvɛk/ (n)
burial
  pogrzebanie zmarłego

pochłaniać /pɔˈxwãɲäʨ̑/ (v)
absorb
  wchłaniać, wciągać, zasysać
absorb, engrosses
  zaabsorbować czyjąś uwagę
devour, gobble, gobble up, wolf, wolf down
  łapczywie zjeść lub wypić

pociecha /pɔˈʨ̑ɛxa/ (n)
comfort, consolation, solace
  to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie

pocieszenie /pˌɔtɕɛʃˈɛɲʲɛ/ (n)
consolation
  (rzeczownik odczasownikowy) od: pocieszyć

pocieszyciel /pˌɔtɕɛʃˈɨtɕɛl/ (n)
comforter, consoler
  ten, który daje pocieszenie

pocisk /ˈpɔʨ̑isk/ (n)
missile
  przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;

pocisk manewrujący /ˈpɔʨ̑isk ˌmãnɛvruˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
cruise missile
  (wojskowość, wojskowy) bezpilotowa, sterowalna lub programowalna maszyna przemieszczająca się drogą powietrzną, a przeznaczona do przenoszenia ładunku wybuchowego;

pociąg /ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
train
  (kolejnictwo) (technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami;

pociąg pocztowy /ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk pɔʧ̑ˈtɔvɨ/ (n)
mail train
  pociąg używany do przewozu przesyłek pocztowych, a w niektórych przypadkach do sortowania poczty

pociągający /pˌɔtɕɔŋɡajˈɔntsɨ/ (adj)
attractive, appealing
  wzbudzający zainteresowanie

pociągać /pɔtɕˈɔŋɡatɕ/ (v)
attract
  być dla kogoś interesującym, intrygującym, również seksualnie atrakcyjnym

pocić się /ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ/ (v)
sweat, perspire
  (fizjologia, fizjologiczny) wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku

poczekalnia /ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa/ (n)
waiting room
  miejsce dla osób, które czekają

poczta /ˈpɔʧ̑ta/ (n)
post office, mail
  budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1)
mail, post
  instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp.
post, mail
  korespondencja, listy

poczta elektroniczna /pˈɔtʃta ˌɛlɛktrɔɲˈitʃna/ (n)
e-mail, electronic mail
  (informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu

poczta pantoflowa /ˈpɔʧ̑ta ˌpãntɔˈflɔva/ (n)
grapevine
  idiom nieformalny kanał przekazywania informacji; plotki

pocztowy /pɔʧ̑ˈtɔvɨ/ (adj)
postal
  związany z pocztą, dotyczący poczty

pocztówka /pɔʧ̑ˈtufka/ (n)
postcard
  karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;

poczucie /pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
feeling, sense
  świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś

poczucie humoru /pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ xũˈmɔru/ (n)
sense of humour
  umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś

poczwarka /pɔʧ̑ˈfarka/ (n)
pupa, chrysalis
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym;

poczynić /pɔtʃˈɨɲitɕ/ (v)
make, take
  dokonać wielu czynności, aby osiągnąć dany cel

poczytalność /pˌɔtʃɨtˈalnɔɕtɕ/ (n)
sanity
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) możliwość rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem

początek /pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk/ (n)
beginning, commencement, onset
  to, od czego się coś zaczyna

początkowo /ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɔ/ (adv)
initially, at first, in the beginning
  na początku, wstępnie

początkowy /ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
initial, early
  stanowiący początek czegoś, występujący lub odbywający się na początku czegoś

początkujący /pˌɔtʃɔntkujˈɔntsɨ/ (adj)
begin
  nieposiadający dużego doświadczenia; taki, który zaczyna zdobywać doświadczenie lub wiedzę w jakiejś dziedzinie

początkujący /pˌɔtʃɔntkujˈɔntsɨ/ (n)
beginner, freshman
  osoba początkująca (1.1)

począć /ˈpɔʧ̑ɔ̃ɲʨ̑/ (v)
conceive
  spowodować zajście w ciążę

poczęcie /pɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
conception
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) zajście kobiety w ciążę

poczęstunek /ˌpɔʧ̑ɛ̃w̃ˈstũnɛk/ (n)
food and drink, repast, treat
  małe, skromne przyjęcie
  rzeczy, którymi częstuje się gości

pod /pɔt/ (preposition)
under, below, beneath
  …wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia
before
  …wskazujący położenie kogoś lub czegoś przed lub w okolicy omawianego wyrażenia
  …wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku do lub w jego okolicę omawianego wyrażenia
below, beneath, under
  …wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku dołu omawianego wyrażenia
against
  …wskazujący ruch lub położenie kogoś lub czegoś w kierunku przeciwnym do omawianego wyrażenia

pod gołym niebem /pɔd‿ˈɡɔwɨ̃mʲ ˈɲɛbɛ̃m/ (adv)
in the open, under the open sky
  na świeżym powietrzu, na zewnątrz budynku, bez zadaszenia

pod koniec /pɔt kˈɔɲʲɛts/ (adv)
latterly
  gdy jakiś okres lub czynność się kończy

pod wieczór /pɔd vʲˈɛtʃur/ (adv)
towards the evening
  w czasie bezpośrednio poprzedzającym wieczór, późnym popołudniem

pod wpływem /pɔt‿ˈfpwɨvɛ̃m/
under the influence of alcohol
  po spożyciu alkoholu
under the influence
  pod władzą, działaniem czegoś

pod względem /pɔd vzɡlˈɛndɛm/
in terms of
  …wskazuje na sens, kryterium

podanie /pɔˈdãɲɛ/ (n)
tale
  (literacko) opowieść o przeszłości przekazywana w ustnej formie z pokolenia na pokolenie;
pass
  (sport, sportowy) przekazanie piłki w grach zespołowych
application
  pismo z prośbą skierowane do władz;

podarunek /pˌɔdarˈunɛk/ (n)
gift
  dar, prezent, to, co się komuś darowuje

podatek /pɔˈdatɛk/ (n)
tax
  powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy

podatek kościelny /pɔˈdatɛk ːɔɕˈʨ̑ɛlnɨ/ (n)
church tax
  (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) podatek pobierany na rzecz kościoła, np. w formie odpisu;

podatek od czynności cywilnoprawnych /pɔˈdatɛk ˌɔt‿ʧ̑ɨ̃nˈːɔɕʨ̑i ˌʦ̑ɨvʲilnɔˈpravnɨx/ (n)
stamp duty
  (ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pobieranego od niektórych umów;

podatek od wartości dodanej /pɔˈdatɛk ˌɔd‿varˈtɔɕʨ̑i dɔˈdãnɛj/ (n)
value added tax
  (ekonomia, ekonomiczny) podatek od towarów i usług doliczany do ich ceny na kolejnych etapach ich tworzenia w zależności od kwoty, o jaką kolejne podmioty biorące udział w procesie tworzenia zwiększą ich wartość

podatek od zysków kapitałowych /pɔˈdatɛk ɔd‿ˈzɨskuf ˌkapʲitaˈwɔvɨx/ (n)
capital gains tax
  (ekonomia, ekonomiczny) podatek od odsetek z lokat, pożyczek, dywidend itp.;

podatkowy /ˌpɔdatˈkɔvɨ/ (adj)
tax
  związany z podatkami lub systemem poboru podatków

podatnik /pɔˈdatʲɲik/ (n)
tax payer
  osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki

podatność /pɔdˈatnɔɕtɕ/ (n)
susceptibility
  cecha tego, co podatne

podatny /pɔdˈatnɨ/ (adj)
malleable, tractable
  (technologia, technika, techniczny) łatwo podlegający obróbce, wpływowi fizycznemu
prone, subject, succeptible, susceptible, vulnerable
  ulegający z łatwością czemuś

podać /ˈpɔdaʨ̑/ (v)
dish out, serve
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) postawić jedzenie na stole
pass
  (sport, sportowy) przekazać piłkę innemu graczowi
give, pass
  przekazać coś komuś do rąk
announce, make known
  przekazać informację

podaż /pˈɔdaʃ/ (n)
supply
  (ekonomia, ekonomiczny) dostępność, oferta towarów na sprzedaż; (także, też) ilość danego towaru znajdująca się na rynku

podbrzusze /pɔdˈbʒuʃɛ/ (n)
abdomen
  (anatomia, anatomiczny) u człowieka: część ciała poniżej brzucha
underbelly
  (anatomia, anatomiczny) u zwierząt: spodnia część tułowia

podbródek /pɔdˈbrudɛk/ (n)
chin
  (anatomia, anatomiczny) dolna część twarzy poniżej warg
  (anatomia, anatomiczny) miękka część twarzy pod dolną szczęką

podburzać /pɔdˈbuʒaʨ̑/ (v)
incite, stir up
  namawiać do buntu przeciw komuś

podbój /ˈpɔdbuj/ (n)
conquest, subjugation
  wkroczenie i opanowanie terenów zajmowanych przez kogoś innego

podcast /pˈɔttsast/ (n)
podcast
  (publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja dźwiękowa lub wideo dostarczana za pomocą RSS;

podchmielony /pˌɔtxmʲɛlˈɔnɨ/ (adj)
beery, screwy, squiffy
  (potocznie, potoczny) lekko pijany

podchodzić /pɔtˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
try
  rozpoczynać coś, próbować
approach, come up
  zbliżać się do czegoś, zmniejszać dystans pomiędzy sobą a jakimś obiektem

podciąg /ˈpɔtʲʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
subsequence
  (matematyka, matematyczny) ciąg utworzony z wybranych wyrazów danego ciągu bez zmiany ich kolejności

podczas /ˈpɔṭʧ̑as/ (preposition)
during, while
  …służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności

podczas gdy /ˈpɔṭʧ̑az ˈɡdɨ/
whereas, while
  natomiast, kiedy, za to

podczerwień /pɔṭˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
IR, infrared
  (optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi;

podczerwony /ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
infrared
  (optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi

poddany /pɔddˈanɨ/ (n)
subject
  osoba urodzona lub osiadła na terenie należącym do władcy

poddasze /pɔdˈːaʃɛ/ (n)
attic, loft, garret
  (budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych

poddać /ˈpɔdːaʨ̑/ (v)
capitulate, give in, give up, resign, surrender
  uznać kogoś lub coś za pokonanego
capitulate, give in, give up, resign, surrender, throw in the towel
  uznać swoją porażkę wobec drugiej strony

poddenerwowanie /ˌpɔdːɛ̃nɛrvɔˈvãɲɛ/ (n)
jumpiness
  nieznaczne odczucie napięcia, stresu, niepokoju

poddźwiękowy /ˌpɔdʲʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
subsonic
  mający prędkość mniejszą od prędkości dźwięku w powietrzu

podejmować /ˌpɔdɛjˈmɔvaʨ̑/ (v)
host, treat
  gościć
undertake, assume, make up, pass
  wprowadzać coś w życie
withdraw, collect, draw
  wziąć coś własnego (lub jego część), co znajduje się u kogoś
assume, make up, pass, undertake
  zgadzać się na zrobienie czegoś

podejrzanie /ˌpɔdɛjˈʒãɲɛ/ (adv)
suspiciously
  w sposób podejrzany

podejrzany /ˌpɔdɛjˈʒãnɨ/ (adj)
suspect
  taki, którego się o coś podejrzewa, posądzony o coś

podejrzany /ˌpɔdɛjˈʒãnɨ/ (n)
suspect
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty

podejrzenie /ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
suspicion
  posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy

podejrzewać /ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑/ (v)
suspect
  przypuszczać

podejrzliwość /pˌɔdɛjʒlˈivɔɕtɕ/ (n)
suspiciousness, distrustfulness
  cecha tego, kto jest podejrzliwy; nieufność, niedowierzanie

podejrzliwy /pˌɔdɛjʒlˈivɨ/ (adj)
suspicious, leery
  skłonny do podejrzeń lub zdradzający takie nastawienie

podejście /pɔˈdɛjɕʨ̑ɛ/ (n)
approach
  sposób traktowania kogoś lub czegoś, stosunek do kogoś lub czegoś

podeszwa /pɔˈdɛʃfa/ (n)
sole
  dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami

podeszły /pɔdˈɛʃwɨ/ (adj)
advanced
  daleko posunięty w czasie

podfolder /pɔdˈvɔldɛr/ (n)
subfolder
  (informatyka, informatyczny) folder znajdujący się w innym folderze, położony niżej w strukturze katalogów

podgatunek /pˌɔdɡatˈunɛk/ (n)
subspecies
  (systematyka) (biologia, biologiczny) (subspecies), jednostka taksonomiczna;

podgorzałka /ˌpɔdɡɔˈʒawka/ (n)
ferruginous duck, fudge duck
  (ornitologia, ornitologiczny) Aythya nyroca, brązowy ptak wodny zamieszkujący wyspowo Eurazję;

podgrzewacz /pɔdɡʒˈɛvatʃ/ (n)
heater
  urządzenie do podgrzewania

podgrzewać /pɔdˈɡʒɛvaʨ̑/ (v)
warm up
  dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym

podgrzybek /pɔdɡʒˈɨbɛk/ (n)
bay bolete
  (mikologia, mikologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grzyb z rodziny borowikowatych z dawnego rodzaju Xerocomus;

podgrzybek brunatny /pɔdɡʒˈɨbɛɡ brunˈatnɨ/ (n)
bay bolete
  (systematyka) (mikologia, mikologiczny) Imleria badia, gatunek gatunek grzybów z rodziny borowikowatych;

podium /ˈpɔdʲjũm/ (n)
podium
  podwyższenie w sali albo na świeżym powietrzu przeznaczone dla mówców, na występy artystyczne;

podjazd /ˈpɔdʲjast/ (n)
hop
  (rzadki, rzadko używany) przejazd krótkiego dystansu – podjechanie
driveway
  droga doprowadzająca bezpośrednio do budynku lub grupy zabudowań (zwykle o charakterze mieszkalnym)
ramp
  element konstrukcyjny lub architektoniczny umożliwiający wtaczanie na wyższy poziom wszelkiego rodzaju wózków i platform na kołach, w szczególności wózków inwalidzkich
ascent, climb
  jazda pod wzniesienie
ascent, uphill
  odcinek drogi wiodący pod wzniesienie

podjęcie /pɔdjˈɛɲtɕɛ/ (n)
instigating, taking
  (rzeczownik odczasownikowy) od: podjąć
undertaking, venturing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: podjąć się

podkarpacki /ˌpɔtkarˈpaʦ̑ʲci/ (adj)
Subcarpathian
  związany z Podkarpaciem, dotyczący Podkarpacia

podkast /pˈɔtkast/ (n)
podcast
  (publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja w formie radiowej umieszczona w internecie z kanałem RSS umożliwiającym subskrybowanie przez słuchaczy

podkolanówka /ˌpɔtkɔlãˈnufka/ (n)
knee high, knee sock
  długa skarpetka sięgająca do kolana

podkoszulek /ˌpɔtkɔˈʃulɛk/ (n)
undershirt, vest, singlet
  krótka trykotowa lub bawełniana koszulka, noszona bezpośrednio na ciele;

podkowa /pɔtˈkɔva/ (n)
horseshoe
  metalowe wzmocnienie kopyt końskich;

podkradać /pɔtˈkradaʨ̑/ (v)
snitch, filch, pilfer, pinch, swipe
  kraść komuś część czegoś, kraść coś stale w niewielkich ilościach, po trochu

podkreślać /pɔtˈkrɛɕlaʨ̑/ (v)
emphasize
  (przenośnie, przenośnia) kłaść w wypowiedzi nacisk na pewien fakt
underline
  zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę

podkurzacz /pɔtkˈuʒatʃ/ (n)
bee smoker
  (pszczelarstwo, pszczelarski) przyrząd do odymiania pszczół w celu ich uspokojenia;

podkuty /pɔtˈkutɨ/ (adj)
reinforced
  o bucie: z podeszwą wzmocnioną metalem, szczególnie przy obuwiu zimowym
shod
  o koniu: mający podkowy przybite do kopyt

podkład /ˈpɔtkwat/ (n)
tie
  (kolejnictwo) element toru szynowego w postaci belki drewnianej, stalowej lub żelbetowej, ułożonej poprzecznie pod szynami
foundation
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) puder w kremie, nakładany na twarz przed zrobieniem makijażu

podkładka /pɔtkwˈatka/ (n)
pad, plate, washer
  (technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji
backing, drip mat, mat, pad, shim, table mat
  rzecz podłożona pod coś

podkładka pod mysz /pɔtkwˈatka pɔt mˈɨʃ/ (n)
mousepad, mouse pad, mouse mat
  (informatyka, informatyczny) mały materiałowy lub plastikowy dywanik używany pod myszkę komputerową

podle /ˈpɔdlɛ/ (adv)
basely
  (książkowy) w sposób zasługujący na potępienie
rotten
  (potocznie, potoczny) nieodpowiednio, niedobrze, nie tak, jak powinno

podlegać /pɔdˈlɛɡaʨ̑/ (v)
be liable to, be subject to
  być w zakresie oddziaływania czegoś, być zależnym od czegoś
be subordinate to
  znajdować się w zakresie czyjejś władzy, być zależnym od kogoś

podlewać /pɔdˈlɛvaʨ̑/ (v)
water
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) zasilać roślinę w wodę

podlizywać się /pˌɔdlizˈɨvatɕ ɕɛ/ (v)
adulate, suck up
  (potocznie, potoczny) zabiegając o czyjeś względy, pochlebić komuś, kto stoi wyżej w jakiejś hierarchii

podmenu /pɔdmˈɛnu/ (n)
submenu
  (informatyka, informatyczny) menu podrzędne w stosunku do innego

podmiejski /pɔdˈmʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
suburban
  znajdujący się na przedmieściu

podmiot /ˈpɔdmʲjɔt/ (n)
subject
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś

podmorski /pɔdmˈɔrski/ (adj)
undersea
  leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza

podmuch /ˈpɔdmux/ (n)
blast, gust, whiff
  strumień powietrza

podmurówka /ˌpɔdmuˈrufka/ (n)
foundation
  płytki kamienny, ceglany lub betonowy fundament, na którym opiera się konstrukcja budynku

podniebienie /ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
palate
  (anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców;
  (przenośnie, przenośnia) smak, gust

podniecać /pɔdʲˈɲɛʦ̑aʨ̑/ (v)
stimulate
  wywoływać czymś stan silnego pobudzenia seksualnego
excite
  wywoływać stan silnego radosnego pobudzenia nerwowego i uczuciowego
lift
  wzmagać intensywność czegoś
get excite
  podniecać (1.3) wzajemnie jeden drugiego
  wpadać w stan silnego ożywienia
  wywoływać u siebie stan silnego radosnego pobudzenia nerwowego i uczuciowego
  zostawać pobudzonym seksualnie lub zmysłowo

podniecony /pˌɔdɲʲɛtsˈɔnɨ/ (adj)
excited, agitated
  (książkowy) będący w stanie pobudzenia emocjonalnego
aroused, turned on
  (seksuologia, seksuologiczny) taki, który jest w stanie podniecenia zmysłowego; gotowy do reakcji seksualnej

podnieta /pɔdʲˈɲɛta/ (n)
incentive, stimulus
  wyrażenie lub działanie zachęcające do wykonania określonego czynu

podniosły /pɔdʲˈɲɔswɨ/ (adj)
solemn
  uroczysty, wzniosły, pełen dostojeństwa

podnosić /pɔdˈnɔɕiʨ̑/ (v)
lift
  unieść, wziąć coś do góry

podnosić na duchu /pɔdˈnɔɕiʨ̑ na‿ˈduxu/ (v)
cheer up
  pocieszać kogoś, dodawać komuś otuchy

podnóżek /pɔdnˈuʒɛk/ (n)
footrest
  mebel lub element jakiegoś układu na którym można wygodnie oprzeć nogi, zmniejszając ich obciążenie

podobać się /pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
like, please
  odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym

podobieństwo /ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
similarity
  (matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów;
resemblance, similarity
  zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami

podobnie /pɔˈdɔbʲɲɛ/ (adv)
equally, similarly
  porównywalnie, w podobnym stopniu
likewise, similarly
  w podobny sposób

podobno /pɔˈdɔbnɔ/
allegedly, reportedly, supposedly
  wyraz komunikujący, że mówiący dystansuje się od wyrażanego sądu, nie jest pewien co do jego prawdziwości; jak mówią, jak się zdaje

podobny /pɔˈdɔbnɨ/ (adj)
similar
  (geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury;
similar, alike
  wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd

podoficer /pˌɔdɔfˈitsɛr/ (n)
non-commissioned officer
  (wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień co najmniej kaprala, a niższy niż podporucznika;

podolog /pɔdˈɔlɔk/ (n)
podiatrist
  (medycyna, medyczny) specjalista od chorób stóp i paznokci

podologia /pˌɔdɔlˈɔɡja/ (n)
podiatry
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób stóp oraz stawu skokowo-goleniowego;

podpalenie /ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
arson
  umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru;

podpaska /pɔtpˈaska/ (n)
sanitary napkin
  (higiena, higieniczny) chłonny wkład zewnętrznie pochłaniający krew menstruacyjną

podpieracz ścian /pɔtpʲˈɛratʃ ɕtɕˈan/ (n)
wallflower
  (przenośnie, przenośnia) (rzadki, rzadko używany) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba nie tańcząca na imprezach, nie mająca ochoty na włączanie się do działań grupy

podpierdalać /ˌpɔtpʲjɛrˈdalaʨ̑/ (v)
rat on
  (wulgarnie, wulgaryzm) złośliwie donosić, skarżyć

podpis /ˈpɔtpʲis/ (n)
caption
  wyjaśniający tekst umieszczony pod zdjęciem, wykresem
signature
  własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol)

podpisywać /ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
sign
  składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie
  pisać swoje imię i nazwisko

podpora /pɔtˈpɔra/ (n)
prop, abutment
  (architektura, architektoniczny) wąski, wysoki element konstrukcyjny podtrzymujący np. sufit;

podpowiadać /ˌpɔtpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
prompt
  dyskretnie udzielać komuś potrzebnej informacji, której ta osoba nie pamięta lub nie wie

podpuszczka /pɔtˈpuʃʧ̑ka/ (n)
rennet
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (spożywczy) enzym trawienny wchodzący w skład soku żołądkowego, powodujący ścinanie się białka mleka, używany w mleczarstwie do produkcji serów;

podpułkownik /ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik/ (n)
lieutenant colonel
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;

podrabiać /pɔdrˈabjatɕ/ (v)
forge, make a duplicate
  wykonywać kopię czegoś mającą uchodzić za oryginał

podrodzina /pˌɔdrɔdʑˈina/ (n)
subfamily
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) subfamilia, takson (grupa taksonomiczna) pośredni pomiędzy rodziną a rodzajem;

podrywać /pɔdˈrɨvaʨ̑/ (v)
pick up
  (potocznie, potoczny) zagadywać osobę przeciwnej płci i starać się zainteresować ją sobą; uwodzić

podrzucać /pɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
throw, toss
  rzucać coś w górę na niezbyt dużą wysokość
plant
  zostawiać coś komuś ukradkiem

podrzutek /pɔḍˈʒutɛk/ (n)
changeling, waif
  dziecko opuszczone przez rodziców i podrzucone obcym ludziom

podrzynać /pɔdʒˈɨnatɕ/ (v)
slit
  ciąć, rżnąc od spodu

podrząd /pˈɔdʒɔnt/ (n)
suborder
  (biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa od rzędu

podrzędny /pɔḍˈʒɛ̃ndnɨ/ (adj)
subordinate
  (gramatyka) występujący w związku zależności jako element podporządkowany elementowi nadrzędnemu
mediocre, second-rate
  zajmujący w stosunku do innych niższą pozycję

podróż /ˈpɔdruʃ/ (n)
journey, trip, travel
  długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego

podróż poślubna /pˈɔdruʃ pɔɕlˈubna/ (n)
honeymoon
  podróż odbywana przez parę nowożeńców

podróżniczek /ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk/ (n)
bluethroat
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;

podróżnik /pɔdˈruʒʲɲik/ (n)
traveller, voyager, traveler, journeyer
  ktoś, kto podróżuje, jest w podróży (szczególnie często)

podróżny /pɔdˈruʒnɨ/ (adj)
travel, traveler 's, traveller 's
  związany z podróżą, dotyczący podróży

podróżny /pɔdˈruʒnɨ/ (n)
traveler, traveller
  osoba, która podróżuje lub udaje się w podróż

podróżować /ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑/ (v)
travel
  przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

podręcznik /pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
textbook, manual
  książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny;

podsiębierny /ˌpɔtʲɕɛ̃mˈbʲjɛrnɨ/ (adj)
undershot
  taki, który pracując bierze, nabiera coś pod siebie

podskakiwać /pˌɔtskakˈivatɕ/ (v)
fuck with
  (potocznie, potoczny) występować gwałtownie przeciw czemu lub komu
bump, bobble, bop, bump along, joggle, jounce
  dokonywać ruchy w górę, wyraźnie odbijając się od podłoża
shoot up, skyrocket, soar
  powiększać się szybko i znacznie
start
  szybko podnosić się, wykonywać drgania
skip, hop, bounce, caper, capriole, jump
  wykonywać skok niezbyt wysoko

podskórnie /pɔtskˈurɲʲɛ/ (adv)
subcutaneously
  w sposób podskórny

podstawa /pɔtˈstava/ (n)
base
  to, na czym coś stoi
  pewna zasada, baza teoretyczna

podstawa prawna /pɔtˈstava ˈpravna/ (n)
legal base
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, który narzuca, umożliwia lub wyjaśnia konkretne zachowanie w danej sytuacji

podstawowy /ˌpɔtstaˈvɔvɨ/ (adj)
basic
  główny, elementarny

podstęp /ˈpɔtstɛ̃mp/ (n)
ruse, trick
  przemyślane działanie mające na celu oszukanie kogoś

podstępnie /pɔtˈstɛ̃mpʲɲɛ/ (adv)
insidiously
  w sposób podstępny

podstępny /pɔtˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
crafty, designing, sneaky, wily
  będący fortelem, przebiegłym działaniem
deceitful, insidious, malicious
  działający przebiegle, skrycie, z chytrymi intencjami

podsumowanie /pˌɔtsumɔvˈaɲʲɛ/ (n)
aperçu, precis, recap, résumé, summation
  krótkie, ogólne przedstawienie jakiejś sprawy

podsycać /pɔtsˈɨtsatɕ/ (v)
fuel
  zwiększać intensywność czego

podsychać /pɔtsˈɨxatɕ/ (v)
damp-dry
  schnąć pomału, z wierzchu, częściowo

podszewka /pɔṭˈʃɛfka/ (n)
lining
  cienka tkanina wszyta po wewnętrznej stronie ubrania

podsłuch /ˈpɔtswux/ (n)
bugging, wiretapping
  przechwytywanie i monitorowanie komunikacji elektronicznej, radiowej lub telefonicznej
bug, wire, wiretap
  urządzenie, którym wykonywany jest podsłuch (1.1) lub (1.2);

podsłuchiwacz /pˌɔtswuçˈivatʃ/ (n)
eavesdropper
  osoba podsłuchująca, zakładająca podsłuch

podsłuchiwany /pˌɔtswuçivˈanɨ/ (adj)
eavesdropped
  osoba znajdująca się w podsłuchu

podsłuchiwać /pˌɔtswuçˈivatɕ/ (v)
eavesdrop
  słuchać czyjejś rozmowy

podtlenek /pɔtˈːlɛ̃nɛk/ (n)
suboxide
  (chemia, chemiczny) związek różnych pierwiastków z tlenem

podtrzymywać /ˌpɔtṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
underpin
  trzymać kogoś lub coś, nie dać komuś, czemuś upaść, być podporą czegoś

podtyp /pˈɔttɨp/ (n)
subphylum
  (biologia, biologiczny) (systematyka) w systematyce takson niższy od typu

podtytuł /pɔttˈɨtuw/ (n)
subtitle
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) tytuł uzupełniający, umieszczany po tytule właściwym

poduszeczka /ˌpɔduˈʃɛʧ̑ka/ (n)
pincushion
  miniaturowa poduszka do wbijania igieł lub szpilek
pillow
  miękka podkładka z tuszem do nasączania stempli

poduszka /pɔˈduʃka/ (n)
pillow
  spodnia, miękka część końców palców ludzi i zwierząt
  umieszczony w pudełeczku kawałek materiału nasycony tuszem lub wodą, przeznaczony do zwilżania przykładanych do niego pieczątek lub palca
pillow, cushion
  worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;

poduszka powietrzna /pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna/ (n)
airbag
  (motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;

poduszkowiec /ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
hovercraft, ACV, air-cushion vehicle
  pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej;

podwajać /pɔdvˈajatɕ/ (v)
double
  zwiększać dwukrotnie
  zwiększać się dwukrotnie

podwijać /pɔdˈvʲijäʨ̑/ (v)
roll up
  zginać coś - zawijać część materiału / rzeczy do / za krawędź

podwiązka /pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska/ (n)
garter
  opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę;

podwodny /pɔdˈvɔdnɨ/ (adj)
subaqueous, underwater
  będący pod powierzchnią wody; odbywający się pod wodą, w całkowitym zanurzeniu

podwozie /pɔdˈvɔʑɛ/ (n)
landing gear, undercarriage
  (lotnictwo, lotniczy) dolna część samolotu umożliwiająca jego postój oraz toczenie się po ziemi;
chassis
  (motoryzacja) dolna część pojazdu z układem jezdnym i kierowniczym;

podwyżka /pɔdˈvɨʃka/ (n)
increase
  cena, o którą zostało podwyższone uposażenie
  podniesienie się ceny, kosztu
  podniesienie wysokości uposażenia

podwyższać /pɔdˈvɨʃːaʨ̑/ (v)
raise
  osiągać powiększenie w liczbie, osiągać większe nasilenie
  zwiększyć intensywność czegoś
elevate
  sprawiać, że coś jest wyższe, zwiększać wysokość

podwyższenie /pˌɔdvɨʃʃˈɛɲʲɛ/ (n)
dais, platform
  miejsce podwyższone
bulge, conversion
  uczynienie wyższym, większym, obfitszym, intensywniejszym

podwójnie /pɔdvˈujɲʲɛ/ (adv)
doubly, double
  dwa razy tyle

podwójny /pɔˈdvujnɨ/ (adj)
double
  składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części

podwójny podbródek /pɔdvˈujnɨ pɔdbrˈudɛk/ (n)
double chin
  warstwy tłuszczu zbierające się na szyi, poniżej właściwego podbródka człowieka, które formując się tworzą wypukłość przypominajacą podbródek

podwójny standard /pɔˈdvujnɨ ˈstãndart/ (n)
double standard
  niesprawiedliwe stosowanie odmiennych zasad w podobnych do siebie sytuacjach

podwórko /pɔdˈvurkɔ/ (n)
yard, backyard, schoolyard
  przestrzeń przydomowa ogrodzona lub otoczona zabudowaniami

podwładny /pɔdˈvwadnɨ/ (adj)
subordinate
  podlegający komuś, pozostający pod czyjąś władzą

podwładny /pɔdˈvwadnɨ/ (n)
subordinate, underling, inferior
  osoba podległa komuś, czyjś pracownik

podyplomowy /ˌpɔdɨplɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
postgraduate
  odbywający się po uzyskaniu dyplomu

podzespół /pɔdʑˈɛspuw/ (n)
component, componentry, gang, hardware, sub-assembly subassembly, subset
  (technologia, technika, techniczny) części zmontowane ze sobą
subgroup, team, unit
  podgrupa

podział /ˈpɔʥ̑aw/ (n)
division
  podzielenie czegoś na dwie lub więcej części

podzielnica /pˌɔdʑɛlɲˈitsa/ (n)
indexing head
  (technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) przyrząd umożliwiający podział kąta pełnego lub okręgu koła na dowolną liczbę części równych części i obrót przedmiotu o pewien określony kąt; stosowany przy skrawaniu metali;

podzielny /pɔdʑˈɛlnɨ/ (adj)
divisible
  (matematyka, matematyczny) taki, który daje się podzielić bez reszty przez konkretną liczbę
distributable, dividable, partible
  dający się podzielić

podzielony /ˌpɔʥ̑ɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
divided
  taki, na którym dokonano podziału, rozbito na kilka części

podziemny /pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ/ (adj)
underground, subterranean
  znajdujący się pod powierzchnią ziemi

podziw /ˈpɔʥ̑if/ (n)
admiration
  zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem

podziwiać /pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑/ (v)
admire, marvel, look up, miracle, wonder
  darzyć podziwem

podzwrotnikowy /pˌɔdʑvrɔtɲikˈɔvɨ/ (adj)
subtropical
  leżący w pobliżu zwrotnika, właściwy dla strefy zwrotnika

podążać /pɔˈdɔ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
follow, go
  (książkowy) iść, jechać, pośpieszać w danym kierunku

podłoga /pɔdˈwɔɡa/ (n)
floor
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże

podłość /ˈpɔdwɔɕʨ̑/ (n)
wickedness
  cecha tego, co podłe; cecha tych, którzy są podli

podłoże /pɔdˈwɔʒɛ/ (n)
medium
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) pożywka dla bakterii;
soil
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wierzchnia warstwa ziemi pod uprawę
grounds
  przyczyna
base, bedrock
  spodnia warstwa

podłużny /pɔdˈwuʒnɨ/ (adj)
elongated
  wąski, o wydłużonym kształcie

podły /ˈpɔdwɨ/ (adj)
despicable, mean
  pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę
mean
  wynikający z czyjejś niegodziwości

podświadomie /ˌpɔtʲɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ/ (adv)
subconsciously
  w sposób podświadomy

podświadomość /pˌɔtɕfʲadˈɔmɔɕtɕ/ (n)
subconsciousness, subconscious
  (psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;

podżebrze /pɔdʒˈɛbʒɛ/ (n)
hypochondrium
  (anatomia, anatomiczny) część jamy brzusznej pod żebrami

podżegać /pɔdʒˈɛɡatɕ/ (v)
incite, instigate
  wzniecać negatywne uczucie lub czyny wobec kogo lub czego

poemat /pɔˈɛmat/ (n)
poem
  (literacko) dłuższy utwór pisany wierszem opisujący ciąg wątków lub refleksji
tonepoem
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny oparty na motywie literackim, przeznaczony na orkiestrę symfoniczną

poeta /pɔˈɛta/ (n)
poet
  literat piszący wiersze, tworzący poezję

poetycki /ˌpɔɛˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
poetic, poetical
  związany z poezją

poetycznie /pˌɔɛtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
poetically
  w sposób poetyczny, poetycko

poezja /pɔˈɛzʲja/ (n)
poetry
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką

poezja konkretna /pɔˈɛzʲja kɔ̃ŋˈkrɛtna/ (n)
concrete poetry, pattern poetry shape poetry
  kierunek artystyczny łączący elementy poezji i sztuk wizualnych;

pofatygować /ˌpɔfatɨˈɡɔvaʨ̑/ (v)
take the trouble to go
  zadać sobie trud dotarcia gdzieś lub zrobienia czegoś

poganin /pɔˈɡãɲĩn/ (n)
heathen, pagan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

pogarda /pɔˈɡarda/ (n)
contempt, disdain, scorn
  uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś

pogardliwie /ˌpɔɡarˈdlʲivʲjɛ/ (adv)
contemptuously, scornfully
  w sposób pogardliwy; z pogardą, bez szacunku

pogardliwy /ˌpɔɡarˈdlʲivɨ/ (adj)
contemptuous, disdainful, scornful
  wyrażający pogardę

pogardzać /pɔɡˈardʑatɕ/ (v)
contemn, despise
  traktować kogoś lub coś z pogardą

pogawędka /ˌpɔɡaˈvɛ̃ntka/ (n)
chat, chitchat
  krótka, lekka rozmowa

pogański /pɔˈɡãj̃sʲci/ (adj)
pagan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z pogaństwem

pogaństwo /pɔˈɡãj̃stfɔ/ (n)
paganism, heathenism, paganity
  często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych

pogląd /ˈpɔɡlɔ̃nt/ (n)
view
  sąd, opinia na określony temat

pogoda /pɔˈɡɔda/ (n)
weather
  chwilowy stan atmosfery

pogoda pod psem /pɔˈɡɔda pɔt‿ˈpsɛ̃m/ (n)
lovely weather for ducks
  (związek frazeologiczny) zła, brzydka pogoda

pogodny /pɔˈɡɔdnɨ/ (adj)
serene, buoyant, cheerful, jocund, jovial, pleasant
  (książkowy) pełen spokoju, wesoły, odznaczający się pogodą ducha
sunny
  odznaczający się ładną pogodą, brakiem opadów

pogonić kota /pɔˈɡɔ̃ɲiʨ̑ ˈkɔta/ (v)
knock some heads together
  (potocznie, potoczny) zmusić kogoś do wysiłku, do zrobienia czegoś

pogranicze /ˌpɔɡrãˈɲiʧ̑ɛ/ (n)
borderland, frontier, marches
  obszar przy granicy dzielącej przestrzenie

pogrom /ˈpɔɡrɔ̃m/ (n)
pogrom
  masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej

pogromca /pɔɡrˈɔmtsa/ (n)
suppressor, vanquisher
  ten, kto kogoś lub coś zwyciężył, pokonał
tamer
  treser dzikich zwierząt

pogrzeb /ˈpɔɡʒɛp/ (n)
funeral, burial
  uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi

pogrzebacz /pɔɡʒˈɛbatʃ/ (n)
poker, fire iron
  narzędzie w kształcie pręta zakończonego hakiem, służące do podnoszenia fajerek w piecu i przekładania węgli w jego palenisku;

pogrzebać /pɔɡʒˈɛbatɕ/ (v)
bury
  pochować zmarłego

pogrzebowy /ˌpɔɡʒɛˈbɔvɨ/ (adj)
funeral
  związany z pogrzebem, pochówkiem

pogróżka /pɔˈɡruʃka/ (n)
threat
  groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp.

pogórze /pɔˈɡuʒɛ/ (n)
foothill, piedmont
  (geografia, geograficzny) pagórkowaty obszar u podnóża pasma górskiego;

pogłos /pˈɔɡwɔs/ (n)
aftersound
  (fizyka, fizyczny) wywołane działaniem fal odbitych w pomieszczeniu zamkniętym, przedłużenie czasu trwania danego dźwięku;

pogłoska /pɔˈɡwɔska/ (n)
rumour, hearsay, rumor
  rozpowszechniana wiadomość, której autentyczność jest niepewna, niesprawdzona

pogłębiarka /pˌɔɡwɛmbjˈarka/ (n)
dredger, dredging
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka pływająca przeznaczona do pogłębiania akwenów morskich lub śródlądowych;

pogłębiać /pɔɡwˈɛmbjatɕ/ (v)
deepen, extend
  (przenośnie, przenośnia) czynić gruntowniejszym, bardziej dokładnym
intensify
  (przenośnie, przenośnia) powodować nasilenie
deepen
  powodować stanie się głębszym
  (przenośnie, przenośnia) stawać się bardziej gruntownym, dokładniejszym
  stawać się głębszym
intensify
  (przenośnie, przenośnia) stawać się bardziej wyraźnym

poimek /pɔˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
postposition
  (gramatyka) nieodmienna część mowy, łącząca się z wyrazem (występująca po nim) i zmieniająca jego sens, występująca m.in. w językach ugrofińskich;

poinformować /pˌɔinfɔrmˈɔvatɕ/ (v)
inform
  udzielić informacji, powiadomić o czymś

poinsecja /pˌɔinsˈɛtsja/ (n)
poinsettia
  (systematyka) (botanika, botaniczny) gatunek rośliny krzewiastej z rodziny wilczomleczowatych, hodowanej w celach ozdobnych;

pointer /ˈpɔjntɛr/ (n)
pointer
  rasa psów myśliwskich; pies należący do tej rasy;

pointylizm /pˌɔintˈɨlizm/ (n)
pointillism
  (sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;

poić /ˈpɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
water, give a drink, poić ktoś wino to ply somebody with wine
  podawać napój

pojawiać się /pɔˈjavʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
appear, occur, emerge, turn up, come up
  stawać się widocznym, jawnym

pojazd /ˈpɔjast/ (n)
vehicle
  maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;
  (potocznie, potoczny) samochód

pojałtański /pˌɔjawtˈaɲski/ (adj)
post-Yalta
  (historia, historyczny, historycznie) związany z ustaleniami konferencji jałtańskiej, będący jej następstwem

pojeb /ˈpɔjɛp/ (n)
dickwad, fucker, fuckwad
  (potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) człowiek działający irracjonalnie, idiotycznie; ktoś „pojebany” lub kogo „pojebało”

pojechać /pɔˈjɛxaʨ̑/ (v)
go
  (potocznie, potoczny) o środkach lokomocji, transportu: wyruszyć w drogę w jakimś kierunku; odjechać z miejsca, gdzie się zatrzymał
  udać się dokądś jakimś pojazdem, lub na zwierzęciu

pojednanie /pˌɔjɛdnˈaɲʲɛ/ (n)
concilation, conciliation, eirenicon irenicon, rapprochement, reconcilement, reconciliation
  akt zgody dokonany, by zażegnać trwający konflikt

pojedynczo /ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑ɔ/ (adv)
individually
  samemu, w pojedynkę, oddzielnie

pojedynczy /ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
individual, single, isolated
  taki, który jest tylko jeden; osobny

pojedynek /pˌɔjɛdˈɨnɛk/ (n)
duel
  dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów
bout
  walka, spór między dwiema stronami

pojemnik /pɔˈjɛ̃mʲɲik/ (n)
container
  zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje

pojemność /pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
capacity
  parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić

pojemność życiowa /pɔˈjɛ̃mnɔʑʥ̑ ʒɨˈʨ̑ɔva/ (n)
vital capacity
  (medycyna, medyczny) największa objętość powietrza, jaką człowiek może wydmuchać z płuc po maksymalnym wdechu;

pojmować /pɔjˈmɔvaʨ̑/ (v)
apprehend, comprehend, grasp
  rozumieć

pojutrze /pɔˈjuṭʃɛ/ (adv)
the day after tomorrow, day after tomorrow
  za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym

pojęcie /pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
term
  termin, określenie, hasło, nazwa czegoś istniejącego tylko w myśli

pojęcie pierwotne /pɔjˈɛɲtɕɛ pʲɛrvˈɔtnɛ/ (n)
primitive notion
  (matematyka, matematyczny) fundamentalne pojęcie matematyczne, traktowane jako niedefiniowalne językiem teorii;

pokarm /ˈpɔkarm/ (n)
aliment, food
  pożywienie organizmów żywych danego gatunku (w szczególności człowieka);

pokaz /ˈpɔkas/ (n)
exhibition, display, show
  prezentacja jakichś umiejętności, przedmiotów itp.

pokazywać /ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑/ (v)
display, indicate
  (technologia, technika, techniczny) o przyrządach pomiarowych: wskazywać wartość wielkości mierzonej
show, demonstrate, display
  dawać możliwość zobaczenia czegoś
demonstrate
  demonstrować, dawać komuś możliwość nauczenia się poprzez wykonywanie danej czynności
point
  wskazywać w jakimś kierunku
demonstrate, show
  wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś

poker /ˈpɔkɛr/ (n)
poker
  (termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników;

pokojowiec /pˌɔkɔjˈɔvʲɛts/ (n)
servant, valet
  (historia, historyczny, historycznie) służący dworski

pokojowy /ˌpɔkɔˈjɔvɨ/ (adj)
amicable, peaceful, pacific, peacable
  dotyczący porozumienia lub zgody
amicable, pacific, peacable, peaceful
  o spokojnym usposobieniu
non-violent, peacetime
  w okresie pokoju
indoor, of room
  związany z pomieszczeniem

pokojowy /ˌpɔkɔˈjɔvɨ/ (n)
valet
  osoba odpowiedzialna za utrzymanie porządku w pokoju

pokolenie /ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
generation
  grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku
  członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci)
  grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń

pokonywać /ˌpɔkɔ̃ˈnɨvaʨ̑/ (v)
beat, defeat
  odnosić zwycięstwo nad kimś
overcome
  radzić sobie z jakimiś przeszkodami, dalekim dystansem

pokora /pɔˈkɔra/ (n)
humility
  świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom

pokornie /pɔkˈɔrɲʲɛ/ (adv)
humbly
  w sposób pokorny

pokorny /pɔkˈɔrnɨ/ (adj)
humble
  nie wywyższający się, skromny

pokrewieństwo /ˌpɔkrɛˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
affinity
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (biologia, biologiczny) podobieństwo właściwości
rapport, similarity
  (przenośnie, przenośnia) odczuwane podobieństwo poglądów i charakteru do kogoś
kinship
  relacja łącząca osoby posiadające wspólnego przodka

pokrewny /pɔˈkrɛvnɨ/ (adj)
kindred
  mający wspólne pochodzenie
related, akin, cognate, congenial
  wykazujący podobieństwo do kogoś lub czegoś pod jakimś względem

pokroić /pɔkrˈɔitɕ/ (v)
slice up
  podzielić coś poprzez krojenie

pokrycie /pɔkrˈɨtɕɛ/ (n)
coverage
  (informatyka, informatyczny) istnienie testu sprawdzającego dany fragment kodu lub funkcję
empty
  o słowach: potwierdzenie w czynach
bouncing cheque, coverage
  posiadanie finansowania
covering, roofing, upholstery
  warstwa przykrywająca coś

pokrywa /pɔˈkrɨva/ (n)
cover
  przedmiot służący do nakrywania, przykrywania czegoś

pokrywać /pɔˈkrɨvaʨ̑/ (v)
cover, cap, defray
  (handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części
cap, cover, impregnate
  (zootechnika, zootechniczny) zapładniać
cover, cap
  nanosić coś na coś

pokrzywa /pɔˈkʃɨva/ (n)
nettle
  (botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami

pokrzywka /pɔˈkʃɨfka/ (n)
nettle-rash
  (medycyna, medyczny) zmiany na skórze w postaci swędzących bąbli, będące objawem uczulenia;
chinese burn
  (potocznie, potoczny) zabawa dziecięca polegająca na mocnym uchwycie oburącz czyjejś ręki i przekręceniu zaciśniętych dłoni w przeciwnych kierunkach, wywołując uczucie pieczenia

pokrótce /pɔˈkrutʦ̑ɛ/ (adv)
briefly
  mówiąc w skrócie

pokrętność /pɔkrˈɛntnɔɕtɕ/ (n)
evasiveness
  cecha czegoś, co jest pokrętne, trudne do zrozumienia i zawiłe

pokusa /pɔˈkusa/ (n)
temptation, seduction, allurement, bait, enticement, inducement
  trudne do opanowania pragnienie

pokuta /pɔˈkuta/ (n)
expiation
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy;

pokutny /pɔˈkutnɨ/ (adj)
penitential
  związany z pokutą, dotyczący pokuty

pokutować /ˌpɔkuˈtɔvaʨ̑/ (v)
atone
  odprawiać pokutę

pokwitowanie /ˌpɔkfʲitɔˈvãɲɛ/ (n)
receipt
  potwierdzenie odbioru czegoś

pokój /ˈpɔkuj/ (n)
room, chamber
  (budownictwo) część mieszkania, izba
peace
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę
  (przestarzałe, przestarzały) spokój
room
  (turystyka, turystyczny) pomieszczenie wynajęte w hotelu

pokój dwuosobowy /pˈɔkuj dvˌuɔsɔbˈɔvɨ/ (n)
double room
  pokój przeznaczony dla dwóch osób, najczęściej z jednym łóżkiem

pokój gościnny /ˈpɔkuj ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ/ (n)
living room
  w mieszkaniu: duży pokój, salon

pokój jednoosobowy /ˈpɔkuj ˌːɛdnɔːsɔˈbɔvɨ/ (n)
single room
  pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem

pokój nauczycielski /pˈɔkuj nˌautʃɨtɕˈɛlski/ (n)
staffroom
  (szkolnictwo, szkolny) pomieszczenie na terenie szkoły zarezerwowane dla nauczycieli

pokład /ˈpɔkwat/ (n)
deck
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) każde poziome pokrycie kadłuba statku;
layer
  warstwa określonej kopaliny zalegająca pomiędzy warstwami innych kopalin
board
  wnętrze samolotu lub statku kosmicznego

pokładełko /pˌɔkwadˈɛwkɔ/ (n)
ovipositor
  (zoologia, zoologiczny) narząd w postaci cienkiej wydłużonej rureczki, służący do składania jaj, występujący u samic wielu gatunków owadów, pajęczaków i niektórych ryb;

pokłon /ˈpɔkwɔ̃n/ (n)
bow
  (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pochylenie obrazu w procesji katolickiej na Kaszubach;
bow, greeting
  niskie pochylenie głowy lub całego tułowia na znak oddania czci

pokłosie /pɔˈkwɔɕɛ/ (n)
aftermath, outcome, result
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) skutek czyjegoś działania
gleanings
  kłosy zboża, które pozostały po żniwach na ściernisku

polacca /pɔlˈatstsa/ (n)
polacre, polacca
  (historia, historyczny, historycznie) (marynarka) śródziemnomorski dwumasztowiec lub trójmasztowiec z ożaglowaniem typu łacińskiego lub skośnego;

polana /pɔˈlãna/ (n)
clearing, glade
  pozbawione drzew miejsce w lesie;

polano /pɔˈlãnɔ/ (n)
log
  (przestarzałe, przestarzały) kawał drewna przeznaczony na opał

polar /ˈpɔlar/ (n)
polar fleece
  (włókiennictwo) lekka i bardzo ciepła dzianina używana do szycia ubrań, szczególnie sportowych i turystycznych;

polarny /pɔˈlarnɨ/ (adj)
polar
  (geografia, geograficzny) właściwy terenom podbiegunowym lub znajdujący się na tych terenach

polatucha /ˌpɔlaˈtuxa/ (n)
flying squirrel
  (zoologia, zoologiczny) Pteromys volans, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występuje w tajdze od Finlandii po Sachalin i Kamczatkę;

polder /ˈpɔldɛr/ (n)
polder
  (geografia, geograficzny) depresyjny teren nadmorski stale osuszany i otoczony wydmami lub groblami w celu zabezpieczenia przed zalaniem, występujący głównie w Holandii i w Niemczech
  (geografia, geograficzny) obszar nadrzeczny będący naturalnym terenem zalewowym

pole /ˈpɔlɛ/ (n)
area, field
  (geometria) miara płaskiej powierzchni ograniczonej;
field
  część ziemi przeznaczona pod uprawę;
  (fizyka, fizyczny) obszar działania sił;
  miejsce do wypełnienia w formularzu, krzyżówce, na planszy, w formularzu elektronicznym
  (matematyka, matematyczny) funkcja przyporządkowująca każdemu punktowi przestrzeni skalar, wektor, bądź tensor

pole bitwy /ˈpɔlɛ ˈbʲitfɨ/ (n)
battlefield, battleground
  miejsce, w którym odbyła/odbywa się bitwa, walka lub starcie

pole elektryczne /ˈpɔlɛ ˌːlɛkˈtrɨʧ̑nɛ/ (n)
electric field
  (fizyka, fizyczny) pole fizyczne, stan przestrzeni, w której na ładunek elektryczny działa siła;

pole grawitacyjne /pˈɔlɛ ɡrˌavitatsˈɨjnɛ/ (n)
gravitational field
  (fizyka, fizyczny) pole wytwarzane przez obiekty posiadające masę;

pole karne /pˈɔlɛ kˈarnɛ/ (n)
penalty area, penalty box, penalty field, the area, the box
  (sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad

pole minowe /pˈɔlɛ minˈɔvɛ/ (n)
minefield, mine field
  (wojskowość, wojskowy) obszar pokryty minami;

pole namiotowe /ˈpɔlɛ ˌnãmʲjɔˈtɔvɛ/ (n)
camp site, camp-site, campsite
  (turystyka, turystyczny) teren specjalnie przystosowany do biwakowania pod namiotami, dostępny dla turystów;

pole ryżowe /pˈɔlɛ rɨʒˈɔvɛ/ (n)
paddy field, rice paddy
  podtopiony obszar, na którym uprawia się ryż

polecać /pɔˈlɛʦ̑aʨ̑/ (v)
commend, entrust
  dawać kogoś lub coś pod czyjąś opiekę
order, tell
  mówić komuś, co ma zrobić, wydawać komuś polecenie
recommend
  przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle

polecenie /ˌpɔlɛˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
recommendation
  zaprotegowanie kogoś

polecony /ˌpɔlɛˈʦ̑ɔ̃nɨ/ (n)
recorded delivery
  (potocznie, potoczny) przesyłka rejestrowana, przyjęta za potwierdzeniem nadania i doręczana adresatowi za pokwitowaniem odbioru

polegać /pɔˈlɛɡaʨ̑/ (v)
consist
  na czymś działać według jakiejś reguły, zasady
trust
  na czymś opierać się na czymś, ufać czemuś
depend
  na kimś ufać komuś, być pewnym jego zachowania

polepszać /pɔˈlɛpʃaʨ̑/ (v)
improve
  zmieniać coś na lepsze
  zmieniać się na lepsze, stawać się lepszym, poprawiać się

polerować /ˌpɔlɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
refine
  (przenośnie, przenośnia) nanosić poprawki w celu ulepszenia czegoś
polish, burnish
  czyścić, nadawać czemuś połysk przez pocieranie

polewa /pɔˈlɛva/ (n)
glaze, icing
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zastygła, słodka masa na pieczywie
graze
  (technologia, technika, techniczny) barwna powłoka dekorująca ceramikę kolorem i połyskiem

polewaczka /pˌɔlɛvˈatʃka/ (n)
street sprinkler
  (potocznie, potoczny) pojazd techniczny, który spłukuje wodą ulice

poli- /pˈɔli/
multi-, poly-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wielość, mnogość czegoś

poliamoria /ˌpɔlʲi<sup>j</sup>ãˈmɔrʲja/ (n)
polyamory
  (socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;

poliamoryczny /pˌɔliˌamɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
polyamorous
  (socjologia, socjologiczny) dotyczący poliamorii

poliandria /ˌpɔlʲiˈ<sup>j</sup>ãndrʲja/ (n)
polyandry
  forma poligamii, w której kobieta jest zamężna jednocześnie z dwoma lub więcej mężczyznami;

poliandryczny /pˌɔliandrˈɨtʃnɨ/ (adj)
polyandrous
  dotyczący poliandrii

polibazyt /pˌɔlibˈazɨt/ (n)
polybasite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli;

polichromia /pˌɔlixrˈɔmja/ (n)
polychrome
  (sztuka) rodzaj barwnego malowidła naściennego
  (sztuka) rodzaj malarskiego zdobnictwa rzeźb i rzemiosła
polychromy
  (sztuka) zdobienie ścian i przedmiotów techniką polichromiczną

policja /pɔˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
police
  instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;

policja drogowa /pɔlˈitsja drɔɡˈɔva/ (n)
traffic police
  (administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych

policjant /pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt/ (n)
policeman, police officer
  funkcjonariusz policji

policjantka /ˌpɔlʲiˈʦ̑ʲjãntka/ (n)
policewoman
  kobieta, która pracuje w policji

policyjny /ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
curfew, police
  związany z policją

policzalny /pˌɔlitʃˈalnɨ/ (adj)
countable
  taki, który daje się policzyć

policzek /pɔˈlʲiʧ̑ɛk/ (n)
cheek
  (anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa
slap in the face
  (przenośnie, przenośnia) obraza
bitch slap, slap in the face
  uderzenie otwartą dłonią w policzek (1.1)

poliestezja /pˌɔliɛstˈɛzja/ (n)
polyesthesia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie wrażliwości na bodźce dotykowe polegające na wielokrotnym odczuciu podrażnienia przez pojedynczy bodziec

polifagia /pˌɔlifˈaɡja/ (n)
polyphagia
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nadmierne zwiększenie łaknienia, wzmożony apetyt;

polifenol /pˌɔlifˈɛnɔl/ (n)
polyphenol
  (biochemia, biochemiczny) występujący w roślinach organiczny związek chemiczny wykazujący działanie przeciwutleniające i zmniejszające ryzyko wystąpienia chorób układu krwionośnego i raka;

poligamia /ˌpɔlʲiˈɡãmʲja/ (n)
polygamy
  (socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami

poligamiczny /pˌɔliɡamˈitʃnɨ/ (adj)
polygamous
  (socjologia, socjologiczny) (zoologia, zoologiczny) dotyczący poligamii

poligamista /pˌɔliɡamˈista/ (n)
polygamist
  mężczyzna praktykujący poligamię

poliglota /ˌpɔlʲiˈɡlɔta/ (n)
polyglot
  osoba znająca i biegle się posługująca wieloma językami

poligon /pɔˈlʲiɡɔ̃n/ (n)
traverse
  (geodezja, geodezyjny) obszar ograniczony liniami prostymi
polygon
  (przestarzałe, przestarzały) (matematyka, matematyczny) wielobok
fire ground, range
  wydzielony obszar służący do ćwiczeń wojskowych

poligraficzny /pˌɔliɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
polygraphic
  (drukarstwo, drukarski) (poligrafia) związany z poligrafią, dotyczący poligrafii

poligynia /ˌpɔlʲiˈɡɨ̃ɲja/ (n)
polygyny
  forma poligamii, w której mężczyzna jest żonaty jednocześnie z dwiema lub więcej kobietami;

polihistor /pˌɔliçˈistɔr/ (n)
polyhistor
  ktoś o wszechstronnej wiedzy z różnych dziedzin

polimat /pɔlˈimat/ (n)
polymath
  uczony o wszechstronnej, encyklopedycznej wiedzy

polimer /pɔlˈimɛr/ (n)
polymer
  (chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów;

polimeryzacja /ˌpɔlʲĩmɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
polymerization
  (chemia, chemiczny) proces chemiczny, w wyniku którego ze związków o małej masie cząsteczkowej (monomerów) powstają związki o dużej masie cząsteczkowej (polimery);

polineuropatia /pˌɔlinˌɛwrɔpˈatja/ (n)
polyneuropathy
  (medycyna, medyczny) zespół objawów wynikłych z uszkodzenia wielu nerwów obwodowych

polinezyjski /pˌɔlinɛzˈɨjski/ (adj)
Polynesian
  (geografia, geograficzny) dotyczący Polinezji

polip /ˈpɔlʲip/ (n)
polyp
  (medycyna, medyczny) patologiczny, łagodny rozrost błony śluzowej, np. esicy, nosa lub macicy;
  (zoologia, zoologiczny) osiadła forma morfologiczna parzydełkowców;

polipektomia /ˌpɔlʲipɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
polypectomy
  (medycyna, medyczny) zabieg usunięcia polipa;

polipropylen /pˌɔliprɔpˈɨlɛn/ (n)
polypropylene
  (chemia, chemiczny) termoplastyczny polimer syntetyczny;

poliptyk /pɔlˈiptɨk/ (n)
polyptych
  (sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku;

polis /ˈpɔlʲis/ (n)
polis
  (historia, historyczny, historycznie) typ organizacji państwa w starożytnej Grecji, który obejmował ośrodek miejski wraz z przyległymi obszarami;

polistyren /ˌpɔlʲiˈstɨrɛ̃n/ (n)
polystyrene
  (chemia, chemiczny) polimer z grupy poliolefin otrzymywany w procesie polimeryzacji styrenu;

poliszynel /ˌpɔlʲiˈʃɨ̃nɛl/ (n)
Punch, Punchinello
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) typ komicznej postaci z francuskiego commedia dell'arte – z garbem, w charakterystycznej czarnej masce z haczykowatym nosem;

politechniczny /pˌɔlitɛxɲˈitʃnɨ/ (adj)
polytechnic
  dotyczący politechniki, związany z politechniką

politechnika /ˌpɔlʲiˈtɛxʲɲika/ (n)
Technical University, University of Technology
  uczelnia wyższa o statusie uniwersyteckim i profilu technicznym;

politeistyczny /ˌpɔlʲitɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
polytheistic
  związany z politeizmem, właściwy politeizmowi i/lub politeistom

politeizm /ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
polytheism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów;

politeja /pˌɔlitˈɛja/ (n)
politeia
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój wyrożniony przez Arystotelesa, w założeniach charakteryzujący się rządami (wielu) obywateli dla dobra ogółu;

politolog /pˌɔlitˈɔlɔk/ (n)
political scientist
  specjalista w dziedzinie politologii

politologia /ˌpɔlʲitɔˈlɔɟja/ (n)
political science
  nauka zajmująca się ogólnie pojętą polityką;

politowanie /pˌɔlitɔvˈaɲʲɛ/ (n)
sympathy
  (książkowy) współczucie, litość, często połączone z lekceważeniem lub pobłażliwością

politycznie /pˌɔlitˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
politically
  w sposób dotyczący polityki

polityczny /ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
political
  dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce

polityk /pɔˈlʲitɨk/ (n)
politician
  osoba zajmująca się polityką

polityka /pɔˈlʲitɨka/ (n)
politics
  całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;
policy
  system odgórnie wprowadzonych zasad

polka /ˈpɔlka/ (n)
polka
  (choreografia, choreograficzny) czeski taniec ludowy;

polo /ˈpɔlɔ/ (n)
polo
  (sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;

polon /ˈpɔlɔ̃n/ (n)
polonium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84;

polonez /pɔˈlɔ̃nɛs/ (n)
polonaise
  (choreografia, choreograficzny) tradycyjny, ludowy taniec polski w metrum 3/4;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyczna forma oparta o polonez (1.1);

polonista /ˌpɔlɔ̃ˈɲista/ (n)
Polish teacher
  (szkolnictwo, szkolny) nauczyciel języka polskiego

polonizacja /pˌɔlɔɲizˈatsja/ (n)
Polonisation, Polonization
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucanie lub przyswajanie kultury polskiej i języka polskiego;
  nadawanie czemuś polskiego charakteru lub właściwości

polonizować /pˌɔlɔɲizˈɔvatɕ/ (v)
Polonise, Polonize
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać polskość, przymuszać kogoś do zostania Polakiem, zmieniać coś na polskie

polowanie /ˌpɔlɔˈvãɲɛ/ (n)
hunting
  (łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny

polować /pɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
hunt
  brać udział w polowaniu, tropić aby zabić

polski /ˈpɔlsʲci/ (adj)
Polish
  odnoszący się do Polski lub Polaków

polski /ˈpɔlsʲci/ (n)
Polish
  (językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków;

polski owczarek podhalański /pˈɔlski ɔftʃˈarɛk pˌɔtxalˈaɲski/ (n)
Polish Tatra Sheepdog
  (kynologia, kynologiczny) rasa psa należąca do grupy owczarków;

polskojęzyczny /ˌpɔlskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
Polish-speaking
  posługujący się językiem polskim
  taki, którego członkowie posługują się językiem polskim
Polish-language
  spisany, stworzony w języku polskim

polskość /ˈpɔlskɔɕʨ̑/ (n)
Polishness
  cecha tego, co polskie; polski charakter czegoś

polszczyzna /pɔlˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
Polish
  (językoznawstwo, językoznawczy) język polski

poltergeist /pˌɔltɛrɡˈɛist/ (n)
poltergeist
  niewidzialny duch, hałasujący w nawiedzanym domu

polucja /pɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
pollution, nocturnal emission
  (fizjologia, fizjologiczny) mimowolny wytrysk nasienia u mężczyzn podczas snu

polędwica /ˌpɔlɛ̃ndˈvʲiʦ̑a/ (n)
loin
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z grzbietu zwierzęcia
sirloin
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczeń lub wędlina z tego mięsa

pomadka /pɔmˈatka/ (n)
lipstick
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk do malowania ust

pomagać /pɔ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
help, assist
  ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej

pomarańcz /pɔ̃ˈmarãj̃n͇ʧ̑/ (n)
orange
  kolor pomarańczowy

pomarańcza /ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a/ (n)
orange, sweet orange
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce;

pomarańcza bergamota /ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a ˌbɛrɡãˈmɔta/ (n)
bergamot, bergamot orange
  (botanika, botaniczny) Citrus bergamia, gatunek rośliny z rodziny rutowatych, uprawianej głównie we Włoszech;

pomarańcza kwaśna /ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a ˈkfaɕna/ (n)
sour orange
  (botanika, botaniczny) (zobacz) pomarańcza gorzka

pomarańcza słodka /ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a ˈswɔtka/ (n)
sweet orange
  (botanika, botaniczny) (zobacz) pomarańcza chińska

pomarańczarnia /pˌɔmaraɲtʃˈarɲʲa/ (n)
orangery
  (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;

pomarańczowawy /ˌpɔ̃marãj̃n͇ʧ̑ɔˈvavɨ/ (adj)
orangish
  w kolorze podobnym, zbliżonym do pomarańczowego; przypominający kolor pomarańczowy

pomarańczowoskrzydły /ˌpɔ̃marãj̃n͇ʧ̑ɔvɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
orange-winged
  taki, który ma pomarańczowe skrzydła

pomarańczowy /ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
orange
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (spożywczy) dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; (także, też) przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie
  mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;

pomazaniec /pˌɔmazˈaɲʲɛts/ (n)
anointed
  (książkowy) ktoś wybrany na króla, namaszczony na urząd

pomelo /pɔ̃ˈmɛlɔ/ (n)
pomelo, shaddock
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pomarańczy olbrzymiej

pomenopauzalny /ˌpɔ̃mɛ̃nɔpawˈzalnɨ/ (adj)
postmenopausal
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) następujący po menopauzie

pomiar /ˈpɔ̃mʲjar/ (n)
measurement
  (metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej;

pomidor /pɔ̃ˈmʲidɔr/ (n)
tomato
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) owoc pomidora (1.2)
  (botanika, botaniczny) Lycopersicon, rodzaj roślin z rodziny psiankowatych;

pomidor zwyczajny /pɔmˈidɔr zvɨtʃˈajnɨ/ (n)
tomato
  (botanika, botaniczny) (systematyka) Solanum lycopersicum L., gatunek rośliny z rodziny psiankowatych, uprawiany dla owoców;

pomidorowa /pˌɔmidɔrˈɔva/ (n)
tomato soup
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa, której głównym składnikiem są pomidory; często podawana z makaronem, ryżem, kluskami lub w postaci kremu;

pomidorowy /ˌpɔ̃mʲidɔˈrɔvɨ/ (adj)
tomato
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z owoców pomidora, składający się w większej części z pomidorów

pomidorówka /ˌpɔ̃mʲidɔˈrufka/ (n)
tomato soup
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa pomidorowa;

pomierzyć /pɔ̃ˈmʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
try on
  włożyć na siebie lub na kogoś wiele czegoś, jedno po drugim, sprawdzając, czy ma odpowiedni rozmiar
measure, measure out, measure up
  zmierzyć kolejno wiele rzeczy

pomiesiączkowy /pˌɔmjɛɕɔntʃkˈɔvɨ/ (adj)
postmenstrual
  (medycyna, medyczny) następujący po miesiączce

pomieszczenie /ˌpɔ̃mʲjɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
room, accommodation, lodging, place
  (budownictwo) część budynku o określonym przeznaczeniu
accommodating, lodging, placing, putting
  (rzeczownik odczasownikowy) od: pomieścić

pomijać /pɔ̃ˈmʲijäʨ̑/ (v)
avoid, cut out, evade, leave out, omit, skip
  nie mówić czegoś, opuścić temat, który chciało lub miało się poruszyć
exclude, not take account of, omit, overlook
  nie uwzględniać czegoś

pomiędzy /pɔ̃ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ/ (preposition)
in between
  (zobacz) między

pomknąć /ˈpɔ̃mknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
hasten, hurry
  ruszyć szybko naprzód, (na przykład) pobiec, pojechać (i tym podobne, i temu podobne)

pomnik /ˈpɔ̃mʲɲik/ (n)
monument, memorial
  rzeźba, posąg utworzony w celu upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby;

pomnik przyrody /ˈpɔ̃mʲɲik pʃɨˈrɔdɨ/ (n)
natural monument, veteran tree
  okaz przyrody (drzewo, skała itp.) prawnie chroniony ze względu na jego walory przyrodnicze, estetyczne lub historyczne;

pomoc /ˈpɔ̃mɔʦ̑/ (n)
midfield
  (sport, sportowy) w piłce nożnej zawodnicy grający między napastnikami a obrońcami
help, assistance, aid
  ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności

pomocnica /pˌɔmɔtsɲˈitsa/ (n)
helper
  kobieta pomagająca w czymś, wyręczająca kogoś

pomocnictwo /pˌɔmɔtsɲˈitstfɔ/ (n)
accessory
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umyślne przestępstwo lub wykroczenie polegające na ułatwieniu innej osobie popełnienia czynu zabronionego;

pomocniczy /ˌpɔ̃mɔʦ̑ʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
adjective, auxiliary, menial, supplementary
  stanowiący pomoc dla kogoś lub czegoś

pomocnik /pɔ̃ˈmɔʦ̑ʲɲik/ (n)
helper
  osoba do pomocy przy jakiejś pracy
assistant
  pracownik pracujący pod czyimś kierunkiem

pomocny /pɔ̃ˈmɔʦ̑nɨ/ (adj)
helpful
  (o osobach) taki, który pomaga w czymś

pomocy /pɔ̃ˈmɔʦ̑ɨ/ (interjection)
help
  wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia

pomologiczny /pˌɔmɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
pomological
  (agrotechnika, agrotechniczny) związany z pomologią, dotyczący pomologii

pompa /ˈpɔ̃mpa/ (n)
pump
  (mechanika) maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu;
  (ironicznie) bardzo wystawne przyjęcie, uroczystość
pomp
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) silny, ulewny deszcz

pompa ciepła /ˈpɔ̃mpa ˈʨ̑ɛpwa/ (n)
heat pump
  (fizyka, fizyczny) teoretyczna maszyna cieplna, która wymusza przepływ ciepła z obszaru o niższej temperaturze do obszaru o temperaturze wyższej;

pompejańczyk /pˌɔmpɛjˈaɲtʃɨk/ (n)
Pompeian
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Pompejów; osoba z tego miasta
  (historia, historyczny, historycznie) stronnik Gnejusza Pompejusza w toczących się w I w. p.n.e. wojnach domowych

pompejański /pˌɔmpɛjˈaɲski/ (adj)
Pompeian, Pompeiian
  związany z Pompejami, dotyczący Pompejów, pochodzący z Pompejów
Pompeian
  związany z postacią rzymskiego wodza Gnejusza Pompejusza

pompka /ˈpɔ̃mpka/ (n)
pump
  (mechanika) niewielkie urządzenie do pompowania, najczęściej wody lub powietrza
press-up, push up
  (sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uginaniu i prostowaniu ramion, wykonywane z dłońmi i palcami stóp opartymi o podłogę;

pompon /ˈpɔ̃mpɔ̃n/ (n)
pom-pom, pompom, pompon
  duża puszysta ozdoba do machania dla czirliderki
bobble, pompon, pom-pom, toori
  przyszywana ozdoba z włóczki w formie puszystej kulki;

pomponik /pɔmpˈɔɲik/ (n)
bobble
  (zdrobniale) mały pompon

pompować /pɔmpˈɔvatɕ/ (v)
pump, pump up
  wtłaczać dokądś
pump
  wydobywać skądś

pomruk /pˈɔmruk/ (n)
rumble
  niski, głuchy dźwięk wydawany przez człowieka, zwierzęta lub przyrodę nieożywioną
murmur
  niski, przytłumiony szmer głosu człowieka wyrażającego niezadowolenie

pomrów błękitny /pˈɔmruv bwɛŋkˈitnɨ/ (n)
Carpathian blue slug, blue slug
  (zoologia, zoologiczny) Bielzia coerulans, ślimak z rodziny pomrowiowatych, osiągający długość 100–140 mm;

pomurnik /pɔ̃ˈmurʲɲik/ (n)
wallcreeper
  (ornitologia, ornitologiczny) Tichodroma muraria, niewielki ptak z rodziny kowalikowatych;

pomysł /ˈpɔ̃mɨsw̥/ (n)
idea
  myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu

pomysłowo /ˌpɔ̃mɨˈswɔvɔ/ (adv)
creatively, inventively, resourcefully
  w sposób pomysłowy

pomysłowość /ˌpɔ̃mɨˈswɔvɔɕʨ̑/ (n)
inventiveness
  dodatnia cecha intelektu charakteryzująca się zdolnością do tworzenia nowych pomysłów, projektów i koncepcji, byciu pomysłowym i pełnym inwencji twórczej

pomysłowy /ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ/ (adj)
ingenious, inventive, imaginative
  mający wiele pomysłów

pomywacz /pɔmˈɨvatʃ/ (n)
dishwasher
  pracownik zajmujący się zmywaniem naczyń

pomywaczka /pˌɔmɨvˈatʃka/ (n)
dishwasher
  pracownica restauracji myjąca naczynia

pomyłka /pɔ̃ˈmɨwka/ (n)
mistake, error
  błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu
wrong number
  połączenie telefoniczne nawiązane z niewłaściwym abonentem

pomyśleć /pɔ̃ˈmɨɕlɛʨ̑/ (v)
think
  myśleć przez jakiś czas, zastanawiając się nad czymś
  wziąć coś pod uwagę, zadbać o coś, zająć się czymś
  zdać sobie sprawę z czegoś, uświadomić sobie coś

pomyślnie /pɔ̃ˈmɨɕl̥ʲɲɛ/ (adv)
advantageously, at a good price, favourably
  w sposób sprzyjający, zgodny z czyimiś pragnieniami, oczekiwaniami

pomyślność /pɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
prosperity, success, wellbeing, hapiness, well-being
  sprzyjający los, korzystny bieg wydarzeń

pomyślnych wiatrów /pɔmˈɨɕlnɨɣ vʲˈatruf/ (interjection)
fair winds and following seas
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) życzenie pomyślnego przebiegu żeglugi, zwłaszcza statkiem żaglowym

pomścić /pˈɔmɕtɕitɕ/ (v)
avenge
  odpłacić komuś złem za zło, którego się dopuścił

ponad /ˈpɔ̃nat/ (preposition)
above, over
  …tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
beyond, above, over
  …tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości

ponadprzeciętny /pˌɔnatpʃɛtɕˈɛntnɨ/ (adj)
above average
  większy lub lepszy od przeciętnego

ponadto /pɔ̃ˈnatːɔ/ (particle)
besides, moreover, furthermore
  nawiązuje do poprzedniego kontekstu wypowiedzi i wprowadza nową informację na omawiany już temat

poncz /pˈɔntʃ/ (n)
punch
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników;

ponczo /ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɔ/ (n)
poncho
  (etnografia, etnograficzny) wierzchnie okrycie z czworobocznego kawałka tkaniny z wyciętym pośrodku otworem na głowę, pierwotnie noszone przez Indian w Ameryce Łacińskiej;

poniedziałek /ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk/ (n)
Monday
  pierwszy dzień tygodnia;

ponieważ /pɔ̃ˈɲɛvaʃ/ (conjunction)
because, since, for, 'cause
  …wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

ponieść /pˈɔɲʲɛɕtɕ/ (v)
carry
  niosąc coś lub kogoś udać się gdzieś
bear, suffer, sustain
  zostać obarczonym

poniżać /pɔɲˈiʒatɕ/ (v)
humiliate
  uwłaczać czyjejś godności
degrade oneself, stoop
  upokarzać samego siebie

poniżej /pɔ̃ˈɲiʒɛj/ (preposition)
below
  niżej w stosunku do jakiegoś punktu odniesienia

poniżenie /pˌɔɲiʒˈɛɲʲɛ/ (n)
humiliation
  stan bycia poniżonym, odbierania komuś godności

ponosić /pɔnˈɔɕitɕ/ (v)
bear, incur, suffer, sustain
  zostawać obciążonym czymś

ponowny /pɔ̃ˈnɔvnɨ/ (adj)
fresh, new, renew, repeat, second
  występujący po raz kolejny

ponton /ˈpɔ̃ntɔ̃n/ (n)
pontoon
  nadmuchiwana łódź o płaskim dnie;

pontyfik /pɔntˈɨfik/ (n)
pontiff
  (przenośnie, przenośnia) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) papież lub inny wyższy duchowny
  (starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnym Rzymie, który należał do kolegium czuwającego nad formalną stroną kultu religijnego;

pontyfikalnie /pˌɔntɨfikˈalɲʲɛ/ (adv)
pontifically
  w sposób zgodny z pontyfikałem

pontyfikalny /pˌɔntɨfikˈalnɨ/ (adj)
pontifical
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze sprawowanymi przez papieża lub biskupa obrzędami, liturgią

pontyfikat /ˌpɔ̃ntɨˈfʲikat/ (n)
pontificate
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd sprawowany przez pontyfika w starożytnym Rzymie
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa;

pontyfikał /ˌpɔ̃ntɨˈfʲikaw/ (n)
pontifical
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna używana przez katolickich biskupów;

ponuro /pɔ̃ˈnurɔ/ (adv)
gloomily
  …od przym. → ponury

ponury /pɔ̃ˈnurɨ/ (adj)
gloomy, mournful
  pełen smutku, przygnębienia

ponętny /pɔnˈɛntnɨ/ (adj)
attractive, enticing, fetching
  wzbudzający pożądanie, bardzo atrakcyjny

pooperacyjny /pˌɔɔpˌɛratsˈɨjnɨ/ (adj)
postoperative
  (medycyna, medyczny) następujący po operacji

pop /pɔp/ (n)
orthodox priest
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan Cerkwi prawosławnej lub greckokatolickiej;
pop
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej, rytmiczna i melodyjna, wykorzystująca zwykle instrumenty elektroniczne

pop-art /pˈɔpˈart/ (n)
pop-art
  kierunek w sztuce współczesnej nawiązujący do kultury masowej drugiej połowy XX wieku, oddający obraz cywilizacji wielkomiejskiej, tworzący m.in. kompozycje z przedmiotów codziennego użytku;

pop-music /pˈɔpmˈusits/ (n)
pop music
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej

popadać /pɔpˈadatɕ/ (v)
slip into
  znaleźć się w trudnym położeniu
turn into
  zostać opanowanym przez negatywne uczucia

poparcie /pɔˈparʲʨ̑ɛ/ (n)
support
  pomoc, akceptacja, wsparcie otrzymywane od kogoś

popcorn /pˈɔptsɔrn/ (n)
popcorn
  prażona kukurydza

popelina /ˌpɔpɛˈlʲĩna/ (n)
poplin
  (włókiennictwo) rodzaj tkaniny o splocie płóciennym;

popełnić /pɔˈpɛwʲɲiʨ̑/ (v)
perpetrate
  (żartobliwie) stworzyć marny utwór (np. literacki)
commit, perpetrate, make a mistake
  zrobić coś złego

popielniczka /ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
ash-tray, ashtray
  otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

popielnik /pɔpʲˈɛlɲik/ (n)
cineraria, common ragwort
  (botanika, botaniczny) cyneraria
ash pan, ash pit, ashpan, ashpit
  (technologia, technika, techniczny) zbiornik pod komorą paleniskową pieca lub kotła;

popierać /pɔˈpʲjɛraʨ̑/ (v)
endorse
  udzielić komuś swojego poparcia, pomagać komuś w działaniu, osiąganiu czegoś

popiersie /pɔˈpʲjɛrʲɕɛ/ (n)
bust
  (sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

popijać /pɔpˈijatɕ/ (v)
sip
  pić małymi łykami, wolno
wash down
  pić po przełknięciu czegoś
tipple
  (potocznie, potoczny) pić nierzadko alkohol

popisywać /pˌɔpisˈɨvatɕ/ (v)
parade, show off
  czynić na pokaz; robić co, żeby zwrócić czyjąś uwagę

popiół /ˈpɔpʲjuw/ (n)
ash, ashes
  szary proch pozostający po spaleniu czegoś

popkultura /pˌɔpkultˈura/ (n)
pop culture
  kultura popularna, zwykle rozrywkowa, łatwa w odbiorze, przeznaczona dla masowego odbiorcy;

poplecznik /pɔplˈɛtʃɲik/ (n)
henchman
  ktoś, kto kogoś popiera; zwolennik, stronnik

poporodowy /pˌɔpɔrɔdˈɔvɨ/ (adj)
postnatal, postpartum
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) następujący po porodzie, związany z okresem po porodzie

popołudnie /ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ/ (n)
afternoon
  okres pomiędzy południem a wieczorem

poprawa /pɔˈprava/ (n)
correction, improvement
  zmiana stanu czegoś na lepszy; ulepszenie, poprawienie

poprawiać /pɔˈpravʲjäʨ̑/ (v)
amend
  czynić coś lepszym, doskonalszym
adjust
  regulować lub ustawiać coś
correct
  usuwać błędy, np. z tekstu

poprawka /pɔprˈafka/ (n)
amendment
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formalna propozycja zmiany procedowanego w parlamencie aktu prawnego
alteration, correction, modification, adjustment, patch
  skorygowanie czegoś
revision
  wersja tekstu

poprawnie /pɔˈpravʲɲɛ/ (adv)
correctly
  w sposób poprawny, zgodny z poprawnością lub określoną zasadą/przepisem

poprawność /pɔprˈavnɔɕtɕ/ (n)
correctness
  zgodność z normami

poprawność polityczna /pɔˈpravnɔɕʨ̑ ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
political correctness
  (socjologia, socjologiczny) norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy;

poprawny /pɔˈpravnɨ/ (adj)
correct, right
  zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

poprzeczka /pɔˈpʃɛʧ̑ka/ (n)
crossbar
  (sport, sportowy) belka układana na stojakach do skoków wzwyż i skoków o tyczce
  (sport, sportowy) poprzeczna belka łącząca górne końce pionowych słupków bramki
crossbeam
  belka albo listwa umocowana w poprzek czegoś

poprzedni /pɔˈpʃɛdʲɲi/ (adj)
last
  taki, który był uprzednio (w czasie)
previous, former, preceding
  taki, który poprzedza (w kolejności)

poprzednik /pɔpʃˈɛdɲik/ (n)
precursor, predecessor
  ten, który zajmował się daną sprawą lub był w określonym miejscu poprzednio
protasis
  (językoznawstwo, językoznawczy) pierwsza, podrzędna część okresu warunkowego
antecedent
  coś poprzedzającego inną rzecz

poprzedzać /pɔˈpʃɛʣ̑aʨ̑/ (v)
antecede, come before, go before, precede
  być, poruszać się przed kimś, czymś

poprzesuwać /pˌɔpʃɛsˈuvatɕ/ (v)
move around
  przesunąć większą liczbę czegoś

poprzez /ˈpɔpʃɛs/ (preposition)
across, through, throughout, thru
  …dołączający obszar, przez który z trudem ktoś/coś przemieszcza się
by, through
  …dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś

poprzysiąc /ˈpɔpʃɨˈɕɔ̃nʦ̑/ (v)
pledge, swear, vow
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) solennie postanowić lub obiecać
  (książkowy) postanowić pod przysięgą

popręg /ˈpɔprɛ̃ŋk/ (n)
girth
  zakładany pod brzuchem konia pas przytrzymujący siodło;

populacja /ˌpɔpuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
population
  (biologia, biologiczny) podstawowa jednostka ekologiczna oznaczająca wszystkie osobniki danego gatunku żyjące na danym terenie w tym samym czasie
  (socjologia, socjologiczny) ogół ludzi żyjących w tym samym czasie na danym terenie
  (statystyka, statystyczny) zbiór jednostek na temat których wyciągane są wnioski poprzez analizę próby statystycznej

popularność /ˌpɔpuˈlarnɔɕʨ̑/ (n)
popularity
  bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos

popularny /ˌpɔpuˈlarnɨ/ (adj)
popular, common, well-known, widespread
  taki, który jest używany powszechnie, znany ogółowi społeczeństwa
  taki, który jest stworzony, przedstawiony w sposób przystępny i zrozumiały dla ogółu

popularyzacja /ˌpɔpularɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
popularization
  upowszechnianie nauki, sztuki, wiedzy o czymś

popularyzator /ˌpɔpularɨˈzatɔr/ (n)
popularizer
  osoba zajmująca się popularyzowaniem, upowszechnianiem, czynieniem czegoś znanym, popularnym

popularyzatorstwo /ˌpɔpularɨzaˈtɔrstfɔ/ (n)
popularizing
  (książkowy) działalność popularyzatorska, czynienie czegoś powszechnie znanym i uznawanym

popularyzowanie /ˌpɔpularɨzɔˈvãɲɛ/ (n)
popularizing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: popularyzować

popularyzować /ˌpɔpularɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
popularize
  czynić coś powszechnie znanym, rozpowszechniać coś, propagować

populista /ˌpɔpuˈlʲista/ (n)
populist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba wyznająca populizm, głosząca poglądy i tezy populistyczne

populistyczny /ˌpɔpulʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
populist
  (pejoratywnie, pejoratywny) związany ze spełnianiem oczekiwań większości społeczeństwa w celu uzyskania jego poparcia, zdobycia lub utrzymania władzy, bez względu na koszty i realność składanych obietnic

populizm /pɔˈpulʲism̥/ (n)
populism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;

popychadło /pˌɔpɨxˈadwɔ/ (n)
drudge, stooge
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) osoba wykorzystywana w społeczności lub miejscu pracy

popychać /pɔpˈɨxatɕ/ (v)
hustle, push, shove
  przemieszczać coś, pchając to

popyt /ˈpɔpɨt/ (n)
demand
  (ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie

popęd /pˈɔpɛnt/ (n)
Imp, J, impulse
  (fizyka, fizyczny) wektorowa wielkość fizyczna określająca działanie siły w danym przedziale czasu
drive, instinct
  (psychologia, psychologiczny) wewnętrzny mechanizm motywacyjny, uwarunkowany biologicznie, służący zaspokajaniu podstawowych potrzeb i przetrwaniu organizmu
impulse, urge
  nieopanowana potrzeba czegoś, nagła chęć

popędliwy /pˌɔpɛndlˈivɨ/ (adj)
fiery, hasty, hotheaded, impetuous, impulsive, irascible
  charakteryzujący się popędliwością, porywczością, impulsywnością

popędzać /pɔpˈɛndʑatɕ/ (v)
rush
  oddalać się pędem
hurry, rush
  skłaniać do pośpiesznego wykonywania czegoś
drive
  zmuszać do ruchu w określonym kierunku

popłoch /pˈɔpwɔx/ (n)
cottonthistle
  (botanika, botaniczny) Onopordum, rodzaj roślin o długiej kolczastej łodydze, liściach z kolcami i purpurowych kwiatach zebranych w kuliste koszyczki
panic
  nagły strach, który wywołuje nieracjonalne zachowanie, obezwładnia

por /pɔr/ (n)
leek
  (botanika, botaniczny) Allium porrum L., dwuletnia roślina uprawna z rodziny czosnkowatych;
pore
  bardzo mały otwór

pora /ˈpɔra/ (n)
time
  pewien okres, czas trwania czegoś
moment, time
  stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność

pora dnia /pˈɔra dɲʲˈa/ (n)
time of day
  określona część doby

pora roku /ˈpɔra ˈrɔku/ (n)
season
  okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;

pora sucha /ˈpɔra ˈsuxa/ (n)
dry season
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jedna z dwóch pór roku w klimacie podzwrotnikowym charakteryzująca się bardzo niskimi opadami atmosferycznymi;

porada /pɔˈrada/ (n)
advice, consultation, counsel
  konsultacja u specjalisty (np. lekarza, prawnika)
advice
  wskazówka, zalecenie komuś czegoś

poradzić /pɔˈraʥ̑iʨ̑/ (v)
advise
  udzielić komuś rady, wskazówki
deal, handle
  pokonać trudności, rozwiązać problemy
consult
  zasięgnąć czyjejś rady

poranek /pɔˈrãnɛk/ (n)
morning
  pora dnia następująca po nocy

poranny /pɔˈrãnːɨ/ (adj)
morning
  taki, który ma miejsce o poranku

porażenie /pˌɔraʒˈɛɲʲɛ/ (n)
paralysis
  (medycyna, medyczny) całkowita utrata funkcji ruchowej
palsy, shock, stroke
  (medycyna, medyczny) zaburzenie pracy układu nerwowego dające liczne objawy ubytkowe

porażka /pɔˈraʃka/ (n)
failure
  poważne niepowodzenie
defeat
  przegrana bitwa

porcelana /ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna/ (n)
porcelain, china
  masa ceramiczna służąca do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;
crockery
  wyroby z porcelany (1.1)

porcja /ˈpɔrʦ̑ʲja/ (n)
part
  określona ilość (płynu, pokarmu, leku) przeznaczona np. do spożycia, użycia

porfir /ˈpɔrfʲir/ (n)
porphyry
  (geologia, geologiczny) wulkaniczna lub żyłowa skała magmowa zawierająca prakryształy;

pornografia /ˌpɔrnɔˈɡrafʲja/ (n)
pornography, porn, porno
  wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

pornograficzny /ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
pornographic
  związany z pornografią, dotyczący pornografii

pornokracja /pˌɔrnɔkrˈatsja/ (n)
pornocracy
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;

pornos /ˈpɔrnɔs/ (n)
porn
  (potocznie, potoczny) film pornograficzny

pornozemsta /pˌɔrnɔzˈɛmsta/ (n)
revenge porn
  rozpowszechniane intymnych zdjęć lub filmów bez zgody osoby, którą przedstawiają, zwykle, aby ukarać ją za nieudany związek

poronienie /ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
miscarriage, spontaneous abortion
  (medycyna, medyczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;

poronić /pɔrˈɔɲitɕ/ (v)
have a miscarriage, miscarry
  (medycyna, medyczny) urodzić przedwcześnie martwy płód

porowatość /pˌɔrɔvˈatɔɕtɕ/ (n)
porosity
  cecha tego, co jest porowate, co ma pory

porowaty /pˌɔrɔvˈatɨ/ (adj)
leachy, porose, porous
  o ciele stałym mający pory wewnątrz swojej struktury

porozmawiać /ˌpɔrɔzˈmavʲjäʨ̑/ (v)
have a chat, talk
  przeprowadzić rozmowę

porozumienie /ˌpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
agreement, covenant, entente, settlement
  dokument potwierdzający uzgodnione warunki
agreement, deal
  uzgodnienie, zgoda
understanding
  wzajemne zrozumienie

port /pɔrt/ (n)
port
  (informatyka, informatyczny) miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń;
harbour, port
  (potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1)
port, harbour
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;
airport
  port lotniczy: port (1.1) przeznaczony dla samolotów, helikopterów i innych statków powietrznych

port de bras /pˈɔrd dˈɛ brˈas/ (n)
port de bras
  (choreografia, choreograficzny) odpowiednie ułożenie i ruch rąk w tańcu, balecie

portable /pɔrtˈablɛ/ (adj)
portable
  (informatyka, informatyczny) o programie: przeznaczony dla przenośnych pamięci masowych, nie wymagający instalowania

portal /ˈpɔrtal/ (n)
portal
  (architektura, architektoniczny) ozdobne obramowanie otworu drzwiowego;
portal, web portal
  (informatyka, informatyczny) rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce;

porter /ˈpɔrtɛr/ (n)
porter
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) styl piwa charakteryzujący się ciemną barwą i wysoką zawartością ekstraktu oraz alkoholu;

portfel /ˈpɔrtfɛl/ (n)
wallet, billfold
  najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)

portfolio /pɔrtfˈɔljɔ/ (n)
portfolio
  (sztuka) teczka z dokumentacją działalności artystycznej

portier /ˈpɔrtʲjɛr/ (n)
janitor, doorkeeper
  (urzędowy) osoba pełniąca służbę przy wejściu do budynku (instytucji, hotelu, itp.)

portobello /pˌɔrtɔbˈɛllɔ/ (n)
portobello mushroom
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie dużej pieczarki dwuzarodnikowej

portorykański /pˌɔrtɔrɨkˈaɲski/ (adj)
Puerto Rican
  związany z Portorykiem (państwem lub wyspą) albo Portorykańczykami

portowy /pɔrˈtɔvɨ/ (adj)
dock, harbour harbor, harbourside harborside
  związany z portem, dotyczący portu

portrecista /ˌpɔrtrɛˈʨ̑ista/ (n)
portraitist
  artysta (malarz, rysownik, fotografik) wykonujący portrety

portret /ˈpɔrtrɛt/ (n)
portrait
  dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób
  (przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)

portret pamięciowy /ˈpɔrtrɛt ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
facial composite, identikit
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw;

portretować /ˌpɔrtrɛˈtɔvaʨ̑/ (v)
portray
  sporządzać portret (plastyczny lub literacki) osoby lub grupy osób

portugalski /ˌpɔrtuˈɡalsʲci/ (adj)
Portuguese
  odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią

portugalskość /pˌɔrtuɡˈalskɔɕtɕ/ (n)
Portugueseness
  typowo portugalski charakter czegoś, kogoś

portyk /pˈɔrtɨk/ (n)
portico
  (architektura, architektoniczny) przednia część budowli przed wejściem głównym, z rzędem kolumn;

porucznik /pɔˈruʧ̑ʲɲik/ (n)
lieutenant, first lieutenant, poruchik
  (wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych;

poruczyć /pɔˈruʧ̑ɨʨ̑/ (v)
commit
  powierzyć, polecić, oddać z zaufaniem komuś swoje sprawy lub cenną rzecz

poruszać /pɔˈruʃaʨ̑/ (v)
move
  wprawiać coś w ruch

poruszać się jak słoń w składzie porcelany /pɔˈruʃaʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwaʥ̑ɛ ˌpɔrʦ̑ɛˈlãnɨ/ (v)
be like a bull in a china shop
  zachowywać się w sposób niedelikatny, poruszać się niezgrabnie, niezręcznie, niszcząc delikatne rzeczy

porwanie /pɔˈrvãɲɛ/ (n)
kidnapping, abduction, hijacking, grab
  działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)

poryw /pˈɔrɨf/ (n)
flush, outburst
  gwałtowne uczucie lub zapał
gust
  nagły, mocny ruch czy uderzenie siły natury

porywacz /pɔˈrɨvaʧ̑/ (n)
kidnapper
  człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś
hijacker
  człowiek, który uprowadził środek transportu z pasażerami

porywać /pɔˈrɨvaʨ̑/ (v)
kidnap, hijack
  uprowadzać kogoś lub coś wbrew czyjejś woli

porywać się z motyką na słońce /pɔrˈɨvatɕ ɕɛ z mɔtˈɨkɔ̃ na swˈɔɲtsɛ/ (v)
bite off more than one can chew
  zabierać się za coś, czego nie jest się w stanie zrobić

porywczy /pɔˈrɨfʧ̑ɨ/ (adj)
impulsive, impetuous
  taki, którego reakcje lub zachowanie jest gwałtowne

porywisty /pˌɔrɨvˈistɨ/ (adj)
tempestuous
  o wietrze silny

porzeczka /pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
currant
  (botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych;

porzeczka krwista /pɔˈʒɛʧ̑ka ˈkr̥fʲista/ (n)
flowering currant, red-flowering currant
  (botanika, botaniczny) Ribes sanguineum, gatunek krzewu ozdobnego należący do rodziny agrestowatych;

porzucać /pɔˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
abandon, desert, forsake, leave
  opuszczać kogoś lub coś; zostawiać, odchodzić od kogoś lub czegoś

porządek /pɔˈʒɔ̃ndɛk/ (n)
cleanup
  porządki czynność sprzątania, porządkowania
order
  stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu
  kolejność czegoś
  (matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęć „mniejszy-większy” na zbiory niekoniecznie złożone z liczb;

porządkowy /ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
ordinal
  znajdujący się w jakimś porządku, kolejności

porządnie /pɔˈʒɔ̃ndʲɲɛ/ (adv)
decently, respectably
  w sposób porządny, przyzwoity

porządny /pɔˈʒɔ̃ndnɨ/ (adj)
solid
  dobrze urządzony, wykonany; solidny
tidy
  lubiący porządek
heavy, severe
  mocny, duży, intensywny
decent
  uczciwy, dobry, szlachetny, prawy, czysty

poród /ˈpɔrut/ (n)
childbirth
  (fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

porównanie /ˌpɔruvˈnãɲɛ/ (n)
comparison
  (rzeczownik odczasownikowy) od: porównać
  konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego;

porównawczy /pˌɔruvnˈaftʃɨ/ (adj)
comparative
  opierający się na porównaniu

porównywalny /pˌɔruvnɨvˈalnɨ/ (adj)
comparable
  na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić

porównywać /ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑/ (v)
compare
  zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

poręba /pɔrˈɛmba/ (n)
clearing
  (leśnictwo) obszar lasu, na którym zostały wycięte drzewa

poręcznie /pɔrˈɛntʃɲʲɛ/ (adv)
handily
  w sposób poręczny

poręczny /pɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
handy
  dostosowany do kształtu ręki i wygodny w użyciu

poręczyciel /pˌɔrɛntʃˈɨtɕɛl/ (n)
guarantor, bondsman
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto poręcza czyjeś wierzytelności

posada /pɔˈsada/ (n)
post
  miejsce pracy dające stały dochód

posadzić /pɔˈsaʥ̑iʨ̑/ (v)
place, position, put, seat, set, sit
  umiejscowić na czymś
plant, pot
  umieścić sadzonki w ziemi

posadzka /pɔˈsaʦ̑ka/ (n)
flooring
  wierzchnia warstwa podłogi;

posag /ˈpɔsak/ (n)
dowry
  rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

posca /pˈɔstsa/ (n)
posca
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj lemoniady z octu winnego, wody i miodu przyprawionego kolendrą; pospolity, codzienny napój w starożytnym Rzymie

posesja /pɔsˈɛsja/ (n)
possession
  teren stanowiący czyjąś własność

poseł /ˈpɔsɛw/ (n)
envoy
  (administracja) (urzędowy) dyplomata wysłany do innego państwa z oficjalną misją
Congressman, M.P., member of parliament
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek Sejmu lub innego parlamentu;

posiadacz /pɔˈɕadaʧ̑/ (n)
owner, proprietor, holder, possessor, bearer, occupant
  ktoś, kto coś ma, posiada

posiadanie /ˌpɔɕaˈdãɲɛ/ (n)
possession, ownership
  (rzeczownik odczasownikowy) od: posiadać

posiadać /pɔˈɕadaʨ̑/ (v)
possess, own, have
  (książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości

posiadłość /pɔˈɕadwɔɕʨ̑/ (n)
estate, property, casa, possession
  teren i zabudowania należące do kogoś

posiniaczony /pˌɔɕiɲʲatʃˈɔnɨ/ (adj)
black and blue, bruised
  pokryty siniakami (zwykle po upadku albo pobiciu)

posiłek /pɔˈɕiwɛk/ (n)
meal, repast
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) coś do zjedzenia, pożywienia się

posmak /pˈɔsmak/ (n)
vibe
  charakter czegoś
aftertaste, savor, savour
  wrażenie dziwności smaku pokarmu lub napoju

posoczniczy /pˌɔsɔtʃɲˈitʃɨ/ (adj)
septic
  (medycyna, medyczny) związany z posocznicą, dotyczący posocznicy

pospiesznie /pɔspʲˈɛʃɲʲɛ/ (adv)
hastily
  w sposób pospieszny

pospieszny /pɔspʲˈɛʃnɨ/ (adj)
expeditious, hasty, hurried
  będący lub czyniony w pośpiechu, tj. szybko
fast
  działający lub przemieszczający się szybciej od innych
overhasty, precipitant, precipitate, precipitative, precipitous, previous
  odbywający się lub dokonywany zbyt prędko, przedwcześnie

pospieszny /pɔspʲˈɛʃnɨ/ (n)
fast train
  autobus lub pociąg pospieszny

pospolicie /pˌɔspɔlˈitɕɛ/ (adv)
generally
  powszechnie, ogólnie

pospolity /ˌpɔspɔˈlʲitɨ/ (adj)
vulgar, common, commonplace, trivial
  jeden z wielu, zwyczajny
vulgar, common, commonplace
  wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany

posrebrzać /pɔˈsrɛbʒaʨ̑/ (v)
silver, coat with silver, silver-plate
  pokrywać coś warstwą srebra

post /pɔst/ (n)
fast
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;
  czas obowiązywania postu (1.1)
post
  (informatyka, informatyczny) (slangowo) wiadomość na grupie dyskusyjnej lub forum

post scriptum /ˈpɔst ˈskrʲiptũm/ (n)
postscript
  zakończenie listu z uwagami na inny temat lub luźno związanymi z samą treścią listu, oddzielone wyraźnie od głównej części;

post- /pɔst/ (prefix)
post-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający występowanie po czymś lub bycie późniejszą formą czegoś

postanowienie /ˌpɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
decision
  coś, co zostało postanowione; decyzja, konkretny zamiar

postapokaliptyczny /pˌɔstapˌɔkaliptˈɨtʃnɨ/ (adj)
post-apocalyptic, postapocalyptic
  taki, który nastąpił po apokalipsie, wydarzeniu katastroficznym

postawa /pɔˈstava/ (n)
posture
  czyjaś budowa ciała
  odruchowo przyjmowana pozycja stojąca;
posture, pose, position
  każda pozycja ciała
attitude, manner
  typowy dla danego człowieka stosunek do czegoś;
  sposób zachowania

postawić /pɔˈstavʲiʨ̑/ (v)
hoist
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) o żaglach: sprawić aby zaczęły pracować
give
  o stopniach szkolnych: dopisać nowy stopień do ocen danego ucznia
erect, raise
  podnieść do góry, przywrócić lub nadać komuś lub czemuś postawę stojącą
lay down, make, pose, raise
  sformułować coś, wystąpić z czymś
put
  stawiając, umieścić coś lub kogoś na czymś
build, erect, put up
  wybudować, wznieść jakąś budowlę, konstrukcję
bet on
  wyłożyć pieniądze jako stawkę w grze, loterii, zakładach itp.
pay for
  zapłacić za kogoś, zwłaszcza w kawiarni, restauracji itp.
erect
  zbudować coś na czyjąś cześć
oppose, stand up to
  przeciwstawić się komuś, okazać upór, nieprzejednaną postawę

postać /ˈpɔstaʨ̑/ (n)
character
  bohater utworu literackiego, filmu
figure, being
  określenie istoty, wyglądu, sylwetki
form
  zewnętrzna forma, kształt czegoś

posterunek /ˌpɔstɛˈrũnɛk/ (n)
post
  miejsce pełnienia straży lub służby

posterunkowy /pˌɔstɛruŋkˈɔvɨ/ (n)
constable
  policjant mający najniższy rangą stopień w policji

postimpresjonista /pˌɔstʲimprˌɛsjɔɲˈista/ (n)
postimpresionist
  (sztuka) artysta czerpiący z dokonań impresjonizmu, który jednak wypracował indywidualne style w malarstwie końca XIX wieku

postindustrialny /ˌpɔstʲĩnduˈstrʲjalnɨ/ (adj)
post-industrial
  odnoszący się do epoki/czasów/społeczeństwa następującego po epoce przemysłowej

postkolonialny /pˌɔstkɔlɔɲʲˈalnɨ/ (adj)
post-colonial, postcolonial
  związany z postkolonializmem, dotyczący postkolonializmu

postkomunistyczny /pˌɔstkɔmˌuɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
post-communist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący postkomunizmu, okresu po upadku komunizmu w danym państwie

postkomunizm /pˌɔstkɔmˈuɲizm/ (n)
post-communism, postcommunism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres po upadku komunizmu w państwach bloku komunistycznego;

postmodernista /ˌpɔstmɔdɛrʲˈɲista/ (n)
postmodernist
  osoba związana z postmodernizmem, działająca w nurcie postmodernizmu; współtwórca postmodernizmu

postmodernistyczny /pˌɔstmɔdˌɛrɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
postmodern
  związany z postmodernizmem

postny /pˈɔstnɨ/ (adj)
lenten
  związany z postem

postować /pɔstˈɔvatɕ/ (v)
post
  (neologizm) zamieszczać post w Internecie

postprodukcja /pˌɔstprɔdˈuktsja/ (n)
post-production, postproduction
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem, a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.

postrzegać /pɔˈsṭʃɛɡaʨ̑/ (v)
perceive
  widzieć coś w dany sposób, mieć na jakiś temat określone zdanie

postrzygacz /pɔstʃˈɨɡatʃ/ (n)
shearer
  robotnik strzygący owce

postsekularyzm /pˌɔstsɛkulˈarɨzm/ (n)
postsecularism
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii, która zajmuje się badaniem relacji między religią a nowoczesną filozofią, kulturą i społeczeństwem;

poststalinowski /ˌpɔststalʲĩˈnɔfsʲci/ (adj)
post-Stalinist
  dotyczący okresu po upadku stalinizmu

postulant /pɔˈstulãnt/ (n)
postulant
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kandydat do zakonu, odbywający w nim okres próbny

postulat /pɔˈstulat/ (n)
postulate
  (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu;
demand, postulate, requirement
  (oficjalnie) żądanie, wniosek, propozycja, życzenie

postulować /ˌpɔstuˈlɔvaʨ̑/ (v)
postulate
  proponować lub domagać się czegoś

postój /ˈpɔstuj/ (n)
stopover
  przerwa podczas jazdy, podróży

postęp /ˈpɔstɛ̃mp/ (n)
progress, advance, advancement
  rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

postępowanie /ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ/ (n)
conduct
  określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)

postępować /ˌpɔstɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
advance
  dokonywać postępu
proceed, act
  działać, czynić coś; wykonywać postępowanie

postępowo /pˌɔstɛmpˈɔvɔ/ (adv)
progressively
  w sposób postępowy

postępowość /pˌɔstɛmpˈɔvɔɕtɕ/ (n)
progressiveness
  cecha tego, co postępowe; cecha tych, którzy są postępowi

postępowy /ˌpɔstɛ̃mˈpɔvɨ/ (adj)
progressive
  wyrażający postęp; też: będący zwolennikiem postępu

posunięcie /ˌpɔsũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
move
  (szachy, pojęcie szachowe) ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych

posuwać /pɔsˈuvatɕ/ (v)
fuck, tonk, wax
  (wulgarnie, wulgaryzm) odbywać stosunek seksualny jako osobnik aktywny
move, move forward, shove, shuffle
  przemieszczać co do przodu, sunąc to
advance, get on, overstep, progress
  znacznie zwiększać nasilenie jakiegoś stanu lub czynu
move over
  odsuwać się, aby zrobić miejsce komu
progress
  osiągać wyższy poziom
not stop short at
  stawać się śmiałym, by coś zrobić
inch, move along
  zmieniać wolno swoje położenie

posyłać /pɔsˈɨwatɕ/ (v)
send
  polecać komuś udanie się gdzieś dla załatwienia czegoś
  kierować coś dokądś szybkim ruchem
send, mail
  przekazywać za pośrednictwem

poszczególny /pˌɔʃtʃɛɡˈulnɨ/ (adj)
individual, particular
  postrzegany indywidualnie (a nie jako członek swojej grupy)

poszerzać /pɔˈʃɛʒaʨ̑/ (v)
widen, broaden
  robić coś szerszym, obszerniejszym

poszkodowany /ˌpɔʃkɔdɔˈvãnɨ/ (n)
aggrieved, sufferer, victim
  osoba, która ucierpiała w wyniku wypadku lub innego nieszczęśliwego zdarzenia

poszlaka /pɔˈʃlaka/ (n)
indication, trace, circumstantial evidence, indirect evidence, presumptive evidence
  fakt nieudowodniony, który jednak przemawia za określoną interpretacją czegoś

poszukiwacz /ˌpɔʃuˈcivaʧ̑/ (n)
searcher, prospector, seeker
  osoba, która czegoś poszukuje

poszukiwanie /ˌpɔʃuciˈvãɲɛ/ (n)
search, hunt, quest
  (rzeczownik odczasownikowy) od: poszukiwać

poszukiwać /ˌpɔʃuˈcivaʨ̑/ (v)
seek
  starać się coś osiągnąć, zdobyć
look for, search, seek
  starać się znaleźć coś ukrytego lub zgubionego

poszum /pˈɔʃum/ (n)
rustle, sough
  (książkowy) stały, cichy szum

posąg /ˈpɔsɔ̃ŋk/ (n)
statue
  (sztuka) rzeźba przedstawiająca człowieka lub zwierzę

posępnie /pɔsˈɛmpɲʲɛ/ (adv)
dismally, bleakly, cheerlessly, dourly, drearily, saturninely
  smutno, przygnębiająco

posępność /pɔsˈɛmpnɔɕtɕ/ (n)
bleakness, cheerlessness
  cecha tego, kto posępny; cecha tego, co posępne

posępny /pɔsˈɛmpnɨ/ (adj)
dismal, dreary, gloomy, grave, saturnine
  okazujący smutek lub przygnębienie
dour, forbidding, gloomy
  wywołujący przykre uczucia: smutek, przybicie, itp.

posłaniec /pɔˈswãɲɛʦ̑/ (n)
messenger
  (książkowy) albo (podniośle) osoba posłana przez kogoś w celu przekazania wiadomości albo wykonania jakiejś misji

posłuch /pˈɔswux/ (n)
obedience
  poddawanie się czyimś wymaganiom
authority
  uznawanie czyjego autorytetu

posłuchanie /pˌɔswuxˈaɲʲɛ/ (n)
audience
  przyjęcie kogoś (zwykle niższego stopniem) w celu wysłuchania jego próśb, życzeń itp.

posługa /pɔswˈuɡa/ (n)
ministry
  (kościelny) w Kościele urząd powierzany wiernemu świeckiemu dla wypełnienia określonych zadań, przede wszystkim podczas liturgii lub w związku z nią;

posługiwać /ˌpɔswuˈɟivaʨ̑/ (v)
use
  (książkowy) używać czegoś przy wykonywaniu jakiejś czynności lub do osiągania jakiegoś celu

posłuszeństwo /pˌɔswuʃˈɛɲstfɔ/ (n)
obedience
  postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

posłusznie /pɔswˈuʃɲʲɛ/ (adv)
docilely, obediently, submissively
  w sposób posłuszny

posłuszny /pɔˈswuʃnɨ/ (adj)
obedient, obey
  spełniający bez protestu polecenia

pot /pɔt/ (n)
sweat
  (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów potowych;

potajemny /ˌpɔtaˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
furtive, hugger-mugger
  trzymany bądź wykonywany w tajemnicy

potakiwacz /ˌpɔtaˈcivaʧ̑/ (n)
yes-man, yesman
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) o kimś, kto nie wychyla się z własnym zdaniem i wszystkim potakuje

potas /ˈpɔtas/ (n)
potassium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

potasowiec /pˌɔtasˈɔvʲɛts/ (n)
alkali metal
  (chemia, chemiczny) pierwiastek należący do pierwszej grupy głównej układu okresowego pierwiastków

potaż /ˈpɔtaʃ/ (n)
potash
  (chemia, chemiczny) węglan potasu, (K2CO3);

potem /ˈpɔtɛ̃m/ (adv)
then, after, afterwards
  później, w chwili następnej

potencjalnie /pˌɔtɛntsjˈalɲʲɛ/ (adv)
potentially, virtually
  w sposób potencjalny, mogąc wystąpić lub pojawić się w określonych warunkach

potencjalny /ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
potential
  możliwy do zrealizowania, osiągnięcia

potencjometr /ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjɔ̃mɛtr̥/ (n)
potentiometer
  (technologia, technika, techniczny) opornik z możliwością zmiany (poprzez zmianę położenia styku na ścieżce oporowej) rezystancji przez użytkownika;

poterna /pɔtˈɛrna/ (n)
postern
  (dawniej, dawny) podziemny chodnik komunikacyjny w twierdzy

potocznie /pɔˈtɔʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
colloquially
  (językoznawstwo, językoznawczy) w sposób codzienny, powszechny, nieformalny, swobodny

potoczny /pɔˈtɔʧ̑nɨ/ (adj)
colloquial, quotidian
  (językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie;

potok /ˈpɔtɔk/ (n)
stream
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;
  (informatyka, informatyczny) sposób połączenia procesów, tak że wyjście jednego jest wejściem drugiego;

potokowy /pˌɔtɔkˈɔvɨ/ (adj)
river
  dotyczący potoku, związany z potokiem

potomek /pɔˈtɔ̃mɛk/ (n)
descendant, offspring, scion
  (książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk)

potomstwo /pɔˈtɔ̃mstfɔ/ (n)
offspring, progeny
  (książkowy) dzieci w stosunku do rodziców

potop /ˈpɔtɔp/ (n)
flood
  (przenośnie, przenośnia) duże ilości czegoś
  powódź powstała na rozległych terenach
Flood
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielka powódź opisana w Starym Testamencie (Rdz 6-8), jako kara zesłana przez Boga

potrafić /pɔˈtrafʲiʨ̑/ (v)
be able, can
  umieć coś zrobić, wiedzieć, jak coś zrobić

potrawa /pɔˈtrava/ (n)
dish
  posiłek stworzony z jadalnych składników

potrawka /pɔtrˈafka/ (n)
fricassee, fricassée
  (zdrobniale) od: potrawa

potrzask /ˈpɔṭʃask/ (n)
foothold trap
  (łowiectwo, łowiecki) rodzaj pułapki kłusowniczej na zwierzęta w formie ostrych i silnych szczęk zatrzaskujących się po nadepnięciu;

potrzeba /pɔˈṭʃɛba/ (n)
need, necessity
  uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś
  cel jakiegoś działania

potrzeba /pɔˈṭʃɛba/ (v)
necessity, need
  tylko jako orzecznik wymagać czegoś, potrzebować czegoś

potrzeba jest matką wynalazków /pɔˈṭʃɛba ˈjɛst ˈmatkɔ̃w̃ ˌvɨ̃naˈlaskuf/ (proverb)
necessity is the mother of invention
  to sytuacja skłania do wprowadzania innowacji i ułatwiania sobie życia

potrzebny /pɔˈṭʃɛbnɨ/ (adj)
necessary
  taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

potrzebny jak wrzód na dupie /pɔˈṭʃɛbnɨ ˈjaɡ ˈvʒut na‿ˈdupʲjɛ/ (adj)
need something like asshole on elbow
  (wulgarnie, wulgaryzm) całkowicie zbędny, zupełnie niepotrzebny

potrzebować /ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑/ (v)
need
  mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

potrzeby własne /pɔˈṭʃɛbɨ ˈvwasnɛ/ (n)
house load, internal load
  (elektryczność) układ urządzeń w elektrowni lub innym zakładzie wytwórczym lub rozdzielczym zapewniający dostarczenie energii niezbędnej do głównego procesu wytwarzania energii
  wielkość mocy zużywanej przez potrzeby własne (1.1)

potrząsać /pɔtʃˈɔ̃satɕ/ (v)
shake
  wstrząsać czymś wiele razy, poruszać gwałtownie

potrójny /pɔˈtrujnɨ/ (adj)
triple
  składający się z trzech jednakowych lub podobnych części

potulny /pɔtˈulnɨ/ (adj)
docile, meek
  łagodny, ustępliwy

potwierdzenie /ˌpɔtfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
confirmation, affirmation, acknowledgement, corroboration
  pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają

potwierdzić /pɔˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑/ (v)
confirm, affirm, assure, support
  stwierdzić prawdziwość (autentyczność, istnienie) czegoś, dać potwierdzenie

potwornie /pɔtfˈɔrɲʲɛ/ (adv)
excruciatingly, horrendously, screamingly
  niezwykle intensywnie
atrociously, diabolically, direly, frighteningly, monstrously, terribly
  w sposób budzący przerażenie
appallingly, awful, heinously, terribly, wicked
  w sposób wywołujący odrazę

potworny /pɔtfˈɔrnɨ/ (adj)
ugly
  bardzo brzydki
horrendous
  o negatywnym zjawisku: występujący w dużym nasileniu
dire, horrible
  taki, który budzi przerażenie, strach

potwór /ˈpɔtfur/ (n)
monster
  straszny stwór

potwór z Loch Ness /ˈpɔtfur ˈz‿lɔx ˈnɛs/ (n)
Loch Ness Monster, Nessie
  domniemane, legendarne zwierzę ze szkockiego jeziora;

potyczka /pɔˈtɨʧ̑ka/ (n)
clash, joust, skirmish
  niewielkie starcie, walka drobnych oddziałów zbrojnych

potykać /pɔˈtɨkaʨ̑/ (v)
joust
  (dawniej, dawny) walczyć, pojedynkować się
stumble
  (przenośnie, przenośnia) popełniać błąd, postępować niesłusznie
stumble, trip
  zaczepiać o coś nogą i tracić równowagę lub przewracać się

potylica /ˌpɔtɨˈlʲiʦ̑a/ (n)
occiput
  (anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;

potyliczny /pˌɔtɨlˈitʃnɨ/ (adj)
occipital
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący potylicy

potęga /pɔˈtɛ̃ŋɡa/ (n)
power
  (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania;
  coś potężnego
  przeważająca siła i skuteczność

potęgowanie /ˌpɔtɛ̃ŋɡɔˈvãɲɛ/ (n)
exponentation
  (matematyka, matematyczny) działanie dwuargumentowe x^y\;, które dla y\; będącego liczbą naturalną, jest równoważne pomnożeniu y\; liczb (elementów) x\; przez siebie;

potępiać /pɔˈtɛ̃mpʲjäʨ̑/ (v)
damn
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) skazywać na potępienie, skazywać na piekło
condemn
  nie pochwalać, ganić kogoś, uznawać kogoś winnym

potępienie /pˌɔtɛmpʲˈɛɲʲɛ/ (n)
damnation, perdition
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: utrata zbawienia
condemnation, animadversion, censure, reprehension, reprobation
  wyrok potępiający, wyrażenie silnej dezaprobaty, ostra krytyka

potężny /pɔˈtɛ̃w̃ʒnɨ/ (adj)
mighty, powerful
  o wielkiej mocy
big, ponderous
  znacznych rozmiarów

pouczający /pˌɔutʃajˈɔntsɨ/ (adj)
admonishing, patronizing
  (pejoratywnie, pejoratywny) chcący na siłę być wzorem
instructive, informative, didactic, elevating
  mogący być wzorem; taki, który kształtuje zachowania

pouczać /pɔˈ<sup>w</sup>uʧ̑aʨ̑/ (v)
admonish, sermon
  dawać komuś pouczenie, informować kogoś jak należy się zachowywać (jak postępować)

poufały /pˌɔufˈawɨ/ (adj)
familiar, intimate
  taki, który jest wyrazem zażyłości, bliskich stosunków

poufność /pɔˈufnɔɕtɕ/ (n)
confidentiality
  cecha tego, co poufne; cecha tych, którzy są poufni

poufny /pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ/ (adj)
confidential, secret
  tajny, powierzony w sekrecie

powab /ˈpɔvap/ (n)
attraction, charm
  ogół cech wywołujący miłe wrażenie

powaga /pɔˈvaɡa/ (n)
authority, prestige
  znaczenie, ważność jakichś spraw lub wydarzeń
gravity, seriousness
  zrównoważony, opanowany sposób bycia, nieuleganie emocjom

poważanie /ˌpɔvaˈʒãɲɛ/ (n)
deference, esteem, respect
  poszanowanie, szacunek, uznanie, którym darzy się kogoś lub coś

poważać /pɔˈvaʒaʨ̑/ (v)
respect, esteem
  darzyć szacunkiem, uznaniem

poważnie /pɔˈvaʒʲɲɛ/ (adv)
seriously
  w sposób poważny

poważny /pɔˈvaʒnɨ/ (adj)
serious
  budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem
  o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą
  mający uznanie u innych osób
  odpowiedzialny, godny zaufania

powiadamiać /pˌɔvʲadˈamjatɕ/ (v)
notify
  dawać komuś o czymś znać, przekazywać wiadomości

powiat /ˈpɔvʲjat/ (n)
district
  (administracja) jednostka podziału administracyjnego w Polsce, wchodząca w skład województwa;

powidła /pɔˈvʲidwa/ (n)
jam
  (spożywczy) przetwór robiony głównie ze smażonych owoców, głównie śliwek z dodatkiem cukru;

powiedzenie /ˌpɔvʲjɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
saying
  przysłowie, maksyma, popularne zdanie

powiedziałeś A, powiedz B /ˌpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑awɛɕ ˈa ˈpɔvʲjɛʣ̑ ˈbɛ/ (proverb)
you cannot say A without saying B
  jeśli się coś zaczęło robić, należy rzecz dokończyć

powiedzieć /pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
say, tell
  wyrazić coś słowami, oznajmić

powiedzieć swoje /pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˈsfɔjɛ/ (idiom)
run one's rhymes
  powiedzieć to, co ma się do powiedzenia; wyrazić dobitnie swoje zdanie, kwestię

powieka /pɔˈvʲjɛka/ (n)
eyelid
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek skóry zakrywający oko;

powielacz /pɔˈvʲjɛlaʧ̑/ (n)
duplicating machine
  (poligrafia) dawne proste urządzenie drukarskie do wykonywania wielokrotnych kopii;
multiplier
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie które zwielokrotnia coś

powiernik /pɔˈvʲjɛrʲɲik/ (n)
confidant, confident, fiduciary, repository, trustee
  człowiek zaufany, któremu ktoś się zwierza ze swoich spraw osobistych czy tajemnic

powierzać /pɔvʲˈɛʒatɕ/ (v)
share
  wyznawać komuś coś w zaufaniu
entrust
  zlecać komu sprawowanie określonej funkcji lub zrobienie czegoś
submit
  (podniośle) poddawać się komuś lub czemuś z ufnością

powierzchnia /pɔˈvʲjɛʃxʲɲa/ /pɔˈvʲjɛʃxʲɲɛ/ (n)
surface area
  (geometria) dwuwymiarowy odpowiednik krzywej
area
  (potocznie, potoczny) miara wielkości zbioru na płaszczyźnie, pole powierzchni
surface
  zewnętrzna strona
  określony obszar, o ograniczonych rozmiarach
  wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy

powierzchniowy /pˌɔvʲɛʃxɲʲˈɔvɨ/ (adj)
superficial, surface
  pojawiający się/występujący na powierzchni

powierzchownie /ˌpɔvʲjɛʃˈxɔvʲɲɛ/ (adv)
superficially
  w sposób powierzchowny

powierzchowność /pˌɔvʲɛʃxˈɔvnɔɕtɕ/ (n)
superficiality
  cecha tego, co powierzchowne; cecha tych, którzy są powierzchowni
appearance
  wygląd zewnętrzny człowieka

powierzchowny /pˌɔvʲɛʃxˈɔvnɨ/ (adj)
superficial, cursory, perfunctory, slack
  taki, który opiera się na płytkiej, pobieżnej obserwacji, który nie wnika w istotę rzeczy

powieszenie /ˌpɔvʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
hanging
  jeden ze sposobów wykonywania kary śmierci;

powietrze /pɔˈvʲjɛṭʃɛ/ (n)
air
  mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;
  w związkach z przyimkami miejsce ponad ziemią

powietrznodesantowy /pˌɔvʲɛtʃnˌɔdɛsantˈɔvɨ/ (adj)
airborne
  (wojskowość, wojskowy) związany z desantem z powietrza, dotyczący desantu z powietrza

powietrzny /pɔˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
aerial, airy
  związany z powietrzem, dotyczący powietrza

powiewać /pɔˈvʲjɛvaʨ̑/ (v)
wave
  poruszać się na wietrze, falować

powieścidło /pˌɔvʲɛɕtɕˈidwɔ/ (n)
novelette
  (zgrubienie) (pogardliwie) płytka powieść, bez wartości artystycznej

powieściopisarz /ˌpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔˈpʲisaʃ/ (n)
novelist
  autor powieści

powieść /ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
novel
  (literacko) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

powikłanie /pˌɔvikwˈaɲʲɛ/ (n)
complication
  (medycyna, medyczny) schorzenie stanowiące następstwo jakiejś innej choroby, operacji lub sytuacji wymagającej interwencji medycznej

powinien /pɔˈvʲĩɲɛ̃n/ (modal)
should, ought
  musieć
  wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił
  wyrażający coś, czego mówiący spodziewa się po podmiocie

powinność /pɔˈvʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
duty, obligation
  obowiązek wynikający z pełnionej funkcji lub z nakazu moralnego

powitanie /ˌpɔvʲiˈtãɲɛ/ (n)
accost
  forma zwrotu grzecznościowego lub gest wykonywany podczas witania się z inną osobą;

powiązać /pɔvʲˈɔ̃zatɕ/ (v)
join, link, strap, tether
  połączyć jedno z drugim za pomocą węzła
associate, connect, relate
  połączyć wiele elementów, faktów w całość
bind, cojoin, concatenate, conjoin, interlock, pinion
  związać pętami poszczególne jednostki

powiększać /pɔˈvʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑/ (v)
enlarge
  powodować, że coś staje się większe pod względem rozmiarów, ilości
enlarge, magnify
  powodować, że obraz czegoś staje się większy pod względem rozmiarów

powlekać /pɔvlˈɛkatɕ/ (v)
change
  nakładać poszwy, poszewki na pościel
coat
  nakładać powłokę

powodować /ˌpɔvɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
cause
  być powodem czegoś, przyczyną

powodzenia /ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (interjection)
good luck
  wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

powodzenie /ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
success
  sukces

powodzianin /pˌɔvɔdʑˈaɲin/ (n)
flood victim
  ktoś, kto został poszkodowany podczas powodzi

powodzić /pɔˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
prosper
  w formie bezosobowej: być w dobrej sytuacji materialnej, finansowej; być zamożnym, cieszyć się pomyślnością

powojenny /pˌɔvɔjˈɛnnɨ/ (adj)
post-war, postwar
  taki, który dzieje się po wojnie

powoli /pɔˈvɔlʲi/ (adv)
slowly
  wolno, z małą prędkością

powolnie /pɔvˈɔlɲʲɛ/ (adv)
languidly, ponderously
  w sposób powolny, wolno

powolność /pɔvˈɔlnɔɕtɕ/ (n)
slowness
  cecha bycia powolnym; właściwość rozwijania się nieśpiesznie

powolny /pɔˈvɔlnɨ/ (adj)
poky
  ociężały w ruchach, mało ruchliwy, denerwująco wolny
slow
  odbywający się, wykonywany lub przebiegający powoli

powozownia /pˌɔvɔzˈɔvɲʲa/ (n)
carriage house, cart shed, remise
  (architektura, architektoniczny) budynek przeznaczony do przechowywania pojazdów zaprzęgowych;

powołaniowy /pˌɔvɔwaɲʲˈɔvɨ/ (adj)
vocational
  odnoszący się do powołania, związany z powołaniem

powoływać /pˌɔvɔwˈɨvatɕ/ (v)
appoint, call
  wyznaczać do roli, stanowiska
call up, draft
  wzywać do służby
cite, invoke
  wskazywać na autorytety lub zdarzenia celem przekonania do własnej wypowiedzi

powrót /ˈpɔvrut/ (n)
return
  ponowne osiągnięcie tego samego stanu, sytuacji
  wznowienie wykonywania czegoś po przerwie
return, comeback, homecoming
  ponowne przybycie do tego samego miejsca

powróz /pˈɔvrus/ (n)
cord, halter, rope
  gruby, mocny sznur z plecionego włókna

powrózek /pɔvrˈuzɛk/ (n)
cord, string
  cienki powróz

powstanie /pɔˈfstãɲɛ/ (n)
insurrection, uprising
  zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

powstanie kościuszkowskie /pɔfstˈaɲʲɛ kˌɔɕtɕuʃkˈɔfskʲɛ/ (n)
Kościuszko Uprising
  (historia, historyczny, historycznie) polskie powstanie narodowe przeciw Rosji i Prusom w 1794 roku;

powstanie w getcie warszawskim /pɔfstˈaɲʲɛ w ɡˈɛttɕɛ varʃˈafskim/ (n)
Warsaw Ghetto Uprising
  (historia, historyczny, historycznie) wystąpienie żydowskich podziemnych formacji zbrojnych na terenie warszawskiego getta od 19 kwietnia do połowy maja 1943 roku;

powstanie warszawskie /pɔˈfstãɲɛ varˈʃafsʲcɛ/ (n)
Warsaw Uprising
  (historia, historyczny, historycznie) działania zbrojne podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej na terenie Warszawy i w jej okolicach od 1 sierpnia 1944 roku;

powstanie wielkopolskie /pɔˈfstãɲɛ ˌvʲjɛlkɔˈpɔlsʲcɛ/ (n)
Greater Poland Uprising
  (historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie polskich mieszkańców Wielkopolski przeciwko państwu niemieckiemu, które wybuchło 27 grudnia 1918 roku;

powstanie śląskie /pɔfstˈaɲʲɛ ɕlˈɔ̃skʲɛ/ (n)
Silesian Uprising
  (historia, historyczny, historycznie) każdy z trzech zrywów wyzwoleńczych podejmowanych przez Polaków na Śląsku kolejno w latach 1919, 1920 i 1921;

powstaniec /pɔˈfstãɲɛʦ̑/ (n)
insurgent
  uczestnik powstania zbrojnego, insurekcji

powstawać /pɔˈfstavaʨ̑/ (v)
uprise
  wzniecać powstanie, rozpoczynać walkę zbrojną
arise, develop, stand
  zaczynać istnieć, być utworzonym, rozpoczętym

powstańczy /pɔfstˈaɲtʃɨ/ (adj)
insurgent
  związany z powstaniem, dotyczący powstania

powstrzymywać /ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
hold back, constrain, curb, deter, force back, hold off
  pohamowywać kogoś lub coś zapobiegając czemuś
stop, check, hold up
  zatrzymywać coś lub kogoś w miejscu
avoid, eschew, forbear, keep, refrain
  rezygnować ze zrobienia czegoś, nie pozwalać sobie na coś

powszechnie /pɔˈfʃɛxʲɲɛ/ (adv)
commonly, generally, popularly, widely
  w sposób powszechny

powszechny /pɔˈfʃɛxnɨ/ (adj)
common, widespread
  dotyczący większości osób, spraw; publiczny, ogólny
usual
  ogólnie stosowany, często używany; codzienny

powszedni /pɔˈfʃɛdʲɲi/ (adj)
daily, everyday, ordinary
  codzienny, pospolity, zwykły

powtarzanie jest matką wiedzy /ˌpɔftaˈʒãɲɛ ˈjɛst ˈmatkɔ̃w̃ ˈvʲjɛʣ̑ɨ/ (proverb)
practice makes perfect
  dzięki powtarzaniu utrwala się wiedzę

powtarzać /pɔˈftaʒaʨ̑/ (v)
repeat, reiterate
  mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił

powtarzać klasę /pɔˈftaʒaʨ̑ ˈklasɛ/ (v)
flunk a class
  po raz kolejny chodzić do tej samej klasy, nie zdając do kolejnej

powtórka /pɔftˈurka/ (n)
review, revision
  (potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) przypomnienie sobie materiału edukacyjnego już przerobionego
repeat, replay
  ponowne wykonanie lub wydarzenie się czegoś

powtórny /pɔftˈurnɨ/ (adj)
repeat, second
  będący lub zrobiony po raz drugi

powyżej /pɔˈvɨʒɛj/ (preposition)
over
  więcej niż określona wartość liczbowa
above
  znajdujący się wyżej czegoś, umieszczony nad czymś

powód /ˈpɔvut/ (n)
reason, cause
  coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego
plaintiff, complainant
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych;

powódź /ˈpɔvuʨ̑/ (n)
flood, spate
  (meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru;
flood
  (przenośnie, przenośnia) potok (np. słów), mnogość

powój /ˈpɔvuj/ (n)
bindweed
  (botanika, botaniczny) Convolvulus, liczący około 250 gatunków rodzaj roślin z rodziny powojowatych;

powóz /ˈpɔvus/ (n)
carriage
  czterokołowy pojazd ciągnięty przez konie

powłoka /pɔˈvwɔka/ (n)
coat, cover, crust
  to, co okrywa, powleka jakiś przedmiot

powściągliwość /ˌpɔfʲɕʨ̑ɔ̃ŋɡˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
reserve, aloofness, restraint
  umiejętność panowania nad sobą

powściągliwy /pˌɔfɕtɕɔŋɡlˈivɨ/ (adj)
reserved, aloof, circumspect, demure, guarded, restrained
  potrafiący zachować opanowanie, mający umiar
muted
  świadczący o powściągliwości, dokonany z rozwagą

poza /ˈpɔza/ (n)
pose
  postawa, stan ciała w danej chwili

poza /ˈpɔza/ (preposition)
outside
  oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś pomieszczeniu, na zewnątrz

pozagalaktyczny /pˌɔzaɡˌalaktˈɨtʃnɨ/ (adj)
extragalactic
  (astronomia, astronomiczny) pochodzący z / położony poza galaktyką lub w innej galaktyce

pozajelitowy /pˌɔzajˌɛlitˈɔvɨ/ (adj)
parenteral
  (medycyna, medyczny) taki, który pomija jelita, zachodzi poza nimi

pozajęzykowy /ˌpɔzajɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ/ (adj)
paralinguistic
  (językoznawstwo, językoznawczy) taki, który nie dotyczy języka, istnieje poza nim

pozamałżeński /ˌpɔzãmawˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
extramarital, adulterine, extracurricular
  odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania

pozaparlamentarny /pˌɔzapˌarlamɛntˈarnɨ/ (adj)
extraparliamentary
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dziejący się, działający poza parlamentem

pozarządowy /ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
non-governmental
  działający poza rządem

pozasłoneczny /pˌɔzaswɔnˈɛtʃnɨ/ (adj)
extrasolar
  (astronomia, astronomiczny) znajdujący się poza Układem Słonecznym

pozaziemski /pˌɔzaʑˈɛmski/ (adj)
extraterrestrial
  pochodzący spoza Ziemi

pozbawiać /pɔˈzbavʲjäʨ̑/ (v)
deprive
  zabrać, odbierać coś

pozbywać /pɔzbˈɨvatɕ/ (v)
free oneself, get rid, overcome
  odsuwać od siebie

pozdrawiać /pɔˈzdravʲjäʨ̑/ (v)
greet
  witać

pozdrowienie /ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
greeting
  słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie

pozer /ˈpɔzɛr/ (n)
poseur
  (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś nieudolnie charakteryzujący się na coś lub kogoś; imitator wzbudzający zażenowanie

pozew /ˈpɔzɛf/ (n)
claim, suit
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;

pozielenieć /ˌpɔʑɛˈlɛ̃ɲɛ̇ʨ̑/ (v)
turn green
  nabrać zielonej barwy

pozimnowojenny /pˌɔʑimnˌɔvɔjˈɛnnɨ/ (adj)
post-Cold War
  taki, który dzieje się po zimnej wojnie

poziom /ˈpɔʑɔ̃m/ (n)
level
  położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny
  etap gry komputerowej
  wartość jakiejś mierzalnej wielkości
level, phase, standard
  stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju
level, grade
  stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy

poziom morza /ˈpɔʑɔ̃m ˈːɔʒa/ (n)
sea level
  (geografia, geograficzny) umowny punkt wyjścia do pomiarów wysokości lub głębokości;

poziomica /ˌpɔʑɔ̃ˈmʲiʦ̑a/ (n)
contour line
  (kartografia, kartograficzny) linia na mapie łącząca punkty znajdujące się na tym samym poziomie;
spirit level
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do wyznaczania poziomu lub pionu;

poziomka /pɔˈʑɔ̃mka/ (n)
wild strawberry
  (botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;

poziomka pospolita /pɔʑˈɔmka pˌɔspɔlˈita/ (n)
Alpine strawberry, European strawberry, fraise des bois, wild strawberry, woodland strawberry
  (botanika, botaniczny) Fragaria vesca L., gatunek rośliny z rodziny różowatych, uprawiana w wielu krajach świata, również w Polsce;

poziomo /pɔʑˈɔmɔ/ (adv)
horizontally, across
  równolegle do podłoża

poziomy /pɔˈʑɔ̃mɨ/ (adj)
horizontal
  prostopadły do kierunku siły grawitacji

poznawać /pɔznˈavatɕ/ (v)
learn
  dowiadywać się w wyniku doświadczenia lub obserwacji

poznać /ˈpɔznaʨ̑/ (v)
become acquaint, meet
  nawiązać znajomość z kimś
recognise, recognize
  rozpoznać kogoś lub coś
get to know
  zdobyć wiedzę o czymś zwłaszcza poprzez bezpośrednie doświadczenie
recognize one another recognise one another
  rozpoznać się wzajemnie
see the value of, see through
  właściwie kogoś lub coś ocenić
meet
  zawrzeć znajomość

pozornie /pɔzˈɔrɲʲɛ/ (adv)
apparently, seemingly, colourably colorably, ostensibly, outwardly, prima facie
  sprawiając wrażenie prawdziwego

pozorny /pɔˈzɔrnɨ/ (adj)
apparent, ostensible, factitious
  nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego

pozostawać /ˌpɔzɔˈstavaʨ̑/ (v)
remain, stay
  być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś
  być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się
stay, remain
  zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś

pozostawiać wiele do życzenia /ˌpɔzɔˈstavʲjäʥ̑ ˈvʲjɛlɛ ˌdɔ‿ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲa/ (v)
leave something to be desired, to leave a lot to be desired
  nie spełniać oczekiwań

pozostałość /ˌpɔzɔˈstawɔɕʨ̑/ (n)
remains
  coś, co zostało w danym miejscu po czymś

pozostały /ˌpɔzɔˈstawɨ/ (adj)
other
  taki, który nie należy do grupy; stanowiący resztę

pozować /pɔˈzɔvaʨ̑/ (v)
pose
  przyjmować nieruchomą pozycję do zdjęcia lub obrazu

pozwalać /pɔˈzvalaʨ̑/ (v)
allow
  umożliwiać, sprawiać, że coś staje się możliwe, wykonalne
allow, permit, let
  zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić

pozwany /pɔˈzvãnɨ/ (n)
defence, defendant, defense
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo

pozwolenie /ˌpɔzvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
permission
  zgoda na coś lub uprawnienie dotyczące jakiejś czynności lub rzeczy

pozycja /pɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
position
  konkretne ułożenie ludzkiego ciała
  położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów
  (ekonomia, ekonomiczny) stanowisko kupującego/sprzedającego wobec przewidywanego przez niego przyszłego kursu instrumentu pochodnego wyrażone przez kupno bądź sprzedaż nieposiadanych kontraktów terminowych

pozycja misjonarska /pɔzˈɨtsja mˌisjɔnˈarska/ (n)
missionary position, missionary, missionary sex position
  (seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;

pozyskiwać /pˌɔzɨskˈivatɕ/ (v)
win
  przekonywać do siebie
  stawać się posiadaczem czego

pozytyw /pɔzˈɨtɨf/ (n)
positive
  (fotografia) otrzymywany z negatywu obraz fotograficzny, na którym rozkład ciemnych i jasnych miejsc oraz barw jest taki jak fotografowanego obiektu

pozytywizm /pˌɔzɨtˈɨvizm/ (n)
positivism
  (filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny powstały we Francji w XIX wieku, rozumiejący naukę jako badanie faktów, a odrzucający wszelką metafizykę z myślenia naukowego
  (literacko) (socjologia, socjologiczny) prąd umysłowy, literacki i społeczny w Polsce w latach 1863–1890, krytykujący romantyzm, propagujący zdobycze nauki i kult pracy

pozytywnie /pˌɔzɨtˈɨvɲʲɛ/ (adv)
positively
  w sposób pozytywny

pozytywny /ˌpɔzɨˈtɨvnɨ/ (adj)
positive
  kierujący się wartościami budzącymi szacunek; o wysokich walorach
  przychylnie nastawiony
  przynoszący korzyści
  z potwierdzoną obecnością w badaniu

pozywać /pɔzˈɨvatɕ/ (v)
sue
  wnosić przeciwko komuś skargę do sądu
  wzywać kogoś do stawienia się na procesie jako oskarżony lub świadek

pozór /ˈpɔzur/ (n)
appearance
  to, co jest widoczne na zewnątrz, nierzadko udane

pozłacany /pˌɔzwatsˈanɨ/ (adj)
gild
  taki, który został pokryty warstwą złota

pozłacać /pɔzwˈatsatɕ/ (v)
gild
  pokrywać warstwą złota lub malować na złoty kolor

połabski /pɔwˈapski/ (n)
Polabian
  język połabski;

połamania nóg /pˌɔwamˈaɲʲa nˈuk/ (interjection)
break a leg
  życzenie powodzenia wyrażone à rebours, mające zaklinać rzeczywistość; zwykle komuś, kto wychodzi na scenę

połać /ˈpɔwaʨ̑/ (n)
field, stretch, sweep
  (książkowy) duża część jakiegoś obszaru lub jakiejś przestrzeni

połowa /pɔˈwɔva/ (n)
half
  jedna z dwóch równych części całości

połoz /ˈpɔwɔs/ (n)
colubrid
  (zoologia, zoologiczny) gad z największej rodziny węży;

położenie /ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
position, location, site
  miejsce znajdowania się czegoś
situation
  warunki, w jakich znajduje się dana osoba lub obiekt

położna /pɔˈwɔʒna/ (n)
midwife
  pielęgniarka wyszkolona w położnictwie, pomagająca przy odbieraniu porodów

położnica /pˌɔwɔʒɲˈitsa/ (n)
lying-in woman
  kobieta w okresie połogu

położnictwo /pˌɔwɔʒɲˈitstfɔ/ (n)
midwifery, obstetrics obstet., tocology tokology
  (medycyna, medyczny) gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu
maternity ward, obstetrical ward, obstetrics
  (medycyna, medyczny) oddział szpitalny przeznaczony dla położnic

położnik /pɔˈwɔʒʲɲik/ (n)
accoucheur
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu

położony /ˌpɔwɔˈʒɔ̃nɨ/ (participleAdjective)
situated, locate
  znajdujący się, usytuowany w danym miejscu

południca /pˌɔwudɲˈitsa/ (n)
Lady Midday
  (mitologia słowiańska) złośliwy i morderczy demon w postaci kobiecej polujący latem na tych, którzy w samo południe przebywali w polu;

południe /pɔˈwudʲɲɛ/ (n)
South, south
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;
noon, midday
  chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;

południk /pɔˈwudʲɲik/ (n)
meridian
  (geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny;

południk zerowy /pɔˈwudʲɲiɡ zɛˈrɔvɨ/ (n)
prime meridian
  (geografia, geograficzny) umowny, początkowy południk od którego liczy się długość geograficzną;

południowiec /pˌɔwudɲʲˈɔvʲɛts/ (n)
Southerner, southerner, southron
  (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) osoba z południowych stanów USA, zwłaszcza w kontekście wojny secesyjnej
southerner, southron
  osoba z południa, z krajów na południu

południowo-wschodni /ˌpɔwudʲɲɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
southeastern, southeast
  będący na południowym wschodzie

południowo-zachodni /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
southwestern, southwest
  będący na południowym zachodzie

południowoafrykański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
South African
  odnoszący się do Republiki Południowej Afryki

południowoamerykański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
South American
  dotyczący Ameryki Południowej

południowoeuropejski /pˌɔwudɲʲˌɔvɔˌɛwrɔpˈɛjski/ (adj)
South European, Southern European
  odnoszący się do Europy Południowej, związany z Europą Południową

południowofrancuski /pˌɔwudɲʲˌɔvɔfrantsˈuski/ (adj)
meridional
  związany z południem Francji, taki jak na południu Francji; położony na południu Francji

południowoindyjski /pˌɔwudɲʲˌɔvɔindˈɨjski/ (adj)
South Indian
  dotyczący południowych Indii

południowokoreański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
South Korean
  odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim

południowowietnamski /pˌɔwudɲʲˌɔvɔvʲɛtnˈamski/ (adj)
South Vietnamese
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Wietnamem Południowym, dotyczący Wietnamu Południowego ((oficjalnie) Republika Wietnamu)

południowy /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (adj)
southern
  (geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek)
midday, noon
  odbywający się w południe, dotyczący południa (czas)

południowy wschód /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut/ (n)
southeast, south-east
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim

południowy zachód /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut/ (n)
southwest
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim

połykać /pɔwˈɨkatɕ/ (v)
swallow, gulp, ingest
  przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny

połysk /ˈpɔwɨsk/ (n)
gloss, lustre, shine
  (potocznie, potoczny) błyszczenie się czegoś

połyskiwać /pˌɔwɨskˈivatɕ/ (v)
glitter, shimmer
  wyróżniać się połyskiem z otoczenia

połóg /ˈpɔwuk/ (n)
childbirth, postnatal, puerperium
  (medycyna, medyczny) okres po porodzie;

połączenie /ˌpɔwɔ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
connection
  (rzeczownik odczasownikowy) od: połączyć
abutment
  (technologia, technika, techniczny) fragment konstrukcji, w którym poszczególne części zespolone są ze sobą mechanicznie

połączony /pˌɔwɔntʃˈɔnɨ/ (adj)
on-line
  będący na łączach

pończocha /pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa/ (n)
stocking
  obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę;

pościel /ˈpɔɕʨ̑ɛl/ (n)
bedclothes, bedding, linen
  wyposażenie łóżka rozkładane do spania – poduszki, prześcieradło, przykrycie

pościg /pˈɔɕtɕik/ (n)
pursuers
  grupa osób biorąca udział w gonitwie
pursuit
  ściganie kogo lub czego
  (przenośnie, przenośnia) przesadne staranie się, by coś zdobyć

pościć /ˈpɔɕʨ̑iʨ̑/ (v)
fast
  przestrzegać postu nakazanego przez religię

pośladek /pɔˈɕladɛk/ (n)
buttock, bun, cheek
  (anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

pośladkowy /pˌɔɕlatkˈɔvɨ/ (adj)
natal
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący pośladków

poślizg /pˈɔɕlisk/ (n)
delay
  (potocznie, potoczny) trwanie w wykonywaniu czego ponad zaplanowany czas
skid, slide
  ruch posuwisty po śliskiej powierzchni
slipperiness
  zdolność ślizgania się

poślubić /pɔˈɕlubʲiʨ̑/ (v)
marry
  wziąć z kimś ślub, ożenić się lub wyjść za mąż

pośmiertnie /pɔɕmʲˈɛrtɲʲɛ/ (adv)
posthumously
  po śmierci

pośmiertny /pɔɕmʲˈɛrtnɨ/ (adj)
posthumous
  zrobiony po czyjejś śmierci; zachodzący po śmierci

pośmiewisko /pˌɔɕmʲɛvˈiskɔ/ (n)
ridicule, scoff
  drwiny i szyderstwa z kogoś
laughing stock
  obiekt kpin i szyderstw

pośpiech /ˈpɔɕpʲjɛx/ (n)
hurry, haste, rush, dash, expedition
  spieszenie się, robienie czegoś szybko

pośredni /pɔˈɕrɛdʲɲi/ (adj)
indirect
  nie odnoszący się do czegoś wprost; nie dotyczący czegoś bezpośrednio

pośrednictwo /pˌɔɕrɛdɲˈitstfɔ/ (n)
intermediation
  działalność strony trzeciej, która ma na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakiejś sprawy dotyczącej obu stron

pośredniczyć /pˌɔɕrɛdɲˈitʃɨtɕ/ (v)
broker
  (ekonomia, ekonomiczny) załatwiać transakcje handlowe
mediate, intercede
  dążyć do porozumienia stron, działać jako rozjemca

pośrednik /pɔɕrˈɛdɲik/ (n)
mediator, go-between, middleman
  osoba pośrednicząca, załatwiająca sprawy między jakimiś osobami

pośrednio /pɔɕrˈɛdɲʲɔ/ (adv)
indirectly, intermediately, obliquely
  w sposób pośredni

pośrodku /pɔˈɕrɔtku/ (adv)
in the middle
  na środku, w środkowym punkcie

poświęcać /pɔˈɕfʲjɛ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
sacrifice
  (książkowy) oddawać coś w ofierze; wyrzekać się czegoś dla czyjegoś dobra
devote
  zajmować się czymś, zwłaszcza zawodowo, oddawać swój czas jakiemuś celowi

poświęcenie /ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
immolation, sacrifice
  (książkowy) oddawanie czegoś w ofierze; wyrzeczenie się czegoś dla czyjegoś dobra
sacrifice
  (książkowy) pełen bohaterstwa czyn; ofiara
  (szachy, pojęcie szachowe) celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.
dedication
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonanie obrzędu święcenia poprzez pokropienie czegoś wodą święconą i wypowiedzenie odpowiednich formuł religijnych
commitment, devotion
  skierowanie na coś uwagi, wyrażenie zainteresowania czymś

pożar /ˈpɔʒar/ (n)
fire, blaze
  niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

pożarny /pɔʒˈarnɨ/ (adj)
fire
  (dawniej, dawny) związany z pożarem lub pożarnictwem

pożegnalny /pˌɔʒɛɡnˈalnɨ/ (adj)
good-bye, parting
  dotyczący chwili pożegnania

pożerać /pɔˈʒɛraʨ̑/ (v)
gobble
  (potocznie, potoczny) o ludziach: jeść łapczywie
devour, gobble
  (potocznie, potoczny) o zwierzętach drapieżnych: zjadać coś

pożoga /pɔʒˈɔɡa/ (n)
conflagration
  (książkowy) wielki ogień szerzący się na znacznej przestrzeni, wielki pożar

pożycie /pɔˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
lifestyle
  (przestarzałe, przestarzały) rodzaj, tryb życia
carnal intercourse
  obcowanie cielesne dwojga ludzi
cohabitation
  wspólne życie z kimś

pożyczać /pɔˈʒɨʧ̑aʨ̑/ (v)
borrow
  brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą
lend
  dawać coś komuś na pewien czas

pożyczka /pɔˈʒɨʧ̑ka/ (n)
loan
  danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;

pożyteczny /ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
useful
  przynoszący pożytek lub przydatny do czegoś

pożyteczny idiota /ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ iˈdʲjɔta/ (n)
useful idiot
  ktoś nieświadomie manipulowany, przyczyniający się do sprawy;

pożytek /pɔˈʒɨtɛk/ (n)
usefulness
  korzyść

pożywienie /ˌpɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
food, nourishment
  jedzenie, pokarm, strawa

pożywny /pɔˈʒɨvnɨ/ (adj)
nutritious, nourishing, nutritive, nutrient, nutrimental
  posilny, wzmacniający, sycący

pożądanie /ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ/ (n)
desire, craving, lust, thirst
  pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś

pożądać /pɔˈʒɔ̃ndaʨ̑/ (v)
desire, crave
  bardzo silnie czegoś pragnąć, chcieć
  czuć silny pociąg fizyczny do kogoś; czuć pożądanie

pożądliwość /pˌɔʒɔndlˈivɔɕtɕ/ (n)
lust, lustfulness
  cecha tego, co pożądliwe; cecha tych, którzy są pożądliwi

pożądliwy /pˌɔʒɔndlˈivɨ/ (adj)
lustful
  będący wyrazem pożądania

prababcia /praˈbapʲʨ̑a/ (n)
great-grandmother
  matka dziadka lub babci

prababka /praˈbapka/ (n)
great-grandmother
  matka dziadka lub babki

praca /ˈpraʦ̑a/ (n)
work, job
  (fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;
work
  artykuł, tekst lub dzieło plastyczne
operation, run
  funkcjonowanie czegoś
job, occupation
  miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu
work, labour
  wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;

praca domowa /ˈpraʦ̑a dɔ̃ˈmɔva/ (n)
homework
  (szkolnictwo, szkolny) praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu

pracochłonny /ˌpraʦ̑ɔˈxwɔ̃nːɨ/ (adj)
laborious, labour-consuming, labour-intensive
  wymagający relatywnie dużego nakładu pracy w stosunku do efektu

pracodawca /ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a/ (n)
employer
  osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników;

pracoholik /ˌpraʦ̑ɔˈxɔlʲik/ (n)
workaholic
  osoba cierpiąca na pracoholizm, uzależniona od wykonywanej pracy

pracoholizm /ˌpraʦ̑ɔˈxɔlʲism̥/ (n)
workaholism
  (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) uzależnienie od wykonywania pracy;

pracować /praˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
work
  wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym

pracowicie /ˌpraʦ̑ɔˈvʲiʨ̑ɛ/ (adv)
assiduously
  zająć się czymś, przykładając się do tego

pracowitość /ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɔɕʨ̑/ (n)
diligence, industriousness
  cecha tego, kto jest pracowity

pracowity /ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɨ/ (adj)
diligent, laborious
  taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością

pracownia /praˈʦ̑ɔvʲɲa/ (n)
studio, workroom
  (sztuka) pomieszczenie, w którym pracuje artysta: malarz, rzeźbiarz, pisarz itp.

pracownik /praˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
worker, employee
  osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę;

praczka /ˈpraʧ̑ka/ (n)
washerwoman
  kobieta zawodowo piorąca

pradziadek /praˈʥ̑adɛk/ (n)
great-grandfather
  ojciec dziadka lub babci

pradziadkowie /ˌpraʥ̑atˈkɔvʲjɛ/ (n)
great grantparents
  prababcia i pradziadek

pragmatycznie /ˌpraɡmaˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
pragmatically
  w sposób pragmatyczny

pragmatyczny /prˌaɡmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
pragmatic
  oparty na przyczynowych związkach wydarzeń
hard-nosed, practical, pragmatic
  wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść

pragmatyk /praɡˈmatɨk/ (n)
pragmatist
  człowiek odznaczający się praktycznym sposobem myślenia i działania

pragnienie /praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
thirst
  (fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;
ambition
  chęć realizacji, zrobienia czegoś; dążenie do czegoś; życzenie, ambicja

pragnąć /ˈpraɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
desire
  (oficjalnie) chcieć czegoś, mieć pragnienie, życzyć sobie

praindoeuropejski /ˌpra<sup>j</sup>ĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
Proto-Indo-European
  (językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej

prairial /prˈɛrjal/ (n)
Prairial
  nazwa dziewiątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

prajęzyk /prajˈɛ̃zɨk/ (n)
proto-language
  język, z którego wywodzą się inne języki;

prakseologia /ˌpraksɛɔˈlɔɟja/ (n)
praxeology
  nauka dotycząca norm i reguł sprawnego i efektywnego działania;

praktycznie /praktˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
almost, practically, virtually
  blisko stanu rzeczywistego
pragmatically, sensibly
  mając na względzie praktykę
in practice
  w praktyce

praktyczny /prakˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
practical
  związany z praktyką, przeznaczony do zastosowania w praktyce

praktyka /ˈpraktɨka/ (n)
apprenticeship, practice
  okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie
practice
  świadoma i celowa działalność ludzka
  doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej
  wykonywanie zawodu

praktykant /praktˈɨkant/ (n)
trainee, apprentice, student teacher, houseman intern
  ktoś, kto odbywa praktykę zawodową

praktykować /prˌaktɨkˈɔvatɕ/ (v)
practice
  stosować coś w praktyce
  zazwyczaj o lekarzu, adwokacie: wykonywać swój zawód

pralka /ˈpralka/ (n)
washing machine
  (technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;

pralnia /ˈpralʲɲa/ (n)
laundry
  miejsce, w którym pierze się odzież

prana /prˈana/ (n)
prana
  (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie energia organizmu, której obecność oznacza jego życie;

pranie /ˈprãɲɛ/ (n)
laundry
  porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych
  czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;

praojciec /praˈɔjʨ̑ɛʦ̑/ (n)
forefather
  pierwszy mężczyzna, który zapoczątkował ludzkość, dany naród lub ród; mężczyzna, którego są one potomstwem

praojczyzna /prˌaɔjtʃˈɨzna/ (n)
Urheimat
  (językoznawstwo, językoznawczy) pierwotna siedziba ludów posługujących się językami danej rodziny językowej lub prajęzykiem

prapradziad /praˈpraʥ̑at/ (n)
great-great-grandfather
  ojciec pradziada

prasa /ˈprasa/ (n)
press
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji;

praska /ˈpraska/ (n)
ricer
  (technologia, technika, techniczny) niewielka prasa, przyrząd służący do gniecenia, wyciskania, tłoczenia

praska do ziemniaków /ˈpraska ˌdɔ‿ʑɛ̃mʲˈɲakuf/ (n)
potato ricer
  (zobacz) [[praska do, ziemniak]]

prasowanie /ˌprasɔˈvãɲɛ/ (n)
ironing
  wygładzanie ubrania za pomocą żelazka
pressing
  ściskanie za pomocą prasy

prasować /praˈsɔvaʨ̑/ (v)
iron
  wygładzać ubranie za pomocą żelazka
compress, press
  ściskać za pomocą prasy

prasłowiański /prˌaswɔvʲˈaɲski/ (n)
Proto-Slavic
  martwy język, od którego wywodzą się wszystkie obecne języki słowiańskie;

prawa człowieka /ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka/ (n)
human rights
  niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;

prawa kobiet /prˈava kˈɔbjɛt/ (n)
women's rights
  uprawnienia i wolności należące do kobiet i dziewcząt w danych społeczeństwach;

prawa miejskie /prˈava mʲˈɛjskʲɛ/ (n)
borough right, town privilege
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór praw dotyczący mieszkańców miasta, szczególnie istotny w średniowieczu;

prawa zwierząt /ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt/ (n)
animal liberation, animal rights
  idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;

prawda /ˈpravda/ (n)
truth
  treść zgodna z rzeczywistością;
  (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) jedna z dwóch wartości logicznych, obok fałszu;

prawda w oczy kole /ˈpravda ˈv‿ɔʧ̑ɨ ˈkɔlɛ/ (proverb)
the truth hurts
  inni mają rację, a my nie potrafimy się z tym pogodzić

prawdomówny /ˌpravdɔ̃ˈmuvnɨ/ (adj)
truthful
  taki, który mówi prawdę

prawdopodobieństwo /ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
probability
  (matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia takiej szansy (1.1);
  szansa, że coś się wydarzy

prawdopodobnie /ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ/ (adv)
probably, likely, presumably
  przypuszczalnie, być może

prawdopodobny /ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ/ (adj)
likely, probable, possible
  przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy

prawdziwie /pravʲˈʥ̑ivʲjɛ/ (adv)
truly
  w sposób prawdziwy

prawdziwy /pravʲˈʥ̑ivɨ/ (adj)
natural, real
  naturalny
real, true, authentic
  rzeczywisty
real, true
  typowy dla naszych wyobrażeń
truthful, veracious
  zgodny z prawdą

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie /pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ/ (proverb)
a friend in need is a friend indeed
  szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem

prawdę mówiąc /prˈavdɛ mˈuvʲɔnts/
to be honest
  (potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

prawica /praˈvʲiʦ̑a/ (n)
right hand
  (książkowy) prawa dłoń, prawa ręka
right, right-wing
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej

prawicowiec /prˌavitsˈɔvʲɛts/ (n)
rightist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik prawicy, człowiek o poglądach prawicowych/konserwatywnych

prawidło /praˈvʲidwɔ/ (n)
precept, rule, norm, regulation
  (przestarzałe, przestarzały) zasada, przepis, norma zapewniająca prawidłowość czegoś
shoetree shoe tree
  (rzemiosło, rzemieślniczy) przyrząd służący do utrzymywania pierwotnego kształtu przedmiotów, np. butów, kapeluszy itp.

prawidłowo /ˌpravʲidˈwɔvɔ/ (adv)
accurately, justifiably
  w sposób prawidłowy

prawidłowy /ˌpravʲidˈwɔvɨ/ (adj)
correct, right, accurate
  bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą)
regular
  dobrze uformowany, foremny
appropriate, proper
  słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)
correct
  zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami

prawie /ˈpravʲjɛ/ (particle)
almost, nearly
  …informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

prawić /ˈpravʲiʨ̑/ (v)
lecture, sermonize
  mówić o czymś nauczając

prawniczy /pravɲˈitʃɨ/ (adj)
juridical
  dotyczący prawa lub prawników

prawnie /ˈpravʲɲɛ/ (adv)
judicial
  sądownie, przed sądem, wobec prawa
legally, lawfully
  w myśl przepisów prawa, zgodnie z prawem

prawnik /ˈpravʲɲik/ (n)
jurist, lawyer
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba posiadająca wykształcenie prawnicze

prawnuczka /praˈvnuʧ̑ka/ (n)
great-granddaughter
  córka wnuka lub wnuczki

prawnuk /ˈpravnuk/ (n)
great-grandson
  syn wnuczki lub wnuka

prawny /ˈpravnɨ/ (adj)
legal
  taki, który dotyczy prawa, wywodzi się z prawa, jest z nim zgodny

prawo /ˈpravɔ/ (adv)
right
  prawa strona

prawo /ˈpravɔ/ (n)
right
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś;
law
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dobrze opisana i udowodniona teoria opisująca jakieś podstawowe zjawisko;

prawo dżungli /ˈpravɔ ˈʤ̑ũŋɡlʲi/ (n)
law of the jungle
  (przenośnie, przenośnia) prawo pięści, władza silniejszego

prawo jazdy /ˈpravɔ ˈjazdɨ/ (n)
driving licence, driver's license
  (motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;

prawo jest po to, aby je omijać /prˈavɔ jɛst pˈɔtɔ ˈabɨ jˈɛ ɔmˈijatɕ/ (proverb)
every law has a loophole
  przysłowie wyrażające pogląd, że czasami można nie przestrzegać przepisów prawa

prawo międzynarodowe /ˈpravɔ ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɛ/ (n)
international law
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych;

prawo niepisane /ˈpravɔ ˌɲɛpʲiˈsãnɛ/ (n)
unwritten law
  prawo zwyczajowe

prawo pierwszej nocy /ˈpravɔ ˈpʲjɛrfʃɛj ˈnɔʦ̑ɨ/ (n)
droit de seigneur
  w feudalnej Europie i u niektórych ludów pierwotnych: prawo spędzenia z żoną wasala lub poddanego jej nocy poślubnej

prawo ziemi /ˈpravɔ ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
birthright citizenship
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo mówiące o nabywaniu obywatelstwa (lub innych praw) przez osobę, która urodziła się na danym terenie (na terenie obowiązywania prawa)

prawo zwyczajowe /ˈpravɔ ˌzvɨʧ̑aˈjɔvɛ/ (n)
common law
  (socjologia, socjologiczny) zbiór stosowanych norm prawnych ukształtowanych w toku historii i uważanych przez jakąś społeczność lub grupę za obowiązujące;

prawodawca /prˌavɔdˈaftsa/ (n)
lawgiver
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) lub (historia, historyczny, historycznie) osoba lub instytucja, która ustanawia prawa albo doprowadziła do ich spisania i kodyfikacji

prawomocnie /prˌavɔmˈɔtsɲʲɛ/ (adv)
sovereignly
  mając moc prawną, obowiązując

prawomocny /prˌavɔmˈɔtsnɨ/ (adj)
legally binding
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) posiadający moc prawną

praworządność /prˌavɔʒˈɔndnɔɕtɕ/ (n)
law and order
  cecha tego, co praworządne; cecha tych, którzy są praworządni;

praworęcznie /prˌavɔrˈɛntʃɲʲɛ/ (adv)
right-handedly
  z wykorzystaniem prawej ręki

praworęczność /ˌpravɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
right-handedness
  posługiwanie się głównie prawą ręką, jej większa sprawność;

praworęczny /ˌpravɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
right-handed
  posługujący się głównie prawą ręką

praworęczny /ˌpravɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (n)
right-hander
  osoba praworęczna (1.1)

prawoskrętny /ˌpravɔˈskrɛ̃ntnɨ/ (adj)
dextrorotatory
  obrócony / obracający się w prawą stronę

prawosławny /ˌpravɔˈswavnɨ/ (adj)
Eastern Orthodox
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia

prawowicie /ˌpravɔˈvʲiʨ̑ɛ/ (adv)
rightfully
  w sposób prawowity

prawowity /ˌpravɔˈvʲitɨ/ (adj)
legal, lawful, legitimate, rightful
  legalny, uzasadniony prawnie, zgodny z prawem, właściwy

prawoznawczy /ˌpravɔˈznafʧ̑ɨ/ (adj)
jurisprudential
  związany z prawoznawstwem lub prawoznawcą

prawoznawstwo /prˌavɔznˈafstfɔ/ (n)
jurisprudence, legal theory
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół wiedzy o prawie

prawość /ˈpravɔɕʨ̑/ (n)
probity, rectitude, integrity, rightness, uprightness
  cecha tego, kto jest prawy

prawy /ˈpravɨ/ (adj)
righteous
  o człowieku: uczciwy, szlachetny
right
  znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce

prawybory /prˌavɨbˈɔrɨ/ (n)
primary election
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wstępne wybory, które odbywają się na niewielkim obszarze kraju i są organizowane w ramach kampanii wyborczej jako rodzaj sondażu

praxis /ˈpraksʲis/ (n)
praxis
  (filozofia, filozoficzny) rzeczywiste działanie i faktyczny stan rzeczy w opozycji do postulatów i teorii

prazeodym /ˌprazɛˈɔdɨ̃m/ (n)
praseodymium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;

prać /praʨ̑/ (v)
wash
  usuwać brud

prałat /ˈprawat/ (n)
prelate
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyższy dostojnik w Kościele katolickim;

prażanin /praˈʒãɲĩn/ (n)
Praguer, Praguian
  mieszkaniec Pragi

prażyć /ˈpraʒɨʨ̑/ (v)
roast
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu

prebenda /prɛˈbɛ̃nda/ (n)
prebend
  (przestarzałe, przestarzały) (kościelny) część dochodów, które duchowni otrzymują jako wynagrodzenie za pełnione obowiązki;

precel /prˈɛtsɛl/ (n)
pretzel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki;

precesja /prɛˈʦ̑ɛsʲja/ (n)
precession
  (fizyka, fizyczny) zjawisko jednostajnej zmiany kierunku osi obrotu wirującego ciała;

precyzja /prɛˈʦ̑ɨzʲja/ (n)
precision, accuracy
  dokładność, staranność

precyzować /prˌɛtsɨzˈɔvatɕ/ (v)
specify, elaborate on, pinpoint, state precisely
  określać dokładnie, z precyzją
take a definite shape
  stawać się dokładnie określonym

precyzyjnie /ˌprɛʦ̑ɨˈzɨjɲɛ/ (adv)
precisely
  w sposób precyzyjny, dokładny

precz /prɛʧ̑/ (adv)
away
  w połączeniu z czasownikiem nakazuje lub opisuje oddalenie się, wyrzucenie czegoś lub kogoś

precz /prɛʧ̑/ (interjection)
out
  gwałtowne wyrażenie niechęci, sprzeciwu, tego że ma się czegoś dość

predylekcja /ˌprɛdɨˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
predilection
  (książkowy) skłonność do kogoś lub czegoś

preeklampsja /prˌɛɛklˈampsja/ (n)
preeclampsia, pre-eclampsia
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu

prefekt /ˈprɛfɛkt/ (n)
prefect
  (historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik (m.in. naczelnik prowincji, policji miejskiej) w starożytnym Rzymie;
Head Boy, Head Girl, prefect
  w niektórych krajach uczeń odpowiedzialny za porządek w klasie i szkole;

preferować /ˌprɛfɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
prefer, favor
  dawać komuś/czemuś pierwszeństwo, preferencje

prefiks /ˈprɛfʲiks/ (n)
prefix
  (językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;

prehistoria /ˌprɛxʲiˈstɔrʲja/ (n)
prehistory
  okres dziejów od pojawienia się człowieka do powstania pisma;

prehistoryczny /prˌɛçistɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
prehistoric
  związany z prehistorią

prekariat /prɛˈkarʲjat/ (n)
precariat
  (ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia;

prekmurski /prɛkmˈurski/ (n)
Prekmurian
  dialekt prekmurski języka słoweńskiego;

prekognicja /ˌprɛkɔɟˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
precognition
  zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;

prekolumbijski /ˌprɛkɔlũmˈbʲijsʲci/ (adj)
pre-Columbian
  odnoszący się do czasów przed odkryciem Ameryki przez Krzysztofa Kolumba

prekursor /prɛˈkursɔr/ (n)
precursor
  osoba, która w danej dziedzinie wyprzedza innych, zwiastuje jakiś nowy kierunek, okres itp.

prelegent /prɛˈlɛɡɛ̃nt/ (n)
prelector
  osoba wygłaszająca wykład lub omawiająca prezentację

preliminarz /ˌprɛlʲĩˈmʲĩnaʃ/ (n)
preliminary estimate
  (zarządzanie) (księgowość) zestawienie planowanych dochodów i wydatków

preludium /prɛˈludʲjũm/ (n)
prelude
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samodzielny, krótki utwór instrumentalny
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu
  wprowadzenie, wstęp, początek, zapowiedź czegoś

premedytacja /ˌprɛ̃mɛdɨˈtaʦ̑ʲja/ (n)
premeditation
  dokładne obmyślenie planu przestępstwa
  obmyślenie planu działania

premier /ˈprɛ̃mʲjɛr/ (n)
Prime Minister, prime minister
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu;

premiera /prɛ̃ˈmʲjɛra/ (n)
premiere
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem

prenatalny /prˌɛnatˈalnɨ/ (adj)
prenatal
  (medycyna, medyczny) związany z życiem płodowym, dotyczący życia płodowego

prenumerata /ˌprɛ̃nũmɛˈrata/ (n)
subscription
  przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas

prenumerator /ˌprɛ̃nũmɛˈratɔr/ (n)
subscriber
  osoba, która wykupiła prenumeratę

prenumerować /prˌɛnumɛrˈɔvatɕ/ (v)
subscribe
  otrzymywać jakąś publikację regularnie przez określony czas

preparat /prɛˈparat/ (n)
preparation
  substancja lub mieszanina związków przygotowana do konkretnego zastosowania

preria /prˈɛrja/ (n)
prairie
  (geografia, geograficzny) równinne stepy w centralnej części Ameryki Północnej;

preriowy /prɛrjˈɔvɨ/ (adj)
of the prairie, prairie
  (geografia, geograficzny) (biologia, biologiczny) związany z prerią, dotyczący prerii; rosnący lub bytujący na prerii

preskrypcja /prɛˈskrɨpʦ̑ʲja/ (n)
prescription
  (dawniej, dawny) przedawnienie
  (dawniej, dawny) przepis prawny, nakaz urzędowy
  (językoznawstwo, językoznawczy) wydawanie norm językowych; kodyfikacja normatywna;
prescription, recipe
  wypisywanie, ordynowanie czegoś, (także, też) recepta lekarska

preskryptywista /prˌɛskrɨptɨvˈista/ (n)
prescriptivist
  (językoznawstwo, językoznawczy) osoba zajmująca się nakreślaniem norm lub zaleceń językowych;

preskryptywizm /prˌɛskrɨptˈɨvizm/ (n)
prescriptivism
  (językoznawstwo, językoznawczy) dążność do nakreślania norm lub zaleceń językowych z zamiarem wywarcia wpływu na użytkowników języka, aby trzymali się proponowanych środków;
  (filozofia, filozoficzny) pogląd głoszący, że funkcją sądów etycznych jest funkcja preskryptywna, nakazująca określone postępowanie

preskryptywny /prˌɛskrɨptˈɨvnɨ/ (adj)
prescriptive
  (językoznawstwo, językoznawczy) formułujący zewnętrzne normy bądź zalecenia językowe
  dyktujący prawidła, metody bądź sposoby postępowania

prestidigitator /prˌɛstʲidʲˌiɡʲitˈatɔr/ (n)
prestidigitator
  człowiek pokazujący sztuczki oparte głównie na zręczności i robiące wrażenie magicznych

presupozycja /ˌprɛsupɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
presupposition
  (językoznawstwo, językoznawczy) ukryte wstępne założenie, wymagane żeby dane zdanie miało w danym kontekście logiczny sens;
  (psychologia, psychologiczny) metoda sugerowania ukrytych treści za pomocą takich zdań

pretekst /ˈprɛtɛkst/ (n)
excuse, pretext
  powód, który ukrywa rzeczywistą przyczynę

pretensja /prɛtˈɛnsja/ (n)
grievance
  prawo, które sobie ktoś rości do czegoś; wymaganie, żądanie
grudge
  żal, uraza lub ansa do kogoś z jakiegoś powodu; (także, też) słowa wyrażające to uczucie

pretensjonalnie /prˌɛtɛnsjɔnˈalɲʲɛ/ (adv)
showily
  w sposób pretensjonalny

pretensjonalność /ˌprɛtɛ̃w̃sʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
affectation, pretentiousness
  brak naturalności, sztuczność; krygowanie się, mizdrzenie się

pretor /ˈprɛtɔr/ (n)
praetor
  (starożytność) jeden z ważniejszych urzędników w starożytnym Rzymie;

pretorianin /prˌɛtɔrjˈaɲin/ (n)
Praetorian, praetorian, pretorian
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) członek gwardii pretoriańskiej - elitarnej formacji zbrojnej w starożytnym Rzymie i straży osobistej cesarzy;

prewencja /prɛˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
prevention
  zapobieganie czynom i zjawiskom uważanym za niepożądane

prewencyjny /ˌprɛvɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
preventive
  służący zapobieganiu, prewencji

prezbiter /prɛzbʲˈitɛr/ (n)
presbyter
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny drugiego stopnia święceń w chrześcijaństwie;

prezbiterat /prˌɛzbʲitˈɛrat/ (n)
presbyterate
  (kościelny) sakrament święceń w chrześcijaństwie;
  (kościelny) wykonywanie urzędu kapłańskiego wynikającego z (1.1)

prezbiteriański /prˌɛzbʲitɛrjˈaɲski/ (adj)
Presbyterian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z prezbiterianizmem, prezbiterianami

prezbiterium /ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm/ (n)
presbytery, chancel
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;
presbyterium
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kolegialny organ zarządzający chrześcijańskim kościołem partykularnym;

prezencja /prɛzˈɛntsja/ (n)
presence
  wygląd i sposób zachowania się jakiejś osoby, zazwyczaj atrakcyjny

prezent /ˈprɛzɛ̃nt/ (n)
gift, present
  rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

prezentacja /ˌprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
presentation
  wystawienie czegoś na pewnym forum
  zestaw slajdów

prezentować /ˌprɛzɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
present
  pokazywać coś

prezerwatywa /ˌprɛzɛrvaˈtɨva/ (n)
condom, rubber
  (seksuologia, seksuologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

prezes /ˈprɛzɛs/ (n)
chairman, president
  osoba przewodząca jakiejś instytucji, organizacji lub jakiemuś stowarzyszeniu

prezydencja /prˌɛzɨdˈɛntsja/ (n)
presidency
  prezydentura
  przewodniczenie

prezydencki /prˌɛzɨdˈɛntski/ (adj)
presidential
  dotyczący prezydenta lub prezydentury

prezydent /ˈprɛzɨdɛ̃nt/ (n)
mayor
  (administracja) w Polsce najwyższy przedstawiciel samorządu w miastach liczących ponad 100 tysięcy mieszkańców;
president
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

prezydentura /ˌprɛzɨdɛ̃nˈtura/ (n)
presidency
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bycie prezydentem
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem

prima aprilis /ˈprʲĩma ːˈprʲilʲis/ (n)
April Fools' Day
  dzień żartów obchodzony pierwszego kwietnia w wielu krajach, w tym w Polsce;

primadonna /prˌimadˈɔnna/ (n)
prima donna
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pierwsza, najlepsza śpiewaczka operowa

primogenitura /ˌprʲĩmɔɡɛ̃ɲiˈtura/ (n)
primogeniture
  dziedziczenie przez najstarszego w rodzie;

priorytet /prʲjɔˈrɨtɛt/ (n)
priority
  pierwszeństwo przysługujące czemuś

pro-choice /prˈɔxɔˈitsɛ/ (n)
pro-choice
  ogół ruchów społecznych i organizacji, które opowiadają się za legalizacją aborcji;

pro-life /prˈɔlˈifɛ/ (adj)
pro-life
  opowiadający się za zakazem aborcji

proaborcyjny /prˌɔabɔrtsˈɨjnɨ/ (adj)
proabortion
  związany z poparciem prawa do wykonywania aborcji

probabilistyczny /ˌprɔbabʲilʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
probabilistic
  (matematyka, matematyczny) związany z probabilistyką
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) związany z probabilizmem

probacja /prɔbˈatsja/ (n)
probation
  ogół instytucji i działań służących resocjalizacji i prewencji kryminalnej;

probierstwo /prɔˈbʲjɛrstfɔ/ (n)
assay
  sztuka mająca na celu dochodzenie wartości rud, metalów i innych produktów hutniczych

probiotyk /prɔˈbʲjɔtɨk/ (n)
probiotic
  podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej

problem /ˈprɔblɛ̃m/ (n)
problem, trouble
  coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia
problem
  interesujące zagadnienie

problematyczny /ˌprɔblɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
problematic, problematical
  budzący zastrzeżenia lub niepewny

problematyka /prˌɔblɛmˈatɨkˌa/ (n)
issues
  ogół problemów związanych z jakąś dziedziną

problemista /prˌɔblɛmˈista/ (n)
problemist
  (szachy, pojęcie szachowe) szachista, który układa zadania szachowe

proboszcz /ˈprɔbɔʃʧ̑/ (n)
pastor, parish priest
  (kościelny) ksiądz zarządzający parafią;

probówka /prɔbˈufka/ (n)
test tube
  (chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;

proca /ˈprɔʦ̑a/ (n)
sling
  broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski;

procedować /prˌɔtsɛdˈɔvatɕ/ (v)
proceed
  zajmować się czymś i działać przy tym zgodnie z procedurą

procedura /ˌprɔʦ̑ɛˈdura/ (n)
procedure
  (informatyka, informatyczny) wydzielona część programu;
  określone reguły postępowania w jakiejś sprawie

procent /ˈprɔʦ̑ɛ̃nt/ (n)
per cent, percent
  (drukarstwo, drukarski) symbol procenta (1.1)
interest
  (finanse, finansowy) oprocentowanie, odsetki, dochód od kapitału
percentage
  bliżej nieokreślony ułamek, część

procent /ˈprɔʦ̑ɛ̃nt/ (numeralFraction)
percent, per cent
  (matematyka, matematyczny) setna część całości;

proces /ˈprɔʦ̑ɛs/ (n)
process, act
  uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie
  (informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu

procesja /prɔˈʦ̑ɛsʲja/ (n)
procession
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;

procesor /prɔˈʦ̑ɛsɔr/ (n)
processor
  (informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;

procesować /ˌprɔʦ̑ɛˈsɔvaʨ̑/ (v)
process
  (informatyka, informatyczny) przetwarzać się
litigate
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prowadzić proces sądowy, dochodzić roszczeń w sądzie

procesyjny /prˌɔtsɛsˈɨjnɨ/ (adj)
processional
  (kościelny) związany z procesją, dotyczący procesji

proch /prɔx/ (n)
ash, dust
  rozdrobniona, sypka substancja

proch strzelniczy /ˈprɔx sṭʃɛlʲˈɲiʧ̑ɨ/ (n)
gunpowder
  materiał wybuchowy, służący głównie jako ładunek miotający w broni palnej;

prodemokratyczny /prˌɔdɛmˌɔkratˈɨtʃnɨ/ (adj)
pro-democracy, prodemocracy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzyjający demokracji, popierający demokrację

prodiż /ˈprɔdʲiʃ/ (n)
electric baking pan
  elektryczne urządzenie do pieczenia w postaci metalowego naczynia z pokrywą z przezroczystym otworem;

producent /prɔˈduʦ̑ɛ̃nt/ (n)
producer
  (biologia, biologiczny) organizm wytwarzający związki pokarmowe z prostych substancji nieorganicznych
  osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu

produkcja /prɔˈdukʦ̑ʲja/ (n)
production
  uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów

produkcyjny /prˌɔduktsˈɨjnɨ/ (adj)
productive, generative, output, production
  związany z produkcją, dotyczący produkcji

produkować /ˌprɔduˈkɔvaʨ̑/ (v)
produce
  tworzyć, wytwarzać coś

produkt /ˈprɔdukt/ (n)
product
  (chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej
  (matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego;
  rezultat pracy twórczej
  rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa
  w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku;

produkt krajowy brutto /ˈprɔdukt kraˈjɔvɨ ˈbrutːɔ/ (n)
gross domestic product
  (ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;

produktywność /prˌɔduktˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
productivity
  (ekonomia, ekonomiczny) wielkość efektu produkcyjnego uzyskanego z danych nakładów, wyrażona za pomocą wartości ułamka, w którym licznik zawiera wielkość produkcji, a mianownik – wielkość poniesionych na nią nakładów;

profanacja /ˌprɔfãˈnaʦ̑ʲja/ (n)
desecration, profanation
  znieważenie rzeczy lub miejsca otaczanych powszechnym szacunkiem; zbezczeszczenie czegoś

profesja /prɔˈfɛsʲja/ (n)
profession
  zawód;

profesjonalista /prˌɔfɛsjˌɔnalˈista/ (n)
professional
  osoba mająca bardzo duże umiejętności w danej dziedzinie

profesjonalizacja /ˌprɔfɛsʲjɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
professionalization
  tworzenie się nowych zawodów, profesji w ramach danej dziedziny

profesjonalny /prˌɔfɛsjɔnˈalnɨ/ (adj)
expert, pro, professional
  uprawiający swój zawód jak należy
pro, professional
  uprawiany dobrze jako zawód, wykonywany znakomicie, na wysokim poziomie

profesor /prɔˈfɛsɔr/ (n)
professor
  (edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;
  (edukacja, edukacyjny) nazwa stanowiska pracy na uczelniach wyższych i w instytucjach naukowych;

profesorski /prˌɔfɛsˈɔrski/ (adj)
professorial
  związany z osobą lub tytułem profesora, dotyczący profesora

profilaktyczny /prˌɔfilaktˈɨtʃnɨ/ (adj)
prophylactic, preventive, preventative
  (medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom

profilaktyka /ˌprɔfʲiˈlaktɨka/ (n)
prophylaxis, prevention
  środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk

profilaktyka przedekspozycyjna /prˌɔfilˈaktɨkˌa pʃˌɛdɛkspˌɔzɨtsˈɨjna/ (n)
pre-exposure prophylaxis
  (medycyna, medyczny) lek, kuracja stosowana profilaktycznie przed ekspozycją, narażeniem na czynnik chorobotwórczy wywołujący AIDS

profit /ˈprɔfʲit/ (n)
profit, earnings, gain
  (finanse, finansowy) zysk

progenitura /ˌprɔɡɛ̃ɲiˈtura/ (n)
progeniture, progeny
  (przestarzałe, przestarzały) (dziś zwykle (żartobliwie)) potomstwo, dzieci

prognatyczny /ˌprɔɡnaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
prognathic, prognathous
  (antropologia, antropologiczny) (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) o nadmiernie wysuniętej do przodu szczęce (lub szczękach)

prognatyzm /prɔˈɡnatɨsm̥/ (n)
prognathism
  (antropologia, antropologiczny) (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) silne wysunięcie do przodu szczęki (lub szczęk), cecha gatunkowa lub nieprawidłowość anatomiczna

prognoza /prɔˈɡnɔza/ (n)
forecast, prediction, prognosis
  przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach

prognoza pogody /prɔɡnˈɔza pɔɡˈɔdɨ/ (n)
weather forecast
  przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie

program /ˈprɔɡrãm/ (n)
program, programme
  (informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań
channel
  (potocznie, potoczny) stacja telewizyjna
program
  plan działań

program telewizyjny /prˈɔɡram tˌɛlɛvizˈɨjnɨ/ (n)
television program, television programme
  (telewizja, telewizyjny) telewizyjna produkcja audiowizualna, podstawowa jednostka ramówek stacji telewizyjnych;

programista /ˌprɔɡrãˈmʲista/ (n)
programmer
  (informatyka, informatyczny) osoba, zajmująca się pisaniem programów komputerowych;

programowalny /prˌɔɡramɔvˈalnɨ/ (adj)
programmable
  taki, który można zaprogramować

programowanie /ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
programming
  (informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych;
  (rzeczownik odczasownikowy) od: programować

programować /ˌprɔɡrãˈmɔvaʨ̑/ (v)
program
  (informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe

progresja /prɔɡrˈɛsja/ (n)
progression
  (ekonomia, ekonomiczny) wzrastanie jakiegoś współczynnika
  osiągnięcie następnego stadium rozwoju

progresywny /prˌɔɡrɛsˈɨvnɨ/ (adj)
progressive
  nastawiony na rozwój lub w trakcie rozwoju, wzrostu

prohibicja /prˌɔçibʲˈitsja/ (n)
prohibition
  (urzędowy) zakaz prowadzenia działalności społecznie niepożądanej lub szkodliwej, szczególnie zakaz sprzedaży (a także produkcji) alkoholu w danym kraju lub na danym terytorium;

projekcja /prɔˈjɛkʦ̑ʲja/ (n)
projection
  (psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie;

projekt /ˈprɔjɛkt/ (n)
project
  (zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu
plan
  plan działania lub postępowania
design
  szkic, makieta, dokumentacja przedstawiający pomysł na wykonanie czegoś

projektor /prɔjˈɛktɔr/ (n)
projector
  (technologia, technika, techniczny) aparat do rzutowania obrazów na ekran;
  (astronomia, astronomiczny) aparat wyświetlający mapę nieba na sklepieniu planetarium;

projektowanie /ˌprɔjɛktɔˈvãɲɛ/ (n)
designing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: projektować

projektować /prˌɔjɛktˈɔvatɕ/ (v)
project
  opracowywać projekt

prokariont /prɔkˈarjɔnt/ (n)
prokaryote
  (biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa prokariontów
  (biologia, biologiczny) mikroorganizm, najczęściej jednokomórkowy, którego komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych

prokariotyczny /prˌɔkarjɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
prokaryotic
  (biologia, biologiczny) nie posiadający w komórce wyodrębnionego jądra

prokrastynacja /prˌɔkrastɨnˈatsja/ (n)
procrastination
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;

prokreacja /prˌɔkrɛˈatsja/ (n)
procreation
  (biologia, biologiczny) płodzenie i rodzenie potomstwa

proktolog /prɔˈktɔlɔk/ (n)
proctologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób jelita grubego i odbytnicy

proktologia /ˌprɔktɔˈlɔɟja/ (n)
proctology
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się chorobami odbytu i odbytnicy;

prokurator /ˌprɔkuˈratɔr/ (n)
prosecutor
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;

prokuratura /prˌɔkuratˈura/ (n)
public prosector's office
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ ścigający przestępstwa i stojący na straży praworządności;

prol /prɔl/ (n)
prole
  osoba niewykształcona, proletariusz, robotnik fizyczny

proletariat /ˌprɔlɛˈtarʲjat/ (n)
proletariat
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo;
  (socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją
  (socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna

proletariusz /ˌprɔ.lɛ.ˈtar.ʲjuʃ/ (n)
proletarian
  (historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;

prolifer /prɔlˈifɛr/ (n)
pro-lifer
  zwolennik zakazu aborcji

proliferacja /ˌprɔlʲifɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
proliferation
  rozrost, szerzenie się

prolog /ˈprɔlɔk/ (n)
prologue, prolog
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;

prom /prɔ̃m/ (n)
ferry, ferry-boat
  statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;

promet /ˈprɔ̃mɛt/ (n)
promethium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61;

promienica /prˌɔmjɛɲˈitsa/ (n)
actinomycosis
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna ludzi i zwierząt;

promienie katodowe /prɔmjˈɛɲʲɛ kˌatɔdˈɔvɛ/ (n)
cathode ray, e-beam, electron beam
  (fizyka, fizyczny) strumień elektronów biegnący od katody do anody w rurze do wyładowań elektrycznych wypełnionej rozrzedzonym gazem

promienie zmierzchu /prɔmjˈɛɲʲɛ zmʲˈɛʃxu/ (n)
anticrepuscular rays, antisolar rays
  (meteorologia, meteorologiczny) świetlne zjawisko atmosferyczne polegające na pojawieniu się promienistych pasów światła na chmurach tuż po zachodzie słońca, które zbiegają się po przeciwnej stronie horyzontu

promienieć /prɔ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̇ʨ̑/ (v)
beam
  wyrażać jakiś pozytywny stan swoim wyglądem, postawą
beam, gleam
  świecić się, błyszczeć, odbijać światło

promieniotwórczy /prˌɔmjɛɲʲɔtfˈurtʃɨ/ (adj)
radioactive
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) związany z promieniotwórczością, mający cechy promieniotwórczości

promieniowanie /ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ/ (n)
radiation
  (fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało;

promieniowanie jonizujące /ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ ˌjɔ̇̃ɲizuˈjɔ̃nʦ̑ɛ/ (n)
ionizing radiation
  (fizyka, fizyczny) (medycyna, medyczny) promieniowanie, którego źródłem są substancje mające zdolność wytwarzania jonów w czasie przenikania przez materię;

promieniować /prˌɔmjɛɲʲˈɔvatɕ/ (v)
radiate
  (fizyka, fizyczny) wytwarzać i wysyłać strumień cząstek lub fal; emitować energię
spread
  (medycyna, medyczny) rozchodzić się z chorego miejsca do przyległej okolicy
radiate
  okazywać w sposób wyraźnie zauważalny dobre emocje
work
  wywierać wpływ na środowisko

promiennie /prɔmjˈɛnɲʲɛ/ (adv)
vibrantly
  w sposób promienny

promienny /prɔmjˈɛnnɨ/ (adj)
radiant
  dotyczący emisji energii, promieniowania

promień /ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
radius
  (matematyka, matematyczny) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;
ray, beam
  wiązka światła wychodząca ze źródła światła;
  (fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała

prominent /prɔ̃ˈmʲĩnɛ̃nt/ (n)
V.I.P., VIP
  ktoś bardzo ważny, najczęściej ze świata polityki lub showbiznesu

promocja /prɔ̃ˈmɔʦ̑ʲja/ (n)
promotion
  ocena kwalifikująca ucznia do przejścia do następnej klasy

promować /prɔ̃ˈmɔvaʨ̑/ (v)
promote
  działać w celu podniesienia popularności czegoś

promowy /prɔ̃ˈmɔvɨ/ (n)
ferryman
  osoba obsługująca prom

prompter /ˈprɔ̃mptɛr/ (n)
teleprompter
  urządzenie służące do wyświetlania tekstu czytanego przez prezentera telewizyjnego czy inną osobę przemawiającą publicznie lub stojącą przed kamerą;

propaganda /ˌprɔpaˈɡãnda/ (n)
propaganda
  działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;

propagandysta /prˌɔpaɡandˈɨsta/ (n)
propagandist
  osoba zajmująca się szerzeniem propagandy

propagandystka /prˌɔpaɡandˈɨstka/ (n)
propagandist
  kobieta zajmująca się szerzeniem propagandy

propagandzista /prˌɔpaɡaɲdʑˈista/ (n)
propagandist
  osoba zajmująca się szerzeniem propagandy

propagandzistka /prˌɔpaɡaɲdʑˈistka/ (n)
propagandist
  kobieta zajmująca się szerzeniem propagandy

propagować /prˌɔpaɡˈɔvatɕ/ (v)
preach, promote, propagate
  czynić powszechnym
peddle, preach, propagate, spread
  prowadzić propagandę

propan /ˈprɔpãn/ (n)
propane
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;

propedeutyka /ˌprɔpɛˈdɛwtɨka/ (n)
propaedeutics, propedeutics
  wstęp do czegoś, wprowadzenie, przygotowanie

propen /ˈprɔpɛ̃n/ (n)
propene
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z szeregu homologicznego alkenów, bezbarwny gaz;

proponować /ˌprɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
propose, suggest, offer, come up, propound
  zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt)

proporcja /prɔˈpɔrʦ̑ʲja/ (n)
proportion
  wzajemny stosunek danych wielkości; stosunek części danej całości wobec siebie nawzajem

proporcjonalnie /prˌɔpɔrtsjɔnˈalɲʲɛ/ (adv)
proportionally, proportionately
  w sposób proporcjonalny

proporcjonalny /prˌɔpɔrtsjɔnˈalnɨ/ (adj)
proportional
  mający lub wyrażający określony stosunek do jakiejś wielkości

propozycja /ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
proposition, offer
  coś, co się komuś proponuje

propriocepcja /ˌprɔprʲjɔˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
proprioception
  (fizjologia, fizjologiczny) zmysł orientacji ułożenia części własnego ciała

propsy /prˈɔpsɨ/ (interjection)
props
  (slangowo) gratulacje, szacunek

propylen /prɔˈpɨlɛ̃n/ (n)
propylene
  (chemia, chemiczny) (zobacz) propen

propyn /ˈprɔpɨ̃n/ (n)
methylacetylene, propyne
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkinów, składnik gazu MAPP używanego w spawalnictwie;

proroctwo /prɔˈrɔʦ̑tfɔ/ (n)
prophecy
  przepowiednia przyszłości, najczęściej wygłaszana przez proroka

proroczo /prɔrˈɔtʃɔ/ (adv)
oracularly, prophetically
  w sposób proroczy

prorodzinny /prˌɔrɔdʑˈinnɨ/ (adj)
family-oriented
  taki, który sprzyja interesom rodziny

prorok /ˈprɔrɔk/ (n)
prophet, Prophet, haruspex
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;

prorokini /ˌprɔrɔˈcĩɲi/ (n)
prophetess
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości

prorokować /ˌprɔrɔˈkɔvaʨ̑/ (v)
foretell, predict
  (przenośnie, przenośnia) przewidywać przyszłe wydarzenia
prophesy, make prophecy
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić proroctwa

prorządowy /ˌprɔʒɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
pro-government, progovernment
  popierający politykę rządu

prosektorium /prˌɔsɛktˈɔrjum/ (n)
dissection room
  (medycyna, medyczny) miejsce, w którym przeprowadza się sekcje zwłok;

prosfora /prɔsfˈɔra/ (n)
prosfora
  (teologia, teologiczny) chleb używany w Kościele wschodnim do konsekracji i komunii

prosić /ˈprɔɕiʨ̑/ (v)
ask, request
  zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś

prosię /ˈprɔɕɛ/ (n)
piglet
  (zoologia, zoologiczny) młoda świnia

proso /ˈprɔsɔ/ (n)
millet
  (botanika, botaniczny) Panicum miliaceum, roślina zbożowa;

prospołecznie /prˌɔspɔwˈɛtʃɲʲɛ/ (adv)
prosocially
  w sposób prospołeczny

prosta /ˈprɔsta/ (n)
line, straight line
  (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;

prostacki /prɔˈstaʦ̑ʲci/ (adj)
boorish, coarse, common, crass, rough, rude
  właściwy prostakowi

prostacko /prɔstˈatskɔ/ (adv)
crudely
  niekulturalnie, bez ogłady

prostactwo /prɔstˈatstfɔ/ (n)
vulgarity, boorishness, rudeness, rusticity
  zespół cech właściwych prostakowi lub prostackiem zachowaniu

prostaczek /prɔstˈatʃɛk/ (n)
simple
  (literacko) ktoś niewykształcony, ubogi

prostak /ˈprɔstak/ (n)
boor, bumpkin, churl, flat, muggins, peasant
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski

prostata /prɔˈstata/ (n)
prostate, prostate gland
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia

prostatektomia /prˌɔstatɛktˈɔmja/ (n)
prostatectomy
  (medycyna, medyczny) wycięcie gruczołu krokowego

prosto /ˈprɔstɔ/ (adv)
straight
  w prostej linii
simply
  łatwo, bez problemów

prosto w nos /prˈɔstɔ w nˈɔs/ (adv)
bluntly, straight
  wprost, dosłownie, bezpośrednio

prosto w oczy /prˈɔstɔ w ˈɔtʃɨ/ (adv)
bluntly, straight
  wprost, dosłownie, bezpośrednio

prosto z mostu /ˈprɔstɔ ˈz‿mɔstu/ (adv)
bluntly, straight
  wprost, dosłownie, bezpośrednio

prostoduszność /prˌɔstɔdˈuʃnɔɕtɕ/ (n)
naivety
  cecha kogoś, kto odznacza się prostotą, szczerością i łatwowiernością

prostoduszny /prˌɔstɔdˈuʃnɨ/ (adj)
ingenuous, artless
  odznaczający się prostotą, szczerością i łatwowiernością; (także, też): świadczący o takich cechach

prostokąt /prɔˈstɔkɔ̃nt/ (n)
rectangle
  (geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;

prostokątny /ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ/ (adj)
rectangular
  mający kształt prostokąta

prostolinijność /prˌɔstɔliɲˈijnɔɕtɕ/ (n)
rectitude, straightforwardness, straightness
  cecha kogoś, kto postępuje w sposób uczciwy, szczery i otwarty

prostolinijny /prˌɔstɔliɲˈijnɨ/ (adj)
forthright, guileless, ingenuous, straightforward, unsophisticated
  postępujący w sposób uczciwy, szczery i otwarty; (także, też): świadczący o takich cechach

prostoliniowość /prˌɔstɔliɲʲˈɔvɔɕtɕ/ (n)
rectilinearity
  (geometria) (fizyka, fizyczny) cecha czegoś, co przebiega po linii prostej

prostopadle /prˌɔstɔpˈadlɛ/ (adv)
perpendicularly
  tworząc z daną prostą lub płaszczyzną kąt prosty

prostopadłościan /ˌprɔstɔpadˈwɔɕʨ̑ãn/ (n)
cuboid
  (geometria) wielościan wypukły, którego wszystkie ściany są prostokątami;

prostopadłość /prˌɔstɔpˈadwɔɕtɕ/ (n)
perpendicularity
  cecha tego, co prostopadłe

prostopadły /ˌprɔstɔˈpadwɨ/ (adj)
perpendicular
  tworzący z daną prostą albo płaszczyzną kąt prosty

prostota /prɔˈstɔta/ (n)
lack of manners, uncouth
  (dawniej, dawny) brak ogłady i wykształcenia, nieokrzesanie
common people
  (dawniej, dawny) prosty lud, gmin, pospólstwo
directness, naturalness
  (przestarzałe, przestarzały) naturalność, bezpośredniość, skromność w obyciu
simplicity
  ogół cech charakterystycznych dla czegoś nieskomplikowanego, niezawiłego

prostować /prɔstˈɔvatɕ/ (v)
rectify
  (fizyka, fizyczny) przekształcać ze zjawiska zmieniającego się w czasie w stałe
straighten, straighten out
  nadawać czemuś nierównemu kształt prosty
correct, rectify
  dokonywać korekty; usuwać pomyłki, wady
straighten up
  stawać się prostym

prostownica /prˌɔstɔvɲˈitsa/ (n)
hair straightener
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie do prostowania włosów

prostracja /prɔˈstraʦ̑ʲja/ (n)
prostration
  (psychologia, psychologiczny) stan skrajnego wyczerpania psychicznego

prosty /ˈprɔstɨ/ (adj)
straight, plain, plane
  niemający zakrzywień, prowadzący w jednym kierunku
simple
  nieskomplikowany, o niewielkiej złożoności
simple, plain
  niewykształcony; zwykły
plain, plane
  równy
simple, easy, plain
  łatwy, o niewielkiej trudności

prostytucja /ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
prostitution
  proceder sprzedaży usług seksualnych;

prostytutka /ˌprɔstɨˈtutka/ (n)
prostitute, sex worker, working girl
  (książkowy) kobieta sprzedająca własne usługi seksualne

prosumpcja /prɔˈsũmpʦ̑ʲja/ (n)
prosumption
  (socjologia, socjologiczny) (ekonomia, ekonomiczny) idea oraz praktyka połączenia produkcji oraz konsumpcji, zaangażowania konsumentów w produkcję potrzebnych im dóbr, np. żywności

proszek /ˈprɔʃɛk/ (n)
powder
  substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek

proszek do pieczenia /prˈɔʃɛɡ dɔ pʲɛtʃˈɛɲʲa/ (n)
baking powder
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;

proszę /ˈprɔʃɛ/
here you are
  potwierdzenie wykonania prośby
please
  zwrot używany zamiast trybu rozkazującego
excuse me
  zwrot używany zamiast wołacza, wraz z rzeczownikiem w dopełniaczu przy skierowaniu wypowiedzi do kogoś

protagonista /ˌprɔtaɡɔ̃ˈɲista/ (n)
protagonist
  (historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: pierwszy aktor, prowadzący dialog z chórem, a w późniejszym okresie także z innymi aktorami
  bojownik, przywódca, prowodyr w walce o jakąś sprawę
  najwybitniejszy aktor w zespole
  odtwórca głównej roli

protaktyn /prɔˈtaktɨ̃n/ (n)
protactinium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;

protekcjonalność /prˌɔtɛktsjɔnˈalnɔɕtɕ/ (n)
condescension
  cecha tego, co protekcjonalne; cecha tych, którzy są protekcjonalni

protekcjonistyczny /prˌɔtɛktsjˌɔɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
protectionist
  (ekonomia, ekonomiczny) związany z protekcjonizmem; realizujący politykę protekcjonizmu

protekcjonizm /ˌprɔtɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
protectionism
  (ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;

protektorat /prˌɔtɛktˈɔrat/ (n)
protectorate
  forma zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora);

protel /prˈɔtɛl/ (n)
aardwolf
  (zoologia, zoologiczny) Proteles cristata, drapieżnik lądowy;

protest /ˈprɔtɛst/ (n)
protest
  demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś

protestant /prɔˈtɛstãnt/ (n)
Protestant
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich

protestantyzm /ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥/ (n)
Protestantism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;

protestować /ˌprɔtɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
protest
  wyrażać sprzeciw, pokazywać, że się z czymś nie zgadza

protetyczny /prˌɔtɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
prosthetic
  (medycyna, medyczny) związany z protetyką lub robieniem protez

proto- /ˈprɔtɔ/
proto-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu

protokolant /ˌprɔtɔˈkɔlãnt/ (n)
recorder
  osoba, która sporządza protokół ze spotkania, rozprawy itp.

protokół /prɔˈtɔkuw/ (n)
minutes, record, report, protocol
  sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;

proton /ˈprɔtɔ̃n/ (n)
proton
  (fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;

protonaród /prˌɔtɔnˈarut/ (n)
stateless nation
  grupa etniczna, która dąży do uzyskania własnej suwerenności politycznej w postaci własnego państwa; naród bez państwa;

prototyp /prɔˈtɔtɨp/ (n)
prototype
  (technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;

protozoologia /ˌprɔtɔzɔːˈlɔɟja/ (n)
protozoology
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się pierwotniakami;

proustyt /prɔˈustɨt/ (n)
arsenical red silver, proustite, sanguinite
  (mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady siarkosoli, arsenowa sól srebra;

prowadzenie /ˌprɔvaˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
conduct, lead
  (rzeczownik odczasownikowy) od: prowadzić

prowadzić /prɔˈvaʥ̑iʨ̑/ (v)
lead
  (sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu
lead, guide
  być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca
conduct
  kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś
drive
  kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem)
lead to, result in
  tworzyć skutek czegoś

prowansalski /ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci/ (n)
Occitan
  jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;

proweniencja /ˌprɔvɛ̃ˈɲɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
provenance, provenience
  (książkowy) pochodzenie kogoś lub czegoś

prowiant /ˈprɔvʲjãnt/ (n)
provisions, victual
  żywność, zapasy żywności

prowincja /prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja/ (n)
province
  (administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach
  (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa;
  (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo;
  (biologia, biologiczny) obszar posiadający charakterystyczną florę i faunę
  obszar kraju oddalony od stolicy i większych miast

prowincjonalny /prˌɔvintsjɔnˈalnɨ/ (adj)
provincial
  związany z prowincją, dotyczący prowincji

prowincjusz /prɔˈvʲĩnʦ̑ʲjuʃ/ (n)
provincial
  (lekceważąco, lekceważący) człowiek mieszkający na prowincji, niemający wielkomiejskiej ogłady i obycia towarzyskiego

prowitamina /ˌprɔvʲitãˈmʲĩna/ (n)
vitamer
  (biochemia, biochemiczny) związek chemiczny, który przekształca się w organizmie w witaminę w wyniku reakcji chemicznych;

prowizja /prɔˈvʲizʲja/ (n)
percentage
  zapłata, jaką otrzymuje się za pośredniczenie w transakcji handlowej

prowizoryczny /ˌprɔvʲizɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
provisional, temporary
  (książkowy) niemający stałego charakteru; mający trwać tylko pewien czas

prowodyr /prɔˈvɔdɨr/ (n)
ringleader
  (pogardliwie) osoba wzniecająca zamieszki, bunty czy rozruchy, a następnie przewodząca im

prowokacja /ˌprɔvɔˈkaʦ̑ʲja/ (n)
provocation
  podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania
  podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody

prowokacyjnie /prˌɔvɔkatsˈɨjɲʲɛ/ (adv)
provocatively
  w sposób prowokacyjny

prowokacyjny /ˌprɔvɔkaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
provocative
  zaczepny, mający charakter prowokacji

prowokator /ˌprɔvɔˈkatɔr/ (n)
agent provocateour
  tajny agent działający w jakiejś organizacji, który jej szkodzi

prowokować /ˌprɔvɔˈkɔvaʨ̑/ (v)
provoke
  wywoływać
  podburzać do czegoś

proxy /ˈprɔksɨ/ (n)
proxy
  (informatyka, informatyczny) komponent lub urządzenie pośredniczące w dostępie do innego obiektu;

prozaiczność /prˌɔzaˈitʃnɔɕtɕ/ (n)
prosaicness
  cecha tego, co prozaiczne, przyziemne, powszednie

prozaiczny /prˌɔzaˈitʃnɨ/ (adj)
prosy
  (literacko) napisany prozą
prosaic, prosy
  zwyczajny, niewyszukany, mało interesujący

prozaik /prɔzˈaik/ (n)
prosaist
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz tworzący utwory prozą, najczęściej powieści i nowele

prozelita /prˌɔzɛlˈita/ (n)
proselyte
  neofita, nawrócony

prozodia /prɔˈzɔdʲja/ (n)
prosody
  (językoznawstwo, językoznawczy) brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi

prozopagnozja /ˌprɔzɔpaɡˈnɔzʲja/ (n)
prosopagnosia, face blindness
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania twarzy;

prośba /ˈprɔʑba/ (n)
request
  uprzejme zwrócenie się do kogoś w celu uzyskania czegoś; skierowanie do kogoś jakiegoś życzenia

pruderyjnie /prˌudɛrˈɨjɲʲɛ/ (adv)
prudishly
  w sposób pruderyjny

pruć /pruʨ̑/ (v)
belt
  (potocznie, potoczny) jechać, płynąć czymś z dużą szybkością
undo, unpick, unravel
  usuwać szwy; rozdzielać dwa materiały (tkaniny)

prycza /ˈprɨʧ̑a/ (n)
plank bed, bunk, pallet
  prymitywne drewniane lub metalowe łóżko, czasem piętrowe

pryk /prɨk/ (n)
geezer
  (pogardliwie) lub (żartobliwie) (potocznie, potoczny) człowiek stary, zniedołężniały

prymas /ˈprɨ̃mas/ (n)
primate
  (kościelny) tytuł honorowy niektórych arcybiskupów katolickich oraz anglikańskich;

prymat /ˈprɨ̃mat/ (n)
pre-eminence, primacy
  pierwszeństwo, zwierzchność lub przewodzenie w czymś, posiadanie dominującej roli

prymatolog /ˌprɨ̃maˈtɔlɔk/ (n)
primatologist
  (zoologia, zoologiczny) zoolog - specjalista w dziedzinie prymatologii
  (zoologia, zoologiczny) specjalistka w dziedzinie prymatologii

prymatologia /ˌprɨ̃matɔˈlɔɟja/ (n)
primatology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;

prymatologiczny /ˌprɨ̃matɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
primatological
  (biologia, biologiczny) związany z prymatologią, dotyczący prymatologii

prymityw /prɨ̃ˈmʲitɨf/ (n)
ape, barbarian
  (pogardliwie) człowiek niekulturalny, ograniczony intelektualnie
primitive
  autor dzieł (2.1)
  (informatyka, informatyczny) rodzaj figur geometrycznych, z których buduje się inne, bardziej skomplikowane;

prymitywny /ˌprɨ̃mʲiˈtɨvnɨ/ (adj)
crude, primitive
  (pejoratywnie, pejoratywny) odznaczającym się niskim poziomem kultury
primitive
  mający prostą, nieskomplikowaną formę lub budowę

prymus /prˈɨmus/ (n)
top of the class, top student
  (szkolnictwo, szkolny) najlepszy uczeń

pryncypał /prɨ̃nˈʦ̑ɨpaw/ (n)
principal
  (potocznie, potoczny) przełożony

pryskać /ˈprɨskaʨ̑/ (v)
splash, splatter, spray, sprinkle
  wywoływać w powietrzu ruch kropel lub drobnych cząstek czegoś
spray
  (potocznie, potoczny) zraszać rośliny środkami chemicznymi
clear out, do a bunk, do a runner, run for it
  (potocznie, potoczny) szybko uciekać
evaporate, go up in smoke, vanish
  (przenośnie, przenośnia) o uczuciach, nastrojach: rozwiewać się, znikać, nagle przemijać
splatter
  poruszać się w powietrzu w formie kropel lub drobnych cząstek
burst, shatter, splinter
  pękać, rozpadać się na kawałki, niszczeć
spray sprinkle splash splatter oneself
  pryskać (1.1) czymś na samego siebie
spray sprinkle splash splatter each other
  pryskać (1.1) czymś na siebie nawzajem

pryszcz /prɨʃʧ̑/ (n)
piece of cake, cinch
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) coś bardzo łatwego lub niezbyt ważnego
pimple, zit, spot, carbuncle, pustule
  krosta

pryszczaty /prɨʃtʃˈatɨ/ (adj)
pimply, spotty
  mający pryszcze

prysznic /ˈprɨʃʲɲiʦ̑/ (n)
shower
  aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;

prywatnie /prɨˈvatʲɲɛ/ (adv)
privately
  w sposób prywatny

prywatność /prɨvˈatnɔɕtɕ/ (n)
privacy
  życie, sprawy prywatne, osobiste, prawo do życia intymnego, chronionego przed ingerencją obcych;

prywatny /prɨˈvatnɨ/ (adj)
private
  (informatyka, informatyczny) o dostępie ograniczonym do metod z tej samej klasy
  nie dla każdego dostępny
  niebędący własnością skarbu państwa ani państwowej instytucji (lub przynajmniej państwo nie ma większości w akcjonariacie)
  niereprezentujący żadnej instytucji
  będący czyjąś osobistą własnością
  dotyczący czyichś osobistych spraw
  wynajęty do osobistego użytku

prywatywny /prˌɨvatˈɨvnɨ/ (adj)
privative
  (filozofia, filozoficzny) posiadający zdolność pozbawiania, powodowania braku

prywatyzacja /ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
privatization, privatisation
  (ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego;

pryzmatoid /prˌɨzmatˈɔit/ (n)
prismatoid
  (geometria) wielościanu, którego wszystkie wierzchołki leżą na dwóch równoległych płaszczyznach;

przaśny /ˈpʃaɕnɨ/ (adj)
azymous
  taki, który nie uległ fermentacji, niekwaśny
homespun
  prosty, surowy, naturalny

przebaczenie /ˌpʃɛbaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
forgiveness
  odpuszczenie czyichś win

przebieg /ˈpʃɛbʲjɛk/ (n)
process
  odbywanie się czegoś, rozwijanie się w czasie
milage
  przebywanie pewnej trasy przez pojazd mechaniczny; przebyta trasa
route
  trasa, kierunek biegu czegoś, linia, wzdłuż której jest coś położone, przeprowadzone

przebiegać /pʃɛˈbʲjɛɡaʨ̑/ (v)
run
  będąc w ruchu, biegiem przemieścić się z jednego punktu na drugi
  przebywać daną drogę biegiem
go on
  o linii, trasie: prowadzić przez coś, być wytyczonym gdzieś, ciągnąć się dokądś
proceed, progress
  postępować, rozwijać się w czasie, odbywać się

przebiegle /pʃɛbjˈɛɡlɛ/ (adv)
astutely, artfully, craftily, cunningly, deviously, slily
  w sposób przebiegły, podstępnie

przebiegłość /pʃɛˈbʲjɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
astuteness
  cecha tego, kto jest przebiegły

przebiegły /pʃɛˈbʲjɛɡwɨ/ (adj)
cunning, crafty, shrewd
  postępujący chytrze, przemyślnie

przebijać /pʃɛbʲˈijatɕ/ (v)
trump
  (termin karciany) bić kartę starszą od niej
get through
  przedostawać się przez grubą warstwę
pierce, puncture
  robić otwór czymś ostrym; przeszywać na wylot
bore, dig, dig up, drill
  robić przejście w jakiejś przeszkodzie
show through
  być widocznym przez jakąś przesłonę
come through
  dawać się odczuć (jako emocja)
break through, get through
  przedostawać się, pokonując przeszkody

przebić /ˈpʃɛbʲiʨ̑/ (v)
trump
  podczas licytacji lub gry: zaoferować więcej
  podczas negocjacji: przedstawić lepszą ofertę

przebiśnieg /pʃɛˈbʲiɕɲɛk/ (n)
snowdrop
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L.

przebudzenie /pʃˌɛbudʑˈɛɲʲɛ/ (n)
awakening
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przebudzić

przebywać /pʃɛˈbɨvaʨ̑/ (v)
abide, reside
  być gdzieś przez pewien czas; pozostawać gdzieś dłużej; spędzać gdzieś czas

przebój /pʃˈɛbuj/ (n)
hit, blockbuster, rave, smash, smash hit
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych

przeceniać /pʃɛˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑/ (v)
overestimate
  zbyt wysoko oceniać, cenić sobie coś lub kogoś

przechadzać się /pʃɛxˈadʑatɕ ɕɛ/ (v)
stroll, promenade, ramble, bummel, dacker daiker, saunter
  odbywać przechadzkę

przechadzka /pʃɛxˈatska/ (n)
airing, bummel, lounge, mosey, outing, perambulation
  chodzenie dla relaksu, wypoczynku

przechodni /pʃɛˈxɔdʲɲi/ (adj)
transitive
  (gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej

przechodzień /pʃɛˈxɔʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
passer-by
  osoba idąca ulicą lub chodnikiem

przechodzić /pʃɛˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
experience, go through
  być przekazywanym, krążyć między obiektami lub osobami
pass by
  mijać określone obiekty
pass
  minąć w czasie, stawać się przeszłością
go through, pass
  o propozycji: zostać zatwierdzoną
cover
  przebywać jakąś drogę
pass through
  przedostawać się, przenikać przez coś
cross
  przekraczać coś w poprzek
change over, switch
  zmieniać stan

przechowalnia bagażu /ˌpʃɛxɔˈvalʲɲa baˈɡaʒu/ (n)
baggage check service, checkroom, left luggage office
  miejsce, w którym podróżujący może czasowo zostawić swój bagaż

przechowywanie /ˌpʃɛxɔvɨˈvãɲɛ/ (n)
preservation, safekeeping, storage
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przechowywać

przechowywać /ˌpʃɛxɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
store, keep
  chować coś przed zniknięciem, zginięciem lub zepsuciem w jakimś miejscu

przechrzta /pʃˈɛxʃta/ (n)
convert
  (przestarzałe, przestarzały) ktoś, kto zmienił wyznanie, ((zwłaszcza) na katolicyzm)

przeciek /ˈpʃɛʨ̑ɛk/ (n)
leak
  wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność
  (przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej

przecież /ˈpʃɛʨ̑ɛʃ/ (particle)
yet, but, after all
  …mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podważyć jej prawdziwość, słuszność

przecinek /pʃɛˈʨ̑ĩnɛk/ (n)
dot, point
  w niektórych krajach: znak separatora dziesiętnego
comma
  znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;

przeciskać /pʃɛˈʨ̑iskaʨ̑/ (v)
elbow, press, push
  przesuwać, przekładać coś poprzez coś innego (najczęściej ciasnego, zwartego)

przeciw /ˈpʃɛʨ̑if/ (preposition)
against, versus
  … używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem
  … używany do określenia celu działania czegoś
  … używany do wyrażenia poglądów lub stanowisk odmiennych wobec wyrażenia za przyimkiem

przeciw- /ˈpʃɛʨ̑if/ /ˈpʃɛʨ̑iv/ (prefix)
counter-
  …łączący się zwykle z rzeczownikami, przymiotnikami lub imiesłowami, tworzący wyrazy związane z walką z czymś lub cel działania, także wyrazy o cechach przeciwnych do wyrazu źródłowego

przeciwbólowy /ˌpʃɛʨ̑ivbuˈlɔvɨ/ (adj)
analgetic, antinociceptive, painkilling
  zwalczający ból

przeciwciało /ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ/ (n)
antibody
  (medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;

przeciwczołgowy /ˌpʃɛʨ̑ifʧ̑ɔwˈɡɔvɨ/ (adj)
anti-tank
  mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie czołgu

przeciwdepresyjny /ˌpʃɛʨ̑ivdɛprɛˈsɨjnɨ/ (adj)
antidepressive
  działający przeciw depresji, używany przy leczeniu depresji, zapobiegający depresji

przeciwdziałać /pʃˌɛtɕivdʑˈawatɕ/ (v)
counteract, countermine
  przeciwstawiać jakieś działanie innemu działaniu

przeciwgorączkowy /ˌpʃɛʨ̑ivɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
antipyretic
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce

przeciwgrypowy /ˌpʃɛʨ̑ivɡrɨˈpɔvɨ/ (adj)
anti-influenza, antiflu
  działający przeciw grypie, używany przy leczeniu grypy, zapobiegający grypie

przeciwgrzybiczy /ˌpʃɛʨ̑ivɡʒɨˈbʲiʧ̑ɨ/ (adj)
antifungal
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający grzybicy, przeciwdziałający objawom grzybicy, leczący grzybicę

przeciwhistaminowy /pʃˌɛtɕifçˌistaminˈɔvɨ/ (adj)
antihistaminic
  (medycyna, medyczny) hamujący przedostawanie się histaminy z krwi do tkanek

przeciwieństwo /ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
opposite, contrary, obverse, reverse
  odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym

przeciwkradzieżowy /pʃˌɛtɕifkrˌadʑɛʒˈɔvɨ/ (adj)
anti-theft
  utrudniający lub uniemożliwiający kradzież przedmiotu

przeciwlotniczy /ˌpʃɛʨ̑ivlɔtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
anti-aircraft, antiaircraft
  służący do zwalczania statków powietrznych, mający za zadanie niszczenie statków powietrznych lub obronę przed nimi

przeciwlękowy /pʃˌɛtɕivlɛŋkˈɔvɨ/ (adj)
anxiolytic, anxiogenic
  o działaniu redukującym nasilenie lęku towarzyszącego różnym stanom chorobowym

przeciwnie /pʃɛˈʨ̑ivʲɲɛ/ (adv)
in opposite direction
  w drugą stronę
just the opposite, on the contrary, quite the contrary
  w sposób przeciwny, odwrotny

przeciwnik /pʃɛˈʨ̑ivʲɲik/ (n)
opponent, adversary, enemy, partner
  (wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę

przeciwny /pʃɛˈʨ̑ivnɨ/ (adj)
contrary
  (logika, logiczny) stwierdzający, że zaprzeczenie założenia danego twierdzenia pociąga za sobą zaprzeczenie jego tezy;
additive inverse, opposite
  (matematyka, matematyczny) o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie;
opposite
  znajdujący się naprzeciw czegoś
  o sprzecznych z kimś celach

przeciwpancerny /ˌpʃɛʨ̑ifpãnˈʦ̑ɛrnɨ/ (adj)
armor-piercing, armour-piercing
  mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie celu osłoniętego pancerzem
anti-tank
  mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie wszelkiego typu broni pancernej

przeciwpasożytniczy /ˌpʃɛʨ̑ifpasɔʒɨtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
antiparasitic
  o działaniu skierowanym przeciwko powstawaniu i rozwojowi pasożytów

przeciwprostokątna /pʃˌɛtɕifprˌɔstɔkˈɔntna/ (n)
hypotenuse
  (matematyka, matematyczny) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego

przeciwpróchniczy /ˌpʃɛʨ̑ifpruxʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
anticariogenic
  działający przeciw próchnicy zębów, zapobiegający próchnicy zębów

przeciwprądowy /pʃˌɛtɕifprɔndˈɔvɨ/ (adj)
counter-flow, counterflow
  (fizyka, fizyczny) dotyczący rodzaju układu przepływu płynów w urządzeniach przepływowych, m.in. wymiennikach ciepła, w którym płyny poruszają się równolegle do siebie w przeciwnym kierunku

przeciwpsychotycznie /pʃˌɛtɕifpsˌɨxɔtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
antipsychotically
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) w sposób charakteryzujący się działaniem przeciwpsychotycznym, w sposób leczący zaburzenia psychiczne, psychozy

przeciwpsychotyczny /pʃˌɛtɕifpsˌɨxɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
antipsychotic
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) w leczeniu zaburzeń psychicznych, psychoz: mający działanie silnie uspokajające poprzez hamowanie aktywności komórek nerwowych gdy w przebiegu choroby występują urojenia, omamy, zaburzenia aktywności / uczuciowości / świadomości

przeciwskuteczny /pʃˌɛtɕifskutˈɛtʃnɨ/ (adj)
counterproductive
  wywołujący skutki przeciwne do zamierzonych

przeciwstawny /pʃˌɛtɕifstˈavnɨ/ (adj)
opposing
  przeciwstawiający się czemuś lub komuś
antithetic, antithetical, contrary, opposable, opposite, other
  stanowiący kontrast

przeciwutleniacz /ˌpʃɛʨ̑ivuˈtlɛ̃ɲaʧ̑/ (n)
antioxidant
  związek chemiczny chroniący przed utlenianiem inne związki albo pierwiastki

przeciwwaga /pʃˌɛtɕivvˈaɡa/ (n)
counterweight, counterbalance, counterpoise, equipoise
  (technologia, technika, techniczny) ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego;

przeciwwirusowy /ˌpʃɛʨ̑ivvʲiruˈsɔvɨ/ (adj)
antivirus
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw wirusom, używany przy leczeniu chorób wywoływanych przez wirusy, zapobiegający rozwojowi wirusów

przeciwzapalny /ˌpʃɛʨ̑ivzaˈpalnɨ/ (adj)
anti-inflammatory
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw zapaleniom, używany przy leczeniu zapaleń, zapobiegający zapaleniom

przeciwzmarszczkowy /ˌpʃɛʨ̑ivzmarʃʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
anti-wrinkle
  działający przeciwko powstawaniu zmarszczek, wpływający na zmniejszenie lub likwidację już istniejących

przeciwśrodek /pʃˌɛtɕifɕrˈɔdɛk/ (n)
countermeasure
  środek zaradczy

przeciąg /ˈpʃɛʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
draught, breeze
  strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami

przeciętna /pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntna/ (n)
average, mean
  (matematyka, matematyczny) średnia arytmetyczna lub wartość oczekiwana;

przeciętnie /pʃɛtɕˈɛntɲʲɛ/ (adv)
averagely
  tak jak zwykle, bez zaangażowania

przeciętny /pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntnɨ/ (adj)
average, mean
  (matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę;
average
  niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną
  (statystyka, statystyczny) reprezentatywny, typowy
  (potocznie, potoczny) banalny, nieskomplikowany, prosty

przeczos /ˈpʃɛʧ̑ɔs/ (n)
excoriation
  (medycyna, medyczny) powierzchniowy, linijny ubytek w skórze uprzednio niezmienionej powstały np. wskutek drapania;

przeczulenie /ˌpʃɛʧ̑uˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
oversensitiveness
  nadmierna wrażliwość na coś

przeczulony /ˌpʃɛʧ̑uˈlɔ̃nɨ/ (adj)
oversensitive
  nadmiernie wrażliwy; przewrażliwiony

przed /pʃɛt/ (preposition)
before, in front of
  …określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności
  …służący do opisania ruchu w kierunku miejsca określonego w (1.1)
  …służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem

przed laty /pʃɛt lˈatɨ/ (adv)
year ago
  wiele lat temu

przed- /pʃˈɛt/ (preposition)
pre-
  pierwszy człon wyrazów złożonych określający wcześniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem

przedakcesyjny /ˌpʃɛdakʦ̑ɛˈsɨjnɨ/ (adj)
pre-accession
  (urzędowy) mający miejsce / odbywający się / obowiązujący przed akcesją

przedawkowanie /pʃˌɛdafkɔvˈaɲʲɛ/ (n)
overdose
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przedawkować

przedchrześcijański /ˌpʃɛtxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
pre-Christian
  poprzedzający chrześcijaństwo, następujący przed pojawieniem się chrześcijaństwa

przeddrednot /pʃɛdˈːrɛdnɔt/ (n)
pre-dreadnought battleship
  umowne określenie generacji okrętów liniowych (pancerników) budowanych na przełomie XIX i XX wieku;

przede wszystkim /ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm/ (adv)
particularly, mostly, above all, chiefly, first of all, firstly
  o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze

przedefiniować /ˌpʃɛdɛfʲĩˈɲɔvaʨ̑/ (v)
redefine
  określić, zdefiniować coś na nowo, przekształcić definicję czegoś

przedimek nieokreślony /pʃɛdʲˈĩmɛc ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ/ (n)
indefinite article
  (gramatyka) przedimek, który stoi przed rzeczownikiem nieznanym z kontekstu

przedimek określony /pʃɛdʲˈĩmɛk ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ/ (n)
definite article
  (gramatyka) przedimek, który stoi przed rzeczownikiem znanym z kontekstu

przedislamski /pʃˌɛdʲislˈamski/ (adj)
pre-Islamic
  taki, który istniał przed nastaniem islamu

przedkarpacki /pʃˌɛtkarpˈatski/ (adj)
Ciscarpathian
  związany z Przedkarpaciem, dotyczący Przedkarpacia

przedmaratoński /ˌpʃɛdmaraˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
pre- marathon
  następujący przed maratonem

przedmałżeński /ˌpʃɛdmawˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
premarital
  następujący (zawierany, odbywany, wykonywany) przed zawarciem małżeństwa

przedmiejski /pʃɛdmʲˈɛjski/ (adj)
preurban
  związany z czasami sprzed powstania miasta, zmiany charakteru osiedla na miejskie

przedmiesiączkowy /ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
premenstrual
  występujący przed miesiączką, menstruacją

przedmieście /pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ/ (n)
suburb, outskirts
  (urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem;

przedmiot /ˈpʃɛdmʲjɔt/ (n)
subject
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania
object, subject
  cel czynności, obiekt (rzadziej człowiek lub istota żywa), na którym jest wykonywana czynność; (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rzecz, wobec której działania opisuje dane prawo
object, thing
  rzecz, obiekt nieożywiony

przedmiot codziennego użytku /pʃˈɛdmʲɔt tsˌɔdʑɛnnˈɛɡɔː uʒˈɨtku/ (n)
daily-use object
  (potocznie, potoczny) materialny lub niematerialny element wykorzystywany regularnie w danej dziedzinie życia codziennego

przedmiotowy /pʃˌɛdmʲɔtˈɔvɨ/ (adj)
object
  (gramatyka) odnoszący się do przedmiotu czynności, tj. dopełnienia
  dotyczący przedmiotu, materialnego wytworu rzeczywistości
ownership
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) stanowiący przedmiot prawa
objective
  odznaczający się rzeczowością, wynikający z obiektywizmu

przedmioty gotowe /pʃɛdmʲˈɔtɨ ɡɔtˈɔvɛ/ (n)
ready mades
  (sztuka) technika plastyczna występująca w sztuce współczesnej, polegająca na wykorzystywaniu jako tworzywa gotowych wyrobów produkcji masowej;

przedmowa /pʃɛdmˈɔva/ (n)
preface, foreword, prolegomenon, prologue prolog
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu

przedmuzułmański /ˌpʃɛdmuzuwˈmãj̃sʲci/ (adj)
pre-Islamic
  następujący przed przyjęciem islamu, dotyczący epoki przed przyjęciem islamu

przedni /ˈpʃɛdʲɲi/ (adj)
frontal
  znajdujący się na przodzie

przedoperacyjny /pʃˌɛdɔpˌɛratsˈɨjnɨ/ (adj)
preoperative
  (medycyna, medyczny) poprzedzający operację

przedostatni /ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi/ (adj)
penultimate, last but one, next to last
  będący przed ostatnim elementem, drugi od końca

przedpiekle /pʃɛtpʲˈɛklɛ/ (n)
Hell’s Kitchen
  wydarzenie albo miejsce przysparzające cierpienia, będące zapowiedzią, wstępem do czegoś znacznie bardziej nieprzyjemnego

przedpogrzebowy /ˌpʃɛtpɔɡʒɛˈbɔvɨ/ (adj)
mortuary
  odbywający się/dziejący się przed pogrzebem, związany z okresem przed pogrzebem

przedpokój /pʃɛtˈpɔkuj/ (n)
corridor, antechamber, anteroom, ante-room
  pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń

przedporodowy /pʃˌɛtpɔrɔdˈɔvɨ/ (adj)
antenatal, antepartum
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) następujący przed porodem, poprzedzający poród

przedpotopowy /ˌpʃɛtpɔtɔˈpɔvɨ/ (adj)
antediluvian
  (potocznie, potoczny) pochodzący z bardzo odległej epoki

przedpołudnie /ˌpʃɛtpɔˈwudʲɲɛ/ (n)
morning
  okres pomiędzy rankiem a południem

przedpołudniowy /pʃˌɛtpɔwudɲʲˈɔvɨ/ (adj)
antemeridian, forenoon
  taki, który następuje przed południem

przedramię /pʃɛdˈrãmʲjɛ/ (n)
forearm
  (anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka

przedrewolucyjny /pʃˌɛdrɛvˌɔlutsˈɨjnɨ/ (adj)
prerevolutionary
  poprzedzający rewolucję, następujący przed rewolucją

przedsionek /pʃɛtɕˈɔnɛk/ (n)
atrium, auricle
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory
vestibule
  (anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego, w obrębie błędnika
vestibule, antechamber
  (architektura, architektoniczny) niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku
foretaste
  (przenośnie, przenośnia) wstęp do czegoś, wczesne doświadczenie

przedsiębiorca /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a/ (n)
entrepreneur
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

przedsiębiorczość /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
entrepreneurship
  nauka lub sztuka podejmowania ryzyka i innowacyjności w budowaniu biznesu
enterprise
  ogół przedsiębiorców i przedsiębiorstw
adventurousness, entrepreneurship
  zespół cech człowieka stanowiących o chęci i powodzeniu w załatwianiu różnych spraw (bycie przedsiębiorczym)

przedsiębiorczy /pʃˌɛtɕɛmbjˈɔrtʃɨ/ (adj)
enterprising, entrepreneurial, go-ahead, venturesome
  zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny

przedsiębiorstwo /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ/ (n)
enterprise, company, firm
  samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

przedsięwzięcie /ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
enterprise, venture, endeavour, undertaking, prise
  zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana

przedstawiać /pʃɛtˈstavʲjäʨ̑/ (v)
present, show, establish
  podać co do wiadomości, dać do obejrzenia, do wglądu
introduce, condescend, do
  zapoznać kogoś z kimś, zaprezentować komuś kogoś

przedstawiciel /ˌpʃɛtstaˈvʲiʨ̑ɛl/ (n)
representative
  osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś
specimen
  typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii

przedstawienie /ˌpʃɛtstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
presentation
  prezentacja czegoś
performance, show
  występ wykonywany na scenie przed publicznością, widowisko

przedszkolak /pʃɛṭˈʃkɔlak/ (n)
kindergartner, kindergartener
  dziecko chodzące do przedszkola, będące w wieku przedszkolnym

przedszkolanka /ˌpʃɛṭʃkɔˈlãnka/ (n)
kindergartener, kindergartner, pre-school teacher
  (potocznie, potoczny) nauczycielka przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu

przedszkole /pʃɛṭˈʃkɔlɛ/ (n)
kindergarten, nursery school, preschool
  (szkolnictwo, szkolny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

przedszkolny /pʃɛṭˈʃkɔlnɨ/ (adj)
pre-school, preschool
  dotyczący przedszkola, właściwy przedszkolu, należący do przedszkola

przedtem /ˈpʃɛtːɛ̃m/ (pronoun)
before
  w czasie poprzedzającym jakieś wydarzenie; przed nastąpieniem czegoś

przedwczesność /pʃɛtftʃˈɛsnɔɕtɕ/ (n)
prematurity, earliness, forwardness, prematureness, untimeliness
  cecha tego, co przedwczesne

przedwczesny /pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
premature, precocious, untimely, praecox, precox, previous
  pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie

przedwcześnie /pʃɛtˈfʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
prematurely, all too soon
  zbyt wcześnie, za wcześnie, przed właściwym czasem, przed określonym terminem

przedwczoraj /pʃɛtˈfʧ̑ɔraj/ (adv)
the day before yesterday, day before yesterday
  dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj

przedwieczny /pʃɛdvʲˈɛtʃnɨ/ (adj)
primeval, everlasting, primaeval
  bardzo stary; taki, który istniał już przed wiekami

przedwiośnie /pʃɛdˈvʲjɔ̇ɕɲɛ/ (n)
early spring
  okres przejściowy między zimą a wiosną, zwiastujący nadejście wiosny

przedwojenny /ˌpʃɛdvɔˈjɛ̃nːɨ/ (adj)
pre-war
  pochodzący sprzed wojny; istniejący, mający miejsce przed wojną; poprzedzający wojnę; zazwyczaj w odniesieniu do II wojny światowej

przedyskutowanie /pʃˌɛdɨskˌutɔvˈaɲʲɛ/ (n)
overtalking
  przeprowadzenie gruntownej dyskusji

przedyskutować /pʃˌɛdɨskutˈɔvatɕ/ (v)
bat around, bounce around, give an airing, overtalk, talk over, talk through
  rozważyć wnikliwie podczas dyskusji

przedział /ˈpʃɛʥ̑aw/ (n)
compartment
  (kolejnictwo) jedno z pomieszczeń dla pasażerów, na które podzielony jest wagon;
range
  (matematyka, matematyczny) podzbiór zbioru liczb rzeczywistych, ograniczony z jednej lub z dwóch stron;

przedświąteczny /ˌpʃɛtʲɕfʲjɔ̃nˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
pre-holiday
  przypadający na okres tuż przed świętem, poprzedzający święto

przegląd /ˈpʃɛɡlɔ̃nt/ (n)
inspection, survey
  czynność przeglądania czegoś w celu dokonania oceny, kontroli itp.

przeglądanie /ˌpʃɛɡlɔ̃nˈdãɲɛ/ (n)
browsing, scanning, surveying
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przeglądać

przeglądarka /ˌpʃɛɡlɔ̃nˈdarka/ (n)
browser, viewer
  (informatyka, informatyczny) program do wyświetlania treści

przegradzać /pʃɛˈɡraʣ̑aʨ̑/ (v)
curtain, divide, partition, separate
  stawiać przegrodę między danymi obiektami; dzielić jakąś przestrzeń

przegrana /pʃɛˈɡrãna/ (n)
defeat
  poniesiona porażka w grze, rywalizacji lub rozgrywce
loss
  przegrane środki pieniężne lub przedmiot

przegrany /pʃɛɡrˈanɨ/ (adj)
lost
  doznający niepowodzenia
  stanowiący porażkę
defeated
  ulegający przeciwnikowi, doznający przegranej

przegroda /pʃɛɡrˈɔda/ (n)
bulkhead, divider, septation, septum
  coś co dzieli lub oodziela
compartment
  odgrodzone, wydzielone miejsce

przegroda nosowa /pʃɛˈɡrɔda nɔˈsɔva/ (n)
nasal septum
  (anatomia, anatomiczny) przegroda dzieląca jamę nosową na dwie części;

przegryw /pʃˈɛɡrɨf/ (n)
loser
  (slangowo) nieudacznik, pechowiec

przegrywać /pʃɛˈɡrɨvaʨ̑/ (v)
copy
  nagrywać coś na nowy nośnik z nośnika z zarejestrowanym wcześniej materiałem
lose
  okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji

przegub /pʃˈɛɡup/ (n)
wrist
  (anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) ruchome połączenie kości w kończynie, zwykle w odniesieniu do nadgarstka
joint, swivel
  (technologia, technika, techniczny) ruchome połączenie dwóch części konstrukcyjnych pozwalające na ich obrót wokół osi

przegłos /ˈpʃɛɡwɔs/ (n)
apophony, umlaut
  (językoznawstwo, językoznawczy) zmiana barwy samogłoski pod wpływem otoczenia fonetycznego zachodząca w językach indoeuropejskich;

przeintelektualizować /ˌpʃɛ<sup>j</sup>ĩntɛlɛktu<sup>w</sup>alʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
overintellectualize
  nadać czemuś zbyt intelektualny charakter

przejaw /ˈpʃɛjaf/ (n)
manifestation, indicator
  oznaka czegoś, zewnętrzny znak

przejawić /pʃɛˈjavʲiʨ̑/ (v)
display, manifest, show
  okazać na zewnątrz
manifest, show
  wyjść na jaw

przejazd /ˈpʃɛjast/ (n)
grade crossing, railway crossing level crossing
  miejsce, gdzie można przejechać w poprzek jakąś trasę, drogę, zwłaszcza tor kolejowy
drive, ride, transit
  przebywanie jakiejś drogi pojazdem lub konno

przejechać /pʃɛˈjɛxaʨ̑/ (v)
run down
  potrącić kogoś, jadąc pojazdem

przejezdny /pʃɛjˈɛzdnɨ/ (adj)
transient, passing
  będący przejazdem gdzieś; zatrzymujący się na chwilę gdzieś przed dalszą podróżą
passable
  nadający się do przejazdu

przejezdny /pʃɛjˈɛzdnɨ/ (n)
passing through
  osoba będąca gdzieś przejazdem

przejeżdżać /pʃɛˈjɛʒʤ̑aʨ̑/ (v)
cross
  dostawać się na drugą stronę czegoś jadąc, przekraczać coś w czasie jazdy
pass
  jadąc, mijać określone miejsce
run over
  przesunąć coś po czymś innym

przejmować /pʃɛjmˈɔvatɕ/ (v)
assume, take over
  brać coś po innym właścicielu czy zwierzchniku
adopt
  brać czyjeś zachowania jako własne
to be overcome with
  stawać się panującym stanem fizycznym lub psychicznym
intercept, seize
  zatrzymywać kogoś lub coś w drodze
be worried, worry
  odczuwać strach o co lub wzruszenie
take to heart
  traktować coś bardzo poważnie

przejrzały /pʃɛjʒˈawɨ/ (adj)
fracid, overripe
  o roślinach i ich owocach: zbyt dojrzały, nadpsuty

przejrzysty /pʃɛjˈʒɨstɨ/ (adj)
transparent
  taki, który przepuszcza promienie słoneczne
clear, lucid, perspicuous
  łatwy do zrozumienia, o prostej i logicznej konstrukcji

przejęzyczenie /ˌpʃɛjɛ̃w̃zɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
slip of the tongue
  rodzaj błędu popełnionego w wypowiedzi przez człowieka (a nie przez maszynę) w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;

przejście /ˈpʃɛjɕʨ̑ɛ/ (n)
transition
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przejść
passage
  miejsce, przez które można przejść

przejście dla pieszych /pʃˈɛjɕtɕɛ dla pʲˈɛʃɨx/ (n)
crosswalk, pedestrian crossing, zebra crossing
  miejsce na trasie ruchu pojazdów wyznaczone do pokonywania przez pieszych;

przejście graniczne /pʃˈɛjɕtɕɛ ɡraɲˈitʃnɛ/ (n)
border crossing, border checkpoint
  miejsce służące do przekraczania granicy państwa

przejście podziemne /pʃˈɛjɕtɕɛ pɔdʑˈɛmnɛ/ (n)
subway, underpass
  budowla zapewniająca możliwość przejścia pod szlakiem komunikacyjnym;

przejściówka /pʃɛjɕˈʨ̑ufka/ (n)
adapter
  (potocznie, potoczny) element umożliwiający podłączenie urządzenia do innego gniazda niż przeznaczenie wtyczki

przejść do porządku dziennego /pʃˈɛjʑdʑ dɔ pɔʒˈɔntku dʑɛnnˈɛɡɔ/ (idiom)
gloss over
  pominąć, zignorować coś, nie zajmować się czymś, nie przywiązywać wagi do czegoś

przekaz /ˈpʃɛkas/ (n)
transfer
  (technologia, technika, techniczny) przesył, przekazanie czegoś
form
  formularz wypełniany przy zlecaniu przesłania pieniędzy poprzez pocztę lub bank
remittance, money order
  pieniądze wysłane poprzez pocztę lub bank
source
  tekst, nagranie, film bądź w inny sposób zapisane informacje historyczne będące źródłem wiedzy o przeszłości; także przedmiot
remittance
  wysłanie pieniędzy poprzez pocztę lub bank

przekazywać /ˌpʃɛkaˈzɨvaʨ̑/ (v)
give
  (o emocjach) wzbudzać w odbiorcy
transmit
  (telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) przesyłać sygnał, informację
  powtarzać / przesyłać informację
give, pass on
  dawać komuś coś (jakiś przedmiot)
leave
  dawać komuś uprawnienia do czegoś

przekaźnik /pʃɛˈkaʑɲik/ (n)
relay
  (elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;
transmitter
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany sygnału o małej mocy na taki sam sygnał o większej mocy celem przesłania go dalej

przekleństwo /pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ/ (n)
curse
  klątwa, życzenie komuś źle
curse, cuss, profanity, swear word
  wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś

przeklęty /pʃɛklˈɛntɨ/ (adj)
bleeping, bloody, damn, goddam, goddamn, goddamned
  tak trudny do zniesienia, że powodujący chęć przeklinania

przekomarzać się /ˌpʃɛkɔ̃ˈmaʒaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
banter, chaff
  żartując, spierać się z kimś

przekonanie /ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ/ (n)
conviction, opinion, belief
  czyjeś przeświadczenie o prawdziwości jakiejś opinii

przekonać się na własnej skórze /pʃɛˈkɔ̃naʨ̑‿ɕɛ na‿ˈvwasnɛj ˈskuʒɛ/ (v)
learn the hard way
  poznać coś, doświadczyć czegoś osobiście, bezpośrednio

przekonywać /ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvaʨ̑/ (v)
convince
  zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności

przekop /pʃˈɛkɔp/ (n)
dike, dyke
  rów w ziemi wykopany celem połączenia jedno miejsce z innym

przekoziołkować /pʃˌɛkɔʑɔwkˈɔvatɕ/ (v)
forward roll, somersault, summersault
  kilkakrotnie zrobić koziołki
flip over
  przewrócić do góry dnem

przekraczać /pʃɛˈkraʧ̑aʨ̑/ (v)
overstep
  przechodzić, przedostawać się przez coś
outstrip
  przewyższać

przekroczenie /ˌpʃɛkrɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
transgression
  złamanie obowiązującego przepisu, naruszenie norm

przekroczenie prędkości /pʃˌɛkrɔtʃˈɛɲʲɛ prɛntkˈɔɕtɕi/ (n)
speeding
  (motoryzacja) poruszanie się pojazdem z prędkością wyższą niż dozwolona

przekroczyć Rubikon /pʃɛˈkrɔʧ̑ɨʨ̑ ruˈbʲikɔ̃n/ (v)
cross the Rubicon
  zrobić decydujący krok; przekroczyć granicę, za którą decyzja jest nieodwołalna

przekształcać /pʃɛˈkʃtawʦ̑aʨ̑/ (v)
transform, rearrange, recast, remodel
  zmieniać coś w coś innego, nadawać czemuś inną formę

przekupny /pʃɛˈkupnɨ/ (adj)
venal, corruptible
  dający się przekupić

przekupstwo /pʃɛkˈupstfɔ/ (n)
bribery
  uzyskiwanie korzyści poprzez przekazywanie komuś innej korzyści

przekupywać /pʃˌɛkupˈɨvatɕ/ (v)
bribe
  zjednywać sobie kogo, dając mu coś wartościowego

przekąska /pʃɛˈkɔ̃w̃ska/ (n)
snack, nosh
  niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;
appetizer, starter
  wędliny, marynaty, sery itp. podawane przed głównym daniem lub do wódki

przekątna /pʃɛˈkɔ̃ntna/ (n)
diagonal
  (matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu

przekładalny /pʃˌɛkwadˈalnɨ/ (adj)
translatable
  taki, który da się przełożyć

przekładać /pʃɛˈkwadaʨ̑/ (v)
cut
  (termin karciany) przesuwać potasowane karty w talii przed rozpoczęciem gry
move, shift, shuffle
  kłaść w inne miejsce, przemieszczać coś z jednego miejsca na drugie
interpret, translate
  tłumaczyć na inny język
interleave
  wkładać coś pomiędzy warstwy czegoś innego
postpone, adjourn, delay, put off
  zmieniać termin na późniejszy

przekładnik /pʃɛˈkwadʲɲik/ (n)
transformer
  (elektryczność) transformator służący do zamiany poziomu napięcia (przekładnik napięciowy) lub prądu (przekładnik prądowy) elektrycznego do mniejszego poziomu, używany do celów automatyki, pomiarów, rozliczeń itp.

przekłuwacz /pʃɛˈkwuvaʧ̑/ (n)
perforator
  (archeologia, archeologiczny) paleolityczne narzędzie posiadające wyodrębniony wąski, lecz zaokrąglony wierzchołek powstały na skutek retuszu (obróbki) zwykle dwóch krawędzi bocznych, służący do przekłuwania;

przelecieć /pʃɛlˈɛtɕɛtɕ/ (v)
fly by, fly past
  o czasie lub przestrzeni: minąć, przebyć
mush
  (wulgarnie, wulgaryzm) odbyć stosunek seksualny z kimś
fly through
  przeczytać szybko i pobieżnie

przelew /ˈpʃɛlɛf/ (n)
transfer
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie wierzytelności z majątku pierwotnego wierzyciela (zbywcy, cedenta) do majątku osoby trzeciej (nabywcy, cesjonariusza) na podstawie umowy zawartej między tymi osobami;
overflow
  wystąpienie z brzegów, przelanie

przelewać /pʃɛˈlɛvaʨ̑/ (v)
remit, transfer
  (bankowość, bankowy) dokonywać przelewu, umieszczać pieniądze na koncie
overfill
  umieszczać płyn w innym naczyniu

przelewać krew /pʃɛˈlɛvaʨ̑ ˈkrɛf/ (idiom)
shed blood
  narażać swoje życie, poświęcać swoje życie lub zdrowie, brać udział w walce zbrojnej

przelot pospolity /ˈpʃɛlɔt ˌpɔspɔˈlʲitɨ/ (n)
common kidneyvetch, kidney vetch, woundwort
  (botanika, botaniczny) Anthyllis vulneraria L., gatunek rośliny z rodziny bobowatych występujący w Europie, Azji Mniejszej i Afryce Północnej;

przelotny /pʃɛlˈɔtnɨ/ (adj)
fleeting, flying, visitant, volatile
  szybko przemijający, nietrwały

przeludnienie /ˌpʃɛludʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
overpopulation
  sytuacja, w której liczba ludności przekracza znacząco pojemność środowiska

przemawiać /pʃɛ̃ˈmavʲjäʨ̑/ (v)
speak
  wygłaszać mowę do grupy ludzi

przemiana /pʃɛ̃ˈmʲjãna/ (n)
change, transformation, alteration, changeover, conversion, metabolism
  przejście w stan inny niż poprzedni

przemieniać /pʃɛmjˈɛɲʲatɕ/ (v)
transform, change into, morph, transmogrify
  zmieniać w co innego
change into, metamorphose
  zmieniać się w co innego

przemienny /pʃɛmjˈɛnnɨ/ (adj)
alternate, alternating, convertible
  pojawiający się na przemian; systematycznie zmieniający się

przemierzać /pʃɛ̃ˈmʲjɛʒaʨ̑/ (v)
compass
  pokonywać znaczną przestrzeń
wander
  przechodzić tam i z powrotem przez jakiś obszar lub przestrzeń

przemieszczać /pʃɛ̃ˈmʲjɛʃʧ̑aʨ̑/ (v)
move
  zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu

przemijać /pʃɛmˈijatɕ/ (v)
pass, go by, pass by, fade, wither
  kończyć się bezpowrotnie

przemilczeć /pʃɛ̃ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑/ (v)
conceal, hush up, withhold
  aspekt dokonany od: przemilczać

przemoc /ˈpʃɛ̃mɔʦ̑/ (n)
violence
  zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

przemoc domowa /pʃˈɛmɔdʑ dɔmˈɔva/ (n)
domestic violence
  (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;

przemowa /pʃɛmˈɔva/ (n)
rigamarole, rigmarole
  (potocznie, potoczny) zbyt długa wypowiedź
discourse, harangue, speech
  okolicznościowa, uroczysta wypowiedź przed zgromadzeniem

przemożny /pʃɛmˈɔʒnɨ/ (adj)
overpowering
  (książkowy) bardzo intensywny

przemycać /pʃɛmˈɨtsatɕ/ (v)
smuggle
  nielegalnie przewozić ((dawniej, dawny) wywozić) przez granicę państwa towary (w tym zakazanye), dewizy bez poddania ich kontroli i ocleniu

przemysł /ˈpʃɛ̃mɨsw̥/ (n)
industry
  dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

przemysł zbrojeniowy /ˈpʃɛ̃mɨzw ˌzbrɔjɛ̇̃ˈɲɔvɨ/ (n)
arms industry
  dział gospodarki związany z produkcją wyposażenia dla wojska, broni, amunicji itp.;

przemysłowiec /pʃˌɛmɨswˈɔvʲɛts/ (n)
industrialist
  właściciel zakładu przemysłowego

przemysłowo /pʃˌɛmɨswˈɔvɔ/ (adv)
industrially
  w sposób przemysłowy

przemysłowy /ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ/ (adj)
industrial
  dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle

przemyt /pʃˈɛmɨt/ (n)
contraband, smuggling
  nielegalny przewóz przez granicę państwa towarów, dewiz bez poddania ich kontroli i ocleniu lub przewóz przez granicę przedmiotów zakazanych;

przemytnik /pʃɛ̃ˈmɨtʲɲik/ (n)
smuggler
  osoba dokonująca przemytu, przemycająca coś

przemywać /pʃɛ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
bathe, cleanse, rinse, wash
  zwilżać, oczyszczać coś za pomocą płynu (np. środka dezynfekującego, wody); myć z wierzchu

przemyśliwać /pʃˌɛmɨɕlˈivatɕ/ (v)
ponder
  myśleć długo nad czym
turn over in one mind
  myśleć intensywnie przez dość długi czas

przemówienie /ˌpʃɛ̃muˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
speech
  oficjalna wypowiedź skierowana do jakiegoś gremium

przemądrzały /ˌpʃɛ̃mɔ̃nˈḍʒawɨ/ (adj)
big-headed, snooty
  (potocznie, potoczny) taki, który ma przesadnie wysokie mniemanie o posiadanej przez siebie wiedzy

przenajświętszy /pʃˌɛnajɕfʲˈɛntʃɨ/ (adj)
sacrosanct
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najbardziej święty

przenigdy /pʃɛɲˈiɡdɨ/ (pronoun)
far be it
  absolutnie nigdy, zupełnie nigdy, wcale

przenikać /pʃɛɲˈikatɕ/ (v)
interfuse, interpenetrate, penetrate, percolate, permeate, pervade
  przechodzić przez pewną barierę lub rozprzestrzeniać się w czym

przenikliwy /ˌpʃɛ̃ɲikˈlʲivɨ/ (adj)
acute, keen, penetrating, sharp
  intensywnie odczuwany, uderzający swoją mocą, intensywnością
penetrating, shrewd
  o człowieku taki, który potrafi trafnie ujmować zjawiska, mający dobry zmysł obserwacji, wnikliwość

przenosić /pʃɛ̃ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
introduce
  (biologia, biologiczny) rozszerzać obszar występowania danego gatunku, przemieszczając jego osobniki
transport
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) transportować przy udziale pewnego nośnika (substancji, fali nośnej, itp.).
prefer
  (dawniej, dawny) preferować
exceed, surpass
  (dawniej, dawny) przekraczać (nadal jest używany w języku prawniczym)
transfer
  (ekonomia, ekonomiczny) lokować środki w innym miejscu
  (psychologia, psychologiczny) rzutować nieuświadomione myśli, uczucia i wzorce zachowania na psychoterapeutę;
carry forward
  (ekonomia, ekonomiczny) przemieszczać zapis księgowy do innej kolumny, strony, konta, lub księgi
transmit
  (elektronika, elektroniczny) przetwarzać, wzmacniać, lub odtwarzać dane pasmo częstotliwości
carry
  (fizyka, fizyczny) posiadać określoną właściwość, podlegającą prawom zachowania
  (fizyka, fizyczny) w odniesieniu do oddziaływania: być kwantem jego pola
  (matematyka, matematyczny) stosować przy obliczaniu kolejnej cyfry wartość zapamiętaną przy obliczaniu cyfry poprzedniej (np. podczas dodawania lub odejmowania)
move
  (informatyka, informatyczny) kopiować, następnie usuwając z poprzedniej lokalizacji
  o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który się patrzy
  umieszczać coś lub kogoś w innym miejscu lub warunkach
divide a word
  (językoznawstwo, językoznawczy) umieszczać część wyrazu w kolejnej linijce
transpose
  (matematyka, matematyczny) przekształcać równanie lub nierówność tak, aby określone wyrażenie znalazło się po drugiej stronie
communicate
  (medycyna, medyczny) o chorobie: rozprzestrzeniać
be postterm be post-term
  (medycyna, medyczny) w odniesieniu do ciąży: być w niej dłużej niż wynikałoby z daty poczęcia
  (medycyna, medyczny) w odniesieniu do dziecka: urodzić je później, niż wynikałoby z daty poczęcia
convey
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) udzielać komuś swoich praw, jednocześnie samemu je tracąc
copy, transfer
  kopiować z jednego egzemplarza, lub nośnika na inny
carry, carry over, manhandle
  przemieszczać coś niosąc
adapt
  w odniesieniu do rozumowania, schematu zachowania: stosować w nowym kontekście
change
  w odniesieniu do uczuć: zmieniać obiekt uczucia
postpone
  zmieniać wyznaczoną datę
overshoot
  (wojskowość, wojskowy) (łowiectwo, łowiecki) o pocisku: przelatywać dalej niż wyznaczony cel
spread
  (biologia, biologiczny) o gatunku: zmieniać obszar występowania
transmit
  (elektronika, elektroniczny) o sygnale lub paśmie: być przetwarzanym, wzmacnianym lub odtwarzanym
change
  o uczuciach: zmieniać obiekt
move
  o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który jest skierowane
  zmieniać miejsce pobytu
  zmieniać szkołę, pracę, lub inne miejsce, do którego regularnie się uczęszcza
  zostać umieszczonym w innym miejscu lub warunkach
propagate, spread
  rozprzestrzeniać się
adapt
  w odniesieniu do rozumowania, schematu zachowania: dawać się zastosować w innym kontekście

przenośnie /pʃɛ̃ˈnɔɕɲɛ/ (adv)
figuratively
  niedosłownie, obrazowo

przenośny /pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
figurative, metaphorical
  (literacko) (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażony za pomocą metafory, będący przenośnią; niedosłowny
mobile, portable
  pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy

przeobrażenie /ˌpʃɛɔbraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
metamorphosis
  przekształcenie formy, kształtu, postaci, charakteru czegoś w inny; całościowa zmiana

przeor /pʃˈɛɔr/ (n)
prior
  (kościelny) zastępca opata

przeorysza /ˌpʃɛɔˈrɨʃa/ (n)
abbess, prioress
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru

przepadać /pʃɛpˈadatɕ/ (v)
be gone, be lost
  nie dochodzić do skutku
be lost, fail
  nie osiągać celu
disappear, vanish
  stawać się niełatwym do odnalezienia, niewidocznym
be forfeited
  ulegać marnowaniu
be very fond
  bardzo lubić

przepaska /pʃɛˈpaska/ (n)
loincloth
  (zobacz) przepaska biodrowa

przepaska biodrowa /pʃɛˈpaska bʲjɔˈdrɔva/ (n)
loincloth
  skąpe odzienie zakładane w pasie, w formie paska z tkaniny, chusty lub sznurka

przepastny /pʃɛpˈastnɨ/ (adj)
capacious, cavernous
  pojemny, obszerny

przepaść /ˈpʃɛpaɕʨ̑/ (n)
abyss, chasm
  obszar obok stromej ściany góry

przepis /ˈpʃɛpʲis/ (n)
recipe
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potrawy
rule, regulation
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zasada prawna
prescription, recipe
  (przenośnie, przenośnia) niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania
prescription, regulation
  autorytatywna reguła, regulacja

przepisywać /pʃˌɛpisˈɨvatɕ/ (v)
prescribe
  o lekarzu zalecać do stosowania
rewrite, type out
  pisać to samo powtórnie; sporządzać odpis
convey
  przekazywać na własność

przepiórka /pʃɛˈpʲjurka/ (n)
quail
  (ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

przepiórnik /pʃɛpʲˈurɲik/ (n)
buttonquail
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Turnicidae;

przepona /pʃɛˈpɔ̃na/ (n)
diaphragm
  (anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów

przepowiednia /ˌpʃɛpɔˈvʲjɛdʲɲa/ (n)
prediction, prophecy, augury, presage, vaticination
  wypowiedź o wydarzeniach, które mają nastąpić, określająca ich szczegóły

przepowiedzieć /pʃˌɛpɔvʲˈɛdʑɛtɕ/ (v)
foretell, divine, forebode, forespeak, prophesy
  przewidzieć przyszłe wydarzenia w nadnaturalny sposób, wyprorokować

przepraszająco /ˌpʃɛpraʃaˈjɔ̃nʦ̑ɔ/ (adv)
apologetically
  prosząc o przebaczenie

przepraszam /pʃɛˈpraʃãm/ (interjection)
excuse I
  uprzejme zwrócenie na siebie uwagi
I'm sorry
  wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność

przepraszać /pʃɛˈpraʃaʨ̑/ (v)
apologize
  wyrażać żal za wyrządzoną przez siebie krzywdę

przeprosiny /pʃˌɛprɔɕˈinɨ/ (n)
apologies
  akt przeproszenia kogoś

przeprowadzać /ˌpʃɛprɔˈvaʣ̑aʨ̑/ (v)
conduct
  kierować czymś, wykonywać coś
guide
  kierować kimś, wskazując mu drogę
move
  pomagać w przeniesieniu się do nowej siedziby

przeprowadzka /ˌpʃɛprɔˈvaʦ̑ka/ (n)
move
  zmiana miejsca zamieszkania lub siedziby

przepuklina /pʃˌɛpuklˈina/ (n)
hernia
  (medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną

przepust /ˈpʃɛpust/ (n)
culvert
  rura przepuszczająca strumień lub wodę deszczową pod drogą, nasypem;

przepustka /pʃɛpˈustka/ (n)
open sesame
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) łatwa droga do zdobycia czegoś
entry, pass, permit
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;
furlough, leave
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wyjście skądś lub wywiezienie czegoś

przepustnica /pʃˌɛpustɲˈitsa/ (n)
throttle
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) w silniku tłokowym: urządzenie regulujące dopływ powietrza, mieszanki paliwowej, pary wodnej do cylindrów

przepych /pʃˈɛpɨx/ (n)
sumptuousness, lustre
  ostentacyjne, widoczne bogactwo
bigness, grandeur
  wielka ilość, różnorodność czegoś

przepyszny /pʃɛpˈɨʃnɨ/ (adj)
priceless, splendid
  bardzo dobry, doskonały, świetnej jakości
yummy
  doskonały w smaku, wyjątkowo smaczny
lavish, splendid, sumptuous
  okazały, dekoracyjny, wyszukany

przepływ /ˈpʃɛpwɨf/ (n)
flow
  (przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się kogoś lub czegoś z jednego miejsca do drugiego
  przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;

przepływ burzliwy /ˈpʃɛpwɨv buʒˈlʲivɨ/ (n)
turbulent flow
  (fizyka, fizyczny) przepływ płynu charakteryzujacy się występowaniem wirów

przepływać /pʃɛˈpwɨvaʨ̑/ (v)
cross, drift, flow, sail, swim across
  pokonywać, przez długość lub szerokość, ciek albo zbiornik wodny

przepływomierz /ˌpʃɛpwɨˈvɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
flow meter
  (metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiaru przepływu,

przerabiać /pʃɛrˈabjatɕ/ (v)
do
  (potocznie, potoczny) zapoznawać się z pewną wiedzą zgodnie z wyznaczonym planem
  (technologia, technika, techniczny) zdobić tkaninę poprzez przeplatanie jej czymś
alter, rewrite
  dokonywać pewnych zmian w gotowym przedmiocie celem przystosowania go do określonej funkcji
convert
  stosować surowiec do otrzymania produktu lub półproduktu

przeraźliwy /pʃˌɛraʑlˈivɨ/ (adj)
brutal, extreme, piercing, sharp
  o znacznej i niepokojącej intensywności
appalling, terrible, brutal
  wzbudzający przerażenie

przerażająco /pʃˌɛraʒajˈɔntsɔ/ (adv)
frightfully
  w sposób przerażający

przerażający /pʃˌɛraʒajˈɔntsɨ/ (adj)
frightening, appalling, fearsome, gruesome
  taki, który budzi grozę, strach

przerażenie /ˌpʃɛraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
dread, fright, horror, terror
  nagły i silny strach

przerażony /ˌpʃɛraˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
scared
  bardzo przestraszony

przereklamowany /pʃˌɛrɛklˌamɔvˈanɨ/ (adj)
overrated
  przeceniany, cieszący się opinią czegoś lub kogoś lepszego niż w rzeczywistości

przerost /pʃˈɛrɔst/ (n)
hypertrophy
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) powiększenie tkanki lub narządu wskutek powiększenia poszczególnych komórek
excess
  nadmierne powiększenie rozmiarów; przesadne zwiększenie czegoś

przerwa /ˈpʃɛrva/ (n)
break
  czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole
interruption, pause
  czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś
gap
  wolna przestrzeń otoczona czymś

przerwanie ciąży /pʃɛrvˈaɲʲɛ tɕˈɔ̃ʒɨ/ (n)
pregnancy termination
  (medycyna, medyczny) usunięcie płodu lub zarodka

przerywać /pʃɛˈrɨvaʨ̑/ (v)
disturb, interrupt
  przeszkadzać w jakiejś czynności
cleave, tear
  rwąc, dzielić coś
abort, cease, terminate
  wstrzymywać działanie, proces na pewien czas

przerzut /pʃˈɛʒut/ (n)
metastasis
  (medycyna, medyczny) rozsiew nowotworu, metastaza;

przerzutka /pʃɛʒˈutka/ (n)
derailleur, gear
  mechanizm rowerowy umożliwiający zmianę biegu

przeróbka /pʃɛrˈupka/ (n)
adaptation
  coś opracowane na nowo, w innej formie
alteration
  wprowadzenie określonych zmian celem ulepszenia czegoś

przerębel /pʃɛrˈɛmbɛl/ (n)
ice hole
  otwór zrobiony w lodzie na jeziorze lub rzece

przesada /pʃɛˈsada/ (n)
exaggeration, overstatement
  wyolbrzymione przedstawianie czegoś, pojmowanie czegoś z nadmierną afektacją, nienaturalność

przesadnie /pʃɛˈsadʲɲɛ/ (adv)
unduly
  w sposób przesadny; nadmiernie, zbytnio

przesadny /pʃɛˈsadnɨ/ (adj)
immoderate
  taki, który przesadza, charakteryzuje się przesadą

przesadzać /pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑/ (v)
exaggerate, overstate, blow out of proportion, pile it on
  przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości

przesiadać się /pʃɛˈɕadaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
change
  siadać na inne miejsce
  zmieniać pojazd, środek lokomocji

przesiedleniec /pʃˌɛɕɛdlˈɛɲʲɛts/ (n)
displaced person, resettler
  osoba, którą przesiedlono lub sama to uczyniła

przesilenie /pʃˌɛɕilˈɛɲʲɛ/ (n)
solstice
  (astronomia, astronomiczny) skrajny punkt odchylenia Słońca od równika;

przesilenie letnie /pʃˌɛɕilˈɛɲʲɛ lˈɛtɲʲɛ/ (n)
summer solstice
  (astronomia, astronomiczny) przesilenie przypadające na koniec czerwca (około 24.), gdy Słońce znajduje się najbliżej bieguna północnego

przesilenie zimowe /pʃˌɛɕilˈɛɲʲɛ ʑimˈɔvɛ/ (n)
winter solstice
  (astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej;

przeskakiwać /ˌpʃɛskaˈcivaʨ̑/ (v)
zap
  (przenośnie, przenośnia) co chwila zmieniać coś, np. temat rozmowy, kanały telewizyjne itp.
hop, jump, vault
  pokonywać skokiem jakąś przeszkodę

przesmyk /ˈpʃɛsmɨk/ (n)
isthmus
  (geografia, geograficzny) wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe;
shed
  (technologia, technika, techniczny) przestrzeń między nitkami osnowy, przez którą przechodzi czółenko

przestarzały /ˌpʃɛstaˈʒawɨ/ (adj)
obsolete
  taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju

przestawać /pʃɛˈstavaʨ̑/ (v)
associate with, mix with
  (przestarzałe, przestarzały) obcować z kimś
stop
  przerywać jakąś czynność, nie robić czegoś dłużej

przestawiać /pʃɛstˈavʲatɕ/ (v)
reorder
  zmieniać kolejność czegoś
move, rearrange
  zmieniać położenie czegoś
switch over
  zaczynać stosować inny styl życia w jakiejś dziedzinie

przestawka /pʃɛˈstafka/ (n)
metathesis
  (językoznawstwo, językoznawczy) przestawienie głosek lub sylab w wyrazie;

przestraszony /pʃˌɛstraʃˈɔnɨ/ (adj)
frightened
  taki, który przestraszył się lub wyrażający przestrach

przestraszyć /pʃɛˈstraʃɨʨ̑/ (v)
scare, frighten, startle, terrify
  wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę

przestronny /pʃɛˈstrɔ̃nːɨ/ (adj)
vast, roomy, spacious
  taki, który ma dużo wolnego miejsca, wolnej przestrzeni

przestrzegać /pʃɛˈsṭʃɛɡaʨ̑/ (v)
warn
  ostrzegać kogoś przed czymś
follow, obey, keep
  stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem

przestrzenny /pʃɛstʃˈɛnnɨ/ (adj)
spatial, spacial
  dotyczący przestrzeni

przestrzeń /ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
space
  określony obszar
  (fizyka, fizyczny) miejsce w którym odbywają się zjawiska fizyczne;
  (geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;
  (matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;

przestrzeń kosmiczna /ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na/ (n)
outer space
  przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery

przestworze /pʃɛˈstfɔʒɛ/ (n)
infinity, space
  (książkowy) rozległa, nieograniczona przestrzeń (zwykle w liczbie mnogiej)

przestępca /pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
criminal
  osoba, która dopuściła się przestępstwa

przestępczość /pʃɛˈstɛ̃mpʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
crime, criminality, delinquency
  ogół popełnionych przestępstw
  popełnianie przestępstw

przestępczy /pʃɛˈstɛ̃mpʧ̑ɨ/ (adj)
criminal, delinquent, crime-ridden, felonious
  związany z przestępczością i przestępcami; właściwy przestępcom

przestępstwo /pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ/ (n)
crime, offence
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;

przesuwać /pʃɛˈsuvaʨ̑/ (v)
move, shift, shove
  zmieniać położenie
defer, postpone, reschedule
  zmieniać termin

przesyt /pʃˈɛsɨt/ (n)
repletion, glut, surfeit
  stan odczuwania nieprzyjemności w wyniku nadmiernego spożycia jedzenia lub picia

przesyłka /pʃɛˈsɨwka/ (n)
parcel
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy

przeszczep /ˈpʃɛʃʧ̑ɛp/ (n)
graft, transplant
  (medycyna, medyczny) (przenośnie, przenośnia) przeszczepiana część ciała
transplant, transplantation
  (medycyna, medyczny) przeniesienie narządu w całości lub w części z jednego ciała do innego

przeszkadzać /pʃɛˈʃkaʣ̑aʨ̑/ (v)
disturb, hamper
  sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo

przeszkoda /pʃɛˈʃkɔda/ (n)
hurdle
  (sport, sportowy) płot, rów lub inne utrudnienie na trasie biegu
obstacle, barrier, hindrance
  coś, co przeszkadza, utrudnia

przeszkodzenie /ˌpʃɛʃkɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
interruption, prevention
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przeszkodzić

przeszukiwanie /ˌpʃɛʃuciˈvãɲɛ/ (n)
search
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przeszukiwać

przeszukiwać /pʃˌɛʃukˈivatɕ/ (v)
search
  szukając, przeglądać dokładnie, zaglądać w wiele miejsc

przeszłość /ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑/ (n)
past
  wszystko to, co już się wydarzyło;

przeszły /ˈpʃɛʃwɨ/ (adj)
past
  (gramatyka) odnoszący się do czasu przeszłego
last
  (przestarzałe, przestarzały) poprzedni, ubiegły
former, past
  taki, który już minął

przesąd /ˈpʃɛsɔ̃nt/ (n)
superstition, prejudice
  wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków;

przesądny /pʃɛˈsɔ̃ndnɨ/ (adj)
superstitious
  wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów

przesądzać /pʃɛsˈɔndʑatɕ/ (v)
doom
  (dawniej, dawny) wydawać ostateczny wyrok
prejudge, decide, fore-, forejudge, preordain, settle
  osądzać z góry

przesłanie /pʃɛˈswãɲɛ/ (n)
sending
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przesłać
meaning, message, sense, significance
  główna myśl zawarta w dziele literackim, dowolnym dziele artystycznym, albo w czyjejś wypowiedzi; przedmiot zamierzonej przez autora konstatacji lub refleksji u odbiorcy; sens wypowiedzi

przesłanka /pʃɛˈswãnka/ (n)
premise, prerequisite, datum
  okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś

przesłać /ˈpʃɛswaʨ̑/ (v)
send
  posłać, wysłać coś dokądś

przesłuchiwać /pʃˌɛswuçˈivatɕ/ (v)
debrief
  (przestarzałe, przestarzały) sprawdzać czyjeś wiadomości z danego zakresu
audition, listen to
  słuchając, sprawdzać co lub kogo
interrogate, question, examine
  wypytywać kogo w czasie śledztwa

przetacznik /pʃɛtˈatʃɲik/ (n)
speedwell
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

przetapiać /pʃɛtˈapʲatɕ/ (v)
melt down
  przerabiać coś poprzez stopienie

przetarg /ˈpʃɛtark/ (n)
tender, auction
  sposób wyboru wykonawcy usługi lub produktu, polegający na wyborze najkorzystniejszej dla zamawiającego oferty;

przeto /ˈpʃɛtɔ/ (conjunction)
thus, hence, therefore
  (książkowy) przyłącza wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim

przetrwać /pʃˈɛtrfatɕ/ (v)
endure, outlast, prevail, survive
  przetrzymać trudny okres, utrzymać się przy życiu
live on, outlive, stand
  trwając, pozostać na dłużej niż coś lub ktoś

przetwarzanie /pʃˌɛtfaʒˈaɲʲɛ/ (n)
processing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przetwarzać

przetwarzanie z parą wodną /ˌpʃɛtfaˈʒãɲɛ ˈs‿parɔ̃w̃ ˈvɔdnɔ̃w̃/ (n)
steam reforming
  (technologia, technika, techniczny) proces stosowany w produkcji wodoru,

przetwarzać /pʃɛtfˈaʒatɕ/ (v)
process
  (informatyka, informatyczny) komputerowo opracowywać zebrane dane
transform, convert, process
  zmieniać, nadając inne właściwości

przetwór /ˈpʃɛtfur/ (n)
preserves
  zwykle lm (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) produkt uzyskany z surowca, najczęściej spożywczego, przez przeróbkę lub dodatkową obróbkę w procesie technologicznym

przetwórstwo /pʃɛtfˈurstfɔ/ (n)
processing
  przerabianie na dużą skalę surowców, zwłaszcza płodów rolnych, na gotowe produkty

przetłumaczalność /pʃˌɛtwumatʃˈalnɔɕtɕ/ (n)
translatability
  cecha tego, co przetłumaczalne

przetłumaczalny /ˌpʃɛtwũmaˈʧ̑alnɨ/ (adj)
translatable
  możliwy do przetłumaczenia, dający się przetłumaczyć na inny język

przetłuszczony /pʃˌɛtwuʃtʃˈɔnɨ/ (adj)
greasy
  mający na sobie nadmiar tłuszczu

przeuroczy /pʃˌɛurˈɔtʃɨ/ (adj)
lovely, most charming, ravishing
  niezwykle uroczy

przewaga /pʃɛˈvaɡa/ (n)
advantage, vantage
  górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś

przewartościowanie /pʃˌɛvartˌɔɕtɕɔvˈaɲʲɛ/ (n)
overvaluation
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przewartościować

przeważający /pʃˌɛvaʒajˈɔntsɨ/ (adj)
predominant, overwhelming
  będący w większej ilości lub liczbie

przeważać /pʃɛˈvaʒaʨ̑/ (v)
dominate
  mieć przewagę, być w przewadze, być w większości
outweigh
  ważyć więcej od czegoś

przeważnie /pʃɛˈvaʒʲɲɛ/ (adv)
mostly, usually
  w przeważającej części

przewidywalny /pʃˌɛvidɨvˈalnɨ/ (adj)
foreseeable, expected, forecastable, predictable
  taki, który daje się przewidzieć

przewidywanie /ˌpʃɛvʲidɨˈvãɲɛ/ (n)
prescience
  domyślanie się, jaki jest najbardziej prawdopodobny tok zdarzeń w przyszłości
prediction
  to, co jest spodziewane, przewidywane jako najbardziej prawdopodobne

przewidywać /ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑/ (v)
provide
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) określać z góry konsekwencje, rodzaj postępowania
anticipate, forecast, foresee, predict
  prognozować przyszłe zdarzenia

przewijać /pʃɛˈvʲijäʨ̑/ (v)
scroll
  (informatyka, informatyczny) o stronie internetowej lub dokumencie: przesuwać tak, by wyświetlany był inny fragment

przewina /pʃɛvˈina/ (n)
sinning
  (książkowy) niecny uczynek

przewinienie /ˌpʃɛvʲĩˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
delinquency, demerit, misconduct, offence
  błąd, występek; złe, niewłaściwe zachowanie; złamanie obowiązujących zasad

przewlekła obturacyjna choroba płuc /pʃɛvlˈɛkwa ˌɔpturatsˈɨjna xɔrˈɔba pwˈuts/ (n)
COPD, chronic obstructive pulmonary disease
  (medycyna, medyczny) nieuleczalna, przewlekła choroba dolnej części układu oddechowego z ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe, związana przede wszystkim z paleniem tytoniu

przewlekły /pʃɛˈvlɛkwɨ/ (adj)
chronic, inveterate, protracted, drawn-out, extended, lasting
  trwający długo lub stale

przewodni /pʃɛvˈɔdɲi/ (adj)
leading
  przewodzący komu
key
  stanowiący podstawę działania; wytyczający kierunek postępowania

przewodnictwo /pʃˌɛvɔdɲˈitstfɔ/ (n)
conduction
  (biologia, biologiczny) przekazywanie sygnału wywołanego w organizmie przez określony bodziec
  (fizyka, fizyczny) zjawisko przewodzenia ciepła, dźwięku lub prądu elektrycznego
chairmanship, presidency, leadership
  rola przewodniczenia, kierowania czymś

przewodnictwo powierzchniowe /ˌpʃɛvɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ ˌpɔvʲjɛʃxʲˈɲɔvɛ/ (n)
surface conductivity
  (fizyka, fizyczny) dodatkowe przewodnictwo elektryczne cieczy zachodzące w sąsiedztwie naładowanej powierzchni;

przewodniczyć /ˌpʃɛvɔdʲˈɲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
chair, preside
  kierować przebiegiem spotkania, zebrania, obrad

przewodnicząca /pʃˌɛvɔdɲitʃˈɔntsa/ (n)
chairwoman
  kobieta przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

przewodniczący /ˌpʃɛvɔdʲɲiˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
chairman, president, captain, chairperson
  osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

przewodnik /pʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
guide
  (turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.
  osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę
conductor
  (fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny;
guide, guide book
  (turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.;
guide dog, hearing dog
  pies, który prowadzi niepełnosprawnego

przewodzić /pʃɛˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
conduct
  (fizyka, fizyczny) być przewodnikiem prądu, ciepła, drgań akustycznych
lead
  kierować kimś lub jakąś działalnością; dowodzić, stać na przywództwie

przewoźnik /pʃɛˈvɔʑɲik/ (n)
ferryman, boatman, carrier, haulier, waterman
  człowiek trudniący się przewozem

przewracać /pʃɛˈvraʦ̑aʨ̑/ (v)
knock down, overturn
  powodować upadek czegoś

przewrażliwienie /ˌpʃɛvraʒlʲiˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
oversensitiveness, oversensitivity
  zbyt duża wrażliwość; przeczulenie na punkcie czegoś

przewrażliwiony /ˌpʃɛvraʒlʲiˈvʲjɔ̃nɨ/ (adj)
oversensitive, touchy
  (książkowy) nadmiernie wrażliwy, łatwo ulegający emocjom, przeczulony

przewrotka /pʃɛˈvrɔtka/ (n)
bicycle kick, scissor kick
  (sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

przewrotność /pʃɛvrˈɔtnɔɕtɕ/ (n)
contrariness
  (przenośnie, przenośnia) bycie przewrotnym, zaskakującym, zwodniczym

przewrotny /pʃɛvrˈɔtnɨ/ (adj)
subversive
  (dawniej, dawny) taki, którego celem jest przewrót
perverse, puckish, wrong-headed, wrongheaded
  działający lub zrobiony na opak
deceitful, scheming
  odznaczający się fałszem, obłudą
secretive
  skrywający prawdziwe cechy

przewód /ˈpʃɛvut/ (n)
passage
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) narząd transportujący substancje wewnątrz organizmów
cable
  (elektryczność) element obwodu służący do prowadzenia prądu;

przewód opadowy /ˈpʃɛvut ˌɔpaˈdɔvɨ/ (n)
downcomer
  przewód kierujący przepływ płynów w dół

przewód wznośny /ˈpʃɛvud ˈvznɔɕnɨ/ (n)
riser
  przewód kierujący przepływ płynów do góry

przewóz /ˈpʃɛvus/ (n)
transport, transportation
  transport, przewiezienie

przez /pʃɛs/ (preposition)
for, over
  …czasu trwania czynności
through, across, thru
  …drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności
by, with
  …narzędzia użytego do wykonania czynności
by
  …operacji dzielenia (w matematyce)
  …wykonawcy czynności w formach strony biernej
because of, through
  …przyczyny wykonania czynności

przeziębienie /ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
cold, common cold
  (medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu
chill
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przeziębić

przeznaczać /pʃɛˈznaʧ̑aʨ̑/ (v)
dedicate, allocate
  określać cel

przeznaczenie /ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
destination
  cel, dla którego służy dana rzecz
destiny, fate
  nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać

przeznaczony /ˌpʃɛznaˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
certain, destine
  taki, który musi się stać

przezorność /pʃɛzˈɔrnɔɕtɕ/ (n)
foresight
  bycie przezornym

przezroczysty /ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
transparent
  taki, który przepuszcza światło

przezwyciężać /pʃˌɛzvɨtɕˈɛ̃ʒatɕ/ (v)
overcome, swallow, trump
  pokonywać coś z wysiłkiem

przezwątrobowy gradient ciśnienia żylnego /ˌpʃɛzvɔ̃ntrɔˈbɔvɨ ˈɡradʲjɛ̃ntʲ ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲa ʒɨlˈnɛɡɔ/ (n)
hepatic venous pressure gradient
  (fizjologia, fizjologiczny) różnica ciśnień pomiędzy żyłą wrotną a żyłami wątrobowymi

przezywać /pʃɛzˈɨvatɕ/ (v)
call names
  zwracać się do kogoś obelżywie

przełom /ˈpʃɛwɔ̃m/ (n)
gorge
  (geologia, geologiczny) odcinek wąskiej doliny o stromych zboczach, w którym rzeka przedziera się między górami;
breakthrough, turning point
  (książkowy) nagła, zasadnicza zmiana, zwrotny moment w czymś

przełomowy /pʃˌɛwɔmˈɔvɨ/ (adj)
game-changing
  dotyczący przełomu, wprowadzający nagłą, zasadniczą zmianę

przełożony /ˌpʃɛwɔˈʒɔ̃nɨ/ (n)
boss, chief, master, principal
  osoba wyższa rangą, mająca władzę nad kimś lub czymś

przełyk /ˈpʃɛwɨk/ (n)
oesophagus
  (anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem,

przełykać /pʃɛwˈɨkatɕ/ (v)
swallow
  (fizjologia, fizjologiczny) przesuwać treść z jamy ustnej w kierunku żołądka

przełącznik /pʃɛˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
switch
  (informatyka, informatyczny) urządzenie łączące komputery oraz inny sprzęt w sieć komputerową

przełęcz /ˈpʃɛwɛ̃n͇ʧ̑/ (n)
mountain pass, pass
  (geografia, geograficzny) obniżenie grzbietu górskiego, wyraźnie oddzielające dwa sąsiednie szczyty

prześcieradło /ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ/ (n)
sheet
  prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

prześladowanie /ˌpʃɛɕladɔˈvãɲɛ/ (n)
persecution
  powtarzające się przykrości, szykany przeciwko osobom o innych poglądach, wierze itp.

prześladować /pʃˌɛɕladˈɔvatɕ/ (v)
obsess
  nie pozwalać o sobie zapomnieć, być niemal stale obecnym
persecute, pursue
  nieustannie niepokoić
hound, persecute, pursue, repress, victimize
  wyrządzać krzywdy, stale czynić przeszkody czy szykany

prześladowca /ˌpʃɛɕlaˈdɔfʦ̑a/ (n)
pursuer, stalker
  osoba, która nieustannie sprawia komuś przykrość, robi krzywdę, nęka drugą osobę

prześladowczy /pʃˌɛɕladˈɔftʃɨ/ (adj)
persecutory
  związany z prześladowaniem — stałym wyrządzaniem krzywd, szykanowaniem lub nieustannym nagabywaniem

prześmiewczo /pʃɛɕmʲˈɛftʃɔ/ (adv)
banteringly, irreverently
  w sposób prześmiewczy

przeświecać /pʃɛˈɕfʲjɛʦ̑aʨ̑/ (v)
shine through
  o świetle przenikać przez jakąś przeszkodę, przejrzysty przedmiot

prześwitywać /ˌpʃɛɕfʲiˈtɨvaʨ̑/ (v)
shine through
  (o cienkim materiale) przepuszczać częściowo światło

przeżuwacz /pʃɛˈʒuvaʧ̑/ (n)
ruminant
  (zoologia, zoologiczny) ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin;

przeżuwać /pʃɛʒˈuvatɕ/ (v)
ruminate
  (fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) żuć powtórnie połknięty wcześniej pokarm
chew
  (fizjologia, fizjologiczny) żując, rozdrabniać pokarm zębami

przeżytek /pʃɛʒˈɨtɛk/ (n)
bygone, relic
  rzecz przestarzała, niemodna, zjawisko będące pozostałością z przeszłości

przeżyć /ˈpʃɛʒɨʨ̑/ (v)
experience
  doświadczyć czegoś
survive
  pozostać przy życiu

przodek /ˈpʃɔdɛk/ (n)
ancestor
  ktoś, od kogo ktoś pochodzi

przodownik /pʃɔdˈɔvɲik/ (n)
bellwether
  osoba lub grupa ludzi przodująca w danej dziedzinie; pierwszy w czymś

prztyczek /ˈpʃtɨʧ̑ɛk/ (n)
fillip, flick
  lekkie uderzenie końcem palca wskazującego, opartego wcześniej o kciuk

przy /pʃɨ/ (preposition)
at
  …opisujący miejsce, niedaleko którego odbywa się czynność
  …przyłączający nazwę obiektu, z którym wiążą się charakteryzowane w zdaniu czynności
against, at
  …opisujący okoliczność
about, at
  …opisujący orientacyjny czas, okazję

przy nadziei /pʃɨ nadʑˈɛi/ (adj)
in a family way
  (przestarzałe, przestarzały) (eufemistycznie) (podniośle) w ciąży

przy okazji /pʃɨ ɔkˈazji/ (adv)
during, while
  o czynności jednocześnie podczas wykonywania innej czynności (jako dodatek do czynności przewodniej)
  o zdarzeniu podczas innego zdarzenia

przybierać /pʃɨbjˈɛratɕ/ (v)
assume, put on, take on
  nabierać cech
decorate, garnish
  ozdabiać czymś
assume
  przyjmować imię, nazwisko lub pseudonim
rise
  o rzece lub wodzie: podnosić swój poziom, wzbierać
dress oneself
  (przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) ozdabiać się czymś, stroić się w coś

przybijać gwóźdź /pʃɨˈbʲijäʥ̑ ˈɡvuɕʨ̑/ (v)
nail
  mocować gwóźdź silnymi uderzeniami młotka

przybity /pʃɨˈbʲitɨ/ (adj)
dejected, depressed, downcast
  załamany, smutny, zmartwiony

przybliżać /pʃɨblˈiʒatɕ/ (v)
magnify
  (optyka, optyczny) pokazywać w powiększeniu
bring together
  czynić uczuciowo bliższym
tell a few words
  opisywać, podawać w przybliżeniu
bring closer
  przesuwać coś bliżej
bring nearer
  skracać termin
come closer
  skracać dystans między czymś, kimś a sobą
draw nearer
  stawać się mniej odległym w czasie

przybliżenie /ˌpʃɨblʲiˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
approximation
  wielkość niezupełnie dokładna

przybliżony /pʃˌɨbliʒˈɔnɨ/ (adj)
approximate, approximative, approximal, estimated, rough, back-of-the-envelope
  bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością

przyboczny /pʃɨˈbɔʧ̑nɨ/ (n)
adjutant
  (harcerski) zastępca drużynowego;

przybrany /pʃɨbrˈanɨ/ (adj)
assumed
  przyjęty jako własny choć nieprawdziwy
adoptive, foster
  traktowany jako własny pomimo innego pochodzenia

przybrzeżny /pʃɨˈbʒɛʒnɨ/ (adj)
coastal
  położony, znajdujący się w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki

przybycie /pʃɨˈbɨʨ̑ɛ/ (n)
arrival
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przybyć

przybytek /pʃɨbˈɨtɛk/ (n)
nest
  miejsce, w którym uprawia się jakąś dziedzinę sztuki lub nauki
gain
  przyrost czegoś

przybywać /pʃɨˈbɨvaʨ̑/ (v)
arrive, come
  docierać do pewnego miejsca

przybyć /ˈpʃɨbɨʨ̑/ (v)
arrive, come
  dotrzeć do jakiegoś miejsca

przychodzić /pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
come
  przybywać dokądś

przychylnie /pʃɨˈxɨlʲɲɛ/ (adv)
favorably, favourably
  w sposób przychylny

przychylny /pʃɨˈxɨlnɨ/ (adj)
favourable, friendly
  podchodzący z sympatią; dający, zapewniający dobre, korzystne warunki do czegoś; korzystny

przychód /pʃˈɨxut/ (n)
income, revenue
  (ekonomia, ekonomiczny) wpływy pieniężne osiągane w danym okresie

przyciasno /pʃɨtɕˈasnɔ/ (adv)
pokily
  nieco ciasno

przyciasny /pʃɨtɕˈasnɨ/ (adj)
poky
  (potocznie, potoczny) trochę ciasny

przycinać /pʃɨˈʨ̑ĩnaʨ̑/ (v)
clip, trim
  ucinać część czegoś, aby to skrócić, uformować lub dopasować do czegoś

przycisk /ˈpʃɨʨ̑isk/ (n)
button
  (informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp.
  część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem
stress
  (językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) akcent dynamiczny
  podkreślenie wypowiedzi intonacją głosu lub gestem
paperweight, weight
  ciężarek do przyciskania czegoś, np. papieru

przycisnąć /pʃɨˈʨ̑isnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
press
  wywrzeć fizyczny nacisk na coś, nadusić, przydusić

przyczajony /pʃˌɨtʃajˈɔnɨ/ (adj)
lurking
  taki, który się przyczaił i czyha w ukryciu

przyczepa /pʃɨtʃˈɛpa/ (n)
trailer
  (motoryzacja) platforma na kołach przystosowana do ciągnięcia jej przez inny pojazd

przyczepa campingowa /pʃɨtʃˈɛpa kˌɛmpiŋɡˈɔva/ (n)
caravan, trailer
  (motoryzacja) pojazd drogowy, bez własnego silnika, z przeznaczeniem do mieszkania;

przyczepiać /pʃɨtʃˈɛpʲatɕ/ (v)
attach
  umocowywać coś na czym lub do czego jakąś techniką
pick on
  (potocznie, potoczny) mieć do kogo nieuzasadnione zarzuty czy żale
follow about, follow around
  (potocznie, potoczny) narzucać swoje towarzystwo
stick
  czepiając się czego lub kogo, zatrzymywać się na tym

przyczyna /pʃɨˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
reason, cause
  powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

przyczyniać się /pʃɨˈʧ̑ɨ̃ɲäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
contribute
  być częściowo przyczyną czegoś, wpływać na powstawanie czegoś

przyczynowy /pʃˌɨtʃɨnˈɔvɨ/ (adj)
causal
  dotyczący przyczyny

przyczółek /pʃɨtʃˈuwɛk/ (n)
bridgehead, airhead, beachhead, foothold, lodgement, lodgment
  (wojskowość, wojskowy) teren broniony za przeszkodą wodną;

przydatność /pʃɨˈdatnɔɕʨ̑/ (n)
usefulness, aptitude, helpfulness
  posiadanie zastosowania; cecha czegoś, co jest przydatne

przydatny /pʃɨˈdatnɨ/ (adj)
useful
  mający zastosowanie
helpful
  pomocny

przydawka /pʃɨˈdafka/ (n)
attribute, modifier
  (gramatyka) część zdania, będąca określeniem rzeczownika;

przydać się /ˈpʃɨdaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
be of use
  okazać się przydatnym, użytecznym

przydomek /pʃɨdˈɔmɛk/ (n)
nickname, moniker, agnomen
  dodatkowa nazwa nadana komuś, bazująca na cesze charakterystycznej tej osoby

przydrożny /pʃɨˈdrɔʒnɨ/ (adj)
roadside
  znajdujący się przy drodze, w pobliżu drogi

przydział /ˈpʃɨʥ̑aw/ (n)
allocation, apportionment
  przydzielenie czegoś
quota, ration
  to, co przydzielono

przydzielać /pʃɨdʑˈɛlatɕ/ (v)
assign
  kierować kogoś gdzieś do pracy na dane stanowisko
allocate
  oddawać w posiadanie albo użytkowanie

przyglądać się /pʃɨɡˈlɔ̃ndaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
watch
  patrzeć uważnie, obserwować coś / kogoś

przygniatający /pʃˌɨɡɲʲatajˈɔntsɨ/ (adj)
overwhelming
  znaczny, zdecydowanie przewyższający ((na przykład) liczebnie)

przygnębiająco /pʃˌɨɡnɛmbjajˈɔntsɔ/ (adv)
afflictingly, despondingly, dismally, harrowingly, woefully, wofully
  wywołując przygnębienie

przygnębiać /pʃɨɡˈnɛ̃mbʲjäʨ̑/ (v)
dispirit
  dawać przygnębienie, wprowadzać kogoś w zły stan psychiczny; powodować złe samopoczucie u kogoś

przygnębiony /ˌpʃɨɡnɛ̃mˈbʲjɔ̃nɨ/ (adj)
dejected, depressed, downcast, chapfallen, chopfallen, crestfallen
  będący w obniżonym nastroju, z poczuciem kłopotów

przygoda /pʃɨˈɡɔda/ (n)
adventure
  niecodzienne, niezwykłe zdarzenie

przygodny /pʃɨɡˈɔdnɨ/ (adj)
adventitious, casual, incidental
  będący wynikiem przypadku lub taki, który zdarza się przypadkiem

przygotowanie /ˌpʃɨɡɔtɔˈvãɲɛ/ (n)
preparation
  ((także, też) w lm) ogół czynności wykonanych z myślą o czymś, co ma nastąpić

przygotowany /pʃˌɨɡɔtɔvˈanɨ/ (adj)
prepared, ready
  będący gotów do czegoś

przygotowawczy /pʃˌɨɡɔtɔvˈaftʃɨ/ (adj)
preparatory
  służący przygotowaniu do czegoś

przygotowywać /ˌpʃɨɡɔtɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
prepare
  przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś

przygrywka /pʃɨˈɡrɨfka/ (n)
prelude
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny stanowiący wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu

przygłup /pʃˈɨɡwup/ (n)
retard
  (potocznie, potoczny) (deprecjatywny) ktoś głupkowaty

przygłupi /pʃɨɡwˈupi/ (adj)
airheaded, nitty
  trochę głupi

przyimek /pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
preposition
  (gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

przyimkowy /pʃˌɨimkˈɔvɨ/ (adj)
prepositional
  (gramatyka) związany z przyimkiem; występujący w funkcji przyimka albo w połączeniu nim

przyjaciel /pʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (n)
friend
  osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach
  osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem

przyjacielski /ˌpʃɨjäˈʨ̑ɛlsʲci/ (adj)
amicable
  serdeczny, życzliwy, przyjazny

przyjacielskość /ˌpʃɨjäˈʨ̑ɛlskɔɕʨ̑/ (n)
amiability
  cecha tego, co jest przyjacielskie

przyjaciółka /ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka/ (n)
girlfriend
  kobieta zaprzyjaźniona z kimś

przyjazd /pʃˈɨjast/ (n)
arrival
  przybycie pojazdu
  dotarcie do jakiegoś miejsca

przyjazny /pʃɨˈjaznɨ/ (adj)
friendly
  taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia

przyjaźń /ˈpʃɨjäɕɲ̊/ (n)
friendship
  dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

przyjechać /pʃɨˈjɛxaʨ̑/ (v)
arrive, come
  o człowieku: przybyć za pomocą pojazdu na kołach
  o pojeździe na kołach: przybyć

przyjemność /pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
pleasure, enjoyment
  cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

przyjemny /pʃɨˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
pleasant
  sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie

przyjmować /pʃɨjˈmɔvaʨ̑/ (v)
receive
  akceptować wizytę/rozmowę; udzielać audiencji
  odbierać coś (rzecz, informację)
take
  o lekach: zażywać
assume
  z góry coś zakładać

przyjąć na klatę /pʃˈɨjɔɲtɕ na klˈatɛ/ (v)
take it on the chin
  (przenośnie, przenośnia) znieść po męsku obrazę lub przeciwność losu, odważnie stawić czoła wyzwaniu

przyjęcie /pʃɨˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
acceptance
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przyjąć
party, reception
  uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji

przykarpacki /pʃˌɨkarpˈatski/ (adj)
Circumcarpathian
  związany z Przykarpaciem, dotyczący Przykarpacia

przykazanie /ˌpʃɨkaˈzãɲɛ/ (n)
commandment
  kategoryczne polecenie, nakaz

przykleić /pʃɨklˈɛitɕ/ (v)
stick
  przytwierdzić klejem
set
  spowodować przylgnięcie
tag along after, tag along behind
  (potocznie, potoczny) narzucić komuś swoje towarzystwo
stick
  ulec przylepieniu, przylgnięciu do czegoś

przyklejać /pʃɨkˈlɛjäʨ̑/ (v)
set
  powodować przywieranie do czegoś
stick
  umocowywać coś przy pomocy kleju lub taśmy klejącej
tag along after, tag along behind
  narzucać komuś własne towarzystwo
stick
  ulegać przyczepieniu do czegoś lub kogoś

przykro /ˈpʃɨkrɔ/ (adv)
I am grieve, I'm sorry, miserably, nastily, unpleasantly
  w sposób przykry

przykrość /ˈpʃɨkrɔɕʨ̑/ (n)
unpleasantness, nuisance
  niemiłe, nieprzyjemne uczucie, zdarzenie, wrażenie lub odczucie spowodowane negatywnymi bodźcami

przykry /ˈpʃɨkrɨ/ (adj)
unpleasant, nasty
  o człowieku: posiadający sposób bycia, który wywołuje u innych nieprzyjemne uczucia
disgusting, bad, nasty, unpleasant
  wywołujący nieprzyjemne doznania zmysłowe
distressing, unpleasant, upsetting
  wywołujący nieprzyjemne uczucia

przykrywać /pʃɨkrˈɨvatɕ/ (v)
encase, incase, overlie
  kłaść coś osłaniającego na coś lub na kogoś
cap
  tworzyć górną część, okrycie czegoś

przykrywka /pʃɨkrˈɨfka/ (n)
lid
  przedmiot lub jego część, służąca do przykrywania

przykład /ˈpʃɨkwat/ (n)
example, instance
  fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem
paragon
  osoba (postępowanie) godne naśladowania

przykładać /pʃɨkwˈadatɕ/ (v)
put against
  zbliżać obiekty do siebie aż do ich zetknięcia
apply oneself
  poświęcać sporo zapału czemu

przykładnie /pʃɨkwˈadɲʲɛ/ (adv)
blamelessly
  w sposób przykładny

przykładowy /pʃˌɨkwadˈɔvɨ/ (adj)
exemplary
  taki, który jest pokazywany jako przykład

przylaszczka /pʃɨlˈaʃtʃka/ (n)
liverleaf, liverwort
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Hepatica Mill., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych

przylaszczka pospolita /pʃɨlˈaʃtʃka pˌɔspɔlˈita/ (n)
liverleaf
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Hepatica nobilis Mill., gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych;

przylegać /pʃɨlˈɛɡatɕ/ (v)
abut, adhere, adjoin, border on, cling, come into contact with
  mieć bliski lub bezpośredni kontakt w położeniu

przyległy /pʃɨlˈɛɡwɨ/ (adj)
adjacent, adjoining, conterminous, contiguous
  graniczący z czymś, stykający się z czym

przylistek /pʃɨlˈistɛk/ (n)
stipule
  (botanika, botaniczny) wyrostek u nasady liści

przylot /ˈpʃɨlɔt/ (n)
arrival
  przybycie lecąc, przybycie drogą powietrzną

przylądek /pʃɨˈlɔ̃ndɛk/ (n)
cape
  (geografia, geograficzny) fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego;

przymiarka /pʃɨ̃ˈmʲjarka/ (n)
fitting
  przymierzanie ubrania u krawca, w celu dopasowania i dokonania poprawek

przymierze /pʃɨmjˈɛʒɛ/ (n)
alliance, covenant, coalition, alignment, alinement, entente
  porozumienie pomiędzy stronami

przymiotnik /pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik/ (n)
adjective
  (gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

przymiotnikowy /ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
adjectival
  odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem

przymrozek /pʃɨ̃ˈmrɔzɛk/ (n)
frost, ground frost
  spadek temperatury powietrza poniżej 0°C, podczas gdy średnia dobowa temperatura powietrza jest dodatnia

przymus /ˈpʃɨ̃mus/ (n)
constraint, coercion, enforcement
  presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś
compulsion
  wewnętrzna potrzeba zrobienia czegoś
duress
  środki prawne zmuszające do podporządkowania się przepisom lub wyrokowi;

przymusowy /pʃˌɨmusˈɔvɨ/ (adj)
coercive, enforced, forced, forcible
  narzucony przez okoliczności
compulsory, obligatory
  wynikający z konieczności albo obowiązku

przymuszać /pʃɨmˈuʃatɕ/ (v)
force
  wywierać nacisk na kogoś, by zrobił co wbrew woli
force oneself
  robić co wbrew własnej woli

przymykać /pʃɨ̃ˈmɨkaʨ̑/ (v)
imprison, lock up
  (potocznie, potoczny) osadzić kogoś w więzieniu lub areszcie
close
  zamykać coś niecałkowicie, zostawiając szczelinę

przymykać oko /pʃɨ̃ˈmɨkaʨ̑ ˈɔkɔ/ (v)
turn a blind eye
  nie reagować na czyjeś złe działanie; udawać, że się nie widzi; zezwalać komuś na robienie czegoś złego poprzez niekaranie go

przynajmniej /pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j/ (particle)
at least
  nie mniej niż
  najmniejszy akceptowalny zakres

przynosić /pʃɨ̃ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
bring, bring round
  trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce

przynęta /pʃɨnˈɛnta/ (n)
bait
  (wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;

przypadek /pʃɨˈpadɛk/ (n)
case
  (gramatyka) forma wyrazu w deklinacji;
accident, chance
  losowe, nieplanowane wydarzenie
case, event
  przebieg jakiegoś wydarzenia (zwykle choroby)

przypadkowo /ˌpʃɨpatˈkɔvɔ/ (adv)
accidentally, by accident, by chance, casually, randomly
  wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności

przypadkowy /ˌpʃɨpatˈkɔvɨ/ (adj)
accidental, casual, adventicie, aleatoric, haphazard
  będący wynikiem przypadku

przypalić /pʃɨpˈalitɕ/ (v)
burn, singe
  spalić częściowo zewnętrzną część
burn
  ulec przypaleniu

przypaść /ˈpʃɨpaɕʨ̑/ (v)
fall to
  być czyimś udziałem, wypada na kogoś
fall on, fall to
  przywrzeć do czegoś (powierzchni, osoby, rzeczy)
fall
  zdarzyć się, wypaść w danym momencie lub okresie

przypiekać /pʃɨpʲˈɛkatɕ/ (v)
brown
  piekąc coś, powodować przyrumienienie tego z wierzchu
beat down
  tak mocno grzać, że mogą powstawać rumieńce
be browned
  ulegać przypiekaniu

przypierdalać /pʃˌɨpʲɛrdˈalatɕ/ (v)
kick the shit out of
  (wulgarnie, wulgaryzm) uderzać mocno kogoś lub w coś

przypisać /pʃɨˈpʲisaʨ̑/ (v)
ascribe
  ustanowić związek czegoś z kimś lub z czymś

przypisywać /ˌpʃɨpʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
allege
  uznawać coś za przyczynę czegoś
attribute
  wskazywać na związek między jakimiś pojęciami, osobami

przypominać /ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
resemble
  być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś
remind, recall, recollect
  przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś
remind
  zwracać komuś uwagę na coś zapomnianego, a ważnego

przypora /pʃɨˈpɔra/ (n)
abutment
  (architektura, architektoniczny) mur odchodzący prostopadle na zewnątrz od ściany wysokiego budynku pełniący funkcję konstrukcyjną;

przypowieść /pʃɨpˈɔvʲɛɕtɕ/ (n)
parable
  (literacko) krótkie alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej

przyprawa /pʃɨˈprava/ (n)
spice, condiment
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

przyprawiać /pʃɨ.ˈpra.vʲjäʨ̑/ (v)
season
  dodawać przyprawę do potrawy lub napoju

przyprawiać rogi /pʃɨˈpravʲjäʨ̑ ˈrɔɟi/ (v)
cuckold
  (potocznie, potoczny) o żonie: zdradzać męża; o mężu: zdradzać żonę

przypuszczalnie /pʃˌɨpuʃtʃˈalɲʲɛ/ (adv)
presumably
  prawdopodobnie, być może

przypuszczalny /pʃˌɨpuʃtʃˈalnɨ/ (adj)
probable, alleged, hypothetical, likely, presumptive, putative
  oparty na przypuszczeniu

przypuszczać /pʃɨˈpuʃʧ̑aʨ̑/ (v)
suppose
  uważać coś, domyślać się czegoś bez dostatecznych podstaw, bez pewności

przypływ /pʃˈɨpwɨf/ (n)
high tide
  (hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca

przyroda /pʃɨˈrɔda/ (n)
nature
  świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

przyrodniczy /pʃˌɨrɔdɲˈitʃɨ/ (adj)
natural
  związany z przyrodą, dotyczący przyrody

przyrost /pʃˈɨrɔst/ (n)
growth, increase, increment
  wzrost ilości czegoś

przyrost naturalny /pʃˈɨrɔst nˌaturˈalnɨ/ (n)
rate of natural increase
  (demografia, demograficzny) różnica pomiędzy liczbą urodzeń żywych a liczbą zgonów;

przyrostek /pʃɨˈrɔstɛk/ (n)
suffix
  (językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

przyrzeczenie /ˌpʃɨʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
promise
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przyrzec
pledge, promise, vow
  uroczysta obietnica

przyrzekać /pʃɨʒˈɛkatɕ/ (v)
promise
  zapewniać słownie kogoś o zrobieniu czegoś

przyrznia /pʃˈɨʒɲʲa/ (n)
mitre box
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem

przyrząd /ˈpʃɨʒɔ̃nt/ (n)
tool
  narzędzie, urządzenie

przysadka mózgowa /pʃɨˈsatka muzˈɡɔva/ (n)
hypophysis, pituitary gland
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów;

przysięga /pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa/ (n)
oath
  uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego

przysięgać /pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
swear
  silnie deklarować, mocno obiecywać

przysmak /pʃˈɨsmak/ (n)
sweetmeat
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rzecz, którą ktoś bardzo lubi spożywać, która mu bardzo smakuje

przyspieszeniomierz /pʃˌɨspʲɛʃɛɲʲˈɔmjɛʃ/ (n)
accelerometer
  (metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru przyspieszeń liniowych lub kątowych;

przysposobić /ˌpʃɨspɔˈsɔbʲiʨ̑/ (v)
adopt
  (dawniej, dawny) przygotować coś do użytku
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjąć do rodziny cudze dziecko, uznając je za swoje
  wyszkolić kogoś w czymś lub uczynić kogoś zdatnym do czegoś

przyssawka /pʃɨˈsːafka/ (n)
suction cup
  miękka miseczka przysysająca się do podłoża po naciśnięciu
sucker
  narząd, który służy niektórym zwierzętom do przyczepiania się do podłoża

przystanek /pʃɨˈstãnɛk/ (n)
stop
  miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

przystanek autobusowy /pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ/ (n)
bus stop
  przystanek, na którym zatrzymują się autobusy

przystawka /pʃɨˈstafka/ (n)
appetizer
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;

przystań /ˈpʃɨstãɲ/ (n)
haven
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym można znaleźć bezpieczeństwo i spokój
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce cumowania niewielkich jednostek pływających: łodzi, jachtów, kutrów;

przystojniak /pʃɨˈstɔjɲak/ (n)
hunk, looker
  (potocznie, potoczny) przystojny mężczyzna lub chłopiec

przystojny /pʃɨˈstɔjnɨ/ (adj)
handsome
  taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne

przystosować /ˌpʃɨstɔˈsɔvaʨ̑/ (v)
accommodate, adapt, adjust
  uczynić coś odpowiednim dla określonych zadań lub potrzeb

przystosowywać /pʃˌɨstɔsɔvˈɨvatɕ/ (v)
adapt
  zmieniać coś odpowiednio do określonych wymagań
  zmieniać się do nowych okoliczności

przystrajać /pʃɨstrˈajatɕ/ (v)
adorn, garland
  ubierać dla ozdoby
adorn oneself
  ubierać siebie dla ozdoby

przystępny /pʃɨstˈɛmpnɨ/ (adj)
accessible, affordable, popular
  łatwy do dotarcia lub osiągnięcia
plain, straightforward
  łatwy do zrozumienia
approachable
  łatwy w obcowaniu, w nawiązywaniu kontaktu

przystępować /ˌpʃɨstɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
join
  dołączać do grupy lub organizacji
approach
  podchodzić, zbliżać się
proceed, set about
  rozpoczynać

przyswajać /pʃɨsˈfajäʨ̑/ (v)
internalize
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) uczyć się czegoś
  (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) przejmować i czynić własnym zachowania, normy społeczne, poglądy itp.

przysyłać /pʃɨˈsɨwaʨ̑/ (v)
send
  dostarczać coś nieosobiście, pocztą lub przez posłańca

przyszłość /ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑/ (n)
future, after-time
  czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

przyszły /ˈpʃɨʃwɨ/ (adj)
next
  następny, bliski w czasie
future
  ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości

przysłaniać /pʃɨˈswãɲäʨ̑/ (v)
cover, veil, eclipse, obscure, screen, shade
  częściowo zakrywać

przysłona /pʃɨˈswɔ̃na/ (n)
aperture, diaphragm
  (optyka, optyczny) (fotografia) układ regulujący wielkość otworu, przez który światło wpada do aparatu fotograficznego, kamery lub przyrządu optycznego
cover
  coś, co czyni częściowo niewidocznym, zakrytym

przysłowie /pʃɨˈswɔvʲjɛ/ (n)
proverb, adage, saying
  zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

przysłowiowy /ˌpʃɨswɔˈvʲjɔvɨ/ (adj)
proverbial
  dotyczący przysłowia, popularnego frazeologizmu, wskazuje że treść należy rozumieć przenośnie a nie dosłownie

przysługa /pʃɨˈswuɡa/ (n)
favour
  grzeczność wyświadczona komuś

przysłówek /pʃɨˈswuvɛk/ (n)
adverb
  (gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

przysłówkowy /pʃˌɨswufkˈɔvɨ/ (adj)
adverbial
  (gramatyka) o funkcji przysłówka

przytaczać /pʃɨtˈatʃatɕ/ (v)
adduce
  podawać w celu ukazania dowodów, faktów
quote
  przywoływać czyjąś wypowiedź, fragment tekstu

przytomność /pʃɨˈtɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
consciousness
  stan pełnej świadomości

przytomny /pʃɨˈtɔ̃mnɨ/ (adj)
conscious
  świadomy tego, co się z nim dzieje; taki, który nie stracił przytomności lub ją odzyskał

przytulanka /pʃˌɨtulˈaŋka/ (n)
lovey
  pluszak lub inna miękka zabawka do przytulania

przytulia /pʃɨtˈulja/ (n)
cleaver
  (botanika, botaniczny) pnąca lub płożąca się roślina rosnąca w zbożu;

przytulić /pʃɨˈtulʲiʨ̑/ (v)
embosom, take in
  dać schronienie
hug, clasp, cuddle, nestle, snuggle
  okazać czułość poprzez przybliżenie do siebie i objęcie się

przytulnie /pʃɨtˈulɲʲɛ/ (adv)
cosily, homelily, snugly
  domowo, ciepło, wygodnie

przytulny /pʃɨtˈulnɨ/ (adj)
cosy, cosey cozy, cozey, cozie
  dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa

przytułek /pʃɨtˈuwɛk/ (n)
asylum, refuge, shelter
  miejsce schronienia
almshouse, foundling hospital, homeless shelter, nursing home, poorhouse, rest home
  placówka schronienia i opieki dla bezdomnych, pokrzywdzonych lub ubogich

przytwierdzać /pʃɨtfʲˈɛrdʑatɕ/ (v)
attach
  przyłączać mocno coś do czegoś

przywieszka /pʃɨvʲˈɛʃka/ (n)
label
  (filatelistyka) arkusik przylegający do znaczka pocztowego bez wydrukowanego waloru pieniężnego;

przywieźć /pʃˈɨvʲɛɕtɕ/ (v)
bring
  przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce

przywilej /pʃɨˈvʲilɛj/ (n)
privilege, charter
  (książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie;

przywilej korzyści /pʃɨvˈilɛj kɔʒˈɨɕtɕi/ (n)
advantage rule
  (sport, sportowy) zasada w piłce nożnej nakazująca sędziemu nieprzerywanie gry po faulu, gdy drużyna faulowana utrzymuje się przy piłce lub jest w korzystniejszej sytuacji niż przeciwnik

przywiązanie /ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ/ (n)
affection, attachment
  oddanie, uczucie, sentyment, skłonność, więź

przywiązywać wagę /ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʥ̑ ˈvaɡɛ/ (v)
attach importance, cherish
  uważać coś za ważne, istotne, znaczące; nadawać czemuś duże znaczenie

przywozić /pʃɨvˈɔzitɕ/ (v)
bring
  wioząc, dostarczać jakąś, rzecz lub kogoś do jakiegoś miejsca

przywracać /pʃɨvrˈatsatɕ/ (v)
bring back, give back, re-establish, reclaim, recreate, redo
  doprowadzać do pierwotnego czy poprzedniego stanu lub wprowadzać na nowo

przywódca /pʃɨˈvutʦ̑a/ (n)
leader
  osoba, która przewodzi innym dzięki swojemu autorytetowi lub posiadanej władzy

przywództwo /pʃɨvˈutstfɔ/ (n)
leadership
  przewodzenie kimś lub czymś

przywłaszczać /pʃɨvwˈaʃtʃatɕ/ (v)
appropriate, convert, usurp
  zabierać bezprawnie cudzą własność lub przyznawać sobie prawo do czegoś

przywłaszczyć /pʃɨvˈwaʃʧ̑ɨʨ̑/ (v)
appropriate
  włączyć cudzą własność do swojego majątku.

przyznawać /pʃɨzˈnavaʨ̑/ (v)
grant
  przydzielać coś komuś, dawać
admit
  zgadzać się z kimś w sprawie czegoś, uznawać coś za słuszne
confess
  potwierdzać jakiś fakt odnośnie siebie samego

przyzwoitka /ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itka/ (n)
chaperon
  (dawniej, dawny) starsza osoba towarzysząca młodej kobiecie dla przyzwoitości, pilnująca przestrzegania norm moralnych

przyzwoitość /pʃˌɨzvɔˈitɔɕtɕ/ (n)
decency
  przestrzeganie dobrych obyczajów i norm etycznych

przyzwoity /ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ/ (adj)
decent
  porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie
  dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania
  właściwy, stosowny

przyzwolenie /ˌpʃɨzvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
accord, acquiescence, concession
  pozwolenie, zgoda na coś

przyzwyczajać /pʃˌɨzvɨtʃˈajatɕ/ (v)
accustom
  stopniowo powodować przyjmowanie czegoś za zwykłe, a nawet potrzebne; uczyć z czasem traktowania kogoś normalnie albo wywoływać potrzebę obecności tej osoby; kształtować nawyki
become get accustomed, become get used
  zaczynać traktować jako zwyczajne, a nawet potrzebne; nabierać przyzwyczajenia

przyzębie /pʃɨˈzɛ̃mbʲjɛ/ (n)
periodontium
  (anatomia, anatomiczny) zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej;

przyłoić /pʃɨwˈɔitɕ/ (v)
bash, clunk, dong, dot, plank, slog
  (potocznie, potoczny) uderzyć mocno

przyłączać /pʃɨwˈɔntʃatɕ/ (v)
add
  (chemia, chemiczny) wiązać ze sobą inny element i przez to nabierać nowych cech chemicznych
attach, connect, wire, wire up
  dodawać nową jednostkę do czegoś większego
be added
  (chemia, chemiczny) łączyć się ze sobą, zmieniając się pod względem chemicznym
join
  stawać się częścią danej grupy

przyłączyć /pʃɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
join
  wejść w skład jakiejś grupy, stając się jej częścią

przyśpieszać /pʃɨɕˈpʲjɛʃaʨ̑/ (v)
accelerate, advance
  sprawiać, że coś dzieje się szybciej
accelerate, advance, speed up
  zwiększać prędkość

przyśpieszenie /ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
acceleration
  (fizyka, fizyczny) zmiana prędkości w jednostce czasu;

przód /pʃut/ (n)
front, face, fore, head
  część frontowa

przędza /ˈpʃɛ̃nʣ̑a/ (n)
yarn
  (włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;

przędzalnia /pʃɛ̃nˈʣ̑alʲɲa/ (n)
spinning mill
  zakład lub dział fabryki, w którym przędza jest przerabiana na nici

przęsło /ˈpʃɛ̃w̃swɔ/ (n)
span
  (budownictwo) fragment konstrukcji zawierający się między dwoma sąsiednimi podporami;

prêt-à-porter /pʀɛtapɔʀˈte/ (n)
ready-to-wear, off the rack, off-the-peg, readymade
  ubrania dostępne w sklepach, pochodzące z produkcji seryjnej, a nie szyte na zamówienie;

próba /ˈpruba/ (n)
sample
  statystyka: pewna ilość (ludzi lub przedmiotów) pobierana w celu zbadania określonych cech
test, trial, attempt, effort, try
  test, sprawdzenie poprawności działania czegoś lub kogoś
rehearsal
  ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu

próbka /ˈprupka/ (n)
sample, specimen
  mała porcja czegoś przeznaczona do badań
coupon, swatch
  mała porcja materiału do prezentacji dla klienta

próbować /pruˈbɔvaʨ̑/ (v)
taste
  sprawdzać smak potrawy lub napoju
try, attempt
  starać się coś zrobić

próchnica /pruxɲˈitsa/ (n)
caries
  (stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;

próg /pruk/ (n)
speed bump
  (motoryzacja) poprzeczne wybrzuszenie na drodze skłaniające kierowcę do ograniczenia prędkości
fret
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element na gryfie niektórych instrumentów, do którego dociska się struny
threshold, doorstep, bar, doorsill
  listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny
threshold
  wielkość graniczna

próżnia /ˈpruʒʲɲa/ (n)
vacuum
  (fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);

próżno /prˈuʒnɔ/ (adv)
in vain
  (książkowy) bez oczekiwanego skutku

próżnować /pruʒˈnɔvaʨ̑/ (v)
loaf
  (książkowy) nic nie robić, nie zajmować się żadną pracą, marnować czas

próżność /ˈpruʒnɔɕʨ̑/ (n)
vanity
  cecha osoby, która jest próżna; charakteryzuje ją chęć imponowania innym lub małostkowe ambicje

próżny /ˈpruʒnɨ/ (adj)
vain
  mający o sobie przesadnie dobre zdanie, lubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu
empty, void
  niczym niewypełniony
futile
  o wysiłku, staraniach: nie mający szans powodzenia, daremny

prąd /prɔ̃nt/ (n)
current
  (fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych;
  (potocznie, potoczny) energia elektryczna
stream
  strumień wody
trend
  tendencja, kierunek

prąd progowy /prˈɔnt prɔɡˈɔvɨ/ (n)
threshold current
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) najniższa wartość prądu zasilania, dla której następuje akcja laserowa w laserze półprzewodnikowym

prądnica /prɔ̃ndʲˈɲiʦ̑a/ (n)
generator
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) urządzenie do zamiany energii mechanicznej na elektryczną;

prątek /prˈɔntɛk/ (n)
bacillus
  (biologia, biologiczny) bakteria o pałeczkowatym kształcie, najczęściej typu chorobotwórczego;

pręcik /ˈprɛ̃ɲʨ̑ik/ (n)
stamen
  (botanika, botaniczny) męski organ płciowy roślin znajdujący się w kwiatach;

prędki /ˈprɛ̃ntʲci/ (adj)
quick, rapid
  szybki, odznaczający się dużą szybkością

prędkościomierz /ˌprɛ̃ntkɔɕˈʨ̑ɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
speedometer
  (metrologia, metrologiczny) urządzenie służące do pomiaru prędkości

prędkość /ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑/ (n)
speed
  (fizyka, fizyczny) wielkość skalarna wyrażająca przebytą drogę w jednostce czasu
velocity
  (fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;
speed, quickness
  tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu

prędzej czy później /ˈprɛ̃nʣ̑ɛj ˈʧ̑ɨ ˈpuʑɲɛ̇j/ (adv)
sooner or later
  w bliskiej lub dalekiej przyszłości (o czymś co na pewno się wydarzy, ale nie wiadomo kiedy)

pręga /prˈɛŋɡa/ (n)
streak, weal, welt
  długi i wąski ślad na czymś

pręgostrzyżyk /prˌɛŋɡɔstʃˈɨʒɨk/ (n)
wren
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce

pręt /prɛ̃nt/ (n)
perch
  (dawniej, dawny) miara długości i powierzchni
rod, stick
  drążek, tyczka, witka
bar, rod
  wyrób hutniczy znacznie bardziej dłuższy niż gruby i szeroki

prężnie /prˈɛ̃ʒɲʲɛ/ (adv)
supplely
  z wielką żywotnością, z szybkim wzrostem

psalm /psalm/ (n)
psalm
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

psalmista /psalmˈista/ (n)
psalmist
  (biblijny) autor psalmów biblijnych

psalmodia /psalmˈɔdja/ (n)
psalmody
  śpiewanie psalmów

psalmodyczny /psˌalmɔdˈɨtʃnɨ/ (adj)
psalmodic
  związany z psalmodią, dotyczący psalmodii

psalmowy /psalmˈɔvɨ/ (adj)
psalmic
  związany z psalmem, dotyczący psalmu

psałterz /psˈawtɛʃ/ (n)
psalter
  zbiór psalmów

pseudo- /psˈɛwdɔ/
pseudo-
  …pierwszy człon wyrazów złożonych będących nazwami i określeniami osób, rzeczy lub zjawisk, które nie są tym, co udają lub naśladują

pseudoefedryna /psˌɛwdɔˌɛfɛdrˈɨna/ (n)
pseudoephedrine
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;

pseudofilozoficzny /psˌɛwdɔfˌilɔzɔfˈitʃnɨ/ (adj)
pseudophilosophical
  (pogardliwie) pretendujący do miana teorii filozoficznej, ale na to niezasługujący

pseudohodowla /ˌpsɛwdɔxɔˈdɔvla/ (n)
backyard breeding, puppy farm, puppy mill
  niewłaściwa hodowla (nierasowych, nierodowodowych psów, rzadziej kotów, nieposiadających uprawnień hodowlanych) prowadzona, najczęściej w celach zarobkowych, przez niekompetentną, nieuprawnioną do tego osobę;

pseudonauka /ˌpsɛwdɔ̃naˈ<sup>w</sup>uka/ (n)
pseudoscience
  zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki;

pseudonim /psɛwˈdɔ̃ɲĩm/ (n)
pseudonym, alias, nickname
  (książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;

pseudowyraz /psˌɛwdɔvˈɨras/ (n)
nonsense word
  (językoznawstwo, językoznawczy) twór językowy pozbawiony treści, choć często poprawnie zbudowany, zgodnie z regułami danego języka

psi /psʲi/ /pʲɕi/ (adj)
canine
  dotyczący psa, określający psa, używany przy psie
  charakterystyczny dla psa, mający cechy psa

psi /psʲi/ /pʲɕi/ (n)
psi
  nazwa dwudziestej trzeciej litery alfabetu greckiego, ψ;

psiakrew /pɕˈakrɛf/ (interjection)
damn, darn
  …powtarzany jako przekleństwo, wyraz raczej bez wulgarnego, czy grubiańskiego wydźwięku, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu lub partykuła emfatyczna (bezpośrednio po wyrazie, który mówca chce podkreślić)

psianka /ˈpʲɕãnka/ (n)
nightshade
  (botanika, botaniczny) Solanum, roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych mający kwiaty białe, żółte, fioletowe lub niebieskie i zawierający solaninę;

psie głosy nie idą w niebiosy /ˈpʲɕɛ ˈɡwɔsɨ ɲɛ‿ˈidɔ̃w̃ vʲ‿ɲɛˈbʲjɔsɨ/ (proverb)
the braying of an ass does not reach heaven
  ktoś mówi o czymś i nie zostaje wysłuchany/zauważony

psikus /ˈpʲɕikus/ (n)
prank, trick
  (potocznie, potoczny) coś zrobione dla żartu

psina /ˈpʲɕĩna/ (n)
dog meat
  (potocznie, potoczny) (rzadki, rzadko używany) (spożywczy) mięso z psa

psinka /ˈpʲɕĩnka/ (n)
pup
  (zdrobniale) od: psina

psionika /pɕˈɔɲikˌa/ (n)
psionics
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (psychologia, psychologiczny) określenie zjawisk paranormalnych;

psiątko /pɕˈɔntkɔ/ (n)
pup
  (zdrobniale) od: psię

psię /pɕˈɛ/ (n)
puppy
  (dawniej, dawny) młody piesek, szczenię

pskowski /ˈpskɔfsʲci/ (adj)
Pskovian
  związany z Pskowem, dotyczący Pskowa

psota /psˈɔta/ (n)
prank, trick
  coś dla jednej strony potencjalnie dowcipnego, a dla drugiej przykre, uciążliwe

psotnik /ˈpsɔtʲɲik/ (n)
prankster
  ten kto psoci, lubi psocić, skłonny jest do psot

psotny /psˈɔtnɨ/ (adj)
mischievous
  taki, który psoci

psowate /psɔˈvatɛ/ (n)
Canids
  (zoologia, zoologiczny) rodzina lądowych ssaków drapieżnych obejmująca ponad 30 współcześnie żyjących gatunków, m.in.: psy, wilki, lisy, fenki, kojoty i szakale;

pstro /pstrˈɔ/ (adv)
gaudily, patchily
  barwnie, wielokolorowo

pstrokaty /pstrɔˈkatɨ/ (adj)
motley
  odznaczający się rozmaitością barw, najczęściej jaskrawych

pstry /pstrɨ/ (adj)
gaudy, motley, variegated
  o rozmaitych barwach, wielokolorowy

pstrąg /pstrɔ̃ŋk/ (n)
trout
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso lub potrawa z pstrąga (1.1)

psuć /psuʨ̑/ (v)
spoil, vitate, weaken
  pogarszać
destroy, mangle
  sprawiać, że coś przestaje spełniać swoją funkcję
mess up, upset
  sprawiać, że przestaje być właściwe

psy szczekają, karawana idzie dalej /ˈpsɨ ʃʧ̑ɛˈkajɔ̃w̃ ˌkaraˈvãna ˈiʥ̑ɛ ˈdalɛj/ (proverb)
the dogs bark, but the caravan goes on
  można krytykować pewne rzeczy, ale i tak nie ma się na nie wpływu

psy wojny /psˈɨ vˈɔjnɨ/ (n)
dogs of war
  (literacko) (przenośnie, przenośnia) wojenne siły najemnicze

psychastenia /psˌɨxastˈɛɲʲa/ (n)
psychasthenia
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem

psychasteniczny /psˌɨxastɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
psychasthenic
  (psychologia, psychologiczny) właściwy psychastenii i psychastenikom

psychastenik /psˌɨxastˈɛɲik/ (n)
psychasthenic
  (medycyna, medyczny) mężczyzna cierpiący na psychastenię

psychiatra /psɨˈxʲjatra/ (n)
psychiatrist, shrink
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych

psychiatria /psɨˈxʲjatrʲja/ (n)
psychiatry
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;

psychiatryczny /psˌɨhiatrˈɨtʃnɨ/ (adj)
psychiatric
  związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

psychicznie /psɨçˈitʃɲʲɛ/ (adv)
mentally, psychically, psychologically
  odnosząc się do spraw psychiki

psychiczny /psɨˈxʲiʧ̑nɨ/ (adj)
mental, psychic, psychical
  związany z psychiką i procesami w niej zachodzącymi

psycho- /ˈpsɨxɔ/
psycho-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z psychiką

psychoaktywny /psˌɨxɔaktˈɨvnɨ/ (adj)
psychoactive
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biochemia, biochemiczny) działający pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne

psychoanalityczny /psˌɨxɔˌanalitˈɨtʃnɨ/ (adj)
psychoanalytic
  dotyczący psychoanalizy

psychoanalityk /psˌɨxɔˌanalˈitɨk/ (n)
psychoanalyst
  psycholog, który stosuje psychoanalizę w leczeniu swoich pacjentów

psychoanaliza /psˌɨxɔˌanalˈiza/ (n)
psychoanalysis
  (psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach teorii (1.1)

psychofizjologiczny /psˌɨxɔfˌizjɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
psychophysiological
  (psychologia, psychologiczny) związany z psychofizjologią, dotyczący psychofizjologii

psychogenetycznie /psˌɨxɔɡˌɛnɛtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
psychogenetically
  w sposób dotyczący psychogenezy

psycholingwistyka /ˌpsɨxɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
psycholinguistics
  (językoznawstwo, językoznawczy) (psychologia, psychologiczny) dziedzina nauki na pograniczu psychologii i językoznawstwa zajmująca się psychologicznymi podstawami funkcjonowania języka;

psycholog /psɨˈxɔlɔk/ (n)
psychologist
  (psychologia, psychologiczny) specjalista w dziedzinie psychologii

psychologia /ˌpsɨxɔˈlɔɟja/ (n)
psychology
  nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

psychologiczny /ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
psychological
  dotyczący psychologii

psychopata /ˌpsɨxɔˈpata/ (n)
psychopath, psycho
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na psychopatię

psychopatycznie /psˌɨxɔpatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
psychopathically
  w sposób psychopatyczny

psychopatyczny /ˌpsɨxɔpaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
psychopathic
  charakteryzujący psychopatę, o cechach psychopaty; świadczący o psychopatii

psychopomp /psɨˈxɔpɔ̃mp/ (n)
psychopomp
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota (anioł, bóstwo, duch, zwierzę) odprowadzająca lub przenosząca dusze zmarłych do świata pozagrobowego;

psychoterapeuta /psˌɨxɔtˌɛrapˈɛwta/ (n)
psychotherapist
  specjalista w dziedzinie psychoterapii

psychoterapeutyczny /psˌɨxɔtˌɛrapɛwtˈɨtʃnɨ/ (adj)
psychotherapeutic
  dotyczący psychoterapii

psychoterapia /psˌɨxɔtɛrˈapja/ (n)
psychotherapy
  (psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii;

psychotyczny /psˌɨxɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
psychotic
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą

psychoza /psɨˈxɔza/ (n)
psychosis
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;

psychoza poporodowa /psɨxˈɔza pˌɔpɔrɔdˈɔva/ (n)
postpartum psychosis
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) epizody psychozy, występujące nie później niż w 8. tygodniu po porodzie;

pszczelarstwo /pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ/ (n)
apiculture, beekeeping
  (rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół;

pszczelarz /ˈpʃʧ̑ɛlaʃ/ (n)
apiarist, beekeeper
  (pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych

pszczoła /ˈpʃʧ̑ɔwa/ (n)
bee, honey bee
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

pszczoła kraińska /ˈpʃʧ̑ɔwa kraˈ<sup>j</sup>ĩj̃ska/ (n)
carniolan honey bee
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera carnica, podgatunek pszczół miodnych;

pszenica /pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
wheat
  roślina zbożowa z rodzaju (1.1)

pszeniczny /pʃɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
wheat, wheaten
  o kolorze przypominającym dojrzałe kłosy pszenicy
wheaten
  wykonany z pszenicy, zawierający pszenicę
  związany z pszenicą, dotyczący pszenicy

pszenny /ˈpʃɛ̃nːɨ/ (adj)
wheat
  odnoszący się do pszenicy; pszeniczny
  zrobiony z ziarn pszenicy

pszenżyto /pʃɛ̃n͇ˈʒɨtɔ/ (n)
triticale
  (rolnictwo, rolniczy) sztuczna hybryda żyta i pszenicy;

ptak /ptak/ (n)
bird, fowl
  (ornitologia, ornitologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

ptasi móżdżek /ˈptaɕi ˈmuʒʤ̑ɛk/ (idiom)
birdbrain
  (potocznie, potoczny) (ironicznie) o tępym, ograniczonym umyśle, także: określenie osoby, którą uważa się za głupią

ptasia grypa /ˈptaɕa ˈɡrɨpa/ (n)
avian influenza, bird flu, avian flu, Influensavirus A
  (weterynaria, weterynaryjny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki;

ptasie mleczko /ˈptaɕɛ ˈmlɛʧ̑kɔ/ (n)
crop milk
  (ornitologia, ornitologiczny) płynna wydzielina początkowych odcinków przewodu pokarmowego ptaków służąca do karmienia piskląt;

ptaszarnia /ptaʃˈarɲʲa/ (n)
aviary
  (przestarzałe, przestarzały) pomieszczenie lub woliera do hodowli ptaków

ptaszek /ˈptaʃɛk/ (n)
rogue
  (potocznie, potoczny) drobny oszust, przestępca
birdie, little bird
  mały ptak
  (potocznie, potoczny) (infantylnie) penis
check, tick
  nazwa znaku ✓, służącego do zaznaczania wyboru

ptasznik /ptˈaʃɲik/ (n)
bird-fancier, fowler
  (dawniej, dawny) (łowiectwo, łowiecki) hodowca lub sprzedawca ptaków
tarantula
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pająk z rodziny ptasznikowatych, Theraphosidae

ptasznik wielobarwny /ptˈaʃɲiɡ vʲˌɛlɔbˈarvnɨ/ (n)
Antilles pinktoe tarantula, Martinique pinktoe, Martinique red tree spider
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Avicularia versicolor, gatunek pająka z rodziny ptasznikowatych;

ptaszyna /ptaʃˈɨna/ (n)
birdie, little bird
  mały ptak

ptialina /ptʲjaˈlʲĩna/ (n)
ptyalin
  (biochemia, biochemiczny) enzym obecny w ślinie i rozkładający skrobię;

pub /pˈup/ (n)
pub
  typ baru z zakąskami i alkoholami

publicity /pˌublitɕˈitɨ/ (n)
publicity
  popularność, rozgłos wokół kogoś lub czegoś, głównie w środkach masowego przekazu

publicysta /pˌublitsˈɨsta/ (n)
publicist
  autor artykułów, felietonów i reportaży ogłaszanych w prasie

publicystyczny /ˌpublʲiʦ̑ɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
journalistic
  odnoszący się do publicystyki, mający charakter publicystyki, dotyczący dziennikarstwa

publicznie /publˈitʃɲʲɛ/ (adv)
publicly, in public, publically
  w sposób jawny, otwarty, publiczny, przy udziale osób trzecich

publiczność /puˈblʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
audience
  grupa osób, która oglądają jakieś przedstawienie, pokaz, zawody

publiczny /puˈblʲiʧ̑nɨ/ (adj)
public
  taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi

publikacja /ˌpublʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
publication
  praca, artykuł, utwór wydane drukiem

publikować /ˌpublʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
publish
  ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać
  zajmować się wydawaniem gazety lub czasopisma

puch /pux/ (n)
down
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzaj delikatnego pierza

puchacz /ˈpuxaʧ̑/ (n)
eagle owl
  (ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa;

puchacz zwyczajny /pˈuxadʒ zvɨtʃˈajnɨ/ (n)
Eurasian eagle-owl, European eagle-owl, eagle-owl
  (ornitologia, ornitologiczny) Bubo bubo, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych występujący m.in. w Polsce;

puchacz śnieżny /pˈuxatʃ ɕɲʲˈɛʒnɨ/ (n)
snowy owl
  (ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych;

puchar /ˈpuxar/ (n)
cup
  (sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda;
cup, beaker, goblet, jorum
  naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła;

pucować /puˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
polish, scrub, shine
  starannie czyścić gładką powierznię, taką którą da się doprowadzić do połysku

pucybut /puˈʦ̑ɨbut/ (n)
bootblack
  ktoś, kto odpłatnie zajmuje się czyszczeniem butów;

pud /pˈut/ (n)
pood
  (jednostka miary) dawna rosyjska jednostka masy równa 40 ówczesnym funtom (16,38kg);

pudel /ˈpudɛl/ (n)
poodle
  (kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;

puder /ˈpudɛr/ (n)
powder, face powder
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;

pudełko /puˈdɛwkɔ/ (n)
box, pack, packet
  mały pojemnik, najczęściej wykonany z tektury

pudełkowaty /pˌudɛwkɔvˈatɨ/ (adj)
boxy
  podobny do pudełka, kształtem przypominający pudełko

pudło /ˈpudwɔ/ (n)
clink, pen
  (potocznie, potoczny) więzienie
miss
  chybiony strzał
box
  duże pudełko

puenta /puˈɛnta/ (n)
punchline
  (literacko) myśl kończąca czyjąś wypowiedź lub utwór literacki;

puf /puf/ (n)
hassock, pouf
  niski, miękki mebel służący do siedzenia lub za podnóżek

puginał /puˈɟĩnaw/ (n)
dagger
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj sztyletu pochodzenia wschodniego, używany do końca XVI w.;

puk-puk /pˈukpˈuk/ (interjection)
knock-knock
  onomatopeja naśladująca odgłos pukania, zwykle do drzwi

pukać /ˈpukaʨ̑/ (v)
knock
  uderzać czymś lekko w coś, powodując powstanie odgłosu

puknięty /pukɲʲˈɛntɨ/ (adj)
off chump
  niespełna rozumu

pula /ˈpula/ (n)
pool
  suma przedmiotów lub pieniędzy do rozdysponowania
  w grach losowych: suma nagród, środków do wygrania

pulchny /pˈulxnɨ/ (adj)
plump
  mający wydatne kształty i miękki z powodu dużej zawartości tkanki tłuszczowej
spongy
  miękki jak gąbka, łatwo uginający się pod naciskiem

pulmonolog /ˌpulmɔ̃ˈnɔlɔk/ (n)
pulmonologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób układu oddechowego
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka pulmonologii

pulmonologia /ˌpulmɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
pulmonology
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc;

pulmonologiczny /pˌulmɔnˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
pulmonologic
  (medycyna, medyczny) dotyczący pulmonologii

pulpit /ˈpulpʲit/ (n)
desktop
  (informatyka, informatyczny) podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest o tzw. okna;
  stolik do pisania z pochyłym blatem

puls /puls/ (n)
pulse
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze

pulsar /ˈpulsar/ (n)
pulsar
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne;

pulsować /pulsˈɔvatɕ/ (v)
pulse
  (fizjologia, fizjologiczny) ulegać skurczowi i rozkurczowi i wywoływać tętno
pulsate
  (fizyka, fizyczny) zmieniać okresowo właściwości, np. napięcie, siłę, itp.
be vibrant
  być pełnym ruchu, aktywności

puma /ˈpũma/ (n)
puma, cougar
  (zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

puma płowa /pˈuma pwˈɔva/ (n)
cougar
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

pumeks /ˈpũmɛks/ (n)
pumice
  (geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;
pumice stone
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przedmiot z pumeksu (1.1) lub uzyskiwany syntetycznie, stosowany do usuwania zrogowaciałego naskórka i odcisków

pumpernikiel /ˌpũmpɛrʲˈɲicɛl/ (n)
pumpernickel
  rodzaj ciemnego chleba wypiekanego z mąki żytniej, z dodatkiem miodu lub melasy;

punicki /pũˈɲiʦ̑ʲci/ (adj)
Punic
  dotyczący Kartaginy

punk rock /ˈpãŋk ˈrɔk/ (n)
punk rock
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek rocka charakteryzujący się prostą muzyką i buntowniczymi tekstami;

punkt /pũŋkt/ (n)
point
  (geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;
dot
  (potocznie, potoczny) o kropce
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka redakcyjna tekstu prawnego;

punkt HS /pˈuŋkt xˌaˈɛs/ (n)
hill size, hill size point
  (sport, sportowy) punkt wyznaczający granicę bezpieczeństwa skoków na skoczni narciarskiej, rozmiar skoczni;

punkt J /pˈuŋkt jˈɔt/ (n)
hill size, hill size point
  (sport, sportowy) punkt wyznaczający granicę bezpieczeństwa skoków na skoczni narciarskiej, rozmiar skoczni;

punkt K /pˈuŋkt kˈa/ (n)
K-point, construction point
  (sport, sportowy) punkt na profilu skoczni narciarskiej;

punkt widokowy /pˈuŋɡd vˌidɔkˈɔvɨ/ (n)
overlook, scenic overlook
  (turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę;

punkt widzenia /ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (n)
point of view, standpoint, viewpoint, POV, vantage point
  stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę, sposób, w jaki ujmuje się jakieś zagadnienie

punkt wyjścia /ˈpũŋɡd ˈvɨjɕʨ̑a/ (n)
starting point
  początkowe położenie, stan inicjujący jakiś proces, podłoże zmiany, źródło wydarzeń

punktualnie /ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alʲɲɛ/ (adv)
punctually
  dokładnie o wyznaczonej porze, nie spóźniając się

punktualność /ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɔɕʨ̑/ (n)
punctuality
  wykonywanie czegoś w ściśle określonym czasie; umiejętność nie spóźniania się

pupa /ˈpupa/ (n)
behind, buttocks, fanny
  dziecięce pośladki, (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) każde inne

pupil /ˈpupʲil/ (n)
favourite, pet
  osoba, którą ktoś lubi bardziej od innych, wyróżnia ją

purpura /purˈpura/ (n)
purpure
  ciepły odcień fioletu

purpurowy /ˌpurpuˈrɔvɨ/ (adj)
purple
  mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

purpuryna /pˌurpurˈɨna/ (n)
purpurin
  (chemia, chemiczny) organiczny barwnik stosowany do otrzymywania zaprawowych barwników kwasowych, farb imitujących złoto i w chemii analitycznej

puryfikaterz /ˌpurɨfʲiˈkatɛʃ/ (n)
purificator
  (kościelny) płócienna ściereczka używana w liturgii katolickiej do rytualnego oczyszczania (puryfikacji) naczyń mszalnych;

puryna /purˈɨna/ (n)
purin
  (biochemia, biochemiczny) aromatyczny, organiczny związek chemiczny;

purysta /puˈrɨsta/ (n)
purist
  osoba pedantycznie dbająca o czystość języka

purytański /pˌurɨtˈaɲski/ (adj)
puritan, puritanical
  (przenośnie, przenośnia) surowy pod względem obyczajowym i moralnym
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący purytanizmu albo purytanów

puryzm /pˈurɨzm/ (n)
purism
  (językoznawstwo, językoznawczy) postawa wobec języka charakteryzująca się koncentracją na ideałach różnie pojmowanej „czystości” językowej;

purée /purˈɛɛ/ (n)
puree, mash
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;

pustakowy /pˌustakˈɔvɨ/ (adj)
breeze-block, cinder block
  (budownictwo) wykonany z pustaków

pustelnia /pustˈɛlɲʲa/ (n)
hermitage
  siedziba pustelnika;

pustelniczy /pˌustɛlɲˈitʃɨ/ (adj)
eremitic
  związany z pustelnią i pustelnikami, dotyczący pustelni

pustelnik /puˈstɛlʲɲik/ (n)
loner
  (przenośnie, przenośnia) osoba stroniąca od innych ludzi
hermit
  człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie

pustka /pˈustka/ (n)
vacuity, desolation, emptiness, inanition
  pusta, niewypełniona przestrzeń
desolation
  stan emocjonalny spowodowany utratą kogoś bliskiego
  teren niezaludniony lub opuszczony, obszar niezagospodarowany

pustkowie /puˈstkɔvʲjɛ/ (n)
wilderness
  (książkowy) miejsce lub obszar niezamieszkany przez ludzi, puste

pusto /pˈustɔ/ (adv)
emptily
  tak, że zauważalny jest brak czegoś lub kogoś
hollowly, meaninglessly
  w sposób nieprzemyślany

pustość /pˈustɔɕtɕ/ (n)
emptiness
  cecha tego, co jest puste, przeciwieństwo pełności

pustułka /puˈstuwka/ (n)
kestrel, kes
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

pusty /ˈpustɨ/ (adj)
empty, blank
  niezawierający niczego

pustynia /puˈstɨ̃ɲa/ (n)
desert
  (geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

pustynnienie /pˌustɨnɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
desertification
  (geologia, geologiczny) zjawisko zamieniania się jakiegoś obszaru w pustynię;

pustynny /puˈstɨ̃nːɨ/ (adj)
desert
  związany z pustynią, pochodzący z terenów pustyni

puszczanie krwi /puʃtʃˈaɲʲɛ krfˈi/ (n)
phlebotomy
  (medycyna, medyczny) zabieg, dawniej będący podstawą medycyny a dziś już niestosowany, polegający na otwarciu żył pacjenta i wycofaniu z nich znacznej ilości krwi;

puszczać /ˈpuʃʧ̑aʨ̑/ (v)
let go, release
  przestawać trzymać coś
be promiscuous
  (obraźliwie) o kobiecie: zmieniać często partnerów

puszczać kaczki /ˈpuʃʧ̑aʨ̑ ˈkaʧ̑ʲci/ (v)
skim stones, skip stones, to play ducks and drakes
  rzucać płaskie kamyki lub muszelki na taflę wody tak, aby odbijały się od niej kilkakrotnie;

puszczyk /ˈpuʃʧ̑ɨk/ (n)
tawny owl
  (ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;

puszczyk uralski /ˈpuʃʧ̑ɨk uˈralsʲci/ (n)
ural owl
  (ornitologia, ornitologiczny) (Strix uralensis) duży ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych;

puszka /ˈpuʃka/ (n)
can
  metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.;

puszka Pandory /ˈpuʃka pãnˈdɔrɨ/ (idiom)
Pandora's box
  źródło wielkich nieszczęść, kłopotów

puszysty /puʃˈɨstɨ/ (adj)
puffy
  (eufemistycznie) z otyłością
fleecy, lush
  miękki, lekki, delikatny
fluffy
  o miękkim i gęstym owłosieniu, futrze lub sierści

putinizacja /pˌutʲiɲizˈatsja/ (n)
Putinisation
  (publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zmiany polityczne przynoszące autorytarną władzę i ograniczenia swobód obywatelskich w państwach demokratycznych

putrescyna /ˌputrɛˈsʦ̑ɨ̃na/ (n)
putrescin, putrescine
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny należący do grupy amin biogennych, odpowiada za odrażający zapach rozkładającej się materii organicznej i nieświeży oddech, wchodzi w skład spermy;

puzdro /pˈuzdrɔ/ (n)
sheath
  (zootechnika, zootechniczny) napletek niektórych gatunków ssaków domowych, np. koni

puzon /pˈuzɔn/ (n)
trombone
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

puzzle /ˈpuzlɛ/ (n)
jigsaw puzzle
  układanka składająca się z elementów o charakterystycznym kształcie, które należy dopasować, aby powstał obrazek;

pułapka /puˈwapka/ (n)
trap, pitfall, snare
  kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć
  urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt
trap, pitfall, catch, ruse
  zasadzka, podstęp

pułapka na myszy /puˈwapka na‿ˈmɨʃɨ/ (n)
mousetrap
  proste mechaniczne urządzenie służące do łapania myszy na przynętę

pułk /pˈuwk/ (n)
regiment
  (wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;

pułkownik /puwˈkɔvʲɲik/ (n)
colonel, group captain
  wyższy stopień oficerski niższy od generała;

puścić pawia /ˈpuɕʨ̑iʨ̑ ˈpavʲja/ (v)
barf, puke
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) zwymiotować

puścić w niepamięć /ˈpuɕʨ̑iʥ̑ vʲ‿ɲɛˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (v)
forgive and forget
  zapomnieć, uznać coś za niebyłe

pych /pɨx/ (n)
quant
  (potocznie, potoczny) wiosło pychowe

pycha /ˈpɨxa/ (n)
pride
  nadmierne przekonanie o własnej doskonałości

pykać /pˈɨkatɕ/ (v)
puff
  wydawać za pomocą warg charakterystyczne dźwięki podczas palenia fajki, cygara

pylenie metali /pɨˈlɛ̃ɲɛ mɛˈtalʲi/ (n)
metal dusting
  rodzaj korozji wysokotemperaturowej, której skutkiem jest metaliczny pył

pylnik /ˈpɨlʲɲik/ (n)
theca
  (botanika, botaniczny) część pręcika kwiatowego zawierająca pyłek;

pylon /ˈpɨlɔ̃n/ (n)
pylon
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) wieża bramna na planie prostokąta i zwężająca się ku górze; wznoszona parami w starożytnym Egipcie;

pyrrusowe zwycięstwo /ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ/ (idiom)
Pyrrhic victory
  zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem;

pysk /pɨsk/ (n)
mug
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.)

pysoń smukły /pˈɨsɔɲ smˈukwɨ/ (n)
high-body pickarel, picarel
  (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Spicara smaris Linnaeus, gatunek niewielkiej ryby słonowodnej z rodziny śródkolcowatych;

pyszny /ˈpɨʃnɨ/ (adj)
delicious
  bardzo smaczny

pytający /pɨ.taˈjɔn.t͡sɨ/ (adj)
questioning
  wyrażający ciekawość, chęć uzyskania informacji

pytanie /pɨˈtãɲɛ/ (n)
questioning
  (rzeczownik odczasownikowy) od: pytać
question
  wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji
  zagadnienie, problem

pytanie retoryczne /pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ/ (n)
rhetorical question
  (językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się lub nie udziela się odpowiedzi, stosowane jako figura retoryczna lub wyraz powątpiewania;

pytać /ˈpɨtaʨ̑/ (v)
ask
  wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

pyton /pˈɨtɔn/ (n)
python
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny pytonów

pyton birmański /pˈɨtɔn bʲirmˈaɲski/ (n)
Burmese python
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż z gatunku (1.1)
  (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Python bivittatus Kuhl, gatunek węża z rodziny pytonów;

pyton tygrysi /pˈɨtɔn tɨɡrˈɨɕi/ (n)
Indian python, black-tailed python
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż z gatunku (1.1)
  (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Python molurus Linnaeus, gatunek węża z rodziny pytonów;

pytyjski /pɨˈtɨjsʲci/ (adj)
pythian
  (książkowy) niejasny, niezrozumiały, dwuznaczny

pył /pɨw/ (n)
dust
  (astronomia, astronomiczny) teoretyczna, wyidealizowana forma materii, której równanie stanu odpowiada płynowi o skończonej gęstości ale zerowym ciśnieniu;
  (technologia, technika, techniczny) substancja mineralna pozostała po procesie spalania albo ścierania, kruszenia substancji stałych;
dust, powder
  bardzo drobny proszek mogący unosić się w powietrzu

pyłówka /pɨwˈufka/ (n)
spindrift avalanche
  lawina pyłowa

pójdźka /pˈujtɕka/ (n)
little owl
  (ornitologia, ornitologiczny) nazwa ptaków z rodzaju Athene, z rodziny puszczykowatych;

pójść /pujɕʨ̑/ (v)
break down
  (potocznie, potoczny) o maszynach, urządzeniach i instalacjach lub ich częściach: zepsuć się
go
  (potocznie, potoczny) potoczyć się, mieć określony przebieg
  pieszo udać się w jakąś stronę
  poruszając się pieszo opuścić jakieś miejsce
  udać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności
go, join the army
  rozpocząć jakąś długotrwałą czynność, wstąpić do jakiejś instytucji, organizacji

pójść do łóżka /ˈpujʑʥ̑ dɔ‿ˈwuʃka/ (v)
sleep
  (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) odbyć (z kimś) stosunek płciowy
go to bed
  położyć się spać

pójść w odstawkę /ˈpujʑʥ̑ v‿ɔtˈstafkɛ/ (v)
put out to pasture
  (potocznie, potoczny) zostać odrzuconym, pominiętym lub odsuniętym od jakiejś działalności (funkcji), tracąc swoją dotychczasową pozycję lub znaczenie

pół /puw/ (numeralFraction)
half
  jedna z dwóch równych części całości

półautomatycznie /pˌuwawtˌɔmatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
semiautomatically
  w sposób półautomatyczny

półbrogsy /puwbrˈɔksɨ/ (n)
half-brogues, semi-brogues
  buty z charakterystycznymi ażurowymi perforacjami i rozetowym zdobieniem na nosku

półbut /ˈpuwbut/ (n)
blucher oxford, brogue, casual shoe, lace-up, oxford shoe, saddle shoe
  pełny but z cholewką tylko do kostki;

półbóg /ˈpuwbuk/ (n)
demigod
  (mitologia, mitologiczny) syn boga i śmiertelniczki lub bogini i śmiertelnika

półfinał /puwfˈinaw/ (n)
semifinal semi-final, semifinal
  etap rozgrywek po ćwierćfinale, w którym walczy się o udział w finale

półfinałowy /pˌuwfinawˈɔvɨ/ (adj)
semifinal
  związany z półfinałem; odbywający się wramach półfinału

półka /ˈpuwka/ (n)
shelf
  osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów

półkoks /ˈpuwkɔks/ (n)
semicoke
  bezdymne paliwo powstałe w procesie wytlewania węgli lub torfów w temperaturze 450-600°C

półkole /puwkˈɔlɛ/ (n)
semicircle
  (geometria) półokrąg, łuk stanowiący połowę obwodu koła;

półkolisty /pˌuwkɔlˈistɨ/ (adj)
semicircular
  (geometria) o kształcie lub przekroju półkola

półksiężyc /puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (n)
crescent, lunule
  (przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1);
half-moon
  Księżyc widziany tylko w części nie większej niż połowa tarczy

półkula /puwˈkula/ (n)
hemisphere
  (geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi;
  (geometria) połowa kuli;
  (anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;

półkulisty /pˌuwkulˈistɨ/ (adj)
hemispheric, hemispherical
  o kształcie zbliżonym do półkuli

półleżeć /puwlˈɛʒɛtɕ/ (v)
recline
  leżeć z uniesioną częścią tułowia, podpierając się o jakiś przedmiot

półmaraton /ˌpuwmaˈratɔ̃n/ (n)
half marathon
  (sport, sportowy) bieg na dystansie 21 km i 97,5 metra;

półmetal /puwˈmɛtal/ (n)
metalloid
  (chemia, chemiczny) pierwiastek posiadający cechy zarówno metali jak i niemetali;

półmisek /puwmˈisɛk/ (n)
platter
  rodzaj płaskiego dużego naczynia, służącego do podawania potraw, przystawek lub przekąsek na stół
  zawartość naczynia(1.1)

północ /ˈpuwnɔʦ̑/ (n)
midnight
  godzina 24:00
North, north
  kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

północno-wschodni /ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿ˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
northeastern
  (geografia, geograficzny) (administracja) położony, znajdujący się na północnym wschodzie
  (meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) nadchodzący z północnego wschodu

północno-zachodni /ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
northwestern
  będący na północnym zachodzie

północnoafrykański /ˌpuwnɔʦ̑nɔafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
North African
  dotyczący Afryki Północnej, dziejący się w Afryce Północnej

północnoamerykański /pˌuwnɔtsnˌɔamˌɛrɨkˈaɲski/ (adj)
North American
  związany z Ameryką Północną, dotyczący Ameryki Północnej

północnoeuropejski /pˌuwnɔtsnˌɔɛwrɔpˈɛjski/ (adj)
Northern European
  odnoszący się do Europy Północnej, związany z Europą Północną

północnoirlandzki /pˌuwnɔtsnˌɔirlˈantski/ (adj)
Northern Irish
  związany z Irlandią Północną, dotyczący Irlandii Północnej

północnokoreański /puwˈnɔʦ̑nɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
North Korean
  odnoszący się do Korei Północnej

północnowietnamski /pˌuwnɔtsnˌɔvʲɛtnˈamski/ (adj)
North Vietnamese
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Wietnamem Północnym ((oficjalnie) Demokratyczna Republika Wietnamu)

północny /puwˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
northern, north
  (geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

północny wschód /puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut/ (n)
northeast, north-east
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim

północny zachód /puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut/ (n)
northwest
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim

półnuta /puwnˈuta/ (n)
half note, minim
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca połowę całej nuty;

półotwarty /ˌpuwɔtˈfartɨ/ (adj)
ajar, half-open
  taki, który jest otwarty częściowo, trochę

półpauza /puwpˈawza/ (n)
en dash
  (termin typograficzny) znak interpunkcyjny; pozioma kreska długości połowy firetu;

półpensówka /ˌpuwpɛ̃w̃ˈsufka/ (n)
halfpenny
  (numizmatyka, numizmatyczny) moneta o nominale pół pensa

półprodukt /puwprˈɔdukt/ (n)
intermediate product, semi-finished good SFG, semi-finished product
  niepełny produkt; produkt do dalszej obróbki

półprzewodnik /ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
semiconductor
  (fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;

półprzezroczysty /pˌuwpʃɛzrɔtʃˈɨstɨ/ (adj)
translucent, diaphanous, semitransparent
  niezupełnie przezroczysty, częściowo przezroczysty

półpłynny /puwˈpwɨ̃nːɨ/ (adj)
semi-fluid
  mający konsystencję gęstego płynu

półroczny /puwrˈɔtʃnɨ/ (adj)
semestral, semiannual
  trwający pół roku, mający pół roku

półsamogłoska /ˌpuwsãmɔɡˈwɔska/ (n)
semivowel, glide
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej

półsenność /puwsˈɛnnɔɕtɕ/ (n)
semisomnia
  (fizjologia, fizjologiczny) przewlekły stan zmęczenia, spowodowany zbyt krótkim lub przerywanym snem

półsiostra /puwʲˈɕɔstra/ (n)
half sister
  (staropolski) córka jednego z rodziców z innego związku

półsłodki /puwˈswɔtʲci/ (adj)
semi-sweet
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o napojach alkoholowych: mający smak pośredni między słodkim a półwytrawnym, niezbyt słodki

półton /ˈpuwtɔ̃n/ (n)
halftone
  (książkowy) jeden z kolorów pośrednich między dwiema barwami podstawowymi
semitone, half step, half-tone, halftone
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejsza odległość między dwoma dźwiękami we współczesnym zachodnim systemie tonalnym;

półtora /puwˈtɔra/ (numeralFraction)
one and a half
  jeden/jedno i pół

półwiatr /pˈuwvʲatr/ (n)
beam reach
  (marynarka) nazwa jednego z wiatrów pozornych

półwysep /puwˈvɨsɛp/ (n)
peninsula
  (geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

półwytrawny /ˌpuwvɨˈtravnɨ/ (adj)
semi-dry
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o napojach alkoholowych: mający smak pośredni między wytrawnym a półsłodkim

półświatek /puwɕfʲˈatɛk/ (n)
underworld
  (socjologia, socjologiczny) ludzie z marginesu społecznego

później /ˈpuʑɲɛ̇j/ (adv)
later
  stopień wyższy od późno

późno /ˈpuʑnɔ/ (adv)
late
  pod koniec jakiegoś czasu lub okresu

późny /ˈpuʑnɨ/ (adj)
late, belated
  będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów
  następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa

pąk /pɔ̃ŋk/ (n)
bud
  zawiązek liścia, pędu lub kwiatu na roślinie;

pćma /pʲʨ̑ma/ (n)
zit
  (książkowy) pewien bliżej nieokreślony twór, rzekomo przypominający nieco „murkwię” i „sepulkę” – występujący w twórczości Stanisława Lema;

pęcherz /pˈɛnxɛʃ/ (n)
bladder
  (anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców
  (dawniej, dawny) dętka piłki nadmuchiwana powietrzem
blister
  wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia

pęcherz moczowy /pˈɛnxɛʃ mɔtʃˈɔvɨ/ (n)
urinary bladder, bladder
  (anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu

pęcherzyk jajnikowy /pɛ̃w̃ˈxɛʒɨc ˌjäjɲiˈkɔvɨ/ (n)
ovarian follicle
  (anatomia, anatomiczny) (zobacz) pęcherzyk Graafa

pęcherzyk żółciowy /pɛnxˈɛʒɨɡ ʒuwtɕˈɔvɨ/ (n)
gall bladder, gallbladder
  (anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci

pęd /pɛ̃nt/ (n)
sprout
  (botanika, botaniczny) nadziemna część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców;
momentum
  (fizyka, fizyczny) prędkość pomnożona przez masę;
speed, rush
  szybkie posuwanie się naprzód, szybki ruch, szybki bieg
drive
  wewnętrzna potrzeba, zamiłowanie do czegoś, wzmożona chęć dążenia do czegoś

pędzel /ˈpɛ̃nʣ̑ɛl/ (n)
paintbrush, brush
  (sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;

pędzelek /pɛ̃nˈʣ̑ɛlɛk/ (n)
tuft of hair
  (zoologia, zoologiczny) zakończenie uszu niektórych zwierząt w formie kępki włosów

pędzić /ˈpɛ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
dash off, rush
  poruszać się bardzo szybko w pewnym kierunku
drive
  poganiać stado zwierząt
bootleg
  wytwarzać bimber

pępek /ˈpɛ̃mpɛk/ (n)
navel, belly button, umbilicus, tummy button
  (anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;

pępowina /pˌɛmpɔvˈina/ (n)
umbilical cord, navel-string
  (anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze

pęseta /pɛ̃sˈɛta/ (n)
tweezers
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś

pętak /pˈɛntak/ (n)
squirt
  (potocznie, potoczny) o dziecku, zwłaszcza o dorastającym chłopcu

pętla /ˈpɛ̃ntla/ (n)
loop
  (informatyka, informatyczny) blok kodu wykonywany wielokrotnie
tram bus trolleybus terminus
  końcowa stacja komunikacji autobusowej lub tramwajowej, na której pojazd zawraca
loop, noose
  związany na powrót sznur lub drut

płaca /ˈpwaʦ̑a/ (n)
salary, wage, earnings
  zarobek, wynagrodzenie za pracę

płacić /ˈpwaʨ̑iʨ̑/ (v)
pay
  dawać (przekazywać) pieniądze za coś
  (potocznie, potoczny) ponosić konsekwencje

płacz /pwaʧ̑/ (n)
crying
  wylewanie łez;

płaczka /ˈpwaʧ̑ka/ (n)
weeper
  kobieta zajmująca się płakaniem na uroczystościach

płaczliwy /pwatʃlˈivɨ/ (adj)
lachrymose, plaintive, tearful, weepy, whimpering
  pobudzający do płaczu

płakanie /pwaˈkãɲɛ/ (n)
crying
  (rzeczownik odczasownikowy) od: płakać

płakać /ˈpwakaʨ̑/ (v)
cry, weep, greet
  wylewać łzy, ronić łzy

płakać nad rozlanym mlekiem /ˈpwakaʨ̑ ˌnad‿rɔzˈlãnɨ̃m ˈːlɛcɛ̃m/ (v)
cry over spilt milk
  użalać się nad czymś co już się zdarzyło i nie może wrócić do poprzedniego stanu; rozpaczać po fakcie

płaski /ˈpwasʲci/ (adj)
flat
  nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień

płasko /pwˈaskɔ/ (adv)
flatly
  w płaski sposób

płaskorzeźba /ˌpwaskɔˈʒɛʑba/ (n)
bas relief, bas-relief
  (sztuka) kompozycja rzeźbiarska na płaskim materiale, wykonana z pozostawieniem na niej tła

płaskostopie /pwˌaskɔstˈɔpʲɛ/ (n)
fallen arches, flat feet, flatfoot
  (medycyna, medyczny) zniekształcenie stopy polegające na spłaszczeniu przez obniżenie się jej fizjologicznych sklepień;

płaskowyż /pwaˈskɔvɨʃ/ (n)
plateau
  (geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;

płaszcz /pwaʃʧ̑/ (n)
coat, overcoat
  (krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;

płaszcz ziemski /ˈpwaʒʤ̑ʲ ˈʑɛ̃msʲci/ (n)
mantle
  warstwa Ziemi o grubości ok. 2900 km, leżąca pomiędzy skorupą a jądrem;

płaszczka /ˈpwaʃʧ̑ka/ (n)
ray
  (ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim;

płaszczyzna /pwaˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
plane
  (geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa;
plain
  płaska powierzchnia

płatek /ˈpwatɛk/ (n)
earlobe
  (anatomia, anatomiczny) dolna część małżowiny usznej;
petal
  (botanika, botaniczny) część korony u kwiatów:
cereal, flake
  (spożywczy) zwykle lm płatki: zbożowy produkt spożywany z mlekiem
snowflake
  kryształ śniegu
flake
  niewielki, płaski kawałek czegoś

płatek śniegu /ˈpwatɛc ˈɕɲɛɡu/ (n)
snowflake
  struktura kryształów śniegu

płatnerz /ˈpwatnɛʃ/ (n)
armorer, armourer
  (historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) wytwórca zbroi, tarcz i hełmów;

płatniczy /pwatɲˈitʃɨ/ (adj)
payment
  (bankowość, bankowy) (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) związany z płaceniem

płatność /ˈpwatnɔɕʨ̑/ (n)
payment
  efekt, akt płacenia dokonywany w wyznaczonym terminie

płatny /ˈpwatnɨ/ (adj)
paid
  taki, któremu się płaci
  taki, za który dostaje się wynagrodzenie
paid, payable
  taki, za który należy zapłacić

płatowy /pwatˈɔvɨ/ (adj)
lobar
  (anatomia, anatomiczny) podzielony na płaty; dotyczący płatów

płaz /pwas/ (n)
amphibian
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych Amphibia;

płazi /pwˈaʑi/ (adj)
amphibian
  charakterystyczny dla płaza, posiadający cechy płaza

płazi /pwˈaʑi/ (possessiveAdjective)
amphibian
  taki, który należy do płaza

płciowy /ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ/ (adj)
sexual
  zdeterminowany przez płeć, dotyczący płci

płetwa /ˈpwɛtfa/ (n)
fin
  (zoologia, zoologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;
  płaski element nakładany na stopę i ułatwiający poruszanie się człowieka w wodzie;

płetwa ogonowa /pwˈɛtfa ˌɔɡɔnˈɔva/ (n)
tailfin, caudal fin, tail fin
  (zoologia, zoologiczny) tylna płetwa zwierząt wodnych

płetwal błękitny /pwˈɛtfal bwɛŋkˈitnɨ/ (n)
blue whale
  (zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal;

płetwonurek /ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk/ (n)
frogman, scuba diver
  nurek z lekkim osprzętem i płetwami, które umożliwiają swobodne poruszanie się pod wodą

płeć /pwɛʨ̑/ (n)
sex, gender
  cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

płeć brzydka /ˈpwɛʥ̑ ˈbʒɨtka/ (n)
sterner sex
  (żartobliwie) mężczyźni

płeć piękna /ˈpwɛʨ̑ ˈpʲjɛ̃ŋkna/ (idiom)
fair sex, gentle sex
  (literacko) kobiety

płodność /ˈpwɔdnɔɕʨ̑/ (n)
fertility, fecundity
  (biologia, biologiczny) naturalna zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do zajścia w ciążę

płodowy /pwɔdˈɔvɨ/ (adj)
foetal, fetal
  dotyczący płodu

płodozmian /pwɔˈdɔzmʲjãn/ (n)
crop rotation
  (rolnictwo, rolniczy) system gospodarki rolnej ustalający z góry na wiele lat stałą rotację upraw;

płodzić /pwˈɔdʑitɕ/ (v)
produce
  (przenośnie, przenośnia) być twórcą czegoś
beget, conceive
  powodować powstanie istoty żywej poprzez akt zapłodnienia

płomień /ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
flame
  język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem;

płonąć /ˈpwɔ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
burn, be in flame, be on fire, blaze
  być trawionym przez ogień
be consume with, blaze with, burn
  silnie świecić, błyszczeć, jaśnieć

płoszyć /pwˈɔʃɨtɕ/ (v)
flush out
  powodować ucieczkę

płot /pwɔt/ (n)
fence
  ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

płotek /ˈpwɔtɛk/ (n)
hurdle
  (sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w biegach płotkarskich

płowy /ˈpwɔvɨ/ (adj)
stramineous
  żółty z odcieniem szarego

płoć /pwɔʨ̑/ (n)
roach
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Rutilus rutilus, niewielka srebrzysta ryba eurazjatycka;

płucka /pwˈutska/ (n)
lights
  (spożywczy) płuca zwierzęce

płucnica islandzka /pwuʦ̑ʲˈɲiʦ̑a isˈlãnʦ̑ka/ (n)
Iceland moss
  (botanika, botaniczny) Cetraria islandica, krzaczkowaty porost o widlasto rozgałęzionej, wznoszącej się plesze;

płucny /pwˈutsnɨ/ (adj)
pulmonary
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc

płuco /ˈpwuʦ̑ɔ/ (n)
lung
  (anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

pług /pwuk/ (n)
plough, plow
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;
snowplow
  pojazd służący do odśnieżania drogi lub torów;

płyn /pwɨ̃n/ (n)
fluid
  (fizyka, fizyczny) ciecz lub gaz;
liquid
  substancja niemająca określonej postaci, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

płyn Lugola /pwˈɨn luɡˈɔla/ (n)
Lugol's iodine
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wodny roztwór czystego jodu w jodku potasu, do zastosowań leczniczych lub laboratoryjnych;

płynnie /pwˈɨnɲʲɛ/ (adv)
fluently
  w sposób płynny, sprawnie

płynny /ˈpwɨ̃nːɨ/ (adj)
liquid
  będący płynem
fluent, graceful, smooth
  odznaczający się harmonijnym rytmem, swobodny, bez błędów, zahamowań
graceful, smooth
  taki, którego poszczególne fazy przechodzą łagodnie jedna w drugą
fluid, changeable
  zmienny, niestały, taki, którego nie można dokładnie określić

płynąć /ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
flow
  o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku
pass
  o czasie: upływać, mijać
swim
  poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi

płyta /ˈpwɨta/ (n)
plate, slab
  element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony równolegle do mniejszego wymiaru
disc
  krążek służący do przechowywania muzyki lub danych
plate, board
  płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości

płyta długogrająca /pwˈɨta dwˌuɡɔɡrajˈɔntsa/ (n)
LP, LP record
  analogowa płyta gramofonowa grająca około 25 minut po obu stronach;

płyta główna /ˈpwɨta ˈɡwuvna/ (n)
motherboard, mainboard
  (elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;

płyta kompaktowa /ˈpwɨta ˌkɔ̃mpakˈtɔva/ (n)
compact disc
  poliwęglanowa płyta z zakodowaną cyfrowo informacją do odczytu światłem lasera optycznego

płytkarz /ˈpwɨtkaʃ/ (n)
tiler
  (budownictwo) specjalista zajmujący się kafelkowaniem ścian lub podłóg

płytki /ˈpwɨtʲci/ (adj)
superficial
  (przenośnie, przenośnia) pozbawiony głębszych wartości; banalny
shallow
  taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki

pływactwo /pwɨvˈatstfɔ/ (n)
swimming
  (sport, sportowy) sport pływacki, zawody pływackie

pływacz /pwˈɨvatʃ/ (n)
bladderwort
  (botanika, botaniczny) Utricularia L., rodzaj roślin owadożernych z rodziny pływaczowatych;

pływacz zwyczajny /pwˈɨvadʒ zvɨtʃˈajnɨ/ (n)
common bladderwort, greater bladderwort
  (botanika, botaniczny) Utricularia vulgaris L., gatunek rośliny mięsożernej z rodziny pływaczowatych;

pływak /ˈpwɨvak/ (n)
float
  (technologia, technika, techniczny) element techniczny mający za zadanie unosić się na wodzie lub innej cieczy
swimmer, crawler, fanny-dipper
  (sport, sportowy) człowiek (zwłaszcza sportowiec) zajmujący się pływaniem

pływalnia /pwɨˈvalʲɲa/ (n)
swimming pool
  (sport, sportowy) obiekt sportowy przeznaczony do treningu pływania

pływanie /pwɨˈvãɲɛ/ (n)
swimming
  (rzeczownik odczasownikowy) od: pływać;

pływanie synchroniczne /pwɨvˈaɲʲɛ sˌɨnxrɔɲˈitʃnɛ/ (n)
synchronized swimming
  (sport, sportowy) drużynowa dyscyplina sportowa będąca połączeniem pływania, gimnastyki oraz tańca;

pływać /ˈpwɨvaʨ̑/ (v)
float
  mieć cechy, które uniemożliwiają zatonięcie w wodzie
swim
  poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie

płód /pwut/ (n)
fetus
  zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju

płótno /ˈpwutnɔ/ (n)
canvas
  tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy;

quad /kwɔt/ (n)
quad, quad bike, ATV, all-terrain vehicle
  (motoryzacja) pojazd terenowy podobny do motocykla na czterech kołach;

quasi- /ˈkfazʲi/
quasi-
  pierwszy człon wyrazów złożonych tworzący nazwy i określenia osób, rzeczy lub zjawisk, które są czymś tylko pozornie lub nie są tym w ogóle

queer /ɡvˈɛɛr/ (n)
queer
  androgyniczna osoba nie identyfikująca się z żadną płcią

quenya /ˈkwɛnja/ (n)
quenya
  język Vanyarów i Ñoldorów, opracowany przez J.R.R. Tolkiena

quesadilla /ɡvˌɛsadʲˈilla/ (n)
quesadilla
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykańskie danie z kukurydzianej tortilli z roztopionym serem i różnorakim nadzieniem;

quiz /ɡvˈis/ (n)
quiz
  rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

quizowy /ɡvizˈɔvɨ/ (adj)
quiz
  odnoszący się do quizu

raban /ˈrabãn/ (n)
commotion, row, ruckus
  (potocznie, potoczny) awantura pełna wrzasku

rabant /rˈabant/ (n)
reef-band
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (zobacz) refbant

rabarbar /raˈbarbar/ (n)
rhubarb
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;

rabarbarowiec /ˌrabarbaˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
rhubarb pie
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto z rabarbarem

rabat /ˈrabat/ (n)
discount, rebate
  obniżka ceny

rabata /raˈbata/ (n)
flowerbed
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) wąska grządka kwiatowa obramowująca trawnik

rabdomioliza /ˌrabdɔ̃mʲjɔˈlʲiza/ (n)
rhabdomyolysis
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych spowodowany rozpadem mięśni;

rabin /ˈrabʲĩn/ (n)
rabbi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

rabinacki /rˌabʲinˈatski/ (adj)
rabbinical, rabbinic
  związany z rabinem, dotyczący rabina lub rabinatu

rabiniczny /rˌabʲiɲˈitʃnɨ/ (adj)
rabbinical
  związany z doktryną rabinów, dotyczący doktryny rabinów

rabować /raˈbɔvaʨ̑/ (v)
rob
  bezprawnie zabierać coś przy użyciu przemocy

rabunek /rabˈunɛk/ (n)
robbery
  zabranie siłą czyjejś własności

rabuś /ˈrabuɕ/ (n)
robber
  ten, który rabuje, kradnie

rachatłukum /ˌraxatˈwukũm/ (n)
Turkish delight, Cyprus delight, Turkish paste
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;

rachityczny /ˌraxʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
rickety
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) wątły, chorowity
  (dawniej, dawny) mający objawy krzywicy

rachunek /raˈxũnɛk/ (n)
account
  (bankowość, bankowy) konto w banku, przez które przeprowadza się operacje finansowe
calculation
  obliczenie matematyczne
bill, check
  spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową

rachunek całkowy /raˈxũnɛk ʦ̑awˈkɔvɨ/ (n)
integral calculus
  (matematyka, matematyczny) dział analizy matematycznej poświęcony własnościom, technice obliczania i zastosowaniom całek;

rachunkowy /rˌaxuŋkˈɔvɨ/ (adj)
account, accounting
  (księgowość) odnoszący się do obrotów finansowych, stanu majątku, itp.
arithmetic
  (matematyka, matematyczny) dotyczący obliczeń; dokonywany rachunkiem

racja /ˈraʦ̑ʲja/ (n)
point
  najczęściej w liczbie mnogiej argument, stanowisko
ration
  określona ilość substancji

racjonalista /ˌraʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista/ (n)
rationalist
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik racjonalizmu w filozofii
  człowiek, który w swoim postępowaniu kieruje się rozumem, nie emocjami

racjonalistyczny /ˌraʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
rationalistic
  (filozofia, filozoficzny) związany z racjonalizmem

racjonalizacja /ˌraʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
rationalization
  (psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny polegający na szukaniu racjonalnych argumentów mających motywować własne czyny i postawy mające źródło w uczuciach i motywach, do których dana osoba nie chce się przed sobą przyznać

racjonalizm /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥/ (n)
rationalism
  (filozofia, filozoficzny) pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu;
  postawa odrzucająca tezy nie mające uzasadnienia rozumowego, np. wynikające wyłącznie z wiary, tradycji, autorytetu, itp.;
  preferowanie w decyzjach argumentów rozumowych (zwłaszcza nad emocjonalnymi)

racjonalnie /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲɲɛ/ (adv)
rationally
  w sposób racjonalny

racjonalność /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
rationality
  cecha tego, co racjonalne

racjonalny /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
rational
  opierający się na logicznym rozumowaniu

racuch /ˈraʦ̑ux/ (n)
crumpet
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niewielki, pulchny placek z ciasta drożdżowego na zsiadłym mleku, smażony na tłuszczu, jadany na słodko;

raczej /ˈraʧ̑ɛj/ (adv)
perhaps, probably
  … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś decyzji, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że podejmie tę decyzję
perhaps
  … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś opinii, ale bardziej przychyla się do jej potwierdzenia
more, perhaps, probably
  … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jego prawdziwości, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że jest prawdziwe

raczyć /ˈraʧ̑ɨʨ̑/ (v)
deign, condescend, do
  łaskawie zechcieć coś zrobić, być łaskawym coś zrobić (często (ironicznie))
treat
  delektować się czymś, częstować się czymś

rad /rat/ (abbreviation)
rad
  symbol jednostki radian

rad /rat/ (adj)
happy
  zadowolony, radosny

rad /rat/ (n)
radium
  (chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;
rad
  (fizyka, fizyczny) jednostka dawki pochłoniętej;

rada /ˈrada/ (n)
council, advice
  grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu
advice, council
  wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji
council
  zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem

radar /ˈradar/ (n)
radar
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;

radca prawny /rˈattsa prˈavnɨ/ (n)
attorney-at-law, legal adviser
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik zatrudniony w jakiejś instytucji, który udziela porad i opinii prawnych oraz występuje w imieniu instytucji przed sądami i organami arbitrażowymi

radian /ˈradʲjãn/ (n)
radian
  (matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu;

radiator /raˈdʲjatɔr/ (n)
radiator
  (technologia, technika, techniczny) element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia;

radio /ˈradʲjɔ/ (n)
radio
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do odbioru takich audycji;
  instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych

radio- /ˈradʲjɔ/ (prefix)
radio-
  …stosowany w złożeniach podkreślających, że coś wykorzystuje fale radiowe lub ma wbudowane radio (urządzenie), radiowy; względnie wykorzystuje zjawiska związane z promieniowaniem

radioaktywność /rˌadjɔaktˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
radioactivity
  (fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma

radioliza /ˌradʲjɔˈlʲiza/ (n)
radiolysis
  (chemia, chemiczny) proces chemiczny zachodzący pod wpływem promieniowania jonizującego;

radiologiczny /rˌadjɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
radiologic, radiological
  dotyczący radiologii

radiometr /radjˈɔmɛtr/ (n)
radiometer
  (fizyka, fizyczny) przyrząd do wykrywania promieniowania elektromagnetycznego i określania jego intensywności;

radiometria /rˌadjɔmˈɛtrja/ (n)
radiometry
  (fizyka, fizyczny) dział nauki zajmujący się ilościowymi pomiarami energii promieniowania i wielkości fizycznych z nią związanych;

radioodbiornik /ˌradʲjɔːdˈbʲjɔrʲɲik/ (n)
radio receiver
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odbioru sygnału radiowego;

radiooperator /rˌadjɔˌɔpɛrˈatɔr/ (n)
radio operator
  osoba obsługująca urządzenia radiowo-nadawcze i nadawczo-odbiorcze

radiotelegrafista /ˌradʲjɔtɛlɛɡraˈfʲista/ (n)
radiotelegraph operator
  pracownik, który obsługuje radiotelegraf, przekazuje i odbiera radiotelegramy

radioteleskop /rˌadjɔtɛlˈɛskɔp/ (n)
radio telescope
  (astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;

radioterapeuta /rˌadjɔtˌɛrapˈɛwta/ (n)
radiotherapist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie radioterapii

radioterapia /ˌradʲjɔtɛˈrapʲja/ (n)
radiotherapy, actinotherapy
  (medycyna, medyczny) leczenie za pomocą promieniowania jonizującego;

radiowy /raˈdʲjɔvɨ/ (adj)
radio
  związany z radiem, charakterystyczny dla radia, przekazywany przez radio

radiowóz /raˈdʲjɔvus/ (n)
police car
  samochód policyjny;

radiowęzeł /rˌadjɔvˈɛ̃zɛw/ (n)
PA system, broadcasting system, public address system
  sieć kabli i głośników rozprowadzająca z centrali po jakimś obiekcie komunikaty głosowe lub audycje;

radler /rˈadlɛr/ (n)
shandy
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) napój stanowiący mieszankę jasnego piwa i innego napoju bezalkoholowego;

radon /ˈradɔ̃n/ (n)
radon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

radosny /raˈdɔsnɨ/ (adj)
happy, delighted, merry
  taki, który charakteryzuje się radością, ma dobry humor; nie jest smutny

radować /radˈɔvatɕ/ (v)
gladden
  (książkowy) sprawiać radość
be joyful, gladden
  (książkowy) czuć radość; okazywać wielkie zadowolenie

radować się /raˈdɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
rejoice
  cieszyć się, być radosnym

radość /ˈradɔɕʨ̑/ (n)
joy, happiness
  uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

radykalizm /rˌadɨkˈalizm/ (n)
radicalism
  postawa polegająca na bezkompromisowym dążeniu do zmian postrzeganych za jedyne słuszne

radykalność /ˌradɨˈkalnɔɕʨ̑/ (n)
radicalness
  cecha tego, co jest radykalne

radykalny /ˌradɨˈkalnɨ/ (adj)
radical
  który jest skutkiem zdecydowanych, bezkompromisowych działań

radykał /radˈɨkaw/ (n)
radical
  ekstremista, zwolennik radykalizmu, osoba o poglądach skrajnych

radziecki /raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci/ (adj)
Council
  (przestarzałe, przestarzały) odnoszący się do radnego, rajcy, rady, zwłaszcza rady miasta
Soviet
  odnoszący się do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR)

radzić /ˈraʥ̑iʨ̑/ (v)
advise
  udzielać komuś rady
consult, seek advice
  zwracać się do kogoś o poradę, zasięgać czyjejś rady, opinii
cope with, get by
  na bieżąco pokonywać trudności

radło /rˈadwɔ/ (n)
ard
  (rolnictwo, rolniczy) najprostsze i najstarsze narzędzie do spulchniania gleby bez odwracania skiby

radźput /rˈatɕput/ (n)
Rajput
  członek indyjskiego rodu rycerskiego należący do warny lub kszatrijów, zamieszkującego dawną Radźputanę (Radżastan);

radżastański /rˌadʒastˈaɲski/ (adj)
Rajasthani
  związany z Radżastanem, dotyczący Radżastanu

rafa /ˈrafa/ (n)
reef
  zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich;

rafa koralowa /ˈrafa ˌkɔraˈlɔva/ (n)
coral reef
  rafa powstała z nagromadzenia pozostałości organizmów morskich, głównie szkieletów korali

rafinacja /ˌrafʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
refining
  oczyszczanie substancji w celu nadania im odpowiednich właściwości;

rafineria /ˌrafʲĩˈnɛrʲja/ (n)
refinery
  zakład przemysłowy przeprowadzający oczyszczanie jakiegoś surowca

rafinować /ˌrafʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
refine, rarefy
  poddawać procesowi rafinacji

ragoût /raɡˈu/ (n)
ragout
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typ gęstej potrawy przygotowywanej z kawałków mięsa duszonych w sosie z warzywami i różnymi dodatkami;

raj /raj/ (n)
paradise, eden
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

raj podatkowy /ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ/ (n)
tax haven
  (potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców;

raj utracony /ˈraj ˌutraˈʦ̑ɔ̃nɨ/ (n)
paradise lost
  (związek frazeologiczny) (książkowy) beztroskie, szczęśliwe życie, do którego nie da się już wrócić

rajca /rˈajtsa/ (n)
councillor councilor
  (historia, historyczny, historycznie) członek rady miejskiej

rajd /rajt/ (n)
excursion, rally expedition
  (turystyka, turystyczny) kilkuetapowa, zbiorowa wyprawa turystyczna

rajski /rˈajski/ (adj)
blissful
  (przenośnie, przenośnia) taki, który zachwyca; stanowiący lub przedstawiający sobą coś niezwykłego
heavenly
  odnoszący się do raju

rajstopy /rajˈstɔpɨ/ (n)
pantyhose, tights
  rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia;

rak /rak/ (n)
canker
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) o negatywnym zjawisku lub procesie, czymś niszczącym
cancer
  (medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego;
crampon
  (sport, sportowy) każdy z pary kolców alpinistycznych zakładanych na buty;
crayfish, crawfish
  (zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów;

rak jelita grubego /rˈak jɛlˈita ɡrubˈɛɡɔ/ (n)
colorectal cancer
  (medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy jelita grubego wywodzący się z nabłonka błony śluzowej jelita grubego, do którego zaliczany jest rak okrężnicy, rak zgięcia esiczo-odbytniczego i rak odbytnicy;

rak krtani /ˈrak ˈːr̥tãɲi/ (n)
laryngeal cancer
  (medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy krtani pochodzenia nabłonkowego

rakieta /raˈcɛta/ (n)
racket
  (sport, sportowy) narzędzie służące do gry, odbijania piłki tenisowej
rocket
  pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;
  (wojskowość, wojskowy) pocisk zbudowany z głowicy bojowej i urządzenia napędowego z silnikiem rakietowym

rakieta śnieżna /rakʲˈɛta ɕɲʲˈɛʒna/ (n)
snowshoe
  nakładka na but pozwalająca chodzić po śniegu bez zapadania się;

rakotwórczo /rˌakɔtfˈurtʃɔ/ (adv)
carcinogenically
  w sposób rakotwórczy

rakotwórczość /rˌakɔtfˈurtʃɔɕtɕ/ (n)
carcinogenicity
  (medycyna, medyczny) przyczynianie się do zachorowania na raka

rakotwórczy /rˌakɔtfˈurtʃɨ/ (adj)
carcinogenic, cancerigenic
  (medycyna, medyczny) przyczyniający się do powstawania raka

rakowy /rakˈɔvɨ/ (adj)
cancerous
  związany z rakiem (chorobą nowotworową)

rakszasa /raˈkʃasa/ (n)
rakshasa
  (mitologia, mitologiczny) złośliwy, zły demon w kulturze hinduskiej;

rama /ˈrãma/ (n)
frame
  oprawa obrazu, lustra lub szyby

ramadan /rãˈmadãn/ (n)
Ramadan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1)
  dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego

rambutan /rãmˈbutãn/ (n)
rambutan
  (botanika, botaniczny) Nephelium lappaceum, drzewo owocowe o owłosionych owocach;
  owoc rambutanu (1.1)

ramen /rˈamɛn/ (n)
ramen
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japoński bulion z makaronem i dodatkami przyrządzany na wiele sposobów;

ramiączko /rãˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ/ (n)
bra strap, strap
  pasek tkaniny podtrzymujący na ramionach część garderoby, np. bluzkę, stanik;

ramię /ˈrãmʲjɛ/ (n)
shoulder
  (anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego
upper arm
  (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym
arm
  (potocznie, potoczny) cała kończyna górna
  w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę

ramię w ramię /ˈrãmʲjɛ ˈv‿rãmʲjɛ/ (adv)
shoulder to shoulder
  równo, bez różnicy w odległości

ramka /ˈrãmka/ (n)
datagram, packet
  (telekomunikacja) jednostka informacji transmitowanej przez sieć telekomunikacyjną;
frame
  mała rama, obramowanie np. z listewek
border
  obramowanie w tekście

rana /ˈrãna/ (n)
wound, injury
  (medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;

ranczo /ˈrãn͇ʧ̑ɔ/ (n)
rancho
  (etnografia, etnograficzny) w Ameryce Łacińskiej: gospodarstwo wiejskie specjalizujące się w hodowli bydła lub owiec

randka /ˈrãntka/ (n)
date, appointment
  umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu

randkowanie /rˌantkɔvˈaɲʲɛ/ (n)
dating
  (rzeczownik odczasownikowy) od: randkować; chodzenie na randki

randomowy /ˌrãndɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
random
  (neologizm) losowy, przypadkowy

ranga /ˈrãŋɡa/ (n)
military rank
  stopień wojskowy, dawniej także urzędniczy lub dworski

raniuszek /rãˈɲuʃɛk/ (n)
long-tailed tit
  (ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem;

ranić /ˈrãɲiʨ̑/ (v)
hurt
  (przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość; urażać czyjeś uczucia
cut, gash, injure, lacerate, wound
  powodować kaleczenie
  zadać ranę
hurt each other
  (przenośnie, przenośnia) sprawiać przykrość sobie wzajemnie
injure oneself, wound oneself
  zadać ranę samemu sobie

rannik /ˈrãɲːik/ (n)
eranthis, winter aconite
  (botanika, botaniczny) Eranthis, rodzaj bylin z rodziny jaskrowatych;

ranny /ˈrãnːɨ/ (adj)
morning
  mający miejsce o poranku; taki, który występuje na początku dnia
injured, wounded
  taki, który ma ranę

ranny ptaszek /ˈrãnːɨ ˈptaʃɛk/ (n)
early bird, early riser
  (związek frazeologiczny) osoba, która wstaje bardzo wcześnie rano

rano /ˈrãnɔ/ (adv)
in the morning
  wcześnie w ciągu dnia

rano /ˈrãnɔ/ (n)
morning
  wczesna pora dnia

ransomware /rˌansɔmvˈarɛ/ (n)
ransomware
  (informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;

rany boskie /rˈanɨ bˈɔskʲɛ/ (interjection)
for Christ's sake, for God's sake, for Pete's sake, for goodness' sake
  (przenośnie, przenośnia) wykrzyknienie, które może wyrażać zaskoczenie, irytację, zdziwienie, gniew

rap /rap/ (n)
rap
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl w muzyce;

raper /ˈrapɛr/ (n)
rapper
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca muzyki rap

rapier /ˈrapʲjɛr/ (n)
rapier
  długa, prosta i obosieczna broń biała z koszem osłaniającym dłoń;

raport /ˈrapɔrt/ (n)
report, account, dispatch, return
  szczegółowe sprawozdanie

rapsod /rˈapsɔt/ (n)
rhapsody
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) podniosły, żałobny poemat;
rhapsode
  (dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) wędrowny śpiewak recytujący poematy epickie

raptem /ˈraptɛ̃m/ (adv)
all of a sudden, suddenly
  (potocznie, potoczny) nagle, znienacka
mere, merely, only
  (potocznie, potoczny) nie więcej niż

rarytas /raˈrɨtas/ (n)
rarity
  rzecz rzadko spotykana, osobliwa

raróg /ˈraruk/ (n)
saker
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku raróg zwyczajny, Falco cherrug

raróg górski /ˈraruk/ (n)
lanner falcon
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco biarmicus, gatunek ptaka z rodziny sokołowatych;

raróg zwyczajny /ˈraruk/ (n)
saker falcon
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco cherrug, gatunek eurazjatyckiego ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych;

rasa /ˈrasa/ (n)
race
  (zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek;

rasam /rˈasam/ (n)
rasam
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa południowoindyjska o kwaskowatym smaku, na bazie soku z owoców tamaryndowca;

rasistowski /ˌraɕiˈstɔfsʲci/ (adj)
racist
  związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu

rasizm /ˈraɕism̥/ (n)
racism, racialism
  ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;

rasowiec /raˈsɔvʲjɛʦ̑/ (n)
purebred, purebreed
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) pies rasowy

rasowy /raˈsɔvɨ/ (adj)
racial
  dotyczący ras, rasy
purebred, thoroughbred
  o zwierzęciu należący do danej rasy

raster /rˈastɛr/ (n)
raster
  stosowane głównie w grafice użytkowej rozbicie zróżnicowanego tonalnie obrazu na zagęszczone kropki, linie itp.;

raszpla /ˈraʃpla/ (n)
angelshark, angel ray
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Squatina squatina, gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny raszplowatych; rekin o spłaszczonym ciele i dużych parzystych płetwach;
rasp
  (rzemiosło, rzemieślniczy) stalowy pilnik o grubych nacięciach

rata /ˈrata/ (n)
installment
  (finanse, finansowy) część długu, którą trzeba zapłacić w określonym terminie

ratel /rˈatɛl/ (n)
ratel
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mellivora Storr, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych

ratować /raˈtɔvaʨ̑/ (v)
rescue, salvage, save
  wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów

ratownik /raˈtɔvʲɲik/ (n)
lifeguard
  osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku

ratunek /raˈtũnɛk/ (n)
rescue, help
  pomoc w niebezpieczeństwie
rescue
  uniknięcie niebezpieczeństwa

ratunkowy /rˌatuŋkˈɔvɨ/ (adj)
lifesaving
  związany z ratunkiem

ratunku /raˈtũnku/ (interjection)
help
  wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia

ratusz /ˈratuʃ/ (n)
town hall, city hall
  (architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta;

ratyfikacja /rˌatɨfikˈatsja/ (n)
ratification
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy

raweński /ravˈɛɲski/ (adj)
Ravennan, Ravennate, Ravennese
  odnoszący się do Rawenny, związany z Rawenną

raz /'razɨ/ /ras/ (n)
case
  okoliczność, ewentualność
time, once, twice
  pojedyncza realizacja czynności
  jednostka jakiejś wielkości
blow
  uderzenie wymierzone za pomocą przeznaczonego do tego celu narzędzia

raz na ruski rok /ˈras na‿ˈrusʲci ˈrɔk/ (adv)
once in a blue moon
  (związek frazeologiczny) (potocznie, potoczny) bardzo rzadko

razem /ˈrazɛ̃m/ (adv)
together
  (o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie

razić /ˈraʑiʨ̑/ (v)
clash
  (przenośnie, przenośnia) rzucać się w oczy, być przesadnie wyraźnym (np. o kolorach)

rdest ptasi /ˈrdɛst ˈptaɕi/ (n)
common knotgrass
  (botanika, botaniczny) Polygonum aviculare L., gatunek rośliny z rodziny rdestowatych o właściwościach lecznicznych;

rdza /rʣ̑a/ (n)
rust
  warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu;

rdzawoczerwony /ˌrʣ̑avɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
maroon
  mający kolor czerwony o odcieniu rdzawym

rdzawy /ˈrʣ̑avɨ/ (adj)
russet
  brunatnoceglasty, rudawy, mający kolor rdzy

rdzenny /rdʑˈɛnnɨ/ (adj)
radical
  dotyczący rdzenia
aboriginal, autochthonic, autochthonous, ethnic, indigenous
  nieobjęty zewnętrznym wpływem

rdzewieć /ˈrʣ̑ɛvʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
rust
  (technologia, technika, techniczny) o metalu: niszczeć poprzez utlenianie się

rdzeń /rʣ̑ɛ̃ɲ/ (n)
root, stem
  (językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;
core, heart
  istota czegoś

rdzeń kręgowy /rdʑˈɛɲ krɛŋɡˈɔvɨ/ (n)
spinal cord
  (anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała

re- /rɛ/ (prefix)
re-
  znowu, ponownie

ready mades /rɛˈadɨ mˈadɛs/ (n)
ready mades
  (sztuka) kompozycje surrealistów i dadaistów zrobione z przedmiotów codziennego użytku

ready-to-wear /rɛˈadɨtɔvˈɛar/ (n)
off the rack, off-the-peg, ready-to-wear
  ubrania dostępne w sklepach, pochodzące z produkcji seryjnej, a nie szyte na zamówienie

reaganomika /ˌrɛɡãnɔ̃ˈmʲika/ (n)
Reaganomics
  (ekonomia, ekonomiczny) polityka gospodarcza prowadzona w USA za prezydentury Ronalda Reagana, cechująca się obniżaniem podatków, zmniejszaniem wydatków budżetowych, ograniczaniem ingerencji państwa w gospodarkę i ograniczaniem inflacji przez kontrolę ilości pieniędzy w obiegu;

reagent /rɛˈaɡɛ̃nt/ (n)
reactant
  (chemia, chemiczny) każda substancja biorąca udział w reakcji chemicznej;
reagent
  (chemia, chemiczny) odczynnik

reagować /ˌrɛaˈɡɔvaʨ̑/ (v)
react, respond
  odpowiadać jakimś zachowaniem na daną sytuację

reakcja /rɛˈakʦ̑ʲja/ (n)
reaction
  (chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne;
  (fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki
  (fizyka, fizyczny) proces, przemiana
  odpowiedź na coś w formie działania lub postawy
  zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian

reakcja katalityczna /rɛˈakʦ̑ʲja ˌkatalʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
catalytic reaction
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna odbywająca się z udziałem katalizatora

reakcyjny /rˌɛaktsˈɨjnɨ/ (adj)
reactive
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) związany z reakcjami
reactionary, diehard, reactive
  (pejoratywnie, pejoratywny) sprzeciwiający się wszelkim zmianom, przeciwny postępowi

reaktancja /ˌrɛakˈtãnʦ̑ʲja/ (n)
reactance
  (fizyka, fizyczny) wkład do oporności układu elektrycznego pojawiający się przy przepływie prądów zmiennych, związany z obecnością w tym układzie indukcyjności i pojemności; część urojona impedancji;

reaktor /rɛˈaktɔr/ (n)
reactor
  (fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;
  (chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna;

reaktor katalityczny /rɛˈaktɔr ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (n)
catalytic converter
  (motoryzacja) część układu wydechowego wszystkich współczesnych samochodów osobowych spełniająca funkcję pozasilnikowego systemu zmniejszania emisji szkodliwych składników spalin;

reaktywacja /rˌɛaktɨvˈatsja/ (n)
reactivation
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) ponowienie działania jakiegoś procesu, mechanizmu, organizmu
  (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) powrót artysty na scenę po długim okresie nieobecności w branży

reaktywność /rˌɛaktˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
reactivity, reactiveness
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest reaktywne; cecha tych, którzy są reaktywni

reaktywować /rˌɛaktɨvˈɔvatɕ/ (v)
reactivate
  sprawiać, że ktoś lub coś staje się ponownie aktywne

real /ˈrɛal/ (n)
real
  (jednostka monetarna) brazylijska waluta;

realgar /rɛˈalɡar/ (n)
realgar
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, zbudowany z czterosiarczku czteroarsenu;

realistycznie /ˌrɛalʲiˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
realistically
  w sposób realistyczny

realistyczny /rˌɛalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
realist
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) odnoszący się do realizmu
realistic, hard-headed, true-to-life
  oparty na trzeźwym patrzeniu na świat

realizacja /ˌrɛalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
realization, realisation, accomplishment, execution, implementation
  doprowadzenie do wykonania czegoś
fruition, fulfilment, realisation, realization
  spełnienie planów lub nadziei
production
  wykonany utwór, film lub przedstawienie

realizm /rɛˈalizm/ (n)
realism
  postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości
  (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku;

realizować /ˌrɛalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
realize
  wcielać w życie, urzeczywistniać coś

realny /rɛˈalnɨ/ (adj)
real
  (ekonomia, ekonomiczny) odniesiony do wzrostu cen

reanimacja /rˌɛaɲimˈatsja/ (n)
resuscitation
  (medycyna, medyczny) przywrócenie do życia kogoś znajdującego się w stanie śmierci klinicznej poprzez zastosowanie zabiegów pobudzających czynność serca, układu krążenia i oddychania

reb /rˈɛp/ (n)
Reb
  tytuł grzecznościowy używany przez Żydów w stosunku do mężczyzny, odpowiednik polskiej formy pan;

rebe /rˈɛbɛ/ (n)
rebbe
  (dawniej, dawny) rabin, cadyk

rebelia /rɛˈbɛlʲja/ (n)
rebellion
  zbrojny bunt przeciwko istniejącej władzy

rebeliancki /ˌrɛbɛˈlʲjãnʦ̑ʲci/ (adj)
rebellious
  dotyczący rebelii lub rebeliantów

rebeliant /rɛˈbɛlʲjãnt/ (n)
rebel
  uzbrojony bojownik buntujący się przeciwko istniejącej władzy;

rebetiko /rˌɛbɛtʲˈikɔ/ (n)
rebetiko
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) gatunek tradycyjnej wokalnej muzyki greckiej, z buzuki jako instrumentem wiodącym, a będącej miksem muzyki bizantyjskiej, zachodniej i orientalnej, zapoczątkowanej w XIX w. przez ludzi z biedoty miejskiej i marginesu społecznego;

recenzja /rɛˈʦ̑ɛ̃w̃zʲja/ (n)
review
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ocena wraz z krótkim omówieniem publikacji książkowej, filmu, albumu muzycznego, koncertu, imprezy artystycznej w prasie lub w innych środkach przekazu

recepcja /rɛˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
reception
  (hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące
  (książkowy) (sztuka) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce

recepcjonista /rˌɛtsɛptsjɔɲˈista/ (n)
receptionist
  osoba pracująca w recepcji, np. hotelu

recepta /rɛtsˈɛpta/ (n)
prescription, recipe
  (przenośnie, przenośnia) niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania
prescription
  pisemne zlecenie wydania leku

receptor /rɛˈʦ̑ɛptɔr/ (n)
sensory receptor
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) wyspecjalizowana komórka lub narząd zmysłowy odbierający informacje z otoczenia;

receptura /ˌrɛʦ̑ɛpˈtura/ (n)
formula, formulation
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (technologia, technika, techniczny) wykaz składników, wzór, formuła lub przepis, normujący zestaw składników określonego produktu;

recesja /rɛˈʦ̑ɛsʲja/ (n)
recession
  (ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego

recesyjny /ˌrɛʦ̑ɛˈsɨjnɨ/ (adj)
recessive
  (przymiotnik) od recesja (gospodarcza)

rechotać /rɛˈxɔtaʨ̑/ (v)
cackle
  (potocznie, potoczny) śmiać się chrapliwie lub bezmyślnie
croak
  o żabie: wydawać charakterystyczny głos
cackle
  (potocznie, potoczny) śmiać się chrapliwie lub bezmyślnie

recital /rɛtɕˈital/ (n)
recital
  występ artysty muzycznego stanowiący cały program koncertu;

recykling /rɛtsˈɨkliŋk/ (n)
recycling
  wykorzystanie odpadów technologicznych i surowców wtórnych w przemyśle;

recytacja /rˌɛtsɨtˈatsja/ (n)
recitation
  wydeklamowanie utworu literackiego

recytator /rˌɛtsɨtˈatɔr/ (n)
reciter
  osoba deklamująca utwór literacki

recytatyw /ˌrɛʦ̑ɨˈtatɨf/ (n)
recitative
  deklamacyjna część opery, oratorium, itp., przypominająca mowę

recytować /rˌɛtsɨtˈɔvatɕ/ (v)
spout
  (potocznie, potoczny) mówić coś płynnie, jakby jednym tchem
recite, declaim
  wygłaszać z pamięci utwór literacki

reda /rˈɛda/ (n)
roadstead
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;

redagować /rˌɛdaɡˈɔvatɕ/ (v)
edit
  kierować redakcją czasopisma, dzieła zbiorowego, decydując ostatecznie o jego treści i formie
edit, draw up
  opracowywać dany tekst pod względem treści i stylu, na ogół w celu zamieszczenia w druku

redakcja /rɛdˈaktsja/ (n)
redaction
  czynność poprawiania, korygowania tekstu pod względem merytorycznym i stylistycznym
  wersja tekstu po redakcji (1.1)
  zmiana w tekście po redakcji (1.1)

redaktor /rɛˈdaktɔr/ (n)
editor
  pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych

redaktorski /rˌɛdaktˈɔrski/ (adj)
editorial
  dotyczący redaktora

redefinicja /ˌrɛdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
redefinition
  określenie, zdefiniowanie czegoś na nowo, nadanie nowego znaczenia

redukcja /rɛˈdukʦ̑ʲja/ (n)
reduction
  sprowadzenie czegoś do mniejszych rozmiarów

redukowalny /rˌɛdukɔvˈalnɨ/ (adj)
reducible
  możliwy do zredukowania, dający się zredukować

redukować /rˌɛdukˈɔvatɕ/ (v)
reduce
  (chemia, chemiczny) wprowadzać pierwiastek do mniejszej wartościowości wskutek przyłączania elektronów, poprzez odbieranie tlenu lub wprowadzanie wodoru
cut back, fire, axe, lay off, make redundant
  likwidować etaty pracownicze
reduce, cut back, lower, cut down, deplete, lour
  powodować zmniejszenie czego
cancel out
  stawać się mniejszym lub mniej licznym

reelekcja /rˌɛɛlˈɛktsja/ (n)
re-election, reelection
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ponowny wybór kogoś na stanowisko wybieralne

refektarz /rɛˈfɛktaʃ/ (n)
refectory
  (architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków;

referencja /ˌrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
reference
  (informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;

referendum /ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm/ (n)
referendum, plebiscite
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

referować /ˌrɛfɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
report
  zdawać raport, relację z czegoś; przedstawiać coś w formie referatu, sprawozdania

refleksja /rɛflˈɛksja/ (n)
reflection
  głębsze zastanowienie się

refleksoterapia /rˌɛflɛksˌɔtɛrˈapja/ (n)
reflexotherapy
  alternatywna metoda terapii, mająca pobudzać organizm do samoleczenia poprzez uciskaniu określonych punktów na ciele

reflektor /rɛfˈlɛktɔr/ (n)
headlamp, headlight
  (technologia, technika, techniczny) lampa z reflektorem (1.1) dająca kierunkowy strumień światła

reforma /rɛˈfɔrma/ (n)
reform
  zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy

reformacja /ˌrɛfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
Reformation
  (historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim;

reformować /rˌɛfɔrmˈɔvatɕ/ (v)
reform
  dokonywać reformy

refować /rɛˈfɔvaʨ̑/ (v)
reef
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zmniejszać powierzchnię ożaglowania bez użycia dodatkowych żagli przez częściowe zwijanie lub składanie dolnej części żagla i umocowanie jej za pomocą linek

refrakcja /rɛfˈrakʦ̑ʲja/ (n)
refractory period
  (fizjologia, fizjologiczny) okresowa niewrażliwość na bodźce komórek pobudliwych (a także błon komórkowych wypustek tych komórek) po przejściu potencjału czynnościowego;
refraction
  (fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka;

refren /ˈrɛfrɛ̃n/ (n)
refrain, chorus, burden, tag
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst

regał /ˈrɛɡaw/ (n)
shelf
  mebel z półkami

regencja /rɛɡˈɛntsja/ (n)
regency
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza sprawowana przez regenta, regentkę

regeneracja /rˌɛɡɛnɛrˈatsja/ (n)
regeneration
  odzyskiwanie zdrowia, sprawności, równowagi psychicznej itp.

regeneracyjny /ˌrɛɡɛ̃nɛraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
regenerative
  uruchamiający lub wspomagający proces regeneracji

regenerować się /ˌrɛɡɛ̃nɛˈrɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
regenerate
  o częściach organizmów żywych: odnawiać się
regenerate, revive
  wracać do pełnego zdrowia i sprawności fizycznej

regent /ˈrɛɡɛ̃nt/ (n)
regent
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;

reggae /ˈrɛɡɛ/ (n)
reggae
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj muzyki;

regiel /rˈɛɡʲɛl/ (n)
montane, montane zone
  (geografia, geograficzny) (ekologia, ekologiczny) zalesione partie Tatr na wysokości 1000–1500 m

regiment /rɛˈɟĩmɛ̃nt/ (n)
regiment
  (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) pułk cudzoziemskiego zaciągu w wojsku polskim
  (wojskowość, wojskowy) odpowiednik polskiego pułku w strukturze sił zbrojnych niektórych krajów

regiolekt /rɛɡʲˈɔlɛkt/ (n)
geolect, regiolect, regionalect, topolect
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt o zasięgu regionalnym;

region /ˈrɛɟɔ̃n/ (n)
region, area
  (książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi
district, region
  (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii

regionalizm /ˌrɛɟɔ̃ˈnalʲism̥/ (n)
regionalism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja rozwoju politycznego współczesnego państwa, która polega na dekoncentracji i decentralizacji władzy państwowej na niższe poziomy systemu politycznego;
  (językoznawstwo, językoznawczy) element mowy charakterystyczny dla danego regionu, niefunkcjonujący na całym obszarze występowania języka;

regionalnie /rˌɛɡʲɔnˈalɲʲɛ/ (adv)
regionally
  w sposób regionalny

regionalny /ˌrɛɟɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
regional, local
  (przymiotnik) od region

regresywny /ˌrɛɡrɛˈsɨvnɨ/ (adj)
regressive
  mający tendencję do cofania się, wsteczny, niepostępowy

regulacja /rˌɛɡulˈatsja/ (n)
regulation
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obejmowanie czego przepisami prawa, normami
  (językoznawstwo, językoznawczy) sprawowanie pieczy nad pewnym standardem językowym;
adjustment, readjustment, settlement
  podejmowanie działań w celu poprawy funkcjonowania lub przywrócenia czegoś
control
  sterowanie zmianą danej wielkości

regulamin /rˌɛɡulˈamin/ (n)
regulations
  (administracja) zbiór przepisów obowiązujących w danym miejscu, wśród członków jakiejś grupy

regulaminowy /rˌɛɡulˌaminˈɔvɨ/ (adj)
prescribed, statutory
  dotyczący regulaminu

regularnie /ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ/ (adv)
regularly
  w sposób regularny

regularny /ˌrɛɡuˈlarnɨ/ (adj)
regular
  (gramatyka) posiadający typową odmianę
  powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

regulować /ˌrɛɡuˈlɔvaʨ̑/ (v)
adjust, customize
  (technologia, technika, techniczny) nastawiać przyrząd, mechanizm, urządzenie tak, aby działały w pożądany sposób
adjust
  dozować ilość, moc czegoś
regulate, control
  ustalać reguły, zasady

reguła /rɛˈɡuwa/ (n)
rule
  zasada, według której należy postępować

rehabilitacja /ˌrɛxabʲilʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
rehabilitation
  (medycyna, medyczny) przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej oraz przystosowanie go do zmienionych warunków życia;
  (książkowy) przywrócenie dobrego imienia, dobrej opinii, oczyszczenie z zarzutów
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) unieważnienie wyroku i przywrócenie osobie skazanej niesłusznie utraconych przez nią praw;

reindustrializacja /rˌɛindˌustrjalizˈatsja/ (n)
reindustrialization
  ponowny wzmożony rozwój przemysłu w regionie o malejącym uprzemysłowieniu;

reinkarnacja /ˌrɛ<sup>j</sup>ĩŋkarˈnaʦ̑ʲja/ (n)
reincarnation
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;

reintegracja /rˌɛintɛɡrˈatsja/ (n)
reintegration
  ponowna integracja

reintrodukcja /rˌɛintrɔdˈuktsja/ (n)
reintroduction
  (ekologia, ekologiczny) ponowne wprowadzenie gatunku do ekosystemu

reja /rˈɛja/ (n)
yard
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) poziome drzewce żaglowca;

rejestr /ˈrɛjɛstr̥/ (n)
register
  (językoznawstwo, językoznawczy) forma języka zarezerwowana dla pewnych celów funkcjonalnych lub pewnej sytuacji komunikatywnej;
  spis danych, wykaz, lista

rejestrowanie /rˌɛjɛstrɔvˈaɲʲɛ/ (n)
registering
  (rzeczownik odczasownikowy) od: rejestrować

rejestrować /rˌɛjɛstrˈɔvatɕ/ (v)
enregister, record
  (technologia, technika, techniczny) utrwalać w pamięci urządzenia
register
  wprowadzać do rejestru, wpisywać na listę
log, register
  zapisywać pomiary

rejon /ˈrɛjɔ̃n/ (n)
raion
  (administracja) jednostka podziału administracyjnego w ZSRR, a po jego rozpadzie w byłych republikach Rosji, Ukrainie, Białorusi, Azerbejdżanie, Gruzji, Łotwie, Litwie i Mołdawii;
area
  obszar, strefa, określona część

rejonowy /rˌɛjɔnˈɔvɨ/ (adj)
regional
  związany z rejonem, obowiązujący w pewnym rejonie

rejs /rˈɛjs/ (n)
cruise, flight, passage, voyage
  (morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

rekin /ˈrɛcĩn/ (n)
shark
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;

reklama /rɛkˈlãma/ (n)
commercial, advertisement
  informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;

reklamacja /ˌrɛklãˈmaʦ̑ʲja/ (n)
complaint, reclamation
  zgłoszenie się ze skargą do producenta, wykonawcy usługi; zwrócenie się w celu przedstawienia wad towaru, usługi

reklamodawca /rˌɛklamɔdˈaftsa/ (n)
advertiser, advertizer
  zlecający opublikowanie lub wyemitowanie reklamy

reklamować /ˌrɛklãˈmɔvaʨ̑/ (v)
advertise advertize
  informować o towarach lub usługach, zachwalać je i sugerować ich kupno
complain, file a complaint
  żądać naprawy, wymiany lub refundacji wadliwego towaru lub źle wykonanej usługi, często w ramach gwarancji lub rękojmi

reklamowy /ˌrɛklãˈmɔvɨ/ (adj)
advertising, promotional, publicity
  związany z reklamą, dotyczący reklamy; będący reklamą; służący reklamie

rekolekcje /rˌɛkɔlˈɛktsjɛ/ (n)
retreat
  w katolicyzmie nauki połączone z eucharystią, mające na celu umocnienie wiary i odnowę moralną;

rekolekcjonista /rˌɛkɔlˌɛktsjɔɲˈista/ (n)
preacher, retreat giver, retreat-giver
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie: głoszący rekolekcje

rekomendacja /ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdaʦ̑ʲja/ (n)
recommendation
  (książkowy) opinia o kimś (zazwyczaj pozytywna)

rekomendować /ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdɔvaʨ̑/ (v)
recommend
  dawać pozytywne świadectwo, ocenę; polecać coś komuś

rekompensata /rˌɛkɔmpɛnsˈata/ (n)
compensation, reparation
  wyrównanie poniesionych strat czy szkód

rekonstrukcja /rˌɛkɔnstrˈuktsja/ (n)
reconstruction
  odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana

rekonstrukcyjny /rˌɛkɔnstruktsˈɨjnɨ/ (adj)
reconstructive
  dotyczący rekonstrukcji

rekonwalescencja /rˌɛkɔnvˌalɛstsˈɛntsja/ (n)
convalescence
  powrót do zdrowia po przebytej chorobie

rekonwalescent /ˌrɛkɔ̃nvaˈlɛsʦ̑ɛ̃nt/ (n)
convalescent
  (medycyna, medyczny) pacjent powracający do zdrowia po przebytej chorobie

rekreacja /ˌrɛkrɛˈaʦ̑ʲja/ (n)
recreation
  odnawianie sił poprzez aktywny wypoczynek lub za pomocą różnych form aktywności fizycznej lub psychicznej

rekrut /ˈrɛkrut/ (n)
recruit, conscript, draftee rookie
  (wojskowość, wojskowy) nowy żołnierz, świeżo powołany do wojska;

rekrutacja /ˌrɛkruˈtaʦ̑ʲja/ (n)
recruitment, enrollment, enrolment
  (wojskowość, wojskowy) nabór żołnierzy do służby wojskowej
recruitment, acquisition, enrollment, enrolment
  przyjmowanie pracowników do zakładów pracy, kandydatów na wyższe uczelnie, kandydatów do szkół itp.;

rektascensja /ˌrɛktaˈsʦ̑ɛ̃w̃sʲja/ (n)
right ascension
  (astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych w układzie współrzędnych równikowych równonocnych;

rekuperator /ˌrɛkupɛˈratɔr/ (n)
recuperator
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj wymiennika ciepła, w którym jest wykorzystywane ciepło odprowadzanych gazów

rekwizyt /rɛˈkfʲizɨt/ (n)
prop, property
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;

rekwizytor /ˌrɛkfʲiˈzɨtɔr/ (n)
property man
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba odpowiedzialna za rekwizyty, opiekująca się, dysponująca nimi;

relacja /rɛˈlaʦ̑ʲja/ (n)
kinship, relation
  nazwa lub rodzaj pokrewieństwa, powinowactwa
story
  opis zdarzenia, wydarzenia, sytuacji
relation
  zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów

relaks /ˈrɛlaks/ (n)
recreation, relaxation
  wypoczynek, oderwanie się od codziennych obowiązków

relatywistyczny /rˌɛlatˌɨvistˈɨtʃnɨ/ (adj)
relativistic
  (filozofia, filozoficzny) oparty na relatywizmie
  (fizyka, fizyczny) związany z teorią względności

relatywnie /ˌrɛlaˈtɨvʲɲɛ/ (adv)
relatively, comparatively
  względnie

relewantny /ˌrɛlɛˈvãntnɨ/ (adj)
relevant
  ważny z czyjegoś punktu widzenia lub istotny w jakiejś sprawie

relief /ˈrɛlʲjɛf/ (n)
relief
  płaskorzeźba;

religia /rɛˈlʲiɟja/ (n)
religion
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;

religijność /ˌrɛlʲiˈɟijnɔɕʨ̑/ (n)
religiosity, religiousness
  cecha tego, kto jest religijny; cecha tego, co jest religijne

religijny /ˌrɛlʲiˈɟijnɨ/ (adj)
religious
  postępujący zgodnie z zasadami religii
  dotyczący religii, opisujący religię

relikt /rˈɛlikt/ (n)
relict, holdover, throwback
  pozostałość, szczątek z minionych epok

relikwia /rɛlˈikfja/ (n)
relic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;

relokacja /rˌɛlɔkˈatsja/ (n)
relocation
  (książkowy) przemieszczenie, przeniesienie, zmiana miejsca, (na przykład) przebywania, pobytu

rem /rɛ̃m/ (n)
rem
  (fizyka, fizyczny) jednostka pochłoniętej przez organizm dawki promieniowania jonizującego;

remake /rɛmˈakɛ/ (n)
remake
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nowa wersja filmu nakręconego przed laty;

remis /ˈrɛ̃mʲis/ (n)
draw, tie, sport tie
  wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta

remisja /rɛmˈisja/ (n)
remission
  (medycyna, medyczny) ustąpienie lub zahamowanie objawów choroby, niekiedy czasowe;

remiz /ˈrɛ̃mʲis/ (n)
penduline tit
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak budujący zwisające gniazda;

remiza /rɛ̃ˈmʲiza/ (n)
fire station, fire department
  budynek straży pożarnej, magazyn sprzętu przeciwpożarowego;

remont /ˈrɛ̃mɔ̃nt/ (n)
overhaul, refit, renovation
  doprowadzenie do stanu użyteczności

ren /rɛ̃n/ (n)
rhenium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75;

renegat /rɛnˈɛɡat/ (n)
renegate
  (książkowy) człowiek porzucający swoje przekonania, zdradzający dawnych sojuszników

renesans /rɛnˈɛsans/ (n)
Renaissance
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI;

renifer /rɛ̃ˈɲifɛr/ (n)
reindeer
  (zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

renoma /rɛ̃ˈnɔ̃ma/ (n)
renown
  sława, dobra opinia o kimś lub o czymś

renowacja /ˌrɛ̃nɔˈvaʦ̑ʲja/ (n)
renovation
  odnowienie, odświeżenie, restauracja

rentgen /ˈrɛ̃ndɡɛ̃n/ (n)
roentgen
  (fizyka, fizyczny) jednostka dawki promieniowania jonizującego;
X-ray
  (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) badanie rentgenowskie
  (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) zdjęcie rentgenowskie

rentowny /rɛ̃nˈtɔvnɨ/ (adj)
profitable
  przynoszący zysk

reorientacja /ˌrɛɔrʲjɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
reorientation
  zmiana orientacji, kierunku dążeń

reparacje /ˌrɛpaˈraʦ̑ʲjɛ/ (n)
reparation
  odszkodowanie wojenne płacone zwycięzcy przez państwo zwyciężone;

repatriacja /ˌrɛpaˈtrʲjaʦ̑ʲja/ (n)
repatriation
  (książkowy) powrót do ojczystego kraju;

reperować /rˌɛpɛrˈɔvatɕ/ (v)
repair, mend
  przywracać stan użyteczności rzeczy uszkodzonej

repertuar /ˌrɛpɛrˈtu<sup>w</sup>ar/ (n)
repertoire
  zestaw utworów grany w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie

repertuarowy /ˌrɛpɛrtu<sup>w</sup>aˈrɔvɨ/ (adj)
of repertoire
  dotyczący repertuaru

replika /ˈrɛplʲika/ (n)
replica
  powtórne wykonanie dzieła sztuki, pojazdu, samolotu itp. z możliwie wiernym odtworzeniem oryginału;

reportaż /rɛpˈɔrtaʃ/ (n)
reportage, exclusive, reporting
  (literacko) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

reporter /rɛˈpɔrtɛr/ (n)
reporter
  dziennikarz przygotowujący materiały prasowe i sprawozdania z bieżących wydarzeń

repozytorium /ˌrɛpɔzɨˈtɔrʲjũm/ (n)
repository
  (informatyka, informatyczny) miejsce, z którego wielu użytkownikom udostępniane są pliki lub aplikacje

represja /rɛˈprɛsʲja/ (n)
repression
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma odwetu lub nacisku

reprezentacja /ˌrɛprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
representation
  grupa osób, które występują w czyimś imieniu

reprezentacyjny /ˌrɛprɛzɛ̃ntaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
presentable
  okazały
representative
  służący reprezentacji, związany z reprezentowaniem

reprezentant /ˌrɛprɛˈzɛ̃ntãnt/ (n)
representative
  osoba działająca w imieniu jakiejś grupy, reprezentująca kogoś lub coś
  (książkowy) osoba mająca cechy typowe, reprezentatywne dla jakiejś grupy

reprezentatywny /ˌrɛprɛzɛ̃ntaˈtɨvnɨ/ (adj)
representative
  oddający charakterystyczne właściwości populacji, z której pochodzi

reprezentować /ˌrɛprɛzɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
represent
  występować w czyimś imieniu, być czyimś przedstawicielem

reprymenda /ˌrɛprɨ̃ˈmɛ̃nda/ (n)
reprimand
  nagana, upomnienie, admonicja

reprywatyzacja /rˌɛprɨvˌatɨzˈatsja/ (n)
reprivatization
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) zwrot mienia przejętego wcześniej przez państwo na rzecz byłych właścicieli lub ich spadkobierców; (także, też) zrekompensowanie tego mienia w formie pieniężnej albo w naturze;

reptiliologia /ˌrɛptʲilʲjɔˈlɔɟja/ (n)
reptiliology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o gadach;

republika /rɛˈpublʲika/ (n)
republic
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;

republika bananowa /rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva/ (n)
banana republic
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) małe, niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone przez dyktatora lub reżim wojskowy;

republikanin /rˌɛpublikˈaɲin/ (n)
republican
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik republiki lub republikanizmu, ktoś popierający republikańską formę rządu

republikanizm /rˌɛpublikˈaɲizm/ (n)
republicanism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, który uznaje republikę za najlepszą formę rządu

repulsja /rɛpˈulsja/ (n)
repulsion
  (psychologia, psychologiczny) niechęć do czegoś

repulsywny /rˌɛpulsˈɨvnɨ/ (adj)
repulsive
  wzbudzający niechęć, wstręt

reputacja /ˌrɛpuˈtaʦ̑ʲja/ (n)
reputation
  opinia o kimś, dobre imię

requiem /rˈɛɡvjɛm/ (n)
requiem
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) msza żałobna lub nabożeństwo;

resentyment /ˌrɛsɛ̃nˈtɨ̃mɛ̃nt/ (n)
resentment
  skrywany żal lub uraza

resetować /ˌrɛsɛˈtɔvaʨ̑/ (v)
reset
  (informatyka, informatyczny) podawać sygnał zerowania na wejścia rejestrów i sumatora procesora urządzenia komputerowego, tym samym wznawiać jego pracę od początku

resorak /rɛˈsɔrak/ (n)
Matchbox
  mały samochodzik-zabawka, wykonany z metalu, charakteryzujący się ruchomymi osiami kół na podobieństwo resorów w prawdziwych samochodach

resorpcja /rɛsˈɔrptsja/ (n)
resorption
  (biochemia, biochemiczny) wchłanianie przez komórki substancji z otoczenia

respekt /ˈrɛspɛkt/ (n)
respect
  szacunek, poważanie

responsorialny /rˌɛspɔnsɔrjˈalnɨ/ (adj)
responsorial
  wykonywany na przemian przez kantora i lud

responsorium /rˌɛspɔnsˈɔrjum/ (n)
responsory
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczna krótka formuła modlitewna, w której wykonuje się naprzemienny śpiew lub recytację wersetów;

responsywny /ˌrɛspɔ̃w̃ˈsɨvnɨ/ (adj)
responsive
  czuły na zmiany, odpowiadający na działanie

restart /ˈrɛstart/ (n)
restart
  (informatyka, informatyczny) ponowne uruchomienie

restauracja /ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja/ (n)
restoration
  (budownictwo) odnowienie, odbudowanie
restaurant
  (gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie;

restauracyjny /rˌɛstawratsˈɨjnɨ/ (adj)
restaurant
  dotyczący restauracji, związany z restauracją

restrukturyzacja /ˌrɛstrukturɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
restructuring
  (ekonomia, ekonomiczny) zmiana struktury czegoś; wprowadzanie zmian w rozmieszczeniu majątku i organizacji zarządzania nim, zwykle w odniesieniu do gospodarki kraju lub przedsiębiorstwa;

reszka /ˈrɛʃka/ (n)
tails
  strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety

reszta /ˈrɛʃta/ (n)
remainder
  (matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;
  (informatyka, informatyczny) przy dzieleniu liczb: liczba, która dodana do zaokrąglonego w stronę zera wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;
remainder, rest
  elementy, które zostały
change
  przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać

resztka /ˈrɛʃtka/ (n)
remnant, reminder
  (zdrobniale) od reszta

retarder /rɛtˈardɛr/ (n)
retarder
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) (maszynoznawstwo) (zobacz) zwalniacz

retikulum endoplazmatyczne /rˌɛtʲikˈulum ˌɛndɔplˌazmatˈɨtʃnɛ/ (n)
ER, endoplasmic reticulum
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wewnątrzkomórkowy i międzykomórkowy system kanałów odizolowanych od cytoplazmy podstawowej błonami biologicznymi;

retinoid /rˌɛtʲinˈɔit/ (n)
retinoid
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna kwasowa witaminy A, lek zewnętrzny regulujący rozwój naskórka i stan gruczołów łojowych

retoryczny /rˌɛtɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
rhetorical
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący retoryki, związany z retoryką

retoryka /rɛtˈɔrɨkˌa/ (n)
rhetoric
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających
  (językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy;
  (językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako (1.1)

retro /ˈrɛtrɔ/ (adj)
retro
  o stylu staromodny, odnoszący się do przeszłości

retroaktywny /rˌɛtrɔaktˈɨvnɨ/ (adj)
retroactive
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz

retsina /rɛtɕˈina/ (n)
retsina
  (spożywczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;

retusz /rˈɛtuʃ/ (n)
retouch
  (fotografia) mechaniczna lub chemiczna korekta negatywu lub pozytywu fotograficznego

retyk /ˈrɛtɨk/ (n)
Rhaetian
  (geologia, geologiczny) trzeci, najmłodszy wiek późnego triasu, trwający 203,6 – 199,6 milionów lat temu;

reumatolog /ˌrɛwmaˈtɔlɔk/ (n)
rheumatologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób reumatycznych

reumatologia /ˌrɛwmatɔˈlɔɟja/ (n)
rheumatology
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami reumatycznymi kości i stawów;

reumatyczny /ˌrɛwmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
rheumatic, rheumatoid
  (medycyna, medyczny) związany z reumatyzmem, właściwy reumatyzmowi

reumatyzm /rɛwˈmatɨsm̥/ (n)
rheumatism
  (medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

rewaluacja /ˌrɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
revaluation
  (ekonomia, ekonomiczny) urzędowy wzrost kursu danej waluty;

rewaluować /ˌrɛvaluˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
revaluate, revalue
  (ekonomia, ekonomiczny) urzędowo podwyższać kurs danej waluty

rewanż /rˈɛvanʃ/ (n)
rematch, return match
  (sport, sportowy) powtórne spotkanie dające sposobność odegrania się
revenge, return service
  odwzajemnienie się komuś za coś nierzadko czymś podobnym

rewers /ˈrɛvɛrs/ (n)
reverse
  (książkowy) druga strona monety lub medalu, przeciwieństwo głównej strony;

rewidować /ˌrɛvʲiˈdɔvaʨ̑/ (v)
frisk
  przeszukiwać w poszukiwaniu czegoś nielegalnego

rewiowy /rɛvʲˈɔvɨ/ (adj)
revue
  związany z rewią, dotyczący rewii

rewizja /rɛvˈizja/ (n)
search
  (kryminologia, kryminologiczny) ogół działań, których celem jest znalezienie dowodów domniemanego przestępstwa lub wykroczenia
appeal
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ponowne rozpatrzenie sprawy przez sąd wyższej instancji jako następstwo odwołania od orzeczeń sądu niższej instancji
audit
  kontrola urzędowa dokonywana w określonej instytucji
revision
  ponowne rozpatrzenie pewnych poglądów, teorii, dokumentów itp. i dokonanie w nich zmian

rewizjonistyczny /rˌɛvizjˌɔɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
revisionist
  dotyczący rewizjonizmu

rewolta /rɛˈvɔlta/ (n)
revolt
  zbrojny spisek, bunt

rewolucja /ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
revolution
  gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;
  (przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany

rewolucja francuska /ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja frãnˈʦ̑uska/ (n)
French Revolution
  (historia, historyczny, historycznie) rewolucyjny okres we Francji w latach 1789-1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych;

rewolucja kulturalna /rˌɛvɔlˈutsja kˌulturˈalna/ (n)
Cultural Revolution
  (historia, historyczny, historycznie) ruch społeczno-polityczny w Chinach;

rewolucja październikowa /rˌɛvɔlˈutsja pˌaʑdʑɛrɲikˈɔva/ (n)
October Revolution
  (historia, historyczny, historycznie) zbrojny przewrót dokonany w Rosji w 1917 roku, w którego wyniku władzę w tym kraju przejęli bolszewicy;

rewolucjonista /ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
revolutionary
  uczestnik lub zwolennik rewolucji

rewolucyjnie /rˌɛvɔlutsˈɨjɲʲɛ/ (adv)
revolutionarily
  w sposób rewolucyjny

rewolucyjność /ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɔɕʨ̑/ (n)
revolutionariness
  cecha tego, co jest rewolucyjne

rewolucyjny /ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
revolutionary
  dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami

rewolwer /rɛˈvɔlvɛr/ (n)
revolver, gun
  ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

rewolwer samopowtarzalny /rɛˈvɔlvɛr ˌsãmɔpɔftaˈʒalnɨ/ (n)
automatic revolver
  rewolwer wyposażony w automatykę samoczynnie obracającą bęben nabojowy po strzale

rewolwer wiązkowy /rɛˈvɔlvɛr vʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ/ (n)
pepper-box, pepper-pot, pepperbox
  krótka, powtarzalna broń palna wyposażona w wiązkę kilku luf obracających się podczas strzelania;

rewolwer wytłumiony /rɛˈvɔlvɛr ˌvɨtwũˈmʲjɔ̃nɨ/ (n)
silenced revolver
  rewolwer wyposażony w tłumik dźwięku

rezerwa /rɛzˈɛrva/ (n)
reserve
  zapas czegoś
  powściągliwość, brak serdeczności, chłód w sposobie bycia

rezerwacja /ˌrɛzɛrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
booking, reservation
  czynność rezerwowania czegoś
  dowód zarezerwowania czegoś

rezerwat /rɛˈzɛrvat/ (n)
preserve
  (biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) objęty ochroną ścisłą teren o szczególnych walorach przyrodniczych lub krajoznawczych
reservation
  wydzielony obszar przymusowego osiedlenia ludności rdzennej

rezerwat przyrody /rɛzˈɛrvat pʃɨrˈɔdɨ/ (n)
nature reserve, reserve
  (ekologia, ekologiczny) obszarowa forma ochrony przyrody w Polsce;

rezerwować /ˌrɛzɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
reserve, book
  zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie

rezerwowy /rˌɛzɛrvˈɔvɨ/ (n)
reserve, substitute
  (sport, sportowy) gracz, który oczekuje na ewentualną zmianę poza boiskiem

rezerwuar /ˌrɛzɛrˈvu<sup>w</sup>ar/ (n)
reservoir
  (książkowy) zbiornik do przechowywania cieczy lub gazów;

rezjański /rɛzjˈaɲski/ (adj)
Resian
  związany z Rezją, dotyczący Rezji ((oficjalnie) Resia, gmina we Włoszech)

rezjański /rɛzjˈaɲski/ (n)
Resian
  dialekt rezjański języka słoweńskiego

rezolucja /ˌrɛzɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
resolution
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowa uchwała podjęta w wyniku obrad

rezultat /rɛˈzultat/ (n)
result, effect
  wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania

rezus /rˈɛzus/ (n)
rhesus monkey, rhesus, rhesus macaque
  (zoologia, zoologiczny) Macaca mulatta, gatunek małpy zamieszkującej obszar od Afganistanu po Chiny;

rezydencja /ˌrɛzɨˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
residence
  wielki budynek mieszkalny o charakterze reprezentacyjnym

rezydent /rɛzˈɨdɛnt/ (n)
resident
  osoba mieszkająca w jakimś kraju, nie mając jego obywatelstwa

rezydentny /rˌɛzɨdˈɛntnɨ/ (adj)
resident
  (informatyka, informatyczny) taki, który jest stale obecny w pamięci operacyjnej, załadowany na stałe podczas pracy komputera

rezygnować /ˌrɛzɨɡˈnɔvaʨ̑/ (v)
forswear, give up
  odstępować od czegoś, zrzec się czegoś z własnej woli

rezyliencja /rˌɛzɨljˈɛntsja/ (n)
resilience
  (psychologia, psychologiczny) indywidualna zdolność do znoszenia przeciwności losu;

reżim /rˈɛʒim/ (n)
regime, the system
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy
regimen, regimentation
  ścisły tryb postępowania w określonym przypadku

reżyser /rɛˈʒɨsɛr/ (n)
director
  realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej;

reżyserka /rˌɛʒɨsˈɛrka/ (n)
directress
  kobieta uprawiająca zawód reżysera
control room
  pomieszczenie stanowiące miejsce pracy reżysera

rial /rʲjal/ (n)
riyal
  (jednostka monetarna) waluta niektórych krajów arabskich;

ridda /ˈrʲidːa/ (n)
riddah
  termin funkcjonujący w świecie arabsko-muzułmańskim i określający apostazję, odstępstwo, odejście od wiary

riff /rˈiff/ (n)
riff
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótka, rytmiczna, powtarzalna fraza melodyczna;

riksza /ˈrʲikʃa/ (n)
jinriksha, rickshaw, jinricksha, jinrikisha, ricksha
  dwukołowy pojazd ciągnięty przez człowieka

ring /rʲĩŋk/ (n)
ring
  (sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;

rinzai /rinzˈai/ (n)
rinzai
  jedna z dwóch głównych szkół japońskiego buddyzmu zen;

ro /rɔ/ (n)
rho
  nazwa siedemnastej litery alfabetu greckiego, ρ;

road /rˈɔat/ (n)
Roadian
  (geologia, geologiczny) pierwszy, najstarszy wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 270,6 – 268 milionów lat temu;

roast /rˈɔast/ (n)
roast
  (telewizja, telewizyjny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) forma rozrywki scenicznej, polegająca na komediowym szkalowaniu zaproszonego celebryty, pełna wulgaryzmów i głodnych kawałków;

robaczywy /rˌɔbatʃˈɨvɨ/ (adj)
worm-eaten, vermicular, verminous, wormy
  pełen robaków lub nadjedzony przez robaki

robak /ˈrɔbak/ (n)
bug
  (potocznie, potoczny) owad bądź bezkręgowiec, zwłaszcza o obłym kształcie i miękkim ciele
worm
  (zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;
  (informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania;

rober /ˈrɔbɛr/ (n)
rubber
  (termin karciany) część gry w brydża lub wista zakończona podliczeniem punktów

robienie /rɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
doing, making
  zajmowanie się czymś, wykonywanie jakiejś czynności; wywoływanie jakiegoś stanu

robić /ˈrɔbʲiʨ̑/ (v)
make, do, create
  wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać
do
  zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan

robić dobrą minę do złej gry /ˈrɔbʲiʥ̑ ˈdɔbrɔ̃w̃ ˈmʲĩnɛ dɔ‿ˈzwɛj ˈɡrɨ/ (v)
grin and bear it, make the best of a bad job
  udawać, że wszystko jest w porządku, mimo że sytuacja przedstawia się źle

robić loda /ˈrɔbʲiʨ̑ ˈlɔda/ (v)
give somebody a blowjob
  (wulgarnie, wulgaryzm) wykonywać fellatio, dokonywać oralnej stymulacji penisa

robić na drutach /ˈrɔbʲiʨ̑ na‿ˈdrutax/ (v)
knit
  wykonywać robotę dzianą na drutach; dziać

robić różnicę /ˈrɔbʲiʨ̑ ruʒʲˈɲiʦ̑ɛ/ (idiom)
make a difference
  powodować, że coś nie jest komuś obojętne

robić z igły widły /ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ/ (v)
make a mountain out of a molehill, change a fly into an elephant
  (potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać

roboczy /rɔˈbɔʧ̑ɨ/ (adj)
working
  taki, który jest wstępną wersją, do dalszej obróbki
  wykorzystywany do pracy
labor force, work, workday, workforce
  związany z robotą, właściwy robocie

robot /ˈrɔbɔt/ (n)
robot
  (technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;
  (przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie

robota /rɔˈbɔta/ (n)
job, work
  (potocznie, potoczny) zespół czynności podejmowanych w celu wykonania czegoś

robota głupiego /rɔˈbɔta ɡwuˈpʲjɛɡɔ/ (n)
donkey work
  (potocznie, potoczny) praca bezsensowna, czasochłonna, ciężka lub nużąca i niedająca satysfakcji

robotnik /rɔˈbɔtʲɲik/ (n)
worker, workman
  pracownik wykonujący pracę fizyczną

robotyczny /rˌɔbɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
robotic
  związany z robotyką i robotami

robotyka /rɔˈbɔtɨka/ (n)
robotics
  nauka zajmująca się projektowaniem i zastosowaniem robotów, ich mechaniką i sterowaniem;

robotyzacja /ˌrɔbɔtɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
robotization
  proces zastępowania pracy ludzkiej pracą robotów lub maszyn na przykład w produkcji przemysłowej

robron /rˈɔbrɔn/ (n)
round gown
  (historia, historyczny, historycznie) szeroka balowa suknia dworska, o konstrukcji kloszowej;

rocha /ˈrɔxa/ (n)
common guitarfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Rhinobatos rhinobatos, rodzaj ryby;

rock /rɔk/ (n)
rock
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;

rock and roll /rɔk‿ɛ̃nt‿ˈrɔl/ (n)
rock 'n' roll, rock and roll
  (choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski charakteryzujący się szybkim tempem;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny; podstawowa forma leżąca u fundamentów wszystkich stylów rockowych;

rocznica /rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
anniversary
  dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

rocznicowy /rˌɔtʃɲitsˈɔvɨ/ (adj)
anniversary
  odnoszący się do rocznicy, związany z rocznicą

rocznie /ˈrɔʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
per annum, yearly
  w ciągu roku; dotyczy ilości czegoś

rocznik /rˈɔtʃɲik/ (n)
yearbook, year-book
  czasopismo ukazujące się raz na rok

roczny /ˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
annual, yearly
  trwający przez rok
  obejmujący czas roku

rod /rɔt/ (n)
rhodium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45;

rodaczka /rɔdˈatʃka/ (n)
countrywoman, fellow countrywoman
  kobieta należąca do tej samej narodowości, pochodząca z tego samego obszaru

rodak /rˈɔdak/ (n)
compatriot, countryman, fellow countryman
  człowiek pochodzący z tego samego narodu
countryman, fellow countryman
  człowiek pochodzący z tej samej okolicy, regionu

rodentycyd /ˌrɔdɛ̃nˈtɨʦ̑ɨt/ (n)
rodenticide
  środek gryzoniobójczy

rodeo /rɔdˈɛɔ/ (n)
rodeo
  (sport, sportowy) widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków

rodezyjski /rˌɔdɛzˈɨjski/ (adj)
Rhodesian
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Rodezją, dotyczący Rodezji

rodnia /ˈrɔdʲɲa/ (n)
archegonium
  (botanika, botaniczny) wielokomórkowe gametangium żeńskie mszaków, paprotników, nasiennych;

rodonit /rɔˈdɔ̃ɲit/ (n)
rhodonite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał o różowej barwie, używany jako materiał okładzinowy lub w jubilerstwie;

rodowity /rˌɔdɔvˈitɨ/ (adj)
native
  urodzony w danym kraju, mieście, dzielnicy, pochodzący z danego kraju, miasta, dzielnicy

rodowód /rɔdˈɔvut/ (n)
pedigree
  dokument potwierdzający przynależność zwierzęcia i jego przodków do określonej rasy
lineage
  dzieje rodu, wewnętrzne powiązania i graficzne przedstawienie go
origin, genesis
  początek, z którego coś lub ktoś się wywodzi

rodzaj /ˈrɔʣ̑aj/ (n)
genus
  (biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny;
gender
  (gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;
kind
  typ, odmiana, gatunek

rodzaj męski /ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci/ (n)
masculine
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj męskoosobowy /ˈrɔʣ̑aj ˌmɛ̃w̃skɔːsɔˈbɔvɨ/ (n)
masculine personal
  (językoznawstwo, językoznawczy) kategoria morfologiczna rzeczowników (w niektórych językach), odnoszących się do osób płci męskiej lub w liczbie mnogiej do osób płci męskiej i żeńskiej, decydująca o ich odmianie oraz o formie części mowy wchodzących z nimi w związki zgody i o formach łączących się z nimi czasowników

rodzaj nijaki /ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci/ (n)
neuter
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj żeński /ˈrɔʣ̑aj ˈʒɛ̃j̃sʲci/ (n)
feminine
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzajnik /rɔˈʣ̑ajɲik/ (n)
article
  (gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

rodzajnik nieokreślony /rɔˈʣ̑ajɲic ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ/ (n)
indefinite article
  (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach wieloznacznych (np. nie odnoszących się do konkretnego przedmiotu lub osoby)

rodzajnik określony /rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ/ (n)
definite article
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych

rodzeństwo /rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
sibling
  brat (bracia), siostra (siostry);

rodzic /ˈrɔʥ̑iʦ̑/ (n)
parent
  pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka

rodzice /rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ/ (n)
parent, parents
  ojciec i matka

rodzice chrzestni /rɔdʑˈitsɛ xʃˈɛstɲi/ (n)
godparent
  matka chrzestna i ojciec chrzestny

rodzicielski /rˌɔdʑitɕˈɛlski/ (adj)
parental
  związany z rodzicielstwem

rodzicielstwo /ˌrɔʥ̑iˈʨ̑ɛlstfɔ/ (n)
parenting
  bycie rodzicem

rodzimek /rɔdʑˈimɛk/ (n)
nugget
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) bryłka czystego metalu znaleziona w skale czy glebie

rodzimy /rɔˈʥ̑ĩmɨ/ (adj)
native
  (chemia, chemiczny) występujący samodzielnie w naturze
native, vernacular
  o określonym pochodzeniu, wywodzący się z danego ludu, domu, kraju

rodzina /rɔˈʥ̑ĩna/ (n)
family
  rodzice wraz z ich dziećmi
  (biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju;

rodzina językowa /rɔˈʥ̑ĩna ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔva/ (n)
language family
  grupa języków, co do których zakłada się lub istnieją bezpośrednie dowody, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka;

rodzina nuklearna /rɔdʑˈina nˌuklɛˈarna/ (n)
nuclear family
  (socjologia, socjologiczny) rodzina składająca się z rodziców i dzieci;

rodzina patchworkowa /rɔˈʥ̑ĩna ˌpaʧ̑wɔrˈkɔva/ (n)
blended family, bonus family, stepfamily
  rodzina, w której zgodnie żyją byli małżonkowie, ich obecni partnerzy oraz dzieci z tych związków

rodzina wyrazów /rɔˈʥ̑ĩna vɨˈrazuf/ (n)
word family
  (językoznawstwo, językoznawczy) grupa wyrazów zawierających ten sam rdzeń;

rodzinny /rɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
familiar
  związany z rodziną, dotyczący rodziny

rodzić /ˈrɔʥ̑iʨ̑/ (v)
bear, yield
  (botanika, botaniczny) o roślinach, ziemi: wydawać plon
give birth, bear, deliver, breed
  (fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat
produce, breed, generate
  (potocznie, potoczny) dawać owoce, efekty, skutek
get born
  przychodzić na świat

rodzony /rɔdʑˈɔnɨ/ (adj)
german, own
  bardzo blisko spokrewniony

rodzynek /rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk/ (n)
raisin
  suszone winogrono

roentgen /ˈrɛ̃ndɡɛ̃n/ (n)
roentgenium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111;

rogacz /ˈrɔɡaʧ̑/ (n)
cuckold
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie) zdradzany mąż

rogal /ˈrɔɡal/ (n)
croissant
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo w kształcie półksiężyca;

rogatnica /ˌrɔɡatʲˈɲiʦ̑a/ (n)
triggerfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) popularna ryba akwariowa;

rogowiec /rɔɡˈɔvʲɛts/ (n)
chert
  (geologia, geologiczny) czarna, brunatna lub szara skała osadowa lub przeobrażona, składająca się głównie z krzemionki

rogoża /rɔɡˈɔʒa/ (n)
bulrush
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) pałka szerokolistna

rogówka /rɔɡˈufka/ (n)
cornea
  (anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej;
pannier
  (dawniej, dawny) stelaż zwiększający szerokość sukni;

rogówkowy /rˌɔɡufkˈɔvɨ/ (adj)
corneal
  (anatomia, anatomiczny) związany z rogówką, dotyczący rogówki

roić /rˈɔitɕ/ (v)
dream
  rozmyślać, marzyć o czymś nierealnym
  przychodzić do głowy
swarm
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wylatywać gromadnie, aby założyć nowe gniazdo
be full
  być pełnym
swarm
  występować licznie

rok /rɔk/ (n)
year
  czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

rok przestępny /ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ/ (n)
leap year
  (astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni;

rok szkolny /ˈrɔk ˈʃkɔlnɨ/ (n)
school year
  (szkolnictwo, szkolny) okres nauki w szkole podstawowej, średniej, zawodowej oraz w technikum i gimnazjum, zaczynający się w Polsce we wrześniu, a kończący się 31 sierpnia;

rok świetlny /ˈrɔc ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (n)
light year
  (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku;

rokfor /rˈɔkfɔr/ (n)
Roquefort
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) ostry w smaku ser z charakterystycznymi żyłkami niebieskozielonej pleśni wytwarzany z mleka owczego;

rokitnik /rɔˈcitʲɲik/ (n)
sea buckthorn, sea-buckthorn
  (botanika, botaniczny) Hippophaë rhamnoides, gatunek krzewu posiadającego podłużne, srebrzyste liście i niewielkie, pomarańczowe owoce bogate w witaminę C;

rokoko /rɔkˈɔkɔ/ (n)
roccoco, rococo
  (historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;

rokokowy /rˌɔkɔkˈɔvɨ/ (adj)
rococo
  (sztuka) związany z rokoko, dotyczący rokoko

rokosz /ˈrɔkɔʃ/ (n)
sedition
  (historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie szlachty w dawnej Polsce przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód;

rola /ˈrɔla/ (n)
role
  funkcja, odpowiedzialność
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora

rolada /rɔˈlada/ (n)
Swiss roll
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) ciasto biszkoptowe uformowane w rulon, nadziane jakąś masą
roulade
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczony kawałek zwiniętego w rulon mięsa z nadzieniem

roleta /rɔˈlɛta/ (n)
roller blind, shade
  zasłona w oknie podnoszona lub opuszczana poprzez zwijanie;

roller /ˈrɔlːɛr/ (n)
roller
  (potocznie, potoczny) (zobacz) łyżworolka

rolmops /ˈrɔlmɔps/ (n)
rollmops
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zawijany, marynowany płat śledziowy;

rolnictwo /rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
agriculture, farming
  (rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

rolniczo /rɔlɲˈitʃɔ/ (adv)
agriculturally
  w sposób dotyczący rolnictwa, za pomocą rolnictwa

rolniczoprzemysłowy /rˌɔlɲitʃˌɔpʃɛmɨswˈɔvɨ/ (adj)
agro-industrial
  związany z przemysłem rolniczym

rolniczy /rɔlʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
agricultural, farm
  dotyczący rolnictwa lub rolnika, zajmujący się rolnictwem, stosowany w nim

rolnik /ˈrɔlʲɲik/ (n)
farmer, agriculturist
  osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

rolny /ˈrɔlnɨ/ (adj)
agricultural, agrarian
  związany z uprawą roli, pola

rolować /rɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
cheat
  (potocznie, potoczny) oszukiwać, zwodzić
roll up
  zwijać w rulon

romaji /rɔmˈaji/ (n)
romaji
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapis języka japońskiego pismem łacińskim, transkrypcja na alfabet łaciński;

romans /ˈrɔ̃mãw̃s/ (n)
love story, romance
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki
romance
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miłosna pieśń liryczna
business
  (potocznie, potoczny) interes, sprawa
affair, liaison, love affair
  związek miłosny osób niebędących parą małżeńską

romansz /ˈrɔ̃mãw̃ʃ/ (n)
Romansh
  język obejmujący pięć grup dialektów retoromańskich używanych w szwajcarskim kantonie Gryzonia;

romantyczny /ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
romantic
  (potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski
  związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm

romantyzm /rɔ̃ˈmãntɨsm̥/ (n)
Romanticism, romanticism
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu;

romański /rɔmˈaɲski/ (adj)
Romanesque
  (sztuka) związany z europejskim stylem architektonicznym z X-XIII wieku
Romance
  wywodzący się ze starożytnej kultury rzymskiej lub z nią związany

romb /rɔ̃mp/ (n)
rhombus
  (geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych;

rombościan /rɔmbˈɔɕtɕan/ (n)
rhombohedron
  (geometria) wielościan, którego każda ze ścian jest rombem;

romeo /rɔmˈɛɔ/ (n)
Romeo
  zalotnik

romski /ˈrɔ̃msʲci/ (adj)
Rom, Roma, Romani
  odnoszący się do Romów

rondel /ˈrɔ̃ndɛl/ (n)
pan
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) względnie płytki garnek z rączką lub uchami;
rondel
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj utworu wywodzący się z poezji starofrancuskiej;

rondo /ˈrɔ̃ndɔ/ (n)
rondeau
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) układ stroficzny, posiadający od 8 do 15 wersów, dwa rymy i refren, powtarzający pierwsze słowa utworu dwu- lub trzykrotnie na końcu każdej zwrotki, lecz nierymujący się z resztą wersów;
roundabout, traffic circle, rotary
  (motoryzacja) skrzyżowanie z wyspą środkową i jednokierunkową jezdnią wokół wyspy;
rondo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powracającym refrenem i kupletami;
brim
  brzeg kapelusza otaczający jego główkę

ronin /rˈɔɲin/ (n)
rounin, rōnin
  (historia, historyczny, historycznie) w dawnej Japonii: człowiek, który utracił swoje miejsce w feudalnej hierarchii społecznej

ropa /ˈrɔpa/ (n)
pus
  (medycyna, medyczny) wydzielina wydobywająca się z zainfekowanej rany o żółtawym zabarwieniu
diesel
  (potocznie, potoczny) rodzaj paliwa do silnika diesla
oil
  (potocznie, potoczny) ropa naftowa

ropa naftowa /ˈrɔpa naˈftɔva/ (n)
petroleum, crude oil
  (geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;

ropieć /rˈɔpʲɛtɕ/ (v)
fester, rankle, weep
  (medycyna, medyczny) wydzielać ropę

ropień /ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
abscess, fester
  zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne

ropniak /rˈɔpɲʲak/ (n)
empyema
  (medycyna, medyczny) patologiczne nagromadzenie ropy w jamie ciała;

ropny /rˈɔpnɨ/ (adj)
purulent
  (medycyna, medyczny) związany z wytwarzaniem ropy

ropowica /ˌrɔpɔˈvʲiʦ̑a/ (n)
phlegmon
  (medycyna, medyczny) zapalenie ropne w obrębie luźnej tkanki łącznej jakiejś okolicy ciała

ropuch /rˈɔpux/ (n)
froggy, toad
  (potocznie, potoczny) samiec ropuchy

ropucha /rɔˈpuxa/ (n)
toad
  (herpetologia, herpetologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

ropuszy /rɔpˈuʃɨ/ (adj)
batrachian
  dotyczący ropucha lub ropuchy, należący do ropucha lub ropuchy

roraty /rɔˈratɨ/ (n)
advent dawn mass
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim wczesna msza poranna ku czci Najświętszej Maryi Panny odprawiana w adwencie; ; (zobacz) też roraty w Encyklopedii staropolskiej

rosa /ˈrɔsa/ (n)
dew
  krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

rosiczka /rɔɕˈitʃka/ (n)
Drosera
  (botanika, botaniczny) Drosera L., rodzaj roślin owadożernych z rodziny rosiczkowatych;
sundew
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

rosnąć /ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
rise
  o cieście podnosić się
grow
  o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości
  powiększać swoje rozmiary, skalę
  o roślinach występować

rosomak /rɔˈsɔ̃mak/ (n)
wolverine
  (zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

rostbef /ˈrɔzdbɛf/ (n)
roast beef
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczeń z rostbefu (1.1), zazwyczaj nie do końca przepieczona
short loin
  mięso z lędźwiowej części wołu

rosyjski /rɔˈsɨjsʲci/ (adj)
Russian
  dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

rosyjski /rɔˈsɨjsʲci/ (n)
Russian
  język urzędowy Rosji;
  lekcja języka rosyjskiego (2.1)

roszować /rɔˈʂɔ.vat͡ɕ/ (v)
castle
  (szachy, pojęcie szachowe) wykonywać roszadę

roszponka /rɔʃˈpɔ̃nka/ (n)
rapunzel
  (botanika, botaniczny) roślina o wysokiej łodydze, niebieskich kwiatach i liściach o łopatkowym kształcie tworzących rozetę; wykorzystywana jako warzywo;

rosół /ˈrɔsuw/ (n)
broth
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;

rotawirus /rˌɔtavˈirus/ (n)
rotavirus
  (medycyna, medyczny) wirus z rodziny reowirusów, będący najczęstszą przyczyną biegunki wśród niemowląt i dzieci;

rotokas /rɔtˈɔkas/ (n)
Rotokas, Rotokas language
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy wschodniopapuaskiej używany na wyspie Bougainville;

rotor /ˈrɔtɔr/ (n)
rotor
  (technologia, technika, techniczny) ruchoma część maszyny lub urządzenia wykonująca ruch obrotowy, wirnik

rottweiler /rˌɔttfɛˈilɛr/ (n)
Rottweiler
  (kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosych psów o silnym ciele wywodząca się z Germanii;

rotunda /rɔˈtũnda/ (n)
rotunda
  (architektura, architektoniczny) budowla wzniesiona na planie koła;

router /rɔˈutɛr/ (n)
router
  (informatyka, informatyczny) urządzenie sieciowe łączące ze sobą użytkowników różnych sieci, pełniące rolę węzła komunikacyjnego;

routing /ˈrutʲĩŋk/ (n)
routing
  (informatyka, informatyczny) wyznaczanie trasy dla pakietu danych w sieci komputerowej, a następnie wysłanie go tą trasą;

rower /ˈrɔvɛr/ (n)
bicycle, bike
  jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

rower górski /ˈrɔvɛr ˈɡursʲci/ (n)
mountain bike
  (sport, sportowy) rower o szerokich oponach, wyposażony w amortyzację, przeznaczony do jazdy w trudnym, pagórkowatym terenie;

rowerzysta /ˌrɔvɛˈʒɨsta/ (n)
cyclist, biker, bicyclist
  osoba poruszająca się za pomocą roweru

rowkarka /rɔfˈkarka/ (n)
groover
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj walcarki do prac blacharsko-dekarskich;

rozarium /rɔzˈarjum/ (n)
rose garden
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród lub jego część przeznaczona do hodowli róż;

rozbieżność /rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
discrepancy, contrariety, disparity
  różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności

rozbieżny /rɔzbjˈɛʒnɨ/ (adj)
divergent
  (fizyka, fizyczny) o świetle cechujące się ujemną zbieżnością; o soczewce powodujący rozbieżność światła
  (matematyka, matematyczny) o szeregach, funkcjach nie będący zbieżny, nie mający skończonej granicy
  (rzadki, rzadko używany) oddzielny, rozproszony
  rozchodzący się z jednego punktu w różne strony; o narastających różnicach
dissentient
  krańcowo różny; przeciwstawny

rozbita rodzina /rɔzbʲˈita rɔdʑˈina/ (n)
broken family
  (socjologia, socjologiczny) rodzina posiadająca dziecko/dzieci, w której doszło do rozwodu

rozbitek /rɔzˈbʲitɛk/ (n)
castaway
  osoba ocalała z katastrofy statku;
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kogo spotkała katastrofa życiowa

rozbić /ˈrɔzbʲiʨ̑/ (v)
beat
  (książkowy) pokonać nieprzyjaciela w walce, rozproszyć siły nieprzyjaciela
break
  uderzeniem, uderzeniami rozłupać coś na części, na kawałki
hurt
  uszkodzić część ciała przez uderzenie lub upadek
break, break apart
  rozpaść się na kawałki
crash
  ulec wypadkowi

rozbrzmiewać /rɔzbʒmʲˈɛvatɕ/ (v)
resound
  dawać się słyszeć; wydawać dźwięki

rozbudowa /rˌɔzbudˈɔva/ (n)
expansion, redevelopment
  powiększenie budowli

rozbój /ˈrɔzbuj/ (n)
depredation
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) napad bandycki w celu ograbienia;

rozbój na prostej drodze /ˈrɔzbuj na‿ˈprɔstɛj ˈdrɔʣ̑ɛ/ (n)
daylight robbery
  bezprawie, rabunek
  o jawnym, oczywistym wyzysku

rozbój na równej drodze /ˈrɔzbuj na‿ˈruvnɛj ˈdrɔʣ̑ɛ/ (n)
daylight robbery
  bezprawie, rabunek
  o jawnym, oczywistym wyzysku

rozbój w biały dzień /ˈrɔzbuj ˈv‿bʲjawɨ ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
highway robbery
  bezprawie, rabunek
daylight robbery
  o jawnym, oczywistym wyzysku

rozbójnik /rɔzbˈujɲik/ (n)
brigand, highwayman, bush ranger, footpad, knight of the road, reaver
  (przestarzałe, przestarzały) osoba parająca się rozbojem

rozchlapywać /ˌrɔsxlaˈpɨvaʨ̑/ (v)
slosh
  chlapiąc, rozrzucać coś na zewnątrz czegoś

rozchodzić /rɔsxˈɔdʑitɕ/ (v)
break in
  rozluźnić buty przez chodzenie w nich
spread
  być przekazywanym
disperse, scatter
  iść od siebie w różnych kierunkach
diverge
  prowadzić z jednego miejsca w różne strony
break up
  starać się o rozwód
spread, travel
  wydobywać się z jakiegoś źródło w wielu kierunkach

rozciągać /rɔstɕˈɔŋɡatɕ/ (v)
distend, elongate, outstretch, rax, streek
  ciągnąc, powodować zwiększanie wymiarów czego
rax, stretch
  (sport, sportowy) zwiększać giętkość mięśni i ciała
tail back
  powiększać się wskutek naciągania
range, roll, span, sprawl
  rozpościerać się między punktami, brzegami
extend
  rozpościerać się, zajmując większy obszar

rozczarowanie /ˌrɔʃʧ̑arɔˈvãɲɛ/ (n)
disappointment
  niespełnienie oczekiwań

rozczarować /ˌrɔʃʧ̑aˈrɔvaʨ̑/ (v)
disappoint, disenchant, let down
  zawieść kogoś, nie spełnić czyichś oczekiwań; sprawić, że ktoś jest zawiedzony, rozczarowany

rozdarcie /rɔzˈdarʲʨ̑ɛ/ (n)
rip
  miejsce, w którym coś rozdarło się

rozdawać /rɔzˈdavaʨ̑/ (v)
dish out, give out, hand out
  dawać coś wielu osobom

rozdrabniać /rɔzdrˈabɲʲatɕ/ (v)
crumble
  dzielić na drobne części
break up
  dzielić na poszczególne części
crumble
  dzielić się samoistnie na małe części
get bogged down, get sidetracked
  dzielić swój wysiłek, czas, energię na wiele spraw, nie skupiając się na jednej konkretnej

rozdrażnienie /ˌrɔzdraʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
exasperation, irritation
  nieprzyjemne uczucie, wynikłe z przemęczenia lub przykrej sytuacji

rozdział /ˈrɔʑʥ̑aw/ (n)
chapter
  (drukarstwo, drukarski) każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis
  etap w rozwoju, kamień milowy
distribution
  efekt rozdzielenia czegoś
  rozdzielanie, obdzielanie, przydzielanie, dokonywanie podziału między ludzi
segregation, separation
  oddzielenie, separacja, rozgraniczenie

rozdzielać /rɔʑˈʥ̑ɛlaʨ̑/ (v)
divide, separate, part
  dokonywać podziału na części
distribute, divide, pass out
  rozdawać, dystrybuować coś między grupę ludzi lub zwierząt

rozdzielczość /rɔzdʑˈɛltʃɔɕtɕ/ (n)
resolution
  (informatyka, informatyczny) (poligrafia) miara dokładności obrazowania

rozebrać /rɔˈzɛbraʨ̑/ (v)
disassemble
  rozłożyć na części, rozmontować
undress, strip, disrobe, divest
  zdjąć ubranie z kogoś lub czegoś
strip, undress
  zdjąć z siebie ubranie

rozegrać /rɔzˈɛɡratɕ/ (v)
play
  przeprowadzić grę aż do rozstrzygnięcia
be set
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przebiec w określonych scenariuszem warunkach
take place
  ulec zaistnieniu

rozejm /rˈɔzɛjm/ (n)
armistice, truce
  czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami

rozeta /rɔˈzɛta/ (n)
rose window
  (architektura, architektoniczny) okrągłe okno w szczytach budowli lub nad portalami, charakterystyczne dla architektury gotyckiej;
rosette
  (architektura, architektoniczny) ornament o układzie koncentrycznym, w kształcie stylizowanego rozwiniętego kwiatu, także centralna kompozycja ozdabiająca plafon lub sufit
  (botanika, botaniczny) zespół liści pędu ułożonych na jednym poziomie u części roślin o krótkiej łodydze, tuż nad powierzchnią ziemi;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) intarsja wokół otworu rezonansowego w instrumentach szarpanych
rose, rosette
  (dawniej, dawny) (hutnictwo, hutniczy) zbierana z wierzchu rudy skorupka miedziana, wyprażona i wytopiona z odtleniaczem kwarcowym, stopiona powtórnie z węglem

rozeznanie /rˌɔzɛznˈaɲʲɛ/ (n)
insight, knowledge, understanding
  orientacja w jakiejś sprawie, dziedzinie

rozgałęzienie /ˌrɔzɡawɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ/ (n)
ramification
  (botanika, botaniczny) miejsce na drzewie, w którym rozwidlają się konary

rozglądać się /rɔzˈɡlɔ̃ndaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
look around
  patrzeć uważnie dookoła

rozgniewany /rˌɔzɡɲʲɛvˈanɨ/ (adj)
angry
  taki, który wyraża wzbierający gniew

rozgniewać /rɔzɡɲʲˈɛvatɕ/ (v)
angry, make angry
  wywołać gniew u kogo
get angry
  zacząć odczuwać narastający gniew

rozgoryczać /rˌɔzɡɔrˈɨtʃatɕ/ (v)
acerbate
  wywoływać uczucie rozczarowania, rozgoryczenia

rozgrywać /rɔzɡrˈɨvatɕ/ (v)
quarterback
  prowadzić grę z założeniem uzyskania rozstrzygnięcia

rozgrywka /rɔzˈɡrɨfka/ (n)
contest, game, match
  (sport, sportowy) mecz
contest, fight
  zmaganie, spór, rywalizacja przeciwstawnych sił

rozgrzeszenie /ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
absolution
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;

rozgrzewka /rɔzˈɡʒɛfka/ (n)
warming up, warm-up
  (sport, sportowy) zestaw ćwiczeń przed treningiem służąca przygotowaniu organizmu do wysiłku;

rozgwar /rˈɔzɡvar/ (n)
hubbub, uproar
  (książkowy) hałas spowodowany głośnymi rozmowami

rozgwiazda /rɔzˈɡvʲjazda/ (n)
starfish, sea star
  (zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

rozgwieżdżony /ˌrɔzɡvʲjɛʒˈʤ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
starlit, starry
  pokryty, usiany gwiazdami

rozgłos /rˈɔzɡwɔs/ (n)
promulgation
  (przestarzałe, przestarzały) głoszenie wokół czegoś
big time, publicity, renown
  powszechne uznanie

rozjazd /ˈrɔzʲjast/ (n)
junction
  miejsce, w którym rozchodzą się tory wraz z jego oprzyrządowaniem;

rozjemca /rɔzʲˈjɛ̃mʦ̑a/ (n)
arbitrator, umpire, mediator, peacemaker
  sędzia, którego zadaniem jest rozstrzygnięcie sporu, pogodzenie wrogich sobie stron

rozkaz /ˈrɔskas/ (n)
order, command, behest, instruction
  polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

rozkazywać /rˌɔskazˈɨvatɕ/ (v)
command
  wydawać kategoryczne polecenia

rozkosz /rˈɔskɔʃ/ (n)
bliss, delight, felicity
  najwyższy stopień uczucia przyjemności, upojenia, radości

rozkoszować się /ˌrɔskɔˈʃɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
luxuriate, relish
  odczuwać dużą przyjemność, doznawać rozkoszy z jakiego powodu

rozkurczowy /ˌrɔskurˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
diastolic
  (medycyna, medyczny) powodujący rozkurcz, zwykle mięśni

rozkład /ˈrɔskwat/ (n)
decay, decomposition
  proces lub wynik gnicia
schedule, timetable
  tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1)

rozkład Bernoulliego /rˈɔskwad bˌɛrnɔulljˈɛɡɔ/ (n)
binomial distribution
  (statystyka, statystyczny) rozkład dwumianowy
Bernoulli distribution
  (statystyka, statystyczny) rozkład zero-jedynkowy

rozkład jazdy /ˈrɔskwatʲ ˈjazdɨ/ (n)
timetable, schedule
  lista z godzinami odjazdów i przyjazdów jakichś środków transportu w danym miejscu;

rozkładać /rɔsˈkwadaʨ̑/ (v)
decompose
  (biologia, biologiczny) powodować rozkład biologiczny
  (chemia, chemiczny) powodować rozpad chemiczny
disassemble
  demontować urządzenie na szereg podzespołów i części
spread
  kłaść zbiór jakichś rzeczy na większej przestrzeni
extend, spread
  unosić kończyny na szerokość

rozległy /rɔzˈlɛɡwɨ/ (adj)
broad, wide
  obejmujący duży obszar
extensive
  posiadający znaczny zakres, zasięg

rozlewisko /ˌrɔzlɛˈvʲiskɔ/ (n)
backwater
  (książkowy) miejsce zalane wodą; także: naturalny zbiornik wody pozostały po powodzi;

rozliczny /rɔzˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
multiple
  (książkowy) liczny, który występuje w dużej liczbie i w wielu formach

rozlutownica /ˌrɔzlutɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
desoldering gun
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do rozłączania elementów lutowanych, czyli rozlutowywania;

rozmach /ˈrɔzmax/ (n)
breadth, impetus panache
  dynamika w działaniu, polot w dziełach

rozmaity /ˌrɔzmaˈ<sup>j</sup>itɨ/ (adj)
various, diverse
  charakteryzujący się różnorodnością swoich cech, np. kształtów, kolorów, typów

rozmaryn /rɔzˈmarɨ̃n/ (n)
rosmarinus
  (botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;
rosemary
  (botanika, botaniczny) roślina z jednego z gatunków rodzaju rozmaryn (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa uzyskana ze świeżych lub wysuszonych liści rozmarynu (1.2)

rozmarzony /rˌɔzmaʒˈɔnɨ/ (adj)
dreamy
  taki, który się rozmarzył, świadczący o rozmarzeniu

rozmawiać /rɔzˈmavʲjäʨ̑/ (v)
talk, speak
  wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów

rozmiar /ˈrɔzmʲjar/ (n)
size
  wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości)

rozmienić /rɔzmʲˈɛɲitɕ/ (v)
break, change
  wymienić pieniądze na banknoty lub monety na takie o mniejszych nominałach

rozmnażanie /ˌrɔzmnaˈʒãɲɛ/ (n)
reproduction
  (rzeczownik odczasownikowy) od: rozmnażać

rozmnażać /rɔzmnˈaʒatɕ/ (v)
breed, procreate
  powiększać liczbę osobników swojego gatunku, mieć potomstwo na świat

rozmokły /rɔzmˈɔkwɨ/ (adj)
slushy, sodden, soggy, sopping, waterlogged
  taki, który rozmókł; zbyt mocno nasączony płynem

rozmowa /rɔzˈmɔva/ (n)
conversation
  ustna wymiana zdań

rozmowność /rɔzmˈɔvnɔɕtɕ/ (n)
garrulousness, talkativeness
  cecha bycia rozmownym, chętnym do rozmowy

rozmowny /rɔzˈmɔvnɨ/ (adj)
communicative, loquacious, talkative
  (książkowy) taki, który lubi rozmawiać, jest chętny do rozmowy

rozmyślać /rɔzˈmɨɕlaʨ̑/ (v)
consider
  zastanawiać się nad czymś; długo o czymś myśleć, rozważać coś

rozmówki /rɔzˈmufʲci/ (n)
phrase book
  niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce

roznamiętniać /ˌrɔznãˈmʲjɛ̃ntʲɲäʨ̑/ (v)
impassion, excite, inflame, stir
  wzbudzać w kimś namiętność

roznegliżowany /ˌrɔznɛɡlʲiʒɔˈvãnɨ/ (adj)
nude
  rozebrany do bielizny, także nagi

rozpacz /ˈrɔspaʧ̑/ (n)
despair
  silne uczucie wyrażające bezsilność i zwątpienie

rozpaczać /rɔspˈatʃatɕ/ (v)
despair
  pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć

rozpaczliwie /rˌɔspatʃlˈivʲɛ/ (adv)
despairingly
  w sposób rozpaczliwy

rozpaczliwy /rˌɔspatʃlˈivɨ/ (adj)
desperate, distressful, last-gasp last gasp
  pełen rozpaczy, wyrażający czyjąś rozpacz
abysmal
  skrajnie niekorzystny, beznadziejny

rozpad /ˈrɔspat/ (n)
decay
  podzielenie na części

rozpadać /rɔspˈadatɕ/ (v)
fall apart
  ulegać rozpadowi
set in
  (meteorologia, meteorologiczny) dojść stopniowo do intensywnego padania

rozpakowywać /rˌɔspakɔvˈɨvatɕ/ (v)
unpack
  wyjmować z opakowania, zdejmować opakowanie

rozpatrywać /ˌrɔspaˈtrɨvaʨ̑/ (v)
watch in detail
  (dawniej, dawny) oglądać coś szczegółowo, przypatrywać się uważnie
consider, examine
  (książkowy) brać pod rozwagę, rozważać coś wnikliwie, zaznajamiać się z czymś, analizować
look round
  rozglądać się dla zorientowania się

rozpiętość /rɔsˈpʲjɛ̃ntɔɕʨ̑/ (n)
range, scope
  odległość między skrajnymi wartościami
span, spread
  odległość pomiędzy najdalszymi krańcami

rozpoczynać /ˌrɔspɔˈʧ̑ɨ̃naʨ̑/ (v)
begin, start
  inicjować coś, dawać początek
  znaleźć się na początku

rozpoczęcie /ˌrɔspɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
beginning, start, commencement, initialization
  moment w którym coś się rozpoczyna

rozporek /rɔsˈpɔrɛk/ (n)
fly
  (krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach

rozpowiadać /rˌɔspɔvʲˈadatɕ/ (v)
put about
  dzielić się wiadomościami z wszystkimi

rozpowszechniony /rˌɔspɔfʃɛxɲʲˈɔnɨ/ (adj)
prevalent, rife, widespread
  występujący powszechnie, często, na dużą skalę

rozpowszechnić /rˌɔspɔfʃˈɛxɲitɕ/ (v)
spread
  uczynić coś powszechnie znanym

rozpoznawać /rˌɔspɔznˈavatɕ/ (v)
identify, recognize, recognise
  identyfikować kogoś lub coś, wyróżniając spośród innych; badając, stwierdzić, określić coś

rozpoznawczy /rˌɔspɔznˈaftʃɨ/ (adj)
identification
  dający sposobność rozpoznania
spotter
  mający za cel rozpoznanie

rozpościerać /rˌɔspɔɕtɕˈɛratɕ/ (v)
spread
  rozkładać na dużej powierzchni coś przedtem złożonego
spread, stretch
  zajmować dużą powierzchnię lub przestrzeń

rozpraszać /rɔsprˈaʃatɕ/ (v)
dispel
  przyczyniać się do ustąpienia niewłaściwych stanów psychicznych
disperse
  rozpędzać na wszystkie strony
  powodować rozsypkę, rozejście się, rozrzut na wszystkie strony
distract
  uniemożliwiać skupienie się nad czym
dissipate
  (chemia, chemiczny) rozchodzić się w danym ośrodku
clear
  (meteorologia, meteorologiczny) ulegać ustąpieniu
be distracted
  tracić uwagę
disperse
  ulegać rozproszeniu: rozdrobnieniu, rozrzutowi, rozsypce, zanikowi

rozprawa /rɔsˈprava/ (n)
trial
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) proces sądowy

rozpusta /rɔspˈusta/ (n)
crapulence, licence license, meretriciousness
  (potocznie, potoczny) używanie czegoś z przesadą, brak umiarkowania
debauchery, debauch, dissipatedness, dissoluteness, lickerishness
  brak moralności w sferze seksualnej

rozpustnie /rɔspˈustɲʲɛ/ (adv)
dissolutely, lecherously, licentiously
  w sposób rozpustny, lubieżnie, rozwiąźle

rozpustnik /rɔsˈpustʲɲik/ (n)
debauchee, profligate, voluptuary
  (przestarzałe, przestarzały) mężczyzna oddający się rozpuście

rozpuszczalnik /rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik/ (n)
solvent
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał

rozpuszczalny /rˌɔspuʃtʃˈalnɨ/ (adj)
soluble, solvable
  taki, który można rozpuścić

rozpuszczony /ˌrɔspuʃˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
loose
  (fryzyjski) luzem, niezwiązany
spoiled
  o dziecku: rozpieszczony, dostający od rodziców wszystko, co chce lub dopuszczający się nieposłuszeństwa

rozpuścić /rɔsˈpuɕʨ̑iʨ̑/ (v)
dissolve
  sporządzić roztwór dwóch lub więcej substancji, zwykle o różnym stanie skupienia
  wywołać zmianę stanu skupienia, topnienie czegoś

rozpychać się łokciami /rɔspˈɨxatɕ ɕɛ wɔktɕˈami/ (v)
hunch
  dążyć do osiągnięcia celu w sposób bezwzględny, nie licząc się z innymi ludźmi

rozrusznik serca /rɔzrˈuʃɲik sˈɛrtsa/ (n)
pacemaker
  (medycyna, medyczny) aparat wszczepiany w ciało chorego, służące do elektrycznego pobudzania mięsienia sercowego

rozrywka /rɔzˈrɨfka/ (n)
entertainment, amusement
  działanie, które służy zabawie, przyjemności, wypoczynkowi

rozrzucać /rɔzˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
scatter
  rzucać niedbale lub chaotycznie rzeczami

rozrzutny /rɔzʒˈutnɨ/ (adj)
profligate, wasteful, extravagant, lavish
  wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa

rozróba /rɔzˈruba/ (n)
aggro
  (potocznie, potoczny) awantura, bijatyka, skandal

rozsadzić /rɔsˈːaʥ̑iʨ̑/ (v)
plant out
  popikować młode rośliny wyhodowane z nasion rosnące zbytgęsto

rozsiewać /rɔsɕˈɛvatɕ/ (v)
spread, give off
  być źródłem czego
spread
  czynić bardziej znanym
sow
  siejąc, rozmieszczać na znacznej przestrzeni

rozstaw /rˈɔsstaf/ (n)
span
  (technologia, technika, techniczny) odległość między poszczególnymi, podobnymi częściami układu

rozstrojony /rˌɔsstrɔjˈɔnɨ/ (adj)
out of tune
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: ze źle wyregulowanymi strunami, wydający dźwięki o niewłaściwej wysokości

rozstrzelić /rɔsˈːṭʃɛlʲiʨ̑/ (v)
space out
  rozdzielić coś, zwiększyć odstępy między elementami czegoś

rozstrzygać /rɔsstʃˈɨɡatɕ/ (v)
adjudicate, arbitrate, clinch, decide, hash out, judge
  podejmować ostateczną decyzję po etapie rozważań

rozstrzygnięcie /rˌɔsstʃɨɡɲʲˈɛɲtɕɛ/ (n)
settlement
  (rzeczownik odczasownikowy) od: rozstrzygnąć

rozstęp /rˈɔsstɛmp/ (n)
stretch mark, stretchmark, stria
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) powstałe w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry i zerwania sieci włókien kolagenowych wrzecionowate pasmo występujące najczęściej na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi/klatki piersiowej lub ramion;

rozszczep /rˈɔsʃtʃɛp/ (n)
cleft
  miejsce rozszczepione, rozszczepienie

rozszerzanie /ˌrɔsʃɛˈʒãɲɛ/ (n)
expansion
  (rzeczownik odczasownikowy) od: rozszerzać

rozszerzenie /rˌɔsʃɛʒˈɛɲʲɛ/ (n)
extension
  (informatyka, informatyczny) przyrostek nazwy pliku, zwykle trzyliterowy, wskazujący jego rodzaj;
  (technologia, technika, techniczny) moduł pozwalający na zwiększenie funkcjonalności urządzenia

rozsądek /rɔsˈːɔ̃ndɛk/ (n)
sense
  intelektualna cecha człowieka oznaczająca umiejętność działania i podejmowania decyzji;

rozsądnie /rɔsˈːɔ̃ndʲɲɛ/ (adv)
advisedly, wisely
  w sposób rozsądny

rozsądny /rɔsˈːɔ̃ndnɨ/ (adj)
judicious, reasonable, sensible, rational
  taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny

roztargnienie /rˌɔstarɡɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
absent-mindedness, distractedness, distractibility
  nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne

roztargniony /ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
absent-minded, distracted, scatterbrained
  nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może skoncentrować się

roztopić /rosˈtɔpʲiʨ̑/ (v)
melt out
  aspekt dokonany od: roztapiać (albo topić)

roztropność /rɔstrˈɔpnɔɕtɕ/ (n)
prudence
  działanie z namysłem

roztropny /rɔstrˈɔpnɨ/ (adj)
prudent, wise, provident, prudential, sagacious, sage
  kierujący się rozsądkiem, a nie postępujący pochopnie
advised, judgmatic, judgmatical, judicious, politic, senseful
  świadczący o roztropności

roztrzepany /rˌɔstʃɛpˈanɨ/ (adj)
scatterbrained
  skłonny do nieuwagi i chaotyczności

roztwór /ˈrɔstfur/ (n)
solution, dilution
  (chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;

rozum /ˈrɔzũm/ (n)
reason
  zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;

rozumieć /rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
understand, comprehend, see, apprehend, get
  pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

rozumny /rɔˈzũmnɨ/ (adj)
judicious, sagacious, sapient
  taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia

rozwaga /rɔzˈvaɡa/ (n)
consideration, reflection
  namysł, refleksja, umiejętność rozsądnego przemyślenia czegoś przed działaniem

rozważać /rɔzˈvaʒaʨ̑/ (v)
ponder, consider
  (książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując

rozważnie /rɔzvˈaʒɲʲɛ/ (adv)
sagaciously
  w sposób rozważny

rozweselić /ˌrɔzvɛˈsɛlʲiʨ̑/ (v)
amuse, cheer, jolly up
  sprawić, że ktoś jest wesoły

rozwidlenie /ˌrɔzvʲiˈdlɛ̃ɲɛ/ (n)
fork, bifurcation
  miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi

rozwiedziony /rˌɔzvʲɛdʑˈɔnɨ/ (adj)
divorced
  taki, który się rozwiódł

rozwiedziony /rˌɔzvʲɛdʑˈɔnɨ/ (n)
divorcee divorcé
  mężczyzna, który się rozwiódł

rozwielitka /ˌrɔzvʲjɛˈlʲitka/ (n)
water flea, daphnia
  (zoologia, zoologiczny) organizm planktonowy z rzędu wioślarek (Cladocera), podgromady liścionogów (Phyllopoda)

rozwijać /rɔzˈvʲijäʨ̑/ (v)
elaborate
  mówić więcej na jakiś temat
build up, develop, flesh out
  rozbudowywać
unwrap
  rozpakowywać, odwijając opakowanie
unroll
  rozprostowywać coś zwiniętego
develop, extend
  zwiększać zasób istniejącej wiedzy

rozwiązanie /ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ/ (n)
solution
  (matematyka, matematyczny) wynik
  załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania

rozwiązywać /ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑/ (v)
cancel, dissolve
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakończyć umowę
  zakończyć małżeństwo
solve
  dochodzić do wyniku zadania, testu
  szukać odpowiedzi na zagadkę
  szukać sposobu usunięcia problemu
dissolve
  likwidować instytucję lub organizację
untie
  likwidować pęta wiążące kogoś
undo, unknot, untie
  likwidować węzeł lub splątanie
dismiss, dissolve
  likwidować zgromadzenie
wind up
  o instytucji, organizacji: ulegać samolikwidacji

rozwlekle /rɔzvlˈɛklɛ/ (adv)
wordily
  w sposób rozwlekły

rozwlekły /rɔzˈvlɛkwɨ/ (adj)
redundant, discursive, prolix, verbose, diffuse, lengthy
  zawierający nadmiar treści, często niespójnej

rozwodnik /rɔzvˈɔdɲik/ (n)
divorcee
  mężczyzna, który się rozwiódł

rozwodzić /rɔzvˈɔdʑitɕ/ (v)
divorce
  udzielać komuś rozwodu
  dokonywać rozwodu, uzyskiwać rozwód

rozwojowy /ˌrɔzvɔˈjɔvɨ/ (adj)
developmental
  dotyczący rozwoju

rozwolnienie /rˌɔzvɔlɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
Basra belly, Hong Kong dog, loose stools, looseness of the bowels, runs, skitters
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) wydalanie luźnego lub wodnistego stolca

rozwydrzenie /ˌrɔzvɨˈḍʒɛ̃ɲɛ/ (n)
rambunctiousness
  wyjątkowo swobodne zachowanie świadczące o braku hamulców, rozpasanie

rozwód /ˈrɔzvut/ (n)
divorce
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

rozwój /ˈrɔzvuj/ (n)
development
  następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy
  proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu
  proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami

rozzłościć /rɔzzwˈɔɕtɕitɕ/ (v)
anger
  spowodować u kogoś złość
get angry
  zacząć odczuwać złość

rozładować /ˌrɔzwaˈdɔvaʨ̑/ (v)
discharge, run down
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem
ease tension, relieve
  (przenośnie, przenośnia) zlikwidować gęstą atmosferę, usunąć napięcie, złagodzić konflikt lub trudną sytuację
unload
  rozpakować coś, opróżnić z ładunku

rozłam /rˈɔzwam/ (n)
split
  utrata jedności

rozłożyć /rɔzwˈɔʒɨtɕ/ (v)
extend, open, open out, spread, spread out
  postawić coś złożonego w swej okazałości
dispose
  położyć jeden obok drugiego
biodegrade
  wydobyć elementy składowe z określonej całości
break down, decompose
  ulec podziałowi na mniejsze składowe
decompose
  ulec zgniciu

rozłączać /rɔzwˈɔntʃatɕ/ (v)
break, disconnect, separate
  powodować oddzielanie się uprzednio połączonych jednostek
disconnect
  tracić łączność

rozśmieszać /rɔɕˈːmʲjɛʃaʨ̑/ (v)
make laugh
  powodować, że ktoś się śmieje

rozświetlać /rɔɕˈːfʲjɛtlaʨ̑/ (v)
lighten
  czynić jaśniejszym

rościć /rˈɔɕtɕitɕ/ (v)
arrogate, claim
  zgłaszać prawa, pretensje do czegoś

roślina /rɔɕˈlʲĩna/ (n)
plant
  (botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

roślina doniczkowa /rɔɕlˈina dˌɔɲitʃkˈɔva/ (n)
potted plant, container plant
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) ozdobna roślina sadzona w rozmaitych naczyniach i uprawiana we wnętrzach mieszkalnych lub biurowych

roślina ozdobna /rɔɕlˈina ɔzdˈɔbna/ (n)
ornamental plant
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) rośliny hodowane ze względu na duże walory dekoracyjne

roślinność /rɔɕˈlʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
vegetation
  wszystkie rośliny danego terenu

roślinny /rɔɕˈlʲĩnːɨ/ (adj)
vegetable
  taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny

roślinożerca /ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
herbivore
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się roślinami
  (żartobliwie) wegetarianin, weganin

roślinożerny /ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
herbivorous, phytophagous
  (zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny

rożen /ˈrɔʒɛ̃n/ (n)
skewer, spit
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pręt z metalu do opiekania mięsa nad ogniem

rożeniec /rɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
Northern Pintail, northern pintail
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas acuta, duży ptak wodny gniazdujący na lądzie;

rtęć /r̥tɛ̃ɲʨ̑/ (n)
mercury, quicksilver
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

rubaszny /ruˈbaʃnɨ/ (adj)
robust, bawdy, coarse, earthy
  prosty, dosadny, bezceremonialny, swobodny w sposobie zachowania, poufale żartobliwy, frywolny

rubiadyna /rˌubjadˈɨna/ (n)
rubiadin
  (chemia, chemiczny) związek organiczny występujący naturalnie w roślinach z rodziny marzanowatych;

rubid /ˈrubʲit/ (n)
rubidium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

rubież /ˈrubʲjɛʃ/ (n)
borderline
  (podniośle) strefa pograniczna, obszar przygraniczny
line
  (wojskowość, wojskowy) pas terenu, na którym odbywają się operacje wojenne

rubin /ˈrubʲĩn/ (n)
ruby
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;

rubinowy /rˌubʲinˈɔvɨ/ (adj)
ruby
  mający kolor rubinu

ruch /rux/ (n)
movement, motion
  (fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie;
  grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego
  gest, ruszenie częścią ciała
traffic
  sposób poruszania się na drodze
move
  w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka

ruch oporu /ˈrux ɔˈpɔru/ (n)
resistance movement
  formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;

ruch posuwisto-zwrotny /ˈrux ˌpɔsuvʲistɔ‿ˈzvrɔtnɨ/ (n)
reciprocating motion, reciprocating movement, to-and-fro motion
  (fizyka, fizyczny) ruch prostoliniowy o niezmiennym kierunku i cyklicznie zmiennym zwrocie;

ruch uliczny /ˈrux uˈlʲiʧ̑nɨ/ (n)
traffic
  ogół pojazdów i pieszych poruszających się drogami publicznymi, szczególnie w kontekście jego uciążliwości i negatywnych następstw

ruchliwy /ruxlˈivɨ/ (adj)
active
  będący w nieustannym ruchu
busy
  charakteryzujący się wzmożonym ruchem

ruchomość /ruˈxɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
chattel
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) rzecz stanowiąca czyjąś własność, dająca się przenosić;

ruchomy /ruˈxɔ̃mɨ/ (adj)
mobile
  dający się przenosić
moving, locomotive
  poruszający się

ruchomy chodnik /ruˈxɔ̃mɨ ˈxɔdʲɲik/ (n)
moving sidewalk, travelator
  urządzenie do poziomego transportu ludzi;

ruda /ˈruda/ (n)
ore
  (geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali

ruda darniowa /rˈuda darɲʲˈɔva/ (n)
bog iron
  skała osadowa o niewielkiej zawartości żelaza, powstająca na torfowiskach i innych podmokłych terenach;

rudawiec /ruˈdavʲjɛʦ̑/ (n)
hardpan
  (geologia, geologiczny) twarda, rdzawa i żelazista warstwa gleby, utrudniająca przesiąkanie wody i hamująca rozwój korzeni;

rudowłosy /ˌrudɔvˈwɔsɨ/ (adj)
redheaded, redhead
  mający rude włosy

rudy /ˈrudɨ/ (adj)
ginger, red-head, redhead, rufous
  o człowieku lub zwierzęciu: mający rude (1.1) włosy (sierść)
  w kolorze rdzy

rudzik /ˈruʥ̑ik/ (n)
robin
  (ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;

rufa /ˈrufa/ (n)
stern, aft
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku;

rugby /`rʌgbɪ/ /ˈruɡbɨ/ (n)
rugby, rugby football
  (sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki;

ruina /ruˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
ruin
  mocno zniszczona, opuszczona konstrukcja, zwykle budowla

rukola /ruˈkɔla/ (n)
arugola, arugula, rocket, rucola
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) rokietta siewna, roślina warzywna i przyprawowa

rulon /rˈulɔn/ (n)
roll
  cylindryczny zwój z czegoś płaskiego
rouleau
  walec z umieszczonych obok siebie monet czy innych okrągłych rzeczy

rum /rũm/ (n)
rum
  (spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej;

rumak /ˈrũmak/ (n)
courser, steed
  rasowy koń

rumianek /rũˈmʲjãnɛk/ (n)
camomile, chamomile, chamomilla
  (botanika, botaniczny) Matricaria, roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;

rumiany /rũˈmʲjãnɨ/ (adj)
ruddy
  mający czerwony lub różowy kolor

rumieniec /rumjˈɛɲʲɛts/ (n)
blush, flush, blushing
  czasowe różowe zabarwienie policzków

rumpel /rˈumpɛl/ (n)
tiller
  najprostsze urządzenie sterowe służące do poruszania sterem jednostki pływającej, w postaci kilkumetrowego ramienia

rumpologia /rˌumpɔlˈɔɡja/ (n)
rumpology
  (ezoteryka) pseudonaukowa metoda wróżenia z pośladków

rumuński /rũˈmũj̃sʲci/ (adj)
Romanian
  pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów

rumuński /rũˈmũj̃sʲci/ (n)
Romanian
  urzędowy język Rumunii;

rundi /rˈundʲi/ (n)
Kirundi, Rundi
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny bantu, używany w Rwandzie, Burundi, Tanzanii i Ugandzie;

runiczny /ruɲˈitʃnɨ/ (adj)
runic
  (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący run, związany z runami

runo leśne /ˈrũnɔ ˈlɛɕnɛ/ (n)
groundcover
  (leśnictwo) najniższe, przyziemne piętro roślin i grzybów w lesie; splątana warstwa roślin i korzeni, która pokrywa dno lasu;

rupia /ˈrupʲja/ (n)
rupee
  (jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;

rupiecie /ruˈpʲjɛ̇ʨ̑ɛ/ (n)
junk
  zbiór starych, zniszczonych i nieprzydatnych rzeczy

rupieć /ˈrupʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
junker
  stary, zepsuty przedmiot

rura /ˈrura/ (n)
tube, pipe
  przewód do transportu płynów;
pole, stripperpole
  słupek do tańca go-go lub akrobacji sportowych

rurarz /ˈruraʃ/ (n)
pipelayer
  osoba produkująca rury
  osoba układająca rury

ruraż /ˈruraʃ/ (n)
pipelaying
  czynność układania rur
  efekt układania rur

rurociąg /ruˈrɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
pipeline
  (technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości;

rurownia /rurˈɔvɲʲa/ (n)
pipe shop, tube works
  (technologia, technika, techniczny) wydział produkcyjny zakładu, gdzie wytwarza się rury

rusiński /ruɕˈiɲski/ (adj)
Rusyn, Ruthenian
  związany z Rusinami

rusofobia /ˌrusɔˈfɔbʲja/ (n)
Russophobia
  niechęć do Rosji, Rosjan i tego, co rosyjskie

rustyka /rˈustɨkˌa/ (n)
rustication
  dekoracyjne wykończenie ściany okładziną z chropowato ociosanego kamienia na wzór naturalnego łomu kamiennego;

rustykalność /rˌustɨkˈalnɔɕtɕ/ (n)
rusticity
  (książkowy) cecha tego, co rustykalne

rusycyzm /ruˈsɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
russianism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka rosyjskiego;

rusyfikacja /ˌrusɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
russification
  (językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) narzucanie lub proces przyjmowania języka i kultury rosyjskiej;

ruszać /ˈruʃaʨ̑/ (v)
start
  (potocznie, potoczny) dotykać
touch
  (potocznie, potoczny) uszczuplać zasoby
move on, start
  rozpoczynać działanie
move
  wprawiać w ruch lub utrzymywać w ruchu, powodować wykonanie ruchu
  (potocznie, potoczny) powodować silne emocje

ruszt /ruʃt/ (n)
beam grid
  (budownictwo) płaski układ konstrukcyjny, złożony z krzyżujących się belek
grate
  część urządzenia do spalania (pieca lub kotła), a także grilla, pod którą umieszcza się paliwo

rusztowanie /ˌruʃtɔˈvãɲɛ/ (n)
scaffold
  (technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;

ruszyć z kopyta /ˈruʃɨʨ̑ s‿kɔˈpɨta/ (v)
hit the ground running
  przystąpić do czegoś od razu, coś zaczęło się natychmiast

ruta /ˈruta/ (n)
rue
  (botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna

ruten /ˈrutɛ̃n/ (n)
ruthenium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44;

rutherford /ruˈtɛrfɔrt/ (n)
rutherfordium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104;
rutherford
  (przestarzałe, przestarzały) (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) pozaukładowa jednostka aktywności źródła promieniotwórczego

rutyna /ruˈtɨ̃na/ (n)
rutin, rutoside, sophorin
  (biochemia, biochemiczny) flawonoid pochodzenia roślinnego;

rwa kulszowa /ˈrva kulˈʃɔva/ (n)
sciatica
  (medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z uciskiem na nerwy rdzeniowe tworzące nerw kulszowy;

rwać /rvaʨ̑/ (v)
tear
  szarpiąc dzielić coś na części
  wydobywać, wyrywać

rwetes /rvˈɛtɛs/ (n)
hustle
  (potocznie, potoczny) hałas w połączeniu z bieganiną

ryba /ˈrɨba/ (n)
fish
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie;

ryba świętego Piotra /ˈrɨba ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈpʲjɔtra/ (n)
st. Peter's fish
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tilapia nilowa przyrządzana w okolicach Jeziora Galilejskiego i serwowana jako regionalna atrakcja turystyczna

rybacki /rɨˈbaʦ̑ʲci/ (adj)
fishing, jack-boot
  związany z rybactwem i rybakami, dotyczący rybactwa i rybaków

rybak /ˈrɨbak/ (n)
fisherman
  (rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb;

rybie oko /ˈrɨbʲjɛ ˈɔkɔ/ (n)
fish eye
  (dosłownie) oko należące do ryby
fisheye
  (fotografia) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej i szerokim polu widzenia, 180-220°;

rybitwa /rɨˈbʲitfa/ (n)
tern
  (ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych;

rybny /ˈrɨbnɨ/ (adj)
finny
  (książkowy) obfitujący w ryby, pełen ryb, rybodajny
fish
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) otrzymywany z ryb, przyrządzany z ryb lub z ich dodatkiem
fish, fish shop, fish store, fishmonger’s, fishmonger’s shop
  związany z hodowlą ryb, połowem i handlem nimi

ryboflawina /ˌrɨbɔflaˈvʲĩna/ (n)
riboflavin
  (biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

rybołów /rɨˈbɔwuf/ (n)
osprey
  (ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru;

rybołów zwyczajny /rɨbˈɔwuv zvɨtʃˈajnɨ/ (n)
fish eagle, fish hawk, osprey, river hawk, sea hawk
  (ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, gatunek ptaka z rodziny rybołowów występujący również w Polsce;

rybołówstwo /rˌɨbɔwˈufstfɔ/ (n)
fishing, fishery
  gałąź gospodarki obejmująca łowienie i hodowlę ryb;

rycerski /rɨˈʦ̑ɛrsʲci/ (adj)
chivalrous
  związany z rycerzem i rycerstwem

rycerskość /rɨˈʦ̑ɛrskɔɕʨ̑/ (n)
gallantry
  cecha tego, co/kto rycerskie/rycerski

rycerstwo /rɨtsˈɛrstfɔ/ (n)
chivalry, knighthood
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: warstwa społeczna, która stanowiłą elitę społeczeństwa feudalnego i jego siłę zbrojną;

rycerz /ˈrɨʦ̑ɛʃ/ (n)
knight, cavalier, ritter
  (historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;

rycina /rɨˈʨ̑ĩna/ (n)
print
  (sztuka) (drukarstwo, drukarski) ilustracja w książce, dawniej wykonywana ręcznie technikami graficznymi
  (sztuka) (drukarstwo, drukarski) każda odbitka graficzna z matrycy lub płyta wykonywana dowolną techniką np. stalorytu lub miedziorytu;

ryczeć /ˈrɨʧ̑ɛʨ̑/ (v)
roar
  o niektórych zwierzętach: wydawać przeciągły i donośny odgłos

rycząca czterdziestka /rɨˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a ʧ̑tɛrʲˈʥ̑ɛstka/ (n)
Mrs. Robinson, tigercow
  (potocznie, potoczny) dojrzała, kobieta ubierająca i zachowująca się jak nastolatka, próbująca ukryć upływ czasu

ryczące czterdziestki /rɨtʃˈɔntsɛ tʃtɛrdʑˈɛstki/ (n)
Roaring Forties
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pas wód oceanicznych na półkuli południowej między 40°–50°, wzdłuż którego wieją stałe, silne wiatry i panuje sztormowa pogoda;

rydwan /ˈrɨdvãn/ (n)
chariot
  dwukołowy wóz bojowy zaprzężony w dwa lub cztery konie

rydz /rɨʦ̑/ (n)
camelina, false flax, gold-of-pleasure
  (dawniej, dawny) (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista z gatunku Camelina sativa (L.) Crantz, lnicznik siewny
red pine mushroom, saffron milk cap
  (potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny z gatunku Lactarius deliciosus, mleczaj rydz, z koncentrycznymi pasami na kapeluszu;

ryfampicyna /rˌɨfampitsˈɨna/ (n)
rifampicin, rifampin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) półsyntetyczny antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń m.in. prątkiem gruźlicy i prątkiem trądu;

ryft /rˈɨft/ (n)
rift
  (geologia, geologiczny) rów tektoniczny o znacznej długości i głębokości;

rygiel /rˈɨɡʲɛl/ (n)
nog nogg, nogging, nogging-piece
  (budownictwo) pręt konstrukcyjny poziomy albo pochyły, który łączy słupy drewnianego szkieletu budowlanego lub belka dzieląca szkielet ściany na mniejsze części czy też wydzielająca w niej otwory okienne albo drzwiowe
bolt
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla

rygor /ˈrɨɡɔr/ (n)
rigor, rigour
  ustalony porządek zmuszający do zachowania ściśle określonych przepisów

rygorystycznie /rˌɨɡɔrɨstˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
stringently
  w sposób rygorystyczny

rygorystyczny /rˌɨɡɔrɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
rigorous
  przestrzegający przepisów w sposób bezwzględny

ryj /rɨj/ (n)
snout
  (zoologia, zoologiczny) wydłużona szczęka u zwierząt

rykoszet /rɨˈkɔʃɛt/ (n)
ricochet
  (fizyka, fizyczny) odbicie się lecącego przedmiotu od jakiejś przeszkody, powodujące gwałtowną zmianę trajektorii lotu, lub ten odbijający się przedmiot;

rylec /rˈɨlɛts/ (n)
stylo, stylus
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny przyrząd do pisania na tabliczkach

rym /rɨ̃m/ (n)
rhyme
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach

rymarz /ˈrɨ̃maʃ/ (n)
saddler
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wyrabianiem przedmiotów ze skóry

rymować /rɨ̃ˈmɔvaʨ̑/ (v)
rhyme
  tworzyć rymy

rynek /ˈrɨ̃nɛk/ (n)
market
  (ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;
market, marketplace
  centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1)
  wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;

rynek pieniężny /ˈrɨ̃nɛk pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒnɨ/ (n)
money market
  (ekonomia, ekonomiczny) rynek transakcji krótkoterminowych o terminie realizacji nie dłuższym niż rok;

rynkowy /rɨŋkˈɔvɨ/ (adj)
market, traded
  (ekonomia, ekonomiczny) dotyczący rynku, tj. kupna i sprzedaży

rynna /ˈrɨ̃nːa/ (n)
gully
  (geologia, geologiczny) długie i wąskie wgłębienie powstające na skutek ruchu lodowca, lądolodu bądź spływającej wody
gutter
  rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu

rysik /rˈɨɕik/ (n)
stylus
  (informatyka, informatyczny) narzędzie kształtem zwykle przypominające długopis, służące do obsługiwania urządzeń wyposażonych w ekran dotykowy;
lead refill
  pręcik stanowiący wkład do ołówka lub kredki

rysować /rɨˈsɔvaʨ̑/ (v)
draw, pencil
  tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia
scratch
  robić rysy na jakiejś twardej powierzchni

rysownik /rɨˈsɔvʲɲik/ (n)
drawer
  ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

rysunek /rɨˈsũnɛk/ (n)
drawing, cartoon
  to, co zostało narysowane;

ryt /rˈɨt/ (n)
rite
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (antropologia, antropologiczny) ustalony obrządek
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z obrządków w rodzinie liturgicznej;
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj system wtajemniczeń w wolnomularstwie
engraving
  (sztuka) rycina
  (sztuka) rysunek wyryty w twardym materiale

rytm /rɨtm̥/ (n)
rhythm
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu;
  określony porządek powtarzający się okresowo

rytmicznie /rɨtmˈitʃɲʲɛ/ (adv)
rhythmically
  w sposób rytmiczny, zgodnie z rytmem

rytmiczny /rɨtmˈitʃnɨ/ (adj)
rhythmic, rhythmical
  powtarzający się jednostajnie, przebiegający równo, miarowo
  utrzymany w rytmie

rytualny /ˌrɨtuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
ritual
  związany z rytuałem

rytuał /rɨˈtu<sup>w</sup>aw/ (n)
ritual
  (antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;

rytuksymab /rˌɨtuksˈɨmap/ (n)
rituximab
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek immunologiczny (immunosupresyjny i przeciwnowotworowy) do terapii niektórych chłoniaków, białaczek i chorób autoimmunizacyjnych; przeciwciało monoklonalne będące chimerą ludzko-mysią

rywal /rˈɨval/ (n)
rival, competitor, challenger, contestant, contester, corrival
  osoba, która konkuruje w czymś

rywalizacja /ˌrɨvalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
competition, contest, rivalry
  (sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka
rivalry
  ubieganie się o pierwszeństwo, o zdobycie czegoś; konkurowanie

rywalizować /rˌɨvalizˈɔvatɕ/ (v)
compete
  ubiegać się o pierwszeństwo lub o zdobycie czegoś

rywaroksaban /rˌɨvarɔksˈaban/ (n)
rivaroxaban
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) doustny lek przeciwkrzepliwy, bezpośredni inhibitor czynnika Xa

ryza /ˈrɨza/ (n)
ream
  (poligrafia) jednostka miary ilości papieru równa zwykle 500 arkuszom;

ryzalit /rɨzˈalit/ (n)
avant-corps
  (architektura, architektoniczny) fragment budynku wysunięty z lica elewacji na całej jego wysokości, od fundamentu po dach

ryzyko /ˈrɨzɨkɔ/ (n)
risk
  możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda

ryzykować /ˌrɨzɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
risk
  narażać coś cennego na utratę

ryzykowny /ˌrɨzɨˈkɔvnɨ/ (adj)
chancy, risky
  wiążący się z ryzykiem, grożący niebezpieczeństwem lub popełnieniem błędu

ryć /rɨʨ̑/ (v)
grind away
  (środowiskowy) uczyć się
dig, burrow, churn
  kopać, robić doły w ziemi
engrave, incise
  wyrzynać coś w płycie, kamieniu, drewnie, metalu
grind away
  (środowiskowy) uczyć się

ryś /rɨɕ/ (n)
lynx
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu;

ryś euroazjatycki /rˈɨɕ ˌɛwrɔˌazjatˈɨtski/ (n)
Eurasian lynx
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx lynx Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Europie i Azji;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ryś iberyjski /rˈɨɕ ˌibɛrˈɨjski/ (n)
Iberian lynx
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx pardinus Temminck, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w enklawach na Półwyspie Iberyjskim;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ryś kanadyjski /rˈɨɕ kˌanadˈɨjski/ (n)
Canada lynx, Canadian lynx
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx canadensis Kerr, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkującego Alaskę, Góry Skaliste i Krainę Wielkich Jezior;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ryś rudy /rˈɨɕ rˈudɨ/ (n)
bobcat
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx rufus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Północnej;
bobcat, red lynx
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

ryż /rɨʃ/ (n)
rice
  (botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;
  (handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)

ryż jaśminowy /rˈɨʃ jˌaɕminˈɔvɨ/ (n)
jasmine rice
  (spożywczy) rodzaj białego ryżu pochodzącego z Tajlandii

ryżanin /rɨˈʒãɲĩn/ (n)
Rigan
  mieszkaniec Rygi

rzadki /ˈʒatʲci/ (adj)
thin, semi-fluid, watery
  półpłynny, mający półpłynną konsystencję
rare, unique
  zachodzący rzadko

rzadko /ˈʒatkɔ/ (adv)
sparsely
  o elementach w zbiorze: daleko od siebie
seldom, rarely
  prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami

rzadkość /ˈʒatkɔɕʨ̑/ (n)
rarity
  coś, co jest rzadkie, nietypowe, zdarza się/występuje rzadko

rzecz /ʒɛʧ̑/ (n)
problem
  sprawa, problem, zagadnienie
subject
  temat, treść, wątek
thing
  wytwór materialny, przedmiot

rzeczniczka /ʒɛtʃɲˈitʃka/ (n)
spokeswoman
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) kobieta występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję

rzecznik /ʒˈɛtʃɲik/ (n)
spokesman
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;

rzecznik prasowy /ˈʒɛʧ̑ʲɲik praˈsɔvɨ/ (n)
spokesman
  osoba odpowiedzialna w firmie, urzędzie lub instytucji za kontakty z prasą

rzeczny /ˈʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
fluvial
  odnoszący się do rzeki, związany z rzeką

rzeczownik /ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik/ (n)
noun, substantive, noun substantive
  (gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;

rzeczownik odczasownikowy /ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik ˌɔṭʧ̑asɔvʲɲiˈkɔvɨ/ (n)
gerund
  (językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik utworzony od czasownika, zwykle będący nazwą czynności lub stanu; w niektórych językach może występować również w funkcji imiesłowu przysłówkowego współczesnego lub imiesłowu przymiotnikowego czynnego

rzeczownik własny /ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲiɡ ˈvwasnɨ/ (n)
proper noun
  (gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego

rzeczownik zbiorowy /ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲiɡ zbʲjɔˈrɔvɨ/ (n)
collective noun
  (gramatyka) rzeczownik, który określa zbiór przedmiotów jednostkowych

rzeczownikowo /ʒˌɛtʃɔvɲikˈɔvɔ/ (adv)
substantively
  w sposób właściwy rzeczownikowi

rzeczownikowy /ʒˌɛtʃɔvɲikˈɔvɨ/ (adj)
nominal, substantive
  (gramatyka) (językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do rzeczownika, związany z rzeczownikiem

rzeczowy /ʒɛtʃˈɔvɨ/ (adj)
pertinent, relevant
  dotyczący treści (a nie strony formalnej)
material
  odnoszący się do rzeczy (a nie osób)

rzeczoznawca /ʒˌɛtʃɔznˈaftsa/ (n)
expert
  osoba wydająca orzeczenia w sprawach dotyczących jego kompetencji, a niejasnych dla innych

rzeczywistość /ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑/ (n)
reality
  prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie
  realistyczność, świat realny

rzeczywisty /ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɨ/ (adj)
real
  mający miejsce naprawdę

rzeczywiście /ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ/ (adv)
actually, really, certainly, genuinely, in fact, indeed
  zgodnie z rzeczywistością, naprawdę, faktycznie

rzeczywiście /ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ/ (particle)
is that so
  w formie pytania: wyraża wątpliwość

rzeka /ˈʒɛka/ (n)
river
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi;

rzekomo /ʒɛkˈɔmɔ/
allegedly, ostensibly, professedly, purportedly, reportedly, reputedly
  tak, że coś przypomina, ale jest niewiarygodne lub nieprawdziwe

rzekomy /ʒɛkˈɔmɨ/ (adj)
alleged, ostensible, professed, pseudo, purported, reputed
  niebędący takim, za jakiego się go uważa

rzemienica /ˌʒɛ̃mʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
leatherwood
  (botanika, botaniczny) Eucryphia lucida, rodzaj krzewów lub drzew z rodziny radziliszkowatych rosnących na Tasmanii

rzemieślnik /ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik/ (n)
artisan, craftsman
  osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)

rzemiosło /ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ/ (n)
trade
  (potocznie, potoczny) zawód, profesja, zajęcie
craft
  drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności
technique
  umiejętności warsztatowe artysty, obejmujące technikę tworzenia i znajomość formy dzieła

rzep /ʒɛp/ (n)
velcro
  (potocznie, potoczny) zapięcie z tkaniny velcro
bur, burr
  owoc łopianu, pokryty małymi haczykami, łatwo czepiający się ubrań i futer

rzepa /ʒˈɛpa/ (n)
turnip
  (botanika, botaniczny) Brassica rapa subsp. rapa L., jeden z podgatunków kapusty właściwej o zgrubiałym korzeniu spichrzowym;

rzepak /ˈʒɛpak/ (n)
colza, rape
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;

rzepka /ʒˈɛpka/ (n)
kneecap, patella
  (anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka

rzesza /ˈʒɛʃa/ (n)
reich
  (historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii;
crowd, multitude, throng
  mnóstwo, duża liczba ludzi

rzeszoto /ʒɛˈʃɔtɔ/ (n)
riddle
  sito z dużymi otworami

rzetelność /ʒɛtˈɛlnɔɕtɕ/ (n)
thoroughness
  cecha dokładnego wypełniania obowiązków

rzetelny /ʒɛˈtɛlnɨ/ (adj)
fair, honest, reliable
  należycie wykonujący swoje obowiązki

rzezimieszek /ˌʒɛʑĩˈmʲjɛʃɛk/ (n)
mugger, robber, thief
  (książkowy) złodziej, rabuś, bandzior

rześki /ʒˈɛɕki/ (adj)
refreshed
  pełen chęci do działania
fresh
  pełen orzeźwienia, świeżości
brisk
  świadczący o wigorze, gotowości do działania

rzeź /ʒɛɕ/ (n)
bloodbath, carnage, massacre, slaughter, shambles
  brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień)

rzeź niewiniątek /ˈʒɛɕ ˌɲɛvʲĩˈɲɔ̃ntɛk/ (idiom)
slaughter of innocents
  (żartobliwie) sprawdzian, egzamin, którego większość uczestników nie zdaje

rzeź niewiniątek /ˈʒɛɕ ˌɲɛvʲĩˈɲɔ̃ntɛk/ (n)
slaughter of innocents
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiorowy mord dokonany na niemowlętach w Betlejem i okolicy na rozkaz Heroda, w celu pozbycia się narodzonego Zbawiciela;

rzeźba /ˈʒɛʑba/ (n)
lie
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) ukształtowanie terenu;
sculpture, carving
  (sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;
sculpture
  (sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną
architecture
  ukształtowanie budynku

rzeźbiarski /ʒɛʑbjˈarski/ (adj)
sculptor's
  (sztuka) związany z rzeźbiarzem, rzeźbiarstwem

rzeźbiarz /ˈʒɛʑbʲjaʃ/ (n)
sculptor
  (sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki

rzeźbienie /ʒɛʑˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
sculpturing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: rzeźbić

rzeźnia /ˈʒɛʑɲa/ (n)
butcher's shop
  (dawniej, dawny) jatki, w których sprzedaje się mięso
slaughterhouse, abattoir
  miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso;

rzeźnik /ˈʒɛʑɲik/ (n)
gopher, guppy
  (środowiskowy) dialekt traderów forex para GBP/JPY
butcher
  człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa
  (potocznie, potoczny) sprzedawca w sklepie mięsnym

rzeżucha /ʒɛˈʒuxa/ (n)
cardamine, cuckooflower, lady's smock
  (botanika, botaniczny) niejadalna roślina zielna z rodziny kapustowatych (Cardamine L.);
cress, garden pepper cress, pepper grass, pepperwort, poor man's pepper
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni;

rzeżucha wodna /ʒɛˈʒuxa ˈvɔdna/ (n)
watercress
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potoczna nazwa rukwi wodnej

rzeżączka /ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
gonorrhea, gonorrhoea
  (medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna;

rzeżączkowy /ʒˌɛʒɔntʃkˈɔvɨ/ (adj)
gonorrheal
  (medycyna, medyczny) związany z rzeżączką, dotyczący rzeżączki

rzodkiew /ʒˈɔtkʲɛf/ (n)
radish
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rośliny (1.2)

rzodkiewka /ʒɔtʲˈcɛfka/ (n)
radish
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach;

rzucać /ˈʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
break up
  (potocznie, potoczny) zrezygnować ze związku z kimś
cast, throw, fling
  wywoływać chwilowy lot przedmiotu

rzucać mięsem /ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈmʲjɛ̃w̃sɛ̃m/ (v)
to drop the F-bomb
  (potocznie, potoczny) przeklinać, używać wulgaryzmów, zwłaszcza dosadnych

rzucać perły przed wieprze /ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ/ (v)
cast pearls before swine
  ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien

rzucać się w oczy /ˈʒuʦ̑aʨ̑‿ɕɛ ˈv‿ɔʧ̑ɨ/ (idiom)
stand out, be conspicuous, stick out
  być bardzo widocznym, razić, zwracać na siebie uwagę

rzut /ʒut/ (n)
throw
  wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą

rzut dyskiem /ˈʒud ˈːɨsʲcɛ̃m/ (n)
discus throw
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość;

rzut karny /ˈʒut ˈkarnɨ/ (n)
penalty kick
  (sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

rzut młotem /ˈʒut ˈmwɔtɛ̃m/ (n)
hammer throw
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;

rzut oszczepem /ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m/ (n)
javelin throw
  (sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;

rzut rożny /ˈʒut ˈrɔʒnɨ/ (n)
corner kick, corner
  (sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska;

rzutka /ˈʒutka/ (n)
dart
  (potocznie, potoczny) strzałka, lotka

rzutki /ˈʒutʲci/ (adj)
energetic, go-ahead
  energiczny, pomysłowy, przedsiębiorczy

rzutnik /ˈʒutʲɲik/ (n)
projector
  urządzenie służące do wyświetlania slajdów, np. filmów lub prezentacji

rzygacz /ˈʒɨɡaʧ̑/ (n)
gargoyle
  (architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.;

rzygać /ˈʒɨɡaʨ̑/ (v)
puke, throw up, barf, upchuck
  (grubiański, grubiańsko) wymiotować

rzymianin /ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
Roman
  mieszkaniec Rzymu

rzymianka /ʒɨ̃ˈmʲjãnka/ (n)
Roman
  mieszkanka Rzymu (miasta)

rzymski /ˈʒɨ̃msʲci/ (adj)
Roman
  odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu
  odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu

rzymskokatolicki /ʒˌɨmskɔkˌatɔlˈitski/ (adj)
Roman Catholic
  dotyczący Kościoła łacińskiego, związany z Kościołem obrządku łacińskiego

rząd /ʒɔ̃nt/ (n)
order
  (biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka obejmująca rodziny;
  (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) pozycja względem przecinka dziesiętnego najstarszej cyfry w zapisie danej liczby
government, administration
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;
row, line
  grupa ludzi lub elementów umieszczona obok siebie jeden za drugim

rząd marionetkowy /ˈʒɔ̃nt ˌmarʲjɔ̃nɛtˈkɔvɨ/ (n)
puppet state
  (publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rząd sterowany przez inną grupę ludzi niż tych, którzy oficjalnie znajdują się u steru władzy;

rządowy /ʒɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
governmental, government
  związany z rządem, wywodzący się z rządu

rządzić /ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
rule, reign
  sprawować władzę, panować

rzęsa /ˈʒɛ̃w̃sa/ (n)
eyelash
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;
duckweed
  (botanika, botaniczny) Lemna L., rodzaj roślin unoszący się na powierzchni wody;

résumé /rɛsˈumɛ/ (n)
résumé
  podsumowanie, streszczenie

ród /rut/ (n)
family, house
  duża, wielopokoleniowa rodzina

róg /ruk/ (n)
powder horn
  (dawniej, dawny) pojemnik z rogu (1.7), np. na tytoń, sól, proch strzelniczy
horn
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego;
  (anatomia, anatomiczny) część kości gnykowej; część rdzenia kręgowego
  materiał pozyskiwany z rogów (1.1) i kopyt niektórych zwierząt
corner
  miejsce styku dwóch ulic
  (sport, sportowy) miejsce i sposób wykonywania zagrania zwanego rzutem rożnym
angle
  miejsce styku krawędzi jakiegoś przedmiotu

róg alpejski /ˈruk alˈpɛjsʲci/ (n)
alphorn
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument dęty przypominający trombitę;

róg mgłowy /ˈruk ˈmɡwɔvɨ/ (n)
foghorn
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie emitujące silne sygnały dźwiękowe podczas mgły dla ułatwienia nawigacji

róg obfitości /ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕʨ̑i/ (idiom)
cornucopia
  (książkowy) źródło niekończących się dóbr; bogactwo, obfitość

rój /ruj/ (n)
swarm
  duża grupa latających owadów lub (rzadziej) małych ptaków

rów /ruf/ (n)
butt crack
  (wulgarnie, wulgaryzm) wgłębienie między pośladkami
ditch
  podłużny dół wykopany w ziemi

rówieśnik /ruˈvʲjɛ̇ɕɲik/ (n)
age-mate, peer
  osoba w tym samym wieku

równanie /ruvˈnãɲɛ/ (n)
equation
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości

równanie stanu /ruvˈnãɲɛ ˈstãnu/ (n)
equation of state
  (technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) równanie termodynamiczne opisujące stan substancji;

równać /ˈruvnaʨ̑/ (v)
flatten equal
  być takim samym co do wartości, liczby, ilości itp.

równie /ˈruvʲɲɛ/ (adv)
equally
  w taki sam sposób

również /ˈruvʲɲɛʃ/ (particle)
also, too, as well, either, neither, nor
  …używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także

równik /ˈruvʲɲik/ (n)
equator
  (astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

równina /ruvʲˈɲĩna/ (n)
plain
  (geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren;

równina aluwialna /ruvʲˈɲĩna ˌːluˈvʲjalna/ (n)
alluvial plain
  (geografia, geograficzny) równina ukształtowana w wyniku działalności rzecznej i zbudowana z osadów rzecznych;

równo /ˈruvnɔ/ (adv)
exactly, precisely, sharp
  dokładnie
evenly
  gładko
equally
  jednakowo, równomiernie
straight
  prosto
regularly, steadily
  regularnie

równoboczny /rˌuvnɔbˈɔtʃnɨ/ (adj)
equilateral
  (matematyka, matematyczny) mający wszystkie boki równe

równoczesny /rˌuvnɔtʃˈɛsnɨ/ (adj)
simultaneous
  odbywający się w tym samym czasie

równocześnie /ˌruvnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
at the same time, concurrently, simultaneously
  w tym samym czasie; jednocześnie

równolegle /ˌruvnɔˈlɛɡlɛ/ (adv)
parallel
  o położeniu w przestrzeni: w sposób równo odległy na całej swojej długości

równoległobok /ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk/ (n)
parallelogram
  (geometria) płaska, zamknięta figura geometryczna o dwóch parach równoległych boków;

równoległościan /rˌuvnɔlɛɡwˈɔɕtɕan/ (n)
parallelepiped
  (geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków);

równoległy /ˌruvnɔˈlɛɡwɨ/ (adj)
parallel
  jednakowo odległy od czegoś na całej swej długości

równoleżnik /rˌuvnɔlˈɛʒɲik/ (n)
parallel
  (geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;

równomiernie /rˌuvnɔmjˈɛrɲʲɛ/ (adv)
levelly
  w sposób równomierny, równo

równonoc /ruvˈnɔ̃nɔʦ̑/ (n)
equinox
  (astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;

równonoc jesienna /ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ʲ jɛ̇ˈɕɛ̃nːa/ (n)
autumnal equinox
  (astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny;

równonoc wiosenna /ruvˈnɔ̃nɔʣ̑ vʲjɔˈsɛ̃nːa/ (n)
vernal equinox
  (astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy;

równoramienny /rˌuvnɔramjˈɛnnɨ/ (adj)
isosceles
  (matematyka, matematyczny) mający ramiona równej długości

równorzędny /rˌuvnɔʒˈɛndnɨ/ (adj)
coordinate, equivalent, well-matched
  o takiej samej wartości pod jakimś względem

równouprawnienie /rˌuvnɔˌupravɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
equality, equal rights
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw

równowaga /ˌruvnɔˈvaɡa/ (n)
equilibrium
  stabilny stan jakiegoś układu

równowartościowy /rˌuvnɔvˌartɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
equivalent
  równy pod względem wartości

równoważny /rˌuvnɔvˈaʒnɨ/ (adj)
equivalent, tantamount
  mający równe znaczenie, równą wartość

równość /ˈruvnɔɕʨ̑/ (n)
equality
  brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)
  (matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)
  cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)

równy /ˈruvnɨ/ (adj)
even
  posiadający gładką powierzchnię
equal
  posiadający identyczną wartość

rózga /ˈruzɡa/ (n)
rod, birch, stick, switch, twig
  cienka, elastyczna, bezlistna gałązka

róż /ruʃ/ (n)
rouge, blusher
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk do malowania rumieńców w celu ożywienia kolorytu cery;
pink
  kolor różowy

róża /ˈruʒa/ (n)
rose
  (botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

róża alpejska /rˈuʒa alpˈɛjska/ (n)
Alpen rose, Alpine rose
  (botanika, botaniczny) Rosa pendulina, gatunek krzewu należący do rodziny różowatych;

róża dzika /ˈruʒa ˈʥ̑ika/ (n)
dog rose
  (botanika, botaniczny) Rosa canina L., gatunek rośliny z rodziny różowatych; krzew dziko rosnący o złożonych, ostro ząbkowanych, zielonych liściach, kolczastych łodygach i pięciopłatkowych, różowych lub białawych kwiatach oraz wydłużonych, czerwonych owocach; jedna z roślin leczniczych; w Polsce roślina pospolita;

róża francuska /ˈruʒa frãnˈʦ̑uska/ (n)
French Rose, Gallic Rose, Rose of Provins
  (botanika, botaniczny) Rosa gallica, gatunek krzewu z rodziny różowatych występujący w południowej, wschodniej i centralnej Europie oraz w Turcji i na Kaukazie;

róża wiatrów /ˈruʒa ˈvʲjatruf/ (n)
wind rose plot
  (meteorologia, meteorologiczny) diagram obrazujący statystyki kierunków i prędkości wiatrów w danym punkcie
compass rose, wind rose
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) graficzne przedstawienie kierunków świata na mapach (głównie morskich)

różaniec /ruˈʒãɲɛʦ̑/ (n)
rosary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności

różany /ruˈʒãnɨ/ (adj)
rose, rosy
  odnoszący się do róż, wykonany z róż

różdżka /ˈruʃʧ̑ka/ (n)
wand
  (mitologia, mitologiczny) podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty
divining fork, divining rod, dowsing fork, dowsing rod, fork
  przedmiot wskazujący radiestecie ukryte źródło wody lub pokłady minerałów

różnica /ruʒʲˈɲiʦ̑a/ (n)
difference
  (matematyka, matematyczny) wynik odejmowania
  to, czym się coś od czegoś różni

różniczka /ruʒʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
differential
  (matematyka, matematyczny) przyrost zmiennej, względem której wyznacza się pochodną;

różniczkowalny /ˌruʒʲɲiʧ̑kɔˈvalnɨ/ (adj)
differentiable
  (matematyka, matematyczny) o funkcji: mający pochodną w danym punkcie

różnić /ˈruʒʲɲiʨ̑/ (v)
differ
  być różnym, innym od czegoś pod jakimiś względami

różnorako /rˌuʒnɔrˈakɔ/ (adv)
multifariously, sundrily
  w sposób składający się z elementów różnego gatunku, różnorodnie, różnie, rozmaicie

różnorodność /ˌruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑/ (n)
diversity, variety, multiplicity, diversification, plurality
  cecha tego, co jest różnorodne

różnorodny /ˌruʒnɔˈrɔdnɨ/ (adj)
diverse
  składający się z wielu różnych, czasem przeciwstawnych elementów

różny /ˈruʒnɨ/ (adj)
different
  charakteryzujący się odmiennością pewnych cech

różowawy /ˌruʒɔˈvavɨ/ (adj)
pinkish
  w kolorze podobnym do różowego

różowo /ruʒˈɔvɔ/ (adv)
pinkly, rosily
  z użyciem różowej barwy, z obecnością różu

różowoskrzydły /ˌruʒɔvɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
pink-winged
  taki, który ma różowe skrzydła

różowy /ruˈʒɔvɨ/ (adj)
rose
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) zgodny z planami, zamierzeniami
pink, rosy
  mający kolor pośredni między białym a czerwonym;
rosy
  taki, który się zarumienił

różyczka /ruˈʒɨʧ̑ka/ (n)
rubella, German measles, rubeola
  (medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa;

rączka /ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
handle, grip, handgrip
  uchwyt, rękojeść

rącznik pospolity /ˈrɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik ˌpɔspɔˈlʲitɨ/ (n)
castor oil plant
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny wilczomleczowatych pochodząca z Afryki;

ręce do góry /ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ/ (interjection)
hands up
  kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania

ręce opadają /rˈɛntsɛ ˌɔpadˈajɔ̃/
words fail me
  to przygnębiające

ręcznie /ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
manually
  o wykonywaniu jakiejś pracy, czynności przez człowieka: bez użycia maszyn, automatów; czasem bez użycia narzędzi; za pomocą własnych sił

ręcznik /ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
towel
  gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała

ręczny /ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
manual
  o narzędziach, przyrządach: uruchamiany za pomocą rąk, nieautomatyczny
handmade
  wykonany ręką, rękami; powstały z pracy rąk (bez użycia maszyn)

ręczyć /ˈrɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
avouch, vouch
  odpowiadać za coś lub za kogoś

rędzina /rɛɲdʑˈina/ (n)
rendzina
  (geologia, geologiczny) płytka gleba powstająca na skałach wapiennych;

ręka /rɔŋk/ /ˈrɛ̃ŋka/ (n)
hand
  (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców;
arm
  (potocznie, potoczny) cała kończyna górna człowieka lub małpy człekokształtnej od barku po palce

ręka Fatimy /ˈrɛ̃ŋka faˈtʲĩmɨ/ (n)
hamsa, hand of Fatima
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symbol używany w krajach arabskich;

ręka rękę myje /rˈɛŋka rˈɛŋkɛ mˈɨjɛ/
one hand washes the other
  sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy

rękaw /ˈrɛ̃ŋkaf/ (n)
oven bag, roasting bag
  (gastronomia) rura z cienkiej folii służąca do pieczenia potraw w piekarniku bez utraty wilgoci; piekarnik foliowy
sleeve
  (krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce

rękawica /ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a/ (n)
glove
  odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp.

rękojeść /rɛ̃ŋˈkɔjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
handle
  część jakiegoś narzędzia, przyrządu lub broni służąca do trzymania;

rękopis /rɛ̃ŋˈkɔpʲis/ (n)
script, autograph, longhand, manuscript
  (książkowy) tekst utworu (lub inny tekst) pisany ręcznie;

rżeć /rʒɛʨ̑/ (v)
heehaw hee-haw
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) śmiać się głośno, hałaśliwie
neigh, whinny, whicker
  o koniu: wydawać charakterystyczny głos

sabat /ˈsabat/ (n)
Sabbat, Sabbath
  (ludowy) tajemny zlot czarownic

sabatarianizm /ˌsabatarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
sabbatarianism
  przekonanie, że dniem świętowanym ku czci Boga powinna być sobota

sabaudzki /sabˈawtski/ (adj)
Savoyard
  związany z Sabaudią lub Sabaudczykami, dotyczący Sabaudii

sabot /ˈsabɔt/ (n)
sabot
  drewniane chodaki, tradycyjnie wykonywane we Francji

sabotaż /saˈbɔtaʃ/ (n)
sabotage
  umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

sabotować /ˌsabɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
sabotage
  stosować sabotaż

sacharyd /saxˈarɨt/ (n)
saccharide
  (biochemia, biochemiczny) (zobacz) węglowodan

sad /sat/ (n)
orchard
  ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

sad jabłoniowy /sˈat jˌabwɔɲʲˈɔvɨ/ (n)
apple orchard
  (rolnictwo, rolniczy) sad, w którym rosną jabłonie

sadhu /sˈatxu/ (n)
sadhu
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduski wędrowny asceta;

sadomasochistyczny /sˌadɔmˌasɔçistˈɨtʃnɨ/ (adj)
sadomasochistic
  związany z sadomasochizmem i sadomasochistami

sadysta /sadˈɨsta/ (n)
sadist
  człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia

sadystycznie /ˌsadɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
sadistically
  w sposób sadystyczny

sadystyczny /sˌadɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
sadistic
  (seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki
  cechujący się sadyzmem, okrucieństwem

sadyzm /sˈadɨzm/ (n)
sadism
  (medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera

sadza /ˈsaʣ̑a/ (n)
soot
  stały, pylisty produkt niepełnego spalania zawierający głównie bezpostaciowy węgiel;

sadzawka /sadʑˈafka/ (n)
pool
  nieduży, otwarty i płytki zbiornik wodny wykopany w ziemi;

sadzenie /saˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
planting
  (rzeczownik odczasownikowy) od: sadzić

sadzić /ˈsaʥ̑iʨ̑/ (v)
plant
  umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

sadzonka /saˈʣ̑ɔ̃nka/ (n)
seedling
  (botanika, botaniczny) fragment rośliny, z którego może wyrosnąć cała roślina
set
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) wyhodowana w szklarni lub inspekcie młoda roślina przeznaczona do wysadzenia do gruntu

safari /saˈfarʲi/ (n)
safari
  afrykańska wyprawa, której celem jest polowanie na zwierzęta;

saffloryt /safflˈɔrɨt/ (n)
safflorite
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady arsenków, arsenek kobaltu;

safian /ˈsafʲjãn/ (n)
Morocco leather, morocco, saffian
  cienka, wyprawiona, kolorowo barwiona skóra kozia;

saga /ˈsaɡa/ (n)
saga
  tradycyjna opowieść islandzka, skandynawska

saganaki /ˌsaɡãˈnaci/ (n)
saganaki
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mała patelnia z dwoma uszkami używana w kuchni greckiej

sagging /sˈaɡɡʲiŋk/ (n)
sagging
  moda na noszenie nisko opuszczonych spodni

saharyjski /ˌsaxaˈrɨjsʲci/ (adj)
Saharan
  związany z Saharą

sahib /sˈaçip/ (n)
sahib
  tytuł grzecznościowy w Indiach, odpowiednik polskiego „pan”, dawniej również tytuł grzecznościowy wobec Europejczyka w czasach kolonialnych;

sajgonka /sajˈɡɔ̃nka/ (n)
pancake roll, spring roll
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ryżowy naleśnik nadziewany warzywami i innymi składnikami

sake /ˈsakɛ/ (n)
sake, saké
  (spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco;

sakmar /ˈsakmar/ (n)
Sakmarian
  (geologia, geologiczny) drugi wiek cisuralu (wczesnego permu), trwający 294,6 – 284,4 milionów lat temu;

sakrament /saˈkrãmɛ̃nt/ (n)
sacrament
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;

sakramentalia /sˌakramɛntˈalja/ (n)
sacramental
  (kościelny) przedmioty lub czynności ofiarowywające wiernym skutki duchowe i cielesne na wzór sakramentów;

sakramentalnie /saˈkrãmɛ̃ntalʲɲɛ/ (adv)
sacramentally
  na mocy sakramentu

sakramentalny /saˈkrãmɛ̃ntalnɨ/ (adj)
sacramental
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z sakramentem, dotyczący sakramentu

saksofon /saˈksɔfɔ̃n/ (n)
saxophone
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

saksofonista /ˌsaksɔfɔ̃ˈɲista/ (n)
saxophonist
  muzyk, który gra na saksofonie

sala /ˈsala/ (n)
hall, room, chamber, concourse
  przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;

sala chorych /ˈsala ˈxɔrɨx/ (n)
sickroom
  (medycyna, medyczny) szpitalne pomieszczenie przeznaczone dla chorych

sala królestwa /sˈala krulˈɛstfa/ (n)
Kingdom Hall
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub pomieszczenie, miejsce zebrań i lokalny ośrodek życia religijnego świadków Jehowy;

salabhasana /sˌalapxasˈana/ (n)
salabhasana
  jedna z asan, pozycja w której ciężar ciała opiera się na brzuchu, miednica leży na podłożu, a ręce, głowa, klatka piersiowa oraz wyprostowane nogi są uniesione do góry

salada /saˈlada/ (n)
sallet
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj okrągłego średniowiecznego hełmu;

salam /ˈsalãm/ (interjection)
salaam, salam
  pokój! (pozdrowienie u muzułmanów)

salamancki /sˌalamˈantski/ (adj)
Salamancan
  związany z Salamanką, dotyczący Salamanki, pochodzący z Salamanki

salamandra /ˌsalãˈmãndra/ (n)
salamander
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj płazów ogoniastych;

salami /saˈlãmʲi/ (n)
salami
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;

salceson /salˈʦ̑ɛsɔ̃n/ (n)
brawn
  (spożywczy) rodzaj auszpiku lub gotowanej wędliny produkowanej z głowizny, podrobów i nóżek zawiniętych w żołądek lub pęcherz;

saldo /ˈsaldɔ/ (n)
balance
  (księgowość) suma wszystkich przychodów (strona "Ma") pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona "Winien") w danym okresie;

saletra /salˈɛtra/ (n)
saltpetre
  (chemia, chemiczny) azotan mający znaczenie techniczne

salezjanin /sˌalɛzjˈaɲin/ (n)
Salesian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Jana Bosko;

salicyl /salˈitsɨl/ (n)
salicyl
  (chemia, chemiczny) grupa funkcyjna lub rodnik 2-hydroksybenzylowy pochodzący od kwasu salicylowego

salicylan /sˌalitsˈɨlan/ (n)
salicylate
  (chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu salicylowego;

salicylowy /sˌalitsɨlˈɔvɨ/ (adj)
salicylic
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z kwasem salicylowym; zawierający ten kwas

salicyna /sˌalitsˈɨna/ (n)
salicin
  (chemia, chemiczny) związek organiczny występujący w korze wierzby, mający właściwości przeciwzapalne i przeciwgorączkowe;

salina /saˈlʲĩna/ (n)
salt pan, saltern
  zakład przemysłowy produkujący sól poprzez odparowanie wody z solanki pochodzącej z mórz lub słonych jezior ewentualnie podziemnych złóż lub źródeł mineralnych;

salmonella /ˌsalmɔ̃ˈnɛlːa/ (n)
salmonella
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) bakteria wywołująca choroby układu pokarmowego;

salmonelloza /sˌalmɔnɛllˈɔza/ (n)
salmonellosis
  (medycyna, medyczny) ostre zatrucie pokarmowe wywołane przez salmonellę

salomonowy wyrok /ˌsalɔ̃mɔ̃ˈnɔvɨ ˈvɨrɔk/ (idiom)
Judgment of Solomon
  decyzja mądra, sprawiedliwa, często zaskakująca rozwiązaniem, kończąca spór w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron

salon /ˈsalɔ̃n/ (n)
salon, living room
  główny, dzienny pokój w mieszkaniu

salonka /saˈlɔ̃nka/ (n)
saloon coach
  (kolejnictwo) ekskluzywny wagon kolejowy z salonem;

salonowiec /ˌsalɔ̃ˈnɔvʲjɛʦ̑/ (n)
salonard
  (książkowy) bywalec salonów, człowiek wyrobiony towarzysko

salowa /salˈɔva/ (n)
hospital ward
  (medycyna, medyczny) kobieta zatrudniona przez szpital w celu utrzymywania pomieszczeń w czystości

salpingektomia /sˌalpiŋɡɛktˈɔmja/ (n)
salpingectomy
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu jednego lub dwóch jajowodów

salsa /ˈsalsa/ (n)
salsa
  (choreografia, choreograficzny) latynoamerykański taniec towarzyski o pochodzeniu karaibskim, tańczony do melodii salsy (1.2);
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zimny, często pikantny, sos ze zmiksowanych lub posiekanych warzyw albo owoców; specjalność kuchni meksykańskiej;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj muzyki o pochodzeniu karaibskim, w metrum 4/4, z rozbudowaną sekcją rytmiczną, bogatą sekcją dętą, rytmem wystukiwanym na klawesach oraz melodią wygrywaną zwykle na pianinie w zapętlonych frazach;

salsefia /salˈsɛfʲja/ (n)
salsafy, salsify, vegetable oyster
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Tragopogon porrifolius, jednoroczna lub dwuletnia roślina warzywna z rodziny astrowatych, o żółtawobiałych korzeniach, uprawiana w całej Europie;
  jadalny korzeń salsefii (1.1)

salto /ˈsaltɔ/ (n)
somersault
  skok polegający na obrócenie się do przodu lub do tyłu w powietrzu;

salwa /ˈsalva/ (n)
salvo
  (wojskowość, wojskowy) wystrzelenie na komendę z wielu karabinów, armat lub dział

salwadorski /ˌsalvaˈdɔrsʲci/ (adj)
Salvadoran
  odnoszący się do państwa Salwador

salwatorianin /sˌalvatɔrjˈaɲin/ (n)
Salvatorian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego męskiego zgromadzenia zakonnego, założonego przez Jana Chrzciciela Jordana;

salzburski /salzbˈurski/ (adj)
Salzburgian
  związany z Salzburgiem, dotyczący Salzburga

sam /sãm/ (pronoun)
alone
  bez nikogo / niczego innego, będący jedyny
oneself
  podkreślenie: właśnie ten, a nie inny
just, very
  właśnie taki (a nie inny)

sam tego chciałeś, Grzegorzu Dyndało /ˈsãm ˈtɛɡɔ ˈxʲʨ̑awɛʑ ɡʒɛˈɡɔʒu dɨ̃nˈdawɔ/ (idiom)
`tis your own fault, George Dandin
  zwrot przytaczany, gdy poszkodowany sam jest przyczyną własnych kłopotów

sam w sobie /sˈam f sˈɔbjɛ/ (adj)
in and of itself, in and of oneself
  oceniany niezależnie od okoliczności, bez porównania z czymś innym

samar /ˈsãmar/ (n)
samarium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62;

samarytanin /sˌamarɨtˈaɲin/ (n)
Samaritan
  (książkowy) człowiek pełen miłosierdzia, śpieszący z pomocą chorym i potrzebującym

samarytański /sˌamarɨtˈaɲski/ (adj)
Samaritan
  związany z Samarytanami albo Samarią

sambar /sˈambar/ (n)
sambar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie kuchni południowoindyjskiej, bezmięsna zupa na bazie soczewicy i miąższu z owoców tamaryndowca z dodatkiem kompozycji przypraw;

samica /sãˈmʲiʦ̑a/ (n)
female
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej

samiec /ˈsãmʲjɛʦ̑/ (n)
male
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę płci męskiej

samijski /samˈijski/ (adj)
Samean, Samian, Samiot
  związany z Samos, dotyczący Samos

samoański /ˌsãmɔˈãj̃sʲci/ (adj)
Samoan
  odnoszący się do państwa Samoa

samobieżny /sˌamɔbjˈɛʒnɨ/ (adj)
automotive
  taki, który porusza się samodzielnie

samobójca /ˌsãmɔˈbujʦ̑a/ (n)
suicide
  osoba próbująca zabić samą siebie

samobójczy /ˌsãmɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
suicidal
  dotyczący samobójstwa lub samobójcy, mający na celu samobójstwo

samobójstwo /ˌsãmɔˈbujstfɔ/ (n)
suicide
  zabicie samego siebie;

samobójstwo przez policję /sˌamɔbˈujstfɔ pʃˈɛs pɔlˈitsjɛ/ (n)
copicide, death by cop, suicide by cop, suicide by police
  (kryminologia, kryminologiczny) prowokacyjne zachowanie straceńca zmierzające de facto do wykonania na sobie zabójstwa rękami policji

samochodowy /ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ/ (adj)
automotive, car, motor
  związany z samochodem, dotyczący samochodu

samochodzik /ˌsãmɔˈxɔʥ̑ik/ (n)
toy car
  samochód-zabawka

samochwalstwo /sˌamɔxfˈalstfɔ/ (n)
boast
  (książkowy) zachwalanie siebie

samochód /sãˈmɔxut/ (n)
car, automobile
  (motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

samochód dostawczy /sãˈmɔxud ːɔˈstafʧ̑ɨ/ (n)
light commercial vehicle, pickup
  (motoryzacja) odmiana samochodu osobowego lub lekkiego ciężarowego przeznaczona do przewozu niezbyt dużych ładunków

samodzielnie /ˌsãmɔˈʥ̑ɛlʲɲɛ/ (adv)
by oneself, on one's own
  bez cudzej pomocy, o własnych siłach
alone
  samotnie, bez innych

samodzielność /sˌamɔdʑˈɛlnɔɕtɕ/ (n)
independence, self-reliance
  niezależność, uniezależnienie

samodzielny /ˌsãmɔˈʥ̑ɛlnɨ/ (adj)
independent
  radzący sobie bez cudzej pomocy
  oddzielny, wyłączony z reszty

samogwałt /samˈɔɡvawt/ (n)
self-abuse
  (przestarzałe, przestarzały) (pejoratywnie, pejoratywny) (fizjologia, fizjologiczny) zaspokajanie popędu płciowego poprzez stymulację własnych narządów płciowych

samogłoska /ˌsãmɔˈɡwɔska/ (n)
vowel
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

samogłów /samˈɔɡwuf/ (n)
ocean sunfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Mola mola, gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych;

samoistny /sˌamɔˈistnɨ/ (adj)
self-contained
  będący odrębną całością, niezwiązaną z niczym
spontaneous
  istniejący sam z siebie; powstały niezależnie od przyczyn zewnętrznych

samokrytycyzm /ˌsãmɔkrɨˈtɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
self-criticism
  (książkowy) umiejętność krytycznego i obiektywnego oceniania siebie

samokrytyczny /sˌamɔkrɨtˈɨtʃnɨ/ (adj)
self-critical
  zdolny do krytycznej oceny samego siebie

samoleczenie /sˌamɔlɛtʃˈɛɲʲɛ/ (n)
self-medication
  samodzielne leczenie samego siebie

samolot /sãˈmɔlɔt/ (n)
aeroplane, airplane, plane, aircraft
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;

samolub /samˈɔlup/ (n)
egoist, swellhead
  egoista myślący tylko o sobie

samolubnie /sˌamɔlˈubɲʲɛ/ (adv)
selfishly
  w sposób samolubny, egoistycznie

samolubny /sˌamɔlˈubnɨ/ (adj)
egoistic
  charakterystyczny dla samoluba

samoniszczący /sˌamɔɲiʃtʃˈɔntsɨ/ (adj)
autodestructive, self-destroying
  potrafiący dokonać zaplanowanego samozniszczenia

samoobrona /sˌamɔɔbrˈɔna/ (n)
self-defense, self-defence
  obrona samego siebie

samoobsługa /sˌamɔɔpswˈuɡa/ (n)
self-service
  w sklepach, barach itp.: obsługiwanie samego siebie

samoobsługowy /ˌsãmɔːpswuˈɡɔvɨ/ (adj)
self-service
  o sklepie, usługach itp.: taki, który nie wymaga personelu obsługującego

samoocena /sˌamɔɔtsˈɛna/ (n)
self-appraisal, self-assessment, self-evaluation
  (psychologia, psychologiczny) ocenianie, postrzeganie samego siebie; ogólna postawa do siebie

samookaleczenie /ˌsãmɔːkalɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
self-harm, self-mutilation
  celowe okaleczenie samego / samej siebie;

samopoczucie /ˌsãmɔpɔˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
mood, state of being
  nastrój, humor

samorodny /sˌamɔrˈɔdnɨ/ (adj)
born, spontaneous
  nie posiadający wykształcenia w danej dziedzinie, choć w niej działający
original, self-generated
  taki, który nikogo nie naśladuje
autogenous, natural
  wynikający z natury

samorząd /samˈɔʒɔnt/ (n)
council, organization, self-government, union
  (administracja) samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny

samorządowy /sˌamɔʒɔndˈɔvɨ/ (adj)
council
  (administracja) związany z samorządem

samosa /samˈɔsa/ (n)
samosa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa kuchni indyjskiej, trójkątny pierożek smażony na głębokim oleju

samospalenie /ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
self-immolation
  samobójstwo przez spalenie się żywcem, najczęściej popełniane demonstracyjnie na znak protestu;

samostanowienie /ˌsãmɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
self-determination
  decydowanie o własnym losie

samotnie /sãˈmɔtʲɲɛ/ (adv)
alone, lonesomely
  w odosobnieniu, w samotności, bez towarzystwa

samotność /sãˈmɔtnɔɕʨ̑/ (n)
loneliness, solitude
  uczucie braku bliskich osób
retirement
  życie w odosobnieniu, z dala od innych ludzi

samotny /sãˈmɔtnɨ/ (adj)
lonesome
  taki, który jest sam, żyje samotnie

samotrzeci /ˌsãmɔˈṭʃɛʨ̑i/ (adj)
threesome
  (staropolski) będący w towarzystwie dwóch osób, jeden z trzech

samouczek /ˌsãmɔˈ<sup>w</sup>uʧ̑ɛk/ (n)
tutorial
  podręcznik przystosowany do samodzielnego uczenia się

samouk /sãˈmɔ<sup>w</sup>uk/ (n)
autodidact, self-taught
  ktoś, kto uczy się samodzielnie, bez pomocy nauczyciela

samowar /sãˈmɔvar/ (n)
samovar
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;

samowolny /sˌamɔvˈɔlnɨ/ (adj)
arbitrary, self-willed, wilful
  postępujący według własnej woli, nie licząc się z innymi, z przepisami
lawless, unauthorized
  świadczący o postawie jak (1.1)

samowystarczalny /sˌamɔvˌɨstartʃˈalnɨ/ (adj)
self-contained, self-sufficient
  mogący sam zaspokoić wszystkie swe potrzeby

samoświadomość /ˌsãmɔɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
self-awareness, self-consciousness
  świadomość siebie, własnych doznań, emocji, potrzeb, myśli, swoich możliwości;

samożywność /sˌamɔʒˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
autotrophism, autotrophy
  (biologia, biologiczny) odżywianie się organizmów prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska

samożywny /sˌamɔʒˈɨvnɨ/ (adj)
autotrophic
  (biologia, biologiczny) odżywiający się prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska;

sampler /ˈsãmplɛr/ (n)
sampler
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektroniczny instrument muzyczny, rejestrujący i odtwarzający cyfrowe próbki (sample) różnych dźwięków;

samplować /sãmˈplɔvaʨ̑/ (v)
sample
  umieszczać pocięte fragmenty utworów muzycznych zapisane w postaci cyfrowej w jednym utworze

samsara /sãmˈsara/ (n)
samsara
  (w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie) kołowrót narodzin i śmierci (reinkarnacji);

samum /ˈsãmũm/ (n)
simoom
  (meteorologia, meteorologiczny) gwałtowny, suchy i gorący południowy wiatr wiejący na pustyniach Afryki Północnej i Półwyspu Arabskiego oraz w ich sąsiedztwie;

samuraj /samˈuraj/ (n)
samurai
  (historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej;

san /sãn/ (n)
san
  obecnie nieużywana litera alfabetu greckiego;

sanacja /sanˈatsja/ (n)
sanation
  (historia, historyczny, historycznie) (polski) obóz zwolenników Józefa Piłsudskiego, którzy poparli dokonany przez niego przewrót majowy w 1926 r.;

sandacz /ˈsãndaʧ̑/ (n)
zander, pike perch
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;

sandał /ˈsãndaw/ (n)
sandalwood
  (botanika, botaniczny) (zobacz) sandałowiec
sandal, Jesus sandal, Jesus shoe, ankle-strap, evening sandal, toe-strap
  rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;

sandałowiec /ˌsãndaˈwɔvʲjɛʦ̑/ (n)
sandalwood
  (botanika, botaniczny) Santalum wiecznie zielone drzewo z rodziny sandałowcowatych, występujące od Malezji po Australię i Hawaje

sandboarding /sˌandbɔˈardʲiŋk/ (n)
sandboarding
  rozrywka polegająca na zjeżdżaniu deską po piaszczystej powierzani, np. wydmy;

saneczkarstwo /ˌsãnɛʧ̑ˈkarstfɔ/ (n)
luge, sledging, tobogganing
  (sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;

saneczkarz /sãˈnɛʧ̑kaʃ/ (n)
luger
  (sport, sportowy) zawodnik uprawiający saneczkarstwo

sangha /sˈaŋɡa/ (n)
sangha
  wspólnota mnichów buddyjskich lub świeckich wyznawców buddyzmu;

sango /sˈaŋɡɔ/ (n)
Sango, Sangho
  (językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Republice Środkowoafrykańskiej;

sangria /ˈsãŋɡrʲja/ (n)
sangria
  tradycyjny hiszpański napój alkoholowy;

sangwina /sãŋɡˈvʲĩna/ (n)
sanguine, red chalk
  miękka, czerwono-brązowa kredka używana do szkicowania lub rysowania;

sanidyn /saɲˈidɨn/ (n)
sanidine
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy krzemianów, KAlSi3O8;

sanie /ˈsãɲɛ/ (n)
sleigh, sledge
  pojazd na płozach służący do jazdy po śniegu, zaprzęgnięty w konie (także psy lub renifery);

sanitariusz /ˌsãɲiˈtarʲjuʃ/ (n)
ambulanceman, paramedic
  (medycyna, medyczny) pracownik medyczny sprawujący czynności pomocnicze podczas opieki nad chorymi;
paramedic
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, którego zadaniem jest udzielanie pierwszej pomocy rannym żołnierzom podczas działań wojennych

sanitarny /sˌaɲitˈarnɨ/ (adj)
sanitary
  związany z utrzymaniem higieny i zdrowia

sankcja /sˈaŋktsja/ (n)
sanction
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa
assent
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej danemu aktowi przez wyższą instancję

sankcjonować /ˌsãŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
accept, allow
  aprobować, przyzwalać na coś, uznawać za dopuszczalne
approve authoritatively
  autorytatywnie zatwierdzać, nadawać moc prawną lub urzędową

sanki /ˈsãnʲci/ (n)
sled, sledge, toboggan
  małe sanie do zaprzęgu

sanktuarium /ˌsãŋktuˈ<sup>w</sup>arʲjũm/ (n)
holy of holies, sanctuary
  (przenośnie, przenośnia) miejsce szczególnie ważne, bogate w pewien walor
shrine, sanctum
  otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu;

sanskrycki /sãw̃sˈkrɨʦ̑ʲci/ (adj)
Sanscrit, Sanskrit
  związany z sanskrytem, dotyczący sanskrytu

sanskryt /ˈsãw̃skrɨt/ (n)
Sanskrit
  (językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;

santon /ˈsãntɔ̃n/ (n)
Santonian
  (geologia, geologiczny) czwarty wiek późnej okresu geologicznego kredy;
santon
  w południowej Francji: mała, gliniana figurka zwykle przedstawiająca świętego do szopki lub ludowe postacie

sapać /sˈapatɕ/ (v)
chug
  o lokomotywie parowej: wydawać charakterystyczny odgłos przy wypuszczaniu pary
pant, gasp, snuffle
  oddychać ciężko, wydając charakterystyczne odgłosy

saper /ˈsapɛr/ (n)
sapper
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi;

sapioseksualizm /sˌapʲɔsˌɛksuˈalizm/ (n)
sapiosexuality
  (seksuologia, seksuologiczny) preferencja seksualna, w której główną rolę zajmuje intelekt

saponina /sˌapɔɲˈina/ (n)
saponin
  (biochemia, biochemiczny) związek chemiczny należący do glikozydów;

sarabanda /sˌarabˈanda/ (n)
saraband, sarabande
  (choreografia, choreograficzny) żywy taniec hiszpański;

saragoski /sˌaraɡˈɔski/ (adj)
Saragossan, Zaragozan
  związany z Saragossą, dotyczący Saragossy

sarajewianin /ˌsarajɛˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
Sarajevan
  mieszkaniec Sarajewa

sarajewski /ˌsaraˈjɛfsʲci/ (adj)
Sarajevan
  odnoszący się do miasta Sarajewo

sardela /sarˈdɛla/ (n)
anchovy
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;

sardoniczny /sˌardɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
sardonic
  (książkowy) ironiczny, złośliwy

sardynka /sarˈdɨ̃nka/ (n)
sardine
  (ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;

sardyński /sarˈdɨ̃j̃sʲci/ (adj)
Sardinian
  charakterystyczny dla Sardynii, związany z Sardynią, wywodzący się z Sardynii

sari /ˈsarʲi/ (n)
saree, sari
  tradycyjny indyjski strój kobiecy;

sarisa /sarˈisa/ (n)
sarissa
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) włócznia starożytnej piechoty macedońskiej, długa na 4-6 m, składana na połowy łączone metalową tuleją;

sarkastycznie /sˌarkastˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
sarcastically
  w sposób sarkastyczny

sarkastyczny /ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
sarcastic
  złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu

sarkazm /ˈsarkasm̥/ (n)
sarcasm
  złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia

sarknąć /ˈsarknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
grumble
  narzekać, wyrażać niezadowolenie, utyskiwać

sarkofag /sarˈkɔfak/ (n)
sarcophagus
  zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia;

sarkoidoza /ˌsarkɔ<sup>j</sup>iˈdɔza/ (n)
sarcoidosis
  (medycyna, medyczny) uogólniona choroba ziarniniakowa, najczęściej zajmująca węzły chłonne wnękowe i płuca

sarkopenia /ˌsarkɔˈpɛ̃ɲa/ (n)
sarcopenia
  (medycyna, medyczny) zanik masy mięśniowej wraz ze spadkiem siły mięśni

sarkopeniczny /sˌarkɔpɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
sarcopenic
  (medycyna, medyczny) związany z sarkopenią

sarna /ˈsarna/ (n)
roe deer, deer
  (zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego;

sarnina /sarʲˈɲĩna/ (n)
venison
  mięso sarny

saski /ˈsasʲci/ (adj)
Saxon
  związany z Sasami (dynastią Sasów), dotyczący Sasów

satanistyczny /sˌataɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
satanic
  związany z satanizmem, dotyczący satanizmu

satanizm /satˈaɲizm/ (n)
Satanism
  kult szatana

satelita /ˌsatɛˈlʲita/ (n)
satellite
  (astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;
  (astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;
  (fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;
  (potocznie, potoczny) telewizja satelitarna;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki

satelitarny /sˌatɛlitˈarnɨ/ (adj)
satellite
  związany z satelitą

sati /sˈatʲi/ (n)
sati
  dawna hinduska praktyka pogrzebowa, polegająca na samospaleniu wdowy na stosie ciałopalnym męża;

satrapa /satrˈapa/ (n)
satrap
  (starożytność) w Persji: zarządca prowincji;

saturacja /sˌaturˈatsja/ (n)
saturation
  (chemia, chemiczny) proces nasycania cieczy gazem

satyna /saˈtɨ̃na/ (n)
satin, sateen
  (włókiennictwo) bawełniana lub jedwabna tkanina, zwykle błyszcząca z jednej strony; rodzaj atłasu;

satyra /saˈtɨra/ (n)
satire, pasquinade
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;

satyrycznie /sˌatɨrˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
satirically
  w sposób satyryczny

satyryczny /ˌsatɨˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
satiric
  związany z satyrą, dotyczący satyry

satysfakcja /ˌsatɨˈsfakʦ̑ʲja/ (n)
satisfaction
  (książkowy) uczucie zadowolenia ze spełnienia pewnych oczekiwań

satysfakcjonować /ˌsatɨsfakʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
satisfy
  dawać satysfakcję; sprawiać komuś przyjemność

saudyjskoarabski /sˌawdɨjskˌɔarˈapski/ (adj)
Saudi Arabian
  dotyczący Arabów saudyjskich i Arabii Saudyjskiej

sauna /ˈsawna/ (n)
sauna
  rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

savasana /sˌavasˈana/ (n)
shavasana
  jedna z asan; podstawowa pozycja leżąca

sawanna /savˈanna/ (n)
savanna, savannah
  (geografia, geograficzny) (botanika, botaniczny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

sałata /saˈwata/ (n)
lettuce
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych;
  warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo
jam, salad
  (środowiskowy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) taśma filmowa zaplątana w kamerze lub projektorze

sałatka /saˈwatka/ (n)
salad
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

sałatka Caprese /sawˈatka tsaprˈɛsɛ/ (n)
Caprese salad
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka pochodząca z południowych Włoch, w skład której wchodzą pokrojone w plastry pomidory oraz mozzarella, polane sosem z oliwy lub kremem balsamicznym, udekorowane liśćmi bazylii;

sałatka Cezar /sawˈatka tsˈɛzar/ (n)
Caesar salad
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka, której głównymi składnikami są sałata rzymska, grzanki i parmezan, a często także grillowany kurczak;

sałatka grecka /sawˈatka ɡrˈɛtska/ (n)
greek salad
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna sałatka kuchni greckiej, w skład której zwykle wchodzą: grubo pokrojone pomidory i świeże ogórki, czerwona cebula w plastrach, zielona, słodka papryka, oliwa, plaster sera feta i brązowe oliwki;

sałatka szopska /sawˈatka ʃˈɔpska/ (n)
shopska salad
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna sałatka kuchni bułgarskiej, w skład której wchodzą pokrojone w niewielkie kawałki pomidory i świeże ogórki, cebula, papryka, olej roślinny lub oliwa oraz zwykle tarty słony ser szopski;

sałatka ziemniaczana /sawˈatka ʑˌɛmɲʲatʃˈana/ (n)
potato salad
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki;

scareware /stsˌarɛvˈarɛ/ (n)
scareware
  (informatyka, informatyczny) fałszywe oprogramowanie udające antywirus, które bazując na strachu, wyłudza pieniądze fałszywymi informacjami o wirusach komputerowych

scena /ˈsʦ̑ɛ̃na/ (n)
scene
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;
  (przenośnie, przenośnia) awantura, kłótnia
stage
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;

scenariusz /sʦ̑ɛ̃ˈnarʲjuʃ/ (n)
screenplay
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.;

scenarzysta /ˌsʦ̑ɛ̃naˈʒɨsta/ (n)
scenarist, screenwriter
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba pisząca scenariusze filmowe, telewizyjne lub radiowe;

sceniczny /stsɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
acting, scenic, scenical, stage, stagy, theatrical
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący sceny lub teatru

scenopis /sʦ̑ɛ̃ˈnɔpʲis/ (n)
screen play
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) lista ujęć filmowych rozpisana na podstawie scenariusza;

sceptycyzm /sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
skepticism, scepticism
  (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;

sceptyczny /stsɛptˈɨtʃnɨ/ (adj)
incredulous, sceptical sceptic, skeptical skeptic
  wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś

sceptyk /ˈsʦ̑ɛptɨk/ (n)
sceptic, skeptic
  człowiek sceptyczny, wątpiący, niedowierzający

schab /sxap/ (n)
pork loin
  (spożywczy) rodzaj mięsa wieprzowego wycinany z okolic kręgosłupa na odcinku piersiowo-lędźwiowym tuszy;

schabowy /sxaˈbɔvɨ/ (n)
pork chop
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (potocznie, potoczny) kotlet schabowy (1.1); czasem też o filecie z kurczaka przyrządzanym w podobny sposób;

schadzka /ˈsxaʦ̑ka/ (n)
clandestine meeting, tryst
  potajemne spotkanie, najczęściej randka pary kochanków

schemat /ˈsxɛ̃mat/ (n)
plan, scheme
  ogólny plan albo szkic

schematycznie /sxˌɛmatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
schematically
  w sposób schematyczny

schematyczny /sxˌɛmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
conventional
  (pejoratywnie, pejoratywny) mało pomysłowy; zgodny z utartym myśleniem
schematic
  przedstawiający coś w sposób uproszczony

schematyzm /sxɛmˈatɨzm/ (n)
schematism
  postępowanie lub myślenie schematyczne

scherzo /skˈɛrtsɔ/ (n)
scherzo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny;

schistosomatoza /ʃˌistɔsˌɔmatˈɔza/ (n)
schistosomiasis
  (medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny;

schizma /sxˈizma/ (n)
schism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii;

schizofrenia /ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja/ (n)
schizophrenia
  (medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;

schizofreniczny /ˌsxʲizɔfrɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
schizophrenic
  (medycyna, medyczny) związany ze schizofrenią, właściwy schizofrenii lub schizofrenikom

schlebiać /sxlˈɛbjatɕ/ (v)
flatter
  chwalić nad wyraz celem przypodobania się komuś

schodkowy /sxɔtˈkɔvɨ/ (adj)
step
  taki, który ma kształt schodków
  związany ze schodkiem, dotyczący schodka

schody /ˈsxɔdɨ/ (n)
stairs, staircase
  konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;

schody ruchome /ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ/ (n)
escalator
  urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami;

schodzić /ˈsxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
come down, come out, descend, get down, walk down
  iść w dół
decease, die, pass away
  umierać
move over
  ustępować miejsce

schodzić na psy /ˈsxɔʥ̑iʨ̑ na‿ˈpsɨ/ (idiom)
go to the dogs
  psuć się, zmieniać się na gorsze

schola /ʃˈɔla/ (n)
schola
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) parafialny zespół śpiewaczy

scholastyk /ʃɔlˈastɨk/ (n)
scholastic
  zwolennik lub przedstawiciel filozofii scholastycznej

schowek /ˈsxɔvɛk/ (n)
clipboard
  (informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami
stash
  miejsce, gdzie coś można schować

schron /sxrɔ̃n/ (n)
bunker
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj betonowej budowli obronnej lub ochronnej o przeznaczeniu militarnym;

schronienie /sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
refuge, asylum, shelter, retreat, hide-away
  bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować

schronisko /sxrɔ̃ˈɲiskɔ/ (n)
shelter
  budynek zapewniający miejsce odpoczynku, schronienia, bazę noclegową i gastronomiczną;
home
  miejsce, w którym można się schronić

schrystianizować /ʃrˌɨstjaɲizˈɔvatɕ/ (v)
Christianize, Christianise
  (historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) zaprowadzić chrześcijaństwo

schwytać /ˈsxfɨtaʨ̑/ (v)
capture, catch
  (książkowy) złapać

schylać /ˈsxɨlaʨ̑/ (v)
bend over
  zginać w pasie ku ziemi samego siebie

schyłek /ˈsxɨwɛk/ (n)
end, decadence, decadency, end-stage, to-fall, twilight
  okres bliski zakończeniu, stadium końcowe
downturn, regress
  tendencja zniżkowa

scjentologiczny /stsjˌɛntɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
Scientological
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z scjentologią, dotyczący scjentologii

scrapbooking /stsrˌabbɔˈɔkiŋk/ (n)
scrapbooking
  metoda zdobienia stron albumów fotograficznych, rzadziej także kartek okolicznościowych, zaproszeń itp.; wykonywanie kolaży ze zdjęć i elementów ozdobnych;

scrollować /stsrɔllˈɔvatɕ/ (v)
scroll
  (neologizm) przewijać zawartość ekranu na urządzeniu elektronicznym

scyzoryk /sʦ̑ɨˈzɔrɨk/ (n)
penknife, pocketknife, clasp-knife
  składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami;

sczesać /stʃˈɛsatɕ/ (v)
brush off, brush-off
  czesząc, usunąć

sczesywać /stʃɛsˈɨvatɕ/ (v)
brush off, brush-off
  usuwać coś za pomocą szczotki lub grzebienia

seaborg /ˈsʲibɔrk/ (n)
seaborgium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106;

sec /ˈsɛkãw̃s/ (symbol)
sec
  = (matematyka, matematyczny) secans

secesja /sɛtsˈɛsja/ (n)
secession
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oddzielenie się, wyodrębnienie się nowej frakcji politycznej, nowego bytu państwowego;
art nouveau
  (sztuka) (historia, historyczny, historycznie) jeden ze stylów w sztuce i kulturze przełomu XIX i XX wieku, przybierający wiele form, a będący wyrazem odejścia od tradycyjnych i akademickich kanonów artystycznych, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, giętkich i płynnych linii i asymetrii;

secesjonizm /sˌɛtsɛsjˈɔɲizm/ (n)
secessionism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa polegająca na dążeniu do oddzielenia się danego regionu od reszty kraju w celu utworzenia samodzielnego państwa

sedan /ˈsɛdãn/ (n)
sedan
  (motoryzacja) rodzaj trójbryłowego, zamkniętego nadwozia samochodu osobowego, z wyraźnie oddzielonym przedziałem silnikowym i bagażowym;

sedes /ˈsɛdɛs/ (n)
toilet seat
  muszla klozetowa razem z pokrywą lub bez niej

segowijski /sˌɛɡɔvˈijski/ (adj)
Segovian
  związany z Segowią (Segovią) (miastem w Hiszpanii)

segregacja rasowa /ˌsɛɡrɛˈɡaʦ̑ʲja raˈsɔva/ (n)
racial segregation
  sformalizowana, zinstytucjonalizowana forma dyskryminacji oparta na kryterium rasy, polegająca na oddzieleniu jednej rasy od drugiej

segregator /ˌsɛɡrɛˈɡatɔr/ (n)
file cabinet, filing cabinet
  (biurowość, biurowy) pojemnik lub mebel z wieloma szufladkami lub przegródkami ułatwiający przechowywanie i przeszukiwanie dokumentów bądź innych przedmiotów;
binder, ring binder
  (biurowość, biurowy) teka służąca do archiwizowania i porządkowania pism urzędowych;

segregować /ˌsɛɡrɛˈɡɔvaʨ̑/ (v)
segregate, sort
  układać według określonego porządku

seitan /sɛˈitan/ (n)
gluten meat, seitan, wheat meat
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodzący się z Azji wysokobiałkowy zamiennik mięsa przygotowany z mąki pszennej, nazywany „pszennym mięsem”

sejf /sɛjf/ (n)
safe
  zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy

sejm /sɛjm/ (n)
diet
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa parlamentu albo jednej z izb parlamentu

sejsmiczny /sɛjsˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
seismic
  dotyczący drgań i ruchów tektonicznych skorupy ziemskiej, rozchodzący się we wnętrzu Ziemi

sejsmochronograf /sˌɛjsmɔxrɔnˈɔɡraf/ (n)
seismochronograph
  (geologia, geologiczny) (technologia, technika, techniczny) chronograf mający za zadanie wyznaczenie dokładnego czasu wystąpienia wstrząsów

sejsmogeneza /sˌɛjsmɔɡɛnˈɛza/ (n)
seismogenesis
  (geologia, geologiczny) proces, który wywołuje trzęsienia ziemi

sejsmograf /sɛjsmˈɔɡraf/ (n)
seismograph, seismometer
  (technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;

sejsmografia /sˌɛjsmɔɡrˈafja/ (n)
seismography
  (geologia, geologiczny) zbieranie danych, odczytów urządzeń (sejsmogramy) i opisów drgań skorupy ziemskiej, a zwłaszcza trzęsień ziemi
  (geologia, geologiczny) sejsmologia

sejsmograficzny /sˌɛjsmɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
seismographic
  (geologia, geologiczny) związany z sejsmografią, dotyczący sejsmografii lub sejsmografu

sejsmogram /sɛjsmˈɔɡram/ (n)
seismogram
  (geologia, geologiczny) zapis pomiarów wykonanych sejsmografem (sejsmometrem);

sejsmokardiografia /sˌɛjsmɔkˌardjɔɡrˈafja/ (n)
seismocardiography
  (medycyna, medyczny) nieinwazyjne zbieranie z klatki piersiowej odczytów drgań powodowanych przez skurcze serca

sejsmokardiograficzny /sˌɛjsmɔkˌardjɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
seismocardiographic
  związany z sejsmokardiografią, wykorzystujący sejsmokardiografię

sejsmolog /sɛjsmˈɔlɔk/ (n)
seismologist
  (geologia, geologiczny) naukowiec zajmujący się sejsmologią

sejsmologia /ˌsɛjsmɔˈlɔɟja/ (n)
seismology
  nauka o trzęsieniach ziemi;

sejsmometryczny /sˌɛjsmɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
seismometric
  związany z sejsmometrią, dotyczący sejsmometrii

sejsmonastia /sˌɛjsmɔnˈastja/ (n)
seismonasty, thigmonasty
  (botanika, botaniczny) reakcja rośliny lub grzyba na bodziec mechaniczny (dotyk, wstrząs) wywołana zmianą turgoru

sejsmonastyczny /sˌɛjsmɔnastˈɨtʃnɨ/ (adj)
seismonastic
  związany z sejsmonastią

sejsmostetoskop /sˌɛjsmɔstɛtˈɔskɔp/ (n)
seismostethoscope
  (wojskowość, wojskowy) przyrząd w formie słuchawek stosowany do podsłuchiwania i lokalizowania podziemnych prac minerskich prowadzonych przez nieprzyjaciela

sejsmoterapia /sˌɛjsmɔtɛrˈapja/ (n)
seismotherapy
  zabieg fizykoterapeutyczny w którym ciało lub tylko jego część poddaje się działaniu równomiernych, szybkich, ale niezbyt silnych drgań, wywoływanych ręcznie lub z pomocą odpowiednich urządzeń

sekator /sɛˈkatɔr/ (n)
loppers, shears
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) nożyce o wygiętych ostrzach używane w ogrodzie;

sekciarski /sɛcˈʨ̑arsʲci/ (adj)
sectarian
  dotyczący sekt religijnych
  zasklepiający się w obrębie wąskiej grupy, najczęściej politycznej lub ideologicznej

sekciarz /sˈɛktɕaʃ/ (n)
cultist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek sekty religijnej

sekcja /ˈsɛkʦ̑ʲja/ (n)
autopsy
  (medycyna, medyczny) operacyjne badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny zgonu lub w celach naukowo-badawczych
section
  dział urzędu, organizacji, towarzystwa, związku itp.
  (technologia, technika, techniczny) element składowy, część urządzenia mająca określony zakres działania
  (wojskowość, wojskowy) część plutonu

sekcja zwłok /ˈsɛkʦ̑ʲja ˈzvwɔk/ (n)
autopsy, necropsy
  (medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej;

sekretarka /ˌsɛkrɛˈtarka/ (n)
secretary
  kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów

sekretarz /sɛˈkrɛtaʃ/ (n)
secretary
  pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby
Secretary Bird, Secretarybird
  (ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy;

sekretny /sɛˈkrɛtnɨ/ (adj)
confidential, secret
  trzymany w sekrecie

seks /sɛks/ (n)
sex
  (potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami

seks bez zabezpieczenia /sˈɛɡz bˈɛz zˌabɛspʲɛtʃˈɛɲʲa/ (n)
unprotected sex
  (seksuologia, seksuologiczny) współżycie płciowe bez użycia jakiejkolwiek formy antykoncepcji (zazwyczaj prezerwatywy); seks bez podjęcia środków minimalizujących ryzyko przeniesienia chorób wenerycznych i/lub nieplanowanej ciąży

seks oralny /ˈsɛks ɔˈralnɨ/ (n)
oral sex
  zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami

seksafera /ˌsɛksaˈfɛra/ (n)
sex scandal
  (publikatory) (potocznie, potoczny) określenie wydarzeń związanych z zarzutami molestowania seksualnego przez osoby publiczne i z dochodzeniem w tej sprawie

seksapil /sɛksaˈpʲil/ (n)
sex appeal
  atrakcyjność seksualna

seksbomba /sɛɡzˈbɔ̃mba/ (n)
sex bomb
  (potocznie, potoczny) bardzo atrakcyjna fizycznie kobieta, o silnie działającej na zmysły, prowokującej urodzie;

seksistowski /ˌsɛcɕiˈstɔfsʲci/ (adj)
sexist
  związany z seksizmem, dotyczący seksizmu; dyskryminujący osoby płci przeciwnej

seksizm /ˈsɛcɕism̥/ (n)
sexism, sex discrimination
  dyskryminacja ze względu na płeć;

seksoholik /sˌɛksɔxˈɔlik/ (n)
sexaholic
  mężczyzna uzależniony od uprawiania seksu; mężczyzna, dla którego seks stał się rodzajem chorobliwego nałogu

seksować /sɛˈksɔvaʨ̑/ (v)
sex
  określać płeć zwierząt, głównie piskląt hodowlanych

seksowny /sɛˈksɔvnɨ/ (adj)
sexy
  atrakcyjny seksualnie, ponętny

sekstant /ˈsɛkstãnt/ (n)
sextant
  (astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze;

seksturystyka /ˌsɛkstuˈrɨstɨka/ (n)
sex tourism
  turystyka, której celem jest wchodzenie w niezobowiązujące relacje seksualne z przedstawicielami danej społeczności lokalnej

seksualizacja /ˌsɛksu<sup>w</sup>alʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
sexualization, sexualisation
  (psychologia, psychologiczny) proces, w wyniku którego wartościowanie kogoś jest dokonywane z punktu widzenia atrakcyjności seksualnej

seksualnie /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲɲɛ/ (adv)
sexually
  w sposób dotyczący seksu, seksualności

seksualność /sˌɛksuˈalnɔɕtɕ/ (n)
sexuality
  (biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;

seksualny /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
sexual
  dotyczący seksu i popędu płciowego

seksuolog /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>ɔlɔk/ (n)
sexologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem zaburzeń seksualnych

seksuologia /ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja/ (n)
sexology
  nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka;

sekta /ˈsɛkta/ (n)
sect
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam wyznaniowy religii

sektor /ˈsɛktɔr/ (n)
sector
  wydzielona część jakiejś przestrzeni

sekularyzacja /ˌsɛkularɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
secularization
  (kościelny) przejście osoby duchownej do stanu świeckiego
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie majątków spod władzy kościelnej pod władzę świecką

sekunda /sɛˈkũnda/ (n)
second
  (fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty
  (potocznie, potoczny) krótka chwila
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/3600 stopnia
  interwał między dwoma kolejnymi dźwiękami skali;

sekundant /sɛˈkũndãnt/ (n)
second
  (historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi

sekwencja /sɛkfˈɛntsja/ (n)
sequence
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) jednostka kompozycyjna filmu lub przedstawienia, stanowiąca zamknięty fragment akcji
sequence, succession
  (książkowy) występowanie czegoś jedno po drugim

sekwoja /sɛˈkfɔja/ (n)
sequoia
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj drzew z rodziny cyprysowatych;
redwood, sequoia
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) olbrzymie i długowieczne drzewo z rodzaju (1.1) występujące w górach Ameryki Północnej

seldżucki /sɛldʒˈutski/ (adj)
Seljuq
  związany z Seldżukiem lub wywodzącą się od niego dynastią, dotyczący Seldżuka lub wywodzącej się od niego dynastii

seledyn /sɛlˈɛdɨn/ (n)
celadon
  blada, delikatna zieleń

seledynek /sˌɛlɛdˈɨnɛk/ (n)
green honeycreeper
  Chlorophanes spiza, gatunek ptaka z rodziny tanagr;

seledynowy /ˌsɛlɛdɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
celadon, pale green
  mający jasnozielony kolor;

selekcja /sɛˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
selection
  dobór dokonywany poprzez eliminację

selen /ˈsɛlɛ̃n/ (n)
selenium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34;

seleno- /sɛˈlɛ̃nɔ/
seleno-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Księżycem

selenografia /ˌsɛlɛ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
selenography
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka zajmująca się opisem powierzchni Księżyca;

selenologia /sˌɛlɛnɔlˈɔɡja/ (n)
selenology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (astronomia, astronomiczny) nauka o Księżycu

seler /ˈsɛlɛr/ (n)
celery, celeriac
  (botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna;

self made man /sˈɛlf mˈadɛ mˈan/ (n)
self made man
  ktoś, kto samodzielnie, tylko dzięki sobie zyskał popularność lub odniósł sukces

selfie /sˈɛlfjɛ/ (n)
selfie
  (slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki;

seligmannit /sˌɛliɡmˈanɲit/ (n)
seligmannite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady siarczków;

semafor /sɛ̃ˈmafɔr/ (n)
semaphore
  (kolejnictwo) urządzenie sygnalizacyjne przy torze kolejowym w postaci słupa z poprzecznym ramieniem i światłami;

semantyczny /ˌsɛ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
semantic
  (informatyka, informatyczny) związany ze znaczeniem instrukcji, wyrażeń języka programowania
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych

semantyka /sɛ̃ˈmãntɨka/ (n)
semantics
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych
  (filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością
  (informatyka, informatyczny) związki między instrukcjami, wyrażeniami itp. języka programowania a znaczeniem programu rozumianym jako zachowanie się komputera, systemu itp.

semestr /ˈsɛ̃mɛstr̥/ (n)
semester, term
  połowa roku akademickiego lub szkolnego;

semicki /sɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci/ (adj)
Semitic
  odnoszący się do Semitów, związany z Semitami, dotyczący Semitów

seminarium /ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm/ (n)
seminary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny, w którym przygotowują się kandydaci na duchownych
seminar
  (studencki) (edukacja, edukacyjny) zajęcia dydaktyczne dla studentów uczelni niepolitechnicznych
  publiczna konferencja z udziałem przedstawicieli różnych środowisk i dziedzin

seminarzysta /sˌɛminaʒˈɨsta/ (n)
seminarian, seminarist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) student seminarium duchownego

semiotyka /sɛmjˈɔtɨkˌa/ (n)
semiotics
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający systemy znakowe;

sen /sɛ̃n/ (n)
sleep
  (fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości
dream
  doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste
sen
  (jednostka monetarna) drobna jednostka monetarna w niektórych krajach Azji, m.in. 1/100 jena japońskiego lub 1/100 ringgita malezyjskiego; w Japonii obecnie nieużywana

sen zimowy /ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ/ (n)
hibernation
  (biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;

senat /ˈsɛ̃nat/ (n)
senate
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;
college senate, university college
  (szkolnictwo, szkolny) kolegialny organ uczelni;

senator /sɛ̃ˈnatɔr/ (n)
senator
  członek izby wyższej parlamentu (senatu)

senatorski /sˌɛnatˈɔrski/ (adj)
senatorial
  związany z senatorem lub senatorami, odnoszący się do senatora lub senatorów

sencha /sˈɛnxa/ (n)
sencha
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj japońskiej zielonej herbaty przygotowywanej bez mielenia liści;

senegalka /sˌɛnɛɡˈalka/ (n)
Senegal parrot
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku afrykanka ognistobrzucha;

senegalski /ˌsɛ̃nɛˈɡalsʲci/ (adj)
Senegalese
  odnoszący się do państwa Senegal

senior /ˈsɛ̃ɲɔr/ (n)
senior
  starsza osoba (wiekiem lub rangą)

seniorat /sɛɲʲˈɔrat/ (n)
seniority
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczna zasada dziedziczenia polegająca na odziedziczeniu tytułu i władzy przez najstarszego przedstawiciela rodu;

senioraż /sɛ̃ˈɲɔraʃ/ (n)
seigniorage
  (ekonomia, ekonomiczny) zysk z emisji pieniądza i wpuszczania go do obrotu (np. wynikający z wyższej ceny sprzedaży monet kolekcjonerskich przez bank centralny od ich nominałów)

senność /ˈsɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
drowsiness, sleepiness, somnolence
  potrzeba snu, pragnienie zaśnięcia

senny /ˈsɛ̃nːɨ/ (adj)
drowsy, sleepy
  dotyczący snu, związany ze snem; trwający lub przeżywany podczas snu

sens /sɛ̃w̃s/ (n)
sense
  sposób rozumienia czegoś
meaning, purport
  wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu
point
  właściwość jakiejś idei, czynności, przedmiotu, sprawiająca, że jest użyteczny, wartościowy, uzasadniony

sensacja /sɛnsˈatsja/ (n)
bombshell, ripsnorter, sensation, sockdolager, socksologer, spanker
  wydarzenie, wiadomość wywołujące żywe, powszechne zainteresowanie

sensacyjny /sˌɛnsatsˈɨjnɨ/ (adj)
detective
  (sztuka) pełen napięcia emocjonalnego ze względu na wartką akcję i tematykę
sensational
  wywołujący sensację

sensoryczny /sˌɛnsɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
sensorial
  (fizjologia, fizjologiczny) odczuwalny zmysłami

sensownie /sɛ̃w̃ˈsɔvʲɲɛ/ (adv)
sensibly
  w sposób sensowny

sentencja /sɛ̃nˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
sententia
  zwięzłe sformułowanie pewnej ogólnej myśli, np. filozoficznej;

sentyment /sɛ̃nˈtɨ̃mɛ̃nt/ (n)
affection, sentiment
  poczucie przywiązania i sympatii

sentymentalnie /ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalʲɲɛ/ (adv)
sentimentally
  w sposób sentymentalny

sentymentalny /ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
sentimental, corny, gooey, maudlin, mawkish
  przesadnie uczuciowy; (także, też) świadczący o przesadnej uczuciowości

separacja /sˌɛparˈatsja/ (n)
separation
  (książkowy) oddzielenie od czegoś
separation, estrangement, repudiation, splitsville
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozłączenie małżonków bez ich prawa wstępowania w nowy związek małżeński

separatysta /ˌsɛparaˈtɨsta/ (n)
separatist
  zwolennik separatyzmu

separatystyczny /ˌsɛparatɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
separatist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z separatyzmem lub/i separatystami; właściwy separatyzmowi

separatyzm /ˌsɛpaˈratɨsm̥/ (n)
separatism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;

separatyzm rasowy /sˌɛparˈatɨzm rasˈɔvɨ/ (n)
racial separatism
  (eufemistycznie) rasizm

separować /sˌɛparˈɔvatɕ/ (v)
isolate, separate
  oddzielać od czego lub kogo
remain detached, stay aloof
  odsuwać siebie od innych

seplenić /sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
lisp
  błędnie wymawiać spółgłoski dziąsłowe i szczelinowe

sepsa /ˈsɛpsa/ (n)
sepsis
  (medycyna, medyczny) zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej;
toilet
  (slangowo) ubikacja

sepulka /sɛˈpulka/ (n)
Specjalna:Książki/0156849054, scrupt
  (książkowy) w twórczości Stanisława Lema: tajemniczy twór o nieznanym przeznaczeniu odgrywający ważną rolę w fikcyjnej cywilizacji Ardrytów;

sequel /sˈɛɡvɛl/ (n)
sequel
  dalszy ciąg jakiegoś dzieła, najczęściej filmu lub książki;

ser /sɛr/ (n)
cheese
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;

seraficzny /ˌsɛraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
seraphic
  (poetycki, poetycko) anielski, piękny, wzniosły

serafin /sɛrˈafin/ (n)
seraph
  (teologia, teologiczny) (biblijny) anioł należący do najwyższego chóru w hierarchii anielskiej;

seraj /sˈɛraj/ (n)
seraglio, serail
  (architektura, architektoniczny) orientalny pałac, rezydencja władcy, zwłaszcza sułtana
  kobieca część tradycyjnego domu muzułmańskiego

serak /sˈɛrak/ (n)
serac
  (geologia, geologiczny) ogromna bryła lodu powstająca w wyniku pękania lodowca;

serbski /ˈsɛrpsʲci/ (adj)
Serbian, Serb
  związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów

serbski /ˈsɛrpsʲci/ (n)
Serbian
  jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;

serce /ˈsɛrʦ̑ɛ/ (n)
heart
  (anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt
  (przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś
  (przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej
  przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości
clapper
  część dzwonu, która uderza w jego ściany i powoduje dźwięk

serce z kamienia /ˈsɛrʦ̑ɛ s‿kãˈmʲjɛ̇̃ɲa/ (n)
heart of stone
  o osobie zimnej, złej, nieczułej, niewzruszonej

sercowaty /sˌɛrtsɔvˈatɨ/ (adj)
heart-shaped, cordate
  przypominający kształtem serce

sercowy /sɛrtsˈɔvɨ/ (adj)
cardiac
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący serca jako narządu
love
  dotyczący uczuć zakochania i miłości

serdecznie /sɛrˈdɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
cordially, heartily, warmly
  w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie

serdeczność /sɛrˈdɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
cordiality, dearness, heartiness, hospitality, nearness, warmth
  życzliwość, serdeczny stosunek
  czułość

serdeczny /sɛrˈdɛʧ̑nɨ/ (adj)
cordial, hearty, warm, bosom
  taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć

serdeczny palec /sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑/ (n)
ring finger
  (anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki

serenada /sˌɛrɛnˈada/ (n)
serenade
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń śpiewana pod oknem ukochanej
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o charakterze lirycznym;

seria /ˈsɛrʲja/ (n)
series
  elementy lub wydarzenia następujące po sobie

serial /ˈsɛrʲjal/ (n)
serial
  film telewizyjny składający się z przynajmniej kilku odcinków

serio /ˈsɛrʲjɔ/ (adv)
seriously, really
  poważnie, bez żartów, prawdziwie, szczerze

sernik /ˈsɛrʲɲik/ (n)
cheesecake
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto, w którym jednym ze składników jest biały ser;

serologia /ˌsɛrɔˈlɔɟja/ (n)
serology
  (medycyna, medyczny) dziedzina nauk medycznych, część immunologii, zajmująca się interakcją pomiędzy antygenami i przeciwciałami;

serowar /sɛˈrɔvar/ (n)
cheese maker
  rzemieślnik wyrabiający sery

serpentologia /ˌsɛrpɛ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
serpentology
  (zoologia, zoologiczny) nauka o wężach

serpentyn /sɛrˈpɛ̃ntɨ̃n/ (n)
serpentine
  (geologia, geologiczny) minerał, uwodniony krzemian magnezu;

serpentyna /ˌsɛrpɛ̃nˈtɨ̃na/ (n)
switchback
  kręta droga, ścieżka;
streamer
  rzucana i rozwijana na imprezach, spiralnie nawinięta wąska taśma papierowa

serwal sawannowy /sˈɛrval sˌavannˈɔvɨ/ (n)
serval
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leptailurus serval Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Afryce, na południe od Sahary;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

serwatka /sɛrvˈatka/ (n)
whey
  (spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera;

serwer /ˈsɛrvɛr/ (n)
server
  (informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej;

serwerownia /sˌɛrvɛrˈɔvɲʲa/ (n)
server room
  (informatyka, informatyczny) specjalne, wydzielone pomieszczenie, w którym znajdują się serwery;

serweta /sɛrˈvɛta/ (n)
tablecloth
  ozdobny obrus do nakrywania stołu

serwetka /sɛrvˈɛtka/ (n)
napkin, serviette
  kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia

serwilizm /sɛrvˈilizm/ (n)
servility
  (pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności

serwis /ˈsɛrvʲis/ (n)
service
  (informatyka, informatyczny) moduł oprogramowania świadczący usługi dla innych modułów
  obsługa w zakresie napraw i konserwacji czegoś
  warsztat i zespół osób wykonujący takie usługi
serve
  (sport, sportowy) odbicie piłki na pole przeciwnika w momencie rozpoczęcia lub wznowienia gry (w siatkówce, tenisie, badmintonie, ping-pongu itp.)
crockery set
  komplet naczyń stołowych
information service, news bulletin
  zestaw materiałów informacyjnych zebranych w określonym celu lub regularnie dostarczanych

serwować /sɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
serve
  podawać coś (zwykle o jedzeniu)
  wybijać zza linii boiska lotkę lub piłkę na pole przeciwnika

seryjny /sɛˈrɨjnɨ/ (adj)
serial
  następujący w serii, jeden po drugim
  produkowany masowo, zazwyczaj wg tego samego wzoru

sesja /ˈsɛsʲja/ (n)
session
  (fotografia) spotkanie przeznaczone na robienie serii zdjęć
  posiedzenie poświęcone określonej sprawie
  powtarzający się cyklicznie okres, w którym odbywają się posiedzenia, obrady, egzaminy itp.

sesja zdjęciowa /sˈɛsja zdjɛɲtɕˈɔva/ (n)
photo session, photo shoot
  (fotografia) spotkanie zorganizowane w celu zrobienia serii zdjęć

seszelski /sɛˈʃɛlsʲci/ (adj)
Seychellois
  odnoszący się do Seszeli (państwa lub wysp)

set /sɛt/ (n)
set
  gra karciana polegająca na znajdywaniu trójek kart
  partia gry w siatkówkę, siatkówkę plażową, tenisa

seter szkocki /ˈsɛtɛr ˈʃkɔʦ̑ʲci/ (n)
Gordon setter
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy wyżłów w typie seterów;

sex shop /sˈɛks ʃˈɔp/ (n)
sex shop
  sklep z artykułami erotycznymi;

sexy /sˈɛksɨ/ (adj)
sexy
  (potocznie, potoczny) (zobacz) seksowny

sezam /ˈsɛzãm/ (n)
sesame
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

sezamina /sˌɛzamˈina/ (n)
sesamin
  (biochemia, biochemiczny) lignan, organiczny związek chemiczny występujący w ziarnach sezamu i w oleju sezamowym

sezon /ˈsɛzɔ̃n/ (n)
season
  (telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza
  (handel, handlowy) pora roku

sezon ogórkowy /sˈɛzɔn ˌɔɡurkˈɔvɨ/ (n)
gooseberry season, silly season, dog days of summer, slow news season
  (publikatory) okres w porze letniej, gdy w mediach dominują błahe tematy i zmyślone newsy;

sezonowość /sˌɛzɔnˈɔvɔɕtɕ/ (n)
seasonality
  (książkowy) cecha bycia sezonowym; występowanie w określonej porze

sezonowy /ˌsɛzɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
seasonal
  występujący w określonym sezonie, czasowy, okresowy

sfaleryt /sfalˈɛrɨt/ (n)
sphalerite
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku;

sfatygowany /ˌsfatɨɡɔˈvãnɨ/ (adj)
raddled, worn out
  zniszczony przez długie używanie

sfera /ˈsfɛra/ (n)
sphere
  (matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli;

sferyczny /sfɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
spherical
  dotyczący sfery
spherical, globular, orbicular
  mający kształt odcinka sfery

sfigmomanometr /sfˌiɡmɔmanˈɔmɛtr/ (n)
sphygmomanometer
  (medycyna, medyczny) aparat do mierzenia ciśnienia tętniczego;

sfinks /sfʲĩŋks/ (n)
sphinx
  (sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;
Sphynx
  (zoologia, zoologiczny) bezwłosa rasa kota;

sfora /ˈsfɔra/ (n)
pack, kennel
  duże stado psowatych (psów, wilków)

sfrustrowany /ˌsfrustrɔˈvãnɨ/ (adj)
frustrate
  taki, który przeżywa frustrację

shader /ʃˈadɛr/ (n)
shader
  (informatyka, informatyczny) w grafice komputerowej: program komputerowy, zawierający zbiór instrukcji dla karty graficznej renderujący grafikę,

shantung /ˈʃãntũŋk/ (n)
shantung
  rodzaj ciężkiej tkaniny zawierającej surowy jedwab

shemale /ʃɛmˈalɛ/ (n)
she-male, shemale
  (seksuologia, seksuologiczny) (pejoratywnie, pejoratywny) transseksualna lub transgenderyczna kobieta z męskimi narządami płciowymi, występująca w branży pornograficznej;

sherry /ʃˈɛrɨ/ (n)
sherry
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj hiszpańskiego wina;

shinto /ʃˈintɔ/ (n)
Shintoism, Shinto
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna religia Japonii;

shōnen /ʃˈɔnɛn/ (n)
shōnen
  (środowiskowy) typ mangi lub anime przeznaczonych dla chłopców

siadać /ˈɕadaʨ̑/ (v)
sit, sit down
  zajmować miejsce do siedzenia, przechodzić do siedzenia

sianie /ˈɕä̃ɲɛ/ (n)
sowing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: siać

siano /ˈɕãnɔ/ (n)
hay
  (rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę;

sianokosy /ˌɕãnɔˈkɔsɨ/ (n)
haymaking
  (rolnictwo, rolniczy) koszenie łąki i suszenie traw w celu uzyskania siana;

siara /ˈɕara/ (n)
colostrum
  (zoologia, zoologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów mlekowych ssaków;

siarczan /ˈɕarʧ̑ãn/ (n)
sulfate, sulphate
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkowego;

siarczek srebra /ɕˈartʃɛk srˈɛbra/ (n)
silver sulfide
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu siarkowodorowego i srebra;

siarczyn /ˈɕarʧ̑ɨ̃n/ (n)
sulfite, sulphite
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu siarkawego;

siarka /ˈɕarka/ (n)
sulphur, sulfur
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16;

siarkowodór /ˌɕarkɔˈvɔdur/ (n)
hydrogen sulfide, hydrogen sulphide
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny siarki i wodoru

siarkowy /ɕarkˈɔvɨ/ (adj)
sulfuric, sulphuric
  zrobiony z siarki

siatka /ˈɕatka/ (n)
net
  (matematyka, matematyczny) figura powstała z rozłożenia ścian bryły na płaszczyźnie
  (sport, sportowy) w piłce nożnej, ręcznej, wodnej i w hokeju: osłona boków i tyłu bramki
  (sport, sportowy) w siatkówce, tenisie, badmintonie: naciągnięta plecionka sznurowa, rozdzielająca boisko na dwie części
mesh net
  rodzaj ażurowej plecionki ze sznurka, drutu, nici
network
  układ krzyżujących się ze sobą linii, np. ulic lub przewodów

siatkarz /ˈɕatkaʃ/ (n)
volleyball player, volleyballer
  (sport, sportowy) sportowiec grający w siatkówkę

siatkowaty /ɕˌatkɔvˈatɨ/ (adj)
reticular, reticulate, retiform
  mający kształt lub wygląd siatki, przypominający siatkę

siatkówka /ɕatˈkufka/ (n)
retina
  (anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe;
volleyball
  (sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;

siatkówka plażowa /ɕatˈkufka plaˈʒɔva/ (n)
beach volleyball
  (sport, sportowy) odmiana siatkówki rozgrywana w zespołach dwuosobowych na piaszczystym boisku;

siatkówkowy /ɕˌatkufkˈɔvɨ/ (adj)
retinal
  (anatomia, anatomiczny) związany z siatkówką, dotyczący siatkówki

siać /ɕäʨ̑/ (v)
sow
  rzucać nasiona w glebę

sic /sˈits/ (interjection)
sic
  tak, zgodnie z oryginałem

sideromancja /sˌidɛrɔmˈantsja/ (n)
sideromancy
  (ezoteryka) wróżenie z opiłków żelaza

sidło /ɕˈidwɔ/ (n)
snare
  (łowiectwo, łowiecki) wnyk z drutu lub sznura używany do łapania zwierzyny

siebie /ˈɕɛbʲjɛ/ (pronoun)
himself, myself, oneself, yourself
  …wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi biernikiem i dopełniaczem

sieczka /ɕˈɛtʃka/ (n)
chaff
  (rolnictwo, rolniczy) pocięta drobno słoma na paszę;

siedem grzechów głównych /ɕˈɛdɛm ɡʒˈɛxuv ɡwˈuvnɨx/ (n)
seven deadly sins
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;

siedemnasta /ɕˌɛdɛmnˈasta/ (n)
5 PM
  godzina 17, godzina piąta po południu

siedemnastościan /ɕˌɛdɛmnastˈɔɕtɕan/ (n)
heptadecahedron, heptakaidecahedron
  (geometria) wielościan o siedemnastu ścianach

siedlisko /ɕɛdlˈiskɔ/ (n)
settlement
  (antropologia, antropologiczny) miejsce bytowania, zamieszkania
habitat
  (ekologia, ekologiczny) całokształt warunków przyrodniczych stanowiących miejsce życia określonych organizmów;
hotbed
  miejsce pochodzenia i wylęgania zarazków

siedmiobój /ɕɛdˈmʲjɔbuj/ (n)
heptathlon
  (sport, sportowy) dyscyplina lekkoatletyczna, składająca się z siedmiu konkurencji

siedmiogrodzki /ɕˌɛdmʲɔɡrˈɔtski/ (adj)
Transylvanian
  związany z Siedmiogrodu, dotyczący Siedmiogrodu

siedmiokrotnie /ˌɕɛdmʲjɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
sevenfold
  siedem razy

siedmiokąt /ɕɛdˈmʲjɔkɔ̃nt/ (n)
heptagon
  (matematyka, matematyczny) wielokąt o siedmiu bokach;

siedmiomasztowiec /ˌɕɛdmʲjɔ̃maˈʃtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
seven-masted ship
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający siedem masztów

siedmiomasztowy /ˌɕɛdmʲjɔ̃maˈʃtɔvɨ/ (adj)
seven-masted
  o żaglowcu: mający siedem masztów

siedmioraki /ˌɕɛdmʲjɔˈraci/ (numeral)
of seven way kind type, sevenfold
  dotyczący siedmiu typów, rodzajów

siedmiorako /ˌɕɛdmʲjɔˈrakɔ/ (adv)
in seven way kind type
  (przysłówek) od przymiotnika → siedmioraki

siedmiościan /ɕɛdmʲˈɔɕtɕan/ (n)
heptahedron
  (geometria) wielościan o siedmiu ścianach

siedzenie /ɕɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
seat
  (eufemistycznie) część ciała poniżej pleców
  miejsce przeznaczone do siedzenia (1.1)
sitting
  (rzeczownik odczasownikowy) od: siedzieć

siedziba /ɕɛ̇ˈʥ̑iba/ (n)
headquarters, seat
  budynek, w którym znajduje się jakaś instytucja, firma, organizacja

siedzieć /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
sit
  spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach
  (potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności

siedzieć po turecku /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˌpɔ‿tuˈrɛʦ̑ku/ (v)
sit cross-legged
  siedzieć ze skrzyżowanymi nogami, zazwyczaj na podłodze

siedzący /ɕɛdʑˈɔntsɨ/ (adj)
seat
  służący do siedzenia
sedentary
  taki, który wymaga siedzenia

sieja /ˈɕɛ̇ja/ (n)
whitefish, gwyniad, lavaret, powan, schelly
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Coregonus, srebrzysta, przybrzeżna ryba bałtycka żyjąca również w niektórych jeziorach;

siekać /ˈɕɛkaʨ̑/ (v)
chop, chop up
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno kroić

siekiera /ɕɛ̇ˈcɛra/ (n)
axe
  ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska

sielankowy /ɕˌɛlaŋkˈɔvɨ/ (adj)
idyllic, pastoral
  pełen spokoju, pogody, beztroski

siema /ˈɕɛ̃ma/ (interjection)
hi
  (slangowo) forma powitania

siemię lniane /ˈɕɛ̃mʲjɛ ˈlʲɲãnɛ/ (n)
flax seed
  (spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nasiona lnu zwyczajnego

siemka /ˈɕɛ̃mka/ (interjection)
hiya
  (slangowo) powitanie

siena /ˈsʲjɛ̃na/ (n)
Siena
  (motoryzacja) samochód marki Fiat;

sieneńczyk /ɕɛnˈɛɲtʃɨk/ (n)
Sienese
  (literacko) współczesny mieszkaniec miasta Sieny

sieneński /ɕɛnˈɛɲski/ (adj)
Sienese
  odnoszący się do Sieny, związany ze Sieną

siennik /ˈɕɛ̇̃ɲːik/ (n)
strawbed
  płócienny materac wypchany słomą lub sianem;

sieroctwo /ɕɛrˈɔtstfɔ/ (n)
orphanhood
  bycie sierotą

sierota /ɕɛˈrɔta/ (n)
orphan
  dziecko, któremu umarło przynajmniej jedno z rodziców
  (termin typograficzny) błąd polegający na pozostawieniu pojedynczego wiersza na dole kolumny składanego tekstu

sierp /ɕɛrp/ (n)
sickle, reaping hook
  (rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;
hook
  (sport, sportowy) w boksie: uderzenie zadane półkolistym ruchem ręki

sierpiec /ˈɕɛrpʲjɛʦ̑/ (n)
Barrow's Goldeneye, Barrow's goldeneye
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

sierpień /ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
August
  ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego;

sierpodudek /ɕˌɛrpɔdˈudɛk/ (n)
wood hoopoe
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Phoeniculidae;

sierpówka /ɕɛrpˈufka/ (n)
Eurasian collared dove, Eurasian collared-dove, collared dove
  (ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia decaocto, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;

sierść /ɕɛrʲɕʨ̑/ (n)
fur
  (zoologia, zoologiczny) owłosienie ssaków;

sierżant /ˈɕɛrʒãnt/ (n)
Sergeant, sergeant
  stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;

siew /ɕˈɛf/ (n)
sowing
  (rolnictwo, rolniczy) umieszczanie nasion w przygotowanej ziemi i przykrywanie ich warstwą gleby

siewca /ɕˈɛftsa/ (n)
sower
  (rolnictwo, rolniczy) osoba siejąca ziarno w polu

siewnik /ˈɕɛvʲɲik/ (n)
seed drill, seeder
  (rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do wysiewu ziarna;

sieć /ɕɛ̇ʨ̑/ (n)
supply
  (potocznie, potoczny) sieć (1.3) elektroenergetyczna
Web, network
  (potocznie, potoczny) sieć (1.3) komputerowa, Internet
trap
  (przenośnie, przenośnia) pułapka
net, chain
  grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję
cobweb, spider's web, spiderweb, web
  pajęczyna
network, system
  połączone ze sobą urządzenia, współpracujące ze sobą; grupa osób współpracujących przy czymś
net, fishnet
  siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ;
net
  w go: sposób łapania kamieni polegający na odcięciu im jednym ruchem wszystkich dróg ucieczki;

sigma /ˈsʲiɡma/ (n)
sigma
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa osiemnastej litery alfabetu greckiego, σ;

sika /ˈɕika/ (n)
sika deer, spotted deer
  (zoologia, zoologiczny) Cervus nippon, gatunek zwierzęcia kopytnego z rodzaju Cervus

sikać /ˈɕikaʨ̑/ (v)
pee, urinate, piss
  (potocznie, potoczny) oddawać mocz

sikh /sʲikx/ (n)
Sikh
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca sikhizmu

sikhizm /ˈsʲikxʲism̥/ (n)
Sikhism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia powstała w XV wieku w Indiach;

sikora /ɕiˈkɔra/ (n)
tit
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych;

sikora bogatka /ɕiˈkɔra bɔˈɡatka/ (n)
great tit
  (ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;

sikora modra /ɕiˈkɔra ˈmɔdra/ (n)
Blue Tit
  (ornitologia, ornitologiczny) (Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus) niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;

sikora północna /ɕiˈkɔra puwˈnɔʦ̑na/ (n)
siberian tit
  (ornitologia, ornitologiczny) Parus cinctus, mała sikora, występująca na północy Skandynawii, w Laponii i Syberii;

sikora sosnówka /ɕiˈkɔra sɔsˈnufka/ (n)
coal tit
  (ornitologia, ornitologiczny) (Parus ater) ptak z rodziny sikor;

sikorka /ɕiˈkɔrka/ (n)
tit
  (ornitologia, ornitologiczny) (zobacz) sikora

siku /ˈɕiku/ (n)
pee
  (potocznie, potoczny) czynność sikania, oddawania moczu

sildenafil /ˌɕildɛ̃ˈnafʲil/ (n)
sildenafil
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy selektywnych inhibitorów fosfodiesterazy typu 5, stosowany w leczeniu zaburzeń erekcji oraz w pierwotnym nadciśnieniu płucnym;

silikonowy /ˌɕilʲikɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
silicone
  wykonany z silikonu

silnia /ˈɕilʲɲa/ (n)
factorial
  (matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;

silnie /ˈɕilʲɲɛ/ (adv)
strongly
  z dużą siłą, mocno

silnik /ˈɕilʲɲik/ (n)
engine, motor
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;

silnik turbośmigłowy /ˈɕilʲɲik ˌturbɔɕmʲiɡˈwɔvɨ/ (n)
turboprop
  (mechanika) (lotnictwo, lotniczy) rodzaj napędu statku powietrznego (samolotu, śmigłowca), wykorzystujący turbinę gazową do poruszania zewnętrznego śmigła napędowego

silny /ˈɕilnɨ/ (adj)
strong
  odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty)
  odznaczający się siłą (w odniesieniu do rzeczy)

simens /sˈimɛns/ (n)
siemens
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka przewodności elektrycznej w układzie SI, odwrotność oma;

sin /ˈsʲĩnus/ (symbol)
sin
  = (matematyka, matematyczny) sinus

singiel /sˈiŋɡʲɛl/ (n)
bachelor, single
  człowiek stanu wolnego, niebędący w związku
single
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (zobacz) singel

singielstwo /siŋɡʲˈɛlstfɔ/ (n)
singledom, singlehood
  (neologizm) bycie singlem lub singielką; stan singla

singleton /sʲĩŋɡˈlɛtɔ̃n/ (n)
singleton
  (informatyka, informatyczny) klasa posiadająca tylko jeden egzemplarz obiektu
  (termin karciany) pojedyncza karta w kolorze, singel

singulare tantum /sˌiŋɡulˈarɛ tˈantum/ (n)
singulare tantum
  (gramatyka) rzeczownik występujący jedynie w liczbie pojedynczej;

siniak /ˈɕĩɲak/ (n)
bruise, contusion, ecchomosis
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miejscowy wylew krwi do skóry powstały wskutek urazu
bluing bolete, cornflower bolete
  (potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) piaskowiec modrzak, Boletus cyanescens (Bull.) Quél, żółtawoszary, mięsisty grzyb jadalny siniejący po uszkodzeniu

sinobrody /ˌɕĩnɔˈbrɔdɨ/ (adj)
bluebeard
  taki, który ma siny zarost na brodzie

sinologia /ˌsʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
sinology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach;

sinus /ˈsʲĩnus/ (n)
sine
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

sinusoida /ˌsʲĩnuˈsɔjda/ (n)
sinusoid
  (matematyka, matematyczny) wykres funkcji sinus

sinusoidalny /sˌinusˌɔidˈalnɨ/ (adj)
sinusoidal
  mający kształt sinusoidy (kosinusoidy)

sio /ɕɔ/ (interjection)
shoo
  (potocznie, potoczny) wykrzyknik o znaczeniu „oddalcie się!”, używany zwłaszcza wobec ptaków, także innych zwierząt, czasem wobec dzieci

siodło /ˈɕɔdwɔ/ (n)
saddle
  (jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca;

siorbać /ˈɕɔrbaʨ̑/ (v)
slurp
  (potocznie, potoczny) pijąc coś lub jedząc półpłynną potrawę, wydawać odgłos podobny do mlaśnięcia

siostra /ˈɕɔstra/ (n)
sister
  potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki
  zakonnica
  pielęgniarka

siostrzenica /ˌɕɔsṭʃɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
niece
  córka siostry

siostrzeniec /ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
nephew
  syn siostry

sipaj /ɕˈipaj/ (n)
Sepoy
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz indyjski w armii brytyjskiej w Indiach;

sirocco /sʲiˈrɔkɔ/ (n)
sirocco
  suchy i gorący wiatr wiejący w basenie Morza Śródziemnego;

sitatunga /ɕˌitatˈuŋɡa/ (n)
marshbuck, sitatunga
  (zoologia, zoologiczny) Tragelaphus spekii, gatunek średniej wielkości antylopy;

sitcom /sˈittsɔm/ (n)
sitcom
  serial komediowy, w którym dominuje tzw. humor sytuacyjny, z podkładanym śmiechem niewidocznej publiczności;

sitko /ˈɕitkɔ/ (n)
dredger, rose, strainer
  małe sito, używane w kuchni

sito /ˈɕitɔ/ (n)
sieve
  narzędzie do przesiewania, zwłaszcza gdy duże lub w ogólnym znaczeniu;

sitowie /ɕitˈɔvʲɛ/ (n)
rush, bulrush, reed mace
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) roślina ziemno-wodna tworząca gęste zarośla, o rurkowatych pędach, wąskich, płaskich i szorstkich liściach, kwiatostanach układających się w kłosy lub wiechę, zajmująca brzegi wód, mokradła
scirpus
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Scirpus L., rodzaj roślin z rodziny ciborowatych o płaskich i szorstkich liściach, kwiatostanach typu kłos, porastających siedliska mokradłowe

siusiak /ˈɕüɕak/ (n)
willy
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) (infantylnie) członek męski

siusiu /ˈɕüɕu/ (n)
sissy
  (infantylnie) sikanie, oddawanie moczu

siwy /ˈɕivɨ/ (adj)
grey
  (fryzjerstwo, fryzjerski) o włosach: mający naturalny białoszary kolor, najczęściej ze starości

siódma /ɕˈudma/ (n)
seven o'clock
  godzina 7 rano lub wieczorem

siódmy /ˈɕudmɨ/ (adj)
seventh
  od 7

się /ɕɛ/ (pronoun)
one, you, they
  …używany dla oznaczenia zbiorowości wykonującej czynność
it
  …używany jako forma bezosobowa
-self, herself
  …używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków

sięgać /ˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
reach
  mieć określony zasięg
  starać się uzyskać coś, osiągnąć coś
refer
  o twórcy, pisarzu: zapożyczać
strive
  próbować dostać się do czegoś, wyciągać rękę, żeby dotknąć czegoś

siła /ˈɕiwa/ (n)
force
  (fizyka, fizyczny) wektorowa miara odziaływań fizycznych między ciałami;
power, strength
  energia, zdolność do wysiłku
strength, force
  zdolność oddziaływania, wywierania wpływu

siła robocza /ɕˈiwa rɔbˈɔtʃa/ (n)
manpower, workforce, labor force, labour force
  (ekonomia, ekonomiczny) ogół pracowników, robotników, którzy są lub mogą zostać zatrudnieni

siła wyższa /ˈɕiwa ˈvɨʃːa/ (n)
force majeure, act of God
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec.

siłownia /ɕiˈwɔvʲɲa/ (n)
gym
  (sport, sportowy) sala gimnastyczna z przyrządami do ćwiczenia mięśni
engine room
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pomieszczenie na statku, w którym znajdują się maszyny wytwarzające energię mechaniczną

siły /ɕˈiwɨ/ (n)
forces
  zorganizowana grupa ludzi walczących przeciwko czemuś

sjena /ˈsʲjɛ̃na/ (n)
sienna
  (sztuka) rodzaj farby malarskiej, umbra w żółtym odcieniu

skakanka /skaˈkãnka/ (n)
jump rope
  rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy;

skakać /ˈskakaʨ̑/ (v)
jump
  przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)
  zmieniać się w sposób nieciągły

skala /ˈskala/ (n)
scale
  (matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu
  (metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos;
  (technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych;
  zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)

skala Beauforta /skˈala bˌɛawfˈɔrta/ (n)
Beaufort scale
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) skala służąca do opisu siły wiatru;

skalar /ˈskalar/ (n)
angelfish
  (potocznie, potoczny) słodkowodna ryba południowoamerykańska z rodzaju Pterophyllum, z rodziny pielęgnicowatych, hodowana również w akwariach;
scalar
  (fizyka, fizyczny) każda wielkość fizyczna wyrażona przez pojedynczą liczbę i mająca wymiar fizyczny;
  (matematyka, matematyczny) w algebrze liniowej to element ustalonego ciała, nad którym zbudowany jest dowolny moduł;

skald /skˈalt/ (n)
skald
  (literacko) staroskandynawski poeta i śpiewak, autor i zbieracz wierszy o bohaterach, ich zwycięstwach, miłości;

skaleń /ˈskalɛ̃ɲ/ (n)
feldspar
  minerał skałotwórczy, glinokrzemian potasu, sodu albo wapnia;

skaling /ˈskalʲĩŋk/ (n)
scaling
  zabieg usunięcia kamienia nazębnego;

skalniak /skˈalɲʲak/ (n)
rock-wallaby
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) torbacz z rodziny kangurowatych;

skalny /ˈskalnɨ/ (adj)
rock dove, saxicoline
  (biologia, biologiczny) żyjący wśród skał
rocky
  właściwy terenom pokrytym skałami
made of rock, rupestrian
  zrobiony ze skały

skalp /skalp/ (n)
scalp
  skrawek skóry głowy z włosami zdjęty z głowy pokonanego wroga;

skalpel /ˈskalpɛl/ (n)
scalpel
  (medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii;

skamieniałość /ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑/ (n)
fossil
  (geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;

skamienieć /skãˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̇ʨ̑/ (v)
freeze
  znieruchomieć

skand /skãnt/ (n)
scandium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

skandal /ˈskãndal/ (n)
scandal
  zdarzenie budzące oburzenie i kontrowersje
  oburzenie i zgorszenie wywołane skandalem (1.1)

skandalicznie /skˌandalˈitʃɲʲɛ/ (adv)
outrageously, scandalously, shockingly
  w sposób skandaliczny

skandaliczny /ˌskãndaˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
scandalous
  stanowiący skandal, mający cechy skandalu

skandynawski /ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci/ (adj)
Scandinavian
  związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

skaner /ˈskãnɛr/ (n)
scanner
  (informatyka, informatyczny) urządzenie pozwalające na zmianę do postaci cyfrowej zdjęć, tekstów, obrazów i innych grafik przedstawionych na papierze;

skaningowy /ˌskãɲĩŋˈɡɔvɨ/ (adj)
scanning
  (technologia, technika, techniczny) taki, którego zasada działania polega na przemiataniu przestrzeni i czytaniu wartości punkt po punkcie

skaningowy mikroskop tunelowy /ˌskãɲĩŋˈɡɔvɨ mʲiˈkrɔskɔp ˌtũnɛˈlɔvɨ/ (n)
scanning tunneling microscope
  (fizyka, fizyczny) rodzaj mikroskopu ze skanującą sondą;

skanować /skãˈnɔvaʨ̑/ (v)
scan
  (technologia, technika, techniczny) czytać wartości punkt po punkcie
  wprowadzać do komputera dane za pomocą skanera

skapolit /skaˈpɔlʲit/ (n)
scapolite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów

skarb /skarp/ (n)
treasure
  zbiór bardzo wartościowych rzeczy
  coś niezwykle wartościowego, drogocennego

skarbiec /ˈskarbʲjɛʦ̑/ (n)
treasury
  odpowiednio zabezpieczony magazyn na drogocenne rzeczy;

skarbonka /skarbˈɔŋka/ (n)
offertory box
  skrzynka na datki, np. kościelne
money box, piggy bank, penny bank
  specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;

skarbowy /skarˈbɔvɨ/ (adj)
fiscal
  związany ze Skarbem Państwa, zwłaszcza podatkami

skarga /ˈskarɡa/ (n)
complaint
  wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś

skarpa /skˈarpa/ (n)
buttress
  (architektura, architektoniczny) murowana stroma podpora na zewnątrz budowli, wysoka przypora;
scarp
  (wojskowość, wojskowy) usypana wysoka zapora przeciwczołgowa;
  spadzisty stok, stroma ściana wału, nasypu lub wykopu, np. koryta rzeki;

skarpeta /skarˈpɛta/ (n)
sock
  okrycie (ubiór) stopy

skaryfikacja /skˌarɨfikˈatsja/ (n)
scarification
  (antropologia, antropologiczny) (etnografia, etnograficzny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sztuka zdobienia ciała polegająca na nacinaniu, zadrapywaniu lub wypalaniu skóry tak, by w danym miejscu utworzyła się tkanka bliznowata;

skarżypyta /ˌskarʒɨˈpɨta/ (n)
sneak
  (potocznie, potoczny) ktoś (zwykle dziecko), kto skarży na kogoś

skarżyć /skˈarʒɨtɕ/ (v)
sue
  występować ze skargą
tell on
  powiadamiać kogo o czyimś niewłaściwym postępowaniu
complain, grumble
  wyrażać słownie swoje skargi

skatol /ˈskatɔl/ (n)
skatole
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, metylowa pochodna indolu;

skaut /skawt/ (n)
scout
  członek młodzieżowej organizacji skautowej lub harcerskiej

skauting /skˈawtʲiŋk/ (n)
scouting
  (książkowy) system wychowania młodzieży oraz ruch młodzieżowy, zapoczątkowany w latach 1907–1908 przez Roberta Baden-Powella w Wielkiej Brytanii, ujęty w formę organizacji i rozpowszechniony w wielu krajach

skazaniec /skazˈaɲʲɛts/ (n)
convict
  człowiek skazany na śmierć czy inną ciężką karę

skazywać /skaˈzɨvaʨ̑/ (v)
condemn
  sprawiać, że kogoś doświadczy zły los
sentence
  wydawać wyrok skazujący

skała /ˈskawa/ (n)
rock
  zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok
  (geologia, geologiczny) zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału;

skałka /ˈskawka/ (n)
flint, flintrock
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) krzemień w dawnej broni palnej używany do krzesania ognia
rock
  (zdrobniale) skała

skałoczep /skaˈwɔʧ̑ɛp/ (n)
limpet
  (zoologia, zoologiczny) mięczak żyjący na skałach

skecz /skˈɛtʃ/ (n)
sketch
  krótka, zabawna scenka stanowiąca zamkniętą całość

skejt /skɛjt/ (n)
roller skate, skateboarder
  (slangowo) osoba uprawiająca sporty ekstremalne, zwykle członek subkultury osób jeżdżących na deskorolkach, rolkach, hulajnogach lub rowerach BMX, w zimie na snowboardzie, rzadziej B-boy tańczący breakdance

skeleton /skɛˈlɛtɔ̃n/ (n)
skeleton
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu
  (sport, sportowy) jednoosobowe sanki sportowe, na których zawodnik leży na brzuchu;

sketchnoting /skɛtxnˈɔtʲiŋk/ (n)
sketchnoting
  (edukacja, edukacyjny) notowanie wizualne, zapis treści np. słuchanego wykładu w formie haseł, symboli, kształtów, strzałek, ikon itp.

sketchnotka /skɛtxnˈɔtka/ (n)
sketchnote
  (edukacja, edukacyjny) notatka wizualna

skiba /ˈsʲciba/ (n)
slice
  grubo ukrojona kromka chleba
ridge
  wąski pas gleby podcięty przez pług, odwrócony i odłożony na bok w czasie orki

skierowanie /ˌsʲcɛrɔˈvãɲɛ/ (n)
committal, referral
  rodzaj pisemnego polecenia przyjęcia kogoś przez określoną placówkę

skierować /sʲcɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
direct, draw, send
  nadać czemuś określony kierunek; wysłać coś w jakimś kierunku, w określoną stronę
make one's way
  udać się dokądś

skimmer /skˈimmɛr/ (n)
skimmer
  (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie dokonujące nielegalnego skopiowania paska magnetycznego karty płatniczej
  osoba dokonująca nielegalnego skopiowania paska magnetycznego karty płatniczej

skinhead /skinxˈɛat/ (n)
skinhead
  kontrkultura młodzieżowa powstała pod koniec lat 60., charakteryzująca się wygolonymi lub krótko ostrzyżonymi fryzurami jej członków;
skinhead, skin
  męski członek kontrkultury skinhead (1.1)

skipass /skˈipass/ (n)
lift pass, lift ticket
  (sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) karnet narciarski umożliwiający korzystanie z kilku wyciągów w obrębie kompleksu narciarskiego, czasem także z dodatkowych usług

sklep /sklɛp/ (n)
shop, store
  pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

sklep monopolowy /ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ/ (n)
bottle shop, liquor store, off-licence, package store
  sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol

sklep rybny /ˈsklɛp ˈrɨbnɨ/ (n)
fishmonger's
  sklep, w którym sprzedaje się ryby i owoce morza

sklepienie /sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
vault, arch
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;

sklepik /ˈsklɛpʲik/ (n)
corner shop
  mały sklep

sklero- /ˈsklɛrɔ/
sclero-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający twardość lub suchość dotyczącą tego, o czym mówi drugi człon wyrazu

sknera /sknˈɛra/ (n)
miser, niggard, piker, skinflint
  ktoś skąpy, chciwiec

sknerowaty /sknˌɛrɔvˈatɨ/ (adj)
stingy, illiberal, tight-fisted
  skłonny do sknerstwa

sknerstwo /sknˈɛrstfɔ/ (n)
stinginess, cheeseparing
  (potocznie, potoczny) niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność

skobel /ˈskɔbɛl/ (n)
hasp
  zgięty pręt tworzący uszko, wbijany w drzwi, wieko skrzyni, w futrynę, w celu zawieszenia kłódki

skoczek /ˈskɔʧ̑ɛk/ (n)
jumper
  (sport, sportowy) ktoś specjalizujący się w wykonywaniu skoków
knight
  (szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

skocznia /skˈɔtʃɲʲa/ (n)
ski jump
  (sport, sportowy) w narciarstwie obiekt do oddawania skoków;

skocznia narciarska /skˈɔtʃɲʲa nartɕˈarska/ (n)
ski jumping hill
  (sport, sportowy) w narciarstwie obiekt do oddawania skoków;

skoczny /skˈɔtʃnɨ/ (adj)
leaping
  potrafiący skakać
lively
  zachęcający do skoków, do tańca

skojarzenie /ˌskɔjaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
association, connotation
  połączenie ze sobą wrażeń, wyobrażeń i innych zjawisk psychicznych w taki sposób, że pojawienie się w świadomości jednych z nich powoduje uświadomienie sobie innych

skok /skɔk/ (n)
jump, skip
  chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry
  czynność skakania, wyskakiwania, wskakiwania itp.

skok o tyczce /ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ/ (n)
pole vault
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;

skok w dal /skˈɔɡ w dˈal/ (n)
long jump, broad jump
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna złożona z rozbiegu, odbicia się z jednej nogi z belki i wylądowania w piaskownicy

skok wzwyż /ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ/ (n)
high jump
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;

skolioza /skɔˈlʲjɔza/ (n)
scoliosis
  (medycyna, medyczny) widoczne wygięcie kręgosłupa w lewo lub prawo od linii środkowej ciała;

skomplikowany /ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ/ (adj)
complicated
  składający się z wielu elementów

skonanie /skɔnˈaɲʲɛ/ (n)
decease
  zakończenie życia przez człowieka

skop /skɔp/ (n)
wether
  (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany baran

skopek /skˈɔpɛk/ (n)
wether
  (zootechnika, zootechniczny) wytrzebione jagnię

skopijczyk /skɔˈpʲijʧ̑ɨk/ (n)
Skopjan
  mieszkaniec Skopja

skopijski /skɔˈpʲijsʲci/ (adj)
Skopjan
  odnoszący się do miasta Skopje

skoro /ˈskɔrɔ/ (conjunction)
when
  (przestarzałe, przestarzały) spójnik służący do rozpoczęcia zdania podrzędnego oznaczającego przyczynę, warunek czegoś
if, since
  spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, iż treść zdania podrzędnego stanowi przesłankę dla zdania nadrzędnego

skorpion /ˈskɔrpʲjɔ̃n/ (n)
scorpion
  (zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

skorupa /skɔˈrupa/ (n)
carapace, shell, hull
  (zoologia, zoologiczny) twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.
break glass
  kawałek rozbitego naczynia ceramicznego
shell, crust
  twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu

skorupa ziemska /skɔˈrupa ˈʑɛ̃mska/ (n)
Earth's crust
  zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej, część litosfery;

skorupiak /skɔˈrupʲjak/ (n)
crustacean
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp

skory /ˈskɔrɨ/ (adj)
apt, prone, quick to
  (książkowy) chętny
  (książkowy) skłaniający się (ku czemuś), skłonny (do czegoś)

skotnik /skˈɔtɲik/ (n)
cowboy
  (dawniej, dawny) (rolnictwo, rolniczy) wypasacz bydła

skotopaska /skˌɔtɔpˈaska/ (n)
shepherdess
  (dawniej, dawny) pasterka
eclogue, idyll, bucolic
  (przestarzałe, przestarzały) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) staropolska nazwa sielanki

skowron /skˈɔvrɔn/ (n)
hoopoe-lark
  (ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak z rodziny skowronków

skowronek /skɔvˈrɔ̃nɛk/ (n)
skylark, lark
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny Alaudidae o perlistym, wysokim śpiewie;

skowroniak /skɔvrˈɔɲʲak/ (n)
thick-billed lark
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ramphocoris clotbey Bonaparte, gatunek małego ptaka z rodziny skowronków, występującego w północnej Afryce oraz Bliskim Wschodzie;

skowyczeć /skɔˈvɨʧ̑ɛʨ̑/ (v)
whine
  o ludziach: jęczeć, skarżyć się żałośnie
  o psie lub innym ssaku psowatym: wydawać urywane, żałosne dźwięki

skołowany /ˌskɔwɔˈvãnɨ/ (adj)
dizzy
  (potocznie, potoczny) odczuwający zamęt, pozbawiony właściwego rozeznania w danej sytuacji; zdezorientowany

skończony /skɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
finite
  (matematyka, matematyczny) nieosiągający plus/minus nieskończoności
  (matematyka, matematyczny) o liczbie elementów wyrażonej liczbą naturalną;
absolute, downright
  całkowity, pełny, kompletny
finished
  niespodziewający się niczego dobrego, niemogący liczyć na sukces; przegrany

skośnooki /ˌskɔɕnɔˈːci/ (adj)
slanty-eyed
  mający skośne oczy, niekoniecznie w typie azjatyckim

skraj /skraj/ (n)
verge, brink
  (przenośnie, przenośnia) granica
edge
  brzeg jakiejś płaszczyzny, jakiegoś obszaru

skrajna prawica /ˈskrajna praˈvʲiʦ̑a/ (n)
extreme right, far-right
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania;

skrajnie /skrˈajɲʲɛ/ (adv)
extremely
  w sposób skrajny, wielce, bardzo

skrajny /ˈskrajnɨ/ (adj)
extreme
  będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci

skraplanie /skraˈplãɲɛ/ (n)
condensation
  (fizyka, fizyczny) zmiana stanu skupienia z gazowego na ciekły

skreczować /skrɛˈʧ̑ɔvaʨ̑/ (v)
scratch
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) obracać płytą winylową w celu uzyskania efektów dźwiękowych
retire
  (sport, sportowy) w tenisie ziemnym: poddać mecz bez walki

skrobia /skrˈɔbja/ (n)
starch, amylum
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;

skrobiowy /skrɔbjˈɔvɨ/ (adj)
farinaceous, starchy
  związany z skrobią, dotyczący skrobii; zawierający skrobię

skrolować /skrɔlˈɔvatɕ/ (v)
scroll
  (neologizm) przewijać zawartość ekranu na urządzeniu elektronicznym

skromnie /ˈskrɔ̃mʲɲɛ/ (adv)
modestly
  w sposób skromny

skromność /ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
modesty, coyness
  cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych

skromny /ˈskrɔ̃mnɨ/ (adj)
modest, decent
  niemający potrzeby wyróżniania się
modest, slender
  niewielki
chaste, demure
  w prostym stylu, pozbawionym ozdób

skroń /skrɔ̃ɲ/ (n)
temple
  (anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami;

skrucha /ˈskruxa/ (n)
repentance, penitence
  żal za popełnione błędy, krzywdy

skrupulatnie /skrˌupulˈatɲʲɛ/ (adv)
conscientiously, fastidiously, meticulously, painstakingly, punctiliously, scrupulously
  w sposób bardzo dokładny i staranny

skrupulatny /skrˌupulˈatnɨ/ (adj)
meticulous
  drobiazgowo, pedantycznie dokładny
  wykonywany z drobiazgową, pedantyczną dokładnością, wyjątkowo dokładnie

skrupuł /skrˈupuw/ (n)
qualm
  wątpliwość natury moralnej dotycząca własnego postępowania, wstrzymująca od popełnienia czynu nieetycznego

skrwawić /ˈskr̥favʲiʨ̑/ (v)
bloodstain
  zbroczyć, splamić krwią

skryba /ˈskrɨba/ (n)
scribe
  (dawniej, dawny) ten, który przepisywał księgi lub dokumenty

skrycie /ˈskrɨʨ̑ɛ/ (adv)
confidentially, covertly, secretly
  w tajemnicy przed kimś, ukradkiem

skryptorium /skrɨptˈɔrjum/ (n)
scriptorium
  (historia, historyczny, historycznie) pomieszczenie klasztorne lub zamkowe, w którym przepisywano księgi i dokumenty

skrytka pocztowa /ˈskrɨtka pɔʧ̑ˈtɔva/ (n)
P.O. Box, PO Box, PO box, post-office box, postal box
  skrzynka na listy zainstalowana na poczcie;

skryty /skrˈɨtɨ/ (adj)
secretive
  niechętnie ujawniający własne przeżycia
secret
  utrzymywany w tajemnicy

skrywać /skrˈɨvatɕ/ (v)
conceal
  czynić niewidocznym
hide
  trzymać w niewidocznym miejscu
keep secret
  utrzymywać w tajemnicy
hide oneself
  znajdować bezpieczne miejsce

skrzat /skʃˈat/ (n)
gnome, imp
  (folklor) (literacko) bajkowy ludek

skrzek /skʃˈɛk/ (n)
spawn
  (herpetologia, herpetologiczny) skupisko płazich jaj;

skrzele /ˈskʃɛlɛ/ (n)
gill
  (anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie;

skrzydełko /skʃɨdˈɛwkɔ/ (n)
wing
  (spożywczy) skrzydło drobiowe jako produkt spożywczy
winglet
  (zdrobniale) od: skrzydło
  małe skrzydło

skrzydlaty /skʃɨˈdlatɨ/ (adj)
winged, wingy
  mający skrzydła

skrzydło /ˈskʃɨdwɔ/ (n)
wing
  górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;
  część samolotu tworząca siłę nośną;
  (wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;
  część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach
  (wojskowość, wojskowy) lotnicza jednostka wojskowa złożona z kilku dywizjonów;
  boczna część budynku, wydzielona z głównej części;

skrzydłoszpon /skʃɨdwˈɔʃpɔn/ (n)
screamer
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Anhimidae;

skrzydłowy /skʃɨdˈwɔvɨ/ (adj)
wing, winger
  piłka nożna: taki, który dzieje się w bocznej części boiska piłkarskiego

skrzydłowy /skʃɨdˈwɔvɨ/ (n)
winger, outside forward
  (sport, sportowy) piłkarz, zawodnik, który gra na bocznej części boiska

skrzydłówka /skʃɨdˈwufka/ (n)
flugelhorn
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego;

skrzynia /ˈskʃɨ̃ɲa/ (n)
box, chest
  drewniany lub metalowy pojemnik o kształcie prostopadłościanu z płaskim bądź wypukłym wiekiem;

skrzynia biegów /ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf/ (n)
gearbox
  (motoryzacja) (mechanika) mechanizm służący do przekazywania mocy wytwarzanej przez silnik i dającej napęd maszynie roboczej lub pojazdowi;

skrzynka /ˈskʃɨ̃nka/ (n)
mailbox
  (informatyka, informatyczny) wirtualne konto na korespondencję elektroniczną;
box
  mała skrzynia
mailbox, post box
  metalowy, pocztowy pojemnik na korespondencję

skrzynka pocztowa /skʃˈɨŋka pɔtʃtˈɔva/ (n)
mailbox, collection box, drop box, post box
  pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania;

skrzyp /skʃɨp/ (n)
horsetail
  Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych;

skrzyp polny /ˈskʃɨp ˈːɔlnɨ/ (n)
common horsetail, field horsetail
  (botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze;

skrzypaczka /skʃɨˈpaʧ̑ka/ (n)
violinist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na skrzypcach

skrzypce /ˈskʃɨpʦ̑ɛ/ (n)
violin, fiddle
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

skrzypek /ˈskʃɨpɛk/ (n)
violinist, fiddler
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach

skrzypieć /skʃˈɨpʲɛtɕ/ (v)
squeak, creak, crunch
  wydawać swoisty dźwięk, jaki powstaje przy tarciu niegładkich i suchych powierzchni

skrzyżowanie /ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ/ (n)
crossing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: skrzyżować
intersection, crossroads, junction, crossing
  miejsce połączenia dwóch dróg;
mixture
  produkt skrzyżowania (1.1) dwóch rzeczy

skrzętność /skʃˈɛntnɔɕtɕ/ (n)
assiduity, thrift
  cecha osoby, która dokładnie wypełnia swoje obowiązki

skrócić /skrˈutɕitɕ/ (v)
reduce
  (matematyka, matematyczny) podzielić wartość licznika i mianownika o tę samą liczbę całkowitą, upraszczając ułamek
compress, condense
  ograniczyć czas trwania
abbreviate, abridge, compress, condense, edit
  uczynić krótkim, zwięzłym
turn up
  zmniejszyć długość

skrót /skrut/ (n)
shortcut
  (informatyka, informatyczny) plik z ikoną, będący odnośnikiem do innego pliku;
abbreviation
  (językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;

skrót myślowy /ˈskrut mɨɕˈlɔvɨ/ (idiom)
mental leap
  (książkowy) uproszczenie wypowiedzi poprzez przedstawienie jej w postaci niekompletnej lub zastąpienie jej innym, krótszym określeniem, czasem prowadzące do nieporozumień

skrótowiec /skruˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
acronym, abbreviation, initialism
  (językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;

skręcać /ˈskrɛ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
turn
  zmieniać kierunek poruszania się

skręt /skrɛ̃nt/ (n)
roach
  (slangowo) skręt (1.1) zawierający marihuanę

skud /skˈut/ (n)
scudo
  (numizmatyka, numizmatyczny) dawna złota lub srebrna moneta;

skunks /skũŋks/ (n)
skunk
  (zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;

skupiony /skuˈpʲjɔ̃nɨ/ (adj)
rapt
  pełen skupienia, wewnętrznej zadumy
condensed
  ścieśniony, zwarty

skupić /skˈupitɕ/ (v)
concentrate
  skoncentrować coś
agglomerate, gather
  zebrać coś w jednym miejscu, blisko siebie
focus
  skoncentrować się, myśleć intensywnie
assemble, cluster, cluster together, converge, gather
  zebrać się, znaleźć się w jednym miejscu

skurczowy /skurtʃˈɔvɨ/ (adj)
systolic
  dotyczący skurczu, charakteryzujący się skurczami

skurczybyk /skurˈʧ̑ɨbɨk/ (n)
scamp
  gałgan, łotr, nicpoń

skurwiel /ˈskurvʲjɛl/ (n)
son of a bitch, creep, fuckhead
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) (obraźliwie) o mężczyźnie

skurwysyn /skurˈvɨsɨ̃n/ (n)
son of a bitch, S.O.B., sonofabitch
  (wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie

skutecznie /skuˈtɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
efficiently
  w sposób skuteczny, dający pożądany efekt

skuteczność /skuˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
efficiency, efficacy, effectivity
  cecha tego, co jest skuteczne; cecha tych, którzy są skuteczni

skuteczny /skuˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
effective, efficacious, effectual, efficient, resultful
  taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt

skutek /ˈskutɛk/ (n)
effect, result
  wynik jakiegoś działania, efekt; rezultat, konsekwencja

skuter /ˈskutɛr/ (n)
scooter
  jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;

skutkiem /ˈskutʲcɛ̃m/ (preposition)
as a consequence of, as a result of, on account of, owing to
  w wyniku, konsekwencji czegoś, z jakiegoś powodu

skuwka /ˈskufka/ (n)
ferrule
  blaszka zawinięta w tuleję, która coś wzmacnia, łączy jakieś części lub zabezpiecza

skyr /skˈɨr/ (n)
skyr
  (spożywczy) islandzki, tradycyjny produkt mleczny, rodzaj kwaszonego mleka;

skóra /ˈskura/ (n)
skin
  (anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;
leather, hide
  surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;
crust, rind
  zewnętrzna powłoka owocu, chleba itp.

skórny /ˈskurnɨ/ (adj)
cutaneous, dermal
  dotyczący skóry

skórowaczka /skˌurɔvˈatʃka/ (n)
skinning machine
  (technologia, technika, techniczny) (spożywczy) maszyna do zdejmowania skór zwierzęcych

skórowarka /skˌurɔvˈarka/ (n)
skinning machine
  (potocznie, potoczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do usuwania izolacji z kabli

skórzany /skuˈʒãnɨ/ (adj)
leather
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wykonany ze skóry, obity skórą

skórzasty /skuʒˈastɨ/ (adj)
leathery
  podobny do skóry, np. twardością, fakturą, zapachem itp.

skąd /skɔ̃nt/ (pronoun)
from where
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch
where from
  …służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch

skądinąd /skɔndʲˈinɔnt/ (particle)
besides, by the way
  …używana w wyrażeniu wtrąconym, nawiązującym do wcześniejszej wypowiedzi i uzupełniającym je nową, zwykle mniej istotną informacją

skądinąd /skɔndʲˈinɔnt/ (pronoun)
from somewhere else
  z innego miejsca lub źródła niż to, o którym była mowa, i to, które mówiący lub słuchacz miał na myśli

skądś /skˈɔntɕ/ (pronoun)
from somewhere
  z jakiegoś (nieokreślonego lub nieznanego) miejsca

skąpiec /ˈskɔ̃mpʲjɛʦ̑/ (n)
scrooge
  osoba niechętnie wydająca swoje pieniądze

skąpy /ˈskɔ̃mpɨ/ (adj)
miserly, mean, parsimonious
  (pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze
scanty
  (potocznie, potoczny) bardzo mały, o małej objętości

skład /skwat/ (n)
line-up
  (sport, sportowy) zbiór wszystkich zawodników jednej drużyny podczas meczu

składany /skwadˈanɨ/ (adj)
collapsible, foldable, foldaway, folding, telescopic
  dający się składać
folded
  złożony w fałdy
fold-up, foldup
  złożony z części

składać /ˈskwadaʨ̑/ (v)
assemble
  budować coś z elementów, łączyć w jedną całość dwie lub więcej części
collect
  gromadzić coś, zbierać
fold
  zginać, załamywać coś, robiąc to mniejszym
consist
  mieć coś za swoje części

składnia /ˈskwadʲɲa/ (n)
syntax
  (językoznawstwo, językoznawczy) funkcja wyrazu w zdaniu

składnica harcerska /skwadʲˈɲiʦ̑a xarˈʦ̑ɛrska/ (n)
scout shop
  (harcerski) sklep z umundurowaniem i akcesoriami harcerskimi

składnik /ˈskwadʲɲik/ (n)
addend
  (matematyka, matematyczny) jeden z obiektów dodawanych dający sumę
ingredient
  część składowa czegoś

skłaniać /skwˈaɲʲatɕ/ (v)
cause, dispose, get, impel, induce, make
  wpływać na czyjąś decyzję
incline
  przybierać ukierunkowanie, tendencję, nabierać przekonania

skłonność /ˈskwɔ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
disposition, inclination
  potencjalna, niekiedy ujawniająca się cecha
bias, leaning, penchant
  upodobanie do czegoś

skłonny /ˈskwɔ̃nːɨ/ (adj)
prone, susceptible
  taki, który ma uległość wobec czegoś lub jest podatny na coś, ma predyspozycję do czegoś
disposed, inclined, willing
  taki, który zgadza się z czymś, ma chęć na coś

slajd /slajt/ (n)
slide
  (fotografia) diapozytyw, małoobrazkowe przezrocze oprawione w tekturową lub plastikową ramkę, służące do rzutowania obrazu na ekran za pomocą rzutnika;

slalom /ˈslalɔ̃m/ (n)
slalom
  (sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami

slalomista /ˌslalɔ̃ˈmʲista/ (n)
slalom racer
  (sport, sportowy) zawodnik startujący w slalomie

slam /slãm/ (n)
poetry slam
  występ artystyczny będący połączeniem poezji i performance'u i wykluczający użycie jakichkolwiek instrumentów

slang /slãŋk/ (n)
slang
  (językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;

slawistyka /slaˈvʲistɨka/ (n)
Slavic studies, slavistics
  dziedzina nauki badająca i opisująca narody słowiańskie, ich kulturę, języki i historię

slawizacja /ˌslavʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
Slavization
  poddawanie czegoś wpływom słowiańskim, proces przyswajania lub narzucania kultury słowiańskiej

slawizm /ˈslavʲism̥/ (n)
Slavism
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z któregoś języka słowiańskiego;

slip /slʲip/ (n)
slipway
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pochylnia na nabrzeżu do wyciągania lub wodowania mniejszych jednostek pływających;

slipy /ˈslʲipɨ/ (n)
briefs
  męskie, obcisłe majtki;

slogan /ˈslɔɡãn/ (n)
slogan
  oklepany zwrot

slow food /slˈɔf fˈɔɔt/ (n)
slow food
  idea i styl życia, których celem jest ochrona tradycyjnej regionalnej kuchni, promocja produktów nieprzetworzonych, wytworzonych w tradycyjny sposób

slums /slˈums/ (n)
slum, shanty town, shantytown
  (urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście;

slup /slup/ (n)
sloop
  żaglowiec mający jeden maszt, oraz dwa żagle - grot i fok;

smacznego /smaʧ̑ˈnɛɡɔ/
enjoy your meal
  zwyczajowe życzenie przyjemności z posilania się

smaczny /ˈsmaʧ̑nɨ/ (adj)
tasty
  mający dobry smak; dobrze smakujący

smagły /ˈsmaɡwɨ/ (adj)
swarthy
  o oliwkowej cerze, ciemnej karnacji

smak /smak/ (n)
taste, flavour
  zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna;

smakosz /smˈakɔʃ/ (n)
gourmet
  ktoś lubiący wykwintne dania

smakować /smaˈkɔvaʨ̑/ (v)
taste
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) próbować czegoś w celu określenia smaku

smakołyk /smakˈɔwɨk/ (n)
titbit, tidbit
  coś smacznego

smalec /ˈsmalɛʦ̑/ (n)
lard
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa;

small business /smˈall buɕˈinɛss/ (n)
small business
  niewielka działalność gospodarcza

smar /smar/ (n)
grease, lubricant
  (technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów

smardz stożkowaty /smˈarts stˌɔʃkɔvˈatɨ/ (n)
black morel
  (dawniej, dawny) (mikologia, mikologiczny) Morchella conica Pers., gatunek grzyba z rodziny smardzowatych;

smarkacz /ˈsmarkaʧ̑/ (n)
stripling
  (obraźliwie) osoba, która zachowuje się niedojrzale, dziecinnie

smarowanie /ˌsmarɔˈvãɲɛ/ (n)
lubrication
  (rzeczownik odczasownikowy) od: smarować

smarować /smaˈrɔvaʨ̑/ (v)
apply, butter, spread, paste
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) pokrywać coś substancją płynną lub półpłynną
lubricate, grease, oil
  (mechanika) dostarczać do ruchomych części smar
oil grease palm
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny)dawać łapówkę
scribble
  (potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) gryzmolić, pisać

smarowidło /ˌsmarɔˈvʲidwɔ/ (n)
lubricant, spread
  (potocznie, potoczny) substancja do smarowania lub wcierania

smartfon /ˈsmartfɔ̃n/ (n)
smartphone
  (telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;

smartwatch /smˈartfatx/ (n)
smartwatch
  (elektronika, elektroniczny) urządzenie łączące funkcje zegarka elektronicznego i niektóre funkcje smartfonu;

smażony /smaʒˈɔnɨ/ (adj)
fried
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przygotowany do spożycia na gorącym tłuszczu

smażyć /ˈsmaʒɨʨ̑/ (v)
fry
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia
  być poddawanym działaniu wysokiej temperatury

smerf /smɛrf/ (n)
smurf
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (żartobliwie) policjant

smoczek /ˈsmɔʧ̑ɛk/ (n)
pacifier, dummy, binky, soother
  miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;
nipple, teat
  nasadka na butelkę, dzięki której małe dzieci mogą z niej ssać;

smog /smɔk/ (n)
smog
  (ekologia, ekologiczny) zanieczyszczenie powietrza zalegające nad terenami miejskimi;

smok /smɔk/ (n)
dragon
  (mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

smoking /ˈsmɔcĩŋk/ (n)
dinner jacket, tuxedo, dinner suit
  męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak;

smokobójca /smˌɔkɔbˈujtsa/ (n)
dragon slayer
  (mitologia, mitologiczny) (książkowy) zabójca smoka

smolny /ˈsmɔlnɨ/ (adj)
tarry
  nasiąknięty smołą, zawierający smołę

smolt /smˈɔlt/ (n)
grilse, smolt
  (ichtiologia, ichtiologiczny) młody łosoś albo młoda troć w okresie od rozpoczęcia wędrówki ku morzu do pierwszych dni pobytu w przybrzeżnych wodach morskich

smoothie /smɔˈɔʂʲɛ/ (n)
smoothie
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmiksowany, zimny napój na bazie świeżych lub mrożonych owoców (rzadziej warzyw) z dodatkiem kostek lodu o gęstej, gładkiej konsystencji

smoła /ˈsmɔwa/ (n)
tar
  mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.;

smrodliwy /sm̥rɔˈdlʲivɨ/ (adj)
fetid, foul
  o przykrym zapachu, woni

smrodzić /ˈsm̥rɔʥ̑iʨ̑/ (v)
fart
  (potocznie, potoczny) wydalać przez odbyt cuchnące gazy
stink
  wypełniać atmosferę smrodem

smród /sm̥rut/ (n)
stench, foulness, pong, reek, stink
  przykry zapach

smucić /smˈutɕitɕ/ (v)
sadden
  być powodem czyjegoś smutku

smukłość /smˈukwɔɕtɕ/ (n)
flexibility, slenderness
  cecha tego, co smukłe

smukły /ˈsmukwɨ/ (adj)
slender, svelte
  taki, którego budowa lub sylwetka charakteryzuje się smukłością

smutek /ˈsmutɛk/ (n)
sadness, sorrow
  stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

smutno /smˈutnɔ/ (adv)
dully, piteously, ruefully, sadly, wistfully
  ze smutkiem; nie powodując radości, ale przygnębienie, zadumę, żal

smutny /ˈsmutnɨ/ (adj)
sad, brokenhearted, rueful
  odczuwający smutek, pogrążony w smutku

smycz /smɨʧ̑/ (n)
lanyard
  mały pasek zakończony karabińczykiem, uchwytem lub klipsem, używany do trzymania kluczy bądź telefonu
leash, lead
  taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;

smyczek /ˈsmɨʧ̑ɛk/ (n)
bow
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;

smółka /ˈsmuwka/ (n)
meconium
  (medycyna, medyczny) pierwsze stolce w życiu noworodka;

smętnie /smˈɛntɲʲɛ/ (adv)
dolefully
  w sposób smętny

smętny /ˈsmɛ̃ntnɨ/ (adj)
doleful
  wzbudzający smutek, świadczący o smutku, melancholii

snack bar /snˈadʑɡ bˈar/ (n)
snack bar
  (gastronomia) rodzaj bufetu z gorącymi daniami i przekąskami

snack-bar /snˈadʑɡbˈar/ (n)
snack-bar
  (gastronomia) rodzaj bufetu z gorącymi daniami i przekąskami

snajper /ˈsnajpɛr/ (n)
sniper
  (wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu;

snapować /snaˈpɔvaʨ̑/ (v)
snap
  (neologizm) (potocznie, potoczny) wysyłać zdjęcia, filmy i wiadomości, z użyciem aplikacji Snapchat

snappassa /snappˈassa/ (n)
snapstreak
  (neologizm) funkcja w aplikacji Snapchat wskazująca liczbę dni, przez jaką dwaj użytkownicy nieprzerwanie wymieniają ze sobą snapy

snob /snɔp/ (n)
snob
  osoba, która próbuje zachowywać się tak, jak ktoś z wyższej klasy

snobizm /ˈsnɔbʲism̥/ (n)
snobism
  naśladownictwo jakichś wzorców, na ogół bezkrytyczne

snop /snɔp/ (n)
bunch
  (rolnictwo, rolniczy) wiązka ułożonych równolegle i związanych źdźbeł zbóż, traw;

snorkeling /snɔrkˈɛliŋk/ (n)
snorkeling
  (sport, sportowy) forma obserwacji życia podwodnego, w której nurek unosi się na powierzchni wody z zanurzoną twarzą i wyposażony jest w maskę, fajkę umożliwiającą oddychanie oraz płetwy;

snowarka /snɔˈvarka/ (n)
warping machine
  maszyna włókiennicza do nawijania osnowy tkackiej

snowboard /snɔvbˈɔart/ (n)
snowboard
  (sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu;

snowboarding /snˌɔvbɔˈardʲiŋk/ (n)
snowboarding
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu zimowego, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;

snowboardzista /ˌsnɔwbɔrʲˈʥ̑ista/ (n)
snowboarder
  (sport, sportowy) osoba jeżdżąca na snowboardzie

snurek /ˈsnurɛk/ (n)
snorkeller
  (potocznie, potoczny) osoba uprawiająca snorkeling

snycerski /snɨˈʦ̑ɛrsʲci/ (adj)
woodcarving
  (książkowy) dotyczący snycerstwa lub snycerza

snycerstwo /snɨˈʦ̑ɛrstfɔ/ (n)
woodcarving
  (książkowy) sztuka, artystyczne rzemiosło rzeźbienia w drewnie

snycerz /ˈsnɨʦ̑ɛʃ/ (n)
woodcarver
  (książkowy) rzemieślnik lub artysta zajmujący się rzeźbieniem w drewnie, snycerstwie

soap opera /sˈɔap ɔpˈɛra/ (n)
soap opera
  (książkowy) (lekceważąco, lekceważący) (zobacz) telenowela

soba /sˈɔba/ (n)
soba
  (spożywczy) japoński cienki makaron z mąki gryczanej;

sobie /ˈsɔbʲjɛ/ (pronoun)
himself, myself, yourself
  … wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi celownikiem i miejscownikiem

soboli /sɔbˈɔli/ (adj)
sable
  związany z sobolem, dotyczący sobola

sobota /sɔˈbɔta/ (n)
Saturday
  szósty dzień tygodnia;

sobowtór /sɔˈbɔftur/ (n)
doppelganger, double, lookalike
  osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

soból /ˈsɔbul/ (n)
sable
  (zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;

sobą /ˈsɔbɔ̃w̃/ (pronoun)
himself, myself, yourself
  …wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi narzędnikiem

socjal /sˈɔtsjal/ (n)
welfare
  (potocznie, potoczny) pomoc socjalna

socjaldemokracja /ˌsɔʦ̑ʲjaldɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
social democracy
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch społeczny, mający na celu budowę społeczeństwa i ustroju socjalistycznego poprzez demokratyczne reformy;

socjalista /ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲista/ (n)
socialist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik socjalizmu

socjalistyczny /ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
socialist
  związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu

socjalizm /sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
socialism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

socjalizować /sˌɔtsjalizˈɔvatɕ/ (v)
socialise socialize
  (ekonomia, ekonomiczny) zmieniać własność środków produkcji z prywatnej na społeczną
  poddawać procesowi socjalizacji
favour favor socialism
  być entuzjastą socjalizmu
mingle, socialise socialize
  podlegać procesowi socjalizacji

socjalny /sɔtsjˈalnɨ/ (adj)
social
  związany z zaspokojeniem potrzeb bytowych członków społeczeństwa

socjolekt /sɔtsjˈɔlɛkt/ (n)
sociolect
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt o zasięgu środowiskowym;

socjolingwistyka /ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
sociolinguistics
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się funkcjonowaniem języka w społeczeństwie;

socjolog /sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk/ (n)
sociologist
  (edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii

socjologia /ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja/ (n)
sociology
  nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

socjologiczny /ˌsɔʦ̑ʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
sociological
  związany z socjologią lub socjologami; właściwy socjologii

socjopatia /ˌsɔʦ̑ʲjɔˈpatʲja/ (n)
sociopathy
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości podobne do psychopatii, przejawiające się nierespektowaniem podstawowych norm moralnych oraz wzorców zachowań w społeczeństwie;

socrealizm /sˌɔtsrɛˈalizm/ (n)
socialist realism
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) kierunek w sztuce zapoczątkowany w ZSRR w 1934 r., głoszący zaangażowanie polityczne i ideowe, nawiązujący do filozofii marksistowskiej;

socynianin /ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃ɲĩn/ (n)
Socinian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca socynianizmu

socyniański /ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃j̃sʲci/ (adj)
Socinian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (książkowy) dotyczący doktryn Fausta Socyna

soczewica /ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
lentil
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

soczewka /sɔˈʧ̑ɛfka/ (n)
lens
  (optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne;
  (anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne;

soczewka kontaktowa /sɔˈʧ̑ɛfka ˌkɔ̃ntakˈtɔva/ (n)
contact lens
  soczewka umieszczana bezpośrednio na rogówce oka, służąca najczęściej do korygowania wad wzroku, rzadziej w celach opatrunkowych lub kosmetycznych;

soczysty /sɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
juicy, succulent, fruity
  zawierający dużo soku, pełen soku

soczyście /sɔtʃˈɨɕtɕɛ/ (adv)
succulently
  w soczysty sposób

soda /ˈsɔda/ (n)
soda
  (chemia, chemiczny) nazwa zwyczajowa węglanu sodu

sodalicja /sˌɔdalˈitsja/ (n)
sodality
  (dawniej, dawny) bractwo religijne, pobożne stowarzyszenie

sodalicja mariańska /sˌɔdalˈitsja marjˈaɲska/ (n)
sodality of Our Lady
  (kościelny) (dawniej, dawny) katolickie stowarzyszenie, które propaguje kult Matki Boskiej;

sodomita /sˌɔdɔmˈita/ (n)
sodomite
  człowiek oddający się sodomii

sofa /ˈsɔfa/ (n)
sofa
  rodzaj niskiej kanapy

sofijczyk /sɔˈfʲijʧ̑ɨk/ (n)
Sofian
  mieszkaniec Sofii

sofijski /sɔˈfʲijsʲci/ (adj)
Sofian
  odnoszący się do miasta Sofia

sofistykowany /ˌsɔfʲistɨkɔˈvãnɨ/ (adj)
sophisticated
  wyrafinowany, zaawansowany

sogdyjski /sɔɡdˈɨjski/ (adj)
Sogdian
  związany z Sogdianą, dotyczący Sogdiany

soja /ˈsɔja/ (n)
soya, soy, soybean, soya bean
  (botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz

sojowy /sɔˈjɔvɨ/ (adj)
soy
  zrobiony z soi

sojusz /sˈɔjuʃ/ (n)
alliance
  porozumienie o wzajemnym wsparciu w sytuacji konfliktu (zwłaszcza zbrojnego);

sojusznik /sɔˈjuʃʲɲik/ (n)
ally
  państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy

sok /sɔk/ (n)
juice, cordial
  napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;

sok żołądkowy /ˈsɔɡ ˌʒɔwɔ̃ntˈkɔvɨ/ (n)
gastric acid, gastric juice
  (medycyna, medyczny) jeden z soków trawiennych;

sokolnictwo /sˌɔkɔlɲˈitstfɔ/ (n)
falconry
  (łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy

sokolnik /sɔˈkɔlʲɲik/ (n)
falconer
  osoba zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi

sokowirówka /ˌsɔkɔvʲiˈrufka/ (n)
juicer
  urządzenie służące do mechanicznego uzyskiwania soku z owoców lub warzyw

sokownik /sɔkˈɔvɲik/ (n)
steam juice extractor, steam juicer
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do domowego uzyskiwania soku z owoców lub warzyw pod wpływem działania pary wodnej;

sokół /ˈsɔkuw/ (n)
falcon
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

sokół wędrowny /sˈɔkuw vɛndrˈɔvnɨ/ (n)
peregrine falcon, duck hawk, peregrine
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco peregrinus, duży ptak drapieżny z podrodziny sokołów spotykany na niemal wszystkich kontynentach (poza Antarktydą), rzadki w Polsce;

sola /ˈsɔla/ (n)
sole
  (ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie;

solanka /sɔlˈaŋka/ (n)
brine
  (chemia, chemiczny) woda naturalnych zbiorników o dużym stężeniu soli
solyanka
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna zupa chłopska z terenów Ukrainy i Rosji;

solarium /sɔˈlarʲjũm/ (n)
solarium
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stanowisko, kabina do opalania się światłem innym niż słoneczne

solastalgia /sˌɔlastˈalɡja/ (n)
solastalgia
  (psychologia, psychologiczny) smutek i niepokój odczuwany w związku z drastycznymi zmianami zachodzącymi w środowisku naturalnym

solenoid /ˌsɔlɛ̃ˈnɔ<sup>j</sup>it/ (n)
solenoid
  (fizyka, fizyczny) każda cewka indukcyjna bez rdzenia;

solidarnie /sˌɔlidˈarɲʲɛ/ (adv)
jointly
  w sposób solidarny, bratersko

solidarność /ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑/ (n)
solidarity
  poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń

solidny /sɔˈlʲidnɨ/ (adj)
decent, stout
  o silnej budowie, strukturze

solilokwium /ˌsɔlʲiˈlɔkfʲjũm/ (n)
soliloquy
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) monolog sceniczny, stosowany w dramacie; zob. też solilokwium w Wikipedii

solipsystyczny /sˌɔlipsɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
solipsistic
  związany z solipsyzmem

solipsyzm /sɔlˈipsɨzm/ (n)
solipsism
  (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu;

solista /sɔˈlʲista/ (n)
soloist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk wykonujący utwór muzyczny lub śpiewający pojedynczo

soliter /sɔlˈitɛr/ (n)
tapeworm
  (medycyna, medyczny) (zoologia, zoologiczny) tasiemiec, pasożyt w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt;
solitaire
  samotnik, jednoosobowa gra logiczna, rodzaj łamigłówki
  (dawniej, dawny) odludek
  (jubilerstwo, jubilerski) duży kamień szlachetny (najczęściej brylant, diament) w oprawie, niekiedy otoczony drobnymi tego samego rodzaju
  (przestarzałe, przestarzały) (termin karciany) pasjans

soliton /sɔˈlʲitɔ̃n/ (n)
soliton
  (fizyka, fizyczny) samopodtrzymująca się fala, zachowująca kształt i poruszająca się ze stałą prędkością

solić /ˈsɔlʲiʨ̑/ (v)
salt
  przyprawiać potrawy solą

solniczka /sɔlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
salt cellar, standing salt
  niewielki pojemnik w formie miseczki lub pudełka, przeznaczony specjalnie do przechowywania soli
salt shaker, salt cellar
  niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;

somalijski /ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci/ (adj)
Somali
  odnoszący się do państwa Somalia

somatologia /sˌɔmatɔlˈɔɡja/ (n)
somatology
  (biologia, biologiczny) (antropologia, antropologiczny) nauka o budowie ciała człowieka

sombrero /sɔ̃mˈbrɛrɔ/ (n)
sombrero
  (etnografia, etnograficzny) miękki kapelusz z szerokim rondem pochodzenia hiszpańskiego, noszony w krajach Ameryki Łacińskiej i Hiszpanii

sommelier /sɔ̃ˈmɛlʲjɛr/ (n)
sommelier
  doradca w zakresie win
  specjalista w dziedzinie enologii i degustacji wina
  wykwalifikowany kelner, który specjalizuje się w podawaniu wina

somnambulik /ˌsɔ̃mnãmˈbulʲik/ (n)
sleepwalker
  (medycyna, medyczny) osoba wykonująca czynności (np. chodzenie, mówienie) nieświadomie podczas snu; lunatyk

somnolencja /ˌsɔ̃mnɔˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
drowsiness, somnolence
  (medycyna, medyczny) senność będąca pierwszym stadium zaburzeń świadomości m.in. w zatruciach oraz urazach mózgu;

sonata /sɔ̃ˈnata/ (n)
sonata
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;

sonatina /ˌsɔ̃naˈtʲĩna/ (n)
sonatina
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótka, prosta sonata;

sondaż /sˈɔndaʃ/ (n)
sondage
  badanie i pomiar wykonywane za pomocą sondy
poll, survey, inquiry
  badanie opinii publicznej

sondowanie /sˌɔndɔvˈaɲʲɛ/ (n)
sondage
  (rzeczownik odczasownikowy) od: sondować

sonet /ˈsɔ̃nɛt/ (n)
sonnet
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;

sonoforeza /sˌɔnɔfɔrˈɛza/ (n)
sonophoresis
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) masaż ultradźwiękowy

sopel /ˈsɔpɛl/ (n)
icicle
  podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.;

sopran /ˈsɔprãn/ (n)
soprano
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos żeński lub chłopięcy;
  (potocznie, potoczny) osoba z takim głosem

sopranik /sɔprˈaɲik/ (n)
soprano, treble
  (zdrobniale) cichy i delikatny sopran

sopranista /ˌsɔprãˈɲista/ (n)
sopranist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) chłopiec lub kastrat, który śpiewa sopranem

sopranistka /ˌsɔprãˈɲistka/ (n)
soprano
  kobieta, która śpiewa sopranem

sorani /sɔrˈaɲi/ (pn)
Sorani
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy irańskiej, tworzący wraz z kurmandżi oraz kilkoma innymi pokrewnymi językami i dialektami tzw. makrojęzyk kurdyjski;

sorbent /ˈsɔrbɛ̃nt/ (n)
sorbent
  (chemia, chemiczny) substancja pochłaniająca w procesie sorpcji

sorpcja /ˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
sorption
  (chemia, chemiczny) ogólne pojęcie obejmujące procesy: adsorpcji i absorpcji

sorrentyński /sˌɔrɛntˈɨɲski/ (adj)
Sorrentine
  związany z Sorrento, dotyczący Sorrento

sortować /sɔrˈtɔvaʨ̑/ (v)
sort
  dzielić na grupy według przyjętych kryteriów
  układać w kolejności według pewnej rosnącej lub malejącej wartości

sos /sɔs/ (n)
sauce
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

sos sojowy /ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ/ (n)
soy sauce
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej

sos tatarski /ˈsɔs taˈtarsʲci/ (n)
tartar sauce, tartare sauce
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostry sos przyrządzany zwykle z żółtek jaj, octu, oliwy, musztardy i drobno pokrojonych ogórków marynowanych lub kiszonych;

sos teriyaki /ˈsɔs tɛrʲjˈːäci/ (n)
teriyaki sauce
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos o słodkawo-winnym smaku stosowany głównie w kuchni japońskiej, np. jako marynata do mięs lub ryb, produkowany z sosu sojowego, cukru, wina ryżowego i przypraw (m.in. imbiru)

sosjerka /sɔˈsʲjɛrka/ (n)
sauce-boat, gravy-boat
  (gastronomia) naczynie z dzióbkiem lub dwoma, przeznaczone do podawania sosu;

sosna /ˈsɔsna/ (n)
pine, pine tree
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

soteriologia /ˌsɔtɛrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
soteriology
  (teologia, teologiczny) nauka o zbawieniu;

soteriologiczny /sˌɔtɛrjˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
soteriological
  (teologia, teologiczny) związany z soteriologią, dotyczący soteriologii

soto /ˈsɔtɔ/ (n)
soto, sōtō
  jedna z dwóch głównych szkół japońskiego buddyzmu zen;

soul /sˈɔul/ (n)
soul
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z gatunków muzycznych;

sowa /ˈsɔva/ (n)
owl
  (ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

sowa śnieżna /ˈsɔva ˈɕɲɛʒna/ (n)
Arctic Owl, Great White Owl, Snowy Owl
  (ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;

sowchoz /sˈɔfxɔs/ (n)
sovkhoz
  państwowe gospodarstwo rolne w ZSRR

sowiecki /sɔˈvʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
Soviet, soviet
  radziecki, dotyczący Związku Radzieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich)

sowietolog /sˌɔvʲɛtˈɔlɔk/ (n)
Sovietologist
  (edukacja, edukacyjny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalista w dziedzinie sowietologii

sowietologia /sˌɔvʲɛtɔlˈɔɡja/ (n)
Sovietology
  (edukacja, edukacyjny) wiedza o ZSRR;

sowietyzacja /ˌsɔvʲjɛtɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
Sovietization
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) narzucanie radzieckiego systemu politycznego przez Związek Radziecki krajom od niego zależnym

sozologia /ˌsɔzɔˈlɔɟja/ (n)
environmental science
  nauka o ochronie środowiska;

sołtys /sˈɔwtɨs/ (n)
headman
  (historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel feudała stojący na czele wsi lokowanej na prawie niemieckim

spacer /ˈspaʦ̑ɛr/ (n)
walk
  niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

spacerować /ˌspaʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
walk, stroll
  chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

spacja /ˈspaʦ̑ʲja/ (n)
space bar
  (informatyka, informatyczny) klawisz służący do wstawiania spacji (1.1)
blank, space
  (poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami

spad /spat/ (n)
bleed
  (drukarstwo, drukarski) (poligrafia) obszar druku, który wychodzi poza krawędź ostatecznej publikacji;

spadać /ˈspadaʨ̑/ (v)
fall
  lecieć bezwładnie w dół

spadać na drzewo /spˈadatɕ na dʒˈɛvɔ/ (v)
go fly a kite
  (potocznie, potoczny) iść precz, zostawiać kogoś w spokoju, odczepiać się

spadek /ˈspadɛk/ (n)
inheritance
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;
dip
  obniżenie poziomu ziemi (gruntu, drogi itp.)

spadkobierca /ˌspatkɔˈbʲjɛrʦ̑a/ (n)
heir, inheritor, successor
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś

spadochron /spaˈdɔxrɔ̃n/ (n)
parachute
  urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

spadochroniarz /ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ/ (n)
parachutist, paratrooper, sky-diver
  (lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem

spadź /spaʨ̑/ (n)
honeydew
  gęsta, słodka ciecz składająca się z wydzieliny mszyc i czerwców oraz soków roślinnych, występująca na liściach i gałązkach niektórych drzew

spaghetti /spaˈɡɛttʲi/ (n)
spaghetti
  (spożywczy) włoski, długi, cienki makaron;

spajać /spˈajatɕ/ (v)
bond
  jednoczyć kogoś
bond, join
  trwale łączyć ze sobą różne elementy

spalanie /spaˈlãɲɛ/ (n)
burning
  (rzeczownik odczasownikowy) od: spalać

spalinowóz /ˌspalʲĩˈnɔvus/ (n)
diesel locomotive
  lokomotywa z napędem spalinowym;

spaliny /spaˈlʲĩnɨ/ (n)
fumes
  mieszanina gazów powstała w efekcie spalania paliwa;

spalić /ˈspalʲiʨ̑/ (v)
burn
  poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem

spalony /spalˈɔnɨ/ (n)
offside
  (sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej

spam /spãm/ (n)
spam
  (informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne;

spanakopita /ˌspãnakɔˈpʲita/ (n)
spanakopita
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek szpinakowy – tradycyjny grecki, z ciasta filo, przekładany szpinakiem, czasem również serem feta

spanie /ˈspãɲɛ/ (n)
sleep, sleeping
  (rzeczownik odczasownikowy) od: spać
bed, kip
  posłanie; miejsce, w którym można spać

spaniel /ˈspãɲɛl/ (n)
spaniel
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach

spartanin /spartˈaɲin/ (n)
Spartan
  mieszkaniec Sparty; osoba z tego miasta

spartański /sparˈtãj̃sʲci/ (adj)
spartan
  charakteryzujący się surowością, wielką prostotą, skromnością
Spartan
  dotyczący Sparty, związany ze Spartą

spastyka /spˈastɨkˌa/ (n)
spasticity
  (medycyna, medyczny) utrzymujący się stan zwiększonego napięcia mięśni

spawacz /ˈspavaʧ̑/ (n)
welder
  robotnik zajmujący się spawaniem

spawać /ˈspavaʨ̑/ (v)
weld
  (technologia, technika, techniczny) łączyć coś techniką spawania

spazm /spˈazm/ (n)
spasm
  (medycyna, medyczny) nagłe, bezwiedne, bolesne, znaczne napięcie mięśnia lub grupy mięśni

spazmatycznie /spˌazmatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
spasmodically
  gwałtownie, w połączeniu z łkaniem

spać /spaʨ̑/ (v)
sleep
  (eufemistycznie) mieć stosunek płciowy
sleep, be asleep
  (fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości

spać jak kamień /ˈspaʨ̑ ˈjak ˈːãmʲjɛ̇̃ɲ/ (v)
sleep like a log
  spać bardzo głęboko

spać jak suseł /ˈspaʨ̑ ˈjak ˈsusɛw/ (v)
sleep like a log
  spać mocnym, głębokim snem, z którego trudno wybudzić

specjalista /ˌspɛʦ̑ʲjaˈlʲista/ (n)
specialist, pundit
  człowiek, który się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

specjalistyczny /spˌɛtsjalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
specialist
  dotyczący specjalisty, fachowy

specjalizacja /spˌɛtsjalizˈatsja/ (n)
specialisation, specialization, specialism
  proces wyodrębniania się funkcji, kompetencji, zadań

specjalnie /spɛˈʦ̑ʲjalʲɲɛ/ (adv)
specially
  umyślnie, z określony zamiarem, celowo, trafnie
especially
  w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny

specjalność /spɛˈʦ̑ʲjalnɔɕʨ̑/ (n)
specialty, speciality
  czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością
specialty
  dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej

specjalny /spɛˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
special
  odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby
  mający szczególne, wyjątkowe właściwości

specjał /ˈspɛʦ̑ʲjaw/ (n)
specialty
  bardzo smaczna lub wyszukana potrawa

specyficzny /ˌspɛʦ̑ɨˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
specific, characteristic, peculiar
  typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie)
distinctive, peculiar, strange, unique, unusual, weird
  wyróżniający się na tle innych

spektakl /ˈspɛktakl̥/ (n)
show
  popis, efektowne przedstawienie
spectacle
  przedstawienie teatralne, baletowe, operowe itp.

spektakularny /ˌspɛktakuˈlarnɨ/ (adj)
spectacular
  sprawiający duże wrażenie lub zwracający na siebie uwagę

spektrometria /ˌspɛktrɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
spectrometry
  (fizyka, fizyczny) dział spektroskopii zajmujący się pomiarami długości fali promieniowania elektromagnetycznego w widmach optycznych oraz natężenia promieniowania o różnych długościach fali;

spekulacja /spˌɛkulˈatsja/ (n)
gambling, profiteering, speculation, venture
  (ekonomia, ekonomiczny) nieuczciwe przedsięwzięcie, wykupywanie i odsprzedaż z dużym zyskiem towarów, na które popyt przewyższa podaż
speculation
  myślenie oderwane od rzeczywistości, niedające się sprawdzić

spekulacyjny /spˌɛkulatsˈɨjnɨ/ (adj)
speculative
  (ekonomia, ekonomiczny) związany z spekulacją, dotyczący spekulacji

speleologia /ˌspɛlɛɔˈlɔɟja/ (n)
speleology
  (geologia, geologiczny) nauka o jaskiniach;

spelunka /spɛlˈuŋka/ (n)
dive
  licha knajpa

sperma /ˈspɛrma/ (n)
sperm, semen, spunk
  (fizjologia, fizjologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

spermatogeneza /spˌɛrmatˌɔɡɛnˈɛza/ (n)
spermatogenesis
  (fizjologia, fizjologiczny) proces tworzenia plemników w jądrach

spermatozoid /ˌspɛrmatɔˈzɔ<sup>j</sup>it/ (n)
spermatozoon, zoosperm, spermatozoid
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin

spermidyna /ˌspɛrmʲiˈdɨ̃na/ (n)
spermidine
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, ochrania DNA plemników przed kwasowym środowiskiem pochwy, reguluje laktację ssaków;

spermina /spɛrˈmʲĩna/ (n)
gerontine, musculamine, neuridine, spermine
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, bierze udział w metabolizmie wszystkich komórek organizmów eukariotycznych, wchodzi w skład spermy;

spessartyn /spɛssˈartɨn/ (n)
spessartine
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy granatów;

spełniać /ˈspɛwʲɲäʨ̑/ (v)
carry out, fulfill
  robić to, czego wymagają obowiązki, obietnice, czyjeś polecenia

spichlerz /ˈspʲixlɛʃ/ (n)
granary
  (rolnictwo, rolniczy) budynek służący za magazyn zbóż

spichrz /spʲixʃ/ (n)
granary
  budynek, w którym przechowuje się ziarna zbóż;

spieniacz /ˈspʲjɛ̇̃ɲaʧ̑/ (n)
frother
  (technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do robienia piany, np. z mleka lub kawy

spieprzać /ˈspʲjɛpʃaʨ̑/ (v)
fuck off, piss off
  (potocznie, potoczny) uciekać

spieprzyć /ˈspʲjɛpʃɨʨ̑/ (v)
muck up
  (potocznie, potoczny) źle coś wykonać

spierać /spʲˈɛratɕ/ (v)
clobber, donder, knock about, swinge, whale into
  bić dotkliwie
wash off, wash out
  usuwać nieczystości, farbę, kolor z tkaniny poprzez pranie
come off, wash off, wash out
  poddawać się usuwaniu brudu, plam, farby, koloru
argue, dispute, dissert, feud feod, haggle higgle, stickle
  prowadzić spór

spierdolić /spʲjɛrˈdɔlʲiʨ̑/ (v)
fuck up
  (wulgarnie, wulgaryzm) zepsuć
  (wulgarnie, wulgaryzm) zrobić źle

spijać śmietankę /ˈspʲijäʨ̑ ɕmʲjɛˈtãnkɛ/ (v)
take the credit
  (przenośnie, przenośnia) czerpać korzyści wynikające z działania, które zostało już wykonane

spin /spʲĩn/ (n)
spin
  (fizyka, fizyczny) własny moment pędu cząstki;

spinacz /ˈspʲĩnaʧ̑/ (n)
paper clip, paperclip, clip
  wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

spinać /spˈinatɕ/ (v)
clip
  łączyć za pomocą spinacza, klamerki

spinel /ˈspʲĩnɛl/ (n)
spinel
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zawierający tlenki metali, występujący w wielu barwnych odmianach;
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego spinelu (1.1)

spinka /ˈspʲĩnka/ (n)
stud
  często zdobiony przedmiot do spinania czegoś, np. włosów, krawata, kołnierzyka lub mankietu

spinka do włosów /ˈspʲĩnka dɔ‿ˈvwɔsuf/ (n)
barrette, bobby pin, hairpin
  (fryzjerstwo, fryzjerski) zdobiony przedmiot do spinania włosów, najczęściej dla kobiet

spinning /spˈinɲiŋk/ (n)
spin fishing
  (rybołówstwo, rybacki) metoda wędkowania polegająca na ustawicznym rzucaniu i wybieraniu sztucznej przynęty;

spiralny /spʲiˈralnɨ/ (adj)
spiral
  taki, który ma kształt spirali

spironolakton /ˌspʲirɔ̃nɔˈlaktɔ̃n/ (n)
spironolactone
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający, oszczędzający potas, z grupy antagonistów aldosteronu;

spirulina /ˌspʲiruˈlʲĩna/ (n)
spirulina
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety;

spirytualistyczny /ˌspʲirɨtu<sup>w</sup>alʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
spiritualist
  związany ze spirytualizmem, dotyczący spirytualizmu

spis /spʲis/ (n)
list
  lista, zawierająca wyliczenie czegoś, zbiór czegoś

spis treści /ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i/ (n)
table of contents
  lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji;

spisek /ˈspʲisɛk/ (n)
conspiracy, plot
  tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

spiskować /spiskˈɔvatɕ/ (v)
conspire, plot, machinate
  knuć, planować spisek

spiskowiec /spiskˈɔvʲɛts/ (n)
conspirator, plotter
  uczestnik spisku

spiskowy /spiskˈɔvɨ/ (adj)
conspiratorial
  właściwy spiskowi

spisywać /spʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
write up
  odtwarzać w formie pisanej jakąś historię ze wspomnień i źródeł materialnych
list, transcribe
  sporządzać zapiski lub listę

spiłować /spʲiˈwɔvaʨ̑/ (v)
file
  przytępić ostre krawędzie za pomocą pilnika

spiż /spʲiʃ/ (n)
gunmetal
  (chemia, chemiczny) stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem;

spiżarnia /spʲiˈʒarʲɲa/ (n)
pantry, buttery, storeroom
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe

splot /splɔt/ (n)
plexus
  (anatomia, anatomiczny) połączenie nerwów
convolution
  (matematyka, matematyczny) rodzaj działania określonego dla dwóch funkcji, konwolucja;

spluwaczka /spluvˈatʃka/ (n)
spittoon
  naczynie przeznaczone do spluwania do niego;

spocznij /spˈɔtʃɲij/ (interjection)
at ease
  (wojskowość, wojskowy) komenda zwalniająca ze stania na baczność

spoczynek /spɔtʃˈɨnɛk/ (n)
rest
  (fizyka, fizyczny) stan, w którym ciało nie zmienia położenia
retirement
  okres emerytury
repose, rest
  stan bezczynności celem nabrania sił po pracy
sleep
  stan snu, którego celem jest regeneracja

spod /spɔt/ (preposition)
from under
  z miejsca poniżej czegoś

spode łba /spˈɔdɛ wbˈa/ (adv)
askance
  groźnie, z uwagą

spodek /ˈspɔdɛk/ (n)
saucer
  mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

spodnie /ˈspɔdʲɲɛ/ (n)
trousers, pants
  (krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

spodumen /spɔˈdũmɛ̃n/ (n)
spodumene
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

spodziewać się /spɔˈʥ̑ɛvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
expect
  przewidywać jakieś zjawisko lub zachowanie

spoistość /spɔˈistɔɕtɕ/ (n)
cohesiveness, compactness
  cecha tego, co spoiste; cecha harmonijnej całości

spojrzenie /spɔjˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
look, gaze, glance
  skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś

spojrzeć /ˈspɔjʒɛʨ̑/ (v)
look, glance, have a glance, lay eyes
  (książkowy) zwrócić wzrok na coś lub na kogoś, zerknąć, rzucić okiem

spojówka /spɔˈjufka/ (n)
conjunctiva
  (anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek;

spojówkowy /spˌɔjufkˈɔvɨ/ (adj)
conjunctive
  (anatomia, anatomiczny) związany z spojówką, dotyczący spojówki

spoko /ˈspɔkɔ/ (interjection)
OK, cool, no problem, rad
  (potocznie, potoczny) dobrze, w porządku
safe
  (potocznie, potoczny) spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się

spokojnie /spɔˈkɔjɲɛ/ (adv)
easily
  bez problemu, z łatwością, na pewno
leisurely
  bez wydarzeń, które mogłyby zakłócić spokój
  monotonnie, jednostajnie
calmly, quietly, coolly, gently, mildly, unhurriedly
  ze spokojem, w opanowany sposób, bez nadmiernych emocji

spokojnie /spɔˈkɔjɲɛ/ (interjection)
take it easy
  nawoływanie do spokoju

spokojny /spɔˈkɔjnɨ/ (adj)
calm, placid, peaceful, at ease
  o człowieku: zachowujący się w sposób opanowany i zrównoważony
calm, peaceful, placid
  o morzu, wodzie: niezmącony

spokrewniony /spˌɔkrɛvɲʲˈɔnɨ/ (adj)
cognate, related
  mający wspólne pochodzenie

spokój /ˈspɔkuj/ (n)
peace
  stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek
  cisza, brak hałasu, rumorów
  równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania

spolegliwy /ˌspɔlɛɡˈlʲivɨ/ (adj)
acquiescent
  (potocznie, potoczny) skłonny do kompromisu, uległy
reliable
  godny zaufania; taki, na którym można polegać

sponsorować /ˌspɔ̃w̃sɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
sponsor
  (książkowy) finansować jakieś przedsięwzięcie

spontanicznie /ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
spontaneously
  w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie

spontaniczny /spˌɔntaɲˈitʃnɨ/ (adj)
spontaneous
  działający odruchowo, bez innych wpływów

sporadycznie /ˌspɔraˈdɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
sporadically, hardly ever
  (odprzymiotnikowy) → sporadyczny

sporadyczny /ˌspɔraˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
intermittent, occasional, sporadic
  pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu

sporny /ˈspɔrnɨ/ (adj)
contentious
  będący przedmiotem sporu

sporo /ˈspɔrɔ/ (indefinitePronoun)
a good deal
  jako określenie czasownika: dość dużo, niemało
pretty much many, quite a bit, quite a lot
  jako określenie rzeczownika: dość dużo, niemało

sporofit /spɔrˈɔfit/ (n)
sporophyte
  (botanika, botaniczny) diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów;

sport /spɔrt/ (n)
sport
  forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

sport narodowy /ˈspɔrt ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
national sport
  (publikatory) dyscyplina sportu szczególnie popularna w danym kraju

sportowiec /spɔrˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
athlete
  (sport, sportowy) osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport

sportowy /spɔrˈtɔvɨ/ (adj)
sports
  dotyczący sportu, związany ze sportem
sporing, sportsmanlike
  przestrzegający fair play

spory /ˈspɔrɨ/ (adj)
considerable, respectable
  całkiem duży, pokaźny; dość istotny

sporządzić /spɔˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
draw up, make
  (książkowy) wykonać, przygotować coś

sposobić /spɔˈsɔbʲiʨ̑/ (v)
educate, teach
  (przestarzałe, przestarzały) uczyć, kształcić kogoś do czegoś
arrange, prepare
  (przestarzałe, przestarzały) urządzać, przygotowywać coś
educate yourself, teach
  (przestarzałe, przestarzały) czynić samego siebie czymś lub jakimś

sposobność /spɔsˈɔbnɔɕtɕ/ (n)
occasion, opportunity, opening, room
  sprzyjające warunki ku czemuś

spostrzegawczy /ˌspɔsṭʃɛˈɡafʧ̑ɨ/ (adj)
observant, perceptive
  szybko i łatwo zauważający szczegóły

spostrzegać /spɔstʃˈɛɡatɕ/ (v)
notice
  patrząc, zwracać uwagę na coś lub kogoś
become aware, realize
  zdawać sobie sprawę
  zdawać sobie sprawę

spostrzeżenie /ˌspɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
observation, remark
  obserwacja, uwaga na dany temat

sposób /ˈspɔsup/ (n)
way, method
  styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.
  metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu

spot /spɔt/ (n)
spot
  krótki film reklamowy lub reklama w radiu

spotkanie /spɔtˈkãɲɛ/ (n)
match
  rozgrywka sportowa
meeting
  umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)

spotykać /spɔˈtɨkaʨ̑/ (v)
meet
  napotykać kogoś, widywać

spowiednik /spɔˈvʲjɛdʲɲik/ (n)
confessor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny wysłuchujący spowiedzi;

spowiedź /ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
confession
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

społeczeństwo /ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
society
  (socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

społeczna odpowiedzialność biznesu /spɔˈwɛʧ̑na ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔʑʥ̑ bʲizˈnɛsu/ (n)
corporate citizenship, corporate responsibility, corporate social performance, corporate social responsibility, responsible business, sustainable responsible business
  koncepcja, według której przedsiębiorstwa na etapie budowania strategii dobrowolnie uwzględniają interesy społeczne, ochronę środowiska i relacje z różnymi grupami interesariuszy

społeczno-gospodarczy /spɔwˈɛtʃnɔɡˌɔspɔdˈartʃɨ/ (adj)
socio-economic, socioeconomic
  związany ze społeczeństwem i gospodarką

społeczność /spɔˈwɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
community
  ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym;

społeczny /spɔˈwɛʧ̑nɨ/ (adj)
social
  dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem

spośród /ˈspɔɕrut/ (preposition)
from, from between
  przyimek informujący o ruchu z miejsca pomiędzy jakimiś obiektami
from among, from amongst
  przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru

spożycie /spɔˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
consumption
  (rzeczownik odczasownikowy) od: spożyć; zużycie czegoś, konsumpcja

spożywanie /ˌspɔʒɨˈvãɲɛ/ (n)
consumption, intake
  jedzenie albo picie czegoś

spożywać /spɔˈʒɨvaʨ̑/ (v)
consume, take
  (książkowy) jeść albo pić coś

spożywczy /spɔˈʒɨfʧ̑ɨ/ (adj)
comestible, edible, groceries
  przydatny do spożywania, jedzenia, konsumpcji w płynie, lub jako pokarm stały
food
  związany z żywnością lub spożyciem

spożywczy /spɔˈʒɨfʧ̑ɨ/ (n)
grocer's, grocer's shop, grocery
  sklep z artykułami spożywczymi (1.1)

spragniony /spraɟˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
thirsty
  (fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody
eager
  chcący czegoś

sprawa /ˈsprava/ (n)
case
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne
affair, business, issue
  to, co jest dla kogoś ważne

sprawca /ˈsprafʦ̑a/ (n)
culprit, delinquent, injurer, instigator, malfeasant, offender
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot powodujący niepożądane zdarzenia
actor, agent, artificer, creator, doer, generator
  ten, który dokonuje czego

sprawdzalny /spravdʑˈalnɨ/ (adj)
verifiable
  taki, który da się sprawdzić, możliwy do weryfikacji

sprawdzać /ˈspravʣ̑aʨ̑/ (v)
check, examine, verify, inspect, control, revise
  kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe

sprawdzian /ˈspravʲʥ̑ãn/ (n)
class test, school-test, test
  (edukacja, edukacyjny) zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie
criterion, test
  kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test

sprawiać /ˈspravʲjäʨ̑/ (v)
buy, purchase
  (przenośnie, przenośnia) kupować
cause
  powodować, by coś się stało

sprawiedliwie /ˌspravʲjɛˈdlʲivʲjɛ/ (adv)
fairly, justly
  w sposób sprawiedliwy

sprawiedliwość /ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
justice
  trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;
  (potocznie, potoczny) władza sądownicza

sprawiedliwy /ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (adj)
just, fair
  (o wyroku, prawie itp.) zgodny ze sprawiedliwością
  (o człowieku) kierujący się zasadami sprawiedliwości

sprawność /ˈspravnɔɕʨ̑/ (n)
effectiveness, efficiency
  szybka i solidne wykonywanie jakichś czynności, zręczne działanie

sprawny /ˈspravnɨ/ (adj)
able, agile, efficient, proficient, self-assured
  o człowieku dobrze wykonujący jakieś czynności
able-bodied, capable
  o człowieku lub części ciała o pełnej zdolności ruchowej
agile, efficient
  o instytucji dobrze zorganizowany
operational, roadworthy, serviceable
  o urządzeniu taki, który działa lub działa prawidłowo (zgodnie z przeznaczeniem)

sprawowanie /ˌspravɔˈvãɲɛ/ (n)
behaviour, conduct
  (rzeczownik odczasownikowy) od: sprawować

sprawować /spraˈvɔvaʨ̑/ (v)
hold, exercise, fill, perform, wield
  wypełniać obowiązki, pełnić funkcję
behave
  zachowywać się w określony sposób

sprawozdanie /ˌspravɔˈzdãɲɛ/ (n)
account, report
  ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności

sprawozdawczy /ˌspravɔˈzdafʧ̑ɨ/ (adj)
accounting, reporting
  dotyczący sprawozdania lub sprawozdawcy, związany ze sporządzaniem lub składaniem sprawozdania, stanowiący sprawozdanie

sprawunek /spravˈunɛk/ (n)
shopping
  zakup

spray /sprɛj/ (n)
spray
  płyn rozpylany strumieniem drobnych kropli, przechowywany w pojemniku pod ciśnieniem;

spread /sprˈɛat/ (n)
spread
  (finanse, finansowy) różnica między oferowanym przez instytucję finansową (np. bank) kursem sprzedaży a kursem kupna;

sprint /sprɨ̃nt/ /sprʲĩnt/ (n)
sprint
  (potocznie, potoczny) szybki bieg
  (sport, sportowy) bieg na krótkich dystansach (grupa dyscyplin sportowych);

sprowadzać /sprɔvˈadʑatɕ/ (v)
take down
  pomagać zejść z góry na dół
reduce
  powodować ograniczenie wypowiedzi
switch
  powodować zmianę położenia
import, bring, fetch
  przyczyniać się do przybycia kogo lub czego
bring
  wywoływać określone następstwa
amount, boil down
  przestawać różnić się od czegoś, ograniczać się do czego
move
  przybywać gdzieś z zamiarem osiedlenia się

sprośnie /sprˈɔɕɲʲɛ/ (adv)
lewdly
  w sposób sprośny

spryt /sprˈɨt/ (n)
cleverness, ingeniousness, shrewdness
  umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach
cunning, shrewdness
  zdolność wychodzenia z korzyścią z każdej sytuacji zwykle w sposób nieuczciwy

sprytny /ˈsprɨtnɨ/ (adj)
clever, smart
  pomysłowy, wykazujący praktyczną inteligencję, umiejący sobie radzić

sprzeciw /ˈspʃɛʨ̑if/ (n)
objection
  aktywne wyrażenie braku zgody na coś

sprzeciwiać się /spʃɛˈʨ̑ivʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
oppose
  być przeciwnym czemuś, być przeciwko czemuś lub komuś; nie zgadzać się z na coś (z czymś)

sprzeczka /spʃˈɛtʃka/ (n)
quarrel
  ostra, energiczna wymiana zdań między osobami niezgadzającymi się ze sobą

sprzeczność /spʃˈɛtʃnɔɕtɕ/ (n)
contradiction, incompatibility, clash, conflict, contrariety, inconsistency
  stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą

sprzeczny /ˈspʃɛʧ̑nɨ/ (adj)
contradictory, conflict, inconsistent
  niezgodny z czymś, przeciwstawny czemuś, różny, odmienny

sprzed /spʃɛt/ (preposition)
from before
  służy do usytuowania w czasie pochodzenia czegoś starszego niż określony czas lub momentu zajścia zdarzenia wcześniej niż określony czas temu
  służy do usytuowania w czasie pochodzenia czegoś wcześniejszego niż określone zdarzenie lub momentu zajścia zdarzenia wcześniejszego niż określone zdarzenie
  służy do wyrażania, że dana osoba lub obiekt przestał być przed danym miejscem

sprzedawać /spʃɛˈdavaʨ̑/ (v)
sell
  dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze

sprzedawca /spʃɛˈdafʦ̑a/ (n)
salesman, salesclerk, sales assistant, shop assistant
  (handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedaż /ˈspʃɛdaʃ/ (n)
sale
  (ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

sprzej /spʃˈɛj/ (n)
gear
  (potocznie, potoczny) sprzęt

sprzeniewierzyć /ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
embezzle, misappropriate
  przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie

sprzyjający /spʃˌɨjajˈɔntsɨ/ (adj)
advantageous, favourable
  tworzący odpowiednie warunki

sprzyjać /ˈspʃɨjäʨ̑/ (v)
favor, favour, foster
  być nastawionym serdecznie, przychylnie, życzliwie, przyjaźnie wobec kogoś lub czegoś

sprzątaczka /spʃɔ̃nˈtaʧ̑ka/ (n)
cleaning lady
  kobieta zawodowo zajmująca się sprzątaniem, zwłaszcza pomieszczeń

sprzątanie /spʃɔ̃nˈtãɲɛ/ (n)
cleaning, cleanup
  (rzeczownik odczasownikowy) od: sprzątać

sprzątać /ˈspʃɔ̃ntaʨ̑/ (v)
clean, tidy up
  doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan

sprzęg /spʃɛ̃ŋk/ (n)
coupling
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie złączające pojazdy szynowe;

sprzęgać /ˈspʃɛ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
connect, couple
  łączyć coś z czymś, stykać coś z czymś; zespalać

sprzęgło /ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ/ (n)
clutch
  (mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;

sprzęt /spʃɛ̃nt/ (n)
apparatus, implement
  przedmiot, zazwyczaj urządzenie, używany w określonym celu
equipment, gear
  zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności

sprężać /ˈsprɛ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
hasten, hurry
  robić coś szybciej
compress
  kompresować, zmniejszać objętość (o gazie), ściskać, zgniatać (przedmiot)

sprężyna /sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na/ (n)
spring
  (technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;

sprężystość /sprɛ̃w̃ˈʒɨstɔɕʨ̑/ (n)
springiness
  cecha tego, co sprężyste

sprężysty /sprɛ̃ʒˈɨstɨ/ (adj)
elastic, resilient, springy
  (fizyka, fizyczny) zdolny do powrotu do wyjściowego kształtu po ustaniu działania siły odkształcającej
nimble, springy
  charakteryzujący się lekkością w ruchu
efficient, dynamic
  taki, który działa sprawnie i szybko

spust /spust/ (n)
trigger
  (technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) (łowiectwo, łowiecki) metalowa dźwignia uruchamiająca wystrzał z broni palnej;

spychologia /spˌɨxɔlˈɔɡja/ (n)
let George do it attitude
  (potocznie, potoczny) zwalanie pracy na innych

spód /sput/ (n)
bottom
  dolna część czegoś, stanowiąca zwykle dno lub podstawę
underside, undersurface
  dolna lub odwrotna strona czegoś

spódnica /spudʲˈɲiʦ̑a/ (n)
skirt
  (krawiectwo) rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

spójnik /ˈspujɲik/ (n)
conjunction
  (gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

spójność /spˈujnɔɕtɕ/ (n)
coherence, coherency, cohesion
  ścisłe przystawanie do siebie elementów czego

spór /spur/ (n)
controversy, argument, conflict
  różnica zdań, stanowisk, interesów

spółdzielczy /spuwdʑˈɛltʃɨ/ (adj)
co-operative, cooperative
  odnoszący się do spółdzielczości, związany ze spółdzielczością

spółdzielnia /spuwʲˈʥ̑ɛlʲɲa/ (n)
cooperative
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków;

spółgłoska /spuwˈɡwɔska/ (n)
consonant
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

spółka /ˈspuwka/ (n)
company
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;

spółka akcyjna /ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna/ (n)
joint stock company
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej;

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością /spˈuwka z ˌɔɡraɲitʃˈɔnɔ̃ ˌɔtpɔvʲˌɛdʑalnˈɔɕtɕɔ̃/ (n)
limited liability company
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka kapitałowa, której wspólnicy odpowiadają wobec wierzycieli jedynie do wysokości swoich udziałów;

spółka zależna /ˈspuwka zaˈlɛʒna/ (n)
subsidiary
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, której minimum 50 procent akcji lub udziałów jest własnością innej spółki lub innego podmiotu

spółkować /spuwˈkɔvaʨ̑/ (v)
mate
  mieć stosunek płciowy

spóźniać się /ˈspuʑɲäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
be late
  być za późno, nie przychodzić na czas
lose
  o zegarze wskazywać czas opóźniony w stosunku do rzeczywistego

spóźnienie /spuʑɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
delay, arrearage, tardiness
  brak wykonania czegoś w porę
delay, lag, late arrival, lateness
  przybycie po ustalonym czasie

spędzać /ˈspɛ̃nʣ̑aʨ̑/ (v)
spend
  być w towarzystwie kogoś
  przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas
  wykonywać jakąś czynność, poświęcać się czemuś
round up
  zaganiać/zbierać ludzi lub zwierzęta w jedno miejsce

spłacać /spwˈatsatɕ/ (v)
discharge, liquidate, pay off, repay
  płacić stopniowo komu, wywiązując się w ten sposób z jakiegoś zobowiązania

spłaszczyć /spwˈaʃtʃɨtɕ/ (v)
oversimplify
  odnieść się do czegoś (zagadnienia, sprawy) w sposób zbytnio uproszczony
flatten
  uczynić coś płaskim

spłonka /spwˈɔŋka/ (n)
primer, priming element
  (wojskowość, wojskowy) (technologia, technika, techniczny) mały ładunek wybuchowy inicjujący wybuch właściwego materiału wybuchowego;

spłoszyć /spwˈɔʃɨtɕ/ (v)
scare away, scare off
  spowodować ucieczkę

spłuczka /spwˈutʃka/ (n)
flush, water closet
  (technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem

spłukany /spwukˈanɨ/ (adj)
broke, skint
  (potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa

spływ /spwɨf/ (n)
confluence
  ujście rzeki do innej rzeki

spływać /spwˈɨvatɕ/ (v)
drain, flow
  płynąć w dół (o cieczy)
drift, float
  płynąć z prądem, w dół rzeki, potoku

squash /zɡvˈaʃ/ (n)
squash
  (sport, sportowy) rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika;

squat /zɡvˈat/ (n)
squat
  opuszczony budynek lub pomieszczenie, zamieszkane przez dzikich lokatorów;

squatter /zɡvˈattɛr/ (n)
squatter
  osoba mieszkająca na squacie

sraczka /ˈsraʧ̑ka/ (n)
shit
  (potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) biegunka, rozwolnienie

sranie w banię /ˈsrãɲɛ ˈv‿bãɲɛ/ (interjection)
bullshit
  (wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację

srać /sraʨ̑/ (v)
shit, crap
  (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oddawać stolec

srać w gacie /ˈsraʥ̑ ˈv‿ɡaʨ̑ɛ/ (idiom)
shit a brick, shit bricks
  (potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) być bardzo zdenerwowanym, bać się, odczuwać silny strach

srebrnik /srˈɛbrɲik/ (n)
shekel, sheqel
  (starożytność) (numizmatyka, numizmatyczny) moneta żydowska;

srebrny /ˈsrɛbrnɨ/ (adj)
silver, silvern
  (jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze srebra
silvery
  przypominający kolor srebra

srebro /ˈsrɛbrɔ/ (n)
silver
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;

srogo /srˈɔɡɔ/ (adv)
cruelly, dourly, hardly, severely
  bezlitośnie, surowo

srogość /ˈsrɔɡɔɕʨ̑/ (n)
sternness
  cecha tego, kto jest srogi

sroka /ˈsrɔka/ (n)
magpie
  (ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem;

srokaty /srɔˈkatɨ/ (adj)
piebald
  w czarno-białe łaty, cętki (głównie o maści konia)

srom /srɔ̃m/ (n)
vulva, fanny
  (anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe;
shame
  (przestarzałe, przestarzały) (dziś (książkowy)) wstyd, zniewaga

sromotny /srɔ̃ˈmɔtnɨ/ (adj)
shameful
  okrywający wstydem lub hańbą, przynoszący hańbę albo wstyd

ssak /sːak/ (n)
mammal
  (zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

ssaki /ssˈaki/ (n)
mammal
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mammalia, gromada zwierząt należących do kręgowców;

ssanie /ˈsːãɲɛ/ (n)
sucking, suction
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ssać

ssać /sːaʨ̑/ (v)
suck
  pić wyciągając z czegoś płyn ustami

stabilizacja /stˌabʲilizˈatsja/ (n)
stabilization
  stan trwałości i równowagi w przebiegu określonych procesów, w określonej dziedzinie życia
  przywrócenie równowagi w gospodarce

stabilność /staˈbʲilnɔɕʨ̑/ (n)
stability, constancy
  cecha tego, co stabilne

stabilny /staˈbʲilnɨ/ (adj)
stable
  (o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję
  łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu
stable, permanent
  niezmieniający się przez dłuższy czas

staccato /stakˈatɔ/ (n)
staccato
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika śpiewu lub gry na instrumentach muzycznych polegająca na ostrym oddzielaniu od siebie kolejnych dźwięków przez skracanie czasu ich trwania;

stacja /ˈstaʦ̑ʲja/ (n)
station
  (kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czternastu tradycyjnych wizerunków drogi krzyżowej Chrystusa umieszczanych w miejscu kultu
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) wyspecjalizowany ośrodek badawczy i naukowy
petrol station
  (motoryzacja) punkt sprzedaży paliwa samochodom

stacja benzynowa /ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva/ (n)
gas station, petrol station, filling station, fueling station
  zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów;

stacja kolejowa /stˈatsja kˌɔlɛjˈɔva/ (n)
railroad station, railway station, train station
  (kolejnictwo) posterunek ruchu następczy zapowiadawczy;

stacja kosmiczna /ˈstaʦ̑ʲja kɔsˈmʲiʧ̑na/ (n)
space station
  sztuczny satelita, na którego pokładzie możliwy jest długi pobyt astronautów;

stacja telewizyjna /stˈatsja tˌɛlɛvizˈɨjna/ (n)
television station
  (telewizja, telewizyjny) zespół pomieszczeń wraz z aparaturą do nadawania, przekazywania i odbierania sygnałów telewizyjnych;

stacyjka /statsˈɨjka/ (n)
ignition lock, ignition switch, starter lock, ignition
  (motoryzacja) przełącznik z zamkiem do uruchamiania silnika pojazdu przy pomocy klucza

stacyjny /statsˈɨjnɨ/ (adj)
stational
  odbywający się stacjami
  stanowiący stację

stadion /ˈstadʲjɔ̃n/ (n)
stadium
  (sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych;
  (historia, historyczny, historycznie) miara długości używana w starożytnych krajach o różnych długościach (zazwyczaj 185 m);

stadium /ˈstadʲjũm/ (n)
stage, phase, leg
  część procesu, część czasu rozwoju

stadnina /stadɲˈina/ (n)
stud, stud farm
  (zootechnika, zootechniczny) ośrodek zajmujący się hodowlą lub reprodukcją koni;

stadny /stˈadnɨ/ (adj)
gregarious
  odbywający się stadem, dotyczący stada

stado /ˈstadɔ/ (n)
crowd, herd, multitude, swarm, throng
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) duża liczba ludzi (nawet nietworzących grupy)
flock, shoal, group
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) gromada podobnych do siebie obiektów
flock, herd, pack, school, shoal, swarm
  (zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;

stagflacja /staɡvˈlaʦ̑ʲja/ (n)
stagflation
  (ekonomia, ekonomiczny) występowanie wysokiej inflacji w warunkach stagnacji gospodarczej;

stagnacja /staɡˈnaʦ̑ʲja/ (n)
stagnation
  wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

stajenka /staˈjɛ̃nka/ (n)
crib
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model żłóbka betlejemskiego, zwykle z figurkami

stajnia /ˈstajɲa/ (n)
stable
  (zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni;

stajnia Augiasza /ˈstajɲa ːwʲˈɟaʃa/ (n)
Augean stables
  (związek frazeologiczny) coś zaniedbanego, bałagan który wymaga ogromnej pracy

stal /stal/ (n)
steel
  (metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem;

stalagmit /staˈlaɡmʲit/ (n)
stalagmite
  (geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze;

stalaktyt /staˈlaktɨt/ (n)
stalactite
  (geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy w kształcie sopla, zwisający ze stropu jaskini;

stale /ˈstalɛ/ (adv)
constantly, continually, permanently
  (potocznie, potoczny) bez przerwy, cały czas

stalinista /ˌstalʲĩˈɲista/ (n)
Stalinist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik Józefa Stalina, stalinizmu lub członek stalinowskiego aparatu władzy

stalinizm /staˈlʲĩɲism̥/ (n)
Stalinism
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;

stalinizować /stˌaliɲizˈɔvatɕ/ (v)
Stalinize
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wprowadzać lub upowszechniać stalinizm

stalinowski /stˌalinˈɔfski/ (adj)
Stalinist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze stalinizme albo z postacią radzieckiego przywódcy Józefa Stalina

stalking /ˈstacĩŋk/ /ˈstɔcĩŋk/ (n)
stalking
  złośliwe i powtarzające się nagabywanie, naprzykrzanie się czy prześladowanie, zagrażające czyjemuś bezpieczeństwu;

stalowy /staˈlɔvɨ/ (adj)
steel
  wykonany ze stali

stamtąd /ˈstãmtɔ̃nt/ (pronoun)
from there, thence
  z tamtego miejsca, z tamtej lokalizacji, z miejsca oddalonego od nas

stan /stãn/ (n)
state
  (administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;
  (dawniej, dawny) państwo
  ilość, wielkość czegoś
condition, state
  sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój

stan cywilny /ˈstãn ʦ̑ɨˈvʲilnɨ/ (n)
marital status
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół cech określających osobę fizyczną w świetle obowiązujących norm prawa cywilnego;

stan nieważkości /stˈan ɲʲˌɛvaʃkˈɔɕtɕi/ (n)
weightlessness
  brak siły ciążenia;

stan podgorączkowy /ˈstãn ˌpɔdɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ/ (n)
subfebrile
  (medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka wynosi od 37,1 do 38 stopni;

stan wojenny /ˈstãn vɔˈjɛ̃nːɨ/ (n)
martial law, state of emergency, state of siege
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa;

stan wyjątkowy /ˈstãn ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ/ (n)
state of emergency
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek wewnętrznych zagrożeń państwa;

stand-up /stˈantˈup/ (n)
stand-up comedy
  komediowy występ sceniczny w formie monologu;

standard /ˈstãndart/ (n)
standard
  (językoznawstwo, językoznawczy) standard literacki, język standardowy;
  powszechne kryterium określające poziom usług lub towarów spełniających podstawowe wymagania;

standardowy /ˌstãndarˈdɔvɨ/ (adj)
standard
  (językoznawstwo, językoznawczy) mieszczący się w normach mowy ogólnonarodowej
  zgodny z określonym standardem, normą (i tym podobne, i temu podobne)
conventional, typical
  typowy, przeciętny, mało oryginalny

stangret /stˈaŋɡrɛt/ (n)
coachman, driver
  prywatny woźnica powożący końmi

stanowczy /stãˈnɔfʧ̑ɨ/ (adj)
determined, firm, definite, outright, unyielding
  taki, który potrafi podjąć kategoryczną decyzję, pozbawiony wahań i wątpliwości

stanowisko /ˌstãnɔˈvʲiskɔ/ (n)
workplace
  miejsce wykonywania czynności, miejsce postoju, pobytu
position
  pozycja w hierarchii zawodowej
  punkt widzenia, sposób rozumienia czegoś

stanowić /stãˈnɔvʲiʨ̑/ (v)
constitute, make
  składać się na coś, tworzyć coś

stanowy /stanˈɔvɨ/ (adj)
state
  (administracja) związany ze stanem

stanąć /ˈstãnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
build, erect
  o budowlach: zostać zbudowanym gdzieś
get up, stand up
  o człowieku, zwierzętach: powstać, dźwignąć się na nogi
confront
  trafić na wyzwanie
stop
  zatrzymać się, przestać się poruszać, przestać działać

stara /stˈara/ (n)
dutch
  (potocznie, potoczny) małżonka
boss
  (potocznie, potoczny) przełożona, szefowa
old dear, old lady, old woman
  (potocznie, potoczny) stara kobieta

stara miłość nie rdzewieje /ˈstara ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɲɛ‿rʣ̑ɛˈvʲjɛ̇jɛ/ (proverb)
old love dies hard
  miłość, zwłaszcza przeżyta w młodości, nie przemija z upływem czasu

stara panna /stˈara pˈanna/ (n)
spinster, old maid
  niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż

stara śpiewka /stˈara ɕpʲˈɛfka/ (n)
same old story
  (związek frazeologiczny) (ironicznie) stary, oklepany frazes

staranie /staˈrãɲɛ/ (n)
effort, endeavour
  działanie w kierunku realizacji pewnego zamiaru, pragnienia

starannie /staˈrãɲːɛ/ (adv)
carefully, neatly
  w sposób staranny, dokładny, schludny; z dbałością o szczegóły

staranność /starˈannɔɕtɕ/ (n)
care
  cecha bycia starannym

staranny /staˈrãnːɨ/ (adj)
conscientious
  taki, który wykonano ze starannością, pietyzmem, dokładnie

starać się /ˈstaraʨ̑‿ɕɛ/ (v)
struggle to
  przykładać się do czegoś, być gorliwym
apply for, attempt, seek to, strive for, take step to, try to
  zabiegać o coś, dążyć do otrzymania czegoś

starochrześcijański /stˌarɔxʃˌɛɕtɕijˈaɲski/ (adj)
palaeochristian, paleochristian
  odnoszący się do czasów pierwszych chrześcijan, związany z pierwszymi chrześcijanami

staroczesny /stˌarɔtʃˈɛsnɨ/ (adj)
vintage
  (przestarzałe, przestarzały) charakterystyczny dla dawnych czasów

starodrzew /starˈɔdʒɛf/ (n)
ancient forest, old-growth forest
  (leśnictwo) drzewostan o końcowej żywotności

starofrancuski /ˌstarɔfrãnˈʦ̑usʲci/ (n)
Old French
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskiej używany w średniowieczu w północnej części dzisiejszej Francji, a także części Szwajcarii i Belgii;

staromiejski /stˌarɔmjˈɛjski/ (adj)
old-town
  dotyczący najstarszej części miasta, dzielnicy

staromodnie /stˌarɔmˈɔdɲʲɛ/ (adv)
dowdily, old-fashionedly
  w sposób staromodny, według dawnej mody, niemodnie

staromodny /stˌarɔmˈɔdnɨ/ (adj)
old-fashioned, oldfangled, outdated
  odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny

staronordyjski /stˌarɔnɔrdˈɨjski/ (n)
Old Norse
  (językoznawstwo, językoznawczy) język staronordyjski;

starorzecze /ˌstarɔˈʒɛʧ̑ɛ/ (n)
oxbow lake
  (geografia, geograficzny) jezioro w dolinie rzecznej, stanowiące fragment jej dawnego koryta;

staroturecki /ˌstarɔtuˈrɛʦ̑ʲci/ (adj)
Old Turkic
  odnoszący się do ludów turkijskich zamieszkujących w okresie mniej więcej od VI do XII wieku tereny przede wszystkim współczesnej Mongolii, południowej Syberii i Azji Środkowej; dotyczący ich kultury, dziejów, języka itp.;

staroturecki /ˌstarɔtuˈrɛʦ̑ʲci/ (n)
Old Turkic, the Old Turkic language
  język staroturecki (1.2), najstarszy zaświadczony w piśmie język turkijski;

staroturkijski /stˌarɔturkˈijski/ (adj)
Old Turkic
  odnoszący się do ludów turkijskich zamieszkujących w okresie mniej więcej od VI do XII wieku tereny przede wszystkim współczesnej Mongolii, południowej Syberii i Azji Środkowej; dotyczący ich kultury, dziejów, języka itp.;

staroturkijski /stˌarɔturkˈijski/ (n)
Old Turkic, the Old Turkic language
  język staroturkijski (1.1), najstarszy zaświadczony w piśmie język turkijski;

staroświecki /stˌarɔɕfʲˈɛtski/ (adj)
antiquated, fusty, groovy, old-world, stuffy
  wywodzący się ze starych czasów, obecnie niemodny, niepopularny

starość /ˈstarɔɕʨ̑/ (n)
age
  stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

starożytność /ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑/ (n)
antiquity
  (historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku;
eld
  dawne, zamierzchłe czasy

starożytny /ˌstarɔˈʒɨtnɨ/ (adj)
ancient
  związany ze starożytnością, dotyczący starożytności

starszy /ˈstarʃɨ/ (adj)
elderly
  w wieku dojrzałym, niemłody

starszy kapral /ˈstarʃɨ ˈkapral/ (n)
Chief Corporal
  (wojskowość, wojskowy) podoficerski stopień wojskowy, w hierarchii pomiędzy kapralem a plutonowym ;

starszy szeregowy /ˈstarʃɨ ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ/ (n)
Lance Corporal
  (wojskowość, wojskowy) stopień wojskowy, wyższy od szeregowego, niższy od kaprala;

start /start/ (n)
beginning, start
  chwila, w której coś zaczyna się
go
  komenda wydawana do rozpoczęcia czegoś
start
  miejsce, w którym coś zaczyna się

start-up /stˈartˈup/ (n)
start-up
  (neologizm) (ekonomia, ekonomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) nowo założone innowacyjne przedsiębiorstwo z szansą na szybki i dochodowy rozwój;

startować /starˈtɔvaʨ̑/ (v)
take off
  o statku latającym lub pilocie: rozpoczynać lot
start
  rozpoczynać bieg, wyścig lub inną konkurencję sportową
begin, hold, run, start
  rozpoczynać jakąś działalność
compete
  stawać do zawodów

staruszka /staˈruʃka/ (n)
old lady, old woman
  starsza kobieta

stary /ˈstarɨ/ (adj)
old
  mający wiele lat, niemłody
expire, old
  nieaktualny, nieważny
expire, old, stale
  o żywności, pokarmie: nieświeży, nienadający się do spożycia

stary /ˈstarɨ/ (n)
bro, buddy, mate
  (potocznie, potoczny) tylko w wołaczu, poufale: sposób zwracania się do dobrego znajomego

starzec /ˈstaʒɛʦ̑/ (n)
old man
  stary mężczyzna

starzenie /staˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
ageing, aging
  (chemia, chemiczny), (technologia, technika, techniczny) zmiana właściwości materiału z upływem czasu;
age, get old
  (rzeczownik odczasownikowy) od: starzeć

starzyzna /staʒˈɨzna/ (n)
old stuff
  ogół starych, używanych przedmiotów, ubrań przeznaczonych zwykle do handlu

starówka /staˈrufka/ (n)
old town
  (turystyka, turystyczny) zwykle najstarsza, zabytkowa część miasta;

stateczny /statˈɛtʃnɨ/ (adj)
matronly, staid
  zrównoważony, poważny i odpowiedzialny; (także, też) świadczący o takich cechach

statek /ˈstatɛk/ (n)
ship, vessel, boat, craft
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną
ship, craft
  każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd;

statek kosmiczny /stˈatɛk kɔsmˈitʃnɨ/ (n)
spacecraft, craft, spaceship space ship
  (astronomia, astronomiczny) pojazd poruszający się w przestrzeni poza atmosferą Ziemi

statek pożarniczy /stˈatɛk pˌɔʒarɲˈitʃɨ/ (n)
fireboat
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) specjalna ratownicza jednostka pływająca przeznaczona do gaszenia pożarów na statkach oraz na obszarze portu lub stoczni;

statki /stˈatki/ (n)
battleship
  popularna gra logiczna dla dwóch osób;

statua /staˈtu<sup>w</sup>a/ (n)
statue
  okazała rzeźba postaci ludzkiej

status /ˈstatus/ (n)
status
  położenie, pozycja (np. społeczna)

statut /stˈatut/ (n)
by-law
  (administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny stanowiący zbiór przepisów dotyczących podmiotu prawa publicznego lub prywatnego;

statyczny /staˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
statical
  (fizyka, fizyczny) dotyczący statyki
static, stable
  będący w bezruchu
  niepodatny na zmiany
  w stanie równowagi

statyna /statˈɨna/ (n)
statin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) inhibitory reduktazy HMG-CoA, lek obniżający poziomy lipidów i poprawiający stan układu krążenia
hypothalamic inhibiting hormone
  (fizjologia, fizjologiczny) neurohormon podwzgórza hamujący uwalnianie hormonów przysadki

statystycznie /ˌstatɨˈstɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
statistically
  w sposób związany ze statystyką

statystyczny /ˌstatɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
statistical
  odnoszący się do statystyki (nauki)

statystyka /staˈtɨstɨka/ (n)
statistic
  (matematyka, matematyczny) funkcja, która danemu rozkładowi z próby przypisuje liczbę rzeczywistą;
statistics
  nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;
  wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów
  (fizyka, fizyczny) (potocznie, potoczny) rozkład prawdopodobieństwa będący podstawą statystyki (1.4)
  (fizyka, fizyczny) model opisujący zbiorowe zachowanie obiektów fizycznych, np. cząstek

statyw /ˈstatɨf/ (n)
tripod
  (technologia, technika, techniczny) podstawa, najczęściej w postaci trójnogu ze składanymi nogami, wykonana z metalu lub drewna, służąca do stabilizowania mocowanych na niej przyrządów, np. aparatu fotograficznego, kamery, urządzeń geodezyjnych

staw /staf/ (n)
joint
  (anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości;
pond
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;

staw kowadełkowo-młoteczkowy /ˈstaf ˌkɔvadɛwkɔvɔ‿mwɔtɛʧ̑ˈkɔvɨ/ (n)
incudomalleolar articulation
  (anatomia, anatomiczny) staw łączący kosteczki słuchowe ucha środkowego;

staw krzyżowo-biodrowy /ˈstaf ˌkʃɨʒɔvɔ‿bʲjɔˈdrɔvɨ/ (n)
sacroiliac joint
  (anatomia, anatomiczny) staw o niewielkiej ruchomości utworzony przez kość krzyżową i kość biodrową

staw skroniowo-żuchwowy /ˈstaf ˌskrɔ̃ɲɔvɔ‿ʒuxˈfɔvɨ/ (n)
temporomandibular joint
  (anatomia, anatomiczny) dwujamowy, kulisty, sprzężony i symetryczny staw twarzoczaszki;

staw łokciowy /ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
elbow
  (anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem;

stawać /ˈstavaʨ̑/ (v)
become
  przechodzić w inny stan, zmieniać się; zostawać kimś, czymś
happen
  tylko w (aspekt dokonany): wydarzyć się, mieć miejsce, nastąpić

stawiać /ˈstavʲjäʨ̑/ (v)
build, erect
  budować
buy
  kupić coś komuś, dawać za darmo – najczęściej alkohol
bet
  określać przedmiot swojego zakładu
stake
  określać sumę pieniędzy, którą wnosi się do zakładu
stand
  tak przemieszczać przedmiot, by stał
place, put
  umieszczać coś gdzieś
oppose appear
  przybywać na żądanie

stawiać sprawę na ostrzu noża /ˈstavʲjäʨ̑ ˈspravɛ na‿ˈɔsṭʃu ˈnɔʒa/ (v)
bring matters to a head
  żądać kategorycznie

stawka /ˈstafka/ (n)
stake
  kwota zakładu, którą można zyskać lub stracić w grze hazardowej
rate
  ustalona jednostka, według której liczy się wysokość zarobków, opłat, świadczeń itp.

stawonóg /staˈvɔ̃nuk/ (n)
arthropod
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów;

staza /stˈaza/ (n)
stasis
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) zastój płynu ustrojowego w organizmie (w naczyniach) lub podłączonym urządzeniu (w przewodach)
tourniquet
  (środowiskowy) (medycyna, medyczny) opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie

stać /staʨ̑/ (v)
stand
  o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach
  o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych

stać nad grobem /ˈstaʨ̑ nad‿ˈɡrɔbɛ̃m/ (v)
have one foot in the grave
  być bardzo starym, chorym, bliskim śmierci

stała /ˈstawa/ (n)
constant
  symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość;

stałoogniskowy /stˌawɔˌɔɡɲiskˈɔvɨ/ (adj)
prime
  (fotografia) o obiektywie: posiadający stałą, niezmienną ogniskową; pozbawiony zoomu

stały związek /stˈawɨ zvʲˈɔ̃zɛk/ (n)
long-term relationship
  (socjologia, socjologiczny) trwała relacja dwóch partnerów zakładająca wierność

staż /stˈaʃ/ (n)
practice
  (urzędowy) próbny okres pracy przed objęciem samodzielnego stanowiska, praktyka

stearynowy /stˌirɨnˈɔvɨ/ (adj)
stearic
  (biochemia, biochemiczny) związany z stearyną, dotyczący stearyny; zawierający stearynę

stek /stɛk/ (n)
steak
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;

stemplować /stɛ̃mˈplɔvaʨ̑/ (v)
stamp
  przystawiać stempel (pieczątkę) do dokumentu, listu
shore
  wstawiać stempel (podporę) pod strop

steniczny /stɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
sthenic
  (psychologia, psychologiczny) silny, mocny, aktywny

stenografia /stˌɛnɔɡrˈafja/ (n)
shorthand, stenography
  sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;

stenograficzny /stˌɛnɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
stenographic
  związany z stenografią; wykonany metodą stenografii

stenoza /stɛnˈɔza/ (n)
stenosis, stricture
  (medycyna, medyczny) zwężenie

step /stɛp/ (n)
tap dance
  (choreografia, choreograficzny) rodzaj tańca;
steppe
  (geografia, geograficzny) trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior;

stepowy /stɛpˈɔvɨ/ (adj)
of steppe
  związany ze stepem, dotyczący stepu

ster /stɛr/ (n)
rudder, helm
  urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;

sterburta /stɛrbˈurta/ (n)
starboard
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) prawa burta statku patrząc z rufy na dziób

sterczeć /ˈstɛrʧ̑ɛʨ̑/ (v)
stick out
  wystawać poza jakąś powierzchnię, stać na sztorc

stereometryczny /stˌɛrɛˌɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
stereometric
  (matematyka, matematyczny) związany z stereometrią, dotyczący stereometrii

stereotyp /ˌstɛrɛˈɔtɨp/ (n)
stereotype
  (socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych;

stereotypizacja /ˌstɛrɛɔtɨpʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
stereotypization
  sprowadzanie czegoś do stereotypu, tworzenie stereotypu

sternik /stˈɛrɲik/ (n)
coxswain, cox
  (sport, sportowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żeglarz kierujący danym obiektem pływającym
helmsman
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stopień żeglarski niższy od stopnia kapitana i żeglarz posiadająca ów stopień

sternit /ˈstɛrʲɲit/ (n)
sternutator, sternutatory agent
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny z podgrupy drażniących bojowych środków trujących, nazywanej sternitami, działający drażniąco na drogi oddechowe, błony śluzowe, oczy i skórę powodując kichanie, kaszel, podrażnienia oczu i górnych dróg oddechowych;

sterowanie /ˌstɛrɔˈvãɲɛ/ (n)
steering
  (rzeczownik odczasownikowy) od: sterować

sterowanie numeryczne /ˌstɛrɔˈvãɲɛ ˌnũmɛˈrɨʧ̑nɛ/ (n)
numerical control
  (informatyka, informatyczny) sterowanie programowe umożliwiające bezpośrednie wyzyskanie przez układ sterujący informacji liczbowych zakodowanych na taśmach magnetycznych, kartach dziurkowanych itp.

sterować /stɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
cox, steer
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczać kierunek za pomocą steru
administer, control, direct, manage
  kierować jakimiś działaniami, wpływać na coś, rządzić czymś
control
  kontrolować pracę urządzenia

sterowiec /stɛˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
zeppelin, airship
  (lotnictwo, lotniczy) sterowalny, podłużny balon napełniony gazem lżejszym od powietrza, posiadający własny napęd;

sterownik /stɛˈrɔvʲɲik/ (n)
driver
  (informatyka, informatyczny) program obsługujący urządzenia podłączone do komputera
controller
  (technologia, technika, techniczny) program lub urządzenie go wykonujące służące do sterowania układem

sterta /ˈstɛrta/ (n)
heap, pile, stack
  zbiór leżących na sobie przedmiotów

sterylizacja /stˌɛrɨlizˈatsja/ (n)
sterilisation
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) pozbawianie płodności (zwykle podczas zabiegu chirurgicznego) przy jednoczesnym zachowaniu czynności hormonalnej gruczołów płciowych

steward /ˈstʲju<sup>w</sup>art/ (n)
steward
  (lotnictwo, lotniczy) (morski) członek załogi statku lub samolotu obsługujący pasażerów;

stewardesa /ˌstʲju<sup>w</sup>arˈdɛsa/ (n)
flight attendant, stewardess
  (lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów;

stewia /ˈstɛvʲja/ (n)
stevia
  (botanika, botaniczny) Stevia Cavanilles, jeden z rodzajów roślin z rodziny astrowatych;
  (spożywczy) naturalna substancja słodząca w postaci sproszkowanych liści i pąków albo skrystalizowanego ekstraktu ze Stevia rebaudiana, uprawnego gatunku stewii (1.1)

stilbit /stʲˈilbʲit/ (n)
stilbite
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów, kruchy, uwodniony glinokrzemian wapnia;

stilus /stʲˈilus/ (n)
stylo, stylus
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj rylca do pisania po woskowej tabliczce
digital pen, stilus pen
  (rzadki, rzadko używany) (informatyka, informatyczny) narzędzie graficzne do ekranów dotykowych, kształtem przypominające długopis;

stoa /ˈstɔa/ (n)
stoa
  (architektura, architektoniczny) starogrecka wydłużona hala kolumnowa, którą zamykała z tyłu ściana, często zdobiona malowidłami;

stochastyczny /stˌɔxastˈɨtʃnɨ/ (adj)
stochastic
  (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu, taki, którym rządzi przypadek

stocznia /ˈstɔʧ̑ʲɲa/ (n)
dockyard, shipyard
  zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;

stoczniowiec /stɔtʃɲʲˈɔvʲɛts/ (n)
shipworker, shipyard worker
  pracownik stoczni

stodoła /stɔˈdɔwa/ (n)
barn
  (architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.

stoik /stˈɔik/ (n)
Stoic
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik stoicyzmu

stojak /ˈstɔjak/ (n)
stand
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie utrzymujące coś w pozycji pionowej, czasem też utrzymujące w pionie dzieci niepotrafiące jeszcze samodzielnie stać

stojan /ˈstɔjãn/ (n)
stator
  (mechanika) nieruchoma część silnika elektrycznego lub prądnicy, wewnątrz której obraca się wirnik

stok /stɔk/ (n)
slope
  (geografia, geograficzny) (sport, sportowy) każda nachylona powierzchnia rozpościerająca się między kulminacją wzniesienia a jego podnóżem

stokrotka /stɔˈkrɔtka/ (n)
daisy
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

stolarstwo /stɔˈlarstfɔ/ (n)
carpentry
  (rzemiosło, rzemieślniczy) profesja i rzemiosło zajmujące się obróbką drewna do celów użytkowych

stolarz /ˈstɔlaʃ/ (n)
carpenter, joiner
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;

stolica /stɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
capital, capital city
  (administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;

stolik /ˈstɔlʲik/ (n)
table
  stół z siedzeniami przygotowany dla klientów w restauracji, barze

stomatologia /ˌstɔ̃matɔˈlɔɟja/ (n)
stomatology
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, dziedzina zajmująca się funkcjonowaniem, patologiami i leczeniem zębów, przyzębia, błony śluzowej jamy ustnej, stawu skroniowo-żuchwowego człowieka;

stomatologiczny /ˌstɔ̃matɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
stomatological
  związany ze stomatologią, dotyczący stomatologii

stomia /stˈɔmja/ (n)
stoma
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne połączenie między przewodem pokarmowym (jelitem cienkim lub grubym) albo rzadziej układem moczowym ze skórą na brzuchu, wytworzone gdy wydalanie kału lub moczu drogą naturalną stało się u pacjenta niemożliwe lub znacznie utrudnione;

stonka /ˈstɔ̃nka/ (n)
Colorado-beetle
  (zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata)

stonka ziemniaczana /ˈstɔ̃nka ˌʑɛ̃mʲɲaˈʧ̑ãna/ (n)
potato beetle
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków;

stonoga /stɔ̃ˈnɔɡa/ (n)
centipede
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Oniscus, skorupiak żyjący w szczelinach, piwnicach;
millipede
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wij lub prosionek ze względu na liczbę odnóży

stop /stɔp/ (interjection)
stop
  = stój(cie), zatrzymaj(cie) się

stop /stɔp/ (n)
alloy
  (technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

stopa /ˈstɔpa/ (n)
foot
  (anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;
  jednostka długości, używana w niektórych krajach;
  podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu)

stoper /ˈstɔpɛr/ (n)
stopwatch, timer
  (technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) urządzenie do mierzenia odstępu czasu z dokładnością do ułamków sekundy
stopper
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) węzeł na linie lub urządzenie służące do zatrzymywania liny lub łańcucha
ear plug, earplug
  zatyczka do ucha chroniąca przed hałasem

stopień /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
degree
  (fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;
rank
  czyjeś miejsce w pewnej hierarchii zawodowej lub organizacyjnej, zwykle w służbach mundurowych
step
  każda z części schodów uniesiona do góry

stopień najwyższy /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ/ (n)
superlative
  (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy

stopień wojskowy /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ vɔjˈskɔvɨ/ (n)
military rank
  (wojskowość, wojskowy) tytuł żołnierza oznaczający jego miejsce w hierarchii wojskowej;

stopień wyższy /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ/ (n)
comparative
  (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś

stopka /ˈstɔpka/ (n)
footer
  (informatyka, informatyczny) w edytorach tekstu, obszar na dolnym marginesie strony, mogący zawierać tekst lub grafikę
presser foot
  (technologia, technika, techniczny) (krawiectwo) część maszyny do szycia dociskająca szytą tkaninę do płytki ściegowej
boat sock, footie, liner sock, shoe liner
  krótka skarpetka przykrywająca zaledwie stopę i prawie nie wystająca z buta

stopniowo /stɔpʲˈɲɔvɔ/ (adv)
gradually, step by step, little by little, bit by bit, by degrees
  nie od razu, lecz po trochu, krok za krokiem

stopniowy /stɔpʲˈɲɔvɨ/ (adj)
gradual
  (książkowy) mający powolny przebieg, zachodzący etapami

stos /stɔs/ (n)
stack
  (informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu;
pyre
  drewno ułożone do spalenia czegoś lub kogoś; miejsce, na którym dokonuje się ceremonii kremacji ciała zmarłego
stack, pile
  większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim

stosowanie /ˌstɔsɔˈvãɲɛ/ (n)
application, usage, use
  używanie czegoś w jakimś celu w określonych sytuacjach

stosowany /stˌɔsɔvˈanɨ/ (adj)
applied
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) mający służyć potrzebom praktycznym

stosowny /stɔˈsɔvnɨ/ (adj)
suitable, appropriate, opportune, adequate, apt, beseeming
  (książkowy) najlepszy w danej sytuacji, pasujący, nadający się, odpowiadający niej

stosunek /stɔˈsũnɛk/ (n)
relation
  zależność między różnymi elementami

stosunek płciowy /stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ/ (n)
sexual intercourse
  (fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;

stosunkowo /stˌɔsuŋkˈɔvɔ/ (adv)
relatively, comparatively
  w stosunku do czego lub kogo

stout /stˈɔut/ (n)
stout
  (spożywczy) mocne, ciemne piwo górnej fermentacji, rodzaj ale;

stowarzyszenie /ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
association, affiliation
  organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;

stołowy /stɔˈwɔvɨ/ (adj)
table
  dotyczący stołu, związany ze stołem

stołp /stˈɔwp/ (n)
bergfried
  (architektura, architektoniczny) wieża lub baszta będąca częścią średniowiecznego zamku, przeznaczona wyłącznie do celów obronnych, niezamieszkała w czasie pokoju;

stożek /ˈstɔʒɛk/ (n)
cone
  (geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

stracenie /straˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
loss
  (rzeczownik odczasownikowy) od: stracić
capital punishment, execution
  egzekucja, wykonanie kary śmierci; (także, też) kara śmierci

strach /strax/ (n)
fear, awe
  uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne
scarecrow
  kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach

strachliwy /straxˈlʲivɨ/ (adj)
cowardly, skittish
  o osobie, która często i łatwo ulega strachowi

stracić rozum /ˈstraʨ̑iʨ̑ ˈrɔzũm/ (v)
go insane, lose one's mind
  zachowywać się nierozsądnie, irracjonalnie

stracić twarz /ˈstraʨ̑iʨ̑ ˈtfaʃ/ (v)
lose face
  stracić honor, mieć powody do wstydu

stracony /straˈʦ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
lost
  taki, którego stracono, zgubiono; który nie wróci

stragan /ˈstraɡãn/ (n)
booth, stall
  (handel, handlowy) prowizoryczne lub przenośne miejsce handlu, np. na targowisku

straganiarz /straɡˈaɲʲaʃ/ (n)
costermonger, fruitmonger, stallholder
  (potocznie, potoczny) właściciel straganu

strajk /strajk/ (n)
strike
  dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;

strajk włoski /ˈstrajɡ ˈvwɔsʲci/ (n)
work-to-rule
  strajk polegający na skrajnie skrupulatnym wykonywaniu obowiązków służbowych przez pracowników

strajkować /strajˈkɔvaʨ̑/ (v)
strike
  uczestniczyć w strajku

straponten /strapˈɔntɛn/ (n)
folding seat, tip-up seat
  (książkowy) składane, odchylane siedzenie, przymocowane do ściany albo do stałego fotela, montowane w teatrach, środkach transportu itp., dawniej także np. w powozach

straszliwie /straʃlˈivʲɛ/ (adv)
direly, terribly
  w znacznej mierze
damnably, horrendously, horrifically, murderously
  wywołując strach

straszliwy /straʃˈlʲivɨ/ (adj)
horrible
  (potocznie, potoczny) bardzo zły, kiepski
horrendous
  (potocznie, potoczny) ogromny
horrendous, horryfying
  coś bardzo strasznego, przerażającego

strasznie /ˈstraʃʲɲɛ/ (adv)
desperately, terribly
  (potocznie, potoczny) bardzo, niezmiernie, nadzwyczaj
dreadfully, terribly
  bardzo źle, okropnie

straszny /ˈstraʃnɨ/ (adj)
terrible, horrible
  (potocznie, potoczny) taki, który jest bardzo intensywny, duży
terrible, horrible, awful
  okropny, nieprzyjemny
terrible, frightful, horrible, horrific
  taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny

straszyć /strˈaʃɨtɕ/ (v)
frighten, scare
  wzbudzać strach, lęk w kimś

strata /ˈstrata/ (n)
loss
  ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma

strateg /ˈstratɛk/ (n)
strategist
  znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi

strategia /straˈtɛɟja/ (n)
strategy
  ogólny plan działań, szerszy od taktyki
  (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy definiujący rodzinę wymiennych algorytmów

strategicznie /strˌatɛɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
strategically
  w sposób dotyczący strategii; pod względem strategii

strategiczny /strˌatɛɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
strategic
  zgodny z określoną strategią

stratny /strˈatnɨ/ (adj)
dissipative
  (dawniej, dawny) przynoszący stratę

stratosferyczny /strˌatɔsfɛrˈɨtʃnɨ/ (adj)
stratospheric
  (geofizyka) związany z stratosferą, dotyczący stratosfery; znajdujący się w stratosferze

stratyfikacja /strˌatɨfikˈatsja/ (n)
stratification
  (geologia, geologiczny) układanie się skał osadowych warstwami
  (meteorologia, meteorologiczny) układ warstwowy mas powietrza
  (rolnictwo, rolniczy) proces przysposabiania nasion do kiełkowania poprzez przekładanie nasion przed wysiewem warstwami wilgotnego piasku lub ziemi inspektowej, także umieszczenie nasion w wilgotnym podłożu o niskiej temperaturze
  (socjologia, socjologiczny) wyróżnianie warstw w społeczeństwie według różnych kryteriów, np. sytuacji ekonomicznej, funkcji społecznych, wspólnoty obyczajów, stylu życia itp.

straż /straʃ/ (n)
sentry
  osoba albo grupa osób strzegąca lub pilnująca kogoś, czegoś
guard, watch
  pilnowanie, strzeżenie kogoś lub czegoś przed niebezpieczeństwem

straż pożarna /ˈstraʃ pɔˈʒarna/ (n)
fire brigade, fire department, fire station
  wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;

straż przednia /strˈaʃ pʃˈɛdɲʲa/ (n)
vanguard
  (wojskowość, wojskowy) część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły

straż przybrzeżna /strˈaʃ pʃɨbʒˈɛʒna/ (n)
coast guard, coastguard
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morska formacja policyjna lub wojskowa odpowiadająca za nadzorowanie granic

straż tylna /strˈaʃ tˈɨlna/ (n)
rearguard
  (wojskowość, wojskowy) oddział zabezpieczający tyły przemieszczającego się wojska

strażak /ˈstraʒak/ (n)
fireman, firefighter
  osoba szkolona do walki z ogniem;

strażnica /straʒɲˈitsa/ (n)
watchtower
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż

strażnik /ˈstraʒʲɲik/ (n)
guard
  osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób

strefa /ˈstrɛfa/ (n)
zone, area, belt, region
  przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia

strefa Złotowłosej /strˈɛfa zwˌɔtɔvwˈɔsɛj/ (n)
Goldilocks zone, habitable zone
  (astronomia, astronomiczny) strefa warunków kosmicznych, które sprzyjają powstaniu życia

strefa erogenna /ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa/ (n)
erogenous zone
  (fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym;

stres /strɛs/ (n)
stress
  (psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce;

streszczać /ˈstrɛʃʧ̑aʨ̑/ (v)
summarise
  skracać jakąś wypowiedź lub tekst, zachowując najważniejsze jej elementy, przedstawiać w skondensowanej formie

streszczenie /strɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
summary, abstract
  wyciąg, skrót

stretching /strˈɛtçiŋk/ (n)
stretching
  (sport, sportowy) zestaw ćwiczeń fizycznych polegający na rozciąganiu mięśni celem ich uelastycznienia

stringi /ˈstrʲĩŋʲɟi/ (n)
thong, G-string
  (krawiectwo) rodzaj majtek, których tylną część stanowi bardzo wąski pasek materiału;

strit /strʲit/ (n)
straight
  (termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera

stroboskop /strɔbˈɔskɔp/ (n)
strobe, stroboscope
  (technologia, technika, techniczny) lampa emitująca krótkie błyski światła o dużym natężeniu

strofa /ˈstrɔfa/ (n)
stanza, strophe, verse
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) część utworu lirycznego złożona z wersów

stroficzny /strɔˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
strophic
  podzielony na strofy

strofować /strɔˈfɔvaʨ̑/ (v)
chide
  dawać komuś wyraźnie do zrozumienia, że jest się niezadowolonym z jego zachowania

stroik /ˈstrɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
reed
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach

stroić /ˈstrɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
deck out, overdress
  (pogardliwie) przesadnie ubierać
trim, tune
  doprowadzać do stanu gotowości czy najlepszego porządku
adorn, deck, decorate, embellish
  ubierać ozdobnie, odświętnie

strojnica włoska /strɔjɲˈitsa vwˈɔska/ (n)
minstrel bug, striped bug
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Graphosoma lineatum Linnaeus, gatunek owada z rzędu pluskwiaków;

strojnoczub amazoński /strɔjˈnɔʧ̑up ˌãmaˈzɔ̃j̃sʲci/ (n)
Amazonian umbrellabird
  (ornitologia, ornitologiczny) gatunek ptaka z rodziny bławatników;

stromy /ˈstrɔ̃mɨ/ (adj)
steep
  nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża

strona /ˈstrɔ̃na/ (n)
voice
  (gramatyka) forma zdania zależna od wzajemnego stosunku podmiotu i orzeczenia;
party
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jedna z osób będąca sygnatariuszem umowy lub występująca jako podmiot w procesie;
  uczestnik wojny, także sporu, kłótni, negocjacji, rozmów, umowy, małżeństwa, itp.
page
  jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.
side
  umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś

strona bierna /ˈstrɔ̃na ˈbʲjɛrna/ (n)
passive voice
  (gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest obiektem czynności, określonej przez orzeczenie;

strona czynna /ˈstrɔ̃na ˈʧ̑ɨ̃nːa/ (n)
active voice
  (gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest wykonawcą czynności;

strona internetowa /ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva/ (n)
web page, website
  (informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW;

stronić /strˈɔɲitɕ/ (v)
shun
  trzymać się z dala

stronnictwo /strɔnɲˈitstfɔ/ (n)
club, party
  zorganizowane ugrupowanie o wspólnych poglądach, działające wspólnie dla osiągnięcia określonych celów

stronniczy /strɔnɲˈitʃɨ/ (adj)
partial
  kierujący się tylko określonym interesem; pozbawiony obiektywizmu

stront /strɔ̃nt/ (n)
strontium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

strop /strɔp/ (n)
ceiling roof
  (geologia, geologiczny) górna powierzchnia ograniczająca warstwę skalną

strucla z makiem /strˈutsla z mˈakʲɛm/ (n)
poppy seed roll
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto zawijane z masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;

strudel /ˈstrudɛl/ (n)
strudel
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła;

strug /struk/ (n)
plane
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna

struga /ˈstruɡa/ (n)
stream
  (geografia, geograficzny) mała rzeczka
spurt, stream
  ciecz płynąca wąskim pasmem; płynąca, lejąca się woda, ciecz

strugarka /struˈɡarka/ (n)
planer, planing machine
  (maszynoznawstwo) obrabiarka do obróbki skrawaniem płaszczyzn,

strugać /ˈstruɡaʨ̑/ (v)
play
  (potocznie, potoczny) udawać kogoś
plane, sharpen
  obrabiać drewno poprzez ścinanie podłużnych wiór

struktura /strukˈtura/ (n)
structure
  stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

strukturalny /strˌukturˈalnɨ/ (adj)
structural
  dotyczący struktury

strumień /ˈstrũmʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
brook, stream, brooklet
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) mały naturalny ciek wodny;

strumyczek /strumˈɨtʃɛk/ (n)
rill
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (zdrobniale) od: strumień

strumyk /ˈstrũmɨk/ (n)
creek
  mały strumień

struna /ˈstrũna/ (n)
string
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

struna głosowa /strˈuna ɡwɔsˈɔva/ (n)
vocal cord, vocal fold, voice reed
  (anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki

strup /strup/ (n)
scab, crust
  (medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny;

strusia polityka /strˈuɕa pɔlˈitɨkˌa/ (n)
ostrich policy, ostrich politics
  (związek frazeologiczny) sytuacja, w której ktoś unika rozwiązywania problemów udając, że ich nie dostrzega; unikanie podjęcia decyzji

struś /struɕ/ (n)
ostrich
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych;

strych /strɨx/ (n)
attic, loft
  (architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;

strychnina /strɨxʲˈɲĩna/ (n)
strychnine
  (chemia, chemiczny) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby;

strychulec /strɨˈxulɛʦ̑/ (n)
strickle
  deseczka do usuwania nadmiaru towarów sypkich, np. zboża, poprzez przesuwanie jej po krawędzi naczynia - miary
  ochraniacz zakładany na pęciny zwierzętom pociągowym i wierzchowym dla zapobieżenia kaleczeniu („strychowaniu”)

stryczek /ˈstrɨʧ̑ɛk/ (n)
noose
  (książkowy) sznur zakończony pętlą zakładaną na szyję skazanym na śmierć przez powieszenie

stryj /strɨj/ (n)
uncle, paternal uncle
  brat ojca;

strzał /sṭʃaw/ (n)
shot
  (wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni

strzała /ˈsṭʃawa/ (n)
arrow
  pocisk przeznaczony do łuku;

strzałka /ˈsṭʃawka/ (n)
fibula
  (anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) kość strzałkowa;
dart
  (potocznie, potoczny) (telekomunikacja) pojedynczy sygnał telefoniczny służący jako umowny znak
arrow
  linia z grotem, symbol wskazujący kierunek

strzałkowy /stʃawkˈɔvɨ/ (adj)
sagittal
  (anatomia, anatomiczny) biegnący od przodu ku tyłowi
  związany ze strzałką, mający postać strzałki

strzec /sṭʃɛʦ̑/ (v)
guard, watch over
  mieć pod opieką, pilnować, dozorować, opiekować się kimś lub czymś

strzecha /ˈsṭʃɛxa/ (n)
thatch
  (przenośnie, przenośnia) bujne, zmierzwione włosy
  pokrycie dachu wykonane ze słomy lub trzciny;

strzelanina /stʃˌɛlaɲˈina/ (n)
shooting, shootout, gunfight, firefight
  strzały z broni palnej padające jeden za drugim

strzelać /ˈsṭʃɛlaʨ̑/ (v)
shoot
  oddawać strzał z broni

strzelba /ˈsṭʃɛlba/ (n)
shotgun
  długa, palna broń myśliwska;

strzelec /ˈsṭʃɛlɛʦ̑/ (n)
shooter
  (sport, sportowy) zawodnik specjalizujący się w strzelaniu z ręcznej broni palnej
scorer, kick
  (sport, sportowy) zawodnik, który strzelił bramkę
fusilier, gunner, rifleman
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz wyspecjalizowany w strzelaniu
shooter, shot
  osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą

strzelecki /stʃɛlˈɛtski/ (adj)
rifle, shooting, small-arms
  odnoszący się do strzelectwa, związany ze strzelectwem

strzelnica /sṭʃɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
shooting range
  (wojskowość, wojskowy) miejsce ćwiczeń w strzelaniu do celu
shooting-gallery
  jarmarczne miejsce rozrywki, w którym wygrywa się nagrody w zamian za trafne strzały z wiatrówki

strzemię /ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ/ (n)
stirrup
  (hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

strzeżonego Pan Bóg strzeże /ˌsṭʃɛʒɔ̃ˈnɛɡɔ ˈpãn‿buk ˈsṭʃɛʒɛ/ (proverb)
better safe than sorry
  lepiej jest zapobiegać, niż później bać się o to, jak sprawy się potoczą

strzyc /stʃˈɨts/ (v)
fleece, shear
  obcinać futro zwierząt na wełnę
mow, trim
  przycinać rośliny, np. trawę, gałęzie
cut, barber, crop, trim
  skracać włosy, brodę lub sierść
have a haircut
  poddawać się strzyżeniu

strzykawka /stʃɨkˈafka/ (n)
syringe, hypodermic
  (medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;

strzykwa /stʃˈɨkfa/ (n)
sea cucumber, holothurian
  (zoologia, zoologiczny) Holothuroidea zwierzę morskie z gromady zaliczanej do szkarłupni;

strzyż /stʃˈɨʃ/ (n)
wren
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce

strzyżal /stʃˈɨʒal/ (n)
wren
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce

strzyżarka /sṭʃɨˈʒarka/ (n)
trimmer
  (zootechnika, zootechniczny) maszyna do strzyżenia wełny, futer

strzyżoń /stʃˈɨʒɔɲ/ (n)
wren
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce Środkowej i Południowej

strzyżyczek /stʃɨʒˈɨtʃɛk/ (n)
wren
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Belize, Gwatemali, Hondurasie i Meksyku

strzyżyk /stʃˈɨʒɨk/ (n)
wren
  (ornitologia, ornitologiczny) mały wędrowny ptak z rodziny strzyżyków, podobny do wróbla, zamieszkujący Amerykę Północną i Eurazję

strzyżyk karoliński /stʃˈɨʒɨk kˌarɔlˈiɲski/ (n)
Carolina wren
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Thryothorus ludovicianus Latham, gatunek ptaka z rodziny strzyżyków;

strzyżyki /stʃɨʒˈɨki/ (n)
wren
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Troglodytidae Swainson, rodzina ptaków z rzędu wróblowych, obejmująca gatunki występujące w Ameryce i Eurazji;

strzęp /sṭʃɛ̃mp/ (n)
snippet
  paproch
scrap, shred, tatter, snatch
  poszarpana resztka czegoś

strój /struj/ (n)
tune
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiednie ustawienie gitary lub innego instrumentu muzycznego
attire
  określony rodzaj ubioru

strój kąpielowy /strˈuj kˌɔmpʲɛlˈɔvɨ/ (n)
swimsuit
  skąpe odzienie do publicznego zażywania kąpieli wodnych i słonecznych;

strój równomiernie temperowany /strˈuj rˌuvnɔmjˈɛrɲʲɛ tˌɛmpɛrɔvˈanɨ/ (n)
equal temperament
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (rzadki, rzadko używany) każdy strój oparty o równy podział oktawy na dowolną liczbę części
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strój skali dzielący oktawę na 12 równych półtonów;

stróż /struʃ/ (n)
watchman
  osoba pilnująca np. budynku

strąk /strɔ̃ŋk/ (n)
pod, husk, hull, legume
  (botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych;

stręczyciel /strɛntʃˈɨtɕɛl/ (n)
molester, pimp, procurer
  człowiek trudniący się ułatwianiem nierządu

stręczycielka /strˌɛntʃɨtɕˈɛlka/ (n)
bawd, pander
  kobieta ułatwiająca nierząd

stręczycielstwo /strˌɛntʃɨtɕˈɛlstfɔ/ (n)
pimping, proxenetism
  przestępstwo polegające na nakłanianiu kogoś do nierządu;

strętwa /strˈɛntfa/ (n)
electric eel
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Electrophorus electricus, gatunek słodkowodnej ryby z rodzaju Electrophorus;

studencki /stuˈdɛ̃nʦ̑ʲci/ (adj)
student
  przeznaczony dla studentów
  typowy dla studentów

student /ˈstudɛ̃nt/ (n)
student
  osoba, która studiuje na wyższej uczelni;

studia /ˈstudʲja/ (n)
studies
  kształcenie się na uczelni wyższej, zakończone dyplomem

studio /ˈstudʲjɔ/ (n)
studio
  pomieszczenie przeznaczone do nagrań dźwiękowych, audycji radiowych, telewizyjnych lub filmowych itp.

studiować /stuˈdʲjɔvaʨ̑/ (v)
study
  uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach

studnia /ˈstudʲɲa/ (n)
well
  głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

studnia kwantowa /ˈstudʲɲa kfãnˈtɔva/ (n)
quantum well
  (fizyka, fizyczny) studnia potencjału, ograniczająca cząstki w pewnym obszarze przestrzeni;

studniówka /stuˈdʲɲufka/ (n)
prom
  (szkolnictwo, szkolny) bal, zabawa odbywająca się na ok. 100 dni przed egzaminem maturalnym

stuk /stuk/ (interjection)
knock
  (onomatopeja) wyraz naśladujący odgłos stukania

stuknięty /stukɲʲˈɛntɨ/ (adj)
nuts, crazy, nutty, wacky
  (potocznie, potoczny) niezrównoważony psychicznie

stulecie /stuˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
a hundredth anniversary, centenary
  setna rocznica

stulejka /stuˈlɛjka/ (n)
phimosis
  (medycyna, medyczny) wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie poza żołądź prącia;

stuptut /stˈuptut/ (n)
gaiter
  (potocznie, potoczny) ochraniacz na nogę mający kształt rurki, wykonany z wodoodpornego i odpornego na zabrudzenia materiału;

stuła /stˈuwa/ (n)
stole
  (kościelny) szata liturgiczna prezbiterów w formie wstęgi sukna;

stwardnienie rozsiane /stfardʲˈɲɛ̇̃ɲɛ rɔɕˈːãnɛ/ (n)
MS, multiple sclerosis
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba centralnego układu nerwowego;

stwarzać /stfˈaʒatɕ/ (v)
create
  powoływać do istnienia
create, make
  stawać się przyczyną czegoś

stwierdzać /stfʲˈɛrdʑatɕ/ (v)
ascertain, find, verify, write
  dochodzić do wniosku
affirm, attest, certify
  mówić z przekonaniem

stwierdzenie /stfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
affirmation, statement
  wypowiedź stwierdzająca coś, wypowiedź wyrażająca przekonanie o czymś

stworzenie /stfɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
creation
  (rzeczownik odczasownikowy) od: stworzyć
creature, being
  zwierzę lub człowiek

stwór /stfur/ (n)
creature
  dziwna, często odrażająca istota

stwórca /stfˈurtsa/ (n)
creator
  ktoś, kto coś stworzył (zwykle coś z niczego)
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek boga, któremu przypisuje się stworzenie wszechświata lub ludzi;

styczeń /ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
January
  pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

stycznik /ˈstɨʧ̑ʲɲik/ (n)
contactor
  (elektryczność) urządzenie elektromechaniczne do zamykania i przerywania obwodów elektrycznych średniej mocy;

stygijski /stɨˈɟijsʲci/ (adj)
stygian
  (poetycki, poetycko) związany ze Styksem, dotyczący Styksu

stygmat /ˈstɨɡmat/ (n)
stigma
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rany na ciele Chrystusa, które mają również pojawiać się u osób rozpamiętujących jego mękę;

stygmatyzacja /ˌstɨɡmatɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
social stigma
  proces nadawania określeń osobom, grupom lub kategoriom społecznym w wyniku czego przyjmują one nadane im cechy i zaczynają działać zgodnie z przypisanymi im etykietami;

stykówka /stɨˈkufka/ (n)
contact sheet
  (fotografia) odbitka fotograficzna służąca do uzyskania wglądówek, wykonana przez naświetlenie papieru światłoczułego przez negatywy położone bezpośrednio na tym papierze

styl /stɨl/ (n)
style, stylus
  rodzaj starożytnego przyrządu do pisania, rylec
style
  sposób czyjegoś postępowania, zachowania
  sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania;
  zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.
  (sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej
  (informatyka, informatyczny) wygląd elementu strony HTML, nadawany za pomocą CSS

styl życia /stˈɨl ʒˈɨtɕa/ (n)
lifestyle
  (socjologia, socjologiczny) codzienne zachowania jednostek lub grup manifestujące ich położenie społeczne i preferencje;

stylizowany /ˌstɨlʲizɔˈvãnɨ/ (adj)
stylized
  posiadający cechy pewnego stylu, przedstawiony lub sformułowany na wzór określonego stylu

stymulacja /stˌɨmulˈatsja/ (n)
stimulation
  pobudzanie do aktywności, rozwoju
  (biologia, biologiczny) wywoływanie stanu pobudzenia w organizmie przez bodziec zewnętrzny

stymulator /stˌɨmulˈatɔr/ (n)
stimulator
  czynnik pobudzający działanie, bodziec, stymulant

stynka /ˈstɨ̃nka/ (n)
smelt
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Osmerus eperlanus, mała ryba o dużych łuskach;

stypa /stˈɨpa/ (n)
wake
  (etnografia, etnograficzny) (gastronomia) poczęstunek organizowany po pogrzebie;

stypendium /stɨˈpɛ̃ndʲjũm/ (n)
scholarship, bursary, burse, fellowship, grant, stipend
  pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe

stypulacja /ˌstɨpuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
stipulation
  (dawniej, dawny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa, ugoda lub inne zobowiązanie

stypulować /ˌstɨpuˈlɔvaʨ̑/ (v)
stipulate
  (rzadki, rzadko używany) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wymagać, określać, przewidywać, zastrzegać, postulować, nakazywać

styropian /stɨrˈɔpʲan/ (n)
styrofoam
  (technologia, technika, techniczny) polistyren o mikroporowatej strukturze, najczęściej w formie kształtek, bloków lub płyt, wykorzystywany jako materiał do izolacji cieplnej, dźwiękowej i elektrycznej;

stóg /stuk/ (n)
heap, pile, rick, stack
  (rolnictwo, rolniczy) duży stos siana, rzadziej słomy lub zboża, układany zazwyczaj wokół ustawionego pionowo drąga w kształt stożka lub kopuły

stół /stuw/ (n)
table
  (branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

stąd /stɔ̃nt/ (pronoun)
away, from here, hence
  wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz
therefore, hence, hereof, that's why, thence
  z tego powodu

stąpać /ˈstɔ̃mpaʨ̑/ (v)
step, stride, tread
  stawiać kroki

stęchlizna /stɛ̃w̃xˈlʲizna/ (n)
mustiness
  zapach odczuwany w wilgotnych, niewietrzonych lub zagrzybionych pomieszczeniach

stęchły /stˈɛnxwɨ/ (adj)
stale
  o zapachu pleśni, długo niewietrzonych pomieszczeń

stękać /stˈɛŋkatɕ/ (v)
moan
  wydawać ciężkie westchnienia

stęp /stˈɛmp/ (n)
tarsus
  (anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca stopę z golenią;

stępka /ˈstɛ̃mpka/ (n)
keel
  (marynarka) główna, podłużna belka umieszczona środkowo na dnie kadłuba statku wodnego;

stężenie /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ/ (n)
bracing
  (budownictwo) element konstrukcyjny zapewniający usztywnienie konstrukcji budowlanej;
concentration
  (chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy;

stężenie liczbowe /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ lidʒbˈɔvɛ/ (n)
number cocentration
  (chemia, chemiczny) liczba cząstek (np. atomów, jonów, cząsteczek) zawartych w jednostce objętości

stężenie masowe /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ masˈɔvɛ/ (n)
mass concentration
  (chemia, chemiczny) stosunek masy substancji do objętości mieszaniny;

stężenie molalne /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ mɔlˈalnɛ/ (n)
molality, molal concentration
  (chemia, chemiczny) zawartość substancji w roztworze odniesiona do masy rozpuszczalnika;

stężenie molowe /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ mɔlˈɔvɛ/ (n)
molarity, amount concentration, amount-of-substance concentration, molar concentration, substance concentration
  (chemia, chemiczny) stosunek liczby moli substancji do objętości mieszaniny;

stężenie normalne /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ nɔrmˈalnɛ/ (n)
normality, equivalent concentration, normal concentration
  (chemia, chemiczny) liczba gramorównoważników substancji w roztworze odniesiona do jednostki objętości;

stężenie powierzchniowe /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ pˌɔvʲɛʃxɲʲˈɔvɛ/ (n)
surface concentration
  (chemia, chemiczny) ilość substancji zaadsorbowana na danej powierzchni;
  (chemia, chemiczny) ilość substancji, wyrażona w postaci stężenia molowego, ułamka masowego bądź innej wielkości, odnosząca się do określonej powierzchni

stężenie procentowe /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ prˌɔtsɛntˈɔvɛ/ (n)
percent concentration
  (chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie (stężenie) wyrażona w procentach;

stężenie procentowe masowe /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ prˌɔtsɛntˈɔvɛ masˈɔvɛ/ (n)
mass percent, mass percentage, percentage by mass, weight percent, weight percentage
  (chemia, chemiczny) stosunek masy składnika do masy mieszaniny (ułamek masowy) wyrażony w procentach;

stężenie procentowe molowe /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ prˌɔtsɛntˈɔvɛ mɔlˈɔvɛ/ (n)
mole percent, mole percentage, percentage by mole
  (chemia, chemiczny) stosunek liczby moli składnika do sumy liczby moli wszystkich składników mieszaniny (ułamek molowy) wyrażony w procentach;

stężenie procentowe objętościowe /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ prˌɔtsɛntˈɔvɛ ˌɔbjɛntɔɕtɕˈɔvɛ/ (n)
percentage by volume, volume percent, volume percentage
  (chemia, chemiczny) stosunek objętości składnika do sumy objętości wszystkich składników mieszaniny przed ich zmieszaniem (ułamek objętościowy) wyrażony w procentach;

stężenie śmiertelne /stɛ̃ʒˈɛɲʲɛ ɕmʲɛrtˈɛlnɛ/ (n)
LC, LCt, lethal concentration
  (medycyna, medyczny) zawartość substancji we wdychanym powietrzu powodująca śmierć określonego procentu badanej populacji danego gatunku;

suahili /ˌsu<sup>w</sup>aˈxʲilʲi/ (n)
Swahili
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki;

subalpejski /ˌsubalˈpɛjsʲci/ (adj)
subalpine
  (geografia, geograficzny) taki, który znajduje się w wysokim piętrze gór lub dla niego charakterystyczny

subha /sˈupxa/ (n)
subha
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański sznur modlitewny, rodzaj różańca

subiekt /ˈsubʲjɛkt/ (n)
subject
  (przestarzałe, przestarzały) sprzedawca w sklepie

subiektywnie /sˌubjɛktˈɨvɲʲɛ/ (adv)
subjectively
  w sposób subiektywny, nieobiektywnie

subiektywny /ˌsubʲjɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
subjective
  (psychologia, psychologiczny) (filozofia, filozoficzny) zależny od podmiotu poznającego
  stronniczy, odznaczający się subiektywizmem

subkarabinek /ˌsupkaraˈbʲĩnɛk/ (n)
subcarbine
  długa broń palna wyposażona w krótką, krótszą niż karabinek lufę

subkontynent /ˌsupkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
subcontinent
  (geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część;

subkultura /sˌupkultˈura/ (n)
subculture
  (socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

subletalny /sˌublɛtˈalnɨ/ (adj)
sublethal
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) osłabiający znacznie żywotność organizmu, ale nie powodujący natychmiastowej śmierci

sublimacja /sˌublimˈatsja/ (n)
sublimation
  (fizyka, fizyczny) zmiana stanu skupienia ze stałego na gazowy, z pominięciem fazy ciekłej;

sublimat /subˈlʲĩmat/ (n)
corrosive sublimate
  (chemia, chemiczny) zwyczajowa nazwa chlorku rtęci(II);

subordynacja /sˌubɔrdɨnˈatsja/ (n)
subordination
  podporządkowanie się dyscyplinie, zdyscyplinowanie

subordynacjonizm /sˌubɔrdˌɨnatsjˈɔɲizm/ (n)
subordinationism
  (teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) pogląd teologiczny, według którego Syn Boży i Duch Święty są podporządkowani Bogu Ojcu;

subskrypcja /supskrˈɨptsja/ (n)
subscription
  formalne (pisemne lub elektroniczne) zobowiązanie do nabycia lub wykupienia czegoś cyklicznie wydawanego

substancja /supˈstãnʦ̑ʲja/ (n)
substance
  (chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

substancja czynna /supˈstãnʦ̑ʲja ˈʧ̑ɨ̃nːa/ (n)
active ingredient
  substancja jakiegokolwiek pochodzenia, która może spowodować zmiany w procesach fizjologicznych lub biochemicznych organizmów żywych, stanowiąca podstawę leku;

substytucja /ˌsupstɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
substitution
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na wymianie jednego lub kilku atomów w cząsteczce związku chemicznego;
  (psychologia, psychologiczny) jeden z mechanizmów obronnych, polegający na zastępowaniu nieosiągalnych celów celami łatwiejszymi;
  przeniesienie pełnomocnictwa na inną osobę
  wzajemna zastępowalność dóbr o podobnych właściwościach
  zastąpienie jednych rzeczy, pojęć, usług itp. innymi

substytut /supstˈɨtut/ (n)
substitute, ersatz good, succedaneum
  coś stosowanego zastępczo

subsydiarność /ˌsupsɨˈdʲjarnɔɕʨ̑/ (n)
subsidiarity
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zasada, według której decyzje powinny być podejmowane na najniższym możliwym szczeblu, a na wyższym tylko wtedy, gdy takie ich podjęcie da o wiele lepsze rezultaty;

subsydium /supˈsɨdʲjũm/ (n)
subsidy
  (urzędowy) pomoc finansowa udzielona osobie prawnej, jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej przeznaczona na konkretny rodzaj działalności

subtelność /supˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
delicacy, subtlety, subtleness
  cecha tego, co subtelne
nuance, subtlety
  niewielka, drobna różnica

subtropik /suptrˈɔpik/ (n)
subtropic
  (geografia, geograficzny) strefa geograficzna i klimatyczna na Ziemi położona między tropikiem i strefą umiarkowaną, równolegle na południe oraz na północ od równika

subwencja /subˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
subvention
  pomoc finansowa, dotacja, stypendium

subwoofer /sˌubvɔˈɔfɛr/ (n)
subwoofer
  (technologia, technika, techniczny) głośnik służący do odtwarzania dźwięków o bardzo małych częstotliwościach;

suchar /ˈsuxar/ (n)
rusk, rusk bread, twice-baked bread, zwieback
  (spożywczy) specjalnie wysuszony kawałek pieczywa, przygotowany do dłuższego przechowywania

suchodrzew Purpusa /suˈxɔḍʒɛf purˈpusa/ (n)
shrubby honeysuckle, winter honeysuckle
  (botanika, botaniczny) Lonicera × purpusii, mieszaniec dwóch chińskich gatunków wiciokrzewu

suchość /sˈuxɔɕtɕ/ (n)
dryness
  cecha tego, co suche

suchy /ˈsuxɨ/ (adj)
skinny
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) szczupły
dry
  nie wilgotny; pozbawiony wilgoci

suchy zębodół /ˈsuxɨ zɛ̃mˈbɔduw/ (n)
dry socket
  (stomatologia, stomatologiczny) powikłanie po ekstrakcji zęba związane z zapaleniem zakończeń nerwowych znajdujących się w zębodole;

sudecki /suˈdɛʦ̑ʲci/ (adj)
Sudeten, Sudetan, Sudetian, Sudetic, Sudetish
  związany z Sudetami, dotyczący Sudetów

sudeckoniemiecki /sˌudɛtskˌɔɲʲɛmjˈɛtski/ (adj)
Sudeten German
  związany z Niemcami sudeckimi lub z Krajem Sudetów, dotyczący Niemców sudeckich lub Kraju Sudetów

sudoku /suˈdɔku/ (n)
sudoku
  japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;

sufi /ˈsufʲi/ (n)
Sufi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca sufizmu, mistyk muzułmański

suficki /suˈfʲiʦ̑ʲci/ (adj)
Sufi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z sufizmem

sufiks /ˈsufʲiks/ (n)
suffix
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek;

sufit /ˈsufʲit/ (n)
ceiling
  (budownictwo) górna ściana pomieszczenia

sufizm /ˈsufʲism̥/ (n)
Sufism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański mistycyzm;

sufler /ˈsuflɛr/ (n)
prompter
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba podpowiadająca aktorom tekst roli na próbach i podczas przedstawień w sposób niewidoczny dla widza;

sufragan /sufrˈaɡan/ (n)
suffragan
  (kościelny) biskup diecezji sufragalnej;

sufrażystka /sˌufraʒˈɨstka/ (n)
suffragette
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działaczka walcząca o prawa wyborcze dla kobiet na przełomie XIX i XX wieku (głównie w krajach anglosaskich);

sugerować /ˌsuɡɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
suggest, allude, hint
  czynić aluzję
suggest, hint
  podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie
suggest
  stanowić poszlakę dla jakiegoś wniosku

sugestia /suˈɡɛstʲja/ (n)
suggestion
  przekonywanie kogoś;

sugestywnie /sˌuɡɛstˈɨvɲʲɛ/ (adv)
evocatively, suggestively
  w sposób sugestywny

sugestywny /ˌsuɡɛˈstɨvnɨ/ (adj)
suggestive
  wywierający silny wpływ na czyjeś myśli i wyobraźnię, narzucający komuś sposób myślenia; bardzo przekonujący

sugilit /suˈɟilʲit/ (n)
luvulite, sugilite
  (mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rzadki minerał z gromady krzemianów, przyjmujący barwy w odcieniach różu i fioletu, wykorzystywany w jubilerstwie;

suicydologia /ˌsu<sup>j</sup>iʦ̑ɨdɔˈlɔɟja/ (n)
suicidology
  (psychologia, psychologiczny) nauka zajmująca się problematyką samobójstw;

suita /suˈita/ (n)
suite
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów;

suk /suk/ (n)
souk
  (handel, handlowy) bazar lub handlowa dzielnica muzułmańska;

suka /ˈsuka/ (n)
bitch
  (zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się

sukces /ˈsukʦ̑ɛs/ (n)
success
  korzystny wynik
  osiągnięcie bogactwa, sławy; zrobienie kariery

sukienka /suˈcɛ̃nka/ (n)
dress, frock
  (krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;

sukiennice /sˌukʲɛnɲˈitsɛ/ (n)
cloth hall
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) dawny miejski budynek z podcieniami, gdzie handlowano m.in. suknem;

sukmana /sukˈmãna/ (n)
sukmana
  (historia, historyczny, historycznie) długie męskie okrycie wierzchnie z sukna lub wełny, dołem rozszerzane, dawniej powszechnie noszone przez chłopów;

suknia /ˈsucɲa/ (n)
dress, gown
  (krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

sukno /ˈsuknɔ/ (n)
cloth
  gęsta, zgrzebna tkanina wełniana;

sukralfat /suˈkralfat/ (n)
sucralfate
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek o działaniu ochronnym na śluzówkę żołądka i jelit, jak również przeciwdziałający hiperfosfatemii w mocznicy

sukulent /suˈkulɛ̃nt/ (n)
succulent
  (botanika, botaniczny) roślina przystosowana do życia na gorących półpustyniach, posiadająca grube mięsiste pędy bądź liście, służące do gromadzenia wody;

sukurs /ˈsukurs/ (n)
succor, succour
  (przestarzałe, przestarzały) odsiecz, pomoc, posiłki, wsparcie

suletyjski /sˌulɛtˈɨjski/ (n)
Souletin, Zuberoan
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt języka baskijskiego używany w Soule

sulfadiazyna /sˌulfadjazˈɨna/ (n)
sulfadiazine
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny stosowany przy leczeniu zapalenia płuc i czerwonki

sum /sũm/ (n)
catfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami;

suma /ˈsũma/ (n)
sum
  (matematyka, matematyczny) wynik dodawania

sumak /ˈsũmak/ (n)
sumac, sumach
  (botanika, botaniczny) (Rhus) rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych i obejmujący ok. 250 gatunków;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z sumaka (1.1) o kwaśnym smaku

sumatrzański /ˌsũmaˈṭʃãj̃sʲci/ (adj)
Sumatran
  od Sumatra

sumeryjski /sˌumɛrˈɨjski/ (n)
Sumerian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski;

sumienie /sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
conscience
  wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło

sumiennie /sumjˈɛnɲʲɛ/ (adv)
faithfully
  z wielką starannością w działaniu

sumienność /sumjˈɛnnɔɕtɕ/ (n)
conscientiousness
  cecha osoby, która rzetelnie wypełnia swoje obowiązki

sumienny /sumjˈɛnnɨ/ (adj)
conscientious, scrupulous, dutiful, faithful
  skrupulatnie wywiązujący się z podjętych obowiązków
conscientious, scrupulous
  wykonywany dokładnie, rzetelnie

sumik karłowaty /sˈumik kˌarwɔvˈatɨ/ (n)
brown bullhead, horned pout
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z gatunku (1.1)

sumita /sumˈita/ (n)
sumotori
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający sumo

sumo /ˈsũmɔ/ (n)
sumo
  (sport, sportowy) rodzaj zapasów, japoński sport narodowy;

sundajski /sundˈajski/ (adj)
Sundanese
  związany z Sundajczykami, dotyczący Sundajczyków

sundajski /sundˈajski/ (n)
Sundanese
  (językoznawstwo, językoznawczy) język sundajski;

sunnicki /sũɲˈːiʦ̑ʲci/ (adj)
Sunni
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z sunnitami lub sunnizmem

sunnita /sunɲˈita/ (n)
Sunni, Sunnite
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca sunnickiego odłamu islamu - sunnizmu

super /ˈsupɛr/ (adj)
excellent
  (potocznie, potoczny) wspaniały, świetny, doskonały

superbohater /ˌsupɛrbɔˈxatɛr/ (n)
superhero
  fikcyjny bohater filmów, książek lub komiksów posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami;

superkontynent /ˌsupɛrkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
supercontinent
  (geologia, geologiczny) masa lądu składająca się z więcej niż jednego współczesnego kontynentu;

superksiężyc /sˌupɛrkɕˈɛ̃ʒɨts/ (n)
super moon, supermoon
  (potocznie, potoczny) (astronomia, astronomiczny) księżyc w pełni, obserwowany w syzygijnym perygeum;

supermarket /ˌsupɛrˈmarkɛt/ (n)
supermarket
  (handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy;

supermodelka /sˌupɛrmɔdˈɛlka/ (n)
supermodel
  bardzo znana modelka

supernatant /ˌsupɛrˈnatãnt/ (n)
supernatant
  górna, płynna warstwa znad osadu; roztwór znad osadu

supernowa /ˌsupɛrˈnɔva/ (n)
supernova
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtowanie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw;

supersieć /suˈpɛrʲɕɛ̇ʨ̑/ (n)
superlattice
  (fizyka, fizyczny) periodyczna struktura krystaliczna, najczęściej składająca się z następujących po sobie studni kwantowych

superwtorek /sˌupɛrftˈɔrɛk/ (n)
Super Tuesday
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w USA: dzień (wtorek) na początku lutego lub marca w roku wyborów prezydenckich, kiedy w największej liczbie stanów odbywają się prawybory;

superżywność /sˌupɛrʒˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
superfood
  (neologizm) żywność pochodzenia roślinnego o wysokiej wartości odżywczej ((na przykład) wysokiej zawartości polifenoli lub antyoksydantów) mająca korzystne działanie na zdrowie

supeł /sˈupɛw/ (n)
knot
  splot, który powstał w miejscu związania splątania sznurka, nici, łańcuszka itd.

suport /ˈsapɔrt/ (n)
opening act, supporting act, warm-up act
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) solista lub zespół muzyczny rozgrzewający publiczność, którego występ poprzedza wyjście na scenę gwiazdy koncertu;
bottom bracket
  (technologia, technika, techniczny) pedał rowerowy wraz z osią;
helpdesk, technical assistance, technical support
  grupa specjalistów świadcząca wsparcie dla pracowników

supremacja /ˌsuprɛ̃ˈmaʦ̑ʲja/ (n)
supremacy
  zwierzchnictwo, przewaga nad kimś lub czymś

sura /ˈsura/ (n)
sura
  w islamie: rozdział Koranu;

surdut /ˈsurdut/ (n)
frock coat
  (krawiectwo) wizytowy ubiór męski z ciemnego materiału; długa, dwurzędowa marynarka

surfer /sˈurfɛr/ (n)
surfer
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca surfing

surfing /sˈurfiŋk/ (n)
surfing
  (sport, sportowy) ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej

surojadek /sˌurɔjˈadɛk/ (n)
raw foodist
  mężczyzna odżwiający się pokarmem nie poddanym obróbce termicznej w wysokiej temperaturze

surowica /sˌurɔvˈitsa/ (n)
serum
  (biologia, biologiczny) przesącz osocza krwi

surowiec /suˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
raw material
  substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle

surowo /surˈɔvɔ/ (adv)
inclemently, strictly, stringently
  bezwzględnie wymagająco
harshly, rigidly, sternly
  nie uznając żadnych wytłumaczeń i okoliczności łagodzących
raw
  w sposób nieprzetworzony, prosto z natury
ruggedly
  w sposób pozbawiony ozdób lub wygód

surowość /suˈrɔvɔɕʨ̑/ (n)
austerity, inclemency, severity
  cecha tego, co jest surowe
rigidity, rigour
  cecha tego, kto jest surowy

surowy /suˈrɔvɨ/ (adj)
raw, uncooked
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony
harsh, severe
  o klimacie: zimny, ostry, o niskiej temperaturze
coarse, crude, raw, rough
  o surowcach: niepoddany obróbce
severe, strict, harsh, stern
  taki, który bezwzględnie wymaga wykonania jakiejś czynności, przestrzegania jakichś zasad, nieuznający sprzeciwu, wymagający, bezwzględny, niewyrozumiały; także będący wyrazem tej cechy
austere, severe
  taki, który jest pozbawiony wszelkich wygód

surrealista /ˌsurːɛaˈlʲista/ (n)
surrealist
  (sztuka) artysta tworzący zgodnie z zasadami surrealizmu, członek grupy surrealistycznej

surrealistyczny /ˌsurːɛalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
surreal
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu

surrealizm /ˌsurːɛˈalʲism̥/ (n)
surrealism
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;

surykatka /ˌsurɨˈkatka/ (n)
meerkat, suricate
  (zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce;

surówka /suˈrufka/ (n)
salad
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzana z surowych warzyw lub owoców;

suseł /ˈsusɛw/ (n)
ground squirrel, gopher
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Spermophilus F. Cuvier, rodzaj ssaka z podrodziny afrowiórek, występujący w Eurazji;

sushi /ˈsuʃʲi/ (n)
sushi
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;

suspens /ˈsuspɛ̃w̃s/ (n)
suspense
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) wstrzymanie biegu akcji lub jej niespodziewany zwrot

suspensa /suspˈɛnsa/ (n)
suspension
  (kościelny) kara stosowana wobec duchownych, polegająca na zakazie lub ograniczeniu możliwości pełnienia czynności przynależnych z racji stanu lub funkcji;

susz konferencyjny /ˈsuʃ ˌkɔ̃nfɛrɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
conference snack
  (środowiskowy) ciastka, paluszki itp. podawane podczas przerw kawowych w trakcie konferencji, szkoleń itp.

susza /ˈsuʃa/ (n)
drought
  długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;

suszarka /suˈʃarka/ (n)
radar gun
  (żartobliwie) ręczny radar policyjny do pomiaru prędkości pojazdów
drainer, rack
  konstrukcja, na której coś zawiesza się lub kładzie, by obeschło
dryer, drier
  urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza

suszarka do włosów /suˈʃarka dɔ‿ˈvwɔsuf/ (n)
hairdryer, blowdryer
  (fryzjerstwo, fryzjerski) urządzenie elektryczne służące do suszenia włosów

suszony /suʃˈɔnɨ/ (adj)
dried
  taki, który przeszedł proces suszenia

suszoodporny /sˌuʃɔɔtpˈɔrnɨ/ (adj)
drought-resistant, drought-tolerant
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) odporny na suszę

suszyć /ˈsuʃɨʨ̑/ (v)
dry
  powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody
  stawać się suchym

sutanna /suˈtãnːa/ (n)
cassock, soutane
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich;

sutasz /sˈutaʃ/ (n)
soutache
  rękodzielnicza technika wykonywania ozdób i biżuterii z zaplatanych, kolorowych sznurków, koralików i kamieni ozdobnych

sutek /ˈsutɛk/ (n)
nipple
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł mlekowy ssaków,

sutener /suˈtɛ̃nɛr/ (n)
pimp
  człowiek czerpiący zysk z nierządu innych osób

suterena /ˌsutɛˈrɛ̃na/ (n)
basement, basement apartment
  część budynku znajdująca się pod parterem, często poniżej poziomu terenu, przystosowana do celów mieszkalnych

sutra /ˈsutra/ (n)
sutra, sūtra
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w buddyzmie: pismo kanoniczne, z naukami Buddy lub późniejszymi komentarzami;

suw /sˈuf/ (n)
stroke
  (technologia, technika, techniczny) w silnikach, maszynach, urządzeniach mechanicznych: ruch jednego elementu względem drugiego na pewnej długości, np. ruch tłoka w cylindrze w silniku spalinowym

suwak /sˈuvak/ (n)
scrollbar, slider
  (informatyka, informatyczny) pasek przesuwania

suwak logarytmiczny /sˈuvak lˌɔɡarɨtmˈitʃnɨ/ (n)
slide rule
  przyrząd do mnemotechnicznego obliczania wartości logarytmów i szybkiego otrzymywania przybliżonych wyników różnych działań arytmetycznych;

suwenir /suˈvɛ̃ɲir/ (n)
souvenir
  (przestarzałe, przestarzały) drobny pamiątkowy upominek

suwerenność /ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
sovereignty
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji

suwerenny /sˌuvɛrˈɛnnɨ/ (adj)
independent
  niezależny od innego państwa lub władzy

suwmiarka /suvˈmʲjarka/ (n)
caliper
  (metrologia, metrologiczny) przyrząd do pomiaru drobnych długości;

suzeren /suˈzɛrɛ̃n/ (n)
suzerain
  (historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: najwyższy senior niebędący niczyim wasalem

sułtan /sˈuwtan/ (n)
sultan
  tytuł monarchy w krajach muzułmańskich;

sułtanat /suwˈtãnat/ (n)
sultanate
  państwo rządzone przez sułtana;

sułtański /suwtˈaɲski/ (adj)
sultanic
  związany z sułtanem, dotyczący sułtana

swami /sfˈami/ (n)
swami
  w hinduizmie: honorowy tytuł duchownych obojga płci

swapcja /sfˈaptsja/ (n)
swaption
  (ekonomia, ekonomiczny) opcja na wejście w swap;

swastyka /ˈsfastɨka/ (n)
swastika
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;

swat /sfat/ (n)
matchmaker
  (etnografia, etnograficzny) osoba, która swata dwie osoby, pośredniczy w zawieraniu związku małżeńskiego

sweter /ˈsfɛtɛr/ (n)
sweater, jumper
  grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce

swing /sfˈiŋk/ (n)
swing
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kierunek muzyki jazzowej popularny na przełomie lat 30. i 40. XX wieku;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny w rytmie (1.2)

switch /sfˈitx/ (n)
switch
  (informatyka, informatyczny) urządzenie łączące komputery oraz inny sprzęt w sieć komputerową;

swoboda /sfɔˈbɔda/ (n)
ease
  naturalna łatwość zachowywania się lub robienia czegoś
freedom
  poczucie braku skrępowania, postępowanie bez przymusu, zgodnie z własną wolą

swobodnie /sfɔˈbɔdʲɲɛ/ (adv)
at ease
  w sposób nieograniczony, nieskrępowany

swobodny /sfɔˈbɔdnɨ/ (adj)
free, unconstrained
  mający niezajęty czas w danej chwili
free
  niepodlegający przymusowi ani ograniczeniom
casual, informal, uninhibited
  zachowujący się w sposób naturalny; (także, też) cechujący zachowanie takiej osoby

swoisty /sfɔˈ<sup>j</sup>istɨ/ (adj)
peculiar
  charakterystyczny, specyficzny, nietypowy, właściwy dla siebie samego

swój /sfuj/ (pronoun)
her, their, his, its
  należący do wykonawcy czynności

swąd /sfˈɔnt/ (n)
stench, stink
  niemiła woń

swędzić /ˈsfɛ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
itch
  dawać odczucie nieprzyjemnego podrażnienia, wywołującego chęć drapania

sybaryta /ˌsɨbaˈrɨta/ (n)
Sybarite
  człowiek, który spędza czas na przyjemnościach i uwielbia zbytek

syberyjski /ˌsɨbɛˈrɨjsʲci/ (adj)
Siberian
  (przymiotnik) od Syberia

sycylijski /ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci/ (adj)
Sicilian
  od Sycylia

syczenie /sɨtʃˈɛɲʲɛ/ (n)
hissing, sizzle
  wydawanie dźwięku przypominającego przeciągłe wymawianie spółgłoski s

syczeć /ˈsɨʧ̑ɛʨ̑/ (v)
hiss
  emitować dźwięk przypominający głoskę s
  mówić ze złością, z pasją

syf /sɨf/ (n)
jumble, tumble
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) brak ładu i porządku

syfilityk /sˌɨfilˈitɨk/ (n)
syphilitic
  (medycyna, medyczny) chory na syfilis

sygnalizacyjny /sˌɨɡnalˌizatsˈɨjnɨ/ (adj)
signal, signalling
  dotyczący sygnału, używany jako sygnał

sygnalizator /ˌsɨɡnalʲiˈzatɔr/ (n)
invigilator, signal, signalling device, signalling equipment
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wyraźnego informowania o sytuacji wymagającej uwagi
flagman, signaller, signalman
  osoba dająca sygnał

sygnalizować /sˌɨɡnalizˈɔvatɕ/ (v)
signal
  przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały

sygnatariusz /ˌsɨɡnaˈtarʲjuʃ/ (n)
signer
  strona podpisująca daną umowę, oświadczenie lub memoriał

sygnał /ˈsɨɡnaw/ (n)
signal, beacon
  znak informacyjny lub ostrzegawczy

sygnować /sɨɡˈnɔvaʨ̑/ (v)
sign
  podpisywać lub oznaczać coś odpowiednim znakiem

syjamski /sɨjˈamski/ (adj)
Siamese
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Syjamem, dotyczący Syjamu

syjamski /sɨjˈamski/ (n)
Siamese
  (językoznawstwo, językoznawczy) język syjamski;

syjonistyczny /ˌsɨjɔ̇̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
Zionistic, Zionist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) właściwy syjonizmowi, dotyczący syjonizmu lub syjonistów

syjonizm /sɨˈjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
Zionism
  zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;

syk /sɨk/ (n)
hiss
  odgłos wydawany przez węża albo szybko uchodzące powietrze, podobny do długiego wymawiania litery „s”

sykatywa /ˌsɨkaˈtɨva/ (n)
dryer, siccative
  (chemia, chemiczny) środek przyspieszający schnięcie farb olejnych i olejów;

sykl /sˈɨkl/ (n)
shekel
  (starożytność) (metrologia, metrologiczny) bliskowschodnia jednostka wagi;
  (starożytność) (numizmatyka, numizmatyczny) bliskowschodnia złota lub srebrna moneta

sykstyński /sɨkstˈɨɲski/ (adj)
Sistine
  związany z papieżem Sykstusem IV

sylaba /sɨˈlaba/ (n)
syllable
  (językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;

sylabariusz /sˌɨlabˈarjuʃ/ (n)
syllabary
  (językoznawstwo, językoznawczy) system pisma, w którym znaki odpowiadają zgłoskom (sylabom), a nie pojedynczym głoskom

sylabiczny /sˌɨlabʲˈitʃnɨ/ (adj)
syllabic
  (językoznawstwo, językoznawczy) tworzący sylabę
  (literacko) bazujący na określonej liczbie sylab

sylf /sɨlf/ (n)
sylph
  (mitologia, mitologiczny) duch powietrza ze średniowiecznych wierzeń ludowych, z którym mógł się przyjaźnić człowiek, który zachował czystość duszy;

sylur /ˈsɨlur/ (n)
Silurian
  (geologia, geologiczny) trzeci okres ery paleozoicznej;

sylwanit /sɨlˈvãɲit/ (n)
sylvanite
  (mineralogia, mineralogiczny) stalowoszary, cynowobiały lub brązowożółty minerał o dużej łupliwości

sylwester /sɨlˈvɛstɛr/ (n)
New Year's Eve
  dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku
New Year's Eve party
  zabawa lub bal urządzane tej nocy (1.1) na przywitanie Nowego Roku;

sylwetka /sɨlˈvɛtka/ (n)
figure, profile, silhouette
  kształt, zarys postaci lub rzeczy

sylwin /sˈɨlvin/ (n)
sylvite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady halogenków;

symbioza /sɨmbjˈɔza/ (n)
symbiosis
  (biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści

symbol /ˈsɨ̃mbɔl/ (n)
symbol
  znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu
  (sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost;

symbolicznie /sˌɨmbɔlˈitʃɲʲɛ/ (adv)
symbolically
  w sposób symboliczny

symboliczny /ˌsɨ̃mbɔˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
symbolic, nominal, token
  o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu
symbolic
  taki, w którym występują symbole
symbolic, emblematic
  związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje

symbolika /sɨmbˈɔlikˌa/ (n)
symbolism, imagery
  ogół symboli używanych w dana dziedzinie

symbolizacja /sˌɨmbɔlizˈatsja/ (n)
symbolisation, symbolization
  nadawanie czemuś charakteru symbolu

symbolizować /ˌsɨ̃mbɔlʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
symbolize
  stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu

symetria /sɨ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
symmetry
  (matematyka, matematyczny) określenie endomorfizmu przestrzeni euklidesowych;

symetrycznie /sˌɨmɛtrˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
symmetrically
  zgodnie z symetrią

symfonia /sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja/ (n)
symphony
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

symfoniczny /sˌɨmfɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
symphonic
  związany z symfonią, dotyczący symfonii

sympatia /sɨ̃mˈpatʲja/ (n)
boyfriend, girlfriend
  osoba, którą się lubi lub kocha
liking
  życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś

sympatyczny /ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
nice, friendly, kind, likeable
  wzbudzający sympatię; miły, życzliwy

sympatyk /sɨ̃mˈpatɨk/ (n)
sympathizer
  osoba, która z czymś lub z kimś sympatyzuje

sympatyzować /ˌsɨ̃mpatɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
sympathize, sympathise
  darzyć sympatią coś lub kogoś

sympozjum /sɨ̃mˈpɔzʲjũm/ (n)
symposium
  spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki

symptom /ˈsɨ̃mptɔ̃m/ (n)
symptom
  oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego;

symulacja /sˌɨmulˈatsja/ (n)
simulation
  odtworzenie w sposób sztuczny określonego obiektu lub zjawiska
  udawanie (zazwyczaj objawów choroby) celem wprowadzenia w błąd i oszukania otoczenia

symulakr /sɨ̃ˈmulakr̥/ (n)
simulacrum
  byt, rzecz lub pojęcie udawane, nieprawdziwe, wykreowane przez symulowanie; takie, które nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości;

symulakrum /ˌsɨ̃muˈlakrũm/ (n)
simulacrum, simulacre
  obraz (najczęściej stworzony przez kino lub telewizję) będący czystą symulacją, tworzącą własną rzeczywistość lub pozorującą istniejącą

symulant /sɨ̃ˈmulãnt/ (n)
malingerer
  osoba, która coś udaje, symuluje, zwłaszcza chorobę

symulować /ˌsɨ̃muˈlɔvaʨ̑/ (v)
feign
  świadomie wprowadzać w błąd poprzez udawanie

symultana /ˌsɨ̃mulˈtãna/ (n)
simultaneous exhibition, simultaneous display
  (szachy, pojęcie szachowe) sposób rozgrywania gry w szachy, w której wielu zawodników gra jednocześnie (każdy na osobnej szachownicy) z jednym zawodnikiem (zwykle dużo lepszym od przeciwników)

syn /sɨ̃n/ (n)
son
  dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);

syn marnotrawny /ˈsɨ̃n ˌmarnɔˈtravnɨ/ (n)
prodigal son
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto zawinił lub zbłądził, ale w końcu się opamiętał;

synagoga /ˌsɨ̃naˈɡɔɡa/ (n)
synagogue, shul
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw;

synagogalny /sˌɨnaɡɔɡˈalnɨ/ (adj)
synagogal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z synagogą

synantrop /sɨnˈantrɔp/ (n)
synanthrope
  (biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę przystosowane do życia w środowisku silnie przekształconym przez ludzi

synantropijny /sˌɨnantrɔpˈijnɨ/ (adj)
synanthropic
  (biologia, biologiczny) zawleczony przez człowieka

synantropizacja /ˌsɨ̃nãntrɔpʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
synanthropisation, synanthropization
  (ekologia, ekologiczny) proces przekształcania się fauny i flory na skutek działalności człowieka

synantropizm /sˌɨnantrˈɔpizm/ (n)
synanthropy
  (ekologia, ekologiczny) występowanie zjawiska przystosowania roślin i zwierząt do życia w środowisku silnie przekształconym przez człowieka

synapsa /sɨ̃ˈnapsa/ (n)
synapse
  połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej

synchroniczność /ˌsɨ̃nxrɔ̃ˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
synchrony
  zgranie w czasie, następowanie procesów w tym samym czasie

synchroniczny /sˌɨnxrɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
synchronic, synchronous
  (książkowy) odbywający się w tym samym czasie

synchrotron /sɨnxrˈɔtrɔn/ (n)
synchrotron
  (fizyka, fizyczny) akcelerator cykliczny, w którym cząstki są przyspieszane w polu elektrycznym wzbudzanym synchronicznie do czasu ich obiegu

syncytium /sɨntsˈɨtjum/ (n)
symplasm, syncytium
  (biologia, biologiczny) komórka zawierająca wiele jąder komórkowych, powstała poprzez połączenie się pojedynczych komórek jednojądrowych;

syndrom Downa /sˈɨndrɔm dˈawna/ (n)
Down syndrome, Down's syndrome
  (rzadki, rzadko używany) (medycyna, medyczny) zespół Downa

syndrom Stendhala /sˈɨndrɔm stɛntxˈala/ (n)
Stendhal syndrome
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie somatoformiczne przejawiajace się przyśpieszonym biciem serca, zawrotami głowy, dezorientacją, nawet halucynacjami powstającymi u niektórych osób na widok dzieł sztuki i zabytków zgromadzonych na małej przestrzeni;

syndrom chorego budynku /ˈsɨ̃ndrɔ̃m xɔˈrɛɡɔ buˈdɨ̃nku/ (n)
sick building syndrome
  (psychologia, psychologiczny) dolegliwości występujące w określonym miejscu (np. w budynku, w którym się pracuje);

syndrom grupowego myślenia /ˈsɨ̃ndrɔ̃m ˌɡrupɔˈvɛɡɔ mɨɕˈlɛ̃ɲa/ (n)
groupthink
  (psychologia, psychologiczny) uleganie ograniczającej sugestii i naciskowi grupy, której jest się członkiem

syndrom jerozolimski /ˈsɨ̃ndrɔ̃mʲ ˌjɛrɔzɔˈlʲĩmsʲci/ (n)
Jerusalem syndrome
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie urojeniowe występujące wśród pielgrzymów i turystów odwiedzających Palestynę i Jerozolimę, polegające na tym, że osoby pod wpływem obecności w miejscach związanych z historią biblijną doznają psychicznego szoku, utożsamiają się z postaciami biblijnymi

syndrom miodowego miesiąca /ˈsɨ̃ndrɔ̃m ˌmʲjɔdɔˈvɛɡɔ mʲjɛ̇ˈɕɔ̃nʦ̑a/ (n)
honeymoon syndrome
  (medycyna, medyczny) zapalenie pęcherza moczowego u kobiety spowodowane częstszym współżyciem płciowym, dotykające głównie młode kobiety dopiero rozpoczynające życie seksualne

syndrom paryski /ˈsɨ̃ndrɔ̃m paˈrɨsʲci/ (n)
Paris syndrome
  dolegliwość turystów, (najczęściej japońskich) odwiedzających Paryż i odkrywających, że ich wymarzony czy znany z mediów obraz miasta różni się w znaczący sposób od rzeczywistości;

syndrom sztokholmski /ˈsɨ̃ndrɔ̃m ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci/ (n)
Stockholm syndrome
  stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi;

syndykacja /ˌsɨ̃ndɨˈkaʦ̑ʲja/ (n)
syndication
  konsolidacja

syndykalizm /sˌɨndɨkˈalizm/ (n)
syndicalism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w ruchu robotniczym, zakładający prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce o prawa proletariatu;

syndykat /sɨndˈɨkat/ (n)
syndicate
  (ekonomia, ekonomiczny) związek kilku przedsiębiorstw powołany dla wspólnego przedsięwzięcia

syneczek /sɨnˈɛtʃɛk/ (n)
sonny
  (zdrobniale) od: syn

synek /ˈsɨ̃nɛk/ (n)
sonny
  (zdrobniale) od: syn

synekura /ˌsɨ̃nɛˈkura/ (n)
sinecure
  dobrze płatna posada, która nie wymaga od zatrudnionego większego wysiłku

synergia /sɨ̃ˈnɛrʲɟja/ (n)
synergy
  (książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników

synestezja /sˌɨnɛstˈɛzja/ (n)
synesthesia, synaesthesia
  stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów;

syngaleski /sˌɨŋɡalˈɛski/ (n)
Sinhalese
  (językoznawstwo, językoznawczy) język syngaleski;

synkretyczny /sˌɨŋkrɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
syncretic
  taki, który łączy w jedną całość różne, czasami przeczące sobie, elementy

synkretyzm /sɨŋkrˈɛtɨzm/ (n)
syncretism
  łączenie w jedną całość różnych elementów

synod /ˈsɨ̃nɔt/ (n)
synod
  (administracja) (kościelny) w prawosławiu: stała rada biskupów
  (administracja) (kościelny) zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich

synogarlica /sˌɨnɔɡarlˈitsa/ (n)
Barbary dove, ring dove, ringed turtle dove
  (ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia risoria, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

synogarlica senegalska /ˌsɨ̃nɔɡarˈlʲiʦ̑a ˌsɛ̃nɛˈɡalska/ (n)
laughing dove
  (ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia senegalensis, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

synonim /sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm/ (n)
synonym
  wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik

synonimicznie /sˌɨnɔɲimˈitʃɲʲɛ/ (adv)
synonymously
  w sposób synonimiczny

synonimiczny /ˌsɨ̃nɔ̃ɲĩˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
synonymous
  (językoznawstwo, językoznawczy) od: synonim; bliskoznaczny

synowa /sɨ̃ˈnɔva/ (n)
daughter-in-law
  żona syna

synowektomia /ˌsɨ̃nɔvɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
synovectomy
  (medycyna, medyczny) wycięcie błony maziowej;

syntagma /sɨ̃nˈtaɡma/ (n)
syntagma
  (językoznawstwo, językoznawczy) grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań;

syntetyczny /ˌsɨ̃ntɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
synthetic
  taki, który jest sztucznie osiągany poprzez syntezę

synteza /sɨntˈɛza/ (n)
synthesis
  połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia

syntezator /sˌɨntɛzˈatɔr/ (n)
synthesizer
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (elektryczność) urządzenie elektroniczne wytwarzające i przekształcające dźwięki, wykorzystywane jako instrument muzyczny;

syntonizacja /ˌsɨ̃ntɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
syntonization
  proces dostrajania częstotliwości jednego urządzenia (zazwyczaj oscylatora) do częstotliwości drugiego

synuś /sˈɨnuɕ/ (n)
sonny
  (zdrobniale) od: syn

sypialnia /sɨˈpʲjalʲɲa/ (n)
bedroom
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) pokój służący do spania

syrakuzanin /sˌɨrakuzˈaɲin/ (n)
Syracusan
  mieszkaniec Syrakuz; osoba z tego miasta

syrakuzański /sˌɨrakuzˈaɲski/ (adj)
Syracusan
  związany z Syrakuzami, dotyczący Syrakuz, pochodzący z Syrakuz

syrena /sɨˈrɛ̃na/ (n)
siren, mermaid
  (mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
siren
  urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;
  (zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd;
  kobieta uwodząca, kusicielka

syreni /sɨrˈɛɲi/ (possessiveAdjective)
siren, sirenic
  charakterystyczny dla syreny, dotyczący syreny, odnoszący się do syreny

syrop /ˈsɨrɔp/ (n)
syrup
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok

syrop klonowy /ˈsɨrɔp klɔ̃ˈnɔvɨ/ (n)
maple syrup
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy, wytwarzany z soku klonowego;

syryjski /sɨˈrɨjsʲci/ (adj)
Syrian
  odnoszący się do państwa Syria

system /ˈsɨstɛ̃m/ (n)
system
  układ urządzeń współpracujących ze sobą;
  sposób rozwiązywania, obsługi czegoś
  ustrój, sposób organizacji życia

system hippodamejski /sˈɨstɛm çˌippɔdamˈɛjski/ (n)
grid system
  (urbanistyka, urbanistyczny) system urbanistyczny rozpowszechniony przez Hippodamosa z Miletu, zakładający m.in. rozwój miasta poprzez wyznaczenie geometrycznej i regularnej siatki ulic oraz budynków;

system liczbowy /sˈɨstɛm lidʒbˈɔvɨ/ (n)
numeral system
  (matematyka, matematyczny) zbiór reguł jednolitego zapisu i nazewnictwa liczb;

system operacyjny /ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
operating system
  (informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;

system plików /ˈsɨstɛ̃m ˈplʲikuf/ (n)
filesystem
  (informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie;

systematycznie /ˌsɨstɛ̃maˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
systematically
  (biologia, biologiczny) pod względem systematyki
regularly
  regularnie, powtarzalnie
continually
  stale przez dłuższy czas

systematyka /ˌsɨstɛ̃ˈmatɨka/ (n)
systematics
  dziedzina/poddziedzina jakiejś nauki zajmująca się klasyfikowaniem jej przedmiotów i pojęć
  układ (system) przedmiotów lub pojęć danej nauki

systematyzacja /ˌsɨstɛ̃matɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
systematization, systematisation
  ujęcie czegoś w system, porządkowanie

sytość /ˈsɨtɔɕʨ̑/ (n)
satiety
  bycie całkowicie najedzonym, brak głodu

sytuacja /ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
situation
  zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

sytuacja patowa /ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja paˈtɔva/ (idiom)
stalemate
  sytuacja bez wyjścia, bez możliwości opanowania, rozwiązania

sytuacjonista /ˌsɨtu<sup>w</sup>aʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista/ (n)
situationist
  zwolennik sytuacjonizmu

syty /sˈɨtɨ/ (adj)
full, satiated
  taki, który zaspokoił głód, najadł się

syzyfowa praca /ˌsɨzɨˈfɔva ˈpraʦ̑a/ (n)
Sisyphean labours
  (przenośnie, przenośnia) praca bez końca, ciężka, bezskuteczna, bezcelowa, żmudna, niedająca żadnych efektów

szabat /ˈʃabat/ (n)
Sabbath
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;

szaber /ˈʃabɛr/ (n)
looting
  grabież mienia porzuconego w wyniku wojny, katastrofy itp.

szabla /ˈʃabla/ (n)
sabre, saber
  (wojskowość, wojskowy) broń sieczna z wygiętą klingą;

szablodziób /ʃaˈblɔʥ̑up/ (n)
avocet
  (ornitologia, ornitologiczny) Recurvirostra avosetta, ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;

szablon /ˈʃablɔ̃n/ (n)
stencil graffiti
  (sztuka) technika street artu wykorzystująca do malowania wycięte matryce;
template
  forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty
stencil
  przyrząd służący do mechanicznego odtwarzania liter, kształtów lub całych rysunków

szabrownictwo /ʃˌabrɔvɲˈitstfɔ/ (n)
looting
  (potocznie, potoczny) grabież dobytku pozostawionego bez opieki przez właścicieli najczęściej w czasie wojny lub klęski żywiołowej

szabrownik /ʃaˈbrɔvʲɲik/ (n)
looter, plunderer
  (potocznie, potoczny) osoba zajmująca się szabrem

szach /ʃax/ (interjection)
check
  (szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi

szach /ʃax/ (n)
check
  (szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem;
shah
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;

szachista /ʃaˈxʲista/ (n)
chess player
  osoba grająca w szachy

szachownica /ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
chessboard
  (szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;

szachy /ˈʃaxɨ/ (n)
chess
  (szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;

szacowanie /ˌʃaʦ̑ɔˈvãɲɛ/ (n)
estimation, evaluation
  (rzeczownik odczasownikowy) od: szacować

szacunek /ʃaˈʦ̑ũnɛk/ (n)
respect, awe, reverence
  cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś
estimate, estimation
  przybliżona wartość, liczebność, wielkość lub ilość czegoś

szafa /ˈʃafa/ (n)
rack
  (technologia, technika, techniczny) duża obudowa jakiegoś urządzenia technicznego, często umożliwiająca wymianę modułów wewnętrznych
closet, wardrobe, cupboard
  mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

szafa grająca /ʃˈafa ɡrajˈɔntsa/ (n)
jukebox
  (historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) knajpiany automat do odtwarzania płyt winylowych za pieniądze

szafarz /ʃˈafaʃ/ (n)
minister
  (teologia, teologiczny) osoba uprawniona do udzielania sakramentu;

szafir /ˈʃafʲir/ (n)
sapphire
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego
  (mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;

szafirek /ʃaˈfʲirɛk/ (n)
grape hyacinth
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Muscari botryoides (L.) Mill., szafirek drobnokwiatowy; ozdobna roślina cebulowa kwitnąca w warunkach naturalnych wczesną wiosną

szafirek armeński /ʃafˈirɛk armˈɛɲski/ (n)
Armenian grape hyacinth, garden grape-hyacinth
  (botanika, botaniczny) Muscari armeniacum, gatunek rośliny cebulowej z rodziny szparagowatych;

szafirowy /ʃˌafirˈɔvɨ/ (adj)
sapphire
  zrobiony z szafiru, dotyczący szafiru

szafka /ˈʃafka/ (n)
locker
  mała szafa

szafot /ˈʃafɔt/ (n)
scaffold
  rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;

szafować /ʃaˈfɔvaʨ̑/ (v)
squander
  używać czegoś nieoszczędnie; trwonić coś

szafran /ˈʃafrãn/ (n)
saffron
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów

szafranowy /ˌʃafrãˈnɔvɨ/ (adj)
saffron
  (książkowy) mający kolor intensywnie żółty, taki jak kolor sproszkowanego słupka kwiatu szafranu uprawnego

szagryn /ˈʃaɡrɨ̃n/ (n)
shagreen
  skóra cielęca, kozia lub owcza z licem groszkowanym, używana do wyrobu galanterii kaletniczej;

szagrynowy /ˌʃaɡrɨ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
shagreen
  zrobiony z szagrynu

szahada /ʃaˈxada/ (n)
shahada
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu

szahid /ʃˈaçit/ (n)
shaheed, shahid
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański męczennik;

szajbus /ʃˈajbus/ (n)
crank, wacko
  (potocznie, potoczny) zwariowany mężczyzna

szakal /ˈʃakal/ (n)
jackal
  (zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny, lecz mniejszy od wilka;
bloodsucker
  (przenośnie, przenośnia) człowiek pasożytujący na nieszczęściu innych

szakal złocisty /ʃˈakal zwɔtɕˈistɨ/ (n)
golden jackal
  (zoologia, zoologiczny) Canis aureus, gatunek ssaka z rodziny psowatych;

szakłak /ˈʃakwak/ (n)
buckthorn
  drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

szal /ʃal/ (n)
shawl, scarf, muffler, wrap
  prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

szalanda /ʃalˈanda/ (n)
dump barge
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duża barka do transportu urobku pogłębiarki

szalbierstwo /ʃalbjˈɛrstfɔ/ (n)
sleight of hand
  (książkowy) wykorzystanie czyjejś niewiedzy dla uzyskania korzyści

szalej /ˈʃalɛj/ (n)
hemlock
  (botanika, botaniczny) Cicuta, roślina o pierzastych liściach, drobnych, białych kwiatach zebranych w baldachy, zawierająca silnie trujące alkaloidy;

szaleniec /ʃaˈlɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
daredevil
  (przenośnie, przenośnia) osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo
lunatic, madman, loony
  osoba obłąkana, chora umysłowo

szalet /ʃˈalɛt/ (n)
public lavatory
  budynek mieszczący publiczną ubikację
chalet
  domek górski, domek alpejski

szaleć /ˈʃalɛʨ̑/ (v)
rage
  tracić panowanie nad sobą

szaleńczo /ʃaˈlɛ̃j̃n͇ʧ̑ɔ/ (adv)
madly
  w sposób szalony

szaleństwo /ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ/ (n)
insanity
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna
  stan umysłu człowieka, który nad sobą nie panuje
craziness
  głupota, wariactwo, nieodpowiedzialne/irracjonalne zachowanie
insanity, madness, craziness
  postępowanie, zachowanie kategorycznie wykraczające poza przyjęte, przeciętne normy

szalik /ˈʃalʲik/ (n)
scarf, neckerchief
  pas materiału służący do owijania szyi

szalka /ˈʃalka/ (n)
scale, bowl, pan
  (technologia, technika, techniczny) (zdrobniale) mała szala

szalom /ʃˈalɔm/ (interjection)
shalom
  pozdrowienie żydowskie

szalony /ʃaˈlɔ̃nɨ/ (adj)
crazy, dotty, wild
  charakterystyczny dla osób szalonych w sensie (1.1) lub (1.2)
as mad as a March hare, as mad as a hatter hare, barking, barking mad, crazy as a loon, ga-ga
  chory umysłowo
crazy, frantic, wild
  niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany
  szybki (np. pościg, ruch)
crazy, mad
  nieszablonowy, dziwny
crazy, mad, wild, crazy like a fox, delirious, excited
  niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny

szalotka /ʃaˈlɔtka/ (n)
shallot
  (botanika, botaniczny) Allium ascalonicum L., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebulek tej rośliny

szalupa /ʃaˈlupa/ (n)
lifeboat
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) łódź wożona na statku do celów ratunkowych, szkoleniowych i do komunikacji z lądem;

szaman /ˈʃãmãn/ (n)
shaman
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;

szamanizm /ʃãˈmãɲism̥/ (n)
shamanism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów;

szamański /ʃãˈmãj̃sʲci/ (adj)
shamanic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący szamana, związany z szamanem i jego działaniami

szambo /ˈʃãmbɔ/ (n)
septic tank, cesspit
  (technologia, technika, techniczny) zbiornik, do którego trafiają fekalia

szamerować /ˌʃãmɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
braid
  obszywać coś galonem, sznurem itp. w celach dekoracyjnych

szampan /ˈʃãmpãn/ (n)
champagne
  białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;
  butelka, kieliszek szampana (1.1)

szampon /ˈʃãmpɔ̃n/ (n)
shampoo
  płynny środek do mycia włosów lub sierści;

szanować /ʃãˈnɔvaʨ̑/ (v)
take care, look after
  chronić coś przed zniszczeniem, dbać o coś
respect, esteem
  mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem
respect each other
  darzyć kogoś wzajemnym szacunkiem
have self-respect
  żyć w zgodzie z własnym sumieniem, mieć poczucie własnej godności

szanowny /ʃanˈɔvnɨ/ (adj)
honourable
  (podniośle) wzbudzający szacunek, godny szacunku, poważania, czci
dear
  przymiotnik dodawany w zwrotach grzecznościowych

szansa /ˈʃãw̃sa/ (n)
chance
  prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności

szanta /ʃˈanta/ (n)
chantey, chanty, shanty
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rytmiczna pieśń pracujących żeglarzy

szantaż /ˈʃãntaʃ/ (n)
blackmail
  wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

szantażować /ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑/ (v)
blackmail
  stosować szantaż wobec kogoś

szantażysta /ˌʃãntaˈʒɨsta/ (n)
blackmailer
  ten, kto stosuje szantaż, kto szantażuje kogoś

szara eminencja /ˈʃara ˌɛ̃mʲĩˈnɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
eminence grise, gray eminence, grey eminence, éminence grise
  (związek frazeologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba z ukrycia sprawująca władzę lub wpływająca na podejmowanie decyzji, nie pełniąca jednocześnie funkcji adekwatnych do tych czynności

szara strefa /ˈʃara ˈstrɛfa/ (n)
grey market
  (ekonomia, ekonomiczny) niezakazana przez prawo działalność gospodarcza odbywająca się z pominięciem prawa (przez m.in. niepłacenie podatków).;

szarawy /ʃaˈravɨ/ (adj)
grayish
  w kolorze podobnym do szarego

szarańcza /ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a/ (n)
locust
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) owad przypominający pasikonika, szkodnik upraw;

szariat /ˈʃarʲjat/ (n)
sharia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prawo muzułmańskie;

szarlatan /ʃarlˈatan/ (n)
charlatan, mountebank
  oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski

szarlotka /ʃarˈlɔtka/ (n)
charlotte, apple-pie
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kruche ciasto z jabłkami;

szaroniebieski /ʃˌarɔɲʲɛbjˈɛski/ (adj)
battleship grey, saxe-blue
  koloru szarego o odcieniu niebieskim

szaroskrzydły /ˌʃarɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
gray-winged, grey-winged
  taki, który ma szare skrzydła

szarotka alpejska /ʃarˈɔtka alpˈɛjska/ (n)
edelweiss
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Leontopodium nivale Huet, gatunek rośliny z rodziny astrowatych, występujący w wysokich górach;

szarozielony /ʃˌarɔʑɛlˈɔnɨ/ (adj)
mignonette
  zielony o szarym odcieniu

szarość /ˈʃarɔɕʨ̑/ (n)
grey
  szary kolor

szary /ˈʃarɨ/ (adj)
drab, grey
  bez światła słonecznego, niepogodny, zamglony, przygnębiający
grey, drab
  w kolorze pośrednim między czarnym a białym
  niezmienny, nieurozmaicony, bez wyrazu

szarytka /ʃaˈrɨtka/ (n)
Marsh Tit, marsh tit
  (ornitologia, ornitologiczny) (potocznie, potoczny) mały ptak z gatunku sikora uboga;
Daughter of Charity
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo;

szarłat zwisły /ʃˈarwad zvˈiswɨ/ (n)
foxtail amaranth, love-lies-bleeding, pendant amaranth, tassel flower, velvet flower
  (botanika, botaniczny) Amaranthus caudatus, gatunek rośliny z rodziny szarłatowatych;

szarża /ˈʃarʒa/ (n)
charge
  (wojskowość, wojskowy) gwałtowne natarcie kawalerii
rank
  przesadzanie w czymś

szaszłyk /ˈʃaʃwɨk/ (n)
shashlik
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;

szata /ˈʃata/ (n)
dress, robe, vestment, apparel, garment, vesture
  (książkowy) podniośle o ubraniu
  odświętny ubiór
livery
  rzeczy tworzące powłokę lub zewnętrzny wygląd

szatan /ˈʃatãn/ (n)
Satan
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z upadłych aniołów, przeciwnych Bogu, kuszących człowieka do grzechu

szatański /ʃatˈaɲski/ (adj)
satanic
  związany z szatanem, dotyczący szatana, przejawiający przypisywane mu cechy

szatkownica /ˌʃatkɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
shredder
  przyrząd do szatkowania jarzyn

szatnia /ˈʃatʲɲa/ (n)
cloakroom
  pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia

szatniarz /ˈʃatʲɲaʃ/ (n)
cloakroom attendant
  osoba pracująca w szatni instytucji o otwartym lub półotwartym dostępie (teatry, szkoły), przyjmująca i wydająca odzież wierzchnią w czasie pobytu klientów w tych instytucjach;

szatobriand /ʃatˈɔbrjant/ (n)
chateaubriand
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) francuska pieczeń wołowa

szatyn /ˈʃatɨ̃n/ (n)
brown-haired
  mężczyzna o ciemnych, brązowych, kasztanowatych włosach

szatynka /ʃaˈtɨ̃nka/ (n)
brown-haired
  kobieta o brązowych włosach

szał /ʃaw/ (n)
fury, insanity
  utrata kontroli nad swym zachowaniem, wściekłość

szałamaja /ˌʃawãˈmaja/ (n)
shawm
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument muzyczny wydający przenikliwe dźwięki, rodzaj piszczałki z bocznymi otworami; pochodzący z Azji;

szałas /ˈʃawas/ (n)
hovel, shack, shed, shelter
  tymczasowe, prymitywne schronienie zbudowane z lokalnie dostępnego materiału, np. z liści i gałęzi;

szałwia /ˈʃawvʲja/ (n)
sage, salvia
  (botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

szczaw /ʃʧ̑af/ (n)
sorrel, dock
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.;

szczawik /ˈʃʧ̑avʲik/ (n)
wood sorrel, wood-sorrel, woodsorrel
  roślina dwuliścienna z rodzaju Oxalis L.;

szczawik zajęczy /ʃtʃˈaviɡ zajˈɛntʃɨ/ (n)
wood sorrel, common wood sorrel
  (botanika, botaniczny) Oxalis acetosella L., gatunek roślin z rodziny szczawikowatych;

szczawiówka /ʃʧ̑aˈvʲjufka/ (n)
sorrel soup
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zupa szczawiowa;

szczać /ʃʧ̑aʨ̑/ (v)
piss, leak
  (wulgarnie, wulgaryzm) oddawać mocz

szczebel /ˈʃʧ̑ɛbɛl/ (n)
rung
  poprzeczny drążek lub pręt w drabinie

szczecina /ʃtʃɛtɕˈina/ (n)
bristles
  (żartobliwie) sztywne i gęste owłosienie u ludzi, zwłaszcza zarost
bristle
  sztywne włosy na ciele świniowatych

szczególnie /ʃʧ̑ɛˈɡulʲɲɛ/ (adv)
particularly, singularly, specifically
  w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu
particularly, especially, specially
  zwłaszcza

szczególny /ʃʧ̑ɛˈɡulnɨ/ (adj)
exceptional, special
  taki, który charakteryzuje się czymś wyróżniającym, jest wyjątkowy ze względu na jakąś cechę
  taki, który ma dla kogoś wyjątkowe znaczenie

szczegół /ˈʃʧ̑ɛɡuw/ (n)
detail
  drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji)

szczegółowy /ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ/ (adj)
particular, detailed
  mający cechy szczegółu; dokładny

szczekać /ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
bark
  (zoologia, zoologiczny) o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

szczekuszka /ʃʧ̑ɛˈkuʃka/ (n)
pika
  (zoologia, zoologiczny) Ochotona, niewielki, skoczny ssak;

szczelina /ʃʧ̑ɛˈlʲĩna/ (n)
crack, slit, slot
  wąski, podłużny otwór

szczelinomierz /ˌʃʧ̑ɛlʲĩˈnɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
feeler gauge
  (metrologia, metrologiczny) przyrząd do pomiaru szerokości szczelin;

szczelny /ʃtʃˈɛlnɨ/ (adj)
airtight, watertight, hermetic, impermeable, tight, leakproof
  taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany

szczenić się /ʃtʃˈɛɲitɕ ɕɛ/ (v)
whelp
  (zoologia, zoologiczny) (kynologia, kynologiczny) o samicach, zwykle psowatych wydawać potomstwo

szczenię /ˈʃʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
puppy, whelp, pup
  (zoologia, zoologiczny) młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych

szczep /ʃʧ̑ɛp/ (n)
scion
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina powstała w wyniku szczepienia;

szczepienie /ʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
vaccination
  (medycyna, medyczny) podanie szczepionki w formie zastrzyku

szczepienny /ʃtʃɛpʲˈɛnnɨ/ (adj)
vaccinal
  związany z szczepieniem, dotyczący szczepienia

szczepionka /ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka/ (n)
vaccine
  preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

szczepić /ˈʃʧ̑ɛpʲiʨ̑/ (v)
vaccinate
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) podawać szczepionkę

szczerba /ˈʃʧ̑ɛrba/ (n)
chip, gap, jag, notch
  ubytek powstały w wyniku odpadnięcia, wyłamania fragmentu czegoś; miejsce wyszczerbione

szczerbaty /ʃʧ̑ɛrˈbatɨ/ (adj)
gap-toothed
  (potocznie, potoczny) pozbawiony jednego lub kilku zębów przednich
jagged
  posiadający szczerbę

szczerość /ˈʃʧ̑ɛrɔɕʨ̑/ (n)
sincerity, sincereness, frankness
  cecha tego, kto jest szczery

szczery /ˈʃʧ̑ɛrɨ/ (adj)
sincere, frank
  dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje

szczerze /ˈʃʧ̑ɛʒɛ/ (adv)
frankly, sincerely
  od: szczery

szczerze mówiąc /ʃtʃˈɛʒɛ mˈuvʲɔnts/
to be honest
  (potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

szczodrobliwość /ʃtʃˌɔdrɔblˈivɔɕtɕ/ (n)
benefaction
  bycie hojnym

szczodrobliwy /ʃtʃˌɔdrɔblˈivɨ/ (adj)
generous
  hojny, szczodry

szczodry /ˈʃʧ̑ɔdrɨ/ (adj)
generous, bounteous, munificent, open-handed, prodigal
  hojny, dający coś obficie

szczodrze /ʃtʃˈɔdʒɛ/ (adv)
bounteously
  w sposób szczodry

szczoteczka do zębów /ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf/ (n)
toothbrush
  mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów;

szczotka /ˈʃʧ̑ɔtka/ (n)
brush
  narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia
  (technologia, technika, techniczny) specjalny rodzaj kontaktu elektrycznego pomiędzy ruchomymi częściami;

szczotka do włosów /ˈʃʧ̑ɔtka dɔ‿ˈvwɔsuf/ (n)
hairbrush
  (fryzyjski) przedmiot służący do czesania, modelowania włosów

szczupak /ˈʃʧ̑upak/ (n)
pike
  (ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna;

szczupły /ˈʃʧ̑upwɨ/ (adj)
slim
  mający smukły kształt, mało tłuszczu

szczur /ʃʧ̑ur/ (n)
rat
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych;

szczur lądowy /ʃtʃˈur lɔndˈɔvɨ/ (n)
landlubber
  (przenośnie, przenośnia), (pogardliwie) osoba nieobeznana z morzem, nieumiejąca żeglować

szczurołap /ʃʧ̑uˈrɔwap/ (n)
rat-catcher
  człowiek zajmujący się łapaniem szczurów;

szczurzy /ˈʃʧ̑uʒɨ/ (adj)
rat-like
  taki, który należy do szczura

szczuć /ʃʧ̑uʨ̑/ (v)
sic
  judzić do ataku

szczygieł /ˈʃʧ̑ɨɟɛw/ (n)
goldfinch
  (ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki;

szczyny /ˈʃʧ̑ɨ̃nɨ/ (n)
piss
  (pospolicie) mocz

szczypawka /ʃʧ̑ɨˈpafka/ (n)
earwig
  (potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skorek (owad)

szczypać /ʃtʃˈɨpatɕ/ (v)
pinch
  ściskać krótko i boleśnie czyjąś skórę
smart
  powodować odczucie szczypania

szczypior /ˈʃʧ̑ɨpʲjɔr/ (n)
chives
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) źdźbła cebuli używane jako dodatek do potraw

szczyt /ʃʧ̑ɨt/ (n)
peak, maximum
  (przenośnie, przenośnia) godziny największego nasilenia ruchu lub poboru energii
summit
  (przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób
  (przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego)
summit, top, peak, apex
  najwyższy punkt góry

szczytowanie /ʃtʃˌɨtɔvˈaɲʲɛ/ (n)
climaxing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: szczytować
climax, climaxing
  (seksuologia, seksuologiczny) przeżywanie orgazmu

szczątki /ˈʃʧ̑ɔ̃ntʲci/ (n)
remains
  pozostałości ciała człowieka lub zwierzęcia

szczątkowy /ʃtʃɔntkˈɔvɨ/ (adj)
vestigial, residual
  pozostały jako szczątek czegoś

szczęk /ʃʧ̑ɛ̃ŋk/ (n)
clang, clank
  odgłos powstający przy uderzeniu o siebie metalowych lub szklanych przedmiotów

szczęka /ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka/ (n)
maxilla
  (anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch kości ludzkiej czaszki (prawa i lewa), w której osadzone są górne zęby;
jaw
  kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

szczęściarz /ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑aʃ/ (n)
lucky guy, lucky man
  (potocznie, potoczny) osoba, której sprzyja szczęście w życiu

szczęście /ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (n)
luck, fortune
  powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności
happiness, luck
  uczucie radości i zadowolenia

szczęście w nieszczęściu /ʃtʃˈɛɲɕtɕɛ w ɲʲɛʃtʃˈɛɲɕtɕu/ (idiom)
a blessing in disguise
  szczęśliwy przypadek, który sprawił, że nieszczęście nie było tak groźne jak się wydawało

szczęścić /ʃtʃˈɛɲɕtɕitɕ/ (v)
favor, favour
  o Bogu, losie (i tym podobne, i temu podobne): darzyć kogoś szczęściem, pomyślnością
prosper
  powodzić się

szczęśliwego Nowego Roku /ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku/ (interjection)
Happy New Year
  …używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku

szczęśliwie /ʃtʃɛɲɕlˈivʲɛ/ (adv)
fortunately, luckily, mercifully, thankfully
  na szczęście
joyfully
  w szczęściu i radości
fortunately, aptly, felicitously, happily, successfully
  ze szczęściem, zaznając szczęścia, z powodzeniem

szczęśliwość /ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
happiness
  uczucie silnego zadowolenia

szczęśliwy /ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ/ (adj)
fortunate, lucky
  korzystny
happy
  odczuwający szczęście
lucky, fortunate
  przynoszący szczęście

szczęść Boże /ʃtʃˈɛɲʑdʑ bˈɔʒɛ/ (interjection)
God bless
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolickie pozdrowienie

szef /ʃɛf/ (n)
chief
  osoba kierująca grupą ludzi, zespołem

szejk /ʃˈɛjk/ (n)
sheik, sheikh
  (etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej
shake
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój mleczny z różnymi dodatkami smakowymi (owocami, czekoladą)

szekel /ˈʃɛkɛl/ (n)
shekel, sheqel
  (jednostka monetarna) waluta Izraela;
  (starożytność) (metrologia, metrologiczny) bliskowschodnia jednostka wagi;

szekspirolog /ʃˌɛkspirˈɔlɔk/ (n)
Shakespearean
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) badacz zajmujący się twórczością i życiem Szekspira

szekspirowski /ʃˌɛkspirˈɔfski/ (adj)
Shakespearean, Shakespearian
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący życia i twórczości Williama Szekspira, charakterystyczny, typowy dla Szekspira lub jego twórczości, taki jak u Szekspira

szelak /ʃˈɛlak/ (n)
shellac
  (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) naturalna żywica pozyskiwana w Indiach i Tajlandii z wydzieliny owadów z gatunku Lac laccifer;

szelest /ˈʃɛlɛst/ (n)
rustle
  onomatopeja, cichy dźwięk towarzyszący poruszaniu się liści, kartek papieru, sztywnych tkanin itp.

szelf /ʃɛlf/ (n)
shelf
  (geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) przybrzeżna strefa dna morskiego będąca częścią kontynentu zalanego wodami płytkiego morza;

szelka /ˈʃɛlka/ (n)
braces, suspenders
  pasek z elastycznej tkaniny, zakładany na ramiona w celu podtrzymywania spodni;

szelma /ʃˈɛlma/ (n)
rogue, cur, imp, knave, prankster, rascal
  osoba cwana, bez skrupułów

szelmowski /ʃɛlmˈɔfski/ (adj)
skittish
  świadczący o skłonności do figli, żartów

szelmowsko /ʃɛlmˈɔfskɔ/ (adv)
pertly, skittishly
  na sposób szelmy

szeląg /ʃˈɛlɔŋk/ (n)
farthing, penny, shilling
  (historia, historyczny, historycznie) drobna moneta miedziana;

szemranie /ʃɛmrˈaɲʲɛ/ (n)
murmuring
  (rzeczownik odczasownikowy) od: szemrać

szemrany /ʃɛ̃mˈrãnɨ/ (adj)
suspicious
  TemplateParserError:LuaError podejrzany, nieuczciwy, nieczysty

szenti /ʃˈɛntʲi/ (n)
schenti
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj staroegipskiej przepaski biodrowej lub spódniczki

szept /ʃˈɛpt/ (n)
whisper
  bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska
susurration, susurrus
  niegłośny dźwięk czegoś znajdującego się w stałym, jednostajnym ruchu

szept sceniczny /ʃˈɛpt stsɛɲˈitʃnɨ/ (n)
stage whisper, stage-whisper
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) ostentacyjny, dobrze słyszalny szept

szeptanka /ʃɛptˈaŋka/ (n)
voice-over
  mówienie, rozmawianie szeptem

szeptać /ˈʃɛptaʨ̑/ (v)
whisper
  mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

szereg /ˈʃɛrɛk/ (n)
series
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników
row, line
  ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej

szereg homologiczny /ˈʃɛrɛk ˌxɔ̃mɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
homologous series
  (chemia, chemiczny) zbiór organicznych związków chemicznych o zbliżonej strukturze, które różnią się między sobą tylko liczbą grup metylenowych w ich łańcuchach węglowodorowych;

szeregowiec /ʃˌɛrɛɡˈɔvʲɛts/ (n)
private
  (dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) żołnierz najniższy rangą;

szeregowo /ʃˌɛrɛɡˈɔvɔ/ (adv)
in series, sequentially
  w szeregu, kolejno

szeregowy /ˌʃɛrɛˈɡɔvɨ/ (n)
private
  (wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy;

szermierczy /ʃɛrˈmʲjɛrʧ̑ɨ/ (adj)
fencing
  (sport, sportowy) odnoszący się do szermierki lub szermierza

szermierka /ʃɛrˈmʲjɛrka/ (n)
fencing, swordplay, fence, swordsmanship
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla
  sztuka władania białą bronią

szermierz /ˈʃɛrmʲjɛʃ/ (n)
advocate
  (przenośnie, przenośnia) bojownik za jakąś sprawę czy ideę
fencer, swordsman
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający szermierkę
  człowiek władający lekką białą bronią

szeroki /ʃɛˈrɔci/ (adj)
wide, broad
  mający określony wymiar poprzeczny

szerokiej drogi /ʃɛrˈɔkʲɛj drˈɔɡʲi/ (interjection)
bon voyage, farewell
  (motoryzacja) (pospolicie) pozdrowienie kierowców

szeroko /ʃɛˈrɔkɔ/ (adv)
wide
  na określony wymiar w poprzek
  rozlegle wszerz, na dużą odległość w poprzek

szerokopasmowy /ʃˌɛrɔkˌɔpasmˈɔvɨ/ (adj)
broadband
  (elektronika, elektroniczny) wykorzystujący szerokie pasmo częstotliwości wytwarzane przez modem

szerokotorowy /ˌʃɛrɔkɔtɔˈrɔvɨ/ (adj)
broad gauge
  (kolejnictwo) dostosowany do szerokiego toru
  (kolejnictwo) mający szerzej niż normalnie rozstawione szyny kolejowe

szerokość /ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑/ (n)
width
  poprzeczny wymiar obiektu

szerokość geograficzna /ʃɛˈrɔkɔʑʥ̑ ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑na/ (n)
latitude
  (geografia, geograficzny) jedna ze współrzędnych geograficznych - kąt pomiędzy lokalną osią pionu a płaszczyzną równika;

szerokość połówkowa /ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑ ˌpɔwufˈkɔva/ (n)
FWHM, full width at half maximum
  (matematyka, matematyczny) odległość między dwoma punktami krzywej, w których funkcja opisująca tą krzywą przyjmuje wartość równą połowie wartości maksymalnej;

szerpa /ʃˈɛrpa/ (n)
sherpa
  tragarz i przewodnik wysokogórski

szerszeń /ˈʃɛrʃɛ̃ɲ/ (n)
hornet
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny;

szeryf /ˈʃɛrɨf/ (n)
sheriff
  w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora;
  w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa;
serif
  (drukarstwo, drukarski) w niektórych krojach pisma: zakończenie linii znaku, przeznaczone głównie do dekoracji;

szerzyć /ˈʃɛʒɨʨ̑/ (v)
spread
  popularyzować coś; sprawiać, że coś staje się coraz bardziej znane, powszechne

szesnasta /ʃɛsnˈasta/ (n)
4 PM
  godzina 16, godzina czwarta po południu

szesnastka /ʃɛsˈnastka/ (n)
semiquaver, sixteenth note, demiquaver
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/16 całej nuty;

szesnastkowy /ʃˌɛsnastkˈɔvɨ/ (adj)
hexadecimal
  związany z liczbą szesnaście, dotyczący liczby szesnaście

szesnastoletni /ˌʃɛsnastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
of sixteen, sixteen-year-old
  mający szesnaście lat
of sixteen year
  trwający szesnaście lat

szesnastościan /ʃˌɛsnastˈɔɕtɕan/ (n)
hexadecahedron, hexakaidecahedron
  (geometria) wielościan o szesnastu ścianach

szew /ʃɛf/ (n)
suture
  (anatomia, anatomiczny) nieruchome połączenie kości przy pomocy bardzo krótkich włókien łącznotkankowych;
surgical suture, suture
  (medycyna, medyczny) operacyjne zszycie tkanek miękkich;
seam
  miejsce zszycia dwóch fragmentów tkaniny

szewc /ʃɛfʦ̑/ (n)
shoemaker
  (rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;
orphan
  (środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) błąd łamania tekstu, polegający na pozostawieniu na końcu łamu samotnego pierwszego wiersza akapitu;

szewnica /ʃɛvɲˈitsa/ (n)
ermine
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z gatunku szewnica miętówka

szewnica miętówka /ʃɛvɲˈitsa mʲɛntˈufka/ (n)
white ermine
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z gatunku (1.1)
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Spilosoma lubricipeda Linnaeus, gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych;

szezlong /ˈʃɛzlɔ̃ŋk/ (n)
chaise longue
  kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej;

sześcian /ˈʃɛɕʨ̑ãn/ (n)
cube
  (matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;
  (matematyka, matematyczny) liczba, która jest trzecią potęgą danej liczby;

sześcienny /ʃɛɕtɕˈɛnnɨ/ (adj)
cubic, cube
  (matematyka, matematyczny) odpowiadający sześcianowi

sześciesięciościan /ʃˌɛɕtɕɛɕɛɲtɕˈɔɕtɕan/ (n)
hexacontahedron, hexecontahedron
  (geometria) wielościan o sześćdziesięciu ścianach

sześciokrotnie /ˌʃɛɕʨ̑ɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
sixfold
  sześć razy

sześciokąt /ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt/ (n)
hexagon
  (geometria) wielokąt mający sześć boków;

sześciokątny /ˌʃɛɕʨ̑ɔˈkɔ̃ntnɨ/ (adj)
hexagonal
  mający sześć kątów

sześciomasztowiec /ˌʃɛɕʨ̑ɔ̃maˈʃtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
six-masted ship
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek mający sześć masztów

sześciomasztowy /ˌʃɛɕʨ̑ɔ̃maˈʃtɔvɨ/ (adj)
six-masted
  o żaglowcu: mający sześć masztów

sześciopak /ʃɛɕˈʨ̑ɔpak/ (n)
six pack, six-pack, sixpack
  (handel, handlowy) paczka zbiorcza po sześć sztuk towaru
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) wyraziste mięśnie brzucha

sześcioraki /ˌʃɛɕʨ̑ɔˈraci/ (numeral)
of six way kind type, sixfold
  dotyczący sześciu typów, rodzajów

sześciorako /ˌʃɛɕʨ̑ɔˈrakɔ/ (adv)
in six way kind type
  (przysłówek) od przymiotnika → sześcioraki

sześciościan /ʃɛɕtɕˈɔɕtɕan/ (n)
hexahedron
  (geometria) wielościan o sześciu ścianach (pojęcie ogólniejsze niż sześcian)

sześćdziesięcioczwórka /ʃˌɛʑdʑɛɕˌɛɲtɕɔtʃfˈurka/ (n)
hemidemisemiquaver
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca jedną sześćdziesięcioczwartą całej nuty;

sześćdziesięciolatek /ˌʃɛʑʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk/ (n)
sexagenarian
  osoba w wieku 60-69 lat

szintoista /ʃˌintɔˈista/ (n)
Shintoist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca shinto/szintoizmu

szisza /ˈʃʲiʃa/ (n)
hookah, shisha
  rodzaj fajki wodnej popularnej w krajach arabskich;

szkaplerz /ˈʃkaplɛʃ/ (n)
scapular
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część stroju zakonnego, prostokątny płat sukna z otworem, nakładany przez głowę na habit
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwa małe kawałki sukna z wyszytym imieniem Matki Boskiej lub Chrystusa, połączone tasiemkami, noszone na piersiach, pod ubraniem, przez członków bractw religijnych lub osoby świeckie
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) medalik z wizerunkiem Matki Boskiej

szkaradny /ʃkaˈradnɨ/ (adj)
hideous
  (książkowy) wyjątkowo zły; budzący odrazę pod względem moralnym

szkarłatny /ʃkarˈwatnɨ/ (adj)
scarlet
  (książkowy) mający kolor ciemnoczerwony, taki jak kolor szkarłatu, podobny do koloru krwi

szkic /ʃʲciʦ̑/ (n)
sketch, draft
  wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku

szkicować /ʃkitsˈɔvatɕ/ (v)
sketch, draw, scribble
  (sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku
sketch, outline, adumbrate, sketch out, rough out
  przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego

szkielet /ˈʃʲcɛlɛt/ (n)
skeleton
  (anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie;

szkier /ʃʲcɛr/ (n)
skerry
  (geografia, geograficzny) skalista wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec;

szklanka /ˈʃklãnka/ (n)
glass
  szklane naczynie, z którego się pije;

szklany /ˈʃklãnɨ/ (adj)
glass
  zrobiony ze szkła

szklarnia /ˈʃklarʲɲa/ (n)
greenhouse
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;

szklarz /ʃklˈaʃ/ (n)
glazier
  rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

szkliwo /ˈʃklʲivɔ/ (n)
enamel
  (anatomia, anatomiczny) twarda tkanka łączna pokrywająca koronę zęba;

szkocki /ˈʃkɔʦ̑ʲci/ (adj)
Scottish, Scotch
  odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami

szkoda /ˈʃkɔda/ (n)
damage, harm, loss
  krzywda, strata

szkoda /ˈʃkɔda/ (v)
pity, what a pity
  być żal, być przykro

szkoda całkowita /ʃkˈɔda tsˌawkɔvˈita/ (n)
total loss
  (lotnictwo, lotniczy) (motoryzacja) całkowite uszkodzenie pojazdu lub samolotu kwalifikujące go do kasacji

szkoda wielkiej pracy, kędy mała zmoże /ˈʃkɔda ˈvʲjɛlʲcɛ̇j ˈpraʦ̑ɨ ˈkɛ̃ndɨ ˈmawa ˈzmɔʒɛ/ (proverb)
a stitch in time saves nine
  należy planować zadania, aby oszczędzać siły i nie pracować nadaremnie

szkodliwie /ʃkɔdlˈivʲɛ/ (adv)
harmfully
  w sposób szkodliwy

szkodliwość /ʃkɔˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
harmfulness, harm
  cecha tego, co jest szkodliwe, cecha tych, którzy są szkodliwi

szkodliwy /ʃkɔˈdlʲivɨ/ (adj)
harmful, damaging, injurious, noxious, deleterious, harming
  przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo

szkodnik /ˈʃkɔdʲɲik/ (n)
malware
  (informatyka, informatyczny) program, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;
pest, vermin
  zwierzę wyrządzające szkody gospodarcze;
damage-doer, troublemaker, wrecker
  osoba wyrządzająca szkody

szkodzić /ˈʃkɔʥ̑iʨ̑/ (v)
be detrimental
  działać na czyjąś niekorzyść
be bad
  źle wpływać na kogoś lub coś

szkolenie /ʃkɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
training, coaching
  (edukacja, edukacyjny) jeden lub wiele (cykl) wykładów lub zajęć praktycznych służących do uzupełnienia wiedzy, wykształcenia, umiejętności

szkoleniowy /ʃkˌɔlɛɲʲˈɔvɨ/ (adj)
instructional
  związany ze szkoleniem, dotyczący szkolenia

szkolić /ˈʃkɔlʲiʨ̑/ (v)
train
  dokształcać w określonej dziedzinie

szkolnictwo /ʃkɔlɲˈitstfɔ/ (n)
education
  ogół zagadnień związanych ze szkołami i nauczaniem

szkolny /ˈʃkɔlnɨ/ (adj)
school
  związany ze szkołą, odnoszący się do szkoły

szkop /ʃkɔp/ (n)
Kraut
  (pogardliwie) Niemiec;

szkorbut /ʃkˈɔrbut/ (n)
scurvy
  (medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

szkoła /ˈʃkɔwa/ (n)
school
  (szkolnictwo, szkolny) instytucja edukacyjna;

szkoła podstawowa /ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva/ (n)
elementary school, primary school
  szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę;

szkoła wyższa /ʃkˈɔwa vˈɨʃʃa/ (n)
college
  (szkolnictwo, szkolny) szkoła kształcąca najwyżej kwalifikowanych pracowników w zakresie ustalonych dziedzin

szkoła średnia /ˈʃkɔwa ˈɕrɛdʲɲa/ (n)
high school, secondary school
  szkoła ogólnokształcąca, techniczna lub zawodowa

szkuner /ˈʃkũnɛr/ (n)
schooner
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;

szkutnik /ˈʃkutʲɲik/ (n)
shipwright
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rzemieślnik budujący i naprawiający łodzie

szkwał /ʃkfˈaw/ (n)
squall, gust
  silny powiew wiatru nad akwenem

szkółka /ˈʃkuwka/ (n)
nursery
  (zdrobniale) od szkoła

szkło /ʃkwɔ/ (n)
glass
  twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;

szkło powiększające /ʃkwˈɔ pˌɔvʲɛŋkʃajˈɔntsɛ/ (n)
magnifying glass
  (technologia, technika, techniczny) prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu

szlaban /ˈʃlabãn/ (n)
barrier, boom gate
  (motoryzacja) ruchoma zapora blokująca ruch samochodów

szlachar /ˈʃlaxar/ (n)
red-breasted merganser, Red-breasted Merganser
  (ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;

szlachcic /ˈʃlaxʲʨ̑iʦ̑/ (n)
nobleman
  członek szlachty

szlachecki /ʃlaˈxɛʦ̑ʲci/ (adj)
noble
  związany ze szlachtą, dotyczący szlachty

szlachetny /ʃlaˈxɛtnɨ/ (adj)
noble
  taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny

szlachta /ˈʃlaxta/ (n)
nobility
  (historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu
  (historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa;

szlachtować /ʃlaxˈtɔvaʨ̑/ (v)
slaughter
  (przestarzałe, przestarzały) zarzynać bydło
  (potocznie, potoczny) mordować ludzi

szlafmyca /ʃlafmˈɨtsa/ (n)
nightcap
  dawne czapka noszona do snu

szlafrok /ˈʃlafrɔk/ (n)
dressing gown, bathrobe, negligee
  (krawiectwo) domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć

szlak /ʃlak/ (n)
trail
  (turystyka, turystyczny) znakowana ścieżka do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej, narciarskiej itp.;
way, route, trail
  określona droga podróży lądem, morzem lub w inny sposób

szlam /ʃlˈam/ (n)
sludge
  (technologia, technika, techniczny) warstwa miękkich zanieczyszczeń, które pokrywają powierzchnię metali użytkowanych
brown nose, ooze, silt, slime, slurry
  osad tworzący się na dnie i nieraz brzegach zbiorników wodnych

szlama /ˈʃlãma/ (n)
mudblood
  (literacko) (obraźliwie) w świecie Harry’ego Pottera — czarodziej lub czarownica, którego rodzice są mugolami;

szlauch /ʃlawx/ (n)
hose
  (potocznie, potoczny) bardzo długa rura gumowa

szlaufwaga /ʂlauf'vaga/ (n)
water level
  (regionalizm, regionalny), (potocznie, potoczny) poziomica wężowa

szlifierka /ʃlʲiˈfʲjɛrka/ (n)
grinder, grinding machine
  (technologia, technika, techniczny) obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów

szlifierka kątowa /ʃlʲiˈfʲjɛrka kɔ̃nˈtɔva/ (n)
angle grinder
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj ręcznej szlifierki o momencie obrotowym przekazywanym poprzez przekładnię pod kątem prostym, przeznaczona do szlifowania i przecinania;

szlifowanie /ˌʃlʲifɔˈvãɲɛ/ (n)
sanding
  (rzeczownik odczasownikowy) od: szlifować

szlifować /ʃlʲiˈfɔvaʨ̑/ (v)
polish
  (technologia, technika, techniczny) nadawać gładkość, dokładne wymiary oraz połysk obrabianym przedmiotom z metalu, szkła, drewna przy pomocy narzędzi ściernych, ścierać, wygładzać, polerować

szlochać /ʃlˈɔxatɕ/ (v)
sob
  płakać, wydając krótkie, urywane dźwięki

szlug /ʃluk/ (n)
fag
  (potocznie, potoczny) papieros

szmaragd /ˈʃmarakt/ (n)
emerald
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;

szmata /ˈʃmata/ (n)
scumbag
  (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) (wulgarnie, wulgaryzm) człowiek bezwartościowy
slut
  (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) kobieta rozwiązła seksualnie
rag
  kawałek tkaniny, zwykle brudnej

szmatogłowy /ʃmˌatɔɡwˈɔvɨ/ (n)
raghead, towelhead
  (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (potocznie, potoczny) muzułmanin z Bliskiego Wschodu lub Afryki Północnej

szmer /ʃmɛr/ (n)
murmur, purl, whisper
  cichy, głuchy dźwięk przypominający szeleszczenie

szmer sercowy /ˈʃmɛr sɛrˈʦ̑ɔvɨ/ (n)
cardiac murmur, heart murmur, murmur
  (medycyna, medyczny) zjawisko akustyczne spowodowane przejściem przepływu strumienia krwi z warstwowego w turbulentny

szmergiel /ʃmˈɛrɡʲɛl/ (n)
emery
  (mineralogia, mineralogiczny) twarda skała stosowana jako materiał ścierny;

szminka /ˈʃmʲĩnka/ (n)
lipstick
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust

szmira /ˈʃmʲira/ (n)
trash
  coś o niskiej lub żadnej wartości artystycznej, np.: utwór literacki, przedstawienie teatralne, obraz

szmizjerka /ʃmizjˈɛrka/ (n)
shirtdress
  sukienka podobna w kroju do męskiej koszuli

szmonces /ʃmˈɔntsɛs/ (n)
Jewish joke
  dowcip lub skecz kabaretowy oparty na humorze żydowskim;

szmugiel /ˈʃmuɟɛl/ (n)
smuggling
  (potocznie, potoczny) nielegalne przewożenie towarów przez granicę

szmuglować /ʃmuɡlˈɔvatɕ/ (v)
smuggle
  (potocznie, potoczny) nielegalnie przewozić przez granicę towary lub przeprowadzać osoby

sznaucer /ˈʃnawʦ̑ɛr/ (n)
schnauzer
  (kynologia, kynologiczny) typ psa pochodzący z Niemiec

sznur /ʃnur/ (n)
cord
  (potocznie, potoczny) izolowany przewód zasilający urządzenie elektryczne
string
  grupa ludzi, zwierząt lub przedmiotów ustawionych jeden za drugim
aiguillette
  noszona na ramieniu pleciona ozdoba będąca częścią munduru galowego
cord, string, rope
  splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;

sznurek /ˈʃnurɛk/ (n)
twine, cord, string, tape
  cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur

sznurowadło /ˌʃnurɔˈvadwɔ/ (n)
shoelace, shoestring
  taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

sznycel /ˈʃnɨʦ̑ɛl/ (n)
schnitzel, veal cutlet
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z bitych i panierowanych plastrów mięsa, najczęściej z cielęciny

szo /ʃˈɔ/ (n)
sho
  (językoznawstwo, językoznawczy) baktryjska litera dodana do alfabetu greckiego służąca do zapisu głoski /ʃ/, czytanej jak polskie "sz";

szodon /ʃˈɔdɔn/ (n)
chaudeau
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gorący sos do deserów składający się z ubitych żółtek, cukru i białego wina

szofar /ˈʃɔfar/ (n)
shofar
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich;

szofer /ʃˈɔfɛr/ (n)
chauffeur
  zawodowy kierowca

szogun /ʃˈɔɡun/ (n)
shogun
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) japoński wódz naczelny, generał, zwierzchnik sił zbrojnych;

szok /ʃˈɔk/ (n)
shock
  intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

szokować /ʃɔkˈɔvatɕ/ (v)
shock
  wzbudzać szok, skrajne zadziwiać lub bulwersować, dziwić, wstrząsać

szop /ʃɔp/ (n)
raccoon
  (zoologia, zoologiczny) nadrzewny amerykański ssak o gęstym futrze;

szop pracz /ˈʃɔp ˈːraʧ̑/ (n)
raccoon
  (zoologia, zoologiczny) szop z gatunku, u którego obserwowano płukanie pokarmu przed spożyciem;

szopka /ˈʃɔpka/ (n)
crib
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model stajenki betlejemskiej, zwykle ze żłobkiem i figurkami
nativity play
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widowisko teatralne związane z Bożym Narodzeniem
small shed
  (zdrobniale) od: szopa

szorski /ʃˈɔrski/ (n)
Shor
  (językoznawstwo, językoznawczy) język szorski

szorstki /ˈʃɔrstʲci/ (adj)
coarse, rough
  mający niegładką, chropawą powierzchnię
abrupt, coarse
  o człowieku: przykry, nieprzyjemny w obejściu
hoarse
  o dźwiękach, odgłosach: nieczysty, brzmiący przenikliwie

szowinista /ʃˌɔviɲˈista/ (n)
chauvinist, jingo, jingoist
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik szowinizmu

szowinistyczny /ʃˌɔviɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
chauvinist
  wyrażający szowinizm; dotyczący szowinisty

szowinizm /ʃɔˈvʲĩɲism̥/ (n)
chauvinism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów;
  (socjologia, socjologiczny) postawa charakteryzująca się nietolerancją i przyznawaniem uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie czy grupie społecznej

szowinizm gatunkowy /ʃɔˈvʲĩɲizm ˌɡatũŋˈkɔvɨ/ (n)
speciesism
  (neologizm) postawa stawiająca interesy własnego gatunku ponad interesami innych gatunków;

szpada /ʃpˈada/ (n)
épée
  (dawniej, dawny) broń boczna kłująca

szpadel /ˈʃpadɛl/ (n)
spade
  narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą

szpagat /ˈʃpaɡat/ (n)
twine
  rodzaj mocnego sznurka z juty
split, the splits
  ćwiczenie gimnastyczne polegające na rozciągnięciu nóg do linii poziomej;

szpak /ʃpak/ (n)
starling, common starling
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

szpakowate /ˌʃpakɔˈvatɛ/ (n)
starling
  (zoologia, zoologiczny) rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

szpara /ʃpˈara/ (n)
gap
  wąska, długa przerwa między elementami położonymi obok siebie

szparag /ˈʃparak/ (n)
asparagus
  (botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny pęd szparaga lekarskiego

szparagowa /ʃpˌaraɡˈɔva/ (n)
asparagus soup
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa ze szparagów, zwykle w postaci kremu

szpatułka /ʃpatˈuwka/ (n)
spatula, tongue depressor
  (medycyna, medyczny) podłużna i wąska płytka do uciskania języka w trakcie badania jamy ustnej i gardła

szpic fiński /ˈʃpʲiʦ̑ ˈfʲĩj̃sʲci/ (n)
Finnish spitz
  (kynologia, kynologiczny) rasa niedużych energicznych psów o intensywnie rudym umaszczeniu z grupy szpiców myśliwskich pochodzących z Finlandii;

szpic japoński /ˈʃpʲiʦ̑ʲ jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
Japanese spitz
  (kynologia, kynologiczny) rasa małych psów do towarzystwa z Japonii;

szpicel /ʃpˈitsɛl/ (n)
informant, mole, nark, sleuth, snoop
  (pogardliwie) tajny agent, szpieg

szpiczasty /ʃpʲiˈʧ̑astɨ/ (adj)
pointed
  mający ostre, wąskie zakończenie

szpieg /ʃpʲjɛk/ (n)
spy
  osoba zajmująca się szpiegostwem

szpiegostwo /ʃpʲɛɡˈɔstfɔ/ (n)
espionage, spying
  praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

szpiegować /ʃpʲɛɡˈɔvatɕ/ (v)
sleuth, sleuthhound, spy on
  (potocznie, potoczny) działać jak szpieg; śledzić kogoś i donosić na niego
sleuth, sleuthhound, spy
  działać jako szpieg; przekazywać innym podmiotom tajemnice państwowe lub wojskowe

szpik /ʃpʲik/ (n)
marrow, bone marrow
  (biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości;

szpilka /ˈʃpʲilka/ (n)
stiletto heel
  cienki i wysoki obcas w bucie
stiletto
  kobiecy but ze szpilką (1.2)
pin
  mały, wąski, zaostrzony kawałek metalu służący do mocowania np. tkaniny

szpinak /ˈʃpʲĩnak/ (n)
spinach
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach

szpinet /ʃpˈinɛt/ (n)
spinet
  (historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny popularny w XVI-XVIII w., będący mniejszą odmianą klawesynu

szpital /ˈʃpʲital/ (n)
hospital
  (medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

szpital psychiatryczny /ʃpˈital psˌɨhiatrˈɨtʃnɨ/ (n)
mental hospital, psychiatric hospital
  (medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych

szpon /ʃpɔ̃n/ (n)
talon
  (ornitologia, ornitologiczny) ostry, zakrzywiony pazur ptaków drapieżnych;

szprotka /ʃprˈɔtka/ (n)
brisling, sprat
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Sprattus sprattus, mała ryba morska, podobna do śledzia, żyjąca w europejskich morzach

szprycer /ˈʃprɨʦ̑ɛr/ (n)
fizz
  (potocznie, potoczny) wino z wodą sodową

szprycha /ˈʃprɨxa/ (n)
spoke
  (technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą

szpulka /ˈʃpulka/ (n)
spool
  walec, na który nawija się np. nić

szrapnel /ˈʃrapnɛl/ (n)
shrapnel, shrapnel shell
  (wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego;

szron /ʃrɔ̃n/ (n)
frost
  warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach;

sztab /ʃtap/ (n)
staff
  (wojskowość, wojskowy) organ dowodzący jednostką wojskową na różnych szczeblach;

sztaba /ʃtˈaba/ (n)
ingot
  (jubilerstwo, jubilerski) bryła metalu szlachetnego o prostokątnej podstawie
bar
  wąska, gruba płyta metalowa

sztabka /ˈʃtapka/ (n)
bar
  uformowana bryłka cennego metalu o określonej wadze i próbie

sztacheta /ʃtaxˈɛta/ (n)
pale
  wąska deska będąca częścią pionowego obicia płotu

sztafaż /ˈʃtafaʃ/ (n)
staffage
  (książkowy) elementy i środki zastosowane np. w dziele literackim, teatralnym czy w sytuacji życiowej, nie najistotniejsze dla idei dzieła lub w danej sytuacji, a jedynie uzupełniające lub ozdabiające coś

sztafeta /ʃtafˈɛta/ (n)
relay
  (przenośnie, przenośnia) seria jednakowych czynności wykonywanych przez kolejne osoby lub zespoły
relay race
  (sport, sportowy) bieg ze zmiennikami

sztag /ʃtˈak/ (n)
stay
  lina olinowania stałego stabilizująca omasztowanie w płaszczyźnie symetrii jednostki pływającej

sztaksel /ʃtˈaksɛl/ (n)
staysail
  rodzaj żagla, przeważnie w kształcie trójkątnym, rozpinanego na sztagu

sztaluga /ʃtalˈuɡa/ (n)
easel
  (sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

sztandar /ˈʃtãndar/ (n)
banner
  chorągiew, która jest symbolem organizacji, związku lub narodu

sztanga /ˈʃtãŋɡa/ (n)
barbell
  (sport, sportowy) ciężar podnoszony w zawodach ciężarowców;

sztangista /ʃtãŋʲˈɟista/ (n)
weightlifter
  (sport, sportowy) sportowiec trenujący podnoszenie ciężarów

sztetl /ʃtˈɛtl/ (n)
shtetl
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską, przed II wojną światową główny ośrodek demograficzny Żydów aszkenazyjskich w Europie Wschodniej;

sztolnia /ˈʃtɔlʲɲa/ (n)
adit, groove
  sztucznie wykonany podziemny korytarz prowadzący ze stoku góry do jej wnętrza, poziomo lub pod niewielkim nachyleniem;

sztorm /ʃtɔrm/ (n)
storm
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (meteorologia, meteorologiczny) burza morska, podczas której wieje bardzo silny i porywisty wiatr, powodujący powstawanie wysokich fal

sztormowy /ʃtɔrmˈɔvɨ/ (adj)
squally
  związany z sztormem, dotyczący sztormu

sztos /ʃtɔs/ (n)
stroke
  (sport, sportowy) uderzenie kijem kuli bilardowej

sztruks /ʃtrˈuks/ (n)
corduroy
  (włókiennictwo) prążkowana tkanina bawełniana, rzadziej wełniana;

sztruksy /ʃtrˈuksɨ/ (n)
corduroys
  spodnie uszyte ze sztruksu

sztuciec /ˈʃtuʨ̑ɛʦ̑/ (n)
a piece of cutlery
  przedmiot służący do jedzenia: nóż, widelec lub łyżka;

sztuczka /ʃtˈutʃka/ (n)
trick
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) zachowanie, posunięcie, przez które chcemy coś osiągnąć, korzystając z cudzej naiwności, niewiedzy itp.
  popis zręczności sprawnie wykonywanych

sztuczna szczęka /ˈʃtuʧ̑na ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka/ (n)
dentures, dental plate, denture, false teeth
  (stomatologia, stomatologiczny) proteza naturalnego uzębienia

sztuczne ognie /ˈʃtuʧ̑nɛ ˈɔɟɲɛ/ (n)
fireworks
  wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne;

sztuczny /ˈʃtuʧ̑nɨ/ (adj)
artificial
  imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka

sztuka /ˈʃtuka/ (n)
piece, item
  pojedynczy przedmiot, egzemplarz, element
art
  twórczość artystyczna
art, ability
  umiejętność wymagająca szczególnych zdolności
play
  utwór sceniczny, przedstawienie

sztuka walki /ʃtˈuka vˈalki/ (n)
martial art
  (sport, sportowy) umiejętność walki wręcz, niekiedy bronią białą, zdobywana poprzez trening;

sztukamięs /ʃtukˈamjɛ̃s/ (n)
meatlug
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowana wołowina jako danie

sztuki piękne /ˈʃtuci ˈpʲjɛ̃ŋknɛ/ (n)
fine arts
  termin obejmujący dziedziny twórczości artystycznej: sztuki plastyczne, literaturę i muzykę

szturchać /ʃtˈurxatɕ/ (v)
nudge, poke
  delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący
nudge each other
  szturchać jeden drugiego

szturm /ʃtˈurm/ (n)
assault, attack
  (wojskowość, wojskowy) atak zbrojny

szturmowiec /ʃturmˈɔvʲɛts/ (n)
stormtrooper
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) żołnierz sił imperium w uniwersum „Gwiezdnych wojen”

sztućce /ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ/ (n)
cutlery
  komplet sztućców

sztylet /ˈʃtɨlɛt/ (n)
dagger, poniard
  krótka broń biała o cienkim ostrzu;

sztywny /ˈʃtɨvnɨ/ (adj)
stiff
  (potocznie, potoczny) nieżywy
rigid
  (przenośnie, przenośnia) nieumiejący się bawić lub wyluzować
rigid, stiff
  niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany

szubienica /ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
gallows, gibbet
  konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

szuflada /ʃufˈlada/ (n)
drawer
  wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

szukajcie, a znajdziecie /ʃuˈkajʨ̑ɛ ˌa‿znajˈʥ̑ɛ̇ʨ̑ɛ/ (proverb)
seek, and ye shall find
  tylko aktywni osiągną cel; bierność nie przyniesie oczekiwanego efektu

szukać /ˈʃukaʨ̑/ (v)
search, seek, look for
  podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

szukać dziury w całym /ˈʃukaʥ̑ ˈːurɨ ˈf‿ʦ̑awɨ̃m/ (v)
be nit-picky
  doszukiwać się błędów, niedociągnięć, problemów tam, gdzie ich nie ma

szukać igły w stogu siana /ˈʃukaʨ̑ ˈiɡwɨ ˈf‿stɔɡu ˈɕãna/ (v)
needle in a haystack
  (przenośnie, przenośnia) szukać czegoś pośród ogromnej ilości innych rzeczy

szukać zwady /ʃˈukadʑ zvˈadɨ/ (v)
be spoilling for a fight
  (książkowy) szukać pretekstu by rozpocząć bójkę, bijatykę, kłótnię

szuler /ˈʃulɛr/ (n)
cardsharp
  (termin karciany) osoba oszukująca podczas gry w karty

szum /ʃũm/ (n)
image noise
  (fotografia) plamki, kreski na zdjęciu pojawiające się na obszarach jednolitego koloru;
noise
  przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór;

szumieć /ˈʃũmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
hum, sough, swoosh
  powodować szum

szumowina /ˌʃũmɔˈvʲĩna/ (n)
scum
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) piana zbierająca się na powierzchni gotowanych płynów
  (potocznie, potoczny) osoba o podłym charakterze

szumówka /ʃumˈufka/ (n)
skimmer
  rodzaj łyżki cedzakowej do zbierania szumowin

szwabski /ˈʃfapsʲci/ (adj)
Swabian
  (przymiotnik) od Szwabia

szwaczka /ˈʃfaʧ̑ka/ (n)
seamstress
  kobieta zawodowo szyjąca w szwalni

szwadron /ʃfˈadrɔn/ (n)
squadron
  (wojskowość, wojskowy) (jeździectwo, jeździecki) pododdział kawalerii konnej będący odpowiednikiem kompanii lub batalionu w piechocie;

szwagier /ˈʃfaɟɛr/ (n)
brother-in-law
  brat żony
  mąż siostry

szwagierka /ʃfaˈɟɛrka/ (n)
sister-in-law
  siostra żony lub męża
  żona szwagra

szwajcarski /ʃfajˈʦ̑arsʲci/ (adj)
Swiss
  związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

szwankować /ʃfaŋkˈɔvatɕ/ (v)
act up
  (potocznie, potoczny) źle funkcjonować

szwarc, mydło i powidło /ʃfˈarts mˈɨdwɔː i pɔvˈidwɔ/ (n)
everything from soup to nuts
  o wielu, bardzo różnych rzeczach w jednym miejscu, zwłaszcza o towarach w sklepie, w którym jest po trochu wszystkiego

szwargot /ʃfˈarɡɔt/ (n)
gibberish
  (potocznie, potoczny) niezrozumiała, nieprzyjemnie brzmiąca mowa, zwłaszcza w języku niemieckim

szwedzki /ˈʃfɛʦ̑ʲci/ (adj)
Swedish
  odnoszący się do Szwecji lub Szwedów

szwedzki /ˈʃfɛʦ̑ʲci/ (n)
Swedish
  język urzędowy Szwecji;

szwindel /ˈʃfʲĩndɛl/ (n)
swindle
  (potocznie, potoczny) nieuczciwy interes

szyb /ʃɨp/ (n)
oil rig, pithead, shaft
  (górnictwo, górniczy) szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac
furnace shaft
  pionowa komora grzejna pieca
shaft, well
  pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp.

szyba /ˈʃɨba/ (n)
pane, glass, windowpane
  płyta ze szkła;

szyber /ˈʃɨbɛr/ (n)
baffle, damper
  zasuwa w kominie regulująca przepływ powietrza

szyberdach /ʃɨˈbɛrdax/ (n)
sunroof
  (motoryzacja) rodzaj okna zainstalowanego w dachu samochodu;

szybka kolej miejska /ʃˈɨpka kˈɔlɛj mʲˈɛjska/ (n)
S-train
  kolej charakteryzująca się jednakową długością składu wagonów, dużą częstotliwością kursowania i nierównomiernym natężeniem ruchu w różnych porach doby

szybki /ˈʃɨpʲci/ (adj)
fast, quick
  poruszający, odbywający się z dużą prędkością

szybko /ˈʃɨpkɔ/ (adv)
quickly, fast
  z dużą prędkością

szybkość /ˈʃɨpkɔɕʨ̑/ (n)
speed
  cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko

szybolet /ʃɨbˈɔlɛt/ (n)
shibboleth
  hasło rozpoznawcze ułożone tak, by zawierało zgłoski, których nie potrafi poprawnie wypowiedzieć cudzoziemiec;

szybowiec /ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
glider, sailplane
  (lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;

szyderczo /ʃɨdˈɛrtʃɔ/ (adv)
mockingly
  w sposób szyderczy, ironicznie

szyderczy /ʃɨdˈɛrtʃɨ/ (adj)
sardonic, derisive, mocking, snide, barbed, derisory
  wyrażający kpinę, szyderstwo

szyderstwo /ʃɨˈdɛrstfɔ/ (n)
mockery, derision, sneer
  złośliwy, dotkliwy żart, drwina, kpina, urąganie

szydełko /ʃɨˈdɛwkɔ/ (n)
crochet-hook, crochet-needle
  (rękodzieło, rękodzielniczy) cienki pręcik wykonany z metalu, kości, drewna lub plastiku, z haczykowatym zakończeniem, służący do wytwarzania wyrobów tekstylnych

szydełkować /ˌʃɨdɛwˈkɔvaʨ̑/ (v)
crochet
  (rękodzieło, rękodzielniczy) wytwarzać wyroby tekstylne używając szydełka, robić na szydełku

szydełkowy /ˌʃɨdɛwˈkɔvɨ/ (adj)
crochet
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wykonany szydełkiem, związany z robótkami wykonywanymi szydełkiem

szydło /ˈʃɨdwɔ/ (n)
awl
  ostry kolec na trzonku;

szyfon /ˈʃɨfɔ̃n/ (n)
chiffon
  (włókiennictwo) cienka, przewiewna i półprzezroczysta tkanina o splocie płóciennym z mocno skręconych nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji bielizny, sukni, szali itp.

szyfr /ʃɨfr̥/ (n)
cipher, code
  kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;

szyfrant /ˈʃɨfrãnt/ (n)
coder
  (urzędowy) (wojskowość, wojskowy) osoba, która zajmuje się nadawaniem, odbieraniem i odczytywaniem tajnej korespondencji podanej szyfrem

szyfrogram /ʃɨfrˈɔɡram/ (n)
ciphertext
  zaszyfrowana wiadomość;

szyfrowanie /ˌʃɨfrɔˈvãɲɛ/ (n)
encryption, scrambling
  (rzeczownik odczasownikowy) od: szyfrować

szyicki /ʃɨˈ<sup>j</sup>iʦ̑ʲci/ (adj)
Shiite, Shia, Shiah, Shiitic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z szyitami lub szyizmem

szyita /ʃɨˈ<sup>j</sup>ita/ (n)
Shi'ite, Shiite, Shia, Shiah
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca szyizmu, szyickiego nurtu w islamie

szyizm /ʃˈɨizm/ (n)
Shia, Shia islam
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna religijna szyitów, jeden z trzech głównych nurtów współczesnego islamu;

szyja /ˈʃɨja/ (n)
neck
  (anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem
  (przestarzałe, przestarzały) węższa część butelki (zwykle (zdrobniale) szyjka)

szyjka macicy /ˈʃɨjka maˈʨ̑iʦ̑ɨ/ (n)
cervix, neck of the uterus
  (anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy;

szyjny /ʃˈɨjnɨ/ (adj)
jugular
  związany z szyją, dotyczący szyi

szyk /ʃɨk/ (n)
chic
  elegancja w stroju i zachowaniu
array
  określony porządek – rzeczy, osób lub pojęć

szyling /ˈʃɨlʲĩŋk/ (n)
shilling
  (jednostka monetarna) waluta kilku krajów afrykańskich;

szympans /ˈʃɨ̃mpãw̃s/ (n)
chimpanzee, chimp
  (zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

szyna /ˈʃɨ̃na/ (n)
bus
  (informatyka, informatyczny) wewnętrzne połączenie elektroniczne, po którym transmitowane są dane
splint
  (medycyna, medyczny) urządzenie do wsparcia lub usztywnienia kończyny albo kręgosłupa
rail
  (technologia, technika, techniczny) specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej pojazdów na kołach;

szynk /ʃˈɨŋk/ (n)
taproom
  (przestarzałe, przestarzały) (gastronomia) miejsce sprzedaży i degustacji napojów alkoholowych;

szynka /ˈʃɨ̃nka/ (n)
ham
  (spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia

szynobus /ʃɨ̃ˈnɔbus/ (n)
railcar, diesel multiple unit, railbus
  (kolejnictwo) (potocznie, potoczny) lekki pociąg o napędzie spalinowym obsługujący trasy, gdzie liczba podróżnych jest niewielka;

szynszyla /ʃɨ̃w̃ˈʃɨla/ (n)
chinchilla
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;

szynszyla mała /ʃɨ̃w̃ˈʃɨla ˈmawa/ (n)
chinchilla
  (zoologia, zoologiczny) Chinchilla lanigera, zwierzę z rodziny szynszylowatych;

szypułka /ʃɨˈpuwka/ (n)
pedicel, pedicle
  (botanika, botaniczny) łodyżka, na której osadzony jest owoc lub kwiat;

szyszka /ˈʃɨʃka/ (n)
cone
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

szyszynka /ʃɨˈʃɨ̃nka/ (n)
pineal gland
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w mózgu;

szyć /ʃɨʨ̑/ (v)
sew
  robić ubrania
stitch, sew
  łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici

szósta /ʃˈusta/ (n)
six o'clock
  godzina 6 rano lub wieczorem

szósty /ˈʃustɨ/ (adj)
sixth
  od 6

szósty zmysł /ˈʃustɨ ˈzmɨsw̥/ (n)
sixth sense
  wyjątkowa intuicja, przeczucie, wrażliwość i umiejętność przewidywania sytuacji

sód /sut/ (n)
sodium, natrium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

sójka /ˈsujka/ (n)
jay, Eurasian jay
  (ornitologia, ornitologiczny) średni ptak z rodzaju Garrulus;

sójka złowroga /ˈsujka zwɔvˈrɔɡa/ (n)
Siberian jay
  (ornitologia, ornitologiczny) Perisoreus infaustus, sójka syberyjska, gatunek ptaka z rodziny krukowatych występujący w tajdze Eurazjii;

sól /sul/ (n)
salt
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) chlorek sodu
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

sól fizjologiczna /ˈsul ˌfʲizʲjɔlɔˈɟiʧ̑na/ (n)
physiological solution, saline, saline solution
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) roztwór chlorku sodowego o stężeniu 0,9 % albo 0,6 %;

sól ziemi /ˈsulʲ ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
salt of the earth
  najbardziej wartościowi ludzie

sówka /ˈsufka/ (n)
owlet
  mała lub młoda sowa

sąd /sɔ̃nt/ (n)
court
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem

sądowy /sɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
judicial
  związany z sądem (instytucją)

sądzić /ˈsɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
judge
  oceniać, jak należy zakwalifikować określony stan rzeczy z punktu widzenia prawa
think, consider, deem
  mieć o czymś jakieś zdanie

sąg /sɔ̃ŋk/ (n)
chord, woodpile
  stos drewna o objętości 4 m³;

sąsiad /ˈsɔ̃w̃ɕat/ (n)
neighbour, neighbor
  osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sąsiadować /ˌsɔ̃w̃ɕaˈdɔvaʨ̑/ (v)
neighbour
  być położonym obok czegoś

sąsiedni /sɔ̃w̃ˈɕɛdʲɲi/ (adj)
next
  leżący najbliżej
adjacent, adjoin
  o terenie, państwie: bezpośrednio graniczący
neighbour, next
  położony niedaleko

sąsiedztwo /sɔ̃w̃ˈɕɛʦ̑tfɔ/ (n)
neighbourhood
  osoby mieszkające nieopodal
vicinity, nearness, proximity
  to, co znajduje się w pobliżu

sąsiek /ˈsɔ̃w̃ɕɛk/ (n)
huche
  (rolnictwo, rolniczy) wydzielona część stodoły, w której magazynuje się siano, zboże lub słomę

sążeń /ˈsɔ̃w̃ʒɛ̃ɲ/ (n)
fathom
  (dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka długości, używana do pocz. XX w., równa odległości między dłońmi rozpostartych ramiom mężczyzny, czyli około 1,7 m

sędzia /ˈsɛ̃ɲʥ̑a/ (n)
judge
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie;
referee
  (sport, sportowy) osoba, która pilnuje przestrzegania przepisów w zawodach sportowych

sędziować /sɛɲdʑˈɔvatɕ/ (v)
referee
  być sędzią na zawodach sportowych
judge
  pełnić funkcję sędziego w sądzie

sędziowski /sɛɲdʑˈɔfski/ (adj)
judicial
  dotyczący sędziego lub kolegium orzekającego, związany z sędzią lub kolegium orzekającym

sędziwy /sɛ̃ɲˈʥ̑ivɨ/ (adj)
elderly, grey-headed, venerable
  bardzo stary

sęk /sɛ̃ŋk/ (n)
knot
  wrośnięta w pień drzewa część konaru, która po ścięciu stanowi wadę drewna;

sękaty /sɛ̃ŋˈkatɨ/ (adj)
gnarled, knotty
  pokryty sękami

sęp /sɛ̃mp/ (n)
vulture
  (ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;

słaba płeć /ˈswaba ˈpwɛʨ̑/ (n)
weaker sex
  (książkowy) kobiety

słabeusz /swabˈɛuʃ/ (n)
weakling
  (lekceważąco, lekceważący) ktoś o słabej konstrukcji psychicznej
  (lekceważąco, lekceważący) ktoś słaby fizycznie

słabnąć /swˈabnɔɲtɕ/ (v)
die down, diminish, ease off
  tracić intensywność
weaken
  tracić siły, stawać się słabszym

słabo /ˈswabɔ/ (adv)
weakly
  (matematyka, matematyczny) w sensie słabej topologii
  z niewielką siłą
poorly
  kiepsko
faintly, feebly
  niewyraźnie, mało intensywnie, nieznacznie

słabowity /swˌabɔvˈitɨ/ (adj)
frail
  mający skłonność do słabego zdrowia

słabość /ˈswabɔɕʨ̑/ (n)
vulnerability
  brak odporności na zniszczenie
weakness, frailty
  odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych
weakness, soft spot
  skłonność ku czemuś
weakness, flakiness
  wybijająca się niedoskonałość, słaba strona

słaby /ˈswabɨ/ (adj)
weak
  (matematyka, matematyczny) w sensie słabej topologii, czyli dla ustalonego zbioru najmniejszej w sensie inkluzji topologii, względem której każdy element ustalonej rodziny odwzorowań tego zbioru jest ciągły;
mediocre, feeble, poor
  mający niewielką wartość, nie najlepszej jakości
weak, faint, frail
  niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny
weak unsound, weak
  posiadający niewielką siłę fizyczną
submissive
  uległy, nie posiadający silnej woli, psychiki

sława /ˈswava/ (n)
fame
  wielki rozgłos

sławny /ˈswavnɨ/ (adj)
famous
  taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom

słać /swaʨ̑/ (v)
make the bed
  rozkładać pościel, przygotowywać miejsce do spania, także: składać pościel po spaniu
send
  wyprawiać, kierować kogoś dokądś, przekazywać coś komuś

słodkawy /swɔtkˈavɨ/ (adj)
sweetish
  całkiem słodki, trochę słodki

słodki /ˈswɔtʲci/ (adj)
sweet
  mający smak cukru
  wywołujący miłe uczucie

słodko /ˈswɔtkɔ/ (adv)
sweetly
  od: słodki

słodkowodny /ˌswɔtkɔˈvɔdnɨ/ (adj)
freshwater
  typowy dla wód słodkich, żyjący w wodach słodkich
  zawierający wody słodkie

słodkość /ˈswɔtkɔɕʨ̑/ (n)
sweetness
  cecha tego, co słodkie

słodowanie /swˌɔdɔvˈaɲʲɛ/ (n)
malting
  kontrolowany proces kiełkowania ziarna, w wyniku którego powstaje słód;

słodować /swɔdˈɔvatɕ/ (v)
malt
  (technologia, technika, techniczny) przeprowadzać kontrolowany proces kiełkowania ziarna w produkcji słodu

słodownia /swɔdˈɔvɲʲa/ (n)
maltery, malthouse, malt house
  wydział produkcyjny w browarze lub gorzelni
malthouse
  zakład lub pomieszczenie, w którym wytwarza się słód

słodycz /ˈswɔdɨʧ̑/ (n)
sweetness
  słodki smak
sweet
  (cukiernictwo) wyrób cukierniczy o słodkim smaku

słodycze /swɔˈdɨʧ̑ɛ/ (n)
candy, sweet
  coś słodkiego

słodzik /ˈswɔʥ̑ik/ (n)
sweetener
  (spożywczy) słodka substancja używana do słodzenia żywności zamiast cukru

słoik /ˈswɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
jar
  szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych

słoma /ˈswɔ̃ma/ (n)
straw
  (rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

słomiana wdowa /swɔ̃ˈmʲjãna ˈvdɔva/ (n)
grass widow
  żona, której małżonek wyjechał dokądś na pewien czas

słomiany wdowiec /swɔ̃ˈmʲjãnɨ ˈvdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
grass widower
  mąż, którego małżonka wyjechała dokądś na pewien czas

słomka /ˈswɔ̃mka/ (n)
straw
  kawałek słomy lub plastikowa rurka o tym samym kształcie, służące do picia napojów
  źdźbło słomy

słomkowy /swɔ̃mˈkɔvɨ/ (adj)
straw
  żółty o odcieniu słomy; jasnożółty

słonecznica /swˌɔnɛtʃɲˈitsa/ (n)
sunbittern
  (ornitologia, ornitologiczny) Eurypyga helias, gatunek ptaka z rzędu żurawiowych;

słonecznik /swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik/ (n)
sunflower
  (botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin;
  (potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny ((łacina) Helianthus annuus) – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;

słonecznik zwyczajny /swɔnˈɛtʃɲiɡ zvɨtʃˈajnɨ/ (n)
common sunflower
  (botanika, botaniczny) Helianthus annuus L., gatunek rośliny z rodziny astrowatych, uprawiany w wielu rejonach świata;

słoneczność /swɔnˈɛtʃnɔɕtɕ/ (n)
sunshine
  wielka jasność pochodząca ze Słońca

słoneczny /swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (adj)
sunny
  pełen słońca
  związany ze słońcem

słonica /swɔ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
elephant
  (zoologia, zoologiczny) samica słonia

słonina /swɔ̃ˈɲĩna/ (n)
lard, fat, speck
  (spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

słoniowacizna /swˌɔɲʲɔvatɕˈizna/ (n)
elephantiasis
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na nasilonym obrzęku kończyn na skutek utrudnionego odpływu chłonki (limfy);

słoniątko /swɔ̃ˈɲɔ̃ntkɔ/ (n)
baby elephant
  młode słonia

słonka /ˈswɔ̃nka/ (n)
woodcock
  (ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny;

słonowodny /swˌɔnɔvˈɔdnɨ/ (adj)
saltwater
  zawierający wody słone

słony /ˈswɔ̃nɨ/ (adj)
salty
  mający smak soli

słowa /ˈswɔva/ (n)
lyrics
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tekst utworu

słowacki /swɔˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
slovak, Slovak
  związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków

słowacki /swɔˈvaʦ̑ʲci/ (n)
Slovak
  język słowacki;

słoweński /swɔˈvɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Slovenian, Slovene
  odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców

słoweński /swɔˈvɛ̃j̃sʲci/ (n)
Slovene
  język urzędowy Słowenii;

słowiański /swɔˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
Slavic, Slavonic
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian
  związany ze Słowianami, słowiańszczyzną

słowik /ˈswɔvʲik/ (n)
nightingale
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek;

słowik rdzawy /ˈswɔvʲik ˈrʣ̑avɨ/ (n)
nightingale, common nightingale, rufous
  gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek występującego w południowo-zachodniej Polsce;

słowik syberyjski /ˈswɔvʲik ˌsɨbɛˈrɨjsʲci/ (n)
Rufous-tailed Robin, Swinhoe's Robin, Whistling Nightingale
  (ornitologia, ornitologiczny) (Luscinia sibilans) gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek, występujący od północno-wschodniej Azji po Mongolię, zimujący w południowo-wschodniej Azji i południowych Chinach;

słowik szary /ˈswɔvʲik ˈʃarɨ/ (n)
Thrush Nightingale
  (ornitologia, ornitologiczny) (Luscinia luscinia) gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek, mieszkającego na Półwyspie Skandynawskim, Europie wschodniej i zachodniej Syberii;

słowiński /swɔˈvʲĩj̃sʲci/ (adj)
Slovincian
  dotyczący Słowińców, pochodzący od Słowińców

słownictwo /swɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
vocabulary, lexis
  (językoznawstwo, językoznawczy) zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów

słownie /swˈɔvɲʲɛ/ (adv)
say
  poprzez wypowiedź
in words
  zapisując za pomocą słów

słownik /ˈswɔvʲɲik/ (n)
vocabulary
  zasób słownictwa: indywidualny jakiejś osoby lub pewnej zbiorowości
dictionary
  zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;

słownik wyrazów obcych /swˈɔvɲiɡ vɨrˈazuf ˈɔptsɨx/ (n)
dictionary of foreign words, foreign language dictionary
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów jakiegoś języka pochodzących z innych języków

słownikarski /swˌɔvɲikˈarski/ (adj)
lexicographic
  związany z słownikarstwem, dotyczący słownikarzy lub słownikarstwa

słownikarz /swɔvɲˈikaʃ/ (n)
lexicographer
  (językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca układający słowniki

słowność /swˈɔvnɔɕtɕ/ (n)
dependability, reliability
  cecha tych, którzy są słowni, dotrzymujący danego słowa, złożonej obietnicy

słowny /ˈswɔvnɨ/ (adj)
verbal
  wyrażony za pomocą słów

słowo /ˈswɔvɔ/ (n)
word
  wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;
  obietnica, przyrzeczenie

słowotok /swɔˈvɔtɔk/ (n)
logorrhea, logorrhoea
  (medycyna, medyczny) zaburzenie w komunikacji objawiające się bezładną, szybką mową;

słoń /swɔ̃ɲ/ (n)
elephant
  (zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

słoń nadepnął na ucho /ˈswɔ̃ɲ naˈdɛpnɔw na‿ˈuxɔ/ (v)
have tin ear
  (przenośnie, przenośnia) o kimś niemuzykalnym, nie mającym słuchu

słoń w salonie /ˈswɔ̃ɲ f‿saˈlɔ̃ɲɛ/ (idiom)
elephant in the room
  powszechnie znany problem, który jest przez wszystkich ignorowany

słońce /ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (n)
sun
  Słońce widziane jako tarcza na niebie
  (astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie
  (przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny

słuch /swux/ (n)
ear
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umiejętność rozróżniania wysokości dźwięków
hearing, audition
  jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;

słuch absolutny /ˈswux ˌapsɔˈlutnɨ/ (n)
absolute pitch, perfect pitch
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zdolność rozróżniania bezwzględnej wysokości dźwięku;

słuchacz /swˈuxatʃ/ (n)
listener
  osoba, która słucha kogoś lub czegoś

słuchawka /swuˈxafka/ (n)
stethoscope
  (medycyna, medyczny) przyrząd diagnostyczny służący do osłuchiwania chorego;
handset, receiver
  element lub całość urządzeń emitujących dźwięki, np. aparatu telefonicznego, radia, umożliwiająca słuchanie;

słuchawki /swuˈxafʲci/ (n)
earphones, headphones
  (technologia, technika, techniczny) zestaw głośników służący do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszczany w bezpośredniej bliskości ucha, a nawet wewnątrz ucha

słuchać /ˈswuxaʨ̑/ (v)
obey
  być posłusznym
listen
  odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu
  świadomie odbierać czyjąś mowę

słuchowisko /ˌswuxɔˈvʲiskɔ/ (n)
radio play
  dramat radiowy, forma operująca specyficznie radiowymi środkami wyrazu: dialogiem, efektami akustycznymi, muzyką itp.; także: audycja radiowa, w czasie której nadawany jest utwór dramatyczny;

słuchowy /swuˈxɔvɨ/ (adj)
auditory, aural, auricular, otic
  dotyczący narządu słuchu, będący jego elementem
aural, auricular
  dotyczący słyszenia, funkcji narządu słuchu, odbierany za pomocą słuchu

sługa /ˈswuɡa/ (n)
servant, minion
  (dawniej, dawny) osoba która usługuje
servant, slave
  (seksuologia, seksuologiczny) osoba podległa w układzie sadomasochistycznym

słup /swup/ (n)
pillar, pole, post, pylon, column, neck
  wysoki, pionowy element konstrukcyjny;

słup ogłoszeniowy /swˈup ˌɔɡwɔʃɛɲʲˈɔvɨ/ (n)
Morris column, advertising column
  budowla w kształcie szerokiej, krótkiej kolumny służąca do prezentowania ogłoszeń, afiszy lub reklam w publicznych miejscach;

słup słoneczny /swˈup swɔnˈɛtʃnɨ/ (n)
sun pillar
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne w atmosferze polegające na ukazaniu się w mroźny dzień kolumny świetlnej nad lub pod słońcem;

słup świetlny /swˈup ɕfʲˈɛtlnɨ/ (n)
light pillar
  (meteorologia, meteorologiczny) świetlne zjawisko atmosferyczne polegające na tworzeniu się w mroźne dni lub noce pionowej smugi ponad świecącymi obiektami;

słupek /ˈswupɛk/ (n)
pistil
  (botanika, botaniczny) żeński organ płciowy u roślin okrytonasiennych;
column
  (fizyka, fizyczny) ciecz w pionowej rurce, np. termometru
  (matematyka, matematyczny) pionowy rząd liczb, zwłaszcza do zsumowania
goalpost
  (sport, sportowy) boczny element bramki
bollard, post, rail, stake
  (zdrobniale) od: słup
bar, column
  prostokątny element wykresu

słusznie /ˈswuʃʲɲɛ/ (adv)
equitably, justly, with reason
  w uzasadniony sposób, sprawiedliwie, mając podstawę do czegoś, mając prawo do czegoś
right, rightly
  właściwie, zgodnie ze stanem faktycznym, trafnie

słusznie /ˈswuʃʲɲɛ/ (interjection)
that's right
  oznaczający zgodę

słuszność /swˈuʃnɔɕtɕ/ (n)
advisability, correctness
  trafny, właściwy pogląd czy sprawa
validity
  uzasadniona opinia
equitability, equity, justness, righteousness
  zgodność z prawdą

słuszny /ˈswuʃnɨ/ (adj)
fair
  godziwy, duży, uczciwy
correct
  sensowny, trafny
correct, proper, right
  taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki
legitimate, justified
  zgodny z prawem, uzasadniony

służalczy /swuʒˈaltʃɨ/ (adj)
servile, obsequious, subservient
  poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym

służba /ˈswuʒba/ (n)
duty
  działanie dla jakiejś idei
service
  służenie komuś

służba bezpieczeństwa /ˈswuʒba ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa/ (n)
security service
  (administracja) określenie służb państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wewnętrzne kraju

służba wojskowa /swˈuʒba vɔjskˈɔva/ (n)
military service
  (wojskowość, wojskowy) wykonywanie działań, obowiązków wojskowych

służba zdrowia /swˈuʒba zdrˈɔvja/ (n)
health service
  (medycyna, medyczny) system opieki zdrowotnej

służbówka /swuʒˈbufka/ (n)
servant's room
  skromne pomieszczenie mieszkalne dla służby, służących

służebnie /swuʒˈɛbɲʲɛ/ (adv)
menially
  w sposób służebny

służebność /swuʒˈɛbnɔɕtɕ/ (n)
servitude
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości;

służebny /swuʒˈɛbnɨ/ (adj)
menial
  związany ze służeniem, służbą

służyć /ˈswuʒɨʨ̑/ (v)
agree
  (przestarzałe, przestarzały) dobrze wpływać na kogoś lub na coś
serve
  być czyimś sługą
  o przedmiotach: być przydatnym; dobrze działać
  pracować w wojsku
offer, provide
  dawać, ofiarować coś

służąca /swuˈʒɔ̃nʦ̑a/ (n)
maid, servant
  osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzenie;

służący /swuˈʒɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
servant
  osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzeniem

słychać /ˈswɨxaʨ̑/ (v)
people say, there be news, there is talk
  (przenośnie, przenośnia) wiadomo z plotek, ze słyszenia
be audible, be heard
  daje się usłyszeć

słyszalny /swɨʃˈalnɨ/ (adj)
audible, hearable
  możliwy do usłyszenia, dający się usłyszeć

słyszeć /ˈswɨʃɛʨ̑/ (v)
hear
  (fizjologia, fizjologiczny) odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

słód /swˈut/ (n)
malt
  (rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

ta /ta/ (pronoun)
this
  zaimek wskazujący, rodzaj żeński

tabaka /taˈbaka/ (n)
snuff
  sproszkowany tytoń zażywany przez nos;

tabakiera /tˌabakʲˈɛra/ (n)
snuffbox, snuff-box
  (książkowy) pudełeczko na tabakę;

tabakowy /tˌabakˈɔvɨ/ (adj)
tobacco
  związany z tabaką, dotyczący tabaki

tabela /taˈbɛla/ (n)
table
  uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

tabernakulum /ˌtabɛrnaˈkulũm/ (n)
tabernacle
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii

tabi /tˈabʲi/ (n)
tabi
  tradycyjne japońskie skarpety z osobnym palcem;

tabin /tˈabʲin/ (n)
tabinet, tabbinet
  (dawniej, dawny) (włókiennictwo) gatunek tkaniny jedwabnej, złocista mora

tabla /ˈtabla/ (n)
tabla
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) indyjski instrument perkusyjny złożony z pary drewnianych, glinianych lub miedzianych bębenków z membraną naciągniętą rzemieniami;

tablet /ˈtablɛt/ (n)
tablet computer, tablet
  (informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;
digitizer, graphics tablet
  (informatyka, informatyczny) urządzenie wskazujące służące przede wszystkim do rysowania elementów graficznych na komputerze, używane zamiast myszki komputerowej;

tabletka /taˈblɛtka/ (n)
tablet, pill
  mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

tablica /taˈblʲiʦ̑a/ (n)
table
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) (matematyka, matematyczny) (chemia, chemiczny) zestawienie danych, wzorów
blackboard, chalkboard
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska)
whiteboard
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) miejsce do pisania za pomocą specjalnego pisaka (wykonana z białego plastiku)
array
  (informatyka, informatyczny) kontener danych, do których dostęp uzyskiwany jest przy pomocy, na ogół liczbowego, klucza;
board, notice board, noticeboard, pin board, pinboard
  miejsce do umieszczania ogłoszeń, informacji

tablica interaktywna /taˈblʲiʦ̑a ˌĩntɛrakˈtɨvna/ (n)
interactive whiteboard
  (technologia, technika, techniczny) (edukacja, edukacyjny) urządzenie w postaci białej tablicy połączonej z komputerem i wyświetlające (dzięki rzutnikowi) ten sam obraz co monitor, na której można poprzez dotyk wykonywać te same czynności co na komputerze

tablica rejestracyjna /taˈblʲiʦ̑a ˌrɛjɛstraˈʦ̑ɨjna/ (n)
license plate, registration plate, vehicle registration plate
  tablica zawierająca unikalny numer umożliwiający identyfikację pojazdu;

tablice logarytmiczne /taˈblʲiʦ̑ɛ ˌlɔɡarɨtˈmʲiʧ̑nɛ/ (n)
logarithmic tables
  (matematyka, matematyczny) (technologia, technika, techniczny) zbiór przybliżonych mantys lub pełnych wartości logarytmów o określonej podstawie, wydany w formie książkowej

tabliczka /taˈblʲiʧ̑ka/ (n)
table
  mała tablica, płyta z określonym napisem

tabliczka czekolady /taˈblʲiʧ̑ka ˌʧ̑ɛkɔˈladɨ/ (n)
chocolate bar, bar of chocolate
  prostokątny kawałek czekolady, najczęściej w oddzielnym opakowaniu

tabliczka mnożenia /taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa/ (n)
multiplication table
  (edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10;

tabliczka znamionowa /taˈblʲiʧ̑ka ˌznãmʲjɔ̃ˈnɔva/ (n)
nameplate
  (technologia, technika, techniczny) tabliczka na obudowie urządzenia, podająca podstawowe parametry eksploatacji;

tabloid /taˈblɔ<sup>j</sup>it/ (n)
tabloid
  gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze

taboret /taˈbɔrɛt/ (n)
stool, taboret, tabouret
  rodzaj krzesła bez oparcia

taboryta /tˌabɔrˈɨta/ (n)
Taborite
  (historia, historyczny, historycznie) członek najradykalniejszej z grup husyckich, dążącej do gruntownej przebudowy stosunków społecznych i reformy kościoła a przewodzonej przez Jana Žižkę i Prokopa Wielkiego;

tabu /ˈtabu/ (n)
taboo
  głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy;

tabule /tabˈulɛ/ (n)
tabbouleh
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) libańska sałatka, której głównymi składnikami są: bulgur (lub kuskus), pomidory, ogórek, cebula, natka pietruszki, mięta i sok z cytryny;

taca /ˈtaʦ̑a/ (n)
collection
  (kościelny) pojemnik, często koszyczek, służący do zbierania pieniędzy od wiernych w czasie mszy świętej
tray
  duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;
  (technologia, technika, techniczny) wysuwany element odtwarzacza CD i DVD

tachi /tˈaçi/ (n)
tachi
  rodzaj długiego miecza japońskiego;

tachykardia /ˌtaxɨˈkardʲja/ (n)
tachycardia
  (medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca

tacker /tˈatskɛr/ (n)
staple gun
  (środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wbijania spinek, zszywek w twarde podłoże

tacos /tˈatsɔs/ (n)
taco
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykańska przekąska z kukurydzianej tortilli z farszem, głównie z wołowiny, fasoli i pomidorów;

taczka /ˈtaʧ̑ka/ (n)
wheelbarrow
  mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;

tadelakt /tadˈɛlakt/ (n)
tadelakt
  (budownictwo) ozdobny stiuk pochodzący z okolic Marrakeszu w Maroku

tadżycki /taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci/ (adj)
Tajik
  odnoszący się do państwa Tadżykistan lub Tadżyków, związany z Tadżykistanem lub Tadżykami

tadżycki /taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci/ (n)
Tajik
  język urzędowy Tadżykistanu;

taekwondo /tˌaɛkfˈɔndɔ/ (n)
taekwondo, tae kwon do
  (sport, sportowy) olimpijska dyscyplina sportowa powstała z połączenia tradycyjnej starokoreańskiej sztuki walki i karate

tafta /ˈtafta/ (n)
taffeta
  (włókiennictwo) gęsta, nieco sztywna, szeleszcząca tkanina jedwabna

tag /tak/ (n)
tag
  (informatyka, informatyczny) znacznik rozpoczynający i kończący tekst i zaznaczający jego odmienną funkcję lub cechy;

tagalski /taɡˈalski/ (n)
Tagalog
  (językoznawstwo, językoznawczy) język tagalski;

tahina /taçˈina/ (n)
tahina
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z sezamu; to samo co: (zobacz) tahini

tahini /taˈxʲĩɲi/ (n)
tahini
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z nasion sezamu używana do przygotowywania wielu potraw;

tahitański /tˌaçitˈaɲski/ (adj)
Tahitian
  związany z Tahiti lub Tahitańczykami, dotyczący Tahiti (wyspy na Oceanie Spokojnym)

tailgate /tˌailɡˈatɛ/ (adj)
tailgate
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący stosowania glissand w grze na puzonie

taić /tˈaitɕ/ (v)
conceal
  ukrywać, nie wyjawiać, (zobacz) zatajać

tajać /tˈajatɕ/ (v)
thaw
  topnieć, roztapiać się

tajemnica /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a/ (n)
mystery
  rzecz tajemna, niewytłumaczalna
secret
  wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

tajemnica poliszynela /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a ˌpɔlʲiʃɨ̃ˈnɛla/ (n)
open secret, secret of Polichinelle
  rzekoma tajemnica, wiadomość o której wszyscy od dawna wiedzą;

tajemniczo /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɔ/ (adv)
mysteriously, secretively
  w sposób tajemniczy

tajemniczość /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
mystery
  cecha tego, co jest tajemnicze, zagadkowe, niejasne

tajemniczy /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
mysterious
  zagadkowy i trudny do zrozumienia

tajemny /tajˈɛmnɨ/ (adj)
mysterious, secret
  skryty, owiany tajemnicą

tajfun /ˈtajfũn/ (n)
typhoon
  (meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

tajga /ˈtajɡa/ (n)
taiga
  borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

tajlandzki /tajˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
Thai, Tai
  odnoszący się do Tajlandii

tajniak /ˈtajɲak/ (n)
plain-clothes man
  (potocznie, potoczny) tajny funkcjonariusz służb mundurowych, kontroli lub wywiadu

tajny /ˈtajnɨ/ (adj)
secret
  ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich

tajski /ˈtajsʲci/ (n)
Thai
  język urzędowy Tajlandii;

tajwański /tajˈvãj̃sʲci/ (adj)
Taiwanese
  dotyczący Tajwanu, pochodzący z Tajwanu, odnoszący się do Tajwanu

tak /tak/ (adv)
as, this way
  = w ten sposób
so, that, this
  używany do podkreślania cechy przymiotnika
  używany do podkreślania cechy przysłówka

tak /tak/ (particle)
yes, yep, ay, right
  wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

tak jest /tˈak jˈɛst/ (interjection)
yes sir
  (wojskowość, wojskowy) (harcerski) deklaracja podwładnego względem przełożonego wyrażająca posłuszeństwo, pełne zrozumienie treści polecenia i bezwarunkową obietnicę jego wykonania

tak sobie /ˈtak ˈsɔbʲjɛ/ (adv)
for no reason
  bez powodu, przyczyny
so-so
  przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle

tak zwany /ˈtaɡ ˈzvãnɨ/ (adj)
so-called
  …używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany

taki /ˈtaci/ (pronoun)
such, so
  …do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym
so
  …do wzmocnienia przymiotnika
such
  …podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności
  …do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu

taki sam /ˈtaci ˈsãm/ (adj)
identical
  identyczny, o tych samych właściwościach, choć niekoniecznie ten sam

taki sobie /ˈtaci ˈsɔbʲjɛ/ (adj)
middling, so-so
  średni, przeciętny; ani dobry, ani zły

takielunek /tˌakʲɛlˈunɛk/ (n)
rigging
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) system lin na żaglowcu oraz ruchomy osprzęt służący do ich obsługi

takin /ˈtacĩn/ (n)
takin
  (zoologia, zoologiczny) Budorcas taxicolor, himalajski ssak z rodziny krętorogich;

taklować /taklˈɔvatɕ/ (v)
rig
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przygotowanie statku do żeglugi poprzez zamocowanie całego niezbędnego wyposażenia (takielunku)

takson /ˈtaksɔ̃n/ (n)
taxon
  (biologia, biologiczny) jednostka w systematyce biologicznej grupująca organizmy o określonym zestawie cech np.: pies domowy, róża, głowonogi

taksonomia /tˌaksɔnˈɔmja/ (n)
taxonomy
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

taksydermia /tˌaksɨdˈɛrmja/ (n)
taxidermy
  rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

taksówka /taˈksufka/ (n)
taxi, taxicab
  samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

taksówkarz /taˈksufkaʃ/ (n)
cabbie, taxi driver
  kierowca taksówki

takt /takt/ (n)
bar
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejszy odcinek tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi;

taktycznie /taktˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
tactically
  w sposób taktyczny

taktyczny /takˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
tactical
  (wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) związany z taktyką

taktyka /ˈtaktɨka/ (n)
tactics
  (wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;

tal /tal/ (n)
thallium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

talar /ˈtalar/ (n)
thaler, taler
  (jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

talasemia /ˌtalaˈsɛ̃mʲja/ (n)
thalassemia, Mediterranean anemia
  (medycyna, medyczny) choroba krwi polegająca na zaburzeniach syntezy hemoglobiny;

talent /ˈtalɛ̃nt/ (n)
talent
  starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna;
  ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku
  osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

talerz /ˈtalɛʃ/ (n)
cymbal
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu element perkusji;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu samodzielny instrument;
plate
  płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;

talia /ˈtalʲja/ (n)
waist
  (anatomia, anatomiczny) przewężenie ciała powyżej bioder
pack of card
  (termin karciany) komplet kart do gry
tackle
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wielokrążek;

talib /ˈtalʲip/ (n)
Taliban, Talib
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek fundamentalistycznego ugrupowania islamskiego, które powstało w 1994 w Afganistanie;

talibski /talˈipski/ (adj)
Taliban
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z talibami, dotyczący talibów

talizman /taˈlʲizmãn/ (n)
talisman
  (ezoteryka) przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;

talk /talk/ (n)
talc, talcum powder
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) biały puder mineralny używany jako kosmetyk do pielęgnacji skóry
talc
  (mineralogia, mineralogiczny) miękki minerał z gromady krzemianów;

talliński /talˈlʲĩj̃sʲci/ (adj)
Tallinner
  odnoszący się do miasta Tallinn

talmudyczny /tˌalmudˈɨtʃnɨ/ (adj)
Talmudic
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Talmudem, zawarty w Talmudzie

tam /tãm/ (pronoun)
there
  …wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

tam i nazad /ˈtãm i‿ˈnazat/ (idiom)
back and forth
  tam i z powrotem

tam i z powrotem /tˈam i s pɔvrˈɔtɛm/ (idiom)
back and forth
  o chodzeniu: w kółko, bezsensownie

tam, gdzie diabeł mówi dobranoc /ˈtãm ˈɟʥ̑ɛ ˈdʲjabɛw ˈmuvʲi dɔˈbrãnɔʦ̑/ (idiom)
middle of nowhere
  (lekceważąco, lekceważący) o miejscu bardzo odległym, oddalonym od skupisk ludzkich

tamada /tamˈada/ (n)
tamada
  mistrz ceremonii podczas supry (uczty) na Kaukazie, w szczególności w Gruzji; zwykle dojrzały mężczyzna, który cieszy się szacunkiem i potrafi wygłaszać oratorskie toasty

tamanu /tamˈanu/ (n)
tamanu oil
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) olej pozyskiwany poprzez wytłoczenie na zimno pestek owoców drzewa tamanu (1.1)

tamaryndowiec indyjski /tˌamarɨndˈɔvʲɛts indˈɨjski/ (n)
tamarind
  (botanika, botaniczny) Tamarindus indica, drzewo tropikalne pochodzące ze wschodniej Afryki;

tamaryszka /tˌamarˈɨʃka/ (n)
moustached warbler
  (ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus melanopogon, ptak z rodziny trzciniaków;

tamaszek /tãˈmaʃɛk/ (n)
Tamasheq, Tuareg language
  (językoznawstwo, językoznawczy) język berberyjski, używany w Afryce (na rozległych obszarach Mali, Nigru, Algierii, Libii i Burkina Faso), rozdzielający się na cztery dialekty;

tamburyn /tãmˈburɨ̃n/ (n)
tambourine, marine
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło;

tamburynista /ˌtãmburɨ̃ˈɲista/ (n)
tambourine man, tambourinist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na tamburynie

tamilski /tamˈilski/ (adj)
Tamil
  dotyczący Tamilów

tamilski /tamˈilski/ (n)
Tamil
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln);

tampon /ˈtãmpɔ̃n/ (n)
tampon
  (higiena, higieniczny) specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji;
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) rodzaj opatrunku będący zwitkiem gazy, waty itp. używany do wprowadzania leków do jam ciała lub ran oraz jako materiał opatrunkowy;

tamten /ˈtãmtɛ̃n/ (pronoun)
that
  obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

tamto /tˈamtɔ/ (pronoun)
that
  odnosi się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako dalsze w sensie umiejscowienia lub wystąpienia w czasie; (rodzaj nijaki) lp od tamten

tancerz /ˈtãnʦ̑ɛʃ/ (n)
dancer
  (choreografia, choreograficzny) osoba, której zawód polega na tańczeniu

tandem /ˈtãndɛ̃m/ (n)
tandem
  (sport, sportowy) rower dla dwóch osób

tandeta /tãnˈdɛta/ (n)
rubbish, trash
  rzecz źle wykonana, słabej jakości

tandetnie /tandˈɛtɲʲɛ/ (adv)
cheesily, shoddily
  w sposób tandetny

tandetny /tãnˈdɛtnɨ/ (adj)
chaffy, cheesy, tacky, tawdry, trashy, trumpery
  o przedmiocie: kiepski, o niskiej wartości, wykonany z materiałów o niskiej jakości

tangens /ˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (n)
tangent
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

tango /ˈtãŋɡɔ/ (n)
tango
  (choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;

tani /ˈtãɲi/ (adj)
cheap, inexpensive
  mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych

taniec /ˈtãɲɛʦ̑/ (n)
dance
  (choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

taniec brzucha /ˈtãɲɛʣ̑ ˈbʒuxa/ (n)
belly dance
  (etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich;

taniec godowy /tˈaɲʲɛdʑ ɡɔdˈɔvɨ/ (n)
mating dance
  (zoologia, zoologiczny) zespół typowych zachowań zwierząt w okresie rozrodczym, który ma na celu zdobycie partnerki lub partnera: prezentację własnych walorów i zniechęcenie konkurentów albo stymulację seksualną

taniec na rurze /ˈtãɲɛʦ̑ na‿ˈruʒɛ/ (n)
pole dance
  (choreografia, choreograficzny) rodzaj tańca wykonywanego na pionowo zamocowanej rurze;

taniec słońca /tˈaɲʲɛts swˈɔɲtsa/ (n)
sun dance, sundance
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół ceremonii religijnych u Indian północnoamerykańskich związany z przesileniem letnim;

taniec śmierci /ˈtãɲɛʦ̑ʲ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
dance macabre
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) alegoryczny, średniowieczny korowód związany głównie z uroczystościami pogrzebowymi;

tanina /taɲˈina/ (n)
tannin
  (biochemia, biochemiczny) naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

tanio /ˈtãɲɔ/ (adv)
cheaply
  w sposób tani; niedrogo, po okazjonalnej/niskiej cenie

tankietka /taŋkʲˈɛtka/ (n)
tankette
  (wojskowość, wojskowy) mały, lekki czołg najczęściej bez wieży;

tankini /tãŋʲˈcĩɲi/ (n)
tankini
  damski strój plażowy, składający się z fig i topu

tankować /tãŋˈkɔvaʨ̑/ (v)
fill up with petrol, refuel
  (motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) napełniać bak paliwem

tanoreksja /tˌanɔrˈɛksja/ (n)
tanorexia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nałóg opalania się, często powiązany z uzależnieniem od solarium;

tanorektyczny /tˌanɔrɛktˈɨtʃnɨ/ (adj)
tanorexic
  (rzadki, rzadko używany) związany z tanoreksją

tanorektyk /tˌanɔrˈɛktɨk/ (n)
tanorexic
  mężczyzna cierpiący na tanoreksję

tantal /ˈtãntal/ (n)
tantalum, tantalium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

tanzanit /tãw̃ˈzãɲit/ (n)
tanzanite
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana zoisytu

tao /tˈaɔ/ (n)
Dao, Tao, dao
  (filozofia, filozoficzny) w taoizmie i ogólnie filozofii chińskiej: naturalna droga którą podąża wszechświat

taoista /ˌtaɔˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
Taoist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca taoizmu

taoizm /taˈɔ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
Taoism, Daoism, daoism, taoism
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem;

tapczan /ˈtapʧ̑ãn/ (n)
couch
  rodzaj łóżka w formie skrzyni, w którym część, na której się śpi (materac), stanowi jednocześnie wieko pojemnika na pościel;

tapenada /ˌtapɛ̃ˈnada/ (n)
tapenade
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa;

tapeta /taˈpɛta/ (n)
wallpaper
  kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;
  grafika umieszczona jako tło roboczego obszaru pulpitu komputera;

tapir /ˈtapʲir/ (n)
tapir, bouffant
  (zoologia, zoologiczny) Tapirus, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;

tapir anta /tˈapir ˈanta/ (n)
South American tapir, anta
  (zoologia, zoologiczny) Tapirus terrestris, ssak z rodziny tapirowatych występujący w Ameryce Południowej;

tapir czaprakowy /tˈapir tʃˌaprakˈɔvɨ/ (n)
Malayan tapir
  (zoologia, zoologiczny) Tapirus indicus, ssak z rodziny tapirowatych występujący w Azji Południowo-Wschodniej;

tapir malajski /tˈapir malˈajski/ (n)
Malayan tapir
  (zoologia, zoologiczny) Tapirus indicus, ssak z rodziny tapirowatych występujący w Azji Południowo-Wschodniej;

tapiseria /tˌapisˈɛrja/ (n)
tapestry
  (sztuka) jednostronna tkanina o różnorodnej dekoracji, służącą do dekoracji ścian;

tapnięcie /tapɲʲˈɛɲtɕɛ/ (n)
tapping
  (rzeczownik odczasownikowy) od: tapnąć

tapnąć /tˈapnɔɲtɕ/ (v)
tap
  (informatyka, informatyczny) dotknąć palcem (w odniesieniu do urządzeń dotykowych)

tara /tˈara/ (n)
washboard
  (etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) deska do prania ręcznego;

taraj /tˈaraj/ (n)
fishing cat
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w lasach południowo-wschodniej Azji;

taramosalata /ˌtarãmɔsaˈlata/ (n)
taramosalata
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ikry, tradycyjna grecka potrawa wielkopostna;

tarantula /ˌtarãnˈtula/ (n)
tarantula
  (zoologia, zoologiczny) Lycosa tarantula, drapieżny gatunek pająka;

taras /ˈtaras/ (n)
deck, terrace
  (architektura, architektoniczny) otwarta przestrzeń użytkowa budynku;

tarcza /ˈtarʧ̑a/ (n)
shield, escutcheon
  (heraldyka, heraldyczny) element herbu w kształcie tarczy (1.1)
face
  cyferblat, część zegara / zegarka
plate
  element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony prostopadle do mniejszego wymiaru
shield
  obronna część uzbrojenia wytwarzana z drewna, kory, wikliny, skóry, metalu lub tworzyw sztucznych
  (geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych
target, shooting target
  tektura lub tablica z narysowanymi koncentrycznymi okręgami przeznaczona do zawieszenia na strzelnicy (sportowej/wojskowej / policyjnej) jako cel do ostrzelania

tarcza antyrakietowa /ˈtarʧ̑a ˌãntɨracɛˈtɔva/ (n)
ballistic missile defense
  (potocznie, potoczny) amerykański wielonarodowy i wielowarstwowy system obrony antybalistycznej;

tarcza ostrzegawcza /ˈtarʧ̑a ˌɔsṭʃɛˈɡafʧ̑a/ (n)
semaphore signal
  (kolejnictwo) urządzenie sygnalizacyjne przeznaczone do informowania maszynisty o sygnale wyświetlanym na zbliżającym się semaforze, aby w razie konieczności mógł zmienić prędkość;

tarcza sterująca /ˈtarʧ̑a ˌstɛruˈjɔ̃nʦ̑a/ (n)
swashplate
  (mechanika) (lotnictwo, lotniczy) element sterujący, odpowiedzialny za zmianę kąta natarcia łopat wirnika w śmigłowcach;

tarcznik niszczyciel /ˈtarʧ̑ʲɲic ɲiʃˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
San José scale
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Quadraspidiotus perniciosus, gatunek owada z rodziny tarcznikowatych

tarczownik /tartʃˈɔvɲik/ (n)
esquire, shield bearer
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) piechur osłaniający swą tarczą innych żołnierzy

tarczyca /tartʃˈɨtsa/ (n)
thyroid gland, thyroid
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

tarczycowy /tˌartʃɨtsˈɔvɨ/ (adj)
thyroid
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący tarczycy

tarencki /tarˈɛntski/ (adj)
Tarentine
  związany z Tarentem, dotyczący Tarentu, pochodzący z Tarentu

tarentyjczyk /tˌarɛntˈɨjtʃɨk/ (n)
Tarentine
  mieszkaniec Tarentu

targ /tark/ (n)
market
  miejsce, gdzie dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży
  kupno i sprzedaż towarów mająca miejsce w wydzielonym miejscu w określone dni tygodnia

target /ˈtarɡɛt/ (n)
target group
  (środowiskowy) (handel, handlowy) grupa docelowa, np. klientów, odbiorców

targi /ˈtarʲɟi/ (n)
exhibition
  (handel, handlowy) rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych

targowisko /tˌarɡɔvˈiskɔ/ (n)
market
  (urbanistyka, urbanistyczny) (handel, handlowy) stałe miejsce targowe

tarka /ˈtarka/ (n)
grater
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie
washboard
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny zbudowany na wzór tarki (1.1)
  dawny przyrząd służący do prania ręcznego w formie pofałdowanej płyty
radula
  (zoologia, zoologiczny) chitynowy fałd na dnie gardzieli mięczaków pokryty rzędami ząbków służący do ścierania pokarmu;

tarnina /tarʲˈɲĩna/ (n)
blackthorn, sloe
  (botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory

tarpan /ˈtarpãn/ (n)
tarpan
  (zoologia, zoologiczny) Equus ferus ferus, wymarły gatunek dzikiego konia o szarym ubarwieniu z ciemną pręgą na grzbiecie oraz czarną, stojącą grzywą i czarnym ogonem, wytępiony w XIX wieku;

tarragoński /tˌaraɡˈɔɲski/ (adj)
Tarragonan
  związany z Tarragoną, dotyczący Tarragony, pochodzący z Tarragony (miasta w Hiszpanii)

tarta /ˈtarta/ (n)
tart
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) (spożywczy) niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);

tartak /ˈtartak/ (n)
sawmill
  zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

tartan /ˈtartãn/ (n)
tartan
  tradycyjny szkocki deseń w kratę;

tartrazyna /ˌtartraˈzɨ̃na/ (n)
tartrazine
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych;

taryfa /tarˈɨfa/ (n)
tariff
  (ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów
hack
  (potocznie, potoczny) taksówka

tarło /ˈtarwɔ/ (n)
spawning
  (ichtiologia, ichtiologiczny) okres godowy u ryb;

taser /tˈasɛr/ (interjection)
taser
  …ostrzegający napastnika o możliwości użycia tasera (1.1) w przypadku niedostosowania się do poleceń służb porządkowych

taser /tˈasɛr/ (n)
taser
  rodzaj paralizatora o dużym zasięgu rażenia, wystrzeliwującego elektrody na odległość

tasiemiec /taˈɕɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
tapeworm
  (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców;

tasza /ˈtaʃa/ (n)
lumpsucker, lumpfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska poławiana w celach spożywczych;

taszczyć /ˈtaʃʧ̑ɨʨ̑/ (v)
cart, lug, tote
  (potocznie, potoczny) nieść, ciągnąć z trudem coś (rzadziej kogoś), ciężkiego lub niewygodnego

taszlich /tˈaʃlix/ (n)
tashlikh
  (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski obrzęd symbolicznego oczyszczenia z grzechów polegający na wyrzuceniu w nurt drobin wytrząśniętych z kieszeni i modlitwie;

tata /ˈtata/ (n)
dad
  (potocznie, potoczny) ojciec lub teść

tatersal /tatˈɛrsal/ (n)
Tattersalls
  (dawniej, dawny) targowisko koni w miejscu zamkniętym (budynku); wydzielone publiczne miejsce handlu końmi, także powozami;

tatuaż /taˈtu<sup>w</sup>aʃ/ (n)
tattoo
  trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele;

tatuażysta /ˌtatu<sup>w</sup>aˈʒɨsta/ (n)
tattoo artist, tattooist
  człowiek, który wykonuje tatuaże

tatuować /ˌtatuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
tattoo
  wykonywać tatuaż

tatuś /ˈtatuɕ/ (n)
dad, daddy
  (zdrobniale) tata

tau /taw/ (n)
tau
  (językoznawstwo, językoznawczy) starogrecka nazwa dziewiętnastej litery alfabetu greckiego, τ;

tautogram /tawtˈɔɡram/ (n)
tautogram
  (literacko) utwór literacki, często wierszowany, zbudowany na zasadzie aliteracji

tautologia /ˌtawtɔˈlɔɟja/ (n)
tautology
  (językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna;
  (logika, logiczny) zdanie, które jest zawsze prawdziwe;

taxi /ˈtaksʲi/ (n)
taxi
  (potocznie, potoczny) taksówka

tałes /tˈawɛs/ (n)
tallit
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowska chusta modlitewna z frędzlami;

tańczyć /ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
dance
  (choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

taśma /ˈtaɕma/ (n)
tape
  długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.

taśma filmowa /ˈtaɕma fʲilˈmɔva/ (n)
film stock
  celuloidowy, perforowany, światłoczuły nośnik filmu, negatyw lub kopia pokazowa pozytywowa;

taśma izolacyjna /tˈaɕma ˌizɔlatsˈɨjna/ (n)
electrical tape, insulating tape
  (technologia, technika, techniczny) taśma służąca do izolowania przewodów elektrycznych;

taśma perforowana /ˈtaɕma ˌpɛrfɔrɔˈvãna/ (n)
punched tape
  (informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów;

tażin /tˈaʒin/ (n)
tajine
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna marokańska potrawa przygotowana w takim naczyniu, zwykle składająca się z mięsa i warzyw, czasem samych warzyw
  arabskie naczynie z gliny posiadające wysoką, stożkowatą pokrywę, służące do duszenia mięs nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku;

tchawica /txaˈvʲiʦ̑a/ (n)
trachea, windpipe
  (anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

tchórz /txuʃ/ (n)
coward, chicken
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy
polecat, fitch
  (zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny;

tchórz zwyczajny /txˈuʒ zvɨtʃˈajnɨ/ (n)
European polecat, black polecat, fitch, forest polecat, foumart
  (zoologia, zoologiczny) Mustela putorius, gatunek ssaka z rodziny łasicowatych;

tchórzliwy /txuʒˈlʲivɨ/ (adj)
cowardly, gutless, craven
  taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

tchórzostwo /txuˈʒɔstfɔ/ (n)
cowardice, recreancy
  cecha właściwa tchórzowi; lękliwość, brak odwagi

te /tɛ/ (n)
de, te
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) taoistyczna wewnętrzna natura przedmiotu, istota tej rzeczy, jej przeznaczenie, zdatność;

team /tˈim/ (n)
team
  (sport, sportowy) zwykle drużyna sportowa, niekiedy inny zespół

teaser /tˈisɛr/ (n)
teaser
  reklama mająca na celu jedynie wzbudzenie zainteresowania;

teatr /ˈtɛatr̥/ (n)
theatre, theater
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji
  (architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2);

teatralny /ˌtɛaˈtralnɨ/ (adj)
theatrical
  związany z teatrem, odnoszący się do teatru
  obliczony na wywołanie efektu u obserwatora

tebanka /tɛbˈaŋka/ (n)
Theban
  mieszkanka Teb

tebańczyk /tɛbˈaɲtʃɨk/ (n)
Theban
  mieszkaniec Teb

tebański /tɛbˈaɲski/ (adj)
Theban, Thebæan
  odnoszący się do Teb, związany z Tebami (greckimi lub egipskimi)

technet /ˈtɛxnɛt/ (n)
technetium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

techniczne uzbrojenie pracy /tɛxʲˈɲiʧ̑nɛ ˌuzbrɔˈjɛ̇̃ɲɛ ˈpraʦ̑ɨ/ (n)
technical devices
  (ekonomia, ekonomiczny) liczba jednostek kapitału przypadających na jednostkę pracy

techniczny /tɛxʲˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
technical
  odnoszący się do techniki, związany z techniką

technik /ˈtɛxʲɲik/ (n)
technician
  pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym

technika /ˈtɛxʲɲika/ (n)
technology
  dziedzina działalności, obejmująca wytwarzanie zjawisk i przedmiotów nie występujących naturalnie w przyrodzie;
technique
  sposób wytwarzania, produkcji

technika analogowa /tˈɛxɲikˌa ˌanalɔɡˈɔva/ (n)
analogue electronics
  (technologia, technika, techniczny) zespół metod i środków służących do wytwarzania i przesyłania sygnałów analogowych, czyli takich, które mają postać wielkości fizycznej zmieniającej się w sposób ciągły

techno /ˈtɛxnɔ/ (n)
techno
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek tanecznej muzyki elektronicznej;

technoglobalizm /ˌtɛxnɔɡlɔˈbalʲism̥/ (n)
technoglobalism
  (ekonomia, ekonomiczny) proces globalizacji technologii

technokracja /ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
technocracy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy

technokrata /ˌtɛxnɔˈkrata/ (n)
technocrat
  zwolennik technokracji

technokratyczny /ˌtɛxnɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
technocratic
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z technokracją lub technokratą

technolog /tɛxˈnɔlɔk/ (n)
technologist
  specjalista w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś
  specjalistka w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś

technologia /ˌtɛxnɔˈlɔɟja/ (n)
technology, engineering
  dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania
technology
  proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś

technologiczny /ˌtɛxnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
technological
  związany z technologią, dotyczący technologii

technopolis /ˌtɛxnɔˈpɔlʲis/ (n)
technopolis
  okręg, skupiający ośrodki działające w zakresie rozwoju najnowszej techniki, m.in. parki technologiczne i parki naukowe;

teczka /ˈtɛʧ̑ka/ (n)
folder
  okładka z papieru, tektury lub tworzywa sztucznego służąca do przetrzymywania akt, dokumentów, nut, rysunków itp.
briefcase, portfolio
  prostokątna torba z uchwytem

tego kwiatu jest pół światu /ˈtɛɡɔ ˈkfʲjatu ˈjɛst ˈpuwʲ ˈɕfʲjatu/ (proverb)
there are plenty more fish in the sea, there are plenty of fish in the sea
  jest wielu ludzi dookoła, znajdziesz jeszcze kogoś dla siebie (mówione zwykle na pocieszenie komuś, kto dostał kosza)

teista /tɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
theist
  osoba wyznająca teizm

teizm /ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
theism
  wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

tek /tɛk/ (n)
teak
  (botanika, botaniczny) tropikalne drzewo;

teknival /tɛkɲˈival/ (n)
teknival
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) festiwal tekno, zwykle spontanicznie organizowany na otwartej przestrzeni

tekno /tˈɛknɔ/ (n)
free tekno, hardtek, tekno
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek szybkiej, rytmicznej muzyki elektronicznej;

teksański /tɛksˈaɲski/ (adj)
Texan
  odnoszący się do Teksasu, związany z Teksasem

tekst /tɛkst/ (n)
text
  ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

tekstylny /tɛkˈstɨlnɨ/ (adj)
textile, linen
  związany z tekstyliami, dotyczący tekstyliów

tektoniczny /ˌtɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
tectonic
  (geologia, geologiczny) związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki

tektura /tɛktˈura/ (n)
cardboard, paperboard
  (technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie

teleewangelista /tˌɛlɛˌɛvandʒɛlˈista/ (n)
televangelist
  (telewizja, telewizyjny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek głoszący i komentujący ewangelię poprzez telewizję

telefaks /tɛlˈɛfaks/ (n)
fax
  (telekomunikacja) faks

telefax /tɛlˈɛfaks/ (n)
fax
  (przestarzałe, przestarzały) faks

telefon /tɛˈlɛfɔ̃n/ (n)
telephone, phone
  (telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;
call
  (telekomunikacja) połączenie wykonane za pomocą aparatu (1.1)

telefon komórkowy /tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ/ (n)
mobile phone, cell phone
  (telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych;

telefon zaufania /tɛlˈɛfɔn zˌaufˈaɲʲa/ (n)
crisis hotline
  usługa telefoniczna z pomocą psychologiczną terapeuty

telefonia /ˌtɛlɛˈfɔ̃ɲja/ (n)
telephony
  (telekomunikacja) system odbioru i przesyłania na odległość dźwięków mowy za pomocą telefonów

telefoniczny /ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
telephonic
  wykonany za pomocą lub pośrednictwem telefonu

telefonować /ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
telephone, ring, call
  rozmawiać z kimś przez telefon

telegrafista /ˌtɛlɛɡraˈfʲista/ (n)
telegrapher, telegraphist
  (urzędowy) osoba obsługująca aparat telegraficzny, wysyłający depesze

telegram /tɛˈlɛɡrãm/ (n)
telegram
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) wiadomość przykazywana telegraficznie

telekomunikacja /tˌɛlɛkˌɔmuɲikˈatsja/ (n)
telecommunications
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) nauka związana z przekazywaniem sygnałów na odległość
telecommunication
  (technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów dźwiękowych i obrazu na odległość
telecommunications, telecoms
  dział gospodarki związany z przekazywaniem sygnałów na odległość

telemetryczny /tˌɛlɛmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
telemetric
  związany z telemetrią, dotyczący telemetrii, pomiarów dokonywanych zdalnie

telenowela /ˌtɛlɛ̃nɔˈvɛla/ (n)
soap opera
  wieloodcinkowy serial, którego akcja dzieje się wewnątrz jakiegoś środowiska;

teleobiektyw /ˌtɛlɛɔˈbʲjɛktɨf/ (n)
telephoto lens
  (fotografia) (technologia, technika, techniczny) wąskokątny obiektyw fotograficzny o długiej ogniskowej przeznaczony do robienia zdjęć ze znacznej odległości lub z bliska, ale w dużym powiększeniu;

teleologiczny /tˌɛlɛˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
teleological
  (filozofia, filozoficzny) związany z teleologią

telepatycznie /tˌɛlɛpatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
telepathically
  w sposób telepatyczny, za pomocą telepatii

telepatyczny /tˌɛlɛpatˈɨtʃnɨ/ (adj)
telepathic
  związany z telepatią, dotyczący telepatii

teleportacja /tˌɛlɛpɔrtˈatsja/ (n)
teleportation
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;

telepraca /tˌɛlɛprˈatsa/ (n)
telecommuting, telework
  (neologizm) forma organizacji pracy polegająca na świadczeniu pracy poza jednostką organizacyjną pracodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej;

teleprompter /tˌɛlɛprˈɔmptɛr/ (n)
teleprompter
  (telewizja, telewizyjny) urządzenie do pokazywania lektorowi w studio tekstu do czytania;

telerecording /tˌɛlɛrɛtsˈɔrdʲiŋk/ (n)
kinescoping, telerecording
  (technologia, technika, techniczny) dawna metoda zapisu obrazu telewizyjnego na taśmie filmowej, wykorzystywana przed wynalezieniem magnetowidu;
telerecorder
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do telerecordingu (1.1)

teleskop /tɛˈlɛskɔp/ (n)
telescope
  (optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

teleturniej /ˌtɛlɛˈturʲɲɛ̇j/ (n)
game show
  konkurs odbywający się w studio telewizyjnym

telewidz /tɛlˈɛvits/ (n)
viewer
  widz programu telewizyjnego; oglądający telewizję

telewizja /ˌtɛlɛˈvʲizʲja/ (n)
television, TV
  metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

telewizor /ˌtɛlɛˈvʲizɔr/ (n)
TV, TV set
  urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

telewizyjny /ˌtɛlɛvʲiˈzɨjnɨ/ (adj)
television
  związany z telewizją

tellur /ˈtɛlːur/ (n)
tellurium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Te i liczbie atomowej 52;

telluryczny /tˌɛllurˈɨtʃnɨ/ (adj)
telluric
  (chemia, chemiczny) związany z tellurem
  (książkowy) związany z Ziemią

telomer /tɛlˈɔmɛr/ (n)
telomere
  (biologia, biologiczny) element strukturalny chromosomu;
telomer
  (chemia, chemiczny) polimer zdolny do dalszej polimeryzacji;

temat /ˈtɛ̃mat/ (n)
root
  (językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu pozostająca po odrzuceniu końcówki
subject, topic, theme, matter
  główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

tematycznie /tˌɛmatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
thematically
  zgodnie z tematem

tematyczny /ˌtɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
thematic, topical
  związany z tematem, tematyką, opierający się na temacie

tematyka /tɛmˈatɨkˌa/ (n)
matter, subject, issue, subject area, subject matter, thematics
  ogół zagadnień

temblak /ˈtɛ̃mblak/ (n)
sling
  (medycyna, medyczny) opaska unieruchamiająca chorą rękę

temperatura /ˌtɛ̃mpɛraˈtura/ (n)
temperature
  (fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał;
  wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali
  (potocznie, potoczny) gorączka

temperatura bezwzględna /ˌtɛ̃mpɛraˈtura bɛzˈvzɡlɛ̃ndna/ (n)
absolute temperature
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) temperatura w skali Kelvina

temperatura pokojowa /ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva/ (n)
room temperature, ambient temperature
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza;

temperatura wrzenia /ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˈvʒɛ̃ɲa/ (n)
boiling point
  (fizyka, fizyczny) temperatura, w której prężność pary cieczy równa się ciśnieniu zewnętrznemu i w której ciecz wrze;

temperówka /ˌtɛ̃mpɛˈrufka/ (n)
pencil sharpener, sharpener
  oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

templariusz /tɛ̃mˈplarʲjuʃ/ (n)
Templar
  (historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona;

tempo /ˈtɛ̃mpɔ/ (n)
tempo
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkość utworu muzycznego
tempo, speed, rate
  prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej

temporalizacja /tˌɛmpɔrˌalizˈatsja/ (n)
temporalization
  (psychologia, psychologiczny) odniesienie aktualnego przeżycia do dawniejszego

tempura /tɛ̃mˈpura/ (n)
tempura
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japońska potrawa z jarzyn, grzybów i owoców morza smażonych w cieście naleśnikowym, podawanych ze specjalnym sosem;

temu /ˈtɛ̃mu/ (particle)
ago
  …używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu

ten /tɛ̃n/ (pronoun)
this
  …na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

ten jedyny /tɛn jɛdˈɨnɨ/ (n)
the one
  wybranek serca, partner życiowy

ten sam /ˈtɛ̃n ˈsãm/ (adj)
the same
  taki, który jest identyczny z obiektem, o którym mowa lub dokładnie ten obiekt

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni /ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi/ (proverb)
he who laughs last, laughs best
  nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały

tendencja /tɛ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
trend
  (statystyka, statystyczny) trend, jednostajność wzrostu lub spadku
proclivity, propensity
  skłonność do czegoś
tendency, trend
  trend, moda

tendencyjny /ˌtɛ̃ndɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
tendentious
  stronniczy

tender /ˈtɛ̃ndɛr/ (n)
coal-car, tender
  (kolejnictwo) wagon specjalnej konstrukcji połączony z parowozem do przewozu węgla;

tenis /ˈtɛ̃ɲis/ (n)
tennis
  (sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

tenis stołowy /ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ/ (n)
table tennis
  (sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;

tenisista /ˌtɛ̃ɲiˈɕista/ (n)
tennis player
  (sport, sportowy) ktoś, kto gra w tenisa ziemnego, sportowo lub rekreacyjnie

tenrek /ˈtɛ̃nrɛk/ (n)
tenrec
  (zoologia, zoologiczny) madagaskarski ssak przypominający jeża;

tensor /tˈɛnsɔr/ (n)
tensor
  (matematyka, matematyczny) wielowskaźnikowy obiekt matematyczny o współrzędnych podlegających określonym regułom transformacji przy przekształceniach układu odniesienia;

teocentryczny /tˌɛɔtsɛntrˈɨtʃnɨ/ (adj)
theocentric
  związany z teocentryzmem, dotyczący teocentryzmu
  charakterystyczny dla teocentryzmu

teodolit /ˌtɛɔˈdɔlʲit/ (n)
theodolite
  (geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

teodramatyczny /tˌɛɔdrˌamatˈɨtʃnɨ/ (adj)
theodramatic
  (teologia, teologiczny) dotyczący teodramatu

teodycea /tˌɛɔdɨtsˈɛa/ (n)
theodicy
  (filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie;

teofania /ˌtɛɔˈfãɲja/ (n)
theophany
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku;

teokracja /tˌɛɔkrˈatsja/ (n)
theocracy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy w którym najwyższa władza należy do samego boga, a dalej do jego przedstawicieli (duchowieństwa), którzy wchodzą w skład rządu albo podporządkowują go sobie
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo o ustroju (1.1)

teolog /tɛˈɔlɔk/ (n)
theologian
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) specjalista w dziedzinie teologii

teologia /ˌtɛɔˈlɔɟja/ (n)
theology
  (potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1)
  (teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

teologia moralna /tˌɛɔlˈɔɡja mɔrˈalna/ (n)
moral theology
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (teologia, teologiczny) dział teologii chrześcijańskiej zajmujący się moralnością czynów ludzkich w świetle Objawienia;

teologiczny /ˌtɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
theological
  (teologia, teologiczny) związany z teologią

teoremat /tˌɛɔrˈɛmat/ (n)
theorem
  (logika, logiczny) twierdzenie pochodne, który występuje w obrębie systemu dedukcyjnego i jest wyprowadzone za pomocą wnioskowania dedukcyjnego z aksjomatów tego systemu

teoretycznie /tˌɛɔrɛtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
theoretically
  w sposób teoretyczny

teoretyczny /ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
theoretical
  niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii
  mało prawdopodobny

teoretyk /tˌɛɔrˈɛtɨk/ (n)
theoretician, theorist
  naukowiec zajmujący się nauką teoretyczną

teoria /tɛˈɔrʲja/ (n)
theory
  system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;
  (potocznie, potoczny) teza tłumacząca coś, ale nie udowodniona (w nauce takie użycie uważane jest za błąd, patrz uwagi)

teoria strun /tɛˈɔrja strˈun/ (n)
string theory
  (fizyka, fizyczny) teoria, według której podstawowym budulcem materii nie są cząstki w postaci punktu, lecz struny;

teoria względności /tɛˈɔrja vzɡlɛndnˈɔɕtɕi/ (n)
theory of relativity
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki współczesnej zajmujący się podstawowymi właściwościami przebiegu procesów w czasie i przestrzeni;

teozoficzny /ˌtɛɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
theosophic
  związany z teozofią

teraherc /tɛrˈaxɛrts/ (n)
terahertz
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka częstotliwości równa bilionowi herców

terapeuta /ˌtɛraˈpɛwta/ (n)
therapist
  (medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

terapeutycznie /tˌɛrapɛwtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
therapeutically
  za pomocą terapii

terapia /tɛˈrapʲja/ (n)
therapy, treatment
  (medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie

teratogenność /tˌɛratɔɡˈɛnnɔɕtɕ/ (n)
teratogenesis, teratogenicity
  cecha tego, co jest teratogenne, co powoduje powstawanie wad rozwojowych płodu

teratogenny /tˌɛratɔɡˈɛnnɨ/ (adj)
teratogenic
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) powodujący powstawanie wad rozwojowych płodu

teratologia /ˌtɛratɔˈlɔɟja/ (n)
teratology
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o wadach rozwojowych i potwornościach u organizmów żywych;

teraz /ˈtɛras/ (adv)
now
  w tej chwili, obecnie

teraźniejszość /tˌɛraʑɲʲˈɛjʃɔɕtɕ/ (n)
present, here and now
  czas obecny; to, co dzieje się teraz

teraźniejszy /ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ/ (adj)
present
  odbywający się teraz
  (gramatyka) dotyczący czasu teraźniejszego

terb /tɛrp/ (n)
terbium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

tercjarski /tɛrtsjˈarski/ (adj)
tertiary
  dotyczący tercjarstwa, właściwy tercjarstwu, związany z tercjarstwem, należący do tercjarstwa

tercjarz /tˈɛrtsjaʃ/ (n)
tertiary
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek jednego z katolickich stowarzyszeń świeckich, tzw. „zakonów tercjarskich” (zakonów trzecich);

tere-fere kuku, strzela baba z łuku /tˈɛrɛfˈɛrɛ kˈuku stʃˈɛla bˈaba z wˈuku/ (interjection)
tere fere bow wow gramma shoots from a bow
  fragment kilku wyliczanek lub rymowanek dziecięcych; (zobacz) też rymowanki dziecięce w Wikicytatach

terekia /tɛˈrɛca/ (n)
Terek sandpiper
  (ornitologia, ornitologiczny) Xenus cinereus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

teren /ˈtɛrɛ̃n/ (n)
area
  pewien określony obszar ziemi

terenówka /ˌtɛrɛ̃ˈnufka/ (n)
jeep
  (motoryzacja) (potocznie, potoczny) samochód przystosowany do jazdy w utrudnionych warunkach terenowych

terier /ˈtɛrʲjɛr/ (n)
terrier
  (kynologia, kynologiczny) typ psa należącego pierwotnie do grona psów myśliwskich – norowców;

terier brazylijski /ˈtɛrʲjɛr ˌbrazɨˈlʲijsʲci/ (n)
Brazilian terrier
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy średnich terierów;

terier szkocki /ˈtɛrʲjɛr ˈʃkɔʦ̑ʲci/ (n)
Aberdeen terrier, Scottish terrier
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy małych (krótkonożnych) terierów;

teriologia /ˌtɛrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
theriology, therology
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się ssakami;

teriologiczny /ˌtɛrʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
theriological, therological
  (zoologia, zoologiczny) związany z teriologią, dotyczący teriologii

termiczny /tɛrmˈitʃnɨ/ (adj)
thermal, heat
  mający związek z ciepłem

termin /ˈtɛrmʲĩn/ (n)
term, date
  czas przeznaczony na wykonanie czegoś
term
  wyrażenie lub wyraz o specyficznym znaczeniu

terminator /ˌtɛrmʲĩˈnatɔr/ (n)
apprentice
  uczeń pobierający nauki rzemiosła pod okiem mistrza
terminator
  (astronomia, astronomiczny) linia pomiędzy oświetloną (dzienną) a nieoświetloną (nocną) stroną ciała niebieskiego (zwykle planety lub księżyca);
  (biologia, biologiczny) odcinek genu, na którym kończy się proces transkrypcji
  (elektronika, elektroniczny) (informatyka, informatyczny) element w sieciach komputerowych opartych na kablu koncentrycznym służący do zakończenia linii;

terminologia /ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
terminology
  zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

terminologiczny /tˌɛrminˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
terminological
  dotyczący terminologii

termistor /tɛrˈmʲistɔr/ (n)
thermistor
  (elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury;

termit /ˈtɛrmʲit/ (n)
termite
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad społeczny krajów tropikalnych;
thermite
  (technologia, technika, techniczny) mieszanina glinu z tlenkami metali stosowana w pirotechnice i spawalnictwie;

termitiera /tˌɛrmitjˈɛra/ (n)
termite mound
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo termitów mające kształt wysokiej kolumny, gniazda na drzewie lub w formie kanałów w drzewie i ziemi

termobaryczny /tˌɛrmɔbarˈɨtʃnɨ/ (adj)
thermobaric
  (wojskowość, wojskowy) działający poprzez wysoką temperaturę oraz ekstremalnie wysokie, a następnie niskie ciśnienie

termodynamiczny /ˌtɛrmɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
thermodynamic
  (fizyka, fizyczny) związany z termodynamiką

termodynamika /ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
thermodynamics
  (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

termogeneza /tˌɛrmɔɡɛnˈɛza/ (n)
thermogenesis
  (fizjologia, fizjologiczny) zespół procesów fizjologicznych i metabolicznych oraz reakcji behawioralnych, których efektem jest wytworzenie ciepła w organizmie;

termometr /tɛrˈmɔ̃mɛtr̥/ (n)
thermometer
  przyrząd do pomiaru temperatury;

termopauza /ˌtɛrmɔˈpawza/ (n)
thermopause
  (meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi oddzielająca termosferę od egzosfery;

termopunktura /tˌɛrmɔpuŋktˈura/ (n)
moxibustion
  (medycyna, medyczny) sposób leczenia, wywodzący się z medycyny chińskiej, polegający na drażnieniu wybranych punktów ciała wysoką temperaturą za pomocą żarzących się suszonych ziół;

terpentyna /tˌɛrpɛntˈɨna/ (n)
turpentine
  (chemia, chemiczny) łatwopalna ciecz o intensywnym zapachu, będąca mieszaniną terpenów; składnik żywic drzew i krzewów iglastych;

terrarium /tɛrˈːarʲjũm/ (n)
terrarium
  zbiornik lub pomieszczenie przeznaczone do hodowli płazów, gadów lub pajęczaków

terror /ˈtɛrːɔr/ (n)
terror
  działanie z zastosowaniem przemocy mające na celu zastraszenie drugiego człowieka

terrorysta /ˌtɛrːɔˈrɨsta/ (n)
terrorist
  człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

terrorystyczny /ˌtɛrːɔrɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
terrorist
  charakterystyczny dla terrorystów i terroryzmu

terroryzm /tɛrˈːɔrɨsm̥/ (n)
terrorism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

terroryzować /tˌɛrɔrɨzˈɔvatɕ/ (v)
terrorise, terrorize
  przymuszać do czegoś używając terroru

terytorialny /ˌtɛrɨtɔrʲˈjalnɨ/ (adj)
territorial
  dotyczący danego terytorium

terytorium /ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm/ (n)
territory
  określenie dotyczące danego obszaru ziemskiego;

terytorium autonomiczne /ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm ˌawtɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɛ/ (n)
autonomous area
  fragment obszaru państwa, cieszący się pewną niezależnością od władzy centralnej

test /tɛst/ (n)
test
  próba podejmowana, aby uzyskać odpowiedź na postawione pytania
  (szkolnictwo, szkolny) (edukacja, edukacyjny) egzamin, sprawdzian

test ciążowy /ˈtɛstʲ ʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɔvɨ/ (n)
pregnancy test
  test wykrywający gonadotropinę kosmówkową, której pojawienie się świadczy o zagnieżdżeniu się jaja płodowego w błonie śluzowej macicy;
  przedmiot służący do wykonania (1.1)

testament /tɛˈstãmɛ̃nt/ (n)
testament, last will
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

tester /ˈtɛstɛr/ (n)
tester
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, przyrząd do testowania
  (informatyka, informatyczny) osoba weryfikująca działanie oprogramowania
  (medycyna, medyczny) człowiek zajmujący się sprawdzaniem działania leku, który jest dopiero w fazie testów

testosteron /ˌtɛstɔˈstɛrɔ̃n/ (n)
testosterone
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych;

testować /tɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
test
  badać z wykorzystaniem testu
  sprawdzać

tetra- /tˈɛtra/
quadri-, tetr-, tetra-
  pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: czterokrotny, poczwórny

tetrachlorometan /ˌtɛtraxlɔrɔ̃ˈmɛtãn/ (n)
carbon tetrachloride, tetrachloromethane
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, bezbarwna, trująca ciecz, mająca słodkawy zapach, stosowana jako rozpuszczalnik oraz w gaśnicach;

tetrakozaktyd /ˌtɛtrakɔˈzaktɨt/ (n)
tetracosactide
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon, analog ludzkiej kortykotropiny

tetraplegia /ˌtɛtraˈplɛɟja/ (n)
tetraplegia, quadriplegia
  (medycyna, medyczny) paraliż czterokończynowy;

tetraplegik /ˌtɛtraˈplɛɟik/ (n)
tetraplegic
  osoba z tetraplegią – paraliżem czterokończynowym

tetrapylon /ˌtɛtraˈpɨlɔ̃n/ (n)
tetrapylon
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach

tetryk /tˈɛtrɨk/ (n)
grump
  człowiek zgryźliwy, zgorzkniały, zrzędliwy

tetum /ˈtɛtũm/ (n)
Tetum
  (językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego;

teutoburski /tˌɛwtɔbˈurski/ (adj)
Teutoburg
  związany z Teutbergiem (Teutburgiem); dotyczący Teutbergu (Teutburga)

teutoński /tɛwtˈɔɲski/ (adj)
Teutonic, Teutonick
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Teutonami

teza /tˈɛza/ (n)
thesis
  twierdzenie dla którego przedstawia się uzasadnienie

tezaurus /tɛˈzawrus/ (n)
thesaurus
  (literacko) dzieło, które obejmuje całość określonej wiedzy, dorobku intelektualnego

teściowa /tɛɕˈʨ̑ɔva/ (n)
mother-in-law
  matka żony lub męża

teść /tɛɕʨ̑/ (n)
father-in-law
  ojciec żony lub męża

tg /ˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (symbol)
tan, tg
  = (matematyka, matematyczny) tangens

thali /tˈali/ (n)
thali
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) północnoindyjskie danie, podawane na dużym metalowym talerzu, składające się z ryżu, placków ciapati, otoczonego małymi miseczkami zawierającymi dodatki: dal, sosy, jarzyny, jogurt, papad, czatnej, aćar itd.;

thatcheryzm /taˈʧ̑ɛrɨsm̥/ (n)
Thatcherism
  (ekonomia, ekonomiczny) liberalna polityka gospodarcza prowadzona przez Margaret Thatcher, premiera Wielkiej Brytanii w latach 1979-1990, cechująca się m.in. ograniczaniem roli państwa i związków zawodowych w gospodarce;

theravada /tˌɛravˈada/ (n)
Theravada
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jedna ze szkół buddyjskich, tzw. wczesnych, uważana za najstarszą spośród istniejących do dziś;

theremin /tɛrˈɛmin/ (n)
theremin
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten;

thermidor /tɛrmˈidɔr/ (n)
Thermidor
  nazwa jedenastego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym (okres 19 lipcem a 17 sierpniem);

thulit /ˈtulʲit/ (n)
rosaline, thulite
  (mineralogia, mineralogiczny) różowa lub różowoczerwona odmiana zoisytu lub klinozoisytu;

tiamina /tʲjãˈmʲĩna/ (n)
thiamin, thiamine
  (biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

tiara /ˈtʲjara/ (n)
tiara
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) pontyfikalna korona papieska;

tilapia /tʲilˈapja/ (n)
tilapia
  (ichtiologia, ichtiologiczny) (wędkarstwo) ryba słodkowodna o pierwotnym zasięgu występowania obejmującym Afrykę i Lewant;

tilapia nilowa /tʲilˈapja ɲilˈɔva/ (n)
Nile tilapia
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Oreochromis niloticus, gatunek ryby słodkowodnej hodowanej m.in. w Izraelu;

timokracja /ˌtʲĩmɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
timocracy
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawuje grupa najbogatszych ludzi;

tioarsenian /ˌtʲjɔarˈsɛ̃ɲãn/ (n)
thioarsenate
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester nieznanego w stanie wolnym kwasu tioarsenowego;

tioeter /tʲjɔˈɛtɛr/ (n)
thioether, sulfide
  (chemia, chemiczny) związek siarkoorganiczny, siarkowy analog eteru, posiadający atom siarki połączony z dwoma atomami węgla;

tipi /ˈtʲipʲi/ (n)
tipi
  (etnografia, etnograficzny) stożkowaty namiot złożony z żerdzi pokrytej skórami zwierząt, budowany kiedyś przez Indian Ameryki Północnej;

tips /tʲips/ (n)
artificial nails
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sztuczny paznokieć, płytka przyklejona do prawdziwego paznokcia;

tirańczyk /tʲiˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Tiranan
  mieszkaniec Tirany

tiul /tjˈul/ (n)
tulle
  (włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa;

tkactwo /tkˈatstfɔ/ (n)
weaving
  dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem;

tkacz /tkaʧ̑/ (n)
weaver
  (rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek zajmujący się wyrobem tkanin

tkanina /tkãˈɲĩna/ (n)
fabric, cloth
  (włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek;

tkanka /ˈtkãnka/ (n)
tissue
  (biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach;

tkanka tłuszczowa /ˈtkãnka twuʃˈʧ̑ɔva/ (n)
adipose tissue
  (biologia, biologiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu;

tkać /tkaʨ̑/ (v)
weave
  sporządzać tkaninę

tkwić /tkfˈitɕ/ (v)
be sitting, be sticking, be stranded, be stuck, reside, rivet
  zostawać nadal w tym samym miejscu, przedtem tam wpadłszy, przybywszy czy będąc wetkniętym
inhere in, lie, reside in
  mieć początek w czymś, być istotą czego

tlen /tlɛ̃n/ (n)
oxygen
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8;

tlenek /ˈtlɛ̃nɛk/ (n)
oxide
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego;

tlenek etylenu /ˈtlɛ̃nɛk ˌɛtɨˈlɛ̃nu/ (n)
dimethylene oxide, epoxyethane, ethylene oxide, oxacyclopropane, oxirane
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy cyklicznych eterów, stosowany do gazowej sterylizacji sprzętu medycznego, przypraw spożywczych, środków farmaceutycznych oraz jako środek bakteriobójczy i grzybobójczy;

tlenek potasu /ˈtlɛ̃nɛk pɔˈtasu/ (n)
potassium monoxide, potassium oxide
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bladożółty, higroskopijny, krystaliczny związek potasu i tlenu o właściwościach zasadowych;

tlenek węgla /ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla/ (n)
carbon monoxide
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych;

tlenowy /tlɛ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
oxygenic
  związany z tlenem, dotyczący tlenu

tlić się /ˈtlʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
glow, smolder, smoulder
  lekko się palić bez płomienia

to /tɔ/ (pronoun)
this
  …wskazujący, rodzaj nijaki
it
  …występujący w funkcji podmiotu

to jest /tɔ jˈɛst/
that is
  wprowadza wyjaśnienie dla wcześniejszych treści

to samo /tɔ sˈamɔ/ (pronoun)
the same, the same thing
  coś, co jest tożsame z czymś wskazanym do porównania

toaleta /ˌtɔaˈlɛta/ (n)
lavatory, toilet, rest room
  ubikacja w miejscu publicznym

toaletka /ˌtɔaˈlɛtka/ (n)
dresser, dressing table
  (książkowy) mebel z lustrem i miejscem na przybory do makijażu, robienia fryzury itp.

toast /ˈtɔast/ (n)
toast
  (książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu

tocharski /tɔxˈarski/ (adj)
Tocharian
  związany z Tocharami, dotyczący Tocharów

tocharski /tɔxˈarski/ (n)
Tocharian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język tocharski

toczyć /ˈtɔʧ̑ɨʨ̑/ (v)
battle, be at war, campaign, carry on, conduct, feud
  czynić coś, prowadzić
roll
  formować jakąś masę w kulkę
  przesuwać obracając po ziemi
turn
  nadawać czemuś kształt, obrabiając to na tokarce
  nadawać kształt wyrobom ceramicznym na kole garncarskim
eat through
  niszczyć coś, zwłaszcza drewno, poprzez drążenie w nim otworów
wrack
  o chorobach: wyniszczać organizm
eat up
  o negatywnych uczuciach: dawać się we znaki, trawić, powodować negatywny stan
draw, tap
  pobierać płyn i wypuszczać go
waddle
  (potocznie, potoczny) powoli, ociężale iść
be under way, go on, run
  dziać się
flow
  o cieczy: płynąć, zwykle w dużych ilościach
coast, freewheel, tootle, trundle
  o pojeździe kołowym: powoli się poruszać (celowo)
roll, bowl, rumble
  przesuwać się, obracając się po ziemi (bezwładnie)

toffi /ˈtɔffʲi/ (n)
butterscotch
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciągnący się cukierek mleczny

tofu /ˈtɔfu/ (n)
tofu, bean curd
  (spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich;

tofucznica /tˌɔfutʃɲˈitsa/ (n)
scramble tofu, tofu scramble
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie przypominające jajecznicę, lecz bazujące na pokruszonym tofu zamiast jajek

toga /ˈtɔɡa/ (n)
toga
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) długa szata męska, drapowana i zarzucana na lewe ramię, noszona w starożytnym Rzymie

togijski /tɔˈɟijsʲci/ (adj)
Togolese
  odnoszący się do państwa Togo

toi toi /ˈtɔj ˈtɔj/ (n)
portable toilet
  (potocznie, potoczny) wolno stojąca przenośna ubikacja

tojad /ˈtɔjat/ (n)
aconite, wolfsbane
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych;

tojadowy /ˌtɔjaˈdɔvɨ/ (adj)
wolfsbane
  otrzymany z tojadu

tok /tˈɔk/ (n)
train
  kierunek pewnych działań czy myśli
course
  przebieg wydarzeń, zdarzeń

tok pisin /tɒk pɪzɪn/ /tɔk pɪzɪn/ (n)
Melanesian Pidgin English, Neo-Melanesian, New Guinea Pidgin, Tok Pisin
  (językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków kreolskich używany w Papui-Nowej Gwinei;

tokamak /tɔˈkãmak/ (n)
tokamak
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do przeprowadzania kontrolowanych reakcji termojądrowych przez podgrzanie plazmy deuterowo-trytowej do temperatury kilkudziesięciu milionów stopni Kelwina;

tokarka /tɔˈkarka/ (n)
lathe
  (technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;

tokarz /ˈtɔkaʃ/ (n)
turner
  (technologia, technika, techniczny) robotnik lub rzemieślnik, który pracuje na tokarce

token /ˈtɔkɛ̃n/ (n)
token
  (informatyka, informatyczny) elektroniczny generator kodów jednorazowych do uwierzytelniania transakcji internetowych;

tokijczyk /tɔˈcijʧ̑ɨk/ (n)
Tokyoite
  mieszkaniec Tokio

tokijski /tɔˈcijsʲci/ (adj)
Tokyoite
  odnoszący się do miasta Tokio

toko /tˈɔkɔ/ (n)
hornbill
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak posiadający duży dziób z rodziny dzioborożców;

tokoferol /ˌtɔkɔˈfɛrɔl/ (n)
tocopherol
  (biochemia, biochemiczny) witamina E;

tokofobia /tˌɔkɔfˈɔbja/ (n)
tocophobia, tokophobia
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) lęk przed ciążą i/lub porodem

tokowisko /tˌɔkɔvˈiskɔ/ (n)
lek, tooting-ground
  (łowiectwo, łowiecki) (ornitologia, ornitologiczny) miejsce zbiorowych toków ptasich

toksyczność /tɔˈksɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
toxicity
  (biochemia, biochemiczny) cecha związków chemicznych polegająca na powodowaniu zaburzeń funkcji lub śmierci komórek, organów lub organizmów po dostaniu się w ich pobliże;
  cecha tego, co jest toksyczne ((dosłownie) i (przenośnie, przenośnia))

toksyczny /tɔˈksɨʧ̑nɨ/ (adj)
toxic
  (książkowy) mający właściwości trujące

toksykolog /tˌɔksɨkˈɔlɔk/ (n)
toxicologist
  specjalista w dziedzinie toksykologii

toksykologia /ˌtɔksɨkɔˈlɔɟja/ (n)
toxicology
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi;

toksykologiczny /tˌɔksɨkˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
toxicological
  (medycyna, medyczny) związany z toksykologią, dotyczący toksykologii

toksykomania /tˌɔksɨkɔmˈaɲʲa/ (n)
drug dependence, substance dependence, toxicomania
  (medycyna, medyczny) okresowe lub systematyczne świadome narażanie swojego organizmu na szkodliwe działanie różnych substancji: narkotyków, leków, rozpuszczalników, używek i innych potencjalnie szkodliwych substancji

toksyna /tɔˈksɨ̃na/ (n)
toxin
  substancja chemiczna o właściwościach trujących

tolerancja /ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
tolerance
  czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;

tolerancyjnie /tˌɔlɛrantsˈɨjɲʲɛ/ (adv)
tolerantly
  w sposób tolerancyjny, pełen tolerancji

tolerancyjny /ˌtɔlɛrãnˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
tolerant
  szanujący czyjeś poglądy, wierzenia, upodobania, czyjeś postępowanie, różniące się od własnych

tolerować /ˌtɔlɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
tolerate
  odnosić się z pobłażaniem do nagannych zachowań lub zjawisk

tolperyzon /tˌɔlpɛrˈɨzɔn/ (n)
tolperisone
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek podobny do lidokainy, zmniejszający napięcie mięśni szkieletowych

tom /tɔ̃m/ (n)
volume, tome
  oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.)

tombak /ˈtɔ̃mbak/ (n)
pinchbeck, tombac
  (metaloznawstwo, metalurgia) stop miedzi z cynkiem przypominający złoto;
tonbak
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kielichowaty bęben, perska odmiana darbuki

tombola /tɔmbˈɔla/ (n)
raffle, tombola
  (przestarzałe, przestarzały) zabawa polegająca na loterii liczbowej, gdzie nagrodami są głównie przedmioty, a nie pieniądze

tombolo /tɔ̃mˈbɔlɔ/ (n)
tombolo
  (geografia, geograficzny) wąski pas lądowy łączący wyspę z lądem albo wyspy ze sobą;

ton /tɔ̃n/ (n)
tone
  charakter brzmienia dźwięku
pitch
  dźwięk odpowiadający określonej częstotliwości drgań akustycznych;
  jednostka odległości na skali dźwieku
intonation
  intonacja

tona /ˈtɔ̃na/ (n)
tonne
  jednostka masy równa 1000 kilogramów

tonacja /tɔ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
key
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa, w której wykonywany jest dany utwór muzyczny

tonalit /tɔnˈalit/ (n)
tonalite
  (geologia, geologiczny) kwaśna skała magmowa;

tondo /tˈɔndɔ/ (n)
tondo
  (sztuka) obraz lub płaskorzeźba w kształcie koła;

toner /ˈtɔ̃nɛr/ (n)
toner
  (poligrafia) czarny lub barwny proszek tworzący obraz w technice druku laserowego;

tonfa /ˈtɔ̃nfa/ (n)
tonfa
  sztywna pałka z poprzeczną rękojeścią używana w policji i walce wręcz;

tongijski /tɔ̃ŋʲˈɟijsʲci/ (adj)
Tongan
  odnoszący się do państwa Tonga

tonik /ˈtɔ̃ɲik/ (n)
tonic water, quinine water, tonic
  (spożywczy) bezbarwny napój gazowany o gorzkawym smaku, przygotowywany z dodatkiem chininy;

tonika /tˈɔɲikˌa/ (n)
tonic
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) funkcja harmoniczna rozładowująca napięcie tonalne
tonic chord
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pierwszy stopień skali w systemie dur-moll

tonsillektomia /tˌɔnsillɛktˈɔmja/ (n)
tonsillectomy
  (medycyna, medyczny) zabieg wycięcia migdałków podniebiennych;

tonsura /tɔ̃w̃ˈsura/ (n)
tonsure
  krąg skóry wygolony na ciemieniu, czasami tak duży że pozostaje jedynie wąskie pasmo włosów wokół głowy;

tonący brzytwy się chwyta /tɔ̃ˈnɔ̃nʦ̑ɨ ˈbʒɨtfɨ‿ɕɛ ˈxfɨta/ (proverb)
a drowning man will clutch at a straw, drowning men clutch at straws
  człowiek w kłopotach próbuje wszelkich rozwiązań

tonąć /ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
sink
  o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać
  zanurzać się pod wodę, znikając w niej
drown
  tracić życie w wodzie, topić się

top /tɔp/ (n)
top
  (potocznie, potoczny) krótka damska bluzka, nierozpinana, zwykle dopasowana, bez rękawów lub z krótkimi rękawkami i bez kołnierzyka

topaz /ˈtɔpas/ (n)
topaz
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego topazu (1.1)

topi /tˈɔpi/ (n)
topi
  (zoologia, zoologiczny) Damaliscus lunatus, gatunek antylopy z rodziny krętorogich;
  tradycyjne, męskie nakrycia głowy w Indiach, Pakistanie, Bangladeszu i Afganistanie, występujące w różnych odmianach

topielec /tɔˈpʲjɛlɛʦ̑/ (n)
drowned man
  zwłoki osoby, która utopiła się
kelpie
  (etnografia, etnograficzny) (mitologia, mitologiczny) w podaniach ludowych: pokutujący duch utopionego człowieka, który wciąga ludzi w głębiny wód

topinambur /ˌtɔpʲĩˈnãmbur/ (n)
girasol, girasole
  (potocznie, potoczny) słonecznik bulwiasty, Helianthus tuberosus L., gatunek rośliny z rodziny astrowatych;

topić /tˈɔpitɕ/ (v)
melt, liquefy liquify
  przemieniać ciało stałe w ciecz poprzez podgrzewanie
drown
  próbować pozbawić życia poprzez zanurzanie w czymś płynnym
throw
  sprawiać, że coś przemieszcza się pod powierzchnię cieczy albo w głąb ciała
melt
  przybierać postać płynną
drown
  tracić życie w płynie lub czymś grząskim

topless /ˈtɔplɛs/ (n)
topless
  rodzaj ubrania, najczęściej damski kostium plażowy lub kąpielowy bez górnej części zasłaniającej piersi

topnienie /tɔpʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
fusion
  proces przechodzenia ciała ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury

topnieć /ˈtɔpʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
melt
  przechodzić ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury

topograf /tɔˈpɔɡraf/ (n)
topographer
  osoba zawodowo zajmująca się topografią, sporządzająca zdjęcia terenu

topografia /ˌtɔpɔˈɡrafʲja/ (n)
topography
  dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;

topograficzny /ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
topographic, topographical
  związany z topografią, dotyczący topografii

topola /tɔˈpɔla/ (n)
poplar
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., rodzaj drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

topologia /ˌtɔpɔˈlɔɟja/ (n)
topology
  (matematyka, matematyczny) dział geometrii badający właściwości geometryczne, które nie zmieniają się przy przekształceniach takich jak rozciąganie, skręcanie albo obroty;

toponim /tɔˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
toponym
  (geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.);

toponimia /ˌtɔpɔ̃ˈɲĩmʲja/ (n)
toponymy
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się badaniem znaczenia i pochodzenia nazw geograficznych, dział onomastyki;

toponomastyka /ˌtɔpɔ̃nɔ̃ˈmastɨka/ (n)
toponymy
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o nazwach miejscowych, zamieszkałych i niezamieszkałych

topos /tˈɔpɔs/ (n)
topos
  (literacko) powtarzający się motyw literacki

topór /ˈtɔpur/ (n)
axe
  narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;

tor /tɔr/ (n)
thorium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90;
residual rock, tor
  (geologia, geologiczny) samotna skała, skalica;
racetrack
  (sport, sportowy) konstrukcja, budowla przeznaczona do rozgrywania określonych zawodów; wydzielona część terenu używana do zawodów
lane
  (sport, sportowy) wydzielona część bieżni, basenu itp. przeznaczona dla jednego zawodnika
track
  konstrukcja naziemna na stacji kolejowej, zbudowana z szyn, podkładów itp., umieszczona przy peronie, przeznaczona do ruchu pociągów oraz ich zatrzymywania się;
track, path, course, trajectory
  trasa ruchu;

torako- /tɔˈrakɔ/
thoraco-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z klatką piersiową

torakochirurg /ˌtɔrakɔˈxʲirurk/ (n)
thoracic surgeon
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami klatki piersiowej;

torba /ˈtɔrba/ (n)
bag
  worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy osobistych
  worek, opakowanie do przechowywania rzeczy

torbacz /tˈɔrbatʃ/ (n)
marsupial
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel ssaków, u których w wyniku ewolucji wykształciła się torba lęgowa

torbiel /tˈɔrbjɛl/ (n)
cyst
  (medycyna, medyczny) patologiczna jama w narządzie wewnętrznym organizmu, złożona z jednej lub większej liczby komór wypełnionych płynem lub galaretowatą treścią;

toreador /ˌtɔrɛˈadɔr/ (n)
toreador, torero
  (etnografia, etnograficzny) każdy uczestnik korridy (pikador, matador, banderillero lub kapeador);

torebka /tɔˈrɛpka/ (n)
bag, sachet
  mała torba
purse, bag, boll, capsule, follicle, hangbag
  mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni
bagful
  zawartość torebki (1.2)

torf /tɔrf/ (n)
peat
  (geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;

torfowisko /ˌtɔrfɔˈvʲiskɔ/ (n)
peatland
  teren podmokły, porośnięty roślinami, które stopniowo przekształcają się w torf;

torfowisko niskie /ˌtɔrfɔˈvʲiskɔ ˈɲisʲcɛ/ (n)
fen
  zagłębienie terenu, porośnięte przez roślinność bagienną lub szuwarową, zasilane głównie przez wody powierzchniowe, eutroficzne;

torfowisko przejściowe /ˌtɔrfɔˈvʲiskɔ pʃɛjɕˈʨ̑ɔvɛ/ (n)
intermediate mire, poor fen
  teren podmokły, o cechach pośrednich między torfowiskiem wysokim a niskim;

torfowisko wysokie /ˌtɔrfɔˈvʲiskɔ vɨˈsɔcɛ/ (n)
raised bog
  (geografia, geograficzny) teren podmokły porośnięty mchami, torfowcami itp., zasilany głównie przez opady, o odczynie kwaśnym;

tornado /tɔrˈnadɔ/ (n)
tornado
  (meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna;

tornister /tɔrʲˈɲistɛr/ (n)
satchel, schoolbag
  (szkolnictwo, szkolny) rodzaj usztywnianego plecaka noszonego przez uczniów klas młodszych
knapsack
  (wojskowość, wojskowy) czworokątna sztywna torba noszona na plecach;

toroid /tɔrˈɔit/ (n)
toroid
  (geometria) bryła w kształcie pierścienia, powstała poprzez obrót dowolnej figury wokół osi leżącej poza tą figurą;

toroidalny /tˌɔrɔidˈalnɨ/ (adj)
toroidal
  (geometria) mający kształt toroidu

torpeda /tɔrˈpɛda/ (n)
torpedo
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu;

torpedować /tˌɔrpɛdˈɔvatɕ/ (v)
torpedo
  niszczyć, zatapiać okręt torpedą

tort /tɔrt/ (n)
cake, torte
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;

tortellini /tˌɔrtɛllˈiɲi/ (n)
tortellini
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe pierożki nadziewane różnorodnym farszem (przeważnie mięsnym), zlepione rogami

tortura /tɔrˈtura/ (n)
torment, torture
  (przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort
torture
  świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje;

torturować /ˌtɔrtuˈrɔvaʨ̑/ (v)
torture
  zadawać komuś tortury, świadomie zadawać komuś ogromny ból fizyczny za pomocą okrutnych metod, najczęściej w celu wymuszenia zeznań, informacji

tory /ˈtɔrɨ/ (n)
track
  tor kolejowy poza stacją; konstrukcja zbudowana z szyn, podkładów itd. dla ruchu pojazdów szynowych

toskański /tɔˈskãj̃sʲci/ (adj)
Tuscan
  charakterystyczny dla Toskanii, związany z Toskanią, wywodzący się z Toskanii

toskijski /tɔskˈijski/ (n)
Tosk
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt toskijski języka albańskiego

tost /tɔst/ (n)
toast
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj opiekanego pieczywa;

toster /ˈtɔstɛr/ (n)
toaster
  urządzenie do pieczenia tostów

totalitarny /ˌtɔtalʲiˈtarnɨ/ (adj)
totalitarian
  odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm

totalitarystyczny /ˌtɔtalʲitarɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
totalitarian
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany, zgodny z totalitaryzmem, właściwy totalitaryzmowi

totalitaryzm /ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥/ (n)
totalitarianism
  system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;

totalny /tɔtˈalnɨ/ (adj)
total, totalitarian
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący totalizmu
total, complete, all-out, complete and utter, full-out
  obejmujący wszystko

totem /ˈtɔtɛ̃m/ (n)
totem
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią;

totemizm /tɔtˈɛmizm/ (n)
totemism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół wierzeń religijnych u ludów pierwotnych opierający się na kulcie totemu

toteż /ˈtɔtɛʃ/ (conjunction)
so, thus
  (książkowy) …przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim

touchpad /tɔˈuxpat/ (n)
touchpad
  (informatyka, informatyczny) panel dotykowy, urządzenie wskazujące często spotykane w laptopach, zastępujące mysz;

towar /ˈtɔvar/ (n)
commodity, merchandise
  coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej;

towarzyski /ˌtɔvaˈʒɨsʲci/ (adj)
sociable, social, matey
  dobrze czujący się w obecności innych osób

towarzystwo /ˌtɔvaˈʒɨstfɔ/ (n)
company
  obecność przy kimś
society
  organizacja, grupa osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach

towarzystwo wzajemnej adoracji /ˌtɔvaˈʒɨstfɔ vzaˈjɛ̃mnɛj ˌadɔˈraʦ̑ʲji/ (idiom)
mutual admiration society
  (ironicznie) grupa osób popierających się nawzajem, prawiących sobie wzajemnie komplementy

towarzysz /tɔˈvaʒɨʃ/ (n)
comrade
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii, organizacji robotniczej
partner
  ten, kto komuś towarzyszy, jest z kimś obecny, przebywa z kimś, spędza z kimś czas

towarzysz broni /tɔvˈaʒɨʒ brˈɔɲi/ (n)
battle buddy, brother-in-arms, comrade in arms
  (wojskowość, wojskowy) osoba wspólnie z kimś walcząca, biorąca udział w tej samej wojnie

towarzyszyć /ˌtɔvaˈʒɨʃɨʨ̑/ (v)
accompany
  być, pozostawać przy kimś, asystować komuś

tołstojowski /tˌɔwstɔjˈɔfski/ (adj)
Tolstoyan
  dotyczący twórczości Tołstoja, charakterystyczny dla Tołstoja, mający cechy utworów Tołstoja

toń /tɔ̃ɲ/ (n)
depths
  względnie głęboka część jeziora, rzeki, morza

tożsamość /tɔʃˈsãmɔɕʨ̑/ (n)
identity
  identyczność, brak różnic

tożsamość płciowa /tɔʃsˈamɔɕtɕ pˌuwkɔvnitɕˈɔva/ (n)
gender identity
  osobiste poczucie swojej płci społeczno-kulturowej

tracheo- /traˈxɛɔ/
tracheo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tchawicą

tracheostomia /ˌtraxɛɔˈstɔ̃mʲja/ (n)
tracheostomy
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na połączeniu tchawicy ze światłem zewnętrznym;

tracić /ˈtraʨ̑iʨ̑/ (v)
lose
  przestawać posiadać jakąś rzecz
execute
  wymierzać komuś karę śmierci

tracić panowanie nad sobą /ˈtraʨ̑iʨ̑ ˌpãnɔˈvãɲɛ nat‿ˈsɔbɔ̃w̃/ (v)
lose one's temper
  ulegać emocjom, bardzo się denerwować

tracki /trˈatski/ (adj)
Thracian
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Trakami, dotyczący Traków
  związany z Tracją, dotyczący Tracji

trackpoint /tratskpˈɔint/ (n)
trackpoint
  (informatyka, informatyczny) mały dżojstik umieszczony w środkowej części klawiatury, zastępujący touchpad;

traczyk /ˈtraʧ̑ɨk/ (n)
dovekie
  (ornitologia, ornitologiczny) Alle alle, mały morski ptak z rodziny alk

tradycja /traˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
tradition
  przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

tradycjonalista /trˌadɨtsjˌɔnalˈista/ (n)
traditionalist
  zwolennik tradycjonalizmu, człowiek przywiązany do tradycji

tradycjonalizm /trˌadɨtsjɔnˈalizm/ (n)
traditionalism
  przywiązanie do tradycji

tradycyjnie /ˌtradɨˈʦ̑ɨjɲɛ/ (adv)
traditionally
  zgodnie z tradycją

tradycyjny /ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
traditional
  wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

trafika /ˈtrafʲika/ (n)
tobacconist
  sklep z wyrobami tytoniowymi

trafić /ˈtrafʲiʨ̑/ (v)
come across, run into
  (potocznie, potoczny) przypadkiem spotkać kogoś lub coś
come
  (potocznie, potoczny) przypadkiem zjawić się w jakimś szczególnym momencie
hit, miss
  o człowieku: uderzyć czymś w jakiś cel
  o pocisku, nożu, ręce, piłce, itp.: uderzyć w cel
find one's way, get
  znaleźć drogę i dotrzeć gdzieś
find oneself
  znaleźć się gdzieś (raczej niecałkowicie to kontrolując)
happen
  (potocznie, potoczny) zdarzyć się niespodziewanie

trafiła kosa na kamień /traˈfʲiwa ˈkɔsa na‿ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ/ (proverb)
diamond cut diamond, it takes one to know one
  osoba preferująca ostre metody działania trafiła w końcu na kogoś, kto potraktował ją identycznie lub jeszcze gorzej; ktoś trafił na osobę (np. przeciwnika) godną/równą sobie

trafnie /ˈtrafʲɲɛ/ (adv)
accurately, relevantly, rightly
  od: trafny

trafny /trˈafnɨ/ (adj)
spot-on
  docierający do celu
apt, apposite, felicitous, fit, fitting, incisive
  o najlepszym efekcie lub dopasowaniu, najbardziej oddający rzeczywistość

tragakanta /trˌaɡakˈanta/ (n)
tragacanth
  żywica traganka gumodajnego;

tragarz /trˈaɡaʃ/ (n)
porter
  osoba, której profesją jest noszenie lub ręczne przewożenie, np. towarów, ciężkiego ekwipunku, lektyki

tragedia /traˈɡɛdʲja/ (n)
tragedy
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;
  ogromne nieszczęście budzące rozpacz

tragicznie /traɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
tragically
  w sposób tragiczny

tragiczny /traˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
tragic
  (literacko) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący tragedii (utworu)
tragic, calamitous
  pełen smutku, nieszczęścia lub rozpaczy

tragikomedia /ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja/ (n)
tragicomedy
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;

trajektoria /trˌajɛktˈɔrja/ (n)
trajectory
  (fizyka, fizyczny) linia lotu obiektu w przestrzeni

trakt /trakt/ (n)
road
  (książkowy) droga, szlak

traktat /ˈtraktat/ (n)
treaty
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.
treatise, treaty
  tekst naukowy w formie rozbudowanej rozprawy, zazwyczaj bardzo obszernej;

traktor /ˈtraktɔr/ (n)
tractor, agrimotor
  (rolnictwo, rolniczy) pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń;

traktorzysta /ˌtraktɔˈʒɨsta/ (n)
tractor driver
  kierowca traktora, ciągnika rolniczego

traktować /trakˈtɔvaʨ̑/ (v)
treat
  odnosić się do kogoś lub czegoś w określony sposób
  działać czymś na kogoś lub coś
cover
  omawiać coś

tralka /ˈtralka/ (n)
baluster
  (architektura, architektoniczny) pionowy element balustrady, który podtrzymuje poręcz, w formie profilowanego słupka z kamienia lub drewna

tramadol /trãˈmadɔl/ (n)
tramadol
  (chemia, chemiczny) wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny stosowany jako przeciwbólowy syntetyczny lek opioidowy;

tramp /trãmp/ (n)
tramp
  wędrowiec, włóczykij, obieżyświat

trampolina /trˌampɔlˈina/ (n)
springboard
  (sport, sportowy) sprężysta deska umożliwiająca wysokie wybicie się w górę przy skokach do wody

tramwaj /ˈtrãw̃vaj/ (n)
streetcar, tram
  pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

tramwajowy /ˌtrãw̃vaˈjɔvɨ/ (adj)
tram
  związany z tramwajami

transakcentacja /trˌansaktsɛntˈatsja/ (n)
displaced accent
  (językoznawstwo, językoznawczy) sztuczne przeniesienie akcentu w wyrazie, np. w celu uzyskania rytmu piosenki lub wiersza;

transakcja /trãw̃ˈsakʦ̑ʲja/ /trãw̃ˈzakʦ̑ʲja/ (n)
transaction
  (handel, handlowy) operacja handlowa związana z kupnem lub sprzedażą towarów bądź usług
  (informatyka, informatyczny) grupa operacji, które razem wszystkie są wycofywane, np. jeśli choć jedna z nich zakończy się błędem

transakcyjny /trˌansaktsˈɨjnɨ/ (adj)
transactional
  związany z transakcją, dotyczący transakcji

transatlantycki /trˌansatlantˈɨtski/ (adj)
transatlantic
  odbywający kursy przez Atlantyk, przechodzący przez Atlantyk

transatlantyk /trˌansatlˈantɨk/ (n)
ocean liner
  (marynarka) duży transatlantycki statek pasażerski;

transcendencja /ˌtrãw̃sʦ̑ɛ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
transcendence
  (filozofia, filozoficzny) istnienie poza czymś, w szczególności istnienie przedmiotu poznania poza umysłem poznającym
  (teologia, teologiczny) istnienie Boga i świata duchowego poza światem uznanym za stworzony;

transcendentalizm /trˌanstsɛndɛntˈalizm/ (n)
transcendentalism
  (filozofia, filozoficzny) nurt filozofii amerykańskiej głoszący ideę równości, niezależności oraz samodzielności i podkreślający autonomiczność każdego człowieka w dochodzeniu do prawd moralnych, duchowych oraz społecznych;

transept /ˈtrãw̃sɛpt/ (n)
transept
  (architektura, architektoniczny) nawa poprzeczna w kościele, oddzielająca prezbiterium od reszty budynku;

transfobia /transfˈɔbja/ (n)
transphobia
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych (transseksualnych, transwestytycznych, transgenderowych);

transformacja /ˌtrãw̃sfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
transformation, transition
  przemiana, przekształcanie czegoś

transformata /ˌtrãw̃sfɔrˈmata/ (n)
transform
  (matematyka, matematyczny) wynik transformacji, wynik przekształcenia operandu pod wpływem działania operatora;

transformator /ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr/ (n)
transformer
  (elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

transgenderowy /trˌanzɡɛndɛrˈɔvɨ/ (adj)
transgender
  związany z transgenderyzmem, wykazujący tendencje do odbiegania od tradycyjnej roli płciowej

transgenderyzm /trˌanzɡɛndˈɛrɨzm/ (n)
transgender, transgenderism
  forma tożsamości płciowej polegająca na psychicznej identyfikacji osoby z płcią biologicznie odmienną, połączona z dążeniem do zmiany płci zgodnie z tym poczuciem

transgeniczny /trˌanzɡɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
transgenic
  (biologia, biologiczny) określający organizm, którego genom zawiera gen wprowadzony od innego organizmu tego samego lub innego gatunku

transgresja /trãw̃zˈɡrɛsʲja/ (n)
transgression
  przekroczenie granic, norm

transkontynentalny /trˌanskɔntˌɨnɛntˈalnɨ/ (adj)
transcontinental
  przemierzający, przebiegający przez cały kontynent albo kursujący między kontynentami

transkrypcja /trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja/ (n)
transcription
  (biologia, biologiczny) pierwszy etap procesu syntezy protein;
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos
  zapisywanie tekstu w innym systemie pisma

translator /trãw̃sˈlatɔr/ (n)
translator
  (informatyka, informatyczny) program wykonujący tłumaczenie (translację) kodu źródłowego na kod wynikowy
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie dokonujące tłumaczeń w sposób automatyczny

transliteracja /ˌtrãw̃slʲitɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
transliteration
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka;

translokacja /trˌanslɔkˈatsja/ (n)
translocation
  przemieszczenie obiektu z pewnego miejsca do innego

transmigracja /trˌansmiɡrˈatsja/ (n)
transmigration
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) reinkarnacja, metempsychoza

transmisja /trãw̃sˈmʲisʲja/ (n)
transmission, telecast
  (technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów (obrazów, dźwięków) za pomocą fal elektromagnetycznych

transmitować /trˌansmitˈɔvatɕ/ (v)
transmit
  dokonywać transmisji, nadawać obrazy i dźwięki za pośrednictwem fal elektromagnetycznych

transmutacja /ˌtrãw̃smuˈtaʦ̑ʲja/ (n)
transmutation
  (chemia, chemiczny) przekształcenie jednego pierwiastka chemicznego w inny
  (historia, historyczny, historycznie) w alchemii: przemiana metalu nieszlachetnego w złoto lub w srebro, następująca pod wpływem kamienia filozoficznego
  (książkowy) przemiana, przekształcenie, przeobrażenie, transformacja

transoceaniczny /trˌansɔtsˌɛaɲˈitʃnɨ/ (adj)
transoceanic
  przemierzający, przepływający, wiodący przez ocean

transplantacja /trˌansplantˈatsja/ (n)
transplantation
  (medycyna, medyczny) przeszczepianie tkanki, organu lub części komórki
grafting
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) szczepienie nowych odmian na starych drzewach

transport /ˈtrãw̃spɔrt/ (n)
transport
  ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;

transporter opancerzony /trãw̃sˈpɔrtɛr ˌɔpãnʦ̑ɛˈʒɔ̃nɨ/ (n)
armoured personnel carrier
  (wojskowość, wojskowy) opancerzony pojazd służący do transportu piechoty i sprzętu na polu walki;

transportowy /trˌanspɔrtˈɔvɨ/ (adj)
transport, transportation
  dotyczący transportu

transseksualista /ˌtrãw̃sːɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista/ (n)
transsexual
  ktoś żyjący lub pragnący żyć, jako osoba płci przeciwnej

transseksualny /trˌanssɛksuˈalnɨ/ (adj)
transsexual
  związany z transseksualizmem, dotyczący transseksualizmu

transsubstancjacja /trˌanssupstantsjˈatsja/ (n)
transubstantiation
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;

transwalski /transfˈalski/ (adj)
Transvaalian
  związany z Transwalem, dotyczący Transwalu

transwestytyzm /trˌansfɛstˈɨtɨzm/ (n)
transvestism, transvestitism
  (psychologia, psychologiczny) upodobnianie się do osoby płci przeciwnej poprzez ubiór i zachowanie;

transzeja /tranʃˈɛja/ (n)
trench
  (wojskowość, wojskowy) odkryty, wąski rów wykopany wzdłuż linii frontu, łączący w jednolity system inne elementy fortyfikacji (okopy, schrony itp.), ułatwiający skryte manewry wzdłuż frontu;

tranzycja /trãw̃ˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
transition
  (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) zmiana prawidłowych nukleotydów w DNA na inne w ramach jednej grupy zasad azotowych
  (medycyna, medyczny) proces korekty płci obejmujący zmianę roli społecznej i wizerunku, medyczną diagnostykę, terapię hormonalną zabiegi chirurgiczne oraz zmianę oznaczenia płci prawnej

tranzystor /trãw̃ˈzɨstɔr/ (n)
transistor
  (elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;

tranzystor polowy /trãw̃ˈzɨstɔr pɔˈlɔvɨ/ (n)
field-effect transistor
  tranzystor, w którym za pomocą pola elektrycznego steruje się przewodnością kanału, wytworzonego z półprzewodnika o jednym typie przewodnictwa;

trap /trap/ (n)
accommodation ladder, gangboard, gangplank, gangway
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przenośna kładka do wchodzenia na statek

traper /trˈapɛr/ (n)
trapper
  (łowiectwo, łowiecki) północnoamerykański myśliwy stosujący pułapki na zwierzęta futerkowe;
hike shoe
  rodzaj zamkniętego skórzanego wiązanego buta turystycznego lub zimowego

trapez /ˈtrapɛs/ (n)
trapezoid, trapezium
  (geometria) czworokąt, który posiada dwa równoległe boki;
trapeze
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w postaci drążka zawieszonego poziomo na linach;

trapić /trˈapitɕ/ (v)
worry
  przyprawiać o zmartwienie
be worried, worry about
  odczuwać przygnębienie, smutek, troskę z pewnego powodu

trasa /ˈtrasa/ (n)
route
  szlak, droga, arteria
  określona droga wyznaczona do przejechania

trasować /traˈsɔvaʨ̑/ (v)
route
  (informatyka, informatyczny) stanowić połączenie różnych sieci komputerowych i wyznaczać trasę przepływu pakietów w nich

traszka /ˈtraʃka/ (n)
newt, triton
  (zoologia, zoologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz;

traszka górska /ˈtraʃka ˈɡurska/ (n)
Alpine newt
  (zoologia, zoologiczny) gatunek płaza z rodziny salamandrowatych;

tratować /traˈtɔvaʨ̑/ (v)
override, trample
  niszczyć lub uszkadzać coś przez przebiegnięcie po czymś

tratwa /ˈtratfa/ (n)
raft
  rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie;

trauma /ˈtrawma/ (n)
trauma
  (psychologia, psychologiczny) uraz psychiczny, trwała zmiana w psychice wynikła z gwałtownego, ciężkiego przeżycia, szoku
  uszkodzenie organizmu będące rezultatem obrażenia ciała

traumatologia /ˌtrawmatɔˈlɔɟja/ (n)
traumatology
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się operacyjnym leczeniem obrażeń ciała spowodowanych urazami;

traumatyczny /ˌtrawmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
traumatic
  (medycyna, medyczny) związany z traumą – uszkodzeniem organizmu
  (psychologia, psychologiczny) związany z traumą, ciężkim przeżyciem

trawa /ˈtrava/ (n)
grass
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;
weed
  (potocznie, potoczny) marihuana

trawers /ˈtravɛrs/ (n)
traverse
  (geografia, geograficzny) pokonywanie zbocza góry w poprzek lub w skos
  (lotnictwo, lotniczy) (marynarka) poruszanie się statku lub samolotu w tym kierunku

trawestować /ˌtravɛˈstɔvaʨ̑/ (v)
travesty
  (literacko) przerabiać poważny utwór literacki na komiczny, satyryczny; przerabiać czyjąś wypowiedź na żartobliwą, dopasowując ją do innej, zabawnej sytuacji

trawienie /traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
digestion
  (fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;

trawieniec /traˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
abomasum, maw
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział;

trawić /ˈtravʲiʨ̑/ (v)
digest
  rozkładać spożyty pokarm na prostsze części

trawnik /ˈtravʲɲik/ (n)
lawn, yard
  poletko trawy o charakterze ozdobnym;

trawożerny /trˌavɔʒˈɛrnɨ/ (adj)
graminivorous
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się trawą

trebusz /ˈtrɛbuʃ/ (n)
trebuchet
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo;

trefl /trɛfl̥/ (n)
club
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru

trekking /ˈtrɛcĩŋk/ (n)
trek, trekking
  forma turystyki (pieszej lub rowerowej) uprawiana w trudnych warunkach;

tremolit /trɛ̃ˈmɔlʲit/ (n)
tremolite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, z grupy amfiboli;

tren /trɛ̃n/ (n)
trail, train
  (książkowy) ogon, wydłużona część sukni lub płaszcza ciągnąca się z tyłu po ziemi; element ubioru uroczystego, ceremonialnego;
threnody
  (literacko) gatunek liryczny o charakterze elegijnym, poświęcony zmarłej osobie, wychwalający jej zalety i zasługi oraz opłakujący jej śmierć;

trend /trɛ̃nt/ (n)
trend
  (statystyka, statystyczny) monotoniczny składnik w modelu zależności badanej cechy statystycznej od czasu;
  istniejący w danym momencie kierunek rozwoju w jakiejś dziedzinie;

trendy /ˈtrɛ̃ndʲi/ (adj)
trendy
  modny, na czasie

trener /ˈtrɛ̃nɛr/ (n)
coach, trainer
  (sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

trenerski /trɛnˈɛrski/ (adj)
trenerski
  związany z trenerem, dotyczący trenera

trening /ˈtrɛ̃ɲĩŋk/ (n)
training
  (sport, sportowy) proces poddawania organizmu rosnącym obciążeniom fizycznym w celu poprawienia cech motorycznych sportowca;

trenować /trɛnˈɔvatɕ/ (v)
train
  (sport, sportowy) kierować rozwojem sprawności fizycznej sportowca
train, work out
  (sport, sportowy) ćwiczyć celem poprawienia swojej sprawności w danej dyscyplinie
coach, teach, train
  podnosić czyjeś umiejętności

trepan /ˈtrɛpãn/ (n)
trepan, trephine
  (medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne kształtu cylindrycznego, którego koniec ma kształt okrężnej piły, służące do wywiercania okrągłego otworu w kości lub w innej tkance przez ucisk z jednoczesnym obracaniem;

treser /ˈtrɛsɛr/ (n)
handler
  (książkowy) człowiek tresujący zwierzęta

tresować /trɛsˈɔvatɕ/ (v)
train, school
  uczyć zwierzęta samodzielnego wykonywania konkretnych czynności

treść /trɛɕʨ̑/ (n)
contents, matter
  istota, sens zawartości książki; tematy zawarte w książce lub jakimś dokumencie
essence, substance
  to, co jest zawarte (wyrażane) przez jakiś środek przekazu – mowę, pismo lub jakąkolwiek inną formę sztuki

tri /trʲi/ (n)
trichloroethylene, TCE, Tricky, Trike, tri, trichlor
  (chemia, chemiczny) handlowa nazwa trichloroetenu

triadyczny /trjadˈɨtʃnɨ/ (adj)
triadic
  dotyczący triady

triak /trʲjak/ (n)
triac, TRIAC
  (elektryczność) element elektroniczny trójwyprowadzeniowy (dwie anody i bramka), przewodzący lub zatrzymujący prąd elektryczny w obu kierunkach, zależnie od napięcia na bramce;

trial /trjˈal/ (n)
observed trial, tral
  (sport, sportowy) (motoryzacja) obserwowany rajd terenowy, np. rowerowy, motocyklowy, samochodowy

trias /trʲjas/ (n)
Triassic
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

tribal /ˈtrʲibal/ (n)
tribal
  abstrakcyjny lub symboliczny wzór tatuażu stylizowany na etniczny

trichotillomania /trˌixɔtʲˌillɔmˈaɲʲa/ (n)
trichotillomania, hair pulling disorder, trichotillosis
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;

tricykl /ˈtrʲiʦ̑ɨkl̥/ (n)
tricycle
  (historia, historyczny, historycznie) rower z trzema kołami wynaleziony w 2. połowie XIX w.;

triduum /tridˈuum/ (n)
triduum
  trzy dni

triera /trjˈɛra/ (n)
trireme
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel;

trijodotyronina /trˌijɔdˌɔtɨrɔɲˈina/ (n)
triiodothyronine
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

trik /trʲik/ (n)
ploy, trick
  sztuczka zastosowana w celu osiągnięcia jakiegoś szczególnego efektu

trimaran /trʲĩˈmarãn/ (n)
trimaran
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach;

trimer /trˈimɛr/ (n)
trimer
  (chemia, chemiczny) oligomer zbudowany z trzech merów;

trio /ˈtrʲi<sup>j</sup>ɔ/ (n)
trio
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trzyosobowy zespół muzyczny: wokalny lub instrumentalny

triolet /trjˈɔlɛt/ (n)
triolet
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma stroficzna wiersza, składająca się z ośmiu wersów i dwóch rymów;

trismegistos /trˌismɛɡʲˈistɔs/ (n)
trismegistus
  przydomek znaczący dosłownie „po trzykroć wielki”, „trzykroćwielki”

trisomia /trisˈɔmja/ (n)
trisomy
  (medycyna, medyczny) obecność trzeciego chromosomu w danej parze homologicznej;

trisomia 21 /trisˈɔmja dvadʑˈɛɕtɕajˈɛdɛn/ (n)
trisomy 21
  (medycyna, medyczny) zespół Downa

triumf /trʲjũw̃f/ (n)
triumph
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: uroczysty wjazd zwycięskiego wodza do Rzymu;
  (przestarzałe, przestarzały) (termin karciany) atut
  radość ze zwycięstwa, sukcesu
  wspaniałe zwycięstwo, sukces
  zwycięstwo jednej idei nad drugą

triumfalny /trjumfˈalnɨ/ (adj)
triumphal
  związany z triumfem, dotyczący triumfu, wyrażający triumf

triumwirat /trʲjũw̃ˈvʲirat/ (n)
triumvirate
  trójka osób, które rządzą razem;

trochę /ˈtrɔxɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
some, few, a bit, a little
  w niewielkim stopniu, niewiele

trociny /trɔˈʨ̑ĩnɨ/ (n)
sawdust
  drobne odpady po obróbce drewna;

trockista /trɔʦ̑ʲˈcista/ (n)
Trotskyite, trot
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik trockizmu

trockistowski /trˌɔtskistˈɔfski/ (adj)
Trotskyite
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z trockizmem, dotyczący trockizmu lub trockistów

trockizm /trˈɔtskizm/ (n)
Trotskyism, trotskyism
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;

trojaki /trɔˈjäci/ (numeral)
of three way kind type, threefold
  dotyczący trzech typów, rodzajów

trojako /trɔˈjakɔ/ (adv)
in three way kind type
  (odprzymiotnikowy) → trojaki

trojański /trɔjˈaɲski/ (adj)
Trojan
  związany z Troją, dotyczący Troi

trojka /ˈtrɔjka/ (n)
troika
  (historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) zespół złożony z Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który odpowiadał za ustalenie warunków udzielenia pomocy finansowej Grecji, Irlandii, Portugalii i Cyprowi
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj trójkonnego rosyjskiego zaprzęgu;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komitet złożony z trzech osób, zwłaszcza z poprzedniego przewodniczącego, obecnego i przyszłego

trolejbus /trɔˈlɛjbus/ (n)
trolleybus, trackless trolley
  drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

troll /trɔl/ (n)
troll
  (mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi

troll patentowy /ˈtrɔl ˌpatɛ̃nˈtɔvɨ/ (idiom)
patent troll
  (pejoratywnie, pejoratywny) podmiot, zwykle firma, która nabywa patent dotyczący jakiegoś rozwiązania, ale nie zamierza stosować go w praktyce, czekając aż ktoś inny to zrobi, by go pozwać za rzekome utracone korzyści i zyskać na odszkodowaniu

trolling /ˈtrɔlʲĩŋk/ (n)
trolling
  (informatyka, informatyczny) wysyłanie wrogich, obraźliwych lub kontrowersyjnych wiadomości na jedno z publicznych miejsc w Internecie w celu wzniecenia kłótni;

trombita /trɔ̃mˈbʲita/ (n)
trembita
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) dęty instrument muzyczny w postaci bardzo długiej, prostej, drewnianej rury, używany przez Hucułów, także w Rumunii, na Węgrzech i Podhalu; podobny do ligawki i bazuny;

tron /trɔ̃n/ (n)
throne
  fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;
  (przenośnie, przenośnia) stanowisko monarchy w danym kraju

trop /trɔp/ (n)
trope
  (literacko) zwrot o znaczeniu przenośnym;
track, trail
  ślad odciśniętych stóp

tropiciel /trɔpˈitɕɛl/ (n)
stalker
  (przenośnie, przenośnia) szpicel
pathfinder, tracker
  (łowiectwo, łowiecki) osoba tropiąca zwierzynę
tracker
  (kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) pies tropiący zwierzynę;

tropikalny /ˌtrɔpʲiˈkalnɨ/ (adj)
tropical, equatorial, tropic
  typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym

tropowiec /trɔpˈɔvʲɛts/ (n)
scent hound, scenthound
  (kynologia, kynologiczny) (łowiectwo, łowiecki) pies tropiący zwierzynę;

troska /ˈtrɔska/ (n)
care
  chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro

troskliwy /trɔsˈklʲivɨ/ (adj)
attentive, solicitous, thoughtful, caring
  wyrażający troskę, zmartwienie, niepokój

troszczyć się /ˈtrɔʃʧ̑ɨʨ̑‿ɕɛ/ (v)
care for, look after
  wykazywać troskę o kogoś lub coś

trubadur /trubˈadur/ (n)
troubadour
  (historia, historyczny, historycznie) (literacko) poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak;

trucht /trˈuxt/ (n)
jogging
  wolny, nieśpieszny bieg małymi krokami o prędkości między 5 a 10 km/h

truciciel /trutɕˈitɕɛl/ (n)
poisoner
  ktoś, kto kogoś truje lub otruł

trucizna /truˈʨ̑izna/ (n)
poison, toxin
  substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

trud /trut/ (n)
toil
  ciężka praca, duży wysiłek

trudno /ˈtrudnɔ/ (adv)
hard
  z koniecznością włożenia dużego wysiłku, uciążliwie, opornie

trudność /ˈtrudnɔɕʨ̑/ (n)
difficulty, hassle, snag, trouble
  coś, co jest trudne
  przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu
  właściwość rzeczy trudnych

trudny /ˈtrudnɨ/ (adj)
difficult, hard
  taki, którego wykonanie wymaga wysiłku
  niełatwy do zrozumienia

trufla /ˈtrufla/ (n)
truffle
  (mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki

truflowy /trufˈlɔvɨ/ (adj)
truffle
  związany z truflą

truizm /ˈtru<sup>j</sup>ism̥/ (n)
truism
  wypowiedź prawdziwa, ale taka, że jej treść jest wszystkim znana; banał, coś oczywistego

trujący /truˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
poisonous, toxic
  taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

trumna /ˈtrũmna/ (n)
coffin, casket, pall
  zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

trunek /ˈtrũnɛk/ (n)
intoxicant, liquor
  (książkowy) napój alkoholowy

trup /trup/ (n)
clunker
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) wyeksploatowany, zniszczony przedmiot, urządzenie, najczęściej samochód
corpse
  ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia

trupa /ˈtrupa/ (n)
troupe
  (przestarzałe, przestarzały) grupa artystów teatralnych lub cyrkowych

trupi /ˈtrupʲi/ (adj)
cadaverous
  odnoszący się do trupa, związany z trupem

trupia czaszka /ˈtrupʲja ˈʧ̑aʃka/ (n)
skull and crossbones
  schematyczny rysunek ludzkiej czaszki, często nad skrzyżowanymi piszczelami będący symbolem śmierci

truskawka /truˈskafka/ (n)
strawberry
  (botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)

truskawkowy /ˌtruskafˈkɔvɨ/ (adj)
strawberry
  przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek

truteń /ˈtrutɛ̃ɲ/ (n)
drone
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;

trutka /ˈtrutka/ (n)
poison
  (potocznie, potoczny) pokarm zawierający substancję trującą, wykładany w celu pozbycia się szkodników

truć /trˈutɕ/ (v)
poison
  powodować objawy choroby lub śmierć poprzez działanie trucizny
  (potocznie, potoczny) powodować niepokój, przygnębienie
prattle
  (pogardliwie) mówić rozwlekle, natrętnie prosić
poison oneself, take poison
  zażywać truciznę
worry
  (potocznie, potoczny) ulegać złym przemyśleniom

trwale /trfˈalɛ/ (adv)
permanently, constantly
  niezmiennie, permanentnie

trwanie /ˈtr̥fãɲɛ/ (n)
duration
  (rzeczownik odczasownikowy) od: trwać

trwać /tr̥faʨ̑/ (v)
last
  istnieć lub odbywać się przez jakiś czas
  pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji

trwała /ˈtr̥fawa/ (n)
perm
  (potocznie, potoczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) trwała ondulacja

trwałość /ˈtr̥fawɔɕʨ̑/ (n)
constancy, durability, endurance, longevity, permanence, persistence
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: trwały

trwały /ˈtr̥fawɨ/ (adj)
fixed
  taki, który nadaje się do użytku przez długi czas ze względu na swoją trwałość, wytrzymałość, odporność
durable, lasting, permanent
  taki, który nie ulega większym zmianom

trwoga /ˈtr̥fɔɡa/ (n)
fright, fear
  intensywny strach, przerażenie
anxiety
  lęk, obawa przed czymś, co ma się wydarzyć

tryb /trɨp/ (n)
grammatical mood
  (językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia;
mode
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) molowa lub durowa wersja akordu, tonacji, lub gamy
gear
  koło zębate, szczególnie duże;
mechanism, mode, procedure
  procedura lub ustalony wariant jej wykonania

tryb orzekający /ˈtrɨp ˌɔʒɛkaˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
indicative mood
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający neutralny lub obiektywny stosunek mówiącego do podawanych faktów;

tryb przypuszczający /ˈtrɨp ˌːʃɨpuʃʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
conditional
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie;

tryb rozkazujący /ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
imperative
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie;

tryb łączący /ˈtrɨp wɔ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
conjunctive subjunctive mood
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika, wyrażający m.in. życzenie, polecenie, możliwość, potrzebę lub wątpliwość;

trybadyzm /trɨbˈadɨzm/ (n)
tribadism
  (seksuologia, seksuologiczny) homoseksualizm kobiecy

trybalizm /trɨˈbalʲism̥/ (n)
tribalism
  (socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych

trybularz /trɨbˈulaʃ/ (n)
thurible
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj utensyliów liturgicznych, służący do okadzania podczas uroczystości i nabożeństw religijnych;

trybun /trˈɨbun/ (n)
tribune, tribune of the people, tribune of the plebs
  (historia, historyczny, historycznie) urząd cywilny w starożytnym Rzymie, utworzony w celu ochrony interesów obywateli, zwłaszcza plebejuszy;
tribune
  (historia, historyczny, historycznie) urząd wojskowy w starożytnym Rzymie, oficer;

trybuna /trɨˈbũna/ (n)
tribune
  specjalne podwyższenie z pulpitem przeznaczone dla mówcy

trybunał /trɨbˈunaw/ (n)
tribunal
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instancja orzekająca, kolegium sądowe;

trychologia /ˌtrɨxɔˈlɔɟja/ (n)
trichology
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dziedzina nauki zajmująca się łysieniem, schorzeniami oraz pielęgnacją włosów i skóry głowy

tryftong /ˈtrɨftɔ̃ŋk/ (n)
triphthong
  (językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek

trygonometria /trˌɨɡɔnɔmˈɛtrja/ (n)
trigonometry
  (matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;

trygonometryczny /trˌɨɡɔnˌɔmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
trigonometric
  związany z trygonometrią, dotyczący trygonometrii

tryk /trɨk/ (n)
ram, tup
  (zoologia, zoologiczny) samiec owcy gotowy do rozpłodu

tryktrak /ˈtrɨktrak/ (n)
backgammon
  rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy;

tryliard /ˈtrɨlʲjart/ (n)
sextillion
  liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 = 1021;

trylogia /trɨlˈɔɡja/ (n)
trilogy
  cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów

trymestr /ˈtrɨ̃mɛstr̥/ (n)
trimester
  (urzędowy) trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach

trymować /trɨ̃ˈmɔvaʨ̑/ (v)
trim
  (kynologia, kynologiczny) usuwać martwą sierść psa w celach estetycznych i pielęgnacyjnych

trynitarz /trɨɲˈitaʃ/ (n)
Trinitarian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Jana z Matty;

tryskać /ˈtrɨskaʨ̑/ (v)
come out, erupt, exude, gush, play, spout
  wydobywać się nagle, wyrzucać gwałtownie

trytytka /trɨtˈɨtka/ (n)
cable tie
  (środowiskowy) elastyczna obejma z tworzywa sztucznego z mechanizmem zębatkowo-zapadkowym stosowana np. do spinania wiązek kabli elektrycznych lub mocowania kołpaków;

tryumfalny /trˌɨumfˈalnɨ/ (adj)
triumphal
  związany z tryumfem, dotyczący tryumfu, wyrażający tryumf

trywializować /ˌtrɨvʲjalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
trivialise, trivialize
  sprowadzać coś do rzeczy trywialnej, banalnej

trywialnie /trɨˈvʲjalʲɲɛ/ (adv)
trivially
  w sposób trywialny, niewybredny, ordynarny

trywialny /trɨˈvʲjalnɨ/ (adj)
trivial
  (książkowy) niewyszukany, pospolity

trzask /tʃˈask/ (n)
clack, crackle
  suchy, gwałtowny, urwany odgłos

trzaskać /tʃˈaskatɕ/ (v)
snap
  (potocznie, potoczny) robić coś w szybkim tempie i w dużej liczbie
bang, click, hit, slam, smack
  uderzać mocno, wywołując trzask
crackle
  wydawać charakterystyczny krótki odgłos podczas rozpadania, pękania

trzcina /ˈṭʃʲʨ̑ĩna/ (n)
cane
  materiał otrzymywany z trzciny (1.1)
reed
  roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;

trzcina cukrowa /tʃtɕˈina tsukrˈɔva/ (n)
sugarcane, sugar cane
  (rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;

trzeba /ˈṭʃɛba/ (v)
it be necessary to, one ought to, one should
  …tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej

trzecia wojna światowa /ˈṭʃɛʨ̑a ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva/ (pn)
World War III
  (historia, historyczny, historycznie) hipotetyczny ogólnoświatowy konflikt zbrojny;

trzeciej możliwości nie ma /tʃˈɛtɕɛj mˌɔʒlivˈɔɕtɕi ɲʲˈɛma/
no third possibility is given
  wyrażenie charakteryzujące sytuację, w której są tylko dwie możliwości

trzeciorzęd /ṭʃɛˈʨ̑ɔʒɛ̃nt/ (n)
Tertiary
  (geologia, geologiczny) starszy okres (system) kenozoiku, dzielący się na paleogen i neogen;

trzepaczka /ṭʃɛˈpaʧ̑ka/ (n)
whisk
  narzędzie do ubijania piany z białek jaj lub śmietany;
carpet beater
  przyrząd do trzepania dywanów z kurzu;

trzepaczka do dywanów /tʃɛpˈatʃka dɔ dɨvˈanuf/ (n)
carpet beater, carpetbeater, carpet duster, carpet whip, clothes-beater, dust beater
  ręczne narzędzie do trzepania dywanów na trzepaku;

trzepak /ˈṭʃɛpak/ (n)
carpet beating rack, carpet beating stand, carpet hanger
  konstrukcja składająca się z dwóch słupków z poprzeczką, służąca do przewieszania dywanów i innych rzeczy trzepanych z kurzu;

trzepot /tʃˈɛpɔt/ (n)
flutter
  szybki ruch skrzydeł ptaków z towarzyszącym mu szumem lub furkotem

trzepotanie przedsionków /tʃˌɛpɔtˈaɲʲɛ pʃɛtɕˈɔŋkuf/ (n)
atrial flutter
  (medycyna, medyczny) rodzaj zaburzenia – arytmii, polegający na szybkim i uporządkowanym rytmie przedsionkowym serca o częstotliwości zwykle w granicach 250-350 na minutę

trzewikodziób /ˌṭʃɛvʲiˈkɔʥ̑up/ (n)
shoebill
  (ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;

trzeć /ṭʃɛʨ̑/ (v)
grate
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozdrabniać na cząstki lub rozgniatać na jednolitą masę
rub, chafe
  naciskając, pocierać
rub
  pocierać sobą o coś

trzeźwo /tʃˈɛʑvɔ/ (adv)
soberly
  nie będąc pod wpływem alkoholu

trzeźwy /ˈṭʃɛʑvɨ/ (adj)
sober
  niepijany

trzmiel /ṭʃmʲjɛl/ (n)
bumblebee, humble-bee
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;

trzmielojad /ṭʃmʲjɛˈlɔjat/ (n)
honey buzzard
  (ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

trznadel /ˈṭʃnadɛl/ (n)
yellowhammer
  (ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak śpiewający, nieco większy od wróbla, o żółtym i rdzawobrązowym upierzeniu

trznadel zwyczajny /ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ/ (n)
yellowhammer
  (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;

trzoda /ˈṭʃɔda/ (n)
flock
  gromada zwierząt hodowlanych

trzon /ṭʃɔ̃n/ (n)
core
  (architektura, architektoniczny) układ ścian w budynku zapewniający jego stateczność ogólną
  najważniejszy, główny element jakiegoś przedmiotu

trzonek /ˈṭʃɔ̃nɛk/ (n)
handle
  uchwyt, rękojeść jakiegoś narzędzia

trzonowiec /tʃɔnˈɔvʲɛts/ (n)
molar
  (anatomia, anatomiczny) tylny ząb służący do miażdżenia pokarmu;

trzos /ṭʃɔs/ (n)
purse
  (dawniej, dawny) pas z kieszeniami na pieniądze

trzustka /ˈṭʃustka/ (n)
pancreas
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

trzustkowy /tʃustkˈɔvɨ/ (adj)
pancreatic
  (anatomia, anatomiczny) związany z trzustką

trzyczęściowy /tʃˌɨtʃɛɲɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
tripartite
  składający się z trzech części, podzielony na trzy części

trzydniowy /ṭʃɨdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
three-day
  trwający trzy dni

trzydziestodwójka /tʃˌɨdʑɛstɔdvˈujka/ (n)
demisemiquaver
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca jedną trzydziestodrugą całej nuty;

trzydziestościan /tʃˌɨdʑɛstˈɔɕtɕan/ (n)
triacontahedron
  (geometria) wielościan o trzydziestu ścianach

trzyjęzyczny /ˌṭʃɨjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
trilingual
  napisany w trzech językach
  posługujący się trzema językami

trzykrotka /ṭʃɨˈkrɔtka/ (n)
spiderwort
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

trzymać /ˈṭʃɨ̃maʨ̑/ (v)
hold, keep
  chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać
keep
  zatrudniać

trzymać język za zębami /ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈjɛ̃w̃zɨɡ ˌza‿zɛ̃mˈbãmʲi/ (v)
hold one's tongue
  (przenośnie, przenośnia) dochowywać tajemnicy, być ostrożnym w wypowiedziach

trzymać rękę na pulsie /ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈrɛ̃ŋkɛ na‿ˈpulʲɕɛ/ (idiom)
be in the swim in, have one's finger on the pulse of
  śledzić wypadki, rozwój czegoś, być dobrze zorientowanym, uważnym; być na bieżąco

trzynasta /tʃɨnˈasta/ (n)
1 PM
  godzina 13, godzina pierwsza po południu

trzynastoletni /ˌṭʃɨ̃nastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
of thirteen, thirteen-year-old
  mający trzynaście lat
of thirteen year, thirteen-year
  trwający trzynaście lat

trzynastościan /tʃˌɨnastˈɔɕtɕan/ (n)
tridecahedron
  (geometria) wielościan o trzynastu ścianach

trząść /tʃˈɔ̃ɕtɕ/ (v)
keep a firm grip on
  (potocznie, potoczny) podporządkowywać sobie wszystko
shake
  (potocznie, potoczny) wywoływać silne emocje
  wykonywać ruchy drgania, szarpania
judder
  powodować podrzucanie zawartości podczas jazdy
shiver
  poddawać się drganiom

trzęsawisko /tʃˌɛ̃savˈiskɔ/ (n)
swamp
  podmokły i grząski teren, zwykle porośnięty szuwarami

trzęsienie ziemi /ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
earthquake, quake
  (geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego;

trój- /truj/
three-, tri-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś lub całość składającą się z trzech części

trójatomowy /trˌujatɔmˈɔvɨ/ (adj)
triatomic
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) złożony z trzech atomów

trójca /ˈtrujʦ̑a/ (n)
trinity
  rzecz, byt o troistej naturze
  trzy osoby

trójdźwięk /trˈujdʑvʲɛŋk/ (n)
triad
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) akord złożony z trzech dźwięków, które mogą zostać uporządkowane w układ dwóch nałożonych tercji;

trójdźwięk durowy /trˈujdʑvʲɛŋɡ durˈɔvɨ/ (n)
major triad
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójdźwięk składający się od podstawy (od dołu) z tercji wielkiej i tercji małej

trójdźwięk molowy /trˈujdʑvʲɛŋk mɔlˈɔvɨ/ (n)
minor triad
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójdźwięk składający się od podstawy (od dołu) z tercji małej i tercji wielkiej

trójdźwięk zmniejszony /trˈujdʑvʲɛŋɡ zmɲʲɛjʃˈɔnɨ/ (n)
diminished triad
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójdźwięk składający się z dwóch tercji małych

trójdźwięk zwiększony /trˈujdʑvʲɛŋɡ zvʲɛŋkʃˈɔnɨ/ (n)
augmented triad
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójdźwięk składający się z dwóch tercji wielkich

trójgliceryd /trˌujɡlitsˈɛrɨt/ (n)
triglyceride
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny należący do lipidów;

trójjedyny /ˌtrujːɛˈdɨ̃nɨ/ (adj)
triune
  (środowiskowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden w trzech osobach

trójka /ˈtrujka/ (n)
C
  ocena dostateczna w szkole
trinity
  trzy osoby, troje zwierząt, lub, rzadziej, trzy przedmioty

trójkąt /ˈtrujkɔ̃nt/ (n)
triangle
  (geometria) wielokąt mający trzy boki
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką

trójkątny /trujˈkɔ̃ntnɨ/ (adj)
triangular, triangulate
  dotyczący trójkąta (figury geometrycznej)
triangular
  mający kształt podobny do trójkąta (figury geometrycznej)

trójmasztowiec /ˌtrujmaˈʃtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
three-masted ship
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek posiadający trzy maszty

trójmasztowy /ˌtrujmaˈʃtɔvɨ/ (adj)
three-masted
  o żaglowcu: mający trzy maszty

trójnóg /ˈtrujnuk/ (n)
tripod, trivet
  przedmiot, sprzęt o trzech nogach

trójpłat /ˈtrujpwat/ (n)
triplane
  (lotnictwo, lotniczy) samolot o trzech płatach nośnych;

trójrożny /trujrˈɔʒnɨ/ (adj)
three-cornered
  mający trzy rogi

trójskok /ˈtrujskɔk/ (n)
triple jump
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

trójstyk /trˈujstɨk/ (n)
tripoint
  (geografia, geograficzny) zetknięcie granic trzech państw

trójwartościowy /trˌujvartɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
trivalent
  (chemia, chemiczny) wykorzystujący trzy elektrony do utworzenia wiązania chemicznego

trójwzgórze /trujvzɡˈuʒɛ/ (n)
trimount
  (heraldyka, heraldyczny) element w heraldyce, występujący na herbach i godłach, potrójne wzgórze;

trójząb /ˈtrujzɔ̃mp/ (n)
trident
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem;

trójścian /ˈtrujɕʨ̑ãn/ (n)
trihedron
  (matematyka, matematyczny) bryła ograniczona przez trzy nierównoległe płaszczyzny

trąba /ˈtrɔ̃mba/ (n)
tuba
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) każdy duży dęty, blaszany instrument muzyczny, np. tuba lub waltornia
trunk
  (zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia);
vortex, whirlwind
  gwałtowny wir powietrza;

trąba powietrzna /trˈɔmba pɔvʲˈɛtʃna/ (n)
whirlwind
  (meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o duża sile niszczącej;

trąbić /ˈtrɔ̃mbʲiʨ̑/ (v)
trumpet
  wydawać dźwięk podobny do dźwięku trąbki lub trąby
  wydawać dźwięk trąbką lub trąbą

trąbka /ˈtrɔ̃mpka/ (n)
trumpet
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

trąbka słuchowa /trˈɔmpka swuxˈɔva/ (n)
Eustachian tube, auditory tube, pharyngotympanic tube
  (anatomia, anatomiczny) kanał, który łączy jamę bębenkową ucha środkowego z górną częścią gardła;
ear trumpet, hearing trumpet
  (technologia, technika, techniczny) dawny aparat słuchowy w kształcie rożka, trąbki

trącać /ˈtrɔ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
to jostle
  szturchać, lekko uderzać

trącić /ˈtrɔ̃ɲʨ̑iʨ̑/ (v)
to smell
  wydzielać lekki zapach, raczej nieprzyjemny

trąd /trɔ̃nt/ (n)
leprosy
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

trądzik /ˈtrɔ̃ɲʥ̑ik/ (n)
acne
  (medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok

trądzik różowaty /trˈɔɲdʑik rˌuʒɔvˈatɨ/ (n)
rosacea
  (medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych;

trędowaty /ˌtrɛ̃ndɔˈvatɨ/ (n)
leper
  (medycyna, medyczny) osoba chora na trąd

tsundoku /tsundˈɔku/ (n)
tsundoku
  kompulsywne kupowanie książek, z których większość pozostaje nieprzeczytana zalegając w stosach

tu /tu/ (pronoun)
here
  …miejsce, w którym znajduje się mówiący

tu i ówdzie /ˈtu i‿ˈuvʲʥ̑ɛ/ (adv)
here and there
  tu i tam

tu leży pies pogrzebany /ˈtu ˈlɛʒɨ ˈpʲjɛs ˌpɔɡʒɛˈbãnɨ/ (proverb)
that's the snag, that's where the shoe pinches
  wyrażenie używane, gdy ktoś znajduje sedno sprawy, przyczynę problemu

tuareski /ˌtu<sup>w</sup>aˈrɛsʲci/ (adj)
Tuareg
  dotyczący Tuaregów, związany z Tuaregami

tuba /ˈtuba/ (n)
tuba
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, basowy lub kontrabasowy;

tubylczy /tubˈɨltʃɨ/ (adj)
autochthonic, indigenous, native, native-born
  związany z tubylcami, dotyczący tubylców

tucznik /tˈutʃɲik/ (n)
porker
  (zootechnika, zootechniczny) zwierzę, zwykle świnia, obficie karmione i przeznaczone na ubój;

tuf /tuf/ (n)
tuff
  (geologia, geologiczny) rodzaj skały osadowej, składającej się z materiału piroklastycznego;

tugrik /ˈtuɡrʲik/ (n)
tögrög
  (jednostka monetarna) waluta Mongolii;

tukan /ˈtukãn/ (n)
toucan
  (ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów;

tukan tęczodzioby /ˈtukãn ˌtɛ̃n͇ʧ̑ɔˈʥ̑ɔbɨ/ (n)
keel-billed toucan
  (ornitologia, ornitologiczny) Ramphastos sulfuratus, kilkudziesięciocentymetrowy ptak z wielkim wielokolorowym dziobem, zamieszkujący Amerykę Południową i Amerykę Środkową;

tukan wielki /tˈukan vʲˈɛlki/ (n)
common toucan, giant toucan, toco toucan
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku (1.1)
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ramphastos toco Statius Müller, gatunek dużego ptaka z rodziny tukanowatych, występujący w Ameryce Południowej;

tul /tul/ (n)
thulium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69;

tuleja /tuˈlɛja/ (n)
bushing
  (technologia, technika, techniczny) element mechanizmów i maszyn w kształcie wydłużonego pierścienia lub wydrążonego walca

tulipan /tuˈlʲipãn/ (n)
tulip
  (botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;

tulipanowiec /tˌulipanˈɔvʲɛts/ (n)
tulip tree, tuliptree
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Liriodendron L., rodzaj roślin drzewiastych z rodziny magnoliowatych;

tuliłezka /tˌuliwˈɛska/ (n)
Roridula, dewstick, fly bush
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin (Roridula) z rodziny tuliłezkowatych;

tuman /ˈtũmãn/ (n)
dumbbell
  (potocznie, potoczny) człowiek niezbyt rozgarnięty, wolno myślący

tumult /ˈtũmult/ (n)
tumult
  sytuacja zamętu

tundra /ˈtũndra/ (n)
tundra
  (geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;

tunel /ˈtũnɛl/ (n)
tunnel
  budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.;
  (informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;

tunezyjski /ˌtũnɛˈzɨjsʲci/ (adj)
Tunisian
  odnoszący się do państwa Tunezja

tunguski /tuŋɡˈuski/ (adj)
Tungusic
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami tunguskimi
  związany z Tunguzami, dotyczący Tunguzów

tunika /tũˈɲika/ (n)
tunic
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) spodnia, lekka szata wełniana, zwykle z krótkim rękawem lub bez, noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnym Rzymie;

tupaja /tupˈaja/ (n)
treeshrew
  (zoologia, zoologiczny) Tupaia, rodzaj ssaka z rodziny tupajowatych;

tupet /ˈtupɛt/ (n)
cheek
  zbytnia pewność siebie, granicząca z bezczelnością, zuchwałość

tupolew /tupˈɔlɛf/ (n)
tupolev
  (lotnictwo, lotniczy) samolot marki Tupolew

tur /tur/ (n)
aurochs
  (zoologia, zoologiczny) Bos primigenius, wymarły gatunek ssaka z rodziny wołowatych;

turban /ˈturbãn/ (n)
turban
  męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych;

turbina /turˈbʲĩna/ (n)
turbine
  (technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy;

turbulencja /tˌurbulˈɛntsja/ (n)
turbulence
  chaotycznie poruszające się wiry i strumienie powietrza w atmosferze ziemskiej
  ruch cieczy lub gazu, w którym tory poszczególnych elementów cieczy lub gazu przecinają się ze sobą w chaotyczny sposób

turecki /tuˈrɛʦ̑ʲci/ (adj)
Turkish
  odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp.
Turkic
  odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.;

turecki /tuˈrɛʦ̑ʲci/ (n)
Turkish, the Turkish language
  język urzędowy Turcji;

turkawka /turˈkafka/ (n)
turtledove, turtle
  (ornitologia, ornitologiczny) (Streptopelia turtur) średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia;

turkijski /turkˈijski/ (adj)
Turkic
  odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.;

turkizacja /tˌurkizˈatsja/ (n)
Turkization
  narzucanie danemu ludowi lub przyswajanie przez dany lud tureckiej kultury, obyczajów i języka

turkmeński /turkˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
Turkmen
  odnoszący się do Turkmenów lub do Turkmenistanu

turkmeński /turkˈmɛ̃j̃sʲci/ (n)
Turkmen
  język urzędowy Turkmenistanu;

turkus /ˈturkus/ (n)
turquoise
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej;
  barwa, zielony odcień cyjanu;

turkusowy /ˌturkuˈsɔvɨ/ (adj)
turquoise
  (jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem
  (książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu

turmalin /turˈmalʲĩn/ (n)
tourmaline
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

turniej /tˈurɲʲɛj/ (n)
tournament
  (sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe;
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne zawody rycerskie;

turon /ˈturɔ̃n/ (n)
Turonian
  (geologia, geologiczny) drugi wiek późnej kredy, trwający 93,5 – 89,3 milionów lat temu;

turysta /tuˈrɨsta/ (n)
tourist
  osoba uprawiająca turystykę

turystyczny /ˌturɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
touristic
  związany z turystyką lub turystami

turystyka /tuˈrɨstɨka/ (n)
tourism, touring
  wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych;

turystyka aborcyjna /turˈɨstɨkˌa ˌabɔrtsˈɨjna/ (n)
abortion tourism
  podróżowanie z kraju o restrykcyjnych przepisach aborcyjnych do tego, w którym są one łagodniejsze w celu wykonania aborcji;

tusz /tuʃ/ (n)
ink
  farba wodna używana zwykle do napełniania wkładów w długopisach;

tusz do rzęs /ˈtuʒ dɔ‿ˈʒɛ̃w̃s/ (n)
mascara
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka

tutek /tˈutɛk/ (n)
tut, tutorial
  (środowiskowy) tutorial

tutor /ˈtutɔr/ (n)
tutor
  opiekun studentów na wyższych uczelniach, adiunkt kierujący indywidualnie ich pracą

tutorial /tuˈtɔrʲjal/ (n)
tutorial
  samouczek;

tuwalski /tuˈvalsʲci/ (adj)
Tuvaluan
  odnoszący się do państwa Tuvalu

tuwiński /tuvˈiɲski/ (adj)
Tuvan
  odnoszący się do Tuwy lub Tuwińców

tuwiński /tuvˈiɲski/ (n)
Tuvan, Tuvinian
  (językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski, którym posługują się Tuwińcy

tuzin /ˈtuʑĩn/ (n)
dozen
  (jednostka miary) 12 sztuk

tułów /ˈtuwuf/ (n)
torso, trunk
  (anatomia, anatomiczny) ciało ssaka oprócz głowy i kończyn;
barrel
  (zoologia, zoologiczny) odcinek ciała u owadów i skorupiaków (zwykle pomiędzy głową a odwłokiem)

tuńczyk /ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
tuna, tunny, tunnyfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie;

tuż /tuʃ/ (adv)
almost
  prawie, blisko

twardo /tfˈardɔ/ (adv)
firmly, sternly
  (przenośnie, przenośnia) w sposób bezwzględny i surowy
firmly, hard
  (przenośnie, przenośnia) w sposób zdecydowany; z upartością
hard
  odpornie na odkształcenia

twardość /tfˈardɔɕtɕ/ (n)
hardness
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: twardy

twardy /ˈtfardɨ/ (adj)
adamant, hard
  ciężki, trudny
hard, adamant
  nie miękki, nieuginający się pod naciskiem

twardy orzech do zgryzienia /ˈtfardɨ ˈɔʒɛγ ˌdɔ‿zɡrɨˈʑɛ̇̃ɲa/ (idiom)
a hard nut to crack
  trudna sprawa

twardziel /ˈtfarʲʥ̑ɛl/ (n)
tough-guy
  (potocznie, potoczny) ktoś niezłomny, odporny na trudy
monadnok
  (geologia, geologiczny) odosobnione wzgórze, zbudowane ze skał odporniejszych na wietrzenie, niż skały go otaczające
heartwood, duramen
  (leśnictwo) wewnętrzna, fizjologicznie nieczynna strefa w pniu drzewa
rhinoscleroma, scleroma
  (medycyna, medyczny) rodzaj przewlekłego, swoistego zapalenia górnych dróg oddechowych wytwarzającego twarde jak chrząstka nacieki;

twardówka /tfardˈufka/ (n)
sclera
  (anatomia, anatomiczny) biała błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię oka;

twardówkowy /tfˌardufkˈɔvɨ/ (adj)
scleral, sclerotic
  (anatomia, anatomiczny) związany z twardówką, dotyczący twardówki

twarz /tfaʃ/ (n)
face
  przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy

twarzoczaszka /ˌtfaʒɔˈʧ̑aʃka/ (n)
facial skeleton, splanchnocranium, viscerocranium
  (anatomia, anatomiczny) część czaszki człowieka i naczelnych;

twarzą w twarz /ˈtfaʒɔ̃w̃ ˈf‿tfaʃ/ (adv)
face to face
  bezpośrednio

twaróg /ˈtfaruk/ (n)
cottage cheese, quark
  (spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

twierdza /ˈtfʲjɛrʣ̑a/ (n)
fortress, stronghold
  (architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;

twierdzenie /tfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
proposition, assertion, claim, theorem
  zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś

twierdzić /ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑/ (v)
assert, claim, allege, contend, maintain, make an allegation
  zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie)

twist /tfˈist/ (n)
twist
  (choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski w takcie dwudzielnym, w którym partnerzy tańczą osobno, wykonując energiczne skręty nóg, bioder i rąk

tworzenie /tfɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
creation, formation
  (rzeczownik odczasownikowy) od: tworzyć

tworzywo sztuczne /tfɔʒˈɨvɔ ʃtˈutʃnɛ/ (n)
plastic
  (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) materiał łatwy w przetwórstwie, zbudowany z polimerów nie występujących w naturze, a wytworzonych przez człowieka

tworzyć /ˈtfɔʒɨʨ̑/ (v)
create
  budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)
form, constitute
  być składnikiem czegoś; mieć jakiś kształt

twój /tfuj/ (pronoun)
your, yours
  2. (osoba) lp

twórca /ˈtfurʦ̑a/ (n)
creator, architect
  (książkowy) osoba, która coś stworzyła, najczęściej dzieło sztuki

twórczość /ˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
creativeness, creativity
  aktywność opierająca się na tworzeniu, byciu kreatywnym

twórczy /ˈtfurʧ̑ɨ/ (adj)
creative, formative, originative
  taki, który ma zdolność tworzenia, tworzy lub prowadzi do tworzenia

ty /tɨ/ (personalPronoun)
you, thou
  (gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej

tyberiadzki /tˌɨbɛrjˈatski/ (adj)
Tiberian
  odnoszący się do Tyberiady, związany z Tyberiadą

tybetański /ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci/ (adj)
Tibetan
  odnoszący się do Tybetu; związany lub wywodzący się z Tybetu

tybetański /ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci/ (n)
Tibetan
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków;

tyczkarz /ˈtɨʧ̑kaʃ/ (n)
pole-vaulter
  (sport, sportowy) zawodnik skoków o tyczce

tydzień /ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
week
  okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;
  każdy okres siedmiu dni

tygiel /ˈtɨɟɛl/ (n)
crucible
  (laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd.
melting pot
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym zachodzi wiele zmian społecznych, w którym mieszają się narodowości, wyznania itd.

tygodnik /tɨˈɡɔdʲɲik/ (n)
weekly
  czasopismo ukazujące się co tydzień

tygodniowo /ˌtɨɡɔdʲˈɲɔvɔ/ (adv)
weekly
  w ciągu tygodnia; dotyczy ilości czegoś

tygodniowy /tˌɨɡɔdɲʲˈɔvɨ/ (adj)
weekly
  zdarzający się, ukazujący się co tydzień; przypadający raz na tydzień

tygrys /ˈtɨɡrɨs/ (n)
tiger
  (zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

tygrys azjatycki /tˈɨɡrɨs ˌazjatˈɨtski/ (n)
tiger
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji;
  (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku (1.1)

tygrysica /ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a/ (n)
tigress
  (zoologia, zoologiczny) samica tygrysa

tykać /ˈtɨkaʨ̑/ (v)
tick
  o zegarze: wydawać krótki odgłos przy przesunięciu wskazówki

tylda /ˈtɨlda/ (n)
tilde
  (termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą
  (termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka (˜), którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część

tyle /ˈtɨlɛ/ (pronoun)
so many, so much
  określenie odnoszące się do liczebników głównych lub zastępujące je

tylko /ˈtɨlkɔ/ (particle)
only, just
  oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

tylne światło /tˈɨlnɛ ɕfʲˈatwɔ/ (n)
taillight
  lampa sygnalizacyjna umieszczona z tyłu pojazdu

tylny /ˈtɨlnɨ/ (adj)
back
  znajdujący się z tyłu czegoś

tym /tˈɨm/ (adv)
the
  …wskazujący na większy stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy w podanych okolicznościach

tym razem /ˈtɨ̃m ˈrazɛ̃m/ (adv)
this time
  w tym wypadku, obecnie, teraz

tymczasem /tɨ̃mˈʧ̑asɛ̃m/ (adv)
in the mean time, in the meantime, meanwhile
  w tym samym czasie, o którym była mowa

tymczasem /tɨ̃mˈʧ̑asɛ̃m/ (interjection)
so long
  forma pożegnania na krótki okres

tymczasem /tɨ̃mˈʧ̑asɛ̃m/ (particle)
in contrast
  sygnalizuje treść przeciwstawną do tego, co było powiedziane przed chwilą

tymczasowo /tˌɨmtʃasˈɔvɔ/ (adv)
temporarily, provisionally
  nie na stałe; do czasu spodziewanej zmiany

tymczasowy /ˌtɨ̃mʧ̑aˈsɔvɨ/ (adj)
temporary, provisional, interim
  taki, który trwa tylko, jakiś czas

tymianek /tɨ̃ˈmʲjãnɛk/ (n)
thyme
  (botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;

tympanon /tɨ̃mˈpãnɔ̃n/ (n)
tympanum
  (architektura, architektoniczny) gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu;
  (architektura, architektoniczny) półkoliste lub ostrołukowe pole między nadprożem a łukiem portalu

tynk /tˈɨŋk/ (n)
plaster
  (budownictwo) powłoka odpowiednio przygotowanej zaprawy budowlanej nałożonej na surową powierzchnię ściany, filaru, sufitu, itp.

tynkarz /ˈtɨ̃ŋkaʃ/ (n)
plasterer
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (budownictwo) murarz będący specjalistą w zakresie tynkowania

tynkować /tɨ̃ŋˈkɔvaʨ̑/ (v)
plaster
  nakładać tynk na wewnętrzną lub zewnętrzną ścianę budynku

tynktura /tɨ̃ŋkˈtura/ (n)
tincture
  (heraldyka, heraldyczny) barwa używana w heraldyce do wypełniania pól i godeł;

typ /tɨp/ (n)
character, fellow, guy
  (potocznie, potoczny) podejrzany mężczyzna
phylum
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) kategoria w systematyce zwierząt;
type, model
  rodzaj, wzorzec

typografia /ˌtɨpɔˈɡrafʲja/ (n)
typography
  technika druku wypukłego, drukarstwo;

typograficzny /tˌɨpɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
typographic
  związany z typografią, zgodny z zasadami typografii

typologia /tˌɨpɔlˈɔɡja/ (n)
typology
  nauka o typach, porównująca typy w zakresie różnych dziedzin

typologiczny /tˌɨpɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
typological
  związany z typologią

typowo /tɨpˈɔvɔ/ (adv)
typically
  od: typowy

typowy /tɨˈpɔvɨ/ (adj)
typical
  często spotykany
  będący charakterystyczną cechą określonego typu
  będący reprezentantem jakiegoś typu, najlepiej oddającym jego specyfikę

typranawir /tˌɨpranˈavir/ (n)
tipranavir
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek do leczenia zakażeń retrowirusowych, hamujący powstawanie dojrzałych, zakaźnych cząstek HIV-1; inhibitor proteazy aspartylowej HIV

tyran /ˈtɨrãn/ (n)
tyrant
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) udzielny władca miasta albo państwa greckiego, dochodzący do władzy zazwyczaj na drodze przewrotu albo otrzymując swoje władztwo z zewnątrz, z rzadka przez dziedziczenie;
  człowiek okrutny, nieliczący się ze zdaniem innych, narzucający swą wolę

tyrania /tɨrˈaɲʲa/ (n)
tyranny
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze

tyranozaur /ˌtɨrãˈnɔzawr/ (n)
tyrannosaurus
  (paleontologia, paleontologiczny) jeden z gatunków dinozaurów mięsożernych;

tyrański /tɨrˈaɲski/ (adj)
tyrannical, tyrannic, tyrannous
  właściwy tyranowi, bezwzględny, związany z narzucanie, swojej woli innym

tyrańsko /tɨrˈaɲskɔ/ (adv)
tyrannically
  w sposób tyrański

tyroksyna /tˌɨrɔksˈɨna/ (n)
thyroxine
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

tyrolski /tɨˈrɔlsʲci/ (adj)
Tyrolean, Tyrolese
  dotyczący Tyrolu, związany z Tyrolem, pochodzący z Tyrolu

tyrozyna /tˌɨrɔzˈɨna/ (n)
tyrosine
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, aminokwas wchodzący w skład wielu białek, przekształcany m.in. w hormony - tyroksynę i adrenalinę;

tyrs /tɨrs/ (n)
thyrsus
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona winoroślą i bluszczem oraz zakończona szyszką sosny pinii; atrybut Dionizosa (Bachusa), menad (bachantek) i satyrów; symbol płodności;

tyrystor /tɨrˈɨstɔr/ (n)
thyristor
  przyrząd półprzewodnikowy stosowany w układach prostowniczych, przekaźnikowych i przełączających;

tysiąc /ˈtɨɕɔ̃nʦ̑/ (n)
thousand
  lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo

tysiąclecie /ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
thousandth anniversary
  rocznica założenia lub wydarzenia, od którego minęło tysiąc lat
millennium
  tysiąc lat

tytan /ˈtɨtãn/ (n)
titan
  (mitologia grecka) każdy z olbrzymów, synów Uranosa i Gai, braci tytanid; (także, też) ich potomkowie;
titanium, Titan
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

tytanit /tɨˈtãɲit/ (n)
sphene, titanite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

tytanomachia /ˌtɨtãnɔ̃ˈmaxʲja/ (n)
Titanomachy
  (mitologia grecka) walka tytanów z bogami olimpijskimi;

tytoniowy /ˌtɨtɔ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
tobacco
  dotyczący tytoniu (rośliny)
  dotyczący tytoniu (używki)

tytoń /ˈtɨtɔ̃ɲ/ (n)
tobacco
  suszone liście tej rośliny (1.1);
  (botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę;

tytularny /tˌɨtulˈarnɨ/ (adj)
nominal, titular
  posiadający prawo do używania danego tytułu, ale bez pełnienia funkcji związanej z tym tytułem

tytuł /ˈtɨtuw/ (n)
title
  napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;
  zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

tytułować /ˌtɨtuˈwɔvaʨ̑/ (v)
entitle
  nadawać czemuś tytuł, nazwę

tyć /tɨʨ̑/ (v)
gain weight
  zwiększać swoją masę za sprawą przyrostu tkanki tłuszczowej

tył /tɨw/ (n)
back
  część czegoś najdalej od przodu

tyłek /ˈtɨwɛk/ (n)
bottom, backside, bum
  (potocznie, potoczny) pośladki

tąpnięcie /tɔmpɲʲˈɛɲtɕɛ/ (n)
bump, rock burst
  (górnictwo, górniczy) oberwanie się skał w kopalni, połączone z silnym wstrząsem;

tęcza /ˈtɛ̃n͇ʧ̑a/ (n)
rainbow
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

tęczówka /tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka/ (n)
iris
  (anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;

tędy /ˈtɛ̃ndɨ/ (pronoun)
this way
  tą drogą (bliską od osoby wskazującej)

tęgi /ˈtɛ̃ŋʲɟi/ (adj)
stout
  dobrze zbudowany, postawny, otyły

tępak /ˈtɛ̃mpak/ (n)
blockhead, dimwit, dunderhead
  (potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba tępa, głupia, mało inteligentna, bezmyślna

tępić /ˈtɛ̃mpʲiʨ̑/ (v)
dull
  czynić tępym
exterminate
  masowo zabijać (stworzenia żywe); zgładzać, wytrzebiać

tępy /ˈtɛ̃mpɨ/ (adj)
blunt, dull, dense, foolish, stupid
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny
blunt, dull
  nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę

tęsknić /ˈtɛ̃w̃sʲkɲiʨ̑/ (v)
miss, yearn
  odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię

tęsknota /tɛ̃w̃sˈknɔta/ (n)
longing, yearning
  chęć osiągnięcia, pozyskania czegoś
yearning, nostalgia, homesickness
  uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

tęskny /ˈtɛ̃w̃sknɨ/ (adj)
wistful
  pełen tęsknoty, nostalgii

tętent /ˈtɛ̃ntɛ̃nt/ (n)
clop
  odgłos uderzających o ziemię kopyt biegnącego zwierzęcia

tętniak /ˈtɛ̃ntʲɲak/ (n)
aneurysm
  (medycyna, medyczny) ograniczone poszerzenia światła tętnicy;

tętniczy /tɛ̃ntʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
arterial
  (medycyna, medyczny) dotyczący tętnicy (tętnic)

tętno /tˈɛntnɔ/ (n)
pulse
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) falisty, powtarzający się ruch naczyń krwionośnych wywoływany akcją serca;

tężcowy /tɛ̃ʃtsˈɔvɨ/ (adj)
tetanic
  (medycyna, medyczny) związany z tężcem, dotyczący tężca

tężec /tˈɛ̃ʒɛts/ (n)
tetanus, lockjaw
  (medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca

tężeć /ˈtɛ̃w̃ʒɛʨ̑/ (v)
coagulate, solidify
  zmieniać stan skupienia z ciekłego na stały

tężnia /tˈɛ̃ʒɲʲa/ (n)
graduation tower
  budowla z drewna i gałęzi tarniny służąca do zwiększania stężenia soli w solance;

tło /twɔ/ (n)
background
  dalszy widok np. obrazu, dalszy plan

tłok /twɔk/ (n)
piston
  (technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;
throng
  duża masa ludzi

tłokowy /twɔkˈɔvɨ/ (adj)
piston
  od: tłok (tylko w znaczeniu: „element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię”)

tłuc /twˈuts/ (v)
smash
  (potocznie, potoczny) mocno uderzać
break, smash
  powodować uderzeniami powstawanie kawałków czegoś
fight, scrap
  (potocznie, potoczny) mocno bić jeden drugiego
drift
  (potocznie, potoczny) przemieszczać się bez celu, włóczyć się
break, smash
  ulegać stłuczeniu, rozbiciu

tłuczek /ˈtwuʧ̑ɛk/ (n)
pestle, pounder, tenderizer
  narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy

tłuczek do mięsa /ˈtwuʧ̑ɛɡ dɔ‿ˈmʲjɛ̃w̃sa/ (n)
meat hammer, meat mallet, meat pounder, meat tenderizer
  (zobacz) [[tłuczek, do, mięso]]

tłuczek do ziemniaków /ˈtwuʧ̑ɛɡ ˌdɔ‿ʑɛ̃mʲˈɲakuf/ (n)
potato masher
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie do ręcznego rozgniatania ziemniaków po ugotowaniu

tłuczeń /twˈutʃɛɲ/ (n)
crushed stone
  (budownictwo) kruszywo budowlane z kamienia łamanego ze skał;

tłum /twũm/ (n)
crowd
  duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

tłumacz /ˈtwũmaʧ̑/ (n)
interpreter
  osoba dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej
translator
  osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;

tłumaczenie /ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
translation
  jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku
  (rzeczownik odczasownikowy) od: tłumaczyć – przekładanie na inny język

tłumaczyć /twũˈmaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
explain
  wyjaśniać, objaśniać coś, przekazywać zasadę działania czegoś
translate, interpret
  wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

tłumik /twˈumik/ (n)
muffler
  (motoryzacja) podzespół motoryzacyjny służące do tłumienia hałasu wydobywania się spalin z rury wydechowej
silencer
  (technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału;

tłumić /ˈtwũmʲiʨ̑/ (v)
quash, quell
  (o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów
suppress
  (o emocjach, uczuciach, odczuciach) powstrzymywać, hamować, nie dawać upustu; starać się nie okazywać uczuć
smother
  ograniczać, zmniejszać nasilenie czegoś

tłumnie /twˈumɲʲɛ/ (adv)
en masse, multitudinously
  w dużej grupie osób

tłumok /twˈumɔk/ (n)
bundle
  (potocznie, potoczny) duży, nieforemny pakunek; rzeczy spakowane, zwykle prowizorycznie w płachtę, w koc itp.
quad
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) osoba uważana za głupią i niezdolną

tłusty /ˈtwustɨ/ (adj)
fat
  (pejoratywnie, pejoratywny) o człowieku: gruby
  pokryty tłuszczem albo będący w dotyku jak tłuszcz
  zawierający dużo tłuszczu

tłusty czwartek /ˈtwustɨ ˈʧ̑fartɛk/ (n)
Fat Tuesday, Shrove Tuesday
  (etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami;

tłuszczak /twˈuʃtʃak/ (n)
lipoma
  (medycyna, medyczny) łagodny nowotwór składający się z tkanki tłuszczowej;
oilbird
  (ornitologia, ornitologiczny) Steatornis caripensis, monotypowy gatunek ptaków południowoamerykańskich, jedyny przedstawiciel rodziny tłuszczaków;

tłuszczowy /twuʃˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
adipic, adipose, fat, fatty, greasy, lipid
  (przymiotnik) od tłuszcz

u /u/ (preposition)
of
  …bycie częścią całości
  …przynależność
at
  …osobę związaną ze sprawą
at, by
  …umiejscowienie w bliskości

uaktualniać /ˌuaktuˈalɲʲatɕ/ (v)
bring up to date bring up-to-date, keep up-to-date, update
  czynić znów aktualnym

ubezpieczać /ˌubɛspʲˈɛtʃatɕ/ (v)
insure
  zawierać umowę o odszkodowanie w losowym przypadku

ubezpieczenie /ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
insurance, assecuration
  zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne

ubezpieczenie na życie /ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ na‿ˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
life insurance
  (urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem;

ubezwłasnowolnienie /ˌubɛzvwasnɔvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
incapacitation
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie zdolności do czynności prawnych;

ubiegły /uˈbʲjɛɡwɨ/ (adj)
last
  zeszły, miniony, poprzedni, ostatni

ubierać /uˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
dress, clothe, wear
  zakładać, wkładać ubranie lub obuwie

ubijać /ubʲˈijatɕ/ (v)
whip, beat, churn
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmieniać produkty płynne na gęstą masę poprzez energiczne mieszanie
slay
  (potocznie, potoczny) powodować czyjąś śmierć
level
  bijąc w coś, powodować mocniejsze powiązanie cząstek tego, zwiększać gładkość i twardość czego

ubikacja kucana /ˌubʲiˈkaʦ̑ʲja kuˈʦ̑ãna/ (n)
squat, squat toilet
  rodzaj ubikacji, w której brak muszli i wymagającej korzystania w pozycji kucznej;

ubiór /ˈubʲjur/ (n)
attire, clothes, outfit, garb, get-up, raiment
  elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie

uboczny /ubˈɔtʃnɨ/ (adj)
extrinsic, fringe, incidental, peripheral
  mający drugorzędne znaczenie
by-, side
  powstający przy okazji jakiegoś działania

ubogi /uˈbɔɟi/ (adj)
poor
  posiadający mało dóbr materialnych

ubranie /uˈbrãɲɛ/ (n)
clothes, attire
  wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała

ubrany /ubrˈanɨ/ (adj)
dressed
  noszący odzież

ubuntu /ubˈuntu/ (n)
ubuntu
  (filozofia, filozoficzny) subsaharyjska ideologia i system etyczny skupiający się na relacjach międzyludzkich i pomocy bliźniemu;

ubój /ˈubuj/ (n)
slaughter
  zabijanie zdrowych zwierząt hodowlanych dla mięsa

ubój rytualny /ˈubuj ˌrɨtuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (n)
ritual slaughter
  w judaizmie i islamie metoda zabicia zwierzęcia gospodarskiego poprzez przecięcie przełyku i arterii jednym cięciem noża bez uprzedniego ogłuszenia, prowadząca do śmierci przez wykrwawienie

ubóstwiać /uˈbustfʲjäʨ̑/ (v)
adore
  czcić, wielbić, uwielbiać, otaczać kogoś (lub coś) zachwytem
deify
  nadawać obiektom lub zjawiskom cechy boskie

ubóstwo /uˈbustfɔ/ (n)
paucity, poorness
  (przenośnie, przenośnia) brak różnorodności
poverty, penury
  brak środków materialnych

ucha /ˈuxa/ (n)
ukha
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typowa dla kuchni rosyjskiej zupa rybna przyrządzana z kilku gatunków ryb słodkowodnych

uchatka /uxˈatka/ (n)
sea lion
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otaria Péron, rodzaj drapieżnego ssaka morskiego z rodziny uchatkowatych występujący u południowych wybrzeży Ameryki Południowej;

ucho /ˈuxɔ/ (n)
ear
  (anatomia, anatomiczny) narząd słuchu;
  małżowina uszna
handle
  uchwyt kosza, garnka, filiżanki lub siatki

ucho wewnętrzne /ˈuxɔ vɛvˈnɛ̃nṭʃnɛ/ (n)
inner ear
  (anatomia, anatomiczny) część ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

uchodzić /uˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
debouch, disembogue
  (geografia, geograficzny) o cieku wodnym: mieć ujście, wpadać gdzieś
escape, get away, run away
  (przestarzałe, przestarzały) oddalać się, uciekać
pass for
  być uznawanym / uważanym za kogoś lub za coś

uchodźca /uˈxɔʨ̑ʦ̑a/ (n)
refugee
  osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

uchwała /uˈxfawa/ (n)
resolution
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt woli kolegialnego organu państwowego, samorządu lub organizacji, podejmowany z reguły na posiedzeniu tego gremium, po przeprowadzeniu głosowania;

uchwyt /ˈuxfɨt/ (n)
grasp, grip
  (technologia, technika, techniczny) część służąca do umocowania czegoś
handle
  część przedmiotu służąca do chwytania go ręką

uchybienie /ˌuxɨbjˈɛɲʲɛ/ (n)
fault, flaw, shortcoming
  niedopracowanie
breach, infringement, misconduct
  niewypełnienie zobowiązania
blunder, faux pas, indiscretion, solecism
  wykroczenie przeciw normom, konwenansom, zwyczajom (i tym podobne, i temu podobne)
affront, disparagement
  zachowanie obrażające

uchylny /uxˈɨlnɨ/ (adj)
tilt, tilting
  taki, który da się uchylać

uciec grabarzowi spod łopaty /ˈuʨ̑ɛʣ̑ ˌɡrabaˈʒɔvʲi ˌspɔd‿wɔˈpatɨ/ (v)
to escape a close call
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) wyzdrowieć po ciężkiej, poważnej chorobie

ucieczka /uˈʨ̑ɛʧ̑ka/ (n)
flight, escape, defection, elopement, getaway
  szybkie uciekanie skądś lub przed czymś

uciekać /uˈʨ̑ɛkaʨ̑/ (v)
escape, run away, flee, skedaddle
  pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie)

ucinać /utɕˈinatɕ/ (v)
chop, chop off, cut, cut off, sever, truncate
  oddzielać coś od całości, tnąc to
cut short
  przerywać nagle wypowiedź
scotch
  przerywać raptownie coś nieprzychylnego

ucisk /ˈutɕisk/ (n)
pressure
  oddziaływanie pewną siłą na coś
oppression
  ograniczanie czyjejś wolności

uciskać /uˈʨ̑iskaʨ̑/ (v)
oppress
  prześladować, ograniczać czyjąś wolność
constrict
  wywierać ucisk na coś

uciążliwy /ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ/ (adj)
inconvenient, oppressive, severe, tedious
  męczący, dokuczliwy
onerous, troublesome, burdensome, bothersome, toilsome, uphill
  taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku

uczciwie /uʧ̑ʲˈʨ̑ivʲjɛ/ (adv)
honestly
  w sposób uczciwy, dobry, czysty

uczciwość /uʧ̑ʲˈʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
honesty, probity, integrity, rectitude
  cecha tego, kto jest uczciwy; cecha tego, co jest uczciwe
honesty
  uczciwe zachowanie

uczciwy /uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ/ (adj)
honest
  (o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym)
aboveboard, honest
  zgodny z przyjętymi zasadami

uczcić /ˈutʃtɕitɕ/ (v)
venerate
  (książkowy) oddać komuś cześć, hołd, okazać uznanie, szacunek

uczelnia /uˈʧ̑ɛlʲɲa/ (n)
academy, college, university
  szkoła wyższa

uczelniany /ˌutʃɛlɲʲˈanɨ/ (adj)
academic
  związany z uczelnią, odnoszący się do uczelni

uczennica /ˌuʧ̑ɛ̃ɲˈːiʦ̑a/ (n)
disciple
  forma żeńska od: uczeń

uczestnictwo /ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʦ̑tfɔ/ (n)
participation
  fakt uczestniczenia w czymś; branie / wzięcie udziału w czymś

uczestniczyć /ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
participate, take part
  brać udział

uczestnik /uˈʧ̑ɛstʲɲik/ (n)
participant
  osoba biorąca w czymś udział

uczeń /ˈuʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
pupil, student, schoolboy, apprentice
  (szkolnictwo, szkolny) ten, kto się uczy, pobiera naukę;
acolyte, disciple
  kontynuator czyjejś teorii, nauki lub twórczości

uczony /uˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
educated
  gruntownie wykształcony w swojej dziedzinie
learned, scholarly
  poparty lub nacechowany wiedzą

uczony /uˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (n)
scholar
  osoba zajmująca się naukowo jakąś dziedziną wiedzy i będąca w niej autorytetem

uczta /ˈuʧ̑ta/ (n)
feast
  duże, wystawne przyjęcie

uczucie /uˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
affection
  miłość, przyjaźń
feeling, emotion
  stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu

uczuciowo /ˌutʃutɕˈɔvɔ/ (adv)
emotionally
  w sposób dotyczący uczuć

uczuciowy /ˌuʧ̑uˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
affectionate, affective, sentimental
  taki, który łatwo ulega uczuciom; jest czuły, wrażliwy

uczulenie /ˌutʃulˈɛɲʲɛ/ (n)
allergy
  (medycyna, medyczny) nadmierna wrażliwość organizmu na pewne czynniki, polegająca na nieprawidłowej reakcji immunologicznej po zetknięciu się z alergenem

uczynek /uˈʧ̑ɨ̃nɛk/ (n)
deed
  zachowanie się, postąpienie w jakiś sposób

uczyć /ˈuʧ̑ɨʨ̑/ (v)
teach
  przekazywać komuś wiedzę
learn
  zdobywać pewną wiedzę lub umiejętności

uczęszczać /uˈʧ̑ɛ̃w̃ʃʧ̑aʨ̑/ (v)
attend
  bywać gdzieś często (lub regularnie); brać udział w czymś

udany /uˈdanɨ/ (adj)
successful
  zakończony powodzeniem; nie zakończony klęską, niepowodzeniem, fiaskiem

udar /ˈudar/ (n)
stroke
  (medycyna, medyczny) porażenie

udar mózgu /ˈudar muzɡu/ (n)
stroke
  (medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z zaburzeniem krążenia krwi w mózgu;

udawany /ˌudavˈanɨ/ (adj)
feigned
  stwarzający pozór czegoś

udawać /uˈdavaʨ̑/ (v)
pretend, feign, pose
  postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego
be a success
  odnosić dobry, właściwy, pomyślny, pozytywny skutek

udawać Greka /uˈdavaʥ̑ ˈɡrɛka/ (v)
play dumb
  udawać, że nie ma się pojęcia, wiedzy na jakiś temat; zachowywać się jak ktoś niezorientowany, nierozumiejący określonej kwestii, mimo że w rzeczywistości jest inaczej

uderzająco /ˌudɛʒajˈɔntsɔ/ (adv)
strikingly
  w sposób niezwykle wyraźny

uderzenie /ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
blow, stroke, hit
  (rzeczownik odczasownikowy) od: uderzyć

uderzyć /uˈdɛʒɨʨ̑/ (v)
beat, hit, strike
  zadać komuś cios

udmurcki /udmˈurtski/ (adj)
Udmurt
  odnoszący się do Udmurcji lub Udmurców

udmurcki /udmˈurtski/ (n)
Udmurt
  (językoznawstwo, językoznawczy) język udmurcki

udo /ˈudɔ/ (n)
thigh
  (anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

udomowić /ˌudɔmˈɔvitɕ/ (v)
domesticate
  przystosować do życia w ludzkim środowisku

udon /ˈudɔn/ (n)
udon
  (spożywczy) gruby japoński makaron z mąki pszennej;

udoskonalenie /ˌudɔskɔ̃naˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
improvement
  (rzeczownik odczasownikowy) od: udoskonalić

udowadniać /ˌudɔvˈadɲʲatɕ/ (v)
prove, show, kithe, kythe, make out a case
  wykazywać prawdziwość czegoś lub jej brak, przedstawiając dowody

udręka /udrˈɛŋka/ (n)
torment, agony
  to, co kogoś dręczy i powoduje cierpienie

udział /ˈuʥ̑aw/ (n)
holding, share, stock
  (finanse, finansowy) wkład kapitału do przedsięwzięcia finansowego, dokonany przez jego uczestnika
  dokument potwierdzający udział (1.2)
dividend
  (finanse, finansowy) zysk z tytułu udziału (1.2)
part, share
  przypadająca część własności po podziale
participation, contribution, take part
  uczestnictwo w jakimś wydarzeniu

udziałowiec /ˌudʑawˈɔvʲɛts/ (n)
shareholder, stakeholder
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba z udziałem w przedsięwzięciu finansowym

udziec /ˈuʥ̑ɛʦ̑/ (n)
haunch
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia

udzielać /uˈʥ̑ɛlaʨ̑/ (v)
give
  pożyczać, dostarczać, użyczać czegoś
be infectous, infect
  o nastroju, idei: roznosić się z osoby na osobę

ufać /ˈufaʨ̑/ (v)
trust
  mieć przekonanie, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego

ufny /ˈufnɨ/ (adj)
confident, trustful, trusting, credent, hopeful, reliant
  mający lub wyrażający zaufanie

uformować /ˌufɔrˈmɔvaʨ̑/ (v)
form, mould mold
  nadać formę
create, form
  powołać do istnienia
form
  ustawić grupę w danym porządku
  wyrobić w kimś lub czymś określone przymioty lub postawy

ufortyfikowany /ˌufɔrtɨfʲikɔˈvãnɨ/ (participleAdjective)
fortified
  przystosowany do zadań obronnych

ugali /uɡˈali/ (n)
ugali
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsta papka z mąki kukurydzianej na wodzie lub uformowane z niej kluski; specjalność kuchni afrykańskiej

ugarycki /ˌuɡarˈɨtski/ (adj)
Ugaritic
  związany z Ugaritem, dotyczący Ugaritu

ugarycki /ˌuɡarˈɨtski/ (n)
Ugaritic
  (językoznawstwo, językoznawczy) język ugarycki;

ugoda /uˈɡɔda/ (n)
settlement, agreement, compromise, conciliation, covenant
  porozumienie, które kończy spór

ugrofiński /ˌuɡrɔˈfʲĩj̃sʲci/ (adj)
Finno-Ugric
  dotyczący Ugrofinów

ugrupowanie /ˌuɡrupɔˈvãɲɛ/ (n)
camp, formation, group, grouping
  grupa ludzi o podobnych przekonaniach i/lub ze wspólnym celem

ugryjski /uɡrˈɨjski/ (adj)
Ugric
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami ugryjskimi: chantyjskim, wogulskim i węgierskim

ugryźć /ˈuɡrɨɕʨ̑/ (v)
bite, sting
  użądlić
bite
  zacisnąć na czymś zęby, wbić je w coś zaciskając

ugryźć się w język /ˈuɡrɨɕʨ̑‿ɕɛ ˈvʲ‿jɛ̃w̃zɨk/ (v)
bite one's tongue
  (przenośnie, przenośnia) powstrzymać się w ostatniej chwili od powiedzenia czegoś

ugór /ˈuɡur/ (n)
fallow
  (rolnictwo, rolniczy) pole nieuprawiane przez pewien okres czasu;

ujawniać /ujˈavɲʲatɕ/ (v)
give
  podawać do wiadomości

ujednolicenie /ˌujɛdnˌɔlitsˈɛɲʲɛ/ (n)
unification, uniformity, uniformization
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ujednolicić, nadanie jednolitej formy

ujednoznacznienie /ˌujɛdnɔznaʧ̑ʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
disambiguation
  (językoznawstwo, językoznawczy) uściślenie znaczenia słowa

ujemny /uˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
negative
  (matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) mniejszy od zera

ujgurski /ujˈɡursʲci/ (adj)
Uyghur
  dotyczący Ujgurów albo Ujgurii

ujgurski /ujˈɡursʲci/ (n)
Uyghur
  (językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach

ujmować /ujmˈɔvatɕ/ (v)
grasp
  chwytać ręką lub narzędziem
endear
  pozyskiwać czyjąś przychylność
clasp
  chwytać siebie nawzajem

ujmujący /ˌujmujˈɔntsɨ/ (adj)
charming, winsome
  budzący sympatię

ujęcie /uˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
shot
  fragment filmu nakręcony bez wyłączania kamery
intake
  miejsce pobierania wody spod ziemi, gazu składowiskowego, ropy itp.
capture
  złapanie, zatrzymanie, schwytanie

ujście /ˈujɕʨ̑ɛ/ (n)
mouth
  (hydrologia, hydrologiczny) miejsce, w którym ciek wodny wpada do większego cieku lub akwenu

ukamienowanie /ˌukãmʲjɛ̃nɔˈvãɲɛ/ (n)
lapidation, stoning
  forma kary śmierci polegająca na obrzucaniu skazanego kamieniami do momentu zabicia;

ukamienować /ˌukãmʲjɛ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
stone, lapidate
  zabić kogoś poprzez ukamienowanie – obrzucając go kamieniami

ukaz /ˈukas/ (n)
ukase
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe

ukazywać /ˌukaˈzɨvaʨ̑/ (v)
appear
  (książkowy) pokazywać, sprawiać, że coś jest widoczne

ukierunkowywać /ˌucɛrũŋkɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
direct, steer
  nadawać kierunek czemuś, precyzować, określać zakres

ukleja /ukˈlɛja/ (n)
bleak, ablet
  (ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych;

ukochana /ˌukɔxˈana/ (n)
beloved, sweetheart
  dziewczyna lub kobieta, którą łączy z kimś silna więź uczuciowa, miłość, przywiązanie

ukochany /ˌukɔˈxãnɨ/ (adj)
beloved
  będący obiektem czyjejś miłości

ukochany /ˌukɔˈxãnɨ/ (n)
darling, sweetheart
  osoba, którą ktoś kocha

ukojenie /ˌukɔˈjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
alleviation, consolation, relief, solace
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ukoić

ukończyć /uˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
graduate
  przerobić w całości materiał/program kursu/szkoły i zdać wymagane egzaminy
complete, end, finish
  sprawić, że coś zostaje zrobione w całości

ukośnie /ukˈɔɕɲʲɛ/ (adv)
diagonally
  w sposób ukośny, na ukos

ukośny /uˈkɔɕnɨ/ (adj)
diagonal
  nachylony w stosunku do czegoś pod kątem ostrym

ukradkiem /uˈkratʲcɛ̃m/ (adv)
furtively, stealthily
  tak, żeby nie zwrócić niczyjej uwagi

ukraiński /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci/ (adj)
Ukrainian
  odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

ukraiński /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci/ (n)
Ukrainian
  wschodniosłowiański język używany na Ukrainie;

ukrwienie /ukrfʲˈɛɲʲɛ/ (n)
blood perfusion, blood supply
  (anatomia, anatomiczny) (fizjologia, fizjologiczny) dopływ krwi

ukrwiony /ukrfʲˈɔnɨ/ (adj)
supplied with blood
  (anatomia, anatomiczny) taki, który ma wyraźny dopływ krwi

ukryty /uˈkrɨtɨ/ (adj)
hidden
  taki, o którym nikt nie wie, którego ktoś nie chce ujawnić

ukrywać /uˈkrɨvaʨ̑/ (v)
conceal
  nie podawać wszystkich informacji, przemilczać coś o ważnego
hide
  schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim

ukrzyżowanie /ˌukʃɨʒɔˈvãɲɛ/ (n)
crucifixion
  zadanie śmierci poprzez przybicie do krzyża

ukształtować /ˌukʃtawˈtɔvaʨ̑/ (v)
form, mould mold
  nadać kształt

ukształtowywanie /ˌukʃtawtɔvɨˈvãɲɛ/ (n)
shaping
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ukształtowywać

ukwiał /ˈukfʲaw/ (n)
sea anemone
  (zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;

układ /ˈukwat/ (n)
agreement, treaty
  porozumienie
system, configuration, set
  zbiór elementów powiązanych ze sobą w jakiś sposób;

układ krążenia /ˈukwat krɔ̃ʒˈɛɲʲa/ (n)
circulatory system
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) układ organizmu, złożony z dwóch układów: krwionośnego i chłonnego;

układ nerwowy /ˈukwat nɛrvˈɔvɨ/ (n)
nervous system
  (anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;

układ oddechowy /ˈukwat ˌɔddɛxˈɔvɨ/ (n)
respiratory system
  (anatomia, anatomiczny) zespół narządów umożliwiających organizmowi oddychanie;

układ okresowy /ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ/ (n)
periodic table
  zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;

układ okresowy pierwiastków /ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf/ (n)
periodic table, periodic table of the chemical elements
  (chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;

układ planetarny /ˈukwat ˌplãnɛˈtarnɨ/ (n)
planetary system
  (astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;

układ przeciwpoślizgowy /ˈukwat ˌpʃɛʨ̑ifpɔɕlʲizˈɡɔvɨ/ (n)
ABS, anti-lock braking system
  (motoryzacja) układ stosowany w pojazdach mechanicznych w celu uniknięcia blokowania kół w trakcie hamowania;

układ przywspółczulny /ˈukwat pʃˌɨfspuwtʃˈulnɨ/ (n)
parasympathetic nervous system
  (anatomia, anatomiczny) podukład autonomicznego układu nerwowego;

układ scalony /ˈukwat sʦ̑aˈlɔ̃nɨ/ (n)
integrated circuit
  (elektronika, elektroniczny) zamknięty w obudowie układ elektroniczny, gotowy do umieszczenia w innym układzie;

układ trawienny /ˈukwat travʲˈɛnnɨ/ (n)
digestive system
  (anatomia, anatomiczny) zespół narządów, których funkcja polega na przyjmowaniu pokarmu, trawieniu, wchłanianiu go i wydalaniu odpadów;

układ zbiorowy /ˈukwad zbʲjɔˈrɔvɨ/ (n)
collective agreement
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) układ określający warunki pracy, zawierany między związkami zawodowymi i pracodawcami

układanka /ˌukwaˈdãnka/ (n)
jigsaw puzzle
  zabawka z wielu fragmentów, z których składany jest obrazek

układać /ukˈwadaʨ̑/ (v)
compose
  komponować, tworzyć utwór
arrange, compose, lay
  tworzyć całość z określonych elementów
negotiate
  negocjować
look on
  o ubraniu: przybierać na kimś określony kształt
turn out
  o wydarzeniach, sytuacji: rozwijać się

ukłuć /ˈukwutɕ/ (v)
prick
  zranić za pomocą spiczastego przedmiotu

ul /ul/ (n)
beehive, hive
  (pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

ulegać /uˈlɛɡaʨ̑/ (v)
undergo
  być poddawanym procesom
give in, yield
  nie być w stanie czemuś się oprzeć

ulegle /ulˈɛɡlɛ/ (adv)
acquiescently, compliantly, docilely, submissively
  w sposób uległy

uległość /ulˈɛɡwɔɕtɕ/ (n)
compliance, submission
  cecha tego, co uległe; cecha tych, którzy są ulegli

uległy /ulˈɛɡwɨ/ (adj)
compliant, conformable
  będący wyrazem uległości
acquiescent, amenable, conformable, docile, ductile, duteous
  poddający się czyjejś woli, pozwalający sobą kierować

ulepszać /uˈlɛpʃaʨ̑/ (v)
improve
  udoskonalać coś, poprawiać, czynić lepszym

ulepszenie /ˌulɛˈpʃɛ̃ɲɛ/ (n)
improve
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ulepszyć

ulewa /uˈlɛva/ (n)
downpour
  deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody

ulga /ˈulɡa/ (n)
allowance, reduction
  (ekonomia, ekonomiczny) zmniejszenie podatków, opłat
relief, solace
  poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu

ulica /uˈlʲiʦ̑a/ (n)
street
  droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

uliczka /uˈlʲiʧ̑ka/ (n)
alley, lane
  krótka lub wąska ulica

ulicznica /ˌulʲiʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
streetwalker, whore
  (przestarzałe, przestarzały) prostytutka

uliczny /uˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
street
  dotyczący ulicy, związany z ulicą
  odbywający się na ulicy

ulizać /uˈlʲizaʨ̑/ (v)
lick, sleek
  (potocznie, potoczny) gładko uczesać

ulotka /uˈlɔtka/ (n)
flyer, leaflet, handbill
  niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny

ulotny /uˈlɔtnɨ/ (adj)
fugitive, passing, transitory
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały

ultimatum /ˌultʲĩˈmatũm/ (n)
ultimatum
  oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem;

ultimogenitura /ulˈtʲĩmɔˌɡɛ̃ɲiˈtura/ (n)
ultimogeniture
  dziedziczenie przez najmłodszego w rodzie

ultrabook /ˌultrabˈɔɔk/ (n)
ultrabook
  (informatyka, informatyczny) lekki, smukły komputer przenośny, rodzaj laptopa o małej wadze, ale wysokiej wydajności;

ultradźwięk /ultrˈadʑvʲɛŋk/ (n)
ultrasound
  (fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);

ultradźwiękowy /ˌultraʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
ultrasonic
  charakterystyczny, odnoszący się do lub związany z ultradźwiękami

ultrafioletowy /ˌultrafʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
ultraviolet
  (fizyka, fizyczny) dotyczący ultrafioletu, świecący ultrafioletem

ultrasonografia /ˌultrasˌɔnɔɡrˈafja/ (n)
diagnostic sonography, medical ultrasound, ultrasonography
  (technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) metoda obrazowania organów wewnętrznych przy pomocy ultradźwięków;

ultrastruktura /ˌultrastruktˈura/ (n)
ultrastructure
  (optyka, optyczny) struktura obiektu mogąca być obserwowana tylko za pomocą mikroskopu elektronowego

ulubieniec /ˌulubjˈɛɲʲɛts/ (n)
favorite, favourite, blue-eyed boy
  ktoś, kto jest bardzo lubiany i wyróżniany przez kogoś
pet
  o zwierzęciu domowym

ulubiony /ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ/ (adj)
favourite
  najbardziej lubiany

ululany /ˌululˈanɨ/ (adj)
blind drunk, crocked, dead drunk, fuddled, paid, plotzed
  (potocznie, potoczny) zupełnie pijany

ulung /ˈulũŋk/ (n)
oolong
  półfermentowana herbata z Chin oraz północnej i północno-wschodniej części Tajwanu;

ulęgałka /ˌulɛ̃ŋˈɡawka/ (n)
snow pear
  (botanika, botaniczny) dzika grusza o małych, zielonych owocach nadających się do jedzenia dopiero po uleżeniu się
  owoc ulęgałki (1.1)

umacniać /umˈatsɲʲatɕ/ (v)
fortify
  (wojskowość, wojskowy) budować obiekty fortyfikacyjne pod działania bojowe
strengthen
  czynić coś bardziej wytrzymałym na zniszczenie
strengthen, consolidate
  czynić coś trwalszym
fortify oneself
  (wojskowość, wojskowy) wzmacniać siłę obronną poprzez budowę obiektów fortyfikacyjnych oraz przygotowując się do działań bojowych
be strengthened, strengthen
  stawać się odporniejszym na zniszczenie

umami /ũˈmãmʲi/ (n)
umami
  (fizjologia, fizjologiczny) jeden z pięciu podstawowych smaków, smak kwasu glutaminowego występującego w białku;

umarł król, niech żyje król /ˈũmarw̥ ˈkrulʲ ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ ˈkrul/ (proverb)
the King is dead, long live the King
  pierwotnie w średniowieczu słowa marszałka dworu francuskiego, wygłaszane po śmierci króla Francji i od razu ogłaszające nowego monarchę, zapewniające brak kłótni i walk o sukcesję

umarła /umˈarwa/ (n)
deceased
  kobieta, która nie żyje, nieboszczka

umaszczenie /ˌũmaʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
animal coloration
  kolor sierści zwierzęcia;

umbra /ˈũmbra/ (n)
umbra
  (astronomia, astronomiczny) wewnętrzny cień Ziemi obserwowany na powierzchni Księżyca;
umber
  (geologia, geologiczny) ilasta skała koloru czerwono-brązowego
  (sztuka) brązowawy pigment używany w malarstwie, glinka farbiarska;
European mudminnow
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Umbra krameri, gatunek szczupakokształtnej ryby z rodziny muławkowatych;
  (ichtiologia, ichtiologiczny) osobnik z gatunku (1.3)

umbryjski /umbrˈɨjski/ (adj)
Umbrian
  odnoszący się do Umbrii, związany z Umbrią

umbryjski /umbrˈɨjski/ (n)
Umbrian
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka;

umbundu /umbˈundu/ (n)
Mbundu, Umbundu
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny bantu, używany w Angoli;

umiak /ˈũmʲjak/ (n)
oomiac, oomiak, umiac, umiak, umialak, umiaq
  duża eskimoska łódź wiosłowo-żaglowa

umiarkowanie /ˌũmʲjarkɔˈvãɲɛ/ (adv)
mildly, moderately
  w sposób umiarkowany

umiarkowany /ˌũmʲjarkɔˈvãnɨ/ (adj)
moderate
  taki, który nie jest ani zbyt duży, ani zbyt mały

umiejętnie /ˌumjɛjˈɛntɲʲɛ/ (adv)
capably, competently, handily, skillfully
  w sposób umiejętny

umiejętność /ˌũmʲjɛ̇ˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑/ (n)
ability
  biegłość w danym temacie, praktyczna zdolność do robienia czegoś

umieranie /ˌũmʲjɛˈrãɲɛ/ (n)
dying
  (rzeczownik odczasownikowy) od: umierać

umierać /ũˈmʲjɛraʨ̑/ (v)
die
  kończyć swoje życie, przestawać żyć

umieszczać /ũˈmʲjɛʃʧ̑aʨ̑/ (v)
place
  stawiać, kłaść kogoś lub coś w określonym miejscu; umiejscawiać

umieć /ˈũmʲjɛ̇ʨ̑/ (modal)
can, be able
  potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić

umilać /umˈilatɕ/ (v)
amuse, beguile, brighten
  powodować, że coś staje się miłe

umięśniony /ˌumjɛɲɕɲʲˈɔnɨ/ (adj)
muscular
  mający silnie rozwinięte mięśnie

umlaut /ˈũmlawt/ (n)
umlaut
  (językoznawstwo, językoznawczy) przegłos
  znak przegłosu – dwie kropki nad literą

umniejszać /umɲʲˈɛjʃatɕ/ (v)
diminish, abate, detract, lessen, belittle, deflate
  czynić coś mniej ważnym; obniżać wartość, wielkość, znaczenie

umowa /ũˈmɔva/ (n)
deal
  wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;

umowa o pracę /ũˈmɔva ɔ‿ˈpraʦ̑ɛ/ (n)
work contract
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa zawarta między pracodawcą a pracownikiem, w której pracownik zobowiązuje się do wykonywania dla pracodawcy określonej pracy za określonym wynagrodzeniem;

umowny /ũˈmɔvnɨ/ (adj)
contractual, of contract
  dotyczący umowy
conventional
  wymyślony, nierzeczywisty

umożliwiać /ˌũmɔʒˈlʲivʲjäʨ̑/ (v)
make possible, allow
  dawać, tworzyć jakąś możliwość zrobienia czegoś

umrzeć /ˈũmʒɛʨ̑/ (v)
die, pass away
  skończyć życie

umundurowanie /ˌũmũndurɔˈvãɲɛ/ (n)
uniform
  mundury noszone przez członków danej organizacji
  prawnie wyznaczony strój członków danej organizacji;

umysł /ˈũmɨsw̥/ (n)
mind
  siedlisko poznawczej i myślowej aktywności człowieka;

umysłowość /ˌumɨswˈɔvɔɕtɕ/ (n)
mentality
  stan możliwości umysłowych

umysłowy /ˌũmɨˈswɔvɨ/ (adj)
mental
  charakterystyczny dla umysłu, związany z umysłem i jego pracą

umywalka /ˌũmɨˈvalka/ (n)
washbasin, sink
  urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

umywalnia /ˌũmɨˈvalʲɲa/ (n)
washroom
  miejsce, w którym można umyć się

umywać ręce /ũˈmɨvaʨ̑ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ/ (v)
wash one's hands of something
  nie brać odpowiedzialności za coś

umyślnie /ũˈmɨɕl̥ʲɲɛ/ (adv)
deliberately, on purpose, intentionally, advisedly, knowingly, purposely
  w sposób umyślny; specjalnie, zgodnie z zamiarem

umyślny /umˈɨɕlnɨ/ (adj)
deliberate, intentional, studious
  będący przejawem czyjegoś zamierzenia

umówić /ũˈmuvʲiʨ̑/ (v)
agree
  ustalić, uzgodnić, postanowić, określić wraz z kimś
make an appointment
  uzgodnić, zaplanować spotkanie z kimś

uncja /ˈuntsja/ (n)
ounce, oz
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;

unia /ˈũɲja/ (n)
union
  dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;

uniemożliwiać /ˌũɲɛ̃mɔʒˈlʲivʲjäʨ̑/ (v)
make impossible, preclude, prevent
  sprawiać, że coś jest niemożliwe lub bardzo trudne do zrobienia; znacznie coś utrudniać

uniesienie /ˌuɲʲɛɕˈɛɲʲɛ/ (n)
elation, passion
  stan wzmożonej aktywności emocjonalnej lub uczuciowej

unieważnienie /ˌũɲɛvaʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
annulment, cancellation, abolition, abrogation
  zniesienie ważności czegoś; uznanie, że coś jest nieważne, niebyłe

uniewinniać /ˌũɲɛˈvʲĩɲːäʨ̑/ (v)
acquit
  oczyszczać z zarzutów

uniform /ũˈɲifɔrm/ (n)
uniform
  ujednolicony ubiór wyróżniający członków jakiejś organizacji lub grupy zawodowej;

unikalny /ˌuɲikˈalnɨ/ (adj)
unique
  unikatowy, wyjątkowy, rzadko spotykany

unikanie /ˌũɲiˈkãɲɛ/ (n)
avoidance
  (rzeczownik odczasownikowy) od: unikać

unikanie podatków /ˌũɲiˈkãɲɛ pɔˈdatkuf/ (n)
tax avoidance
  podejmowanie działań zgodnych z prawem w celu zmniejszenia zobowiązania podatkowego

unikat /ũˈɲikat/ (n)
unique
  rzecz szczególna, niepowtarzalna, jedyna w swoim rodzaju

unikatowy /ˌũɲikaˈtɔvɨ/ (adj)
unique
  niepowtarzalny, wyjątkowy, szczególny

unikać /ũˈɲikaʨ̑/ (v)
avoid
  starać się nie mieć kontaktu z kimś lub czymś

uniwersalny /ˌũɲivɛrˈsalnɨ/ (adj)
universal
  obejmujący całość

uniwersytecki /ˌũɲivɛrsɨˈtɛʦ̑ʲci/ (adj)
academic, collegiate, university
  dotyczący uniwersytetu, związany z uniwersytetem

uniwersytet /ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt/ (n)
university, college
  wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

unosić /ũˈnɔɕiʨ̑/ (v)
inspire, move, seize
  (dawniej, dawny) o uczuciach, doznaniach: kogoś owładnąć, ugłaskać, udobruchać, ułaskawić, ukrócić, ułagodzić, okiełznać, uśmierzyć, powściągnąć , zmiękczyć
elevate, lift, raise
  dźwigać kogoś lub coś w górę, podnosić, wznosić, dźwigać, podciągać
carry
  utrzymywać na sobie, przenosić pewien ciężar, wytrzymywać jego nacisk
kidnap
  zabierać kogoś, coś ze sobą; uchodzić z kimś, z czymś; zagarniać coś z sobą, porywać, ponieść, przenosić, zanosić na inne miejsce
get angry, take offence
  być owładniętym przez uczucie, wzburzyć się
float, float over
  dawać się przenosić, utrzymywać się na lub nad czymś
rise
  wzlatywać w powietrze

ununbium /ũˈnũnbʲjũm/ (n)
ununbium
  (chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik

ununhexium /ˌũnũnˈxɛksʲjũm/ (n)
ununhexium
  (chemia, chemiczny) (zobacz) liwermor

ununoctium /ˌũnũnˈɔktʲjũm/ (n)
ununoctium
  (przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);

ununpentium /ˌũnũnˈpɛ̃ntʲjũm/ (n)
ununpentium
  (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moscovium (symbol Mc);

ununquadium /ˌũnũŋˈkwadʲjũm/ (n)
ununquadium
  (chemia, chemiczny) (zobacz) flerow

ununseptium /ˌũnũnˈsɛptʲjũm/ (n)
ununseptium
  (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tenes (symbol Ts);

ununtrium /ũˈnũntrʲjũm/ (n)
ununtrium
  (przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh;

unununium /ˌũnũnˈũɲũm/ (n)
unununium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Uuu i liczbie atomowej 111;

uogólnienie /ˌuɔɡulɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
generalization
  (rzeczownik odczasownikowy) od: uogólnić

uosobienie /ˌu<sup>w</sup>ɔsɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
personification
  personifikacja, przypisanie cech ludzkich przedmiotowi, zwierzęciu itp.

upadać /uˈpadaʨ̑/ (v)
decline
  (przestarzałe, przestarzały) przestać postępować według zasad moralnych; być niemoralnym, postąpić w taki sposób
fall down, fall
  momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą
fall, fall down
  opaść, zlecieć; szybko przemieścić się w locie z góry na dół
collapse
  tracić na znaczeniu, kończyć się niepowodzeniem

upadek /uˈpadɛk/ (n)
decay
  pogorszenie się stanu, pozycji, znaczenia
misstep, trip
  przewrócenie się
fall, falling
  spadnięcie

upalnie /upˈalɲʲɛ/ (adv)
hot, scorchingly, sweltering
  bardzo gorąco

upalny /uˈpalnɨ/ (adj)
scorching
  o porach dnia, roku itp.: odznaczający się wysoką temperatura powietrza

upamiętniać /ˌupamjˈɛntɲʲatɕ/ (v)
commemorate, mark, memorialise memorialize
  zachowywać dla pamięci

upamiętnić /ˌupamjˈɛntɲitɕ/ (v)
commemorate, memorialize
  uczynić pamiętanym

uparcie /uˈparʲʨ̑ɛ/ (adv)
obstinately, stubbornly
  w sposób uparty

uparty /uˈpartɨ/ (adj)
stubborn, obstinate
  (o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś

uparty jak osioł /uˈpartɨ ˈjak ˈɔɕɔw/ (adj)
stubborn as a mule
  bardzo uparty

upał /ˈupaw/ (n)
heat
  (meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur;

upcykling /uptsˈɨkliŋk/ (n)
upcycling
  ponowne wykorzystanie odpadów do zrobienia czegoś użytecznego i bardziej wartościowego od samego surowca;

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu /ˈupʲɛdʑ dvʲˈɛ pʲɛtʃˈɛɲʲɛ na jˈɛdnɨm ˈɔɡɲʲu/ (v)
kill two birds with one stone
  załatwić dwie sprawy jednocześnie

upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu /ˈupʲɛdʑ dvʲˈɛ pʲɛtʃˈɛɲʲɛ pʃɨ jˈɛdnɨm ˈɔɡɲʲu/ (idiom)
kill two birds with one stone
  załatwić dwie sprawy przy jednej okazji, odnieść podwójną korzyść

upierać się /upʲˈɛratɕ ɕɛ/ (v)
insist, persist
  nie dawać przekonać się do zmiany decyzji lub zdania

upijać /uˈpʲijäʨ̑/ (v)
drink
  brać łyka z wierzchu
inebriate, intoxicate
  doprowadzać kogoś do stanu upojenia alkoholowego
get canned, tipple, to get drunk, tope
  pić alkohol, wchodzić w stan upojenia alkoholowego, stawać się pijanym

upiór /ˈupʲjur/ (n)
phantom, spectre, spook, vampire
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) wampir, zmarły atakujący w nocy żywych

upiększać /uˈpʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑/ (v)
embellish, beautify
  czynić coś piękniejszym, dodawać ozdobniki, dekoracje

upodobnienie /ˌupɔdɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
assimilation
  (językoznawstwo, językoznawczy) dostosowanie brzmienia głoski do brzmienia głosek ją otaczających;

upojny /upˈɔjnɨ/ (adj)
intoxicating, stunning
  (książkowy) taki, który wywołuje upojenie

upokarzać /ˌupɔˈkaʒaʨ̑/ (v)
humiliate, mortify
  poniżać kogoś, obrażać czyjąś godność

upokorzenie /ˌupɔkɔʒˈɛɲʲɛ/ (n)
humiliation, abasement, indignity, debasement
  wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu

upolitycznienie /ˌupɔlˌitɨtʃɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
politicisation, politicization
  uczynienie czegoś politycznym, nadanie czemuś politycznego charakteru

upominać /ˌupɔmˈinatɕ/ (v)
admonish, rebuke
  skłaniać kogoś do właściwego zachowywania się
speak up
  (potocznie, potoczny) brać kogoś w obronę czy wstawiennictwo
claim, want
  zwracać się do kogoś o coś, przypominając; ponownie prosić lub zarządać

upominek /ˌupɔmˈinɛk/ (n)
gift, lagniappe lagnappe, present, souvenir
  zwykle nieduża rzecz ofiarowana komuś

upomnienie /ˌupɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
reminder
  (administracja) pismo przypominające albo zawierające ostrzeżenie czy naganę
rebuke, reprimand, reproof
  karcąca uwaga

uporczywie /ˌupɔrˈʧ̑ɨvʲjɛ/ (adv)
stubbornly
  w sposób uporczywy; uparcie, zawzięcie

uporczywość /ˌupɔrˈʧ̑ɨvɔɕʨ̑/ (n)
insistence, persistence, pertinacity
  cecha tego, co jest długotrwałe, powtarzalne i trudne do przezwyciężenia

uporządkowanie /ˌupɔʒˌɔntkɔvˈaɲʲɛ/ (n)
alignment, systematisation, systematization
  (rzeczownik odczasownikowy) od: uporządkować

upoważniać /ˌupɔvˈaʒɲʲatɕ/ (v)
authorise authorize
  dawać komuś pełnomocnictwo do przeprowadzania czynności formalnych

upośledzać /ˌupɔɕlˈɛdʑatɕ/ (v)
handicap
  doprowadzać do upośledzenia, naruszać sprawność funkcjonowania czegoś
  stawiać w gorszej sytuacji, utrudniać lub uniemożliwiać działanie czegoś

upośledzenie /ˌupɔɕlɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
handicap
  stan ograniczenia w funkcjonowaniu jakiegoś narządu, organu ciała lub jego czynności

upośledzony /ˌupɔɕlɛdʑˈɔnɨ/ (adj)
disabled, handicapped, impaired
  wykazujący niedorozwój umysłowy jakiegoś stopnia

upragniony /ˌupraɡɲʲˈɔnɨ/ (adj)
coveted, desired, longed-for, welcome
  oczekiwany z dużym pragnieniem

upraszczać /uprˈaʃtʃatɕ/ (v)
simplify
  sprawiać, że coś staje się prostsze, tłumaczyć coś prosto, w przystępny sposób

uprawa /uˈprava/ (n)
cropping, cultivation, tillage
  zespół zabiegów potrzebnych do zasiewu lub sadzenia

uprawiać /uˈpravʲjäʨ̑/ (v)
practise
  zajmować się regularnie jakąś czynnością
cultivate
  zajmować się uprawą rośliny lub ziemi

uprawnienie /ˌupravʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
authorization, entitlement
  prawo do wykonywania czegoś przez daną osobę

uprawniony /ˌupravɲʲˈɔnɨ/ (adj)
justified
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mający podstawy prawne
entitled
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mający prawo do czegoś

uprawny /uˈpravnɨ/ (adj)
cultivable, cultivar, cultivated
  o roślinie: nadająca się do wykorzystania w rolnictwie
arable, cropland, cultivated, farmland, ploughland, plowland
  o ziemi: nadająca się do uprawy na niej roślin

uproszczenie /ˌuprɔʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
simplification
  (rzeczownik odczasownikowy) od: uprościć

uprowadzać /ˌuprɔvˈadʑatɕ/ (v)
kidnap, abduct, lead away
  zmuszać kogoś do pójścia ze sobą lub porywać środek lokomocji

uprowadzić /ˌuprɔvˈadʑitɕ/ (v)
abduct, hijack, kidnap, ravish
  zmusić kogoś do pójścia ze sobą lub porwać środek lokomocji

uprościć /uˈprɔɕʨ̑iʨ̑/ (v)
simplify
  uczynić coś prostszym, mniej skomplikowanym

uprzedmiotawiać /ˌupʃɛdmʲjɔˈtavʲjäʨ̑/ (v)
objectify
  sprowadzać człowieka lub zwierzę do roli przedmiotu, traktować jak przedmiot

uprzedmiotowienie /ˌupʃɛdmʲjɔtɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
objectification
  (rzeczownik odczasownikowy) od: uprzedmiotowić

uprzednio /upʃˈɛdɲʲɔ/ (adv)
ahead of time, anteriorly, beforehand, in advance, theretofore
  przed danym momentem, wydarzeniem; wcześniej

uprzedzać /upʃˈɛdʑatɕ/ (v)
warn
  powiadamiać o niebezpieczeństwie
anticipate
  robić wcześniej
inform
  zawiadamiać zawczasu
become prejudiced
  stawać się niechętnym, źle nastawionym

uprzedzenie /ˌupʃɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
prejudice
  nieuzasadniona niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś

uprzejmie /uˈpʃɛjmʲjɛ/ (adv)
affably, kindly
  w sposób uprzejmy

uprzejmość /uˈpʃɛjmɔɕʨ̑/ (n)
pleasantry
  uprzejmy zwrot grzecznościowy, uprzejmy uczynek, gest, przysługa
amenity, amiability, amiableness, civility, courtesy, gentility
  uprzejmy, grzeczny i życzliwy stosunek do ludzi

uprzejmy /uˈpʃɛjmɨ/ (adj)
amiable, courteous, polite, suave
  zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania

uprzywilejowany /ˌupʃɨvˌilɛjɔvˈanɨ/ (adj)
privileged
  mający szczególne przywileje, uprawnienia

uprzywilejować /ˌupʃɨvˌilɛjˈɔvatɕ/ (v)
privilege
  obdarzyć przywilejami, nadać szczególne uprawnienia

uprzątać /uˈpʃɔ̃ntaʨ̑/ (v)
clear away
  doprowadzać coś do porządku oczyszczając z czegoś

uprząż /ˈupʃɔ̃ʃ/ (n)
harness, sling
  (technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś
harness, tackling, trappings
  (zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu

ups /ˈups/ (interjection)
oups
  (potocznie, potoczny) wyrażający zakłopotanie

upór /ˈupur/ (n)
stubbornness, obstinacy, obduracy, pertinacity
  niezmienne zachowanie, ciągłe trwanie przy tych samych zasadach czy poglądach

upływać /upwˈɨvatɕ/ (v)
expire, go by
  trwając, zmierzać do swojego końca

uran /ˈurãn/ (n)
uranium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

uran zubożony /ˈuran zˌubɔʒˈɔnɨ/ (n)
depleted uranium
  (chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;

urartyjski /ˌurartˈɨjski/ (adj)
Urartian
  związany z Urartu, dotyczący Urartu

uraz /ˈuras/ (n)
injury, trauma
  uszkodzenie ciała

uraza /uˈraza/ (n)
injury
  niechęć, żal do kogoś

urbanista /ˌurbãˈɲista/ (n)
urban planner
  projektant przestrzeni miejskiej i rozplanowania zabudowy

urbanistyczny /ˌurbaɲistˈɨtʃnɨ/ (adj)
urban, urbanistic
  dotyczący urbanistyki

urbanizacja /ˌurbãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
urbanisation
  wzrost liczby ośrodków miejskich na jakimś obszarze, ich powiększenie i rozwój wiążący się z koncentracją, napływem ludności, wzrostem ich roli i znaczenia dla danego regionu;

urdu /ˈurdu/ (n)
Urdu
  (językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;

ureterektomia /ˌurɛtˌɛrɛktˈɔmja/ (n)
ureterectomy
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie części lub całego moczowodu

ureusz /uˈrɛ<sup>w</sup>uʃ/ (n)
uraeus
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnych królestwach, głównie Egipcie, symbol władzy boskiej i królewskiej w postaci świętego węża – stylizowanej kobry w pozycji ataku;

urlop /ˈurlɔp/ (n)
vacation, leave, leave of absence
  dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi;

urlopowicz /ˌurlɔˈpɔvʲiʧ̑/ (n)
holiday-maker, holidayer, holidaymaker, vacationer, vacationist, holiday maker
  (potocznie, potoczny) osoba spędzająca urlop

urna /ˈurna/ (n)
ballot box
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy
urn, funeral urn, funerary urn
  pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji;

uroczo /urˈɔtʃɔ/ (adv)
charmingly, cutely, lovelily, winsomely
  w uroczy sposób, czarująco

uroczy /uˈrɔʧ̑ɨ/ (adj)
charming
  pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący

uroczystość /ˌurɔˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
ceremony, festivity, celebration, feast
  uroczyste obchodzenie jakiegoś święta, wydarzenia itp.

uroczysty /ˌurɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
ceremonial, festive, gala
  obchodzony w sposób podniosły, odznaczający się okazałością

uroczyście /ˌurɔtʃˈɨɕtɕɛ/ (adv)
solemnly, ceremonially, ceremoniously, festively, grandly, portentously
  w sposób odbiegający od zwyczajności czy codzienności

uroda /uˈrɔda/ (n)
appearance
  wygląd człowieka
beauty
  zespół cech wyglądu człowieka, które pociągają, budzą zachwyt

urodlin /uˈrɔdlʲĩn/ (n)
pawpaw
  (botanika, botaniczny) Asimina, rodzaj małych drzew lub krzewów z rodziny flaszowcowatych, asymina;

urodzaj /urˈɔdʑaj/ (n)
abundance
  (potocznie, potoczny) obfitość, duża ilość czegoś

urodzajność /ˌurɔdʑˈajnɔɕtɕ/ (n)
fruitfulness
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: urodzajny

urodzajny /ˌurɔdʑˈajnɨ/ (adj)
fertile, fecund, productive
  (rolnictwo, rolniczy) dający obfity plon
good, productive
  taki, w którym zebrano wysokie plony

urodzenie /ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
birth
  (rzeczownik odczasownikowy) od: urodzić

urodziny /ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ/ (n)
birth
  fakt narodzenia się
birthday, anniversary
  rocznica dnia narodzin

urodzony /ˌurɔˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
natural born
  (książkowy) taki, który posiada skłonności i zamiłowanie do czegoś

urojenie /ˌurɔjˈɛɲʲɛ/ (n)
delusion
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw wytwórczy psychozy, zaburzenie treści myślenia polegające na nierzeczywistym osądzie, błędnym przekonaniu, niepodlegającym logicznej argumentacji
figment, figment of the imagination
  myśl lub pomysł nie do zrealizowania

urojony /ˌurɔjˈɔnɨ/ (adj)
imaginary
  będący wytworem wyobraźni, a nie rzeczywistości

urok /ˈurɔk/ (n)
hex, spell
  (dawniej, dawny) według wierzeń ludowych: negatywna siła magiczna mogąca komuś lub czemuś szkodzić
attraction, charm
  (książkowy) to, co wywiera przyjemne wrażenie

urolog /uˈrɔlɔk/ (n)
urologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego

urologia /ˌurɔˈlɔɟja/ (n)
urology
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

urologiczny /ˌurɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
urological, urologic
  (medycyna, medyczny) związany z urologią

urszulanka /ˌurʃulˈaŋka/ (n)
Ursuline
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica z jednego z trzech katolickich zgromadzeń urszulańskich;

uruchamiać /ˌuruˈxãmʲjäʨ̑/ (v)
use
  (bankowość, bankowy) zaczynać wykorzystywać jakieś środki finansowe
start, turn on
  włączać jakąś maszynę

urwis /ˈurvis/ (n)
rascal, scamp, gamin, imp, jackanapes, larrikin
  chłopiec lubiący płatać figle

urwisko /urˈvʲiskɔ/ (n)
scarp, bluff, cliff, crag, precipice, steep
  stroma ściana skalna

urynoterapia /ˌurɨ̃nɔtɛˈrapʲja/ (n)
urinotherapy
  (medycyna, medyczny) terapia moczem;

urzeczywistniać /ˌuʒɛʧ̑ɨˈvʲistʲɲäʨ̑/ (v)
realize
  realizować coś

urzekać /uˈʒɛkaʨ̑/ (v)
enchant
  wzbudzać podziw

urząd /ˈuʒɔ̃nt/ (n)
office, department
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej;

urządzenie /ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
device
  mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności

urządzenie peryferyjne /ˌuʒɔndʑˈɛɲʲɛ pˌɛrɨfɛrˈɨjnɛ/ (n)
peripheral
  (informatyka, informatyczny) każde niesamodzielne urządzenie komputerowe sterowane przez jednostkę centralną i realizujące jakieś specjalne zadanie np. drukowanie, wyświetlanie obrazu, wprowadzanie danych, zapis informacji na nośnikach;

urzędas /uˈʒɛ̃ndas/ (n)
desk jocker, desk jockey, paper pusher, pencil-neck
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) urzędnik

urzędnik /uˈʒɛ̃ndʲɲik/ (n)
civil servant, clerk, office worker, officer, official, registrar
  osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;

urzędnik stanu cywilnego /uʒˈɛndɲik stˈanu tsˌɨvilnˈɛɡɔ/ (n)
registrar
  (administracja) urzędnik, który prowadzi rejestr o stanie cywilnym, narodzinach, małżeństwie i śmierci obywateli

urzędowy /ˌuʒɛ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
official
  oficjalnie przyjęty

usankcjonować /ˌusãŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
sanction
  autorytatywnie zatwierdzić, nadać moc prawną lub urzędową

usilny /uɕˈilnɨ/ (adj)
hard, insistent
  taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku

usiłowanie /ˌuɕiwɔˈvãɲɛ/ (n)
attempt, effort
  (rzeczownik odczasownikowy) od: usiłować

usiłować /ˌuɕiˈwɔvaʨ̑/ (v)
attempt, endeavor, endeavour, struggle
  bardzo usilnie starać się; działać w celu osiągnięcia czegoś

uskok /ˈuskɔk/ (n)
fault
  (geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie;
dodge
  skok do tyłu lub w bok wykonany w celu uniknięcia jakiegoś niebezpieczeństwa

uspokajać /ˌuspɔˈkajäʨ̑/ (v)
calm down
  dawać uspokojenie
calm down, settle
  odzyskiwać spokój, stawać się spokojnym

usposobienie /ˌuspɔsɔbjˈɛɲʲɛ/ (n)
mood
  nastrój, chwilowy stan psychiczny
temperament, disposition
  temperament, zespół stałych skłonności i cech psychicznych

usprawiedliwiać /ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjäʨ̑/ (v)
exculpate
  oczyszczać z zarzutów, podawać usprawiedliwienie
justify
  wyjaśniać motywy działania

usta /ˈusta/ (n)
mouth
  (anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

ustalać /uˈstalaʨ̑/ (v)
establish
  czynić niezmiennym
set
  pozbawiać chwiejności, usztywniać
determine, establish
  stwierdzać coś po zbadaniu
fix, set, settle, decide, establish
  wybierać, wyznaczać, uzgadniać coś, jakąś wartość dla czegoś

ustanawiać /ˌustãˈnavʲjäʨ̑/ (v)
establish
  mianować, powoływać jakiś organ władzy
constitute
  wprowadzać jako prawo

ustawa /uˈstava/ (n)
act, bill, constitution, enactment, legislation, statute
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);

ustawiać /uˈstavʲjäʨ̑/ (v)
order about
  (potocznie, potoczny) kierować czyimś postępowaniem
pitch
  o namiocie: rozbić
adjust, set, set up
  powodować określone działanie mechanizmu, urządzenia
align, arrange
  stawiać w jakimś porządku
place, put
  umieszczać kogoś, coś w określonej pozycji

ustawicznie /ˌustaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
persistently
  ciągle, nieprzerwanie, uporczywie

ustawiczny /ˌustavˈitʃnɨ/ (adj)
constant, continual, incessant
  ciągle trwający

ustawodawca /ˌustavɔdˈaftsa/ (n)
lawmaker
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ, który stanowi ustawy

ustawodawczy /ˌustavɔdˈaftʃɨ/ (adj)
legislative
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw

ustawodawstwo /ˌustavɔdˈafstfɔ/ (n)
legislation, lawmaking
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całokształt ustaw, przepisów oraz uregulowań prawnych dotyczących danej dziedziny życia, w określonym państwie

ustawowy /ˌustaˈvɔvɨ/ (adj)
legal
  uregulowany ustawą

usterka /ustˈɛrka/ (n)
fault
  nieduża wada w urządzeniu
error, mistake
  niewielki błąd w tekście

ustniczek francuzik /uˈstʲɲiʧ̑ɛk frãnˈʦ̑uʑik/ (n)
gray angelfish
  (zoologia, zoologiczny) Pomacanthus arcuatus, gatunek morskiej ryby okoniokształtnej z rodziny pomakantowatych;

ustnie /ˈustɲʲɛ/ (adv)
orally, verbally
  komunikując się słowami wymawianymi

ustnik /ˈustʲɲik/ (n)
mouthpiece
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza;
  część aparatu służącego nurkowi do oddychania
  część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia

ustny /ˈustnɨ/ (adj)
oral
  dotyczący ust, związany z ustami
verbal, oral
  wyrażony, przekazany za pomocą ust

ustrojstwo /uˈstrɔjstfɔ/ (n)
contraption, gizmo
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) o nieznanym, bliżej nieokreślonym mechanizmie, urządzeniu

ustronny /ustrˈɔnnɨ/ (adj)
secluded
  położony z dala od czegoś lub kogoś

ustrój /ˈustruj/ (n)
regime, system
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowanej władzy publicznej w państwie, zbiór zasad określających funkcjonowanie państwa i społeczeństwa
system
  ogół norm prawnych regulujących procesy gospodarcze w państwie
organism
  żywy organizm

ustępliwy /ˌustɛ̃mˈplʲivɨ/ (adj)
pliable
  o człowieku, instytucji itp.: taki, który jest skłonny do ustępstw

ustępować /ˌustɛmpˈɔvatɕ/ (v)
concede, give, give place, give way
  dawać wolne miejsce lub drogę
acquiesce, budge, cave in, defer, relent, retreat
  pod naciskiem zmieniać postępowanie lub stanowisko
abate, ebb, recede, retreat, subside
  przestawać (lub coraz mniej) się objawiać lub występować

ustępstwo /uˈstɛ̃mpstfɔ/ (n)
concession, climb-down
  rezygnacja z własnych żądań na rzecz drugiej strony

usunięcie /ˌusũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
removal
  (rzeczownik odczasownikowy) od: usunąć

usuwać /uˈsuvaʨ̑/ (v)
delete
  (informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp.

uszczelniać /uʃtʃˈɛlɲʲatɕ/ (v)
seal, seal up
  (technologia, technika, techniczny) czynić szczelnym; powodować ścisłe przyleganie elementów czegoś poprzez wypełnienie luk

uszczęśliwiać /ˌuʃtʃɛɲɕlˈivʲatɕ/ (v)
make happy, beglad, elate
  czynić szczęśliwym

uszkadzać /uʃkˈadʑatɕ/ (v)
harm, hurt, injure
  niszczyć tkankę lub narząd
cause damage to, damage, impair
  psuć coś

uszkodzenie /ˌuʃkɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
injury
  (medycyna, medyczny) naruszenie tkanki organizmu lub jej nieprawidłowa zmiana pod wpływem choroby bądź czynników zewnętrznych np. promieniowania
damage
  (technologia, technika, techniczny) awaria, usterka

uszkodzony /ˌuʃkɔdʑˈɔnɨ/ (adj)
damaged
  taki, który uległ uszkodzeniu

uszny /ˈuʃnɨ/ (adj)
otic
  związany z uchem

usługa /uˈswuɡa/ (n)
service
  okazana pomoc

usługowy /ˌuswuɡˈɔvɨ/ (adj)
service, servicing, tertiary
  przeznaczony do zaspokajania ludzkich potrzeb

usłużnie /uswˈuʒɲʲɛ/ (adv)
accommodatingly, attentively, complaisantly
  z gorliwym służeniem pomocą

ut /ut/ (n)
ut
  (dawniej, dawny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk „do” (C)

utalentowany /ˌutalˌɛntɔvˈanɨ/ (adj)
talented, gifted
  (książkowy) obdarzony talentem

utleniać /utlˈɛɲʲatɕ/ (v)
oxidise oxidize
  (chemia, chemiczny) powodować reakcję chemiczną poprzez łączenie z tlenem lub innym utleniaczem, który przyjmuje elektrony oddawane przez dany pierwiastek (zatem wzrasta wartościowość tego pierwiastka)
bleach
  (fryzjerstwo, fryzjerski) (potocznie, potoczny) rozjaśniać włosy utleniaczem
be oxidised be oxidized
  (chemia, chemiczny) ulegać utlenianiu - łączyć się z tlenem w reakcji chemicznej
bleach
  (fryzjerstwo, fryzjerski) (potocznie, potoczny) rozjaśniać sobie włosy utleniaczem

utopia /uˈtɔpʲja/ (n)
utopia
  nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego

utopijny /ˌutɔpˈijnɨ/ (adj)
utopian, utopic
  właściwy utopii, niemożliwy do urzeczywistnienia

utopista /ˌutɔˈpʲista/ (n)
utopian
  człowiek mający nierealne pomysły; marzyciel, fantasta

utrakwista /ˌutrakfˈista/ (n)
utraquist
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie: zwolennik utrakwizmu, czyli komunii pod dwiema postaciami

utrapieniec /ˌutrapʲˈɛɲʲɛts/ (n)
little perisher, nuisance, pest
  osoba nieznośna, sprawiająca innym kłopoty

utrata /uˈtrata/ (n)
loss
  (książkowy) fakt, że ktoś został pozbawiony kogoś lub czegoś

utrudniać /uˈtrudʲɲäʨ̑/ (v)
impede
  sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym

utrudnienie /ˌutrudʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
hindrance, impediment, stymie
  to, co utrudnia wykonanie czegoś

utrwalać /utrfˈalatɕ/ (v)
fix
  (fotografia) nadawać trwałość zdjęciom poprzez zastosowanie właściwych odczynników
record
  (technologia, technika, techniczny) zapisywać na nośniku celem późniejszego odczytania lub odtworzenia
strengthen, consolidate, set
  czynić trwalszym
preserve
  przedstawiać w formach literatury lub sztuki wycinek rzeczywistości
revise review
  starać się dobrze zachować w pamięci, ucząc się, powtarzając materiał
be commemorated
  stawać się trwalszym

utrzymanie /ˌuṭʃɨ̃ˈmãɲɛ/ (n)
board
  wyżywienie; czasem także: możliwość pobytu, noclegu
keep, livelihood, upkeep
  środki, pieniądze niezbędne do życia

utrzymanka /ˌuṭʃɨ̃ˈmãnka/ (n)
bimbo, kept woman
  (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta utrzymywana przez kochanka
glass cup holder, hand-held tea glass holder, tea cup holder
  (środowiskowy) (regionalizm, regionalny) (żartobliwie) uchwyt umożliwiający trzymanie naczynia wypełnionego gorącym płynem

utrzymywać /ˌuṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
maintain
  mieć kogoś lub coś na utrzymaniu
  popierać pogląd, powtarzać jakąś opinię

utworzenie /ˌutfɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
creation, foundation
  zorganizowanie czegoś (stowarzyszenia, instytucji (et cetera))

utwór /ˈutfur/ (n)
deposit
  (geologia, geologiczny), zwykle w lm, jakiekolwiek stałe tworzywo skorupy ziemskiej, będące produktem procesów geologicznych, posiadające tę samą budowę wewnętrzną lub inną wspólną cechę
work, piece
  dzieło literackie lub muzyczne

utykać /utˈɨkatɕ/ (v)
get stuck, run aground
  stawać, nie mogąc poruszać się dalej
limp
  chodzić niepłynnie z przyczyn chorobowych

utylitarny /ˌutɨlʲiˈtarnɨ/ (adj)
utilitarian
  taki, który dąży do niesienia praktycznej korzyści, pożytku; jest użyteczny

utylitarystyczny /ˌutɨlʲitarɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
utilitarianist
  (filozofia, filozoficzny) związany z utylitaryzmem, dotyczący utylitaryzmu, właściwy utylitaryzmowi

utylizacja /ˌutɨlʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
utilisation
  wykorzystywanie odpadów lub niepotrzebnych materiałów do dalszej produkcji, jako surowce wtórne;

uwaga /uˈvaɡa/ (interjection)
caution, look out
  uwaga! → okrzyk, mający na celu ostrzec przed niebezpieczeństwem
attention
  uwaga! → okrzyk, mający na celu zwrócić czyjąś uwagę (1.1)

uwaga /uˈvaɡa/ (n)
rebuke, reproof
  pouczenie, upomnienie; krytyka czyjegoś zachowania
attention, notice
  skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą
observation, remark, comment
  spostrzeżenie, komentarz lub wypowiedź dotycząca czegoś

uważać /uˈvaʒaʨ̑/ (v)
concentrate
  skupiać się
consider, deem, find
  sądzić coś o kimś lub czymś
  uznawać; poczytywać
take care
  zwracać szczególną uwagę na coś; być ostrożnym

uważnie /uˈvaʒʲɲɛ/ (adv)
attentively, carefully, heedfully, intently, mindfully
  z uwagą, bacznie, ostrożnie

uważny /uˈvaʒnɨ/ (adj)
attentive, observant, careful, heedful, watchful
  charakteryzujący się uwagą, rozwagą, ostrożnością; taki, który czuwa, uważa

uwertura /ˌuvɛrˈtura/ (n)
overture
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;

uwielbiać /uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑/ (v)
like very much
  bardzo coś/kogoś lubić
adore, love
  otaczać kogoś miłością

uwierać /uvʲˈɛratɕ/ (v)
pinch
  gnieść, uciskać

uwiąz /ˈuvʲɔ̃s/ (n)
tether
  linka lub łańcuch, którym przywiązane jest zwierzę

uwięzić /uvʲˈɛ̃zitɕ/ (v)
jail, trap
  pozbawić wolności, zamknąć w więzieniu

uwodziciel /ˌuvɔˈʥ̑iʨ̑ɛl/ (n)
seducer
  mężczyzna uwodzący kogoś

uwodzić /uˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
seduce
  porywać, ujmować kogoś czymś; czarować, oczarować kogoś; (potocznie, potoczny) podrywać kogoś

uwolnienie /ˌuvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
liberation
  wypuszczenie na wolność; wyzwolenie

uwolnić /uˈvɔlʲɲiʨ̑/ (v)
exempt
  oswobodzić kogoś z jakichś ograniczeń lub od czegoś nieprzyjemnego
unbind, unchain
  usunąć więzy ograniczające ruchy
free, liberate, set free
  wypuścić na wolność, oswobodzić
exonerate
  z zarzutów: oczyścić
free oneself
  wyrwać się z zamknięcia
get rid
  wyzwolić się z jakichś ograniczeń lub od czegoś nieprzyjemnego

uwspólnotowić /ˌufspulnɔˈtɔvʲiʨ̑/ (v)
communitise
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przenieść w wyłączne kompetencje Unii Europejskiej (o sferach zarządzania państwowego)

uwłaczający /ˌuvwatʃajˈɔntsɨ/ (adj)
disparaging
  przynoszący ujmę

uzależnienie /ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
addiction
  (psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem

uzależnienie seksualne /ˌuzalɛʒɲʲˈɛɲʲɛ sˌɛksuˈalnɛ/ (n)
sex addiction, sexual addiction
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) uzależnienie od seksu;

uzależniony /ˌuzalɛʒɲʲˈɔnɨ/ (n)
addict
  osoba, która popadła w nałóg

uzasadniać /ˌuzaˈsadʲɲäʨ̑/ (v)
justify, motivate, excuse, found, validate, account for
  podawać argumenty, powody lub dowody na słuszność lub prawdziwość czegoś, motywować

uzasadnienie /ˌuzasadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
explanation, justification, rationale
  zbiór argumentów, powodów, motywów i dowodów wyjaśniających jakieś działanie

uzasadniony /ˌuzasadɲʲˈɔnɨ/ (adj)
justified, well-founded, founded, informed, principled, reasoned
  oparty na słusznych podstawach, mający obiektywne uzasadnienie

uzbrojenie /ˌuzbrɔˈjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
rigging
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyposażenie statku żaglowego, składające się z omasztowania, ożaglowania i olinowania
fittings
  osprzęt, armatura
armament, arms, weaponry
  sprzęt bojowy, w który wyposażone jest wojsko

uzbrojony /ˌuzbrɔjˈɔnɨ/ (adj)
developed
  mający wyposażenie służące bytowaniu, przetrwaniu lub rozwojowi
armed, gun-toting, militarized, strapped, tooled up
  posiadający broń przy sobie

uzda /ˈuzda/ (n)
bridle
  (jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) część uprzęży konia, muła lub osła;

uzdeczka /uzdˈɛtʃka/ (n)
habenula
  (anatomia, anatomiczny) drobna, parzysta struktura w mózgu znajdująca się w pobliżu jego pnia;

uzdolnienie /ˌuzdɔlɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
ability, aptitude, endowment
  zespół cech umożliwiających komuś wykonywanie działania w danej dziedzinie na niezwykłym, wysokim poziomie

uzdolniony /ˌuzdɔlɲʲˈɔnɨ/ (adj)
gifted, talented
  obdarzony ponadprzeciętnymi umiejętnościami

uzdrawianie /ˌuzdravʲˈaɲʲɛ/ (n)
healing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: uzdrawiać

uzdrowiciel /ˌuzdrɔvˈitɕɛl/ (n)
healer
  osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił

uzdrowisko /ˌuzdrɔvˈiskɔ/ (n)
spa town
  miejscowość mająca naturalne właściwości lecznicze

uzgadniać /uzˈɡadʲɲäʨ̑/ (v)
adjust, coordinate
  doprowadzać do zgodności
agree, agree on, negotiate
  doprowadzać do zgody

uznanie /uˈznãɲɛ/ (n)
discretion
  ocena, wyczucie
recognition
  przyjęcie za prawdę
acknowledgement, recognition
  szacunek, poważanie, podziw

uznawać /uzˈnavaʨ̑/ (v)
accredit, honor, honour
  potwierdzać czyjeś prawa, pozycję, suwerenność
consider
  stwierdzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym
  stwierdzać, że ktoś lub coś ma określone cechy
avow, recognise, recognize, sanction
  zgadzać się z czymś

uzupełniać /ˌuzuˈpɛwʲɲäʨ̑/ (v)
complement
  czynić coś kompletnym, dodawać czego brakuje

uzupełnienie /ˌuzupɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
addition, supplement
  to, co jest dopełnieniem, rozwinięciem, dodatkiem do czegoś

uzurpator /ˌuzurpˈatɔr/ (n)
usurper
  człowiek, który bezprawnie przywłaszcza sobie tytuł, władzę albo cudze prawa do czegoś

uzurpować /ˌuzurˈpɔvaʨ̑/ (v)
usurp
  bezprawnie, samowolnie zagarniać, przywłaszczać

uzus /ˈuzus/ (n)
common practice, usus
  utarty zwyczaj, ustalona praktyka

uzwojenie /ˌuzvɔjˈɛɲʲɛ/ (n)
electromagnetic coil, winding, wire coil
  (elektryczność) część obwodu magnetycznego odpowiedzialna za wytwarzanie strumienia magnetycznego

uzyskanie /ˌuzɨˈskãɲɛ/ (n)
achieve, acquire, acquisition, gain, obtain, obtainment
  (rzeczownik odczasownikowy) od: uzyskać

uzyskiwać /ˌuzɨˈsʲcivaʨ̑/ (v)
obtain
  otrzymywać coś o co się zabiegało, starało się otrzymać

uzębienie /ˌuzɛmbjˈɛɲʲɛ/ (n)
dentition, set of teeth
  (zoologia, zoologiczny) (stomatologia, stomatologiczny) zestaw wszystkich zębów u danego osobnika;

ułamek /uˈwãmɛk/ (n)
fraction
  (matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)
fraction, part
  fragment całości

ułamek masowy /uwˈamɛk masˈɔvɨ/ (n)
mass fraction
  (chemia, chemiczny) stosunek masy składnika do masy mieszaniny;

ułamek molowy /uwˈamɛk mɔlˈɔvɨ/ (n)
mole fraction
  (chemia, chemiczny) stosunek liczby moli składnika do sumy liczby moli wszystkich składników mieszaniny;

ułamek niewłaściwy /uwˈamɛk ɲʲˌɛvwaɕtɕˈivɨ/ (n)
top-heavy fraction
  (matematyka, matematyczny) ułamek, w którym licznik jest większy lub równy mianownikowi

ułamek objętościowy /uwˈamɛk ˌɔbjɛntɔɕtɕˈɔvɨ/ (n)
volume fraction
  (chemia, chemiczny) stosunek objętości składnika do sumy objętości wszystkich składników mieszaniny przed ich zmieszaniem;

ułan /ˈuwãn/ (n)
uhlan, lancer
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej

ułaskawienie /ˌuwaskaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
pardon, reprieve
  (potocznie, potoczny) dokument, którego podpisanie skutkuje ułaskawieniem (1.1)
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całkowite lub częściowe darowanie skazanemu kary orzeczonej prawomocnie przez sąd lub zamiana takiej kary na łagodniejszą;

ułatwiać /uˈwatfʲjäʨ̑/ (v)
facilitate, ease, simplify, further
  sprawiać, że coś staje się dla kogoś łatwiejsze

ułomność /uˈwɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
handicap, lameness
  kalectwo

ułomny /uwˈɔmnɨ/ (adj)
disabled, handicapped
  posiadający wady budowy ciała
imperfect, defective
  zawierający braki, niedoskonałości

uścisk /ˈuɕʨ̑isk/ (n)
hug
  otoczenie kogoś ramionami i przytulenie

uśmiech /ˈuɕmʲjɛx/ (n)
smile
  zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

uśmiechać się /uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
smile
  wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy

uśmiechnięty /ˌuɕmʲjɛxʲˈɲɛ̃ntɨ/ (adj)
smiling
  taki, który się uśmiecha

uśmierzać /uɕmʲˈɛʒatɕ/ (v)
soothe, mitigate, numb, relieve
  (medycyna, medyczny) zmniejszać bądź usuwać objawy
quell
  powodować ustępowanie lub zakończenie

uśmieszek /uˈɕmʲjɛʃɛk/ (n)
smirk
  niewyraźny uśmiech wyrażający często drwinę, ironię albo pogardę

uświęcać /uɕfʲˈɛntsatɕ/ (v)
sanctify
  sprawiać, by ktoś lub coś stawało się święte

użański /uʒˈaɲski/ (adj)
Uzhanian
  związany z Użem (rzeką na Ukrainie i Słowacji)

użycie /uˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
use, usage
  skorzystanie z czegoś, zastosowanie, posłużenie się czymś

użyszkodnik /ˌuʒɨˈʃkɔdʲɲik/ (n)
luser
  (slangowo) (informatyka, informatyczny) (żartobliwie) (czasem (pejoratywnie, pejoratywny)) użytkownik

użytek /uˈʒɨtɛk/ (n)
farmland
  obszar ziemi będący w uprawie lub nadający się do uprawy
use
  użycie, używanie, użytkowanie

użytkownik /ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik/ (n)
user
  osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

używalność /ˌuʒɨvˈalnɔɕtɕ/ (n)
usability, usableness, useableness
  przydatność do używania

używanie /ˌuʒɨˈvãɲɛ/ (n)
use
  (rzeczownik odczasownikowy) od: używać

używany /ˌuʒɨˈvãnɨ/ (adj)
secondhand, used
  mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania

używać /uˈʒɨvaʨ̑/ (v)
use
  korzystać z czegoś do zrobienia czegoś

używka /uˈʒɨfka/ (n)
drug, stimulant
  produkt spożywczy, zwykle nie mający wartości odżywczej, działający pobudzająco na organizm ludzki

użyźniać /uˈʒɨʑɲäʨ̑/ (v)
fertilize, fertilise
  czynić glebę bardziej urodzajną, zwiększać jej żyzność

użyźnić /uʒˈɨʑɲitɕ/ (v)
enrich
  zwiększyć urodzajność ziemi

vagina dentata /vaɡʲˈina dɛntˈata/ (n)
vagina dentata
  (psychologia, psychologiczny) mit seksualny traktujący o pochwie pożerającej penisa, utożsamiający męskie lęki wobec kobiet;

van /vãn/ (n)
van
  typ nadwozia samochodu osobowego do przewozu większej ilości osób;

vel /vɛl/ (conjunction)
AKA, alias
  (książkowy) albo, czyli, albo też (używane tylko dla połączenia określeń synonimicznych, szczególnie nazwisk, pseudonimów tej samej osoby)

vendémiaire /vˌɛndɛmjaˈirɛ/ (n)
Vendémiaire
  nazwa pierwszego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

ventôse /vɛntˈɔsɛ/ (n)
Ventôse
  nazwa szóstego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

verbum deponens /vˈɛrbum dɛpˈɔnɛns/ (n)
deponent verb
  (gramatyka) czasownik, który przyjmuje formę strony biernej, ale ma znaczenie czynne lub zwrotne;

via /ˈvʲi<sup>j</sup>a/ (preposition)
via
  …służący do określenia miejscowości, przez którą przebiega trasa podróży lub transportu

vibrato /vʲiˈbratɔ/ (n)
vibrato
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) określenie wykonawcze wibracji dźwięku lub głosu;

vice versa /ˈvʲiʦ̑ɛ ˈvɛrsa/ (adv)
vice versa
  (żartobliwie) wzajemnie
  na odwrót, odwrotnie

village development committee /villˈaɡɛ dˌɛvɛlˈɔpmɛnt kˌɔmmittˈɛɛ/ (n)
village development committee
  najniższa jednostka administracyjna dla obszarów wiejskich w Nepalu;

vipassana /vˌipassˈana/ (n)
vipassana
  technika medytacyjna w buddyzmie therawada;

vloger /ˈvlɔɡɛr/ (n)
vlogger
  autor vloga

vogueing /vˌɔɡuˈɛiŋk/ (n)
vogueing
  (choreografia, choreograficzny) housowy taniec imitujący zachowanie modelek na pokazie mody

w /f/ /v/ /vu/ (n)
w
  dwudziesta ósma litera polskiego alfabetu

w /f/ /v/ /vu/ (preposition)
at
  …określający czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności
into
  …określający kierunek czynności
in, at
  …określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)

w biały dzień /ˈv‿bʲjawɨ ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (adv)
in broad daylight
  nie kryjąc się z niczym, jawnie, otwarcie

w celu /ˈf‿ʦ̑ɛlu/
in order to
  przyłącza określenie celu, w jakim ktoś działa; aby, by

w chuj /f‿xuj/
shitload
  (wulgarnie, wulgaryzm) bardzo dużo, całe mnóstwo

w ciągu /ˈfʲ‿ʨ̑ɔ̃ŋɡu/
within, for, over
  wskazuje odcinek czasu stanowiący ramy czasowe dla opisywanych zdarzeń

w ciąży /f tɕˈɔ̃ʒɨ/ (adj)
pregnant
  (fizjologia, fizjologiczny) taka, która została ciężarną

w ciąży /f tɕˈɔ̃ʒɨ/ (adv)
pregnantly
  (fizjologia, fizjologiczny) gdy trwa okres ciąży, typowo dla ciąży

w czepku urodzony /ˈf‿ʧ̑ɛpku ˌːrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
born with a silver spoon in one's mouth
  (przenośnie, przenośnia) o kimś, kto ma dużo szczęścia

w cztery oczy /ˈf‿ʧ̑tɛrɨ ˈɔʧ̑ɨ/ (adv)
face to face
  na osobności, bez udziału osób trzecich

w dodatku /w dɔdˈatku/ (adv)
on top of that, to boot, additionally, also, in addition, moreover
  ponadto, dodatkowo, poza tym, prócz tego

w dół /w dˈuw/
down
  …informujący o miejscu, przebiegu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności w kierunku niżej od omawianej pozycji

w dół /w dˈuw/ (adv)
adown, down, downhill, downslope, downwardly, downwards
  w kierunku tego, co znajduje się niżej; coraz niżej

w formie /ˈf‿ːɔrmʲjɛ/
in the form
  w postaci czegoś

w formie /ˈf‿ːɔrmʲjɛ/ (adj)
fit, in fine fettle, in good shape, in good trim
  w dobrej kondycji

w grudniu po południu /ˈv‿ɡrudʲɲu ˌpɔ‿pɔˈwudʲɲu/ (adv)
when hell freezes over
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) w nieokreślonej, niepewnej przyszłości; nie wiadomo kiedy

w górę /ˈv‿ɡurɛ/ (adv)
upstream
  (hydrologia, hydrologiczny) w kierunku źródła
above, up, uphill, upwards
  określenie kierunku powyżej czegoś

w imieniu /v‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu/
in the name of
  w czyimś upoważnieniu

w imię /ˈv‿ĩmʲjɛ/
in the name of
  dla kogoś
for the sake of
  ze względu na jakąś wartość

w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego /w ˈimjɛ ˈɔjtsa i sˈɨna i dˈuxa ɕfʲɛntˈɛɡɔ/ (interjection)
In the name of the Father, the Son, and the Holy Spirit
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie wezwanie rozpoczynające modlitwę

w kształcie /f kʃtˈawtɕɛ/
in the shape of
  nadając lub przybierając kształt czegoś

w kwiecie wieku /ˈf‿kfʲjɛ̇ʨ̑ɛ ˈvʲjɛku/ (idiom)
in one's prime
  w pełni sił/życia, w najlepszym okresie życia, w rozkwicie

w mgnieniu oka /ˈv‿mʲɟɲɛ̇̃ɲu ˈɔka/ (adv)
in a split second, in a twinkling, in the twinkling of an eye
  (potocznie, potoczny) bardzo szybko

w międzyczasie /ˌv‿mʲjɛ̃nʣ̑ɨˈʧ̑aɕɛ/ (idiom)
in the meantime, meantime, meanwhile
  (potocznie, potoczny) między jednym wydarzeniem a drugim

w moich oczach /ˈv‿mɔ<sup>j</sup>ix ˈɔʧ̑ax/ (idiom)
in my eyes
  moim zdaniem, według mojej opinii

w nocy /w nˈɔtsɨ/ (adv)
by night
  gdy jest ciemno

w ogóle /v‿ɔˈɡulɛ/ /ˈv‿ɔɡulɛ/ (adv)
generally, in general
  ogólnie, w sumie, podsumowując
at all
  z przeczeniem: zupełnie, nic a nic

w pizdu /f‿pʲizˈdu/
shitload
  (wulgarnie, wulgaryzm) dużo

w pocie czoła /ˈf‿pɔʨ̑ɛ ˈʧ̑ɔwa/ (adv)
in the sweat of one's brow
  z wielkim wysiłkiem

w poprzek /f pˈɔpʃɛk/
across, over
  przyimek wskazujący, że coś znajduje się lub porusza prostopadle do długości danego obiektu

w poprzek /f pˈɔpʃɛk/ (adv)
crossways, crosswise
  prostopadle do dłuższego boku

w porządku /f pɔʒˈɔntku/
in order
  w określonej kolejności

w porządku /f pɔʒˈɔntku/ (idiom)
OK, all right
  (potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zgodę na coś
OK, all right, okay
  (potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zrozumienie, uznanie czegoś (lub kogoś) za dobre, do przyjęcia, możliwe, prawidłowe

w postaci /f pɔstˈatɕi/
in the form of
  w formie czegoś

w przybliżeniu /f pʃˌɨbliʒˈɛɲʲu/
approximately, about, or so, approx, approx., approximatively
  blisko, ale niedokładnie tak

w przód /f pʃˈut/ (adv)
onward
  w kierunku przed obserwatorem

w razie /w rˈaʑɛ/
in case of
  wskazuje na warunek

w sosie własnym /f sˈɔɕɛ vwˈasnɨm/ (adv)
in brine
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) w naturalnej zawiesinie z danego mięsa

w sposób /f spˈɔsup/ (adv)
in a way
  w jakimś stylu

w stosunku do /f‿stɔˈsũnku ˈdɔ/
in comparison with
  w porównaniu z
against, to, toward, towards
  wobec, do, względem

w szczególności /f ʃtʃˌɛɡulnˈɔɕtɕi/ (adv)
in particular, particularly, notably, specifically
  szczególnie, zwłaszcza

w tym /f‿tɨ̃m/ (adv)
therein
  połączenie w + to
including
  włącznie z

w ukryciu /w ukrˈɨtɕu/ (adv)
doggo, in secret, ulteriorly
  tak, by inni nie wiedzieli

w wyniku /w vɨɲˈiku/
accordingly, as a result of
  …tworząca konstrukcje opisujące przyczynę omawianego zjawiska czy wydarzenia

w zamian /w zˈamjan/ (adv)
in exchange, in return
  dając albo otrzymując coś za coś

w zasięgu ręki /w zaɕˈɛŋɡu rˈɛŋki/ (adv)
within arm's reach, within reach
  (przenośnie, przenośnia) coś jest łatwo dostępne, łatwo osiągalne
  coś jest w pobliżu, niedaleko, na wyciągnięcie ramienia

w ślad za /ˈfʲ‿ɕlad ˈza/
following
  (idąc, podążając) za kimś

w żywe oczy /w ʒˈɨvɛ ˈɔtʃɨ/ (idiom)
bald-faced, unblushingly
  bezpośrednio, wprost

wacha /ˈva.xa/ (n)
wahoo
  (ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby morskiej, Acanthocybium solandri, zaliczanej do rodziny makrelowatych

wachlarz /ˈvaxlaʃ/ (n)
fan
  ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto

wachlarzowaty /vˌaxlaʒɔvˈatɨ/ (adj)
fan-shaped
  przypominający wachlarz, mający kształt wachlarza

wacik /ˈvaʨ̑ik/ (n)
cotton ball, swab
  (potocznie, potoczny) kulisty bądź spłaszczony kawałek waty służący m.in. do dezynfekcji lub demakijażu

wada /ˈvada/ (n)
fault, flaw
  ujemna cecha charakteru

wadery /vaˈdɛrɨ/ (n)
waders
  (łowiectwo, łowiecki) (rybołówstwo, rybacki) rodzaj ochronnego ubrania z nieprzemakalnego materiału mającego formę butów połączonych ze spodniami sięgającymi pod pachy i używanego przez myśliwych i rybaków

wadliwie /vaˈdlʲivʲjɛ/ (adv)
faultily
  w sposób wadliwy, nieprawidłowy

wafel /vˈafɛl/ (n)
wafer
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kruche ciastko złożone z kilku warstw (1.1), przełożonych określonym nadzieniem
  (spożywczy) rodzaj ciasta cienko sprasowanego, łamliwego, służącego do przekładania nadzieniem lub jako foremka na lody czy inną masę

waga /ˈvaɡa/ (n)
weight, importance
  (przenośnie, przenośnia) znaczenie, wartość
weight
  ciężar czegoś lub kogoś
  (sport, sportowy) w boksie: kategoria zawodników o zbliżonej wadze (1.2)
scales, balance
  urządzenie do pomiaru masy;

waga ciężka /vˈaɡa tɕˈɛ̃ʃka/ (n)
heavyweight
  (sport, sportowy) najwyższa kategoria wagowa w sportach walki;

wagarować /vˌaɡarˈɔvatɕ/ (v)
ditch, skip, skip off, skip school
  opuszczać zajęcia szkolne samowolnie, bez uzasadnionej przyczyny

wagarowicz /vˌaɡarˈɔvitʃ/ (n)
truant
  (szkolnictwo, szkolny) uczeń chodzący na wagary, opuszczający lekcje

wagarowiczka /vˌaɡarɔvˈitʃka/ (n)
truant
  (szkolnictwo, szkolny) uczennica chodząca na wagary, opuszczająca lekcje

wagary /vaˈɡarɨ/ (n)
jigging, truancy, wagging
  nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole;

wagon /ˈvaɡɔ̃n/ (n)
wagon, car, carriage
  (kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

wagon restauracyjny /vˈaɡɔn rˌɛstawratsˈɨjnɨ/ (n)
buffet car
  (kolejnictwo) wagon pociągu dalekobieżnego o wyposażeniu właściwym dla restauracji

wagon sypialny /vˈaɡɔn sɨpʲˈalnɨ/ (n)
sleeping car
  (kolejnictwo) wagon pociągu dalekobieżnego o wyposażeniu właściwym dla sypialni

wagonownia /vˌaɡɔnˈɔvɲʲa/ (n)
car barn, depot
  (kolejnictwo) pomieszczenie do postoju, remontów i konserwacji wagonów;

wagowy /vaɡˈɔvɨ/ (adj)
ponderal
  (fizyka, fizyczny) związany z wagą, dotyczący wagi

wahabicki /ˌwaxaˈbʲiʦ̑ʲci/ (adj)
Wahhabi, Wahabi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z wahhabizmem

wahabita /ˌwaxaˈbʲita/ (n)
Wahabi
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik wahhabizmu

wahadło /vaxˈadwɔ/ (n)
pendulum
  ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

wahanie /vaˈxãɲɛ/ (n)
hesitation
  brak zdecydowania
swing
  ruch okresowy zbliżony do ruchu wahadła
fluctuation
  zmienność określonej wielkości (cen, temperatur) w określonych granicach

wahać /ˈvaxaʨ̑/ (v)
hesitate
  nie móc podjąć jednoznacznej decyzji, zastanawiać się nad nią

waka /vˈaka/ (n)
waka
  (literacko) gatunek liryki, klasyczna poezja japońska

wakacje /vaˈkaʦ̑ʲjɛ/ (n)
vacation, holiday
  okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków;

wakame /vakˈamɛ/ (n)
wakame
  (spożywczy) rodzaj jadalnych glonów morskich z gatunku undaria pierzastodzielna, składnik kuchni dalekowschodnich

wakat /ˈvakat/ (n)
vacancy
  wolna posada, nieobsadzone stanowisko

wakeboard /vˌakɛbˈɔart/ (n)
wakeboard
  (sport, sportowy) szeroka deska używana do płynięcia po wodzie w wakeboardingu

wakeboarding /vˌakɛbɔˈardʲiŋk/ (n)
wakeboarding
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu wodnego, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;

wakuola /vˌakuˈɔla/ (n)
vacuole
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) owalna organella w strukturze komórki wypełniona sokiem komórkowym;

walabia /valˈabja/ (n)
wallaby
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Wallabia Trouessart, rodzaj torbacza z podrodziny kangurów;

walatka /valˈatka/ (n)
egg fight, egg tapping
  (etnografia, etnograficzny) wielkanocny zwyczaj stukania się jajkami;

walc /valʦ̑/ (n)
waltz
  (choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty o walc (1.1);

walcowaty /vˌaltsɔvˈatɨ/ (adj)
cylindrical
  taki, który przypomina kształtem walec

walczyć /ˈvalʧ̑ɨʨ̑/ (v)
fight, struggle
  toczyć walkę, uczestniczyć w walce

walczyć z wiatrakami /ˈvalʧ̑ɨʥ̑ ˌz‿vʲjatraˈkãmʲi/ (v)
tilting at windmills
  walczyć z wytworami własnej wyobraźni

walec /ˈvalɛʦ̑/ (n)
cylinder
  (matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem;
  przedmiot w kształcie walca (1.2)
roller
  pojazd budowlany, z szerokim kołem na przedniej osi, służący do wyrównywania nawierzchni;

waleczność /vaˈlɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
bravery, prowess
  wyjątkowe poświęcenie walce, odwaga; cecha tego, kto jest waleczny

waleczny /vaˈlɛʧ̑nɨ/ (adj)
brave
  ktoś, kto odznacza się męstwem, odwagą w walce

walencja /valˈɛntsja/ (n)
valency, connotation
  (językoznawstwo, językoznawczy) zdolność otwierania pozycji w wyrazie, które mogą być zajęte przez inne elementy gramatyczne lub leksykalne;

walenie /vaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
pounding
  (rzeczownik odczasownikowy) od: walić

walentynka /ˌvalɛ̃nˈtɨ̃nka/ (n)
valentine
  anonimowy drobny upominek lub kartka z życzeniami na walentynki, zwykle ozdobiona sercem, będąca wyrazem adoracji
  osoba obdarowana z okazji walentynek

walet /ˈvalɛt/ (n)
jack, knave
  (termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

waleń /ˈvalɛ̃ɲ/ (n)
whale
  zwierzę należące do rzędu waleni

walgancyklowir /vˌalɡantsɨklˈɔvir/ (n)
valganciclovir
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) farmaceutyk przeciwwirusowy używany do leczenia i zapobiegania cytomegalii; prolek gancyklowiru (jego ester L-walinowy)

walidator /ˌvalʲiˈdatɔr/ (n)
validator
  (informatyka, informatyczny) program sprawdzający poprawność dokumentu o określonej składni;

walizka /vaˈlʲiska/ (n)
suitcase
  rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

walić /ˈvalʲiʨ̑/ (v)
fire, shoot
  (potocznie, potoczny) strzelać z broni
punch
  (potocznie, potoczny) mocno coś lub kogoś uderzać

walić konia /ˈvalʲiʨ̑ ˈkɔ̃ɲa/ (v)
jerk off, beat the cock, beat the meat, choke the chicken, whack off
  (wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka

walka /ˈvalka/ (n)
fight
  (sport, sportowy) mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego
fight, battle
  siłowe lub zbrojne rozstrzygnięcie konfliktu
struggle
  zmaganie z czymś, zwalczanie czegoś

walka z wiatrakami /ˈvalka ˌz‿vʲjatraˈkãmʲi/ (idiom)
tilting at windmills
  walka z czymś nierealnym, urojonym

walkman /ˈwɔkmɛ̃n/ (n)
walkman
  (elektronika, elektroniczny) mały, przenośny magnetofon kasetowy lub radiomagnetofon wyposażony w słuchawki;

walkower /valˈkɔvɛr/ (n)
W.O., walkover
  (sport, sportowy) przyznanie zwycięstwa z powodu nieobecności przeciwnika, jego wycofania się lub dyskwalifikacji;

walny /ˈvalnɨ/ (adj)
decisive
  mający decydujące znaczenie

walor /ˈvalɔr/ (n)
value, quality, virtue, advantage
  cecha wyróżniająca, szczególnie pozytywna

waloński /valˈɔɲski/ (adj)
Walloon
  związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów

waloński /valˈɔɲski/ (n)
Walloon
  (językoznawstwo, językoznawczy) język waloński;

waltornia /valˈtɔrʲɲa/ (n)
French horn
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty blaszany;

waltornista /vˌaltɔrɲˈista/ (n)
hornist
  muzyk, który gra na waltorni

waluta /vaˈluta/ (n)
currency
  (bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa;

wamp /vãmp/ (n)
vamp
  demoniczna, uwodzicielska kobieta

wampir /ˈvãmpʲir/ (n)
vampire
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących;
vampire bat
  (zoologia, zoologiczny) gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków;

wampirzyca /vˌampiʒˈɨtsa/ (n)
vampiress
  kobieta-wampir

wanad /ˈvãnat/ (n)
vanadium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

wandal /ˈvãndal/ (n)
vandal
  osoba bezsensownie i bezmyślnie niszcząca rzeczy, wartości kulturalne, dzieła sztuki

wandelia /vãnˈdɛlʲja/ (n)
candiru
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Vandellia cirrhosa, pasożytnicza ryba z dorzecza Amazonki i Orinoko

wanderlust /vandˈɛrlust/ (n)
wanderlust
  zamiłowanie do włóczęgi, tęsknota za podróżami, pociąg do podróżowania

wanilia /vãˈɲilʲja/ (n)
vanilla
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych;

wanilina /vˌaɲilˈina/ (n)
vanillin
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;

wanna /ˈvãnːa/ (n)
bathtub, bath
  duże naczynie do kąpieli

wanta /ˈvãnta/ (n)
shroud
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;

waper /vˈapɛr/ (n)
vaper
  (slangowo) (zobacz) e-palacz

wapienny /vapʲˈɛnnɨ/ (adj)
limestone
  dotyczący wapienia, wykonany z wapienia

wapień /ˈvapʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
limestone
  (geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

wapiti /vapˈitʲi/ (n)
wapiti
  (zoologia, zoologiczny) Cervus canadensis, duży, północnoamerykański jeleń;

wapń /vapʲɲ̊/ (n)
calcium
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

warajski /varˈajski/ (n)
Waray
  (językoznawstwo, językoznawczy) język austronezyjski używany w trzech filipińskich prowincjach;

waran /ˈvarãn/ (n)
monitor lizard, goanna, biawak
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj dużej jaszczurki

warcab /vˈartsap/ (n)
piece
  pionek w grze w warcaby

warcaba /vartsˈaba/ (n)
piece
  pionek warcabowy

warcabiarz /vartsˈabjaʃ/ (n)
checkers player, draughts player
  osoba grająca w warcaby

warcabista /vˌartsabʲˈista/ (n)
checkers player, draughts player
  osoba grająca w warcaby

warcabnica /ˌvarʦ̑abʲˈɲiʦ̑a/ (n)
chessboard
  plansza do warcabów

warcaby /vartsˈabɨ/ (n)
checkers, draughts
  gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy identycznymi bierkami na planszy;

warczeć /vˈartʃɛtɕ/ (v)
snap
  (potocznie, potoczny) mówić opryskliwie
growl, snarl, gnar, gnarr
  o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku
throb, whirr whir
  o urządzeniach wydawać niskie dźwięki przy pracy

wareski /varˈɛski/ (adj)
Varangian
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Waregami, dotyczący Waregów

warfaryna /vˌarfarˈɨna/ (n)
warfarin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwkrzepliwy, pochodna kumaryny, antagonista witaminy K

warga /ˈvarɡa/ (n)
lip
  (anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający usta;

wargowy /varɡˈɔvɨ/ (adj)
labial
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący warg, ust
  (fonetyka, fonetyczny) związany z artykulacją ustami

wariacko /varʲˈjaʦ̑kɔ/ (adv)
madly
  w sposób wariacki, szalony

wariancja /varʲˈjãnʦ̑ʲja/ (n)
variance
  (statystyka, statystyczny) miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego;

wariant /ˈvarʲjãnt/ (n)
variant
  inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja

wariat /ˈvarʲjat/ (n)
fool, lunatic, madman, loony
  (potocznie, potoczny) człowiek chory psychicznie

wariograf /varjˈɔɡraf/ (n)
polygraph
  urządzenie służące do rejestrowania nieświadomych reakcji przesłuchiwanego na zadawane pytania, pomagające wnioskować o jego prawdomówności;

warknięcie /varkɲʲˈɛɲtɕɛ/ (n)
snarl
  odgłos wydawany przez zezłoszczonego psa

warkocz /ˈvarkɔʧ̑/ (n)
braid, plait, plat
  (fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów
braid
  coś zaplecionego tak jak warkocz (1.1)

warkoczyk /varˈkɔʧ̑ɨk/ (n)
pigtail
  (zdrobniale) od: warkocz

warna /ˈvarna/ (n)
varna
  klasa społeczna w tradycyjnym indyjskim podziale społecznym, dzieląca się dalej na kasty;

warownia /varˈɔvɲʲa/ (n)
fortress
  (architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) obwarowany gród, twierdza otoczona obwarowaniem

warowny /vaˈrɔvnɨ/ (adj)
fortified
  umocniony w celu przetrwania oblężenia

warstwa /ˈvarstfa/ (n)
stratum
  (geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych;
layer
  każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn

warstwownica /ˌvarstfɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
coal gate
  (technologia, technika, techniczny) element kotła rusztowego regulujący wysokość warstwy dostarczanego do kotła paliwa

warstwowo /varstfˈɔvɔ/ (adv)
in layers
  warstwami, jedna na drugiej

warstwowy /varˈstfɔvɨ/ (adj)
stratified, lamellar, laminal, laminar, layered, stratal
  złożony z warstw

warszawianin /ˌvarʃaˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
Varsovian, man of Warsaw
  mieszkaniec Warszawy

warszawski /varˈʃafsʲci/ (adj)
Varsovian, Warsaw
  związany z Warszawą, pochodzący z Warszawy

warsztat /ˈvarʃtat/ (n)
workshop
  (motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi
  (rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej
bench
  (rzemiosło, rzemieślniczy) stół z kompletem narzędzi do wykonania określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

wart /vart/ (adj)
worth
  posiadający pewną wartość

warta /ˈvarta/ (n)
sentry
  straż pełniona przez jedną lub kilka osób;

wartki /ˈvartʲci/ (adj)
lively, rapid, swift
  szybko płynący

warto /ˈvartɔ/ (particle)
it is worth
  dobrze byłoby, gdyby coś się stało; trzeba (słowo mniej naciskające)

wartownia /varˈtɔvʲɲa/ (n)
guardroom
  pomieszczenie dla wartowników

wartościowy /ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
valuable, precious, worthful
  o wysokiej wartości materialnej

wartość /ˈvartɔɕʨ̑/ (n)
value
  (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego
value, worth
  kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa
value, worth, merit
  określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny
value, principle
  zwykle lm zasada moralna, przekonanie

waruj /ˈvaruj/ (interjection)
down
  komenda dla psa, aby ten przywarł do ziemi w pozycji oczekującej

warunek /vaˈrũnɛk/ (n)
condition
  ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe

warunki /varˈuŋki/ (n)
conditions, terms
  stan rzeczy

warunkować /vˌaruŋkˈɔvatɕ/ (v)
determine
  modyfikować zachowanie
condition
  stanowić warunek czego; wpływać na przebieg

warunkowo /vˌaruŋkˈɔvɔ/ (adv)
conditionally
  w zależności od warunków

warunkowy /ˌvarũŋˈkɔvɨ/ (adj)
conditional
  (przymiotnik) od warunek

waryscyt /vaˈrɨsʦ̑ɨt/ (n)
variscite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

warzucha tatrzańska /vaʒˈuxa tatʃˈaɲska/ (n)
Tatra scurvy-grass
  (botanika, botaniczny) Cochlearia tatrae Borbás, gatunek rośliny z rodziny kapustowatych, endemit tatrzański;

warzywna /vaʒˈɨvna/ (n)
vegetable soup
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa na warzywach

warzywnia warzywna /vaʒˈɨvɲʲa vaʒˈɨvna/ (n)
açaí palm
  (botanika, botaniczny) Euterpe oleracea Mart., gatunek rośliny z rodziny arekowatych;

warzywo /vaˈʒɨvɔ/ (n)
vegetable
  roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

warzyć /ˈvaʒɨʨ̑/ (v)
brew
  przygotowywać piwo

warząchew /vaˈʒɔ̃w̃xɛf/ (n)
ladle
  (gastronomia) (przestarzałe, przestarzały) duża łyżka kuchenna, zwykle drewniana

wasabi /vasˈabʲi/ (n)
wasabi
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) chrzan japoński, Eutrema japonica (Miq.) Koidz., roślina z rodziny kapustowatych;

wasal /ˈvasal/ (n)
vassal
  (historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony;

wasz /vaʃ/ (pronoun)
your, yours
  2. (osoba) lm

wat /vat/ (n)
watt
  (fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;

wata cukrowa /ˈvata ʦ̑uˈkrɔva/ (n)
candy floss, cotton candy, fairy floss
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny wyrób z cukru przypominający watę;

wataha /vaˈtaxa/ (n)
pack
  (łowiectwo, łowiecki) stado wilków lub dzików;

wawrzyn /ˈvavʒɨ̃n/ (n)
laurel, laurus
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych;
laurel
  (historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu (1.1) będący symbolem zwycięstwa i chwały w starożytnej Grecji i Rzymie
  (przenośnie, przenośnia) nagroda, którą przyznaje się za wybitne osiągnięcia w pewnej dziedzinie

waza /ˈvaza/ (n)
soup tureen
  duże, szerokie i głębokie naczynie, zwykle z dwoma uchwytami i przykrywką, służące do podawania na stół zup lub ponczu;
vase
  duże, wysmukłe i ozdobne naczynie z ceramiki, kamienia albo metalu

wazektomia /ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
vasectomy
  (medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);

wazelina /vˌazɛlˈina/ (n)
vaseline, petrolatum, petroleum jelly, white petrolatum
  (chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

wazon /ˈvazɔ̃n/ (n)
vase
  ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

wał /vaw/ (n)
roller
  narzędzie do ugniatania ziemi
rampart
  rodzaj nasypu, usypisko z ziemi, naturalne lub sztuczne

wałach /ˈvawax/ (n)
gelding
  (jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;

wałaski /vawˈaski/ (adj)
Vlach
  odnoszący się do Wałachów, związany z Wałachami

wałek /ˈvawɛk/ (n)
roller
  przedmiot przypominający cylinder

wałek do ciasta /ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta/ (n)
rolling pin
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;

wałkoń /vˈawkɔɲ/ (n)
idler, lazybones, sluggard, dawdler, dead-beat, do-nothing
  osoba, której nie chce się pracować

wałęsać się /vawˈɛ̃satɕ ɕɛ/ (v)
knock about, knock around
  chodzić bez celu

ważka /ˈvaʃka/ (n)
dragonfly
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważki (Odonata), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

ważnie /vˈaʒɲʲɛ/ (adv)
validly
  mając moc prawną, obowiązując

ważność /ˈvaʒnɔɕʨ̑/ (n)
importance
  cecha tego, co ważne, mające duże znaczenie
validity
  cecha tego, co ważne, mające moc prawną

ważny /ˈvaʒnɨ/ (adj)
important
  mający duże znaczenie
valid
  mający moc prawną, obowiązujący

ważyć /ˈvaʒɨʨ̑/ (v)
weigh
  mieć jakiś ciężar, masę

wbrew /vbrɛf/ (preposition)
against, contrary to
  sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś

wcale /ˈfʦ̑alɛ/ (adv)
fairly, quite
  …(potocznie, potoczny) komunikujący, że jakiś stan dotyczy wspomnianego obiektu w stopniu wystarczającym, wbrew oczekiwaniom
not at all
  …używany z przeczeniem „nie”, komunikujący, że jakiś stan nie dotyczy wspomnianego obiektu

wcale /ˈfʦ̑alɛ/ (particle)
not at all
  …(potocznie, potoczny) zaprzeczająca sądowi wyrażonemu przez rozmówcę
but
  …używana z przeczeniem „nie”, podkreślająca, że mówiący jest przekonany o wyrażanym sądzie, wbrew przypuszczeniom rozmówcy, że jest inaczej

wchodzić /ˈfxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
enter, go into
  wstępować w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.

wcisnąć gaz do dechy /ˈfʲʨ̑isnɔ̃ɲʥ̑ ˈɡaz dɔ‿ˈdɛxɨ/ (idiom)
put the pedal to the metal
  (potocznie, potoczny) nacisnąć pedał gazu do oporu, maksymalnie zwiększając szybkość

wciąż /fʲʨ̑ɔ̃w̃ʃ/ (adv)
continuously, keep do
  powtarzając jakąś czynność wiele razy
still
  wykonując jakąś czynność cały czas, bez przerwy

wczasy /ˈfʧ̑asɨ/ (n)
holiday, vacation
  zorganizowany wielodniowy wypoczynek poza miejscem zamieszkania

wczesny /ˈfʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
early
  taki, który jest u swojego początku
  występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory

wcześniactwo /fʧ̑ɛɕˈɲaʦ̑tfɔ/ (n)
premature birth, preterm birth
  (medycyna, medyczny) urodzenie dziecka między 22. a 37. tygodniem ciąży

wcześniak /ˈfʧ̑ɛɕɲak/ (n)
preemie, preterm baby, preterm infant
  dziecko urodzone w wyniku przedwczesnego porodu

wcześnie /ˈfʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
early
  podczas początkowego etapu trwania czegoś
  rano, w pierwszych godzinach po świcie

wcześniej /ˈfʧ̑ɛɕɲɛ̇j/ (adv)
ago
  przed upływem pewnego określonego czasu; przed jakimś wydarzeniem

wczoraj /ˈfʧ̑ɔraj/ (adv)
yesterday
  w dniu poprzedzającym dzisiejszy

wczoraj /ˈfʧ̑ɔraj/ (n)
yesterday
  dzień poprzedni w stosunku do dzisiejszego

wczorajszy /fʧ̑ɔˈrajʃɨ/ (adj)
yesterday's
  taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego

wdech /vdˈɛx/ (n)
inhalation, inspiration, breath, indrawn breath
  (fizjologia, fizjologiczny) akt wprowadzania powietrza do układu oddechowego

wdowa /ˈvdɔva/ (n)
black widow, black widow spider, widow spider
  (zoologia, zoologiczny) Latrodectus, rodzaj pająków z rodziny omatnikowatych;
widow
  kobieta, której ostatni mąż nie żyje;
  (środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) błąd w łamaniu tekstu polegający na pozostawieniu na początku łamu samotnego ostatniego wiersza akapitu

wdowi grosz /ˈvdɔvʲi ˈɡrɔʃ/ (n)
widow's mite
  (książkowy) niewielka kwota przekazana kosztem wyrzeczeń przez osobę niezamożną

wdowiec /ˈvdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
widower
  mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

wdowieństwo /vdɔvʲˈɛɲstfɔ/ (n)
widowhood, widowerhood
  bycie wdową lub wdowcem

wdychać /ˈvdɨxaʨ̑/ (v)
inhale, breathe
  wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc

wdzięczność /ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
gratitude, thankfulness, gratefulness
  uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa

wdzięczny /ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
grateful, thankful
  pełen wdzięczności
graceful
  pełen wdzięku, gracji

wdzięk /vʲʥ̑ɛ̃ŋk/ (n)
charm, cuteness, grace, gracefulness
  sprawianie miłego wrażenia swoim wyglądem i / lub zachowaniem

weber /ˈvɛbɛr/ (n)
weber
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

webinar /vɛbʲˈinar/ (n)
webinar, Webinar
  konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

weduta /vɛˈduta/ (n)
veduta
  (sztuka) dzieło (rysunek, sztych, obraz) przedstawiające panoramę miasta;

wedyjski /vɛˈdɨjsʲci/ (adj)
Vedic
  dotyczący wedyzmu

według /ˈvɛdwuk/ (preposition)
according to, accordingly
  …oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem
  …wyrażający autora czegoś

weekend /wˈikɛnt/ (n)
weekend
  sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia

weganin /vɛˈɡãɲĩn/ (n)
vegan, veganist
  człowiek przestrzegający zasad weganizmu, niejedzący żadnych pokarmów pochodzenia zwierzęcego

weganizm /vɛˈɡãɲism̥/ (n)
veganism
  styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzana odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

wegański /vɛˈɡãj̃sʲci/ (adj)
vegan, plant-based
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu)
cruelty-free
  (rzadki, rzadko używany) stworzony bez użycia produktów pochodzenia zwierzęcego, (także, też) nietestowany na zwierzętach
vegan
  związany z weganizmem, dotyczący weganizmu

wege /ˈvɛɡɛ/ (adj)
veg
  (potocznie, potoczny) wegetariański, (także, też) wegański

wegeburger /vˌɛɡɛbˈurɡɛr/ (n)
veggie burger
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wegański lub wegetariański kotlet przygotowany (na przykład) z ciecierzycy, kaszy jaglanej, fasoli, soczewicy itd.

wegetacja /vˌɛɡɛtˈatsja/ (n)
vegetation
  (biologia, biologiczny) procesy wzrostu i rozwoju zachodzące jednocześnie lub oddzielnie w organizmie rośliny
vegetating
  (przenośnie, przenośnia) życie człowieka bez aspiracji i perspektyw rozwoju

wegetacyjny /vˌɛɡɛtatsˈɨjnɨ/ (adj)
vegetative
  związany z wegetacją, odnoszący się do wegetacji

wegetarianin /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn/ (n)
vegetarian
  człowiek, który nie je mięsa

wegetarianizm /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
vegetarianism
  sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

wegetariański /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
vegetarian
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego
  związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu

wegetariańsko /vˌɛɡɛtarjˈaɲskɔ/ (adv)
in a vegetarian manner
  w sposób wegetariański

wegetatywny /ˌvɛɡɛtaˈtɨvnɨ/ (adj)
vegetative
  związany z bezpłciowym rozmnażaniem się organizmów żywych
  związany z podstawowymi procesami fizjologicznymi organizmu

wehikuł /vɛˈxʲikuw/ (n)
conveyance, vehicle
  (żartobliwie) środek transportu

wehikuł czasu /vɛˈxʲikuw ˈʧ̑asu/ (n)
time machine
  fikcyjna maszyna umożliwiająca podróże w czasie;

wejście /ˈvɛjɕʨ̑ɛ/ (n)
entrance
  miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć

weksylolog /vˌɛksɨlˈɔlɔk/ (n)
vexillologist
  specjalista w dziedzinie weksylologii

weksylologia /ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja/ (n)
vexillology
  nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi;

weksylologiczny /vˌɛksɨlˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
vexillologic
  dotyczący weksylologii

wektor /ˈvɛktɔr/ (n)
vector
  (geometria) (fizyka, fizyczny) obiekt będący wielkością określoną przez wartość liczbową (moduł), zwrot i kierunek, ale bez punktu zaczepienia;
  (biologia, biologiczny) organizm lub cząsteczka zdolna do przeniesienia fragmentu DNA do komórki biorcy;
  (geometria) (fizyka, fizyczny) para punktów, przedstawiana geometrycznie w postaci odcinka ze strzałką;
  (informatyka, informatyczny) (cybernetyka, cybernetyczny) sposób, w jaki można zainfekować urządzenie
  (informatyka, informatyczny) tablica jednowymiarowa;
  (matematyka, matematyczny) w szerszym znaczeniu: element przestrzeni liniowej, czyli obiekt, który może być skalowany i dodawany;
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) organizm przenoszący pasożyta lub drobnoustrój zakaźny;

welin /ˈvɛlʲĩn/ (n)
vellum
  dobrej jakości cienki pergamin z cielęcej skóry;

welocyped /ˌvɛlɔˈʦ̑ɨpɛt/ (n)
velocipede
  (historia, historyczny, historycznie) pierwotny rower, który nie posiada łańcucha ani hamulców;

welur /ˈvɛlur/ (n)
velour
  (włókiennictwo) tkanina osnowowa z krótkim włosem tworzącym okrywę runową, rodzaj pluszu

welurowy /vˌɛlurˈɔvɨ/ (adj)
velour, velours
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (włókiennictwo) wykonany z weluru

wena /ˈvɛ̃na/ (n)
vein
  (dawniej, dawny) (anatomia, anatomiczny) żyła
afflatus
  (książkowy) zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia

wenecjanin /ˌvɛ̃nɛˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn/ (n)
Venetian
  mieszkaniec Wenecji

wenecki /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci/ (adj)
Venetian
  odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

wenecki /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci/ (n)
Venetan, Venetian
  (językoznawstwo, językoznawczy) zespół dialektów używanych w północno-wschodnich Włoszech;

wenerolog /ˌvɛ̃nɛˈrɔlɔk/ (n)
venereologist
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wenerycznych

wenerologia /ˌvɛ̃nɛrɔˈlɔɟja/ (n)
venereology
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową;

weneryczny /vˌɛnɛrˈɨtʃnɨ/ (adj)
venereal
  (medycyna, medyczny) przenoszony drogą płciową

wenezuelski /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci/ (adj)
Venezuelan
  odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków

wentyl /vˈɛntɨl/ (n)
valve
  zawór doprowadzający i odprowadzający powietrze (np. w piłce lub w kole)

wentylacja /vˌɛntɨlˈatsja/ (n)
ventilation
  (technologia, technika, techniczny) wymiana powietrza w pomieszczeniach lub maszynach

wentylacyjny /vˌɛntɨlatsˈɨjnɨ/ (adj)
ventilation, ventilatory
  związany z wentylacją

wentylator /ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr/ (n)
fan, ventilator, exhauster
  (technologia, technika, techniczny) (elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;

wenusjański /vˌɛnusjˈaɲski/ (adj)
Venusian
  związany z planetą Wenus

weranda /vɛˈrãnda/ (n)
porch, piazza, stoop stoep, veranda verandah
  (architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach.

werbel /ˈvɛrbɛl/ (n)
snare drum
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bęben posiadający struny pod spodnią membraną dla uzyskania charakterystycznego dźwięku;

werbena /vɛrbˈɛna/ (n)
verbena, vervain
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

werbena pospolita /vɛrbˈɛna pˌɔspɔlˈita/ (n)
common verbena, common vervain
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Verbena officinalis L., gatunek rośliny z rodziny werbenowatych;

werbista /vɛrbʲˈista/ (n)
Verbite
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Arnolda Janssena;

werbować /vɛrbˈɔvatɕ/ (v)
recruit, enlist
  namawiać kogo do udziału w czymś
  (wojskowość, wojskowy) zaciągać do wojska
enlist, recruit
  pozyskiwać zwolenników

werdykt /ˈvɛrdɨkt/ (n)
verdict
  decyzja podjęta przez sędziów, jurorów, ławę przysięgłych, komisję itp.

wermut /vˈɛrmut/ (n)
vermouth
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wino korzenno-ziołowe;

wernakularny /ˌvɛrnakuˈlarnɨ/ (adj)
vernacular
  rodzimy, etniczny, miejscowy, w języku narodowym – w odniesieniu do literatury, kultury słowa
  rodzimy, nieprofesjonalny, tworzony przez anonimowych twórców – w odniesieniu do kultury materialnej (sztuki, architektury)
  nieliteracki, niestandardowy, terytorialny, ludowy – w odniesieniu do odmiany języka;
  zwyczajowy, potoczny, popularny, nienaukowy – w odniesieniu do nazewnictwa biologicznego;

weroński /vɛrˈɔɲski/ (adj)
Veronese
  związany z Weroną, dotyczący Werony, pochodzący z Werony

wers /vɛrs/ (n)
line
  podstawowa jednostka wersyfikacyjna, najczęściej złożona z jednej linijki tekstu

wersalka /vɛrˈsalka/ (n)
sofa bed
  rozkładane łóżko, które po złożeniu tworzy kanapę

wersja /ˈvɛrsʲja/ (n)
version
  jeden ze sposobów przedstawienia, wykonania, powiedzenia czegoś

wersor /ˈvɛrsɔr/ (n)
versor
  (matematyka, matematyczny) wektor o długości równej 1, zwykle stanowiący bazę przestrzeni (określający układ współrzędnych);

weryfikacja /vˌɛrɨfikˈatsja/ (n)
screening, vetting
  sprawdzenie kwalifikacji czy przydatności
verification
  sprawdzenie zgodności z prawdą

weryfikowalny /vˌɛrɨfˌikɔvˈalnɨ/ (adj)
verifiable
  taki, który da się zweryfikować, możliwy do sprawdzenia

weryfikować /ˌvɛrɨfʲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
verify, check
  sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś

wesele /vɛˈsɛlɛ/ (n)
wedding reception
  (etnografia, etnograficzny) (gastronomia) przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie

wesołe miasteczko /vɛˈsɔwɛ mʲjaˈstɛʧ̑kɔ/ (n)
amusement park, funfair
  karuzele, strzelnice i inne podobne atrakcje zebrane w jednym miejscu;

wesoło /vɛˈsɔwɔ/ (adv)
merrily, amusingly, gaily, jauntily
  w pogodnym nastroju

wesoły /vɛˈsɔwɨ/ (adj)
cheerful, lighthearted
  taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny
lively
  taki, który wprawia w dobry humor

westalka /vɛstˈalka/ (n)
vestal virgin
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłanka rzymskiej bogini ogniska domowego, Westy;

westchnienie /vɛstxɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
sigh, gasp
  głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji

western /ˈwɛstɛrn/ (n)
western
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;

westfalski /vɛstfˈalski/ (adj)
Westphalian
  związany z Westfalią lub Westfalczykami, dotyczący Westfalii
  (historia, historyczny, historycznie) związany układem politycznym jaki nastał po pokoju westfalskim z 1648 roku

wesz /vɛʃ/ (n)
louse, sucking louse
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

wet za wet /ˈvɛd za‿ˈvɛt/ (idiom)
tit for tat
  (książkowy) wzajemnie, w ten sam sposób (zwykle złem za zło)

weteran /vɛˈtɛrãn/ (n)
veteran
  (wojskowość, wojskowy) stary, zasłużony w boju żołnierz

weterynaryjny /ˌvɛtɛrɨ̃naˈrɨjnɨ/ (adj)
veterinary
  związany z weterynarią

weterynarz /ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ/ (n)
veterinarian, vet
  lekarz leczący zwierzęta;

weto /ˈvɛtɔ/ (n)
veto
  protest lub sprzeciw wobec czegoś;

wewnątrz /ˈvɛvnɔ̃nṭʃ/ (preposition)
inside
  w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

wewnątrzmaciczny /ˌvɛvnɔ̃nṭʃmaˈʨ̑iʧ̑nɨ/ (adj)
intrauterine
  dziejący się wewnątrz macicy, dotyczący wnętrza macicy, obowiązujący wewnątrz macicy

wewnątrznerkowy /ˌvɛvnɔ̃nṭʃnɛrˈkɔvɨ/ (adj)
intrarenal
  dziejący się wewnątrz nerki, dotyczący wnętrza nerki, obowiązujący wewnątrz nerki

wewnątrzstanowy /ˌvɛvnɔ̃nṭʃstãˈnɔvɨ/ (adj)
intrastate
  dziejący się wewnątrz stanu, dotyczący wnętrza stanu, obowiązujący wewnątrz stanu

wewnątrztrynitarny /vˌɛvnɔntʃtrˌɨɲitˈarnɨ/ (adj)
intertrinitary
  (teologia, teologiczny) dziejący się wewnątrz Trójcy Świętej, obowiązujący wewnątrz Trójcy Świętej

wewnętrznie /vɛvnˈɛntʃɲʲɛ/ (adv)
internally
  w sposób dotyczący wnętrza, środka; w środku, do środka

wewnętrzny /vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ/ (adj)
interior
  taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

wezuwian /vɛˈzuvʲjãn/ (n)
vesuvianite, idocrase
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

wezwanie /vɛzˈvãɲɛ/ (n)
call, appeal, calling, exhortation
  apel, odezwa
subpoena, summons, citation
  pisemny, urzędowy nakaz, pismo wzywające do stawienia się lub dopełnienia formalności itp.

wezwać na dywanik /ˈvɛzvaʨ̑ ˌna‿dɨˈvãɲik/ (v)
call on to the carpet
  wezwać podwładnego na rozmowę, zwykle przykrą

wezyr /ˈvɛzɨr/ (n)
vizier
  najważniejszy urzędnik na dworze kalifów

wełna /ˈvɛwna/ (n)
wool
  sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów
  (włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1)

wełna mineralna /ˈvɛwna ˌmʲĩnɛˈralna/ (n)
mineral wool, rock wool, stone wool
  (budownictwo) materiał izolacyjny wytwarzany z surowców mineralnych;

wełniany /vɛwʲˈɲãnɨ/ (adj)
woolen
  wykonany z wełny

wełnisty /vɛwɲˈistɨ/ (adj)
wooly
  porosły wełną

wgląd /vɡlˈɔnt/ (n)
insight, inspection
  sposobność własnej obserwacji, bezpośredniego badania czegoś

wgłębienie /vɡwɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
hollow, pit
  wklęsłość, dołek
recess
  wnęka, nisza

whisky /fçˈiskɨ/ (n)
whisky, whiskey
  mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;

whistleblower /fçˌistlɛblˈɔvɛr/ (n)
whistleblower
  informator, który zdradza informacje o wewnętrznych nadużyciach w jakiejś grupie i przełamuje zmowę milczenia

wiadomo /vʲjaˈdɔ̃mɔ/ (modal)
nobody knows, there is no knowing, there is no saying, there is no telling
  w wypowiedziach twierdzących, przeczących i pytających: znane są szczegóły, jest rzeczą znaną
it goes without saying, it is a well-known fact it is a common knowledge, needless to say
  w wypowiedziach twierdzących: jest pewne, oczywiste, jasne

wiadomości /ˌvʲjadɔ̃ˈmɔɕʨ̑i/ (n)
knowledge
  jakiś obszar wiedzy
news
  telewizyjny lub radiowy, zwykle cykliczny, program informacyjny

wiadomość /vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
message, advice, information
  nowina, informacja

wiadro /ˈvʲjadrɔ/ (n)
bucket, pail
  walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;

wiadukt /ˈvʲjadukt/ (n)
viaduct, overpass
  (urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

wiara /ˈvʲjara/ (n)
faith
  (książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie
faith, belief, confidence, trust
  przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych

wiarygodność /ˌvʲjarɨˈɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
credibility, reliability
  cecha tego, co wiarygodne, rzetelne, prawdziwe

wiarygodny /ˌvʲjarɨˈɡɔdnɨ/ (adj)
reliable, credible
  godny wiary, zasługujący na wiarę i zaufanie, pewny

wiata /ˈvʲjata/ (n)
canopy
  budowla zwykle w ogóle bez ścian, z zadaszeniem opartym na słupach, często prowizoryczna;

wiatr /vʲjatr̥/ (n)
wind
  (meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza;

wiatr słoneczny /vʲˈatr swɔnˈɛtʃnɨ/ (n)
solar wind
  (astronomia, astronomiczny) wydobywający się ze Słońca strumień plazmy;

wiatraczek /vʲjaˈtraʧ̑ɛk/ (n)
pinwheel, windmill
  zabawka przypominająca kształtem skrzydła wiatraka lub poruszająca się tak jak one;

wiatrak /ˈvʲjatrak/ (n)
windmill
  (budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr;
fan
  (potocznie, potoczny) wentylator ze śmigłem

wiatrochron /vʲatrˈɔxrɔn/ (n)
windbreak
  (rolnictwo, rolniczy) szpaler drzew, żywopłot lub ogrodzenie chroniące uprawy przed wiatrem
  tkanina na palikach chroniąca ludzi od wiatru na plaży

wiatrowy /vʲatrˈɔvɨ/ (adj)
wind
  związany z wiatrem

wiatrołom /vʲatrˈɔwɔm/ (n)
windfall
  drzewa powalone wiatrem;

wiatrówka /vʲjaˈtrufka/ (n)
windpocken
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) ospa wietrzna
air-gun
  (potocznie, potoczny) karabin lub pistolet pneumatyczny;
windbreaker, windcheater
  lekka kurtka chroniąca przed wiatrem

wiatyk /vʲˈatɨk/ (n)
viaticum
  (kościelny) komunia dawana wiernemu w niebezpieczeństwie śmierci;

wiać /vʲjäʨ̑/ (v)
blow
  (meteorologia, meteorologiczny) przesuwać się (o wietrze, o masach powietrza)

wibracja /vibrˈatsja/ (n)
vibration
  drganie o dużej częstotliwości
vibe
  pobudzenie odczuwane i wzmacniane poprzez kontakt z czymś lub kimś

wibro- /vˈibrɔ/
vibro-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drganiem, wstrząsem lub falowaniem

wibrys /ˈvʲi.brɨs/ (n)
whisker, vibrissa
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) prosty, sztywny i gruby włos pełniący rolę narządu dotyku;

wice- /vˈitsɛ/
vice-
  …tworzący określenia osób będących czyimś zastępcą

wicekról /vitsɛkrˈul/ (n)
viceroy
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł wysokiej rangi urzędnika, będącego najczęściej bezpośrednim przedstawicielem monarchy w podległym królestwie;

wicentyński /vitsɛntˈɨɲski/ (adj)
Vicentine
  związany z Vicenzą, dotyczący Vicenzy

wiceprezydent /vitsɛprɛzˈɨdɛnt/ (n)
deputy mayor
  (administracja) zastępca prezydenta miasta
vice-president
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zastępca prezydenta

wicher /vˈixɛr/ (n)
gale
  (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr o prędkości 60-75 km/h i o sile 8 stopni w skali Beauforta

wichura /vʲiˈxura/ (n)
gale
  silny, porywisty wiatr

wiciokrzew /vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf/ (n)
honeysuckle
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Lonicera L.;

wiciokrzew przewiercień /vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf pʃɛˈvʲjɛrʲʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
honeysuckle, italian honeysuckle, italian woodbine, perfoliate honeysuckle
  (botanika, botaniczny) Lonicera caprifolium, roślina pnąca z rodzaju wiciokrzewów;

wiciokrzew siny /vʲiˈʨ̑ɔkʃɛfʲ ˈɕĩnɨ/ (n)
blue-berried honeysuckle, sweetberry honeysuckle
  (botanika, botaniczny) Lonicera caerulea, gatunek krzewu należący do rodziny przewiertniowatych;

widać /ˈvʲidaʨ̑/ (v)
apparently
  widocznie, zapewne, pewnie

widelec /vʲiˈdɛlɛʦ̑/ (n)
fork
  ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;

widelec do porcjowania /vʲiˈdɛlɛʣ̑ ˌdɔ‿pɔrʦ̑ʲjɔˈvãɲa/ (n)
carving fork
  widelec do przytrzymywania najczęściej mięsa podczas dzielenia na mniejsze kawałki, do przewracania podczas obróbki termicznej

wideo /vidˈɛɔ/ (n)
video
  (technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu;

wideoklip /ˌvʲidɛˈɔklʲip/ (n)
music video
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu

widmo /ˈvʲidmɔ/ (n)
spectrum
  (fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;
  (matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ;
phantom
  niematerialna postać lub złudzenie takiej postaci;
spectre
  perspektywa czegoś złego mogącego nastąpić w przyszłości

widocznie /vʲiˈdɔʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
clearly, markedly, notably, visibly
  dostrzegalnie, istotnie, wyraźnie

widocznie /vʲiˈdɔʧ̑ʲɲɛ/ (particle)
apparently, evidently
  … wprowadzająca wniosek, który mówca uważa za prawdopodobne wyjaśnienie

widoczny /vʲiˈdɔʧ̑nɨ/ (adj)
visible
  taki, którego widać

widok /ˈvʲidɔk/ (n)
view
  widziana przestrzeń, krajobraz

widokówka /ˌvʲidɔˈkufka/ (n)
picture postcard, picture post-card
  karta pocztowa z widokiem krajobrazu, miasta lub zabytku;

widownia /vʲiˈdɔvʲɲa/ (n)
auditorium
  miejsce w teatrze, kinie, stadionie itp. przeznaczone dla widzów
audience
  wszyscy widzowie jakiegoś przedstawienia

widz /vʲiʦ̑/ (n)
spectator, onlooker
  osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko

widzenie /vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
visit
  odwiedziny więźnia w więzieniu

widzialny /vʲiˈʥ̑alnɨ/ (adj)
visible
  taki, który widać, który jest dostrzegalny

widzieć /ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
see
  odbierać bodźce wzrokowe
  spotykać się
  mieć dany pogląd na coś/kogoś

widzimisię /vˌidʑimˈiɕɛ/ (n)
caprice, whim
  (potocznie, potoczny) czyjś pogląd nieliczący się z niczym

widłonóg /vʲidˈwɔ̃nuk/ (n)
copepod
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak morski lub słodkowodny wolno pływający lub pasożytniczy;

widły /ˈvʲidwɨ/ (n)
pitchfork
  narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

wiec /vʲˈɛts/ (n)
veche
  (historia, historyczny, historycznie) ogólne zebranie członków plemienia, mieszkańców grodu lub osady;
rally
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) publiczne zgromadzenie polityczne;

wiecha /vʲˈɛxa/ (n)
panicle
  (botanika, botaniczny) typ kwiatostanu, w którym na osi pędu wykształcają się odgałęzienia drugiego i trzeciego rzędu, a na nich kwiaty;

wieczerza Pańska /vʲɛtʃˈɛʒa pˈaɲska/ (n)
Lord's Supper
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;

wieczna lampka /ˈvʲjɛʧ̑na ˈlãmpka/ (n)
sanctuary lamp
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czerwone światełko w kościele wskazujące miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu

wieczne pióro /vʲˈɛtʃnɛ pʲˈurɔ/ (n)
fountain pen
  przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki;

wiecznie /ˈvʲjɛʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
eternally, evermore, forever
  bez ograniczenia w czasie
always, constantly, continuously, permanently, perpetually
  nieustannie, ciągle, bez przerwy

wieczniezielony /vʲˌɛtʃɲʲɛʑɛlˈɔnɨ/ (adj)
evergreen, sempervirent
  (botanika, botaniczny) zawsze zielony, nietracący liści

wiecznozielony /vʲˌɛtʃnɔʑɛlˈɔnɨ/ (adj)
evergreen, sempervirent
  (botanika, botaniczny) zawsze zielony, nigdy nie tracący liści

wieczność /ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
eternity, perpetuity
  nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem;

wieczny /ˈvʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
eternal
  trwający wieczność; dotyczący wieczności

wieczny szach /ˈvʲjɛʧ̑nɨ ˈʃax/ (n)
perpetual check
  (szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której jeden z graczy nie jest w stanie obronić się przed ciągłym szachowaniem jego króla przez bierki przeciwnika;

wieczorem /vʲjɛˈʧ̑ɔrɛ̃m/ (adv)
in the evening
  gdy zapada zmierzch

wieczorny /vʲjɛˈʧ̑ɔrnɨ/ (adj)
evening, tonight
  odbywający się wieczorem, związany z końcem dnia

wieczorynka /ˌvʲjɛʧ̑ɔˈrɨ̃nka/ (n)
bed-time cartoon
  (potocznie, potoczny) program telewizyjny dla dzieci emitowany wieczorem;

wieczysty /vʲɛtʃˈɨstɨ/ (adj)
imperishable
  (poetycki, poetycko) podniośle: który trwa wiecznie, który nie przemija

wieczór /ˈvʲjɛʧ̑ur/ (n)
evening, eve
  część doby między zachodem słońca a nocą

wieczór kawalerski /ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci/ (n)
bachelor party, stag party, pre-marriage party
  zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;

wiedza /ˈvʲjɛʣ̑a/ (n)
knowledge
  ogół posiadanych wiadomości

wiedzieć /ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
know
  mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

wiedźma /ˈvʲjɛ̇ʥ̑ma/ (n)
witch
  (etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami
  (etnografia, etnograficzny) w dawnych wierzeniach: kobieta, która ma wiedzę (głównie o leczeniu ludzi, przyrodzie i magii), określenie pozytywne, nobilitujące;
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta stara, brzydka, kłótliwa

wiedźmin /ˈvʲjɛ̇ʥ̑mʲĩn/ (n)
witcher
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człowiek poddany kontrolowanej mutacji, by jako najemnik zabijać potwory

wiejadło /vʲjɛ̇ˈjadwɔ/ (n)
winnowing fan, winnowing fork
  (rolnictwo, rolniczy) prymitywne narzędzie do oddzielania plew od ziarna w formie szufli, wideł lub płaskiego kosza;

wiejski /ˈvʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
rural, rustic
  związany z wsią, dotyczący wsi, pochodzący ze wsi

wiejsko /vʲˈɛjskɔ/ (adv)
rurally, rustically
  charakterystycznie dla wsi

wiek /vʲjɛk/ (n)
age
  czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło
  pewna charakterystyczna epoka
century
  sto lat;

wiek emerytalny /ˈvʲjɛk ˌɛ̃mɛrɨˈtalnɨ/ (n)
retirement age, pensionable age, retiring age
  (urzędowy) rok życia, od którego osoba ubezpieczona na życie nabywa prawo do świadczenia z tytułu dożycia tego wieku; wiek, od którego pracownik może odejść na emeryturę;

wiek poborowy /vʲˈɛk pˌɔbɔrˈɔvɨ/ (n)
military age
  (wojskowość, wojskowy) (administracja) wiek mężczyzny, w którym może zostać powołany do służby wojskowej

wielbiciel /vʲjɛlˈbʲiʨ̑ɛl/ (n)
admirer, fan
  (książkowy) osoba, która wielbi kogoś lub coś

wielbłąd /ˈvʲjɛlbwɔ̃nt/ (n)
camel
  (zoologia, zoologiczny) Camelus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

wielce /vʲˈɛltsɛ/ (adv)
greatly, much, amain, big time, extremely, highly
  w sposób znaczny

wiele /ˈvʲjɛlɛ/
a lot of, much, lots of
  dużo, w dużym stopniu, zakresie

wiele /ˈvʲjɛlɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
many, much, a lot of, lots of
  duża ilość, duża liczba czegoś lub kogoś

wielebny /vʲɛlˈɛbnɨ/ (adj)
reverend
  używany w tytułowaniu duchownych

wielebny /vʲɛlˈɛbnɨ/ (n)
reverend
  (przestarzałe, przestarzały) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ksiądz, duchowny

wielka koalicja /vʲˈɛlka kˌɔalˈitsja/ (n)
grand coalition
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koalicja rządowa największych partii politycznych o przeciwnych poglądach w przypadku, kiedy niemożliwe jest uzyskanie większości w parlamencie, partii wygranej z jedną z mniejszych partii;

wielka płyta /vʲˈɛlka pwˈɨta/ (n)
plattenbau
  (budownictwo) technologia wznoszenia budynków z żelbetonowych, prefabrykowanych elementów konstrukcyjnych – gotowych ścian, stropów, biegów schodów itp.;

wielkanocny /ˌvʲjɛlkãˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
Easter
  związany z Wielkanocą, dotyczący Wielkanocy

wielki /ˈvʲjɛlʲci/ (adj)
great
  bardzo ważny, znaczący
  o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami
  o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu
  o nadzwyczaj dużych rozmiarach

wielkie księstwo /vʲˈɛlkʲɛ kɕˈɛ̃stfɔ/ (n)
grand duchy
  rządzone przez wielkiego księcia (magnus dux) państwo lub jego część;
grand principality
  rządzone przez wielkiego księcia (magnus princeps) państwo lub jego część;

wielkoduszny /ˌvʲjɛlkɔˈduʃnɨ/ (adj)
magnanimous
  taki, który charakteryzuje się wielkimi zaletami ducha, zwłaszcza szlachetnością i wyrozumiałością

wielkomiejski /vʲˌɛlkɔmjˈɛjski/ (adj)
metropolitan
  taki, który jest charakterystyczny dla wielkiego miasta

wielkopostny /vʲˌɛlkɔpˈɔstnɨ/ (adj)
Lenten, of Lent
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Wielkim Postem, dotyczący Wielkiego Postu, odprawiany w Wielkim Poście

wielkorówninny /vʲˌɛlkɔruvɲˈinnɨ/ (adj)
Great Plains
  związany z północnoamerykańskimi Wielkimi Równinami, dotyczący Wielkich Równin

wielkość /ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑/ (n)
size
  rozmiary czegoś

wielo- /ˈvʲjɛlɔ/
multi-, poly-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na dużą liczbę tego, co jest nazywane drugim członem

wielobarwny /vʲˌɛlɔbˈarvnɨ/ (adj)
multicoloured
  mający wiele barw, złożony z elementów różnego koloru

wielodotykowy /ˌvʲjɛlɔdɔtɨˈkɔvɨ/ (adj)
multi-touch
  (informatyka, informatyczny) o urządzeniach wskazujących: taki, który reaguje na wiele jednoczesnych dotknięć

wielogryfowy /vʲˌɛlɔɡrɨfˈɔvɨ/ (adj)
multi-neck
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) posiadający wiele gryfów

wielojęzyczność /vʲˌɛlɔjɛ̃zˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
multilingualism
  (językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co wielojęzyczne

wielojęzyczny /ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
multilingual, polyglot
  posługujący się wieloma językami
  napisany w wielu językach

wielokomórkowy /ˌvʲjɛlɔkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
multicellular
  składający się z wielu komórek

wielokrotnie /ˌvʲjɛlɔˈkrɔtʲɲɛ/ (numeral)
repeatedly, time and again
  wiele razy

wielokrotność /ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɔɕʨ̑/ (n)
multiple
  (matematyka, matematyczny) iloczyn danej liczby i dowolnej dodatniej liczby naturalnej;

wielokrotny /ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɨ/ (adj)
multiple
  występujący więcej niż raz, powtarzający się

wielokrążek /ˌvʲjɛlɔˈkrɔ̃w̃ʒɛk/ (n)
tackle
  (technologia, technika, techniczny) układ cięgien i krążków umożliwiający przełożenie siły, dzięki któremu można np. podnieść duży ciężar, działając mniejszą siłą;

wielokulturowość /ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɔɕʨ̑/ (n)
multiculturalism
  (socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy

wielokulturowy /ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ/ (adj)
multicultural
  dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur

wielokąt /vʲjɛˈlɔkɔ̃nt/ (n)
polygon
  (geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą;

wielokątny /vʲˌɛlɔkˈɔntnɨ/ (adj)
multangular, polygonal
  (geometria) mający wiele kątów

wieloletni /ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
long standing, long-term, perennial
  trwający lub mający wiele lat

wielomian /vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn/ (n)
polynomial
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;

wielonarodowy /vʲˌɛlɔnˌarɔdˈɔvɨ/ (adj)
multinational, multiethnic
  złożony z przedstawicieli wielu narodów, narodowości

wielonienasycony /ˌvʲjɛlɔ̃ɲɛ̃nasɨˈʦ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
polyunsaturated
  (chemia, chemiczny) o kwasach tłuszczowych: mający dwa lub więcej podwójnych wiązań między atomami węgla w łańcuchu kwasu tłuszczowego

wielooczny /vʲˌɛlɔˈɔtʃnɨ/ (adj)
many-eyed
  taki, który ma wiele oczu

wieloowocowy /ˌvʲjɛlɔːvɔˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
made with various fruit, multi-fruit
  złożony z wielu owoców lub ich produktów

wielopokoleniowy /ˌvʲjɛlɔpɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
multigenerational
  składający się z wielu pokoleń

wielopoziomowy /ˌvʲjɛlɔpɔʑɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
multi-level, multilevel
  taki, który ma wiele poziomów

wieloprocesorowy /vʲˌɛlɔprˌɔtsɛsɔrˈɔvɨ/ (adj)
multiprocessor
  (informatyka, informatyczny) mający wiele procesorów

wieloraki /vʲˌɛlɔrˈaki/ (adj)
multiple
  mający wiele form

wielorodzinny /vʲˌɛlɔrɔdʑˈinnɨ/ (adj)
multi-family
  przeznaczony do użytku dla wielu rodzin

wieloryb /vʲjɛˈlɔrɨp/ (n)
whale
  (zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia;

wielorybiątko /vʲˌɛlɔrɨbjˈɔntkɔ/ (n)
calf, cub
  (zdrobniale) od: wielorybię (młode wieloryba)

wielorybnictwo /ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
whaling
  polowanie na walenie w celu pozyskania olbrotu, fiszbinu czy ambry;

wielorybnik /vʲˌɛlɔrˈɨbɲik/ (n)
whaler, whaleman
  (rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo połowem wielorybów
whaler
  (marynarka) statek wielorybniczy

wieloródka /ˌvʲjɛlɔˈrutka/ (n)
multigravida
  (medycyna, medyczny) w ginekologii: kobieta, która rodziła więcej niż jeden raz lub kobieta w ciąży, która rodziła już co najmniej jeden raz

wieloskładnikowy /vʲˌɛlɔskwˌadɲikˈɔvɨ/ (adj)
multicomponent
  składający się z wielu składników

wielostopniowy /vʲˌɛlɔstɔpɲʲˈɔvɨ/ (adj)
multistage, multistaged
  mający wiele stopni, zachodzący etapami

wielostronny /vʲˌɛlɔstrˈɔnnɨ/ (adj)
multifaceted
  mający wiele stron, aspektów; dotyczący wielu zagadnień
multilateral
  podejmowany przez wiele stron

wielotorbielowaty /ˌvʲjɛlɔtɔrbʲjɛlɔˈvatɨ/ (adj)
multicystic, polycystic
  (medycyna, medyczny) mający wiele torbieli

wieloużytkownikowy /vʲˌɛlɔˌuʒɨtkˌɔvɲikˈɔvɨ/ (adj)
multi-user, multiuser
  (informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) mogący obsługiwać wielu użytkowników na raz

wielowarstwowo /vʲˌɛlɔvarstfˈɔvɔ/ (adv)
in many layers
  wieloma warstwami

wielowiekowy /ˌvʲjɛlɔvʲjɛˈkɔvɨ/ (adj)
centuries-old
  trwający wiele wieków, istniejący wiele wieków

wielowodzie /vʲˌɛlɔvˈɔdʑɛ/ (n)
polyhydramnios
  (medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest nadmierna;

wieloznacznie /vʲˌɛlɔznˈatʃɲʲɛ/ (adv)
ambiguously, polysemously
  w sposób wieloznaczny

wieloznaczność /ˌvʲjɛlɔˈznaʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
polysemy
  cecha tego, co ma wiele znaczeń;

wieloznaczny /vʲˌɛlɔznˈatʃnɨ/ (adj)
ambiguous
  mający liczne znaczenia

wielościan /vʲjɛˈlɔɕʨ̑ãn/ (n)
polyhedron
  (geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;

wielościenny /vʲˌɛlɔɕtɕˈɛnnɨ/ (adj)
polyhedral, polyhedric, polyedric
  taki, który ma wiele ścian

wieniec /ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
wreath
  wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów

wieniec adwentowy /ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ ˌadvɛ̃nˈtɔvɨ/ (n)
advent wreath
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej wieniec z cetyny (zwłaszcza z jedliny, świerczyny), z czterema świecami, które zapala się kolejno w każdą niedzielę adwentu, ozdobiony wstążkami, symbolizujący przygotowanie i nadzieję;

wieniec laurowy /ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ lawˈrɔvɨ/ (n)
laurel wreath
  (historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu będący nagrodą za zwycięstwo w równej walce;
  symbol zwycięstwa lub wybitnych osiągnięć mający kształt wieńca laurowego (1.1);

wieprz /vʲjɛpʃ/ (n)
swine
  (potocznie, potoczny) (obraźliwie) tęgi mężczyzna
hog
  wykastrowany samiec świni

wieprzowina /ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna/ (n)
pork
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso ze świni;

wiercenie /vʲjɛrˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
drilling
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wiercić;

wierchuszka /vʲjɛrˈxuʃka/ (n)
top brass
  (potocznie, potoczny) grupa ludzi sprawujących władzę w państwie, jakiejś organizacji, instytucji

wiercić /ˈvʲjɛrʲʨ̑iʨ̑/ (v)
drill
  wykonywać otwór przy użyciu wiertarki
fidget, wriggle
  (potocznie, potoczny) nie móc usiedzieć lub leżeć w jednej pozycji, poruszać się niespokojnie

wiercić dziurę w brzuchu /vʲˈɛrtɕidʑ dʑˈurɛ w bʒˈuxu/ (v)
keep on at, nag
  ciągle molestować kogoś o coś

wiernie /ˈvʲjɛrʲɲɛ/ (adv)
accurately
  w sposób wierny, dokładny
faithfully
  w sposób wierny, oddany, lojalny

wierność /ˈvʲjɛrnɔɕʨ̑/ (n)
fidelity, faithfulness
  bycie wiernym, stałym, oddanym komuś lub czemuś

wierny /ˈvʲjɛrnɨ/ (adj)
faithful, true
  o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły
faithful
  wykazujący się wiernością, lojalnością

wiersz /vʲjɛrʃ/ (n)
verse
  charakterystyczny układ graficzny tekstów (1.1)
row
  każda z części rubryk tabeli
line
  linia tekstu
poem, verse
  utwór poetycki, często rymowany

wiersz częstochowski /ˈvʲjɛrʃ ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔfsʲci/ (idiom)
doggerel
  nieudolny, banalny wiersz

wierszokleta /vʲˌɛrʃɔklˈɛta/ (n)
rhymester, balladmonger, poetaster, poetiser poetizer, rhymer, versifier
  (pogardliwie) osoba tworząca nijakie wiersze; lichy poeta

wiertarka /vʲjɛrˈtarka/ (n)
drill
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów;
dentist's drill
  przyrząd dentystyczny o napędzie elektrycznym służący do oczyszczania zębów z próchnicy

wiertło /ˈvʲjɛrtwɔ/ (n)
drill bit
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie do wykonywania otworów;

wierzba /ˈvʲjɛʒba/ (n)
willow
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;

wierzba biała /vʲˈɛʒba bjˈawa/ (n)
white willow
  (botanika, botaniczny) Salix alba, gatunek drzewa z rodziny wierzbowatych;

wierzba pięciopręcikowa /vʲˈɛʒba pʲˌɛɲtɕɔprˌɛɲtɕikˈɔva/ (n)
bay willow
  (botanika, botaniczny) Salix pentandra, gatunek krzewu lub drzewa z rodziny wierzbowatych;

wierzba płacząca /ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a/ (n)
weeping willow
  (botanika, botaniczny) (Salix alba L. Tristis) odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach;

wierzba wawrzynkowa /ˈvʲjɛʒba ˌvavʒɨ̃ŋˈkɔva/ (n)
daphne willow, violet willow
  (botanika, botaniczny) Salix daphnoides, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny wierzbowatych;

wierzch /vʲjɛʃx/ (n)
back, surface, top, upper
  górna lub zewnętrzna powierzchnia czegoś

wierzchni /ˈvʲjɛʃxʲɲi/ (adj)
outer
  (książkowy) znajdujący się na wierzchu czegoś, umieszczony na górze, stanowiący zewnętrzną warstwę czegoś; górny, zewnętrzny

wierzchołek /vʲjɛʃˈxɔwɛk/ (n)
apex
  (geografia, geograficzny) szczyt góry
  (matematyka, matematyczny) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu;

wierzyciel /vʲjɛˈʒɨʨ̑ɛl/ (n)
creditor
  (potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze

wierzyć /ˈvʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
believe, trust
  ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację
believe
  uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego
  wyznawać religię

wierzący /vʲɛʒˈɔntsɨ/ (n)
believer
  osoba wyznająca jakąś religię

wiesiołek /vʲjɛ̇ˈɕɔwɛk/ (n)
evening primrose
  (botanika, botaniczny) Oenothera, roślina o żółtych kwiatach i lancetowatych liściach;

wieszak /ˈvʲjɛʃak/ (n)
hallstand, rack
  mebel zaopatrzony w kilka wieszaków (1.1)
coat hanger, cloth hanger
  przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;

wieszać /vʲˈɛʃatɕ/ (v)
hang
  umieszczać coś w taki sposób, że punkt zaczepienia znajduje się ponad jego środkiem ciężkości
  zabijać kogoś poprzez zawiązanie na jego szyi pętli zaciskającej się pod jego ciężarem

wieszcz /vʲjɛʃʧ̑/ (n)
prophet, seer
  natchniony, wybitny poeta

wieszczek /vʲˈɛʃtʃɛk/ (n)
soothsayer
  (dawniej, dawny) człowiek przepowiadający przyszłość
Alpine chough
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych;

wietnamski /vʲjɛtˈnãmsʲci/ (adj)
Vietnamese
  odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków

wietrzny /ˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
windy, breezy
  odznaczający się silnymi podmuchami wiatru

wietrzyk /ˈvʲjɛṭʃɨk/ (n)
breeze
  lekki wiatr

wiewiórka /vʲjɛˈvʲjurka/ (n)
squirrel
  (zoologia, zoologiczny) nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

wieńcowy /vʲɛɲtsˈɔvɨ/ (adj)
coronary
  (anatomia, anatomiczny) odnoszący się do naczyń odżywiających serce

wieś /vʲjɛ̇ɕ/ (n)
village, country
  jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;
countryside
  tereny pozamiejskie

wieśniak /ˈvʲjɛ̇ɕɲak/ (n)
hick, redneck
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) prostak, człowiek prymitywny
peasant
  człowiek mieszkający na wsi

wieść /vʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
news, tiding
  (książkowy) nowina, wiadomość

wieść /vʲjɛ̇ɕʨ̑/ (v)
lead
  (książkowy) prowadzić

wieża /ˈvʲjɛʒa/ (n)
tower, rook
  (architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;
rook, castle
  (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;
stereo
  (technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element elektronicznego sprzętu odtwarzającego muzykę
turret
  (wojskowość, wojskowy) wystający ponad korpus element wojskowych pojazdów, okrętów, umocnień z zamontowanym działem

wieża Babel /ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl/ (n)
Tower of Babel
  (biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;

wieża Eiffla /ˈvʲjɛʒa ˈajfla/ (n)
Eiffel Tower
  (architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;

wieża ciśnień /ˈvʲjɛʒa ˈʨ̑iɕɲɛ̇̃ɲ/ (n)
water tower
  (technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej;

wieża spadochronowa /vʲˈɛʒa spˌadɔxrɔnˈɔva/ (n)
parachute jump tower
  stalowa konstrukcja z wysięgnikiem służąca do treningu skakania ze spadochronem;

wieżowiec /vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑/ (n)
skyscraper, tower block
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;

wigilia /vʲiˈɟilʲja/ (n)
eve
  (książkowy) dzień poprzedzający inny dzień, zwykle jakieś święto lub ważne wydarzenie
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim dzień poprzedzający ważniejsze święto, zwłaszcza Boże Narodzenie, często połączony z postem i uroczystym oczekiwaniem
christmas eve
  tradycyjna, uroczysta wieczerza w wigilię (1.1) Bożego Narodzenia

wigor /ˈvʲiɡɔr/ (n)
vigour, brio, verve
  energia objawiająca się w chęci do pracy i zabawy oraz w szybkości i sprawności w działaniu

wigwam /ˈvʲiɡvãm/ (n)
wigwam
  (etnografia, etnograficzny) rodzaj nieprzenośnej chaty Indian Ameryki Północnej;

wihajster /vʲiˈxajstɛr/ (n)
doohickey, thingamajig, thingy, whachamacallit
  (potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie

wihara /vʲiˈxara/ (n)
vihara
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor buddyjski i dźinijski

wikariusz /vikˈarjuʃ/ (n)
vicar
  (kościelny) prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) w administracji kościelnej duchowny będący zastępcą lub namiestnikiem;

wikary /vikˈarɨ/ (n)
vicar
  (kościelny) prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej;

wiki- /ˈvʲici/ (prefix)
wiki-
  …pierwszy człon rzeczowników złożonych oznaczający związek z programami i projektami opartymi na mechanizmie wiki

wikiholik /ˌvʲiciˈxɔlʲik/ (n)
wikiholic
  (potocznie, potoczny) osoba uzależniona od Wikipedii, Wikisłownika, itp., poświęcająca im dużo czasu

wiking /ˈvʲicĩŋk/ (n)
Viking
  (historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;

wikipedysta /ˌvʲicipɛˈdɨsta/ (n)
Wikipedian
  internauta tworzący i edytujący Wikipedię

wikiprojekt /vˌikiprˈɔjɛkt/ (n)
wikiproject
  (neologizm) projekt realizowany przez społeczność wikipedystów

wikitekst /vʲiciˈtɛkst/ (n)
wiki markup, wikitext
  (informatyka, informatyczny) tekst napisany w języku programowania Wikitext Markup Language;

wiklina /vʲikˈlʲĩna/ (n)
wicker
  młode pędy kilku gatunków wierzb, które po obróbce wykorzystywane są w wikliniarstwie;
wickerwork
  przedmioty z wikliny (1.2)

wikt i opierunek /ˈvʲikt ˌi‿ɔpʲjɛˈrũnɛk/ (n)
board and lodging, room and board
  posiłki i zakwaterowanie

wiktoria /vʲikˈtɔrʲja/ (n)
victoria
  (botanika, botaniczny) Victoria Lindl., rodzaj roślin wodnych z rodziny grzybieniowatych, o charakterystycznych pływających liściach;

wiktoriański /vˌiktɔrjˈaɲski/ (adj)
Victorian
  związany z epoką panowania królowej Wiktorii Hanowerskiej

wiktuały /vˌiktuˈawɨ/ (n)
victual
  (przestarzałe, przestarzały) dziś (książkowy) żywność, prowiant

wiktymologia /ˌvʲiktɨ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
victimology
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka zajmująca się ofiarami przestępstw i badaniem roli ofiary w genezie przestępstwa; dziedzina kryminalistyki i kryminologii;

wilajet /vilˈajɛt/ (n)
wilayah
  (administracja) jednostka administracyjno-terytorialna najwyższego stopnia w niektórych krajach muzułmańskich
vilayet
  (historia, historyczny, historycznie) prowincja w imperium osmańskim

wilamowski /ˌvʲilãˈmɔfsʲci/ (adj)
Vilamovian, Wilamowicean, Wymysorys
  dotyczący Wilamowic koło Bielska-Białej

wilczy /ˈvʲilʧ̑ɨ/ (adj)
wolf-
  związany z wilkiem, dotyczący wilka
wolf -like
  charakterystyczny dla wilka, posiadający cechy przypisywane wilkowi

wilczy apetyt /ˈvʲilʧ̑ɨ aˈpɛtɨt/ (n)
ravenous appetite, wolfish appetite
  bardzo duży apetyt

wilczy bilet /ˈvʲilʧ̑ɨ ˈbʲilɛt/ (n)
blacklist
  dokument zabraniający osobie wydalonej z jakiejś uczelni lub zakładu pracy wstępu na inną uczelnię lub podjęcia pracy gdzie indziej;

wilczyca /vʲilˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
she-wolf
  (zoologia, zoologiczny) samica wilka

wilec ziemniaczany /vˈilɛdʑ ʑˌɛmɲʲatʃˈanɨ/ (n)
sweet potato, camote
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych

wilga /ˈvʲilɡa/ (n)
golden oriole
  (ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae);

wilgotność /vilɡˈɔtnɔɕtɕ/ (n)
humidity, wetness, dampness
  stan wyższego nasycenia czegoś wodą

wilgotny /vʲilˈɡɔtnɨ/ (adj)
humid
  trochę mokry

wilgoć /ˈvʲilɡɔʨ̑/ (n)
humidity, moisture
  woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu;

wilk /vʲilk/ (n)
wolf
  (zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;
meat grinder
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duża maszyna do rozdrabniania mięsa;

wilk morski /ˈvʲilk ˈmɔrsʲci/ (n)
seadog
  (przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz

wilk szary /vˈilk ʃˈarɨ/ (n)
gray wolf, timber wolf
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Canis lupus Linnaeus, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych;
  (zoologia, zoologiczny) jaszczurka z gatunku (1.1)

wilk w owczej skórze /ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ/ (n)
wolf in sheep's clothing
  (związek frazeologiczny) ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego

wilkołak /vʲilˈkɔwak/ (n)
werewolf
  (folklor) człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

willa /ˈvʲilːa/ (n)
villa
  podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

wimperga /vʲĩmˈpɛrɡa/ (n)
wimperg
  (architektura, architektoniczny) dekoracyjne, ażurowe wykończenie w kształcie trójkąta, wieńczące szczyt portalu albo okna, charakterystyczne dla architektury gotyckiej

wina /ˈvʲĩna/ (n)
veena
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument szarpany z rodziny lutni pochodzący z południowych Indii
guilt, fault
  czyn niezgodny z normami postępowania

winda /ˈvʲĩnda/ /ˈvʲĩndɨ/ (n)
elevator, lift
  (technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

windsurfer /vintsˈurfɛr/ (n)
windsurfer
  osoba uprawiająca windsurfing

windsurfing /vintsˈurfiŋk/ (n)
windsurfing
  (sport, sportowy) sport wodny, odmiana żeglarstwa uprawiana przy użyciu deski z niewielkim żaglem;

windykacja /vˌindɨkˈatsja/ (n)
debt collection
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przejmowanie majątku na drodze prawnej

windziarz /ˈvʲĩɲʥ̑aʃ/ (n)
liftman
  (potocznie, potoczny) mężczyzna obsługujący windę

winglet /vˈiŋɡlɛt/ (n)
winglet
  (lotnictwo, lotniczy) krótkie skrzydełko na końcu skrzydła nośnego, ustawione pod pewnym kątem, poprawiające parametry aerodynamiczne samolotu;

wingsuit /viŋksˈuit/ (n)
wingsuit
  (sport, sportowy) kombinezon do (1.1)
wingsuit flying, wingsuiting
  (sport, sportowy) rodzaj sportu ekstremalnego, w którym sportowcy skaczą w specjalnych kombinezonach z dużych wysokości, a następnie szybują, ślizgając się w powietrzu;

winiak /vˈiɲʲak/ (n)
brandy
  (spożywczy) wódka destylowana z wina, głównie gronowego;

winiarnia /viɲʲˈarɲʲa/ (n)
wine bar
  (handel, handlowy) lokal, gdzie serwuje i sprzedaje się wino
winery
  wytwórnia wina

winnica /vʲĩɲˈːiʦ̑a/ (n)
vineyard
  (rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli;

winny /ˈvʲĩnːɨ/ (adj)
guilty
  taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego

wino /ˈvʲĩnɔ/ (n)
wine
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

winobranie /ˌvʲĩnɔˈbrãɲɛ/ (n)
grape harvest, vine harvest, vintage
  okres zbierania winogron
vintage, grape harvest, grape picking
  zbiór owoców winorośli

winogrodnictwo /ˌvʲĩnɔɡrɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
viticulture
  (rolnictwo, rolniczy) uprawa i hodowla winorośli;

winogrodnik /ˌvʲĩnɔˈɡrɔdʲɲik/ (n)
viticulturist, winegrower
  osoba zajmująca się uprawą winnicy
  specjalista w zakresie winogrodnictwa

winogrono /ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ/ (n)
grape
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc winorośli

winorośl /vʲĩˈnɔrɔɕl̥/ (n)
grapevine
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiści.

winowajca /ˌvʲĩnɔˈvajʦ̑a/ (n)
culprit, wrongdoer
  ten, kto zawinił, kto popełnił występek, kto zrobił coś złego

winszować /vʲĩw̃ˈʃɔvaʨ̑/ (v)
congratulate, gratulate
  składać gratulacje
felicitate, give one’s best wishes, wish, wish the best
  składać życzenia

wio /vʲjɔ/ (interjection)
gee up, giddap, giddup, giddy up, giddyap, giddyup
  komenda do jazdy w przód dla konia w zaprzęgu

wiolonczela /ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla/ (n)
cello, violoncello
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

wiolonczelista /ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲista/ (n)
cellist, violoncellist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na wiolonczeli

wiorsta /vʲˈɔrsta/ (n)
verst
  (metrologia, metrologiczny) dawna rosyjska jednostka długości, równa około 1067 metrów

wiosenne porządki /vʲɔsˈɛnnɛ pɔʒˈɔntki/ (n)
spring cleaning
  sprzątanie po zimie

wiosennie /vʲɔsˈɛnɲʲɛ/ (adv)
vernally
  typowo dla wiosny

wiosenny /vʲjɔˈsɛ̃nːɨ/ (adj)
spring
  mający związek z wiosną, dotyczący wiosny, mający miejsce wiosną

wioska olimpijska /vʲˈɔska ˌɔlimpˈijska/ (n)
Olympic Village
  (sport, sportowy) obszar, na którym mieszkają uczestnicy igrzysk olimpijskich

wiosna /ˈvʲjɔsna/ (n)
spring, springtime, springtide
  pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

wiosną /ˈvʲjɔsnɔ̃w̃/ (adv)
in spring
  w czasie trwania wiosny

wiosło /ˈvʲjɔswɔ/ (n)
oar, paddle
  spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

wiosło dwupióre /ˈvʲjɔswɔ dvuˈpʲjurɛ/ (n)
paddle
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosło o dwóch piórach, używane w kajakach

wiosłować /vʲɔswˈɔvatɕ/ (v)
row, paddle, oar, scull
  (sport, sportowy) wykonywać wiosłami ruchy łodzi lub kajaka w celu nadania im biegu i kierunku

wiosłowy /vʲɔswˈɔvɨ/ (adj)
rowing
  poruszany wiosłami

wioślarka /vʲjɔ̇ɕˈlarka/ (n)
rower, oarswoman
  (sport, sportowy) kobieta uprawiająca wioślarstwo; taka, która wiosłuje
water flea
  (zoologia, zoologiczny) drobny skorupiak słodkowodny mający dwuczęściową skorupkę i rozwiniętą drugą parą czułków służących do pływania;

wioślarstwo /vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ/ (n)
rowing
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych;

wioślarz /ˈvʲjɔ̇ɕlaʃ/ (n)
oarsman, oar, rower
  (sport, sportowy) ktoś uprawiający wioślarstwo
rower
  ktoś, kto wiosłuje
indoor rower, rowing machine
  (sport, sportowy) (środowiskowy) przyrząd treningowy, na którym ćwiczy się w sposób przypominający wiosłowanie

wir /vʲir/ (n)
whirl
  (przenośnie, przenośnia) natłok wydarzeń, różnych spraw wymagających intensywnego, szybkiego działania
  poruszanie się po drodze kolistej lub obracanie się wokół własnej osi
eddy, whirlpool
  szybki ruch obrotowy wody lub powietrza wokół osi

wiremia /vʲiˈrɛ̃mʲja/ (n)
viremia
  (medycyna, medyczny) obecność wirusów we krwi;

wirginał /virɡʲˈinaw/ (n)
virginal, virginals
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument muzyczny, mała odmiana klawesynu popularna w XVI i XVII wieku;

wirnik /ˈvʲirʲɲik/ (n)
rotor
  (mechanika) obracająca się część maszyny wirującej;

wiropłat /vʲiˈrɔpwat/ (n)
rotorcraft
  (lotnictwo, lotniczy) maszyna cięższa od powietrza, zdolna do lotu dzięki powstawaniu siły nośnej na wirujących powierzchniach;

wirtualny /ˌvʲirtuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
virtual
  (informatyka, informatyczny) wykreowany przez komputer, odbywający się na ekranie komputera, telewizora
  możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny

wirtuoz /vʲirˈtu<sup>w</sup>ɔs/ (n)
virtuoso
  artysta, który doskonale włada swoją sztuką (najczęściej o muzykach)

wirtuozka /vˌirtuˈɔska/ (n)
virtuoso
  (rzadki, rzadko używany) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta wirtuoz

wirus /ˈvʲirus/ (n)
virus
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząsteczka organiczna nieposiadająca struktury komórkowej;
  (informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;

wirusolog /vˌirusˈɔlɔk/ (n)
virologist
  specjalista w dziedzinie wirusologii

wirusologia /ˌvʲirusɔˈlɔɟja/ (n)
virology
  (biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach;

wirusowe zakażenie przewodu pokarmowego /ˌvʲiruˈsɔvɛ ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ pʃɛˈvɔdu ˌpɔkarmɔˈvɛɡɔ/ (n)
gastric flu, gastro, gastroenteritis, infectious diarrhea, stomach bug, stomach flu
  (medycyna, medyczny) choroba układu pokarmowego;

wirusowy /vˌirusˈɔvɨ/ (adj)
viral
  związany z wirusami, dotyczący wirusów

wirówka /vʲiˈrufka/ (n)
human centrifuge
  (lotnictwo, lotniczy) (astronomia, astronomiczny) urządzenie służące do wytwarzania przeciążeń, składające się z długiego ramienia, na końcu którego znajduje się kabina;
laboratory centrifuge
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie laboratoryjne lub przemysłowe do separacji mieszanin metodą wirową;
spin dryer
  domowe urządzenie do suszenia prania w szybkoobrotowym bębnie

wisielczy humor /viɕˈɛltʃɨ xˈumɔr/ (idiom)
gallows humor
  humor bardzo zły, objawiający się niewybrednymi, często fatalistycznymi lub makabrycznymi żartami

wisieć /ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑/ (v)
owe
  (potocznie, potoczny) być winnym (pieniądze itp.)
hang loosely
  (potocznie, potoczny) być zbyt luźnym (o odzieży)
hang
  być przymocowanym do czegoś od góry
  umierać na szubienicy
  znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią
hang, be feel
  dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać

wisior /ˈvʲiɕɔr/ (n)
pendant
  (książkowy) spory, okazały wisiorek

wiskacza /vʲiˈskaʧ̑a/ (n)
viscacha
  (zoologia, zoologiczny) Lagostomus maximus, południowoamerykański gryzoń spokrewniony z szynszylą, szkodnik pastwisk;

wist /vʲist/ (n)
whist
  (termin karciany) rodzaj gry w karty;

witaj w klubie /ˈvʲitaj ˈf‿klubʲjɛ/ (idiom)
join the club
  zwrot używany w stosunku do kogoś, kto ma podobne doświadczenia

witalista /vˌitalˈista/ (n)
vitalist
  zwolennik witalizmu

witalność /vʲiˈtalnɔɕʨ̑/ (n)
vitality, viability
  cecha tego, co jest witalne, pełne energii życiowej

witamina /ˌvʲitãˈmʲĩna/ (n)
vitamin
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;

witaminowy /ˌvʲitãmʲĩˈnɔvɨ/ (adj)
vitaminic
  związany z witaminami, zawierający witaminy

witarianin /vˌitarjˈaɲin/ (n)
raw foodist
  osoba praktykująca witarianizm

witarianizm /vˌitarjˈaɲizm/ (n)
rawism
  sposób odżywiania się polegający na spożywaniu wyłącznie surowych pokarmów (dopuszczalne jest podgrzewanie jedzenia do 40 °C) i wykluczeniu wysoko przetworzonej żywności;

witać /ˈvʲitaʨ̑/ (v)
greet, welcome
  pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś

witlinek /vʲiˈtlʲĩnɛk/ (n)
whiting
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka;

witraż /ˈvʲitraʃ/ (n)
stained glass
  (sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb;

witrektomia /vˌitrɛktˈɔmja/ (n)
vitrectomy
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie składników patologicznych znajdujących się w obrębie ciała szklistego oka;

witruwiański /vˌitruvʲˈaɲski/ (adj)
Vitruvian
  związany z Witruwiuszem, dotyczący Witruwiusza, zgodnie z Witruwiuszem

wiwarium /vivˈarjum/ (n)
vivarium
  (zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych;

wiwianit /vʲiˈvʲjä̃ɲit/ (n)
vivianite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady fosforanów;

wiza /ˈvʲiza/ (n)
visa
  (urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

wizerunek /ˌvʲizɛˈrũnɛk/ (n)
image, picture
  pierwowzór, odbicie, obraz

wizja /vˈizja/ (n)
vision
  obraz, plan czegoś stworzony w czyjejś wyobraźni
  widzenie, przywidzenie

wizjer /ˈvʲizʲjɛr/ (n)
peephole
  (budownictwo) otwór w drzwiach (czasem w ścianie) umożliwiający obserwowanie tego, co dzieje się po drugiej stronie

wizjonerstwo /ˌvʲizʲjɔ̃ˈnɛrstfɔ/ (n)
visionary
  widzenie, przeżywanie wizji

wizowy /vizˈɔvɨ/ (adj)
visa
  dotyczący wizy

wizualny /vˌizuˈalnɨ/ (adj)
video, visual
  dostrzegalny wzrokiem

wizygocki /vˌizɨɡˈɔtski/ (adj)
Visigothic
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) związany z Wizygotami, dotyczący Wizygotów

wizyta /vʲiˈzɨta/ (n)
visit, call
  pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

wizytówka /ˌvʲizɨˈtufka/ (n)
v-card
  dołączana do wiadomości e-mail informacja o danych osobowych lub firmowych nadawcy
business card
  mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

wiórek /ˈvʲjurɛk/ (n)
shred
  mały, podłużny kawałek czegoś, zazwyczaj starty lub zestrugany

wiąz /vʲjɔ̃w̃s/ (n)
elm
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., rodzaj drzew i krzewów rosnących w strefie umiarkowanej, należących do rodziny wiązowatych;
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodzaju (1.1)

wiązadło /vʲjɔ̃w̃ˈzadwɔ/ (n)
ligament
  (anatomia, anatomiczny) błona lub pasmo wytrzymałej tkanki łącznej łączące kości między sobą lub wzmacniające ruchome połączenia między kośćmi (stawy)
cord
  (pospolicie) coś, co służy do wiązania

wiązanie /vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ/ (n)
binding
  splatanie czegoś poprzez tworzenie węzłów

wiązanie chemiczne /vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɛ/ (n)
chemical bond
  (chemia, chemiczny) każde trwałe połączenie dwóch atomów;

wiązanka /vʲjɔ̃w̃ˈzãnka/ (n)
bouquet
  pęk związanych razem kwiatów

wiązać /ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑/ (v)
tie, bind, bundle
  splatać, tworząc węzeł
link, relate
  tworzyć ciąg logiczny prowadzący od czegoś do czegoś, kojarzyć

wiązać koniec z końcem /ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ ˈs‿kɔ̃j̃nʦ̑ɛ̃m/ (v)
make ends meet
  dawać radę finansowo

wiązka /ˈvʲjɔ̃w̃ska/ (n)
bundle
  pewna liczba jednakowych, zwykle podłużnych przedmiotów, ułożonych razem i związanych;
beam
  światło lub cząstki biegnące w jednym kierunku

więc /vʲjɛ̃nʦ̑/ (conjunction)
therefore, so
  …służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

więc /vʲjɛ̃nʦ̑/ (particle)
well
  …używana do rozpoczęcia wypowiedzi

więcej szczęścia jest w dawaniu aniżeli w braniu /vʲˈɛntsɛj ʃtʃˈɛɲɕtɕa jɛzd w davˈaɲʲu ˌaɲiʒˈɛli w brˈaɲʲu/ (proverb)
it's better to give than to receive
  egoizm nie daje szczęścia

więdnąć /ˈvʲjɛ̃ndnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
fade, wither
  o roślinach: tracić wodę w komórkach, wiotczeć, usychać

większość /ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑/ (n)
majority, most
  większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

więzadło /vʲɛ̃zˈadwɔ/ (n)
ligament
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy

więzadło głosowe /vʲɛ̃zˈadwɔ ɡwɔsˈɔvɛ/ (n)
vocal cord, vocal fold, voice reed
  (anatomia, anatomiczny) każdy z dwu drgających fałdów znajdujących się w krtani, dzięki którym człowiek może mówić;

więzadło krzyżowe przednie /vʲɛ̃zˈadwɔ kʃɨʒˈɔvɛ pʃˈɛdɲʲɛ/ (n)
ACL, anterior cruciate ligament
  (anatomia, anatomiczny) wewnątrzstawowe więzadło stawu kolanowego o budowie dwupęczkowej; jego uszkodzenie jest jedną z najczęstszych kontuzji u sportowców;

więzienie /vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ/ (n)
prison, jail
  miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności

więziennictwo /ˌvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲˈːiʦ̑tfɔ/ (n)
penology
  (urzędowy) system odbywania kary pozbawienia wolności, także ogół zakładów karnych;

więzień /ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ/ (n)
prisoner
  człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia

więzić /vʲˈɛ̃zitɕ/ (v)
confine, detain, imprison, jail
  trzymać kogoś w więzieniu (także przenośnie)

więzy /vʲˈɛ̃zɨ/ (n)
fetters
  rzeczy, którymi się krępuje co lub kogo
  to, co komu przeszkadza
bonds, ties
  to, co wiąże; relacja zażyłości

więzy krwi /ˈvʲjɛ̃w̃zɨ ˈkr̥fʲi/ (idiom)
blood relation, consanguinity
  stosunek pokrewieństwa między osobami

więź /vʲˈɛ̃ɕ/ (n)
bond, togetherness
  stan posiadania czegoś wspólnego
attachment, connection, connexion, kinship, link, tie
  to, co łączy jednostki ze sobą

wiśnia /ˈvʲiɕɲa/ (n)
cherry, cherry-tree, sour cherry
  (botanika, botaniczny) Cerasus Miller, rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;
cherry
  owoce wiśni (1.1)

wiśniowy /vʲiɕˈɲɔvɨ/ (adj)
cerise, cherry
  mający kolor dojrzałych owoców wiśni

wjeżdżać /vjˈɛʒdʒatɕ/ (v)
drive into, go into, ride into
  jadąc, dostawać się dokądś
hit, run into
  jadąc, wpadać na jakiś obiekt

wklęsły /fklˈɛ̃swɨ/ (adj)
concave, dished, intaglio, re-entrant, sunken
  taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

wkrótce /ˈfkrutʦ̑ɛ/ (adv)
soon
  w niedługim czasie, w najbliższym czasie

wkręt /fkrɛ̃nt/ (n)
screw
  (technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;

wkurwiać /ˈfkurvʲjäʨ̑/ (v)
piss off
  (wulgarnie, wulgaryzm) wyjątkowo kogoś denerwować, drażnić
get pissed off
  (wulgarnie, wulgaryzm) denerwować się, odczuwać gniew

wkurwiony /fkurˈvʲjɔ̃nɨ/ (adj)
pissed, pissed off
  (wulgarnie, wulgaryzm) odczuwający gniew, duże zdenerwowanie

wkład /fkwat/ (n)
contribution
  to, co się wkłada w jakąś działalność (np. pieniądze)

wkładać /ˈfkwadaʨ̑/ (v)
invest, contribute
  o pieniądzach: inwestować
put on
  ubierać się w coś
put, insert, place
  umieszczać w środku czegoś

wkładka /ˈfkwatka/ (n)
insert, inset, pull-out
  (drukarstwo, drukarski) (poligrafia) dodatek do książki lub czasopisma w postaci kolorowego prospektu, plakatu, tabeli itp., włożony luźno w środek
interleaf
  (drukarstwo, drukarski) (poligrafia) niezadrukowany kawałek papieru, znajdujący się między kartkami książki, mający chronić ilustracje w niej zawarte przed uszkodzeniem
filler
  (technologia, technika, techniczny) część urządzenia wkładana między inne części w celu uszczelnienia, zabezpieczenia ich przed tarciem itp.
insert, insertion
  to, co wkłada się między jakieś powierzchnie, zwykle w celu wypełnienia, izolacji lub jako uzupełnienie czegoś

wkładka do butów /ˈfkwatka dɔ‿ˈbutuf/ (n)
insole
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wkładka przykrywająca część buta przylegającą do spodu stopy, poprawiająca komfort chodzenia, często o właściwościach przeciwpotnych, antypoślizgowych itp.

wlec /vlɛʦ̑/ (v)
drag
  ciągnąć po ziemi

wlot /vlˈɔt/ (n)
admission, entry, inlet
  początkowa część rzeczy, do której coś wlatuje, wpada, wpływa lub wjeżdża

wnet /vnˈɛt/ (adv)
shortly
  (książkowy) w niedługim czasie od wskazanego momentu

wnikliwość /vʲɲikˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
discernment
  cecha tego, kto wnikliwy, dociekliwy, uważny

wniosek /ˈvʲɲɔsɛk/ (n)
proposal, suggestion, request
  pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu
conclusion
  wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania

wnioskodawca /ˌvʲɲɔskɔˈdafʦ̑a/ (n)
applier, proposer
  ten, kto wnioskuje, składa wniosek

wnioskować /vɲʲɔskˈɔvatɕ/ (v)
conclude, deduce, gather, infer, presume
  wywodzić wniosek
put forward a motion
  starać się oficjalnie o coś

wnosić /ˈvnɔɕiʨ̑/ (v)
bring
  mieć swój wkład w czymś; dodawać (treści), uzupełniać
  przemieszczać coś w górę lub w pewne miejsce
infer
  wyciągać wnioski

wnuczka /ˈvnuʧ̑ka/ (n)
granddaughter
  córka syna lub córki

wnuk /vnuk/ (n)
grandson
  syn córki lub syna

wnętrze /ˈvnɛ̃nṭʃɛ/ (n)
interior, inside
  przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś

wnętrzności /vnɛ̃nˈṭʃnɔɕʨ̑i/ (n)
bowels, entrails, intestines
  (anatomia, anatomiczny) narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia

wobec /ˈvɔbɛʦ̑/ (preposition)
in front of, in that case, in the face of, in the presence of
  (w odniesieniu) do; biorąc pod uwagę; uwzględniając, razem, wspólnie
  przed, w obliczu, naprzeciw

woda /ˈvɔda/ (n)
water
  bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H2O;

woda kolońska /ˈvɔda kɔˈlɔ̃j̃ska/ (n)
eau de Cologne
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj wody toaletowej, kilkuprocentowy alkoholowy roztwór olejków eterycznych w alkoholu;

woda królewska /ˈvɔda kruˈlɛfska/ (n)
aqua regia
  (chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;

woda kwiatowa /ˈvɔda kfʲjaˈtɔva/ (idiom)
floral, flower-scented water
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) perfumy o lekkim zapachu kwiatów

woda mineralna /ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna/ (n)
mineral water
  naturalna woda lecznicza;

woda słodka /vˈɔda swˈɔtka/ (n)
fresh water
  woda pozbawiona lub zawierająca stosunkowo niewielkie ilości soli

woder /ˈvɔdɛr/ (n)
wader
  długi, wodoszczelny but gumowy, sięgający po pachwinę;

wodewil /vɔˈdɛvʲil/ (n)
vaudeville
  (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym;

wodniak jądra /vˈɔdɲʲak jˈɔndra/ (n)
hydrocele
  (medycyna, medyczny) nagromadzenie płynu między osłonkami jądra;

wodnica /vɔdɲˈitsa/ (n)
waterline
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej;

wodniczka /vɔdɲˈitʃka/ (n)
aquatic warbler
  (ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus paludicola, zagrożony wyginięciem niewielki ptak wędrowny, zamieszkujący wschodnią Europę i zachodnią Azję po Ural, w pasie klimatu umiarkowanego;

wodnik /ˈvɔdʲɲik/ (n)
water rail
  (ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;

wodnisty /vɔdɲˈistɨ/ (adj)
watery
  zawierający zbyt dużo wody

wodny /ˈvɔdnɨ/ (adj)
aqueous
  (chemia, chemiczny) o roztworze: rozcieńczany wodą
aquatic, water
  (sport, sportowy) odbywający się w wodzie
  żyjący w wodzie lub na wodzie
water
  nawiązujący do wody lub innych cieczy
  poruszający się po wodzie
  poruszany wodą lub inną cieczą

wodogłowie /vˌɔdɔɡwˈɔvʲɛ/ (n)
hydrocephalus
  (medycyna, medyczny) nadmierne nagromadzenie płynów w układzie komorowym mózgu;

wodolot /vɔˈdɔlɔt/ (n)
hydrofoil
  jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;

wodopój /vɔˈdɔpuj/ (n)
waterhole
  miejsce, w którym zwierzęta zwykle piją wodę

wodorost /vɔˈdɔrɔst/ (n)
seaweed
  (botanika, botaniczny) miękka roślina rosnąca w wodzie;

wodorotlenek /vˌɔdɔrɔtlˈɛnɛk/ (n)
hydroxide
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

wodorotlenek berylu /ˌvɔdɔrɔˈtlɛ̃nɛɡ bɛˈrɨlu/ (n)
beryllium hydroxide, hydrated beryllia
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, toksyczny wodorotlenek amfoteryczny;

wodorowęglan /ˌvɔdɔrɔˈvɛ̃ŋɡlãn/ (n)
bicarbonate
  (chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;

wodospad /vɔˈdɔspat/ (n)
waterfall
  swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

wodoszczelny /ˌvɔdɔˈʃʧ̑ɛlnɨ/ (adj)
watertight
  nie przepuszczający wody

wodowstręt /vɔdˈɔfstrɛnt/ (n)
hydrophobia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok

wody terytorialne /ˈvɔdɨ ˌtɛrɨtɔrʲˈjalnɛ/ (n)
territorial waters
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pas morza określonej szerokości, na którym obowiązuje prawodawstwo i władza państwa, do którego należy dany odcinek wybrzeża;

wodzionka /vɔdʑˈɔŋka/ (n)
bread soup
  TemplateParserError:LuaError (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z czerstwego chleba, czosnku, tłuszczu zwierzęcego oraz wrzątku;

wodzirej /vɔˈʥ̑irɛj/ (n)
bellwether, ringleader
  człowiek, który prowadzi tańce na weselach i balach

wodzić za nos /ˈvɔʥ̑iʥ̑ za‿ˈnɔs/ (v)
lead by the nose
  (przenośnie, przenośnia) oszukiwać, manipulować kimś wykorzystując przewagę, aby podporządkować go swej woli

wodór /ˈvɔdur/ (n)
hydrogen
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

wojak /ˈvɔjak/ (n)
meadowlark
  (ornitologia, ornitologiczny) Sturnella ptak z rodziny kacykowatych;

wojażer /vɔjˈaʒɛr/ (n)
voyager
  (przestarzałe, przestarzały) podróżnik

wojenny /vɔˈjɛ̃nːɨ/ (adj)
war
  związany z wojną, odnoszący się do wojny

wojewoda /ˌvɔjɛˈvɔda/ (n)
province governor, voivode
  (administracja) zwierzchnik administracji na terenie województwa

województwo /ˌvɔjɛˈvuʦ̑tfɔ/ (n)
province, voivodship
  (administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce;

województwo dolnośląskie /vˌɔjɛvˈutstfɔ dˌɔlnɔɕlˈɔ̃skʲɛ/ (n)
Lower Silesian Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowo-zachodniej Polsce, z siedzibą władz we Wrocławiu;

województwo kujawsko-pomorskie /vˌɔjɛvˈutstfɔ kujˈafskɔpɔmˈɔrskʲɛ/ (n)
Kuyavian-Pomeranian Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w północnej części centralnej Polski, z siedzibą wojewody w Bydgoszczy;

województwo lubelskie /vˌɔjɛvˈutstfɔ lubˈɛlskʲɛ/ (n)
Lublin Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego we wschodniej Polsce, z siedzibą władz w Lublinie;

województwo lubuskie /vˌɔjɛvˈutstfɔ lubˈuskʲɛ/ (n)
Lubusz Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w zachodniej Polsce, z siedzibą wojewody w Gorzowie Wielkopolskim;

województwo małopolskie /vˌɔjɛvˈutstfɔ mˌawɔpˈɔlskʲɛ/ (n)
Lesser Poland Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowej Polsce, z siedzibą władz w Krakowie;

województwo opolskie /vˌɔjɛvˈutstfɔː ɔpˈɔlskʲɛ/ (n)
Opole Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowo-zachodniej Polsce, z siedzibą władz w Opolu;

województwo podlaskie /vˌɔjɛvˈutstfɔ pɔdlˈaskʲɛ/ (n)
Podlaskie Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w północno-wschodniej Polsce, z siedzibą władz w Białymstoku;

województwo pomorskie /vˌɔjɛvˈutstfɔ pɔmˈɔrskʲɛ/ (n)
Pomeranian Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w północnej Polsce, z siedzibą władz w Gdańsku;

województwo warmińsko-mazurskie /vˌɔjɛvˈutstfɔ varmˈiɲskɔmazˈurskʲɛ/ (n)
Warmian-Masurian Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w północnej Polsce, z siedzibą władz w Olsztynie;

województwo zachodniopomorskie /vˌɔjɛvˈutstfɔ zˌaxɔdɲʲˌɔpɔmˈɔrskʲɛ/ (n)
West Pomeranian Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w północno-zachodniej Polsce, z siedzibą władz w Szczecinie;

województwo łódzkie /vˌɔjɛvˈutstfɔ wˈutskʲɛ/ (n)
Łódź Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w centralnej Polsce, z siedzibą władz w Łodzi;

województwo śląskie /vˌɔjɛvˈutstfɔ ɕlˈɔ̃skʲɛ/ (n)
Silesian Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowej Polsce, z siedzibą władz w Katowicach;

województwo świętokrzyskie /vˌɔjɛvˈutstfɔ ɕfʲˌɛntɔkʃˈɨskʲɛ/ (n)
Świętokrzyskie Voivodeship
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowej części centralnej Polski, z siedzibą władz w Kielcach;

wojna /ˈvɔjna/ (n)
war
  zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

wojna domowa /ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva/ (n)
civil war
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;

wojna religijna /ˈvɔjna ˌrɛlʲiˈɟijna/ (n)
religious war
  konflikt, wojna motywowana przyczynami religijnymi;

wojna trojańska /ˈvɔjna trɔˈjä̃j̃ska/ (n)
Trojan War
  (mitologia grecka) wojna Achajów z Trojanami;

wojowniczość /vˌɔjɔvɲˈitʃɔɕtɕ/ (n)
belligerence, belligerency
  cecha zachowania tj. skłonność do bójek
warlike spirit
  skłonność grupy ludzi do wszczynania walk

wojowniczy /vˌɔjɔvɲˈitʃɨ/ (adj)
bellicose
  skłonny do walki

wojownik /vɔˈjɔvʲɲik/ (n)
warrior
  ten, który walczy

wojsko /ˈvɔjskɔ/ (n)
troop
  (potocznie, potoczny) grupa żołnierzy
military service
  (potocznie, potoczny) obowiązkowa służba militarna obywateli, przeszkolenie bojowe
army, force, the military
  zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie

wojskowy /vɔjˈskɔvɨ/ (adj)
military, militar
  związany z wojskiem, dotyczący wojska

wojskowy /vɔjˈskɔvɨ/ (n)
militar
  żołnierz

wojujący /ˌvɔjüˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
warring
  zaciekle walczący o swoje ideały

wok /vɔk/ /wɔk/ (n)
wok
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich;

wokalista /ˌvɔkaˈlʲista/ (n)
vocalist
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak, nauczyciel śpiewu

wokalny /vɔkˈalnɨ/ (adj)
vocal
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany ze śpiewaniem

wokanda /vɔˈkãnda/ (n)
cause-list
  spis spraw sądowych, ułożony według kolejności ich rozpatrywania w danym dniu

wokół /ˈvɔkuw/ (preposition)
around, among
  ze wszystkich stron

wola /ˈvɔla/ (n)
will
  zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem

wolant /ˈvɔlãnt/ (n)
yoke
  (lotnictwo, lotniczy) urządzenie sterujące lotkami i sterem wysokości;

wole /vˈɔlɛ/ (n)
goiter, goitre
  (medycyna, medyczny) patologia tarczycy, np. powiększenie gruczołu lub lokalizacja narządu za mostkiem
struma
  (medycyna, medyczny) powiększony, obrzmiały gruczoł
craw, crop, croup, ingluvies
  (zoologia, zoologiczny) rozszerzenie przełyku służące do przechowywania i przenoszenia pokarmu

wolej /ˈvɔlɛj/ (n)
volley
  (sport, sportowy) odbicie lub uderzenie piłki w locie przed dotknięciem przez nią podłoża (w tenisie lub piłce nożnej)

woleć /ˈvɔlɛʨ̑/ (modal)
prefer
  bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego
would like
  zwykle w trybie przypuszczającym chcieć

wolfram /ˈvɔlfrãm/ (n)
tungsten, wolfram
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

wolicjonalny /ˌvɔlʲiʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
volitional, volitive
  (psychologia, psychologiczny) dotyczący woli, zależny od niej

wolna miłość /vˈɔlna mˈiwɔɕtɕ/ (n)
free love
  postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim;

wolne /vˈɔlnɛ/ (n)
leisure
  (potocznie, potoczny) czas wolny od pracy, zajęć

wolne oprogramowanie /ˈvɔlnɛ ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
free software
  oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników;

wolno /ˈvɔlnɔ/ (adv)
free
  swobodnie, w sposób luźny
slow
  w sposób wolny, powoli, bez pośpiechu

wolno /ˈvɔlnɔ/ (v)
be allow
  jest dozwolone, można, nie jest zabronione, mieć pozwolenie

wolnomularski /vˌɔlnɔmulˈarski/ (adj)
freemasonic
  związany z wolnomularstwem, dotyczący wolnomularstwa

wolnomularz /ˌvɔlnɔ̃ˈmulaʃ/ (n)
mason
  członek stowarzyszenia wolnomularskiego

wolnomyślicielstwo /ˌvɔlnɔ̃mɨɕlʲiˈʨ̑ɛlstfɔ/ (n)
freethought
  (filozofia, filozoficzny) światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;

wolnorynkowy /ˌvɔlnɔrɨ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
free-market
  (ekonomia, ekonomiczny) związany z wolnym rynkiem

wolność /ˈvɔlnɔɕʨ̑/ (n)
freedom, liberty
  (filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu
  (więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem
freedom, liberty, independence
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa
liberty, freedom
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie

wolność słowa /ˈvɔlnɔɕʨ̑ ˈswɔva/ (n)
freedom of speech
  (filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;

wolny /ˈvɔlnɨ/ (adj)
free
  mogący postępować zgodnie z własną wolą
  (informatyka, informatyczny) będący wolnym oprogramowaniem
  nieobciążony czymś niekorzystnym
  niezajęty przez coś
single, free
  niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki
slow
  odbywający się bez pośpiechu

wolny rynek /ˈvɔlnɨ ˈrɨ̃nɛk/ (n)
free market, free-market
  handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);

wolontariat /vˌɔlɔntˈarjat/ (n)
volunteering
  dobrowolna, bezpłatna praca społeczna

wolontariusz /ˌvɔlɔ̃nˈtarʲjuʃ/ (n)
volunteer
  osoba, która bez wynagrodzenia i dobrowolnie poświęca czas dla innych

wolt /vɔlt/ (n)
volt
  (fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;

wolta /ˈvɔlta/ (n)
volte
  (jeździectwo, jeździecki) figura jeździecka; wykonanie konno pełnego, szerokiego koła;

woltomierz /vɔlˈtɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
voltmeter
  (metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru napięcia elektrycznego;

woluta /vɔˈluta/ (n)
volute
  ozdobny ornament lub detal architektoniczny, czy rzeźbiarski w kształcie spirali albo zwoju;

wombat /ˈvɔ̃mbat/ (n)
wombat
  (zoologia, zoologiczny) australijski torbacz o brunatnoszarej sierści;

won /vɔ̃n/ (interjection)
beat it
  nieuprzejme wezwanie do oddalenia się

woonerf /vɔˈɔnɛrf/ (n)
woonerf
  (urbanistyka, urbanistyczny) rodzaj ulicy w mieście zaprojektowanej w celu zwiększenia bezpieczeństwa przede wszystkim pieszych i rowerzystów, którzy mają priorytet przed samochodami;

word /vˈɔrt/ (n)
Wordian
  (geologia, geologiczny) drugi wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 268 – 265,8 milionów lat temu;

worek /ˈvɔrɛk/ (n)
panhandle
  (geografia, geograficzny) wybiegnięcia terytorium państwa w głąb innych państw sąsiednich
sack, bag
  miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;

worek stomijny /vˈɔrɛk stɔmˈijnɨ/ (n)
stoma bag
  (medycyna, medyczny) woreczek umieszczany wokół wyłonionej stomii w celu kontroli wypróżnień lub oddawania moczu

worek treningowy /vˈɔrɛk trˌɛɲiŋɡˈɔvɨ/ (n)
punchbag, punching bag
  (przenośnie, przenośnia) osoba regularnie dręczona fizycznie, na której ktoś się wyżywa
boxing bag, punchbag, punching bag
  (sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego

wosk /vɔsk/ (n)
wax
  plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

woskowina /ˌvɔskɔˈvʲĩna/ (n)
earwax, cerumen
  (fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;

woskowy /vɔskˈɔvɨ/ (adj)
waxen
  odnoszący się do wosku, zrobiony z wosku

woskówka /vɔskˈufka/ (n)
beak
  (anatomia, anatomiczny) (ornitologia, ornitologiczny) miękka skóra pokrywająca nasadę dzioba (występuje u ptaków drapieżnych, sów, gołębi, a także u innych grup ptaków);

wotować /vɔtˈɔvatɕ/ (v)
vote
  (dawniej, dawny) głosować

wotum /vˈɔtum/ (n)
ex-voto, votive
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) przedmiot ofiarowany Bogu w jakiejś intencji, umieszczony w świątyni;

wotum nieufności /ˈvɔtũmʲ ˌɲɛ<sup>w</sup>ufˈnɔɕʨ̑i/ (n)
motion of no confidence
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) uchwała wyrażająca niezadowolenie z działań ministra, rządu, zarządu spółki etc.;

wotywny /vɔtˈɨvnɨ/ (adj)
votive
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiarowywany jako wotum

wow /vˈɔf/ (interjection)
wow
  …(potocznie, potoczny) wyrażający zachwyt, uznanie itp.

wozić żyto na Zawiśle /ˈvɔʑiʥ̑ ˈʒɨtɔ ˌna‿zaˈvʲiɕlɛ/ (v)
carry coals to Newcastle
  wykonywać niepotrzebną pracę

wołacz /ˈvɔwaʧ̑/ (n)
vocative
  (gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;

wołaczowy /vˌɔwatʃˈɔvɨ/ (adj)
vocative
  (gramatyka) związany z wołaczem, dotyczący wołacza

wołać /ˈvɔwaʨ̑/ (v)
shout
  przekazywać coś krzykiem
call
  wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie
  nazywać kogoś

wołchw /vˈɔwxf/ (n)
volkhv
  szaman, kapłan w religii słowiańskiej;

wołowina /ˌvɔwɔˈvʲĩna/ (n)
beef
  (spożywczy) mięso z wołu lub krowy;

woń /vɔ̃ɲ/ (n)
fragrance
  (chemia, chemiczny) bodziec działający na zmysł powonienia

woźnica /vɔʑˈɲiʦ̑a/ (n)
coachman, charioteer, carter, wagoner
  osoba kierująca wozem konnym lub saniami zaprzęgniętymi w konie;

wpadać /ˈfpadaʨ̑/ (v)
fall in love
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zakochiwać się
contrive
  domyślać się, sprawnie rozumować
run into
  popadać w kłopotliwy stan
  zderzać się z kimś lub czymś
fall, fall down, rush into
  przemieszczać się do wnętrza czegoś
drop in
  przychodzić z nieformalną wizytą
run across
  spotykać się niespodziewanie
fly into
  ulegać działaniu silnych emocji

wpadka /ˈfpatka/ (n)
gaffe, screw-up, screwup
  (potocznie, potoczny) pomyłka, błąd, gafa, faux pas

wpatrywać się /fpaˈtrɨvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
gaze
  uważnie i długo patrzeć

wpaść z deszczu pod rynnę /ˈfpaʑʥ̑ ˈz‿dɛʃʧ̑u pɔd‿ˈrɨ̃nːɛ/ (v)
jump out of the frying pan and into the fire
  (przenośnie, przenośnia) znaleźć się w sytuacji jeszcze gorszej niż poprzednia

wpis /fpˈis/ (n)
entry
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rejestracja w księdze urzędowej
teacher's signature
  (szkolnictwo, szkolny) umieszczenie w dokumencie podpisu poświadczającego zaliczenie nauczanego przedmiotu
fee, registration fee
  opłata ponoszona przy przystępowanie do jakiejś grupy
registration
  umieszczenie zapisu w jakimś tekście

wpisać /ˈfpʲisaʨ̑/ (v)
inscribe
  (geometria) umieścić bryłę w wielościanie tak, aby dotykała jego wszystkich ścian
  (geometria) umieścić figurę w wielokącie tak, aby dotykała jego wszystkich boków
inscribe, write in
  dopisać w zeszycie, księdze
enter one's name, register
  dopisać swoje nazwisko na listę
register, write down
  umieścić osobiste pozdrowienia w pamiętniku, księdze pamiątkowej

wprawa /ˈfprava/ (n)
skill
  biegłość w wykonywaniu czegoś, nabyta w wyniku ćwiczeń, powtarzania jakiejś czynności

wprawdzie /ˈfpravʲʥ̑ɛ/
admittedly, while it is true that
  składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest zastrzeżeniem w stosunku do tego, co wynika z treści drugiego zdania

wprawiać /fprˈavʲatɕ/ (v)
fix, set
  umocowywać coś w czymś
accustom, teach, train
  ćwiczeniami wdrażać kogoś, coś do czegoś
improve one skill, practice
  ćwiczyć, aby nabyć wprawy

wprost /fprɔst/ (adv)
directly, straight
  bezpośrednio
frankly, openly, outright
  szczerze, otwarcie, bez ogródek
simply
  wręcz

wprowadzać /fprɔˈvaʣ̑aʨ̑/ (v)
introduce, initiate
  wtajemniczać kogoś w coś

wprowadzenie /ˌfprɔvaˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
introduction
  wstęp, prolog ((na przykład) w utworze literackim)

wpół /fpuw/ (adv)
half
  przy podawaniu czasu: pół godziny przed pełną godziną

wpół- /fpuw/ (prefix)
half-
  w połowie

wpływ /fpwɨf/ (n)
influence
  presja, oddziaływanie na coś lub kogoś

wpływać /ˈfpwɨvaʨ̑/ (v)
arrive, come in
  (urzędowy) o poczcie, pieniądzach, wnioskach itp.: zostawać dostarczonym
sail into, swim into
  płynąc dostawać się na teren jakiegoś obszaru
influence, affect, bias
  sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ
flow into
  o ciekach wodnych: mieć ujście

wpływowy /fpwɨˈvɔvɨ/ (adj)
influential
  mający duży wpływ, autorytet

wracać /ˈvraʦ̑aʨ̑/ (v)
return, come back
  przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio

wrak /vrak/ (n)
wreck, shipwreck
  resztki uszkodzonego statku lub samolotu;

wrap /rap/ (n)
wrap
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kanapki wykonanej z okrągłego placka (np. tortilli czy pity) z zawiniętym w środku nadzieniem;

wraz /vras/ (preposition)
in conjunction with, together with
  (książkowy) razem, wspólnie (z kimś)

wraz z /vrˈaz zɨ/
along with, alongside, together with
  wspólnie z (dodaje człon do podmiotu)

wrażenie /vraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
impression, sensation
  reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

wrażliwość /vraʒˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
sensitivity
  (fizjologia, fizjologiczny) zdolność odbierania bodźców poprzez zmysły

wrażliwy /vraʒˈlʲivɨ/ (adj)
delicate, fragile
  taki, który ma słabą odporność
sensitive
  taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe
  taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji

wrednie /vrˈɛdɲʲɛ/ (adv)
evilly
  w sposób wredny, perfidnie

wredny /ˈvrɛdnɨ/ (adj)
mean, spiteful
  (potocznie, potoczny) pełny podłości, fałszu

wrestling /ˈrɛstlʲĩŋk/ (n)
pro wrestling, professional wrestling
  (sport, sportowy) amerykańska odmiana zapasów z elementami popisów;

wreszcie /ˈvrɛʃʲʨ̑ɛ/ (adv)
finally, eventually, after all, ultimately
  nareszcie, w końcu

wrodzony /vrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
innate, inborn, native, natural
  właściwy istocie żywej od urodzenia

wrogi /ˈvrɔɟi/ (adj)
hostile, adverse, antagonistic, inimical, malevolent, negative
  właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy

wrogo /ˈvrɔɡɔ/ (adv)
hostilely, inimically
  w sposób wrogi

wrogość /ˈvrɔɡɔɕʨ̑/ (n)
hostility
  nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś

wrona /ˈvrɔ̃na/ (n)
crow
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych;

wrota /ˈvrɔta/ (n)
gate
  wielkie drzwi frontowe

wrotka /ˈvrɔtka/ (n)
attribution line
  (informatyka, informatyczny) (slangowo) informacja w treści listu elektronicznego o autorze cytowanego fragmentu;
roller
  (sport, sportowy) podeszwa przyczepiana do buta, wyposażona w kółka, umożliwiająca jazdę;

wrotkarz /ˈvrɔtkaʃ/ (n)
skater
  (sport, sportowy) ktoś, kto jeździ na wrotkach, uprawia wrotkarstwo

wrotycz /ˈvrɔtɨʧ̑/ (n)
tansy
  (botanika, botaniczny) Tanacetum L., rodzaj roślin należących do rodziny astrowatych;

wrrr /vrːː/ (interjection)
grrr
  onomatopeja naśladująca warczenie zwierzęcia, np. psa

wrzask /vʒˈask/ (n)
shout
  bardzo głośny krzyk

wrzawa /ˈvʒava/ (n)
agitation, excitement
  (przenośnie, przenośnia) wzburzenie, zamieszanie
hubbub, rumpus, turmoil
  hałas, gwar różnych zmieszanych głosów lub dźwięków

wrzeciono /vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ/ (n)
spindle
  (włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy;

wrzenie /vʒˈɛɲʲɛ/ (n)
boiling, vaporization
  (fizyka, fizyczny) przechodzenie ze stanu ciekłego w gazowy
buzz, ferment
  oznaki niezadowolenia lub buntu

wrzesień /ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ/ (n)
September
  dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

wrzeć /vʒɛʨ̑/ (v)
boil
  (fizyka, fizyczny) gotować się, bulgotać od gorąca

wrzodowy /vʒɔdˈɔvɨ/ (adj)
ulcerous
  (medycyna, medyczny) związany z wrzodami, dotyczący wrzodów

wrzos /vʒɔs/ (n)
heather, ling
  (botanika, botaniczny) Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca jesienią;

wrzosiec /vʒˈɔɕɛts/ (n)
heath
  (botanika, botaniczny) (Erica) krzew z rodziny wrzosowatych o zimozielonych liściach;

wrzosowate /vʒˌɔsɔvˈatɛ/ (n)
heath, heather
  (systematyka) (botanika, botaniczny) rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców;

wrzosowisko /ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ/ (n)
heath, moor, heathland, moorland
  bezleśna formacja zimozielonych krzewinek, w której dominują wrzosy;

wrzucać /ˈvʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
throw, throw in
  rzucając, umieszczać coś w czymś

wrzutka /ˈvʒutka/ (n)
snapback
  w go sposób zabicia grupy kamieni poprzez postawienie ich w atari kamieniem, który sam jest w atari

wrzutnia /ˈvʒutʲɲa/ (n)
drop box
  udostępniany przez instytucję publiczną zasobnik umożliwiający ludności zdawanie określonych obiektów, bez możliwości ich samodzielnego wyjęcia

wrzód /vʒut/ (n)
ulcer
  (medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;
boil
  (potocznie, potoczny) czyrak
abscess
  (potocznie, potoczny) ropień

wrzątek /ˈvʒɔ̃ntɛk/ (n)
boil water
  ciecz (najczęściej woda) w stanie wrzenia (zamieniania się w parę)

wróbel /ˈvrubɛl/ (n)
sparrow
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

wróbel krótkopalcowy /vrˈubɛl krˌutkɔpaltsˈɔvɨ/ (n)
pale rock sparrow, pale rockfinch
  (ornitologia, ornitologiczny) Carpospiza brachydactyla, gatunek niewielkiego ptaka z rodziny wróblowatych;

wróbelek /vruˈbɛlɛk/ (n)
little sparrow
  (zdrobniale) wróbel

wróg /vruk/ (n)
enemy, foe
  nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami
  państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska

wróżba /vrˈuʒba/ (n)
divination, fortune-telling, prediction, prognostication, prophecy, vaticination
  przepowiadanie przyszłości wraz z obrzędami towarzyszącymi temu
augury, omen
  zjawisko uznawane za zapowiedź czegoś

wróżbiarz /ˈvruʒbʲjaʃ/ (n)
fortuneteller
  człowiek przepowiadający przyszłość

wróżbita /vruʒbʲˈita/ (n)
diviner, fortune teller fortuneteller fortune-teller, psychic, soothsayer
  (ezoteryka) osoba zajmująca się wróżeniem

wróżka /ˈvruʃka/ (n)
fortuneteller
  (ezoteryka) kobieta przepowiadająca przyszłość
fairy, fay
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary;

wróżyć /ˈvruʒɨʨ̑/ (v)
foretell, bode, augur, portend
  (ezoteryka) przepowiadać przyszłość, dawać wróżbę

wręcz /vrɛ̃n͇ʧ̑/ (adv)
openly, straight
  bezpośrednio

wręcz /vrɛ̃n͇ʧ̑/ (particle)
even
  …podkreślająca znaczenie

wręczać /ˈvrɛ̃n͇ʧ̑aʨ̑/ (v)
give, hand in, present
  dawać coś komuś, najczęściej do rąk własnych, zwykle w sposób uroczysty lub oficjalny

wręg /vrɛ̃ŋk/ (n)
frame
  wycięcie lub załamanie w elemencie konstrukcyjnym, najczęściej drewnianym, służące do spójnego połączenia z innym elementem

wsadzać /fsˈadʑatɕ/ (v)
lock up, put away
  (potocznie, potoczny) zamykać w więzieniu
put
  umieszczać gdzieś
  pomagać usadowić się

wschodni /ˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
east, eastern
  dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym
eastern, east
  mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód

wschodnioafrykański /fsxˌɔdɲʲɔˌafrɨkˈaɲski/ (adj)
East African
  odnoszący się do Afryki Wschodniej, związany z Afryką Wschodnią

wschodnioazjatycki /fsxˌɔdɲʲɔˌazjatˈɨtski/ (adj)
East Asian
  zamieszkujący, występujący w Azji wschodniej
  związany z Azją wschodnią

wschodnioeuropejski /fsxˌɔdɲʲɔˌɛwrɔpˈɛjski/ (adj)
Eastern European, East European
  dotyczący Europy Wschodniej, wywodzący się z Europy Wschodniej

wschodnioniemiecki /fsxˌɔdɲʲɔɲʲɛmjˈɛtski/ (adj)
East German
  (geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech
  dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)

wschodniosłowiański /ˌfsxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
East Slavic
  odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny

wschodniotimorski /ˌfsxɔdʲɲɔtʲĩˈmɔrsʲci/ (adj)
East Timorese
  odnoszący się do Timoru Wschodniego

wschodzić /ˈfsxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
come forth
  o roślinach: kiełkować, wychodzić z ziemi
rise, come forth
  wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)

wschód /fsxut/ (n)
rise
  (astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem
East, east
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;
germination, rise
  (rolnictwo, rolniczy) (leśnictwo) proces kiełkowania nasion w glebie

wsiadać /ˈfʲɕadaʨ̑/ (v)
board, get in, get on
  wchodzić do środka lokomocji

wsierdzie /ˈfʲɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
endocardium
  (anatomia, anatomiczny) wewnętrzna warstwa ściany serca;

wskazać /fskˈazatɕ/ (v)
indicate, intimate, mark, point, show
  zwrócić czyjąś uwagę na coś

wskazywać /fskaˈzɨvaʨ̑/ (v)
record, stand
  o przyrządach pokazywać wartość wielkości mierzonej
point, indicate, show
  pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje

wskazówka /fskaˈzufka/ (n)
needle, hand, indicator, pointer
  element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;
clue
  oznaka czegoś
instruction
  skierowana do kogoś porada, pouczenie dotyczące postępowania, podpowiedź, punkt wytyczny, informacja o czymś

wskaźnik /ˈfskaʑɲik/ (n)
pointer
  (informatyka, informatyczny) adres w pamięci
  długi i cienki przedmiot do wskazywania
indicator
  (statystyka, statystyczny) liczbowe przedstawienie pewnej wielkości

wskoczyć /ˈfskɔʧ̑ɨʨ̑/ (v)
jump in, jump on
  skacząc, dostać się na wierzch lub do środka czegoś

wskutek /ˈfskutɛk/ (preposition)
as a result of, in consequence of, on account of, owing to
  (książkowy) (zobacz) na skutek

wspakultura /fspˌakultˈura/ (n)
back-culture
  (neologizm) przeciwieństwo kultury w filozofii Jana Stachniuka;

wspaniale /fspãˈɲalɛ/ (adv)
magnificently, marvellously, wonderfully, splendidly
  w sposób wspaniały

wspaniałomyślność /ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
generosity
  cecha, tego kto jest wspaniałomyślny; cecha tego, co jest wspaniałomyślne

wspaniałomyślny /ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ/ (adj)
magnanimous
  szlachetny, potrafiący wybaczać; serdeczny, wyrozumiały

wspaniałość /fspãˈɲawɔɕʨ̑/ (n)
magnificence, grandiosity, greatness
  cecha tego, co wspaniałe

wspaniały /fspãˈɲawɨ/ (adj)
wonderful
  cudowny, idealny, doskonały

wsparcie /ˈfsparʲʨ̑ɛ/ (n)
help, support
  udzielenie pomocy

wspierać /ˈfspʲjɛraʨ̑/ (v)
support
  dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

wspinaczka /fspʲĩˈnaʧ̑ka/ (n)
climbing
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na pokonywaniu stromych ścian
mountaineering
  wyprawa w strome, wysokie góry

wspinać /ˈfspʲĩnaʨ̑/ (v)
climb
  wznosić siebie samego na coś wysokiego

wspomagać /fspɔ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
support, assist, help
  pomagać, wspierać materialnie; udzielać pomocy materialnej osobie, instytucji
support
  wspierać urządzenie

wspominać /fspɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
mention, refer
  mówić mimochodem, wzmiankować
remember, recall
  sięgać pamięcią do wydarzenia lub osoby z przeszłości

wspomnienie /fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
memory, recollection, remembrance, reference, reminiscence, souvenir
  obraz przeszłości w pamięci

wspomożenie /fspˌɔmɔʒˈɛɲʲɛ/ (n)
aid, help, support
  udzielenie pomocy

wspólnik /fspˈulɲik/ (n)
associate, partner
  osoba mająca wspólny udział w czymś
accomplice
  osoba wspólnie uczestnicząca w występku czy przestępstwie

wspólnota /fspulˈnɔta/ (n)
community, commonwealth, communion, fellowship, union
  grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami

wspólny /ˈfspulnɨ/ (adj)
common
  należący lub używany przez kilka osób
  charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy

współ- /fspˈuw/
co-
  pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący na wspólną z kimś cechę, na wspólne działanie itp.

współautor /fspuwˈawtɔr/ (n)
co-author
  jeden z dwóch lub więcej autorów tego samego dzieła

współautorka /ˌfspuwawˈtɔrka/ (n)
co-author
  kobieta będąca jednym z dwóch lub więcej autorów tego samego dzieła

współbiesiadnik /fspˌuwbjɛɕˈadɲik/ (n)
commensal
  współuczestnik biesiady

współbrzmienie /fspuwbʒmʲˈɛɲʲɛ/ (n)
consonance, concord
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jednoczesne brzmienie dźwięków

współbrzmieć /fspˈuwbʒmʲɛtɕ/ (v)
harmonize
  (książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać harmonijny dźwięk

współczesny /fspuwˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
contemporary, present
  istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy

współcześnie /fspuwˈʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
contemporarily, modernly, recently, today
  w obecnej epoce
contemporarily
  w sposób typowy dla dzisiejszej epoki
  w tej samej epoce z kimś lub czymś

współczucie /fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
compassion, sympathy, empathy
  zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

współczuć /ˈfspuwʧ̑uʨ̑/ (v)
empathise, sympathise, condole, feel sorry
  czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

współczynnik /fspuwtʃˈɨnɲik/ (n)
modulus
  (fizyka, fizyczny) wielkość liczbowa określająca pewne właściwości ciał
coefficient, quotient
  (matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego
coefficient, factor, rate
  jeden z czynników oddziałujących

współczynnik załamania /fspuwˈʧ̑ɨ̃ɲːiɡ ˌzawãˈmãɲa/ (n)
refractive index
  (fizyka, fizyczny) stosunek prędkości fazowej w ośrodku odniesienia do prędkości fazowej w opisywanym ośrodku;

współdziałać /fspuwdʑˈawatɕ/ (v)
cooperate
  działać razem, współpracować

współgrać /ˈfspuwɡraʨ̑/ (v)
harmonise
  wzajemnie się dopełniać, działać wspólnie

współistnienie /fspˌuwistɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
coexistence
  (rzeczownik odczasownikowy) od: współistnieć

współliniowy /fspˌuwliɲʲˈɔvɨ/ (adj)
collinear
  leżący na jednej linii
  (matematyka, matematyczny) o wektorach leżący na prostej równoległej (w szczególnym przypadku tej samej)

współlokator /ˌfspuwlɔˈkatɔr/ (n)
flatmate, roommate, roomie, housemate
  ktoś, z kim się wspólnie mieszka

współogniskowy /ˌfspuwɔɟɲiˈskɔvɨ/ (adj)
confocal
  (matematyka, matematyczny) (optyka, optyczny) mający wspólne ognisko

współplemieniec /fspˌuwplɛmjˈɛɲʲɛts/ (n)
tribesman
  (książkowy) członek jakiegoś plemienia w stosunku do innych członków tego plemienia

współpraca /fspuwˈpraʦ̑a/ (n)
cooperation, co-operation
  wspólne działanie kilku podmiotów

współpracować /ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
cooperate
  pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu

współpracownik /ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
collaborator
  osoba lub inny podmiot pracujący wspólnie z inną osobą lub podmiotem

współprądowy /fspˌuwprɔndˈɔvɨ/ (adj)
parallel-flow, parallelflow
  (fizyka, fizyczny) dotyczący rodzaju układu przepływu płynów w urządzeniach przepływowych, m.in. wymiennikach ciepła, w którym płyny poruszają się równolegle do siebie w tym samym kierunku

współrzędna /fspuwʒˈɛndna/ (n)
coordinate
  (matematyka, matematyczny) liczba lub układ liczb określające położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni

współwyznawca /ˌfspuwvɨˈznafʦ̑a/ (n)
coreligionist
  wyznawca tej samej religii

współzawodnictwo /ˌfspuwzavɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
competition
  rywalizacja grupy osób o pierwszeństwo w jakiejś dyscyplinie

wstawać /ˈfstavaʨ̑/ (v)
recover
  stać się zdolnym po chorobie do opuszczania łóżka
get up, rise
  wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku
get up, rise, stand up
  zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej

wstawiać /fstˈavʲatɕ/ (v)
put on
  (potocznie, potoczny) zaczynać gotowanie
insert
  dopisywać do tekstu
put in, replace
  osadzać w czymś brakujące lub dodatkowe części
put
  umieszczać coś w czym, na ogół w pozycji pionowej
get tipsy
  (potocznie, potoczny) ulegać upojeniu alkoholowemu
put in a good word for, put in a word for
  brać w obronę

wstawiennictwo /fstˌavʲɛnɲˈitstfɔ/ (n)
intercession
  bronienie kogoś, ujmowanie się za kimś

wstać lewą nogą /ˈfstaʨ̑ ˈlɛvɔ̃w̃ ˈnɔɡɔ̃w̃/ (v)
wake up on the wrong side of bed
  być bez powodu w złym humorze, mieć zły nastrój od samego rana

wstecz /fstɛʧ̑/ (adv)
back, backwards
  do tyłu (w czasie lub przestrzeni)

wstrzemięźliwie /fstʃˌɛmjɛ̃ʑlˈivʲɛ/ (adv)
abstemiously, temperately
  z umiarem

wstrzemięźliwość /fstʃˌɛmjɛ̃ʑlˈivɔɕtɕ/ (n)
abstemiousness
  powstrzymywanie się od czego

wstrzemięźliwy /fstʃˌɛmjɛ̃ʑlˈivɨ/ (adj)
reserved
  zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego
abstemious
  świadczący o zachowywaniu umiaru

wstrzymać się od głosu /ˈfsṭʃɨ̃maʨ̑‿ɕɛ ɔd‿ˈɡwɔsu/ (idiom)
to abstain from voting
  nie głosować ani za, ani przeciw

wstrzymywać /fstʃɨmˈɨvatɕ/ (v)
defer, put off, withhold
  odkładać na później
ban, belay, bring to a halt, snarl, stop
  powodować zatrzymanie czegoś, co ma się poruszać
abstain
  nie pozwalać sobie na co
  nie wykonywać czegoś przez pewien czas

wstrząs /fsṭʃɔ̃w̃s/ (n)
shock
  (medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.;
  silne, gwałtowne drgnięcie

wstrząsająco /fstʃˌɔ̃sajˈɔntsɔ/ (adv)
harrowingly, shockingly
  prowokując mocne wrażenie, powodując wstrząs

wstręt /fstrɛ̃nt/ (n)
disgust
  intensywne uczucie niechęci, odraza;

wstrętny /ˈfstrɛ̃ntnɨ/ (adj)
awful, nasty, repugnant, abominable, detestable, disgusting
  wywołujący obrzydzenie

wstyd /fstɨt/ (n)
disgrace, shame
  (psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;
shame, embarassment
  uczucie onieśmielenia, zażenowania

wstydliwy /fstɨdlˈivɨ/ (adj)
derpy, embarrassing, shaming, toe-curling
  powodujący odczucie wstydu
bashful, coy, pudibund, retiring, shy
  łatwo odczuwający wstyd
pudibund, shy
  świadczący o wstydliwości

wstydzić się /ˈfstɨʥ̑iʨ̑‿ɕɛ/ (v)
abash, be shy
  odczuwać zawstydzenie, być onieśmielonym, speszonym w danej sytuacji

wstąpić /ˈfstɔ̃mpʲiʨ̑/ (v)
enter, come in, drop into, go in, stop by
  przyjść z krótką wizytą w pewnym celu
join, accede, affiliate, ascend, associate, connect
  wejść w szeregi jakiejś organizacji lub grupy
go up, mount
  zrobić krok na miejsce wyżej położone

wstążka /ˈfstɔ̃w̃ʃka/ (n)
ribbon
  (sport, sportowy) przyrząd używany w gimnastyce artystycznej;
  (informatyka, informatyczny) element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi;
  ozdobny, wąski pasek tkaniny

wstęga /ˈfstɛ̃ŋɡa/ (n)
band
  duża (w szczególności szeroka) wstążka

wstęp /fstɛ̃mp/ (n)
prelude
  początek jakiejś czynności
prelude, prologue
  początkowa część utworu literackiego lub muzycznego
preface
  początkowy, wydzielony fragment książki, opisujący cel, historię jej powstania i wprowadzający w treść
admittance
  prawo wejścia dokądś
  wejście dokądś
introduction
  w tytułach książek i nazwach wykładów: podstawowe zagadnienia

wstępniak /fstˈɛmpɲʲak/ (n)
editorial
  artykuł wstępny

wstępny /ˈfstɛ̃mpnɨ/ (adj)
initial, preliminary
  robiony na początku (wstępie)

wsuwać /fsˈuvatɕ/ (v)
scoff, tuck in
  (potocznie, potoczny) jeść dużo i szybko
slip
  sunąć czymś, umieszczać to gdzieś
  sunąc się, dostawać się gdzieś

wszak /fʃak/ (particle)
question tag
  …mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podkreślać jej prawdziwość, słuszność

wszakże /ˈfʃaɡʒɛ/ (particle)
however, nevertheless, yet
  … podkreślająca prawdziwość i oczywistość wypowiedzi

wszawica /fʃavˈitsa/ (n)
pediculosis
  (medycyna, medyczny) choroba powodowana bytowanie wszy na ciele ludzkim albo zwierzęcym, objawiająca się zmianami zapalnymi skóry;

wszczepić /fʃtʃˈɛpitɕ/ (v)
implant
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) umieścić w tkance rośliny szczepkę rośliny szlachetnej
  (medycyna, medyczny) wprowadzić z zewnątrz do organizmu tkankę lub protezę, zastępując nią usuniętą część
inculcate, implant
  nauczyć czegoś kogoś

wszechmocny /fʃɛxˈmɔʦ̑nɨ/ (adj)
omnipotent
  mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

wszechmogący /fʃˌɛxmɔɡˈɔntsɨ/ (adj)
all-powerful, almighty
  (książkowy) mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

wszechobecność /ˌfʃɛxɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑/ (n)
omnipresence, ubiquity
  obecność, występowanie wszędzie; cecha tego co wszechobecne

wszechobecny /fʃˌɛxɔbˈɛtsnɨ/ (adj)
omnipresent, ubiquitous
  obecny wszędzie, występujący wszędzie

wszechocean /fʃˌɛxɔtsˈɛan/ (n)
Global Ocean, World Ocean
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) kompleks wszystkich oceanów ziemskiego globu;

wszechpotężny /fʃˌɛxpɔtˈɛ̃ʒnɨ/ (adj)
all-powerful, omnipotent
  taki, który odznacza się nieograniczoną potęgą

wszechstronnie /fʃɛxstrˈɔnɲʲɛ/ (adv)
comprehensively
  od: wszechstronny

wszechstronny /fʃɛxstrˈɔnnɨ/ (adj)
versatile
  mający rozległy zakres zainteresowań, rozwijający działalność w wielu dziedzinach, w równym stopniu dotyczący wszystkich dziedzin, aspektów czegoś
comprehensive
  obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś

wszechświat /ˈfʃɛxʲɕfʲjat/ (n)
universe
  cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

wszelki /ˈfʃɛlʲci/ (pronoun)
all, any, every
  dotyczący wszystkich aspektów; każdy; wszystek

wszerz /fʃˈɛʃ/ (adv)
across
  zgodnie z kierunkiem szerokości czegoś

wszoł /fʃɔw/ (n)
chewing louse
  (zoologia, zoologiczny) Mallophaga, owad pasożytniczy żyjący na skórze zwierząt; wesz zwierzęca;

wszyscy /ˈfʃɨsʦ̑ɨ/ (indefinitePronoun)
all
  ogół ludzi z danego zbioru

wszystek /ˈfʃɨstɛk/ (pronoun)
all
  taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu /ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu/ (proverb)
all roads lead to Rome
  do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby

wszystko /ˈfʃɨstkɔ/ (indefinitePronoun)
everything, all
  ogół rzeczy i spraw

wszystko jedno /ˈfʃɨstkɔ ˈjɛdnɔ/ (adv)
all the same
  (związek frazeologiczny) nieistotne, bez znaczenia (ile, jak, gdzie, dokąd itp.)

wszędzie /ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (adv)
everywhere
  w każdym miejscu
  do każdego miejsca

wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej /ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ ˈdɔbʒɛ ˈalɛ ˈv‿dɔ̃mu najˈlɛpʲjɛ̇j/ (proverb)
East or West home is best
  najwygodniej każdy czuje się we własnym domu

wtajemniczać /ˌftajɛ̃mʲˈɲiʧ̑aʨ̑/ (v)
initiate
  sprawiać, że ktoś się o czymś dowiaduje

wtajemniczenie /ftˌajɛmɲitʃˈɛɲʲɛ/ (n)
initiation
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wtajemniczyć

wtargnąć /ftˈarɡnɔɲtɕ/ (v)
invade
  nagle przedostać się gdzieś niezgodnie z oczekiwaniami

wtedy /ˈftɛdɨ/ (pronoun)
then
  w tym (określonym wcześniej w zdaniu) czasie

wtem /ftɛ̃m/ (adv)
suddenly, all of a sudden
  w sposób nieoczekiwany

wtorek /ˈftɔrɛk/ (n)
Tuesday
  drugi dzień tygodnia

wtrącać /ˈftrɔ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
cut in
  nadmiernie ingerować w cudze sprawy; zajmować się czymś, nie będąc o to proszonym

wtrącać swoje trzy grosze /ˈftrɔ̃nʦ̑aʨ̑ ˈsfɔjɛ ˈṭʃɨ ˈɡrɔʃɛ/ (idiom)
add one's twopenn'orth
  wtrącać się do nie swojej sprawy

wtyczka /ˈftɨʧ̑ka/ (n)
plug
  (elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;
plug-in
  (informatyka, informatyczny) dodatek do programu komputerowego zwiększający jego funkcjonalność

wtykać /ˈftɨkaʨ̑/ (v)
stick
  wkładać, wstawiać, wciskać coś między inne rzeczy

wtórny /ftˈurnɨ/ (adj)
secondary
  mniej ważny od czegoś

wu /vˈu/ (n)
double U
  nazwa litery w / W

wucziaping /vutʃʲˈapiŋk/ (n)
Wuchiapingian
  (geologia, geologiczny) pierwszy, starszy wiek lopingu (późnego permu), trwający 260,4 – 253,8 milionów lat temu;

wujek /ˈvujɛk/ (n)
uncle
  brat matki

wulgarnie /vulˈɡarʲɲɛ/ (adv)
vulgarly
  w wulgarny sposób

wulgarny /vulˈɡarnɨ/ (adj)
vulgar
  zachowujący się w sposób ordynarny, nieprzyzwoity, grubiański

wulgaryzm /vulˈɡarɨsm̥/ (n)
vulgarism
  słowo albo wyrażenie wulgarne, obelżywe, ordynarne i łamiące normy społeczne;

wulkan /ˈvulkãn/ (n)
volcano
  miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły;
  forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)

wulkaniczny /ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
volcanic
  związany z wulkanami i ich aktywnością

wulwektomia /vˌulvɛktˈɔmja/ (n)
vulvectomy
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie zewnętrznych kobiecych narządów płciowych;

wulwodynia /vˌulvɔdˈɨɲʲa/ (n)
vulvodynia
  (medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;

wuwuzela /vˌuvuzˈɛla/ (n)
vuvuzela
  (sport, sportowy) afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej

www /vˌuvˌuvˈu/ (acronym)
www
  (zobacz) hasło WWW

wy /vɨ/ (personalPronoun)
you
  druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

wybaczalny /vˌɨbatʃˈalnɨ/ (adj)
forgivable
  który można wybaczyć

wybaczać /vɨˈbaʧ̑aʨ̑/ (v)
forgive
  dawać przebaczenie, odpuszczać winę

wybieg /ˈvɨbʲjɛk/ (n)
catwalk
  miejsce, po którym poruszają się modelki podczas pokazu mody

wybielacz /vɨˈbʲjɛlaʧ̑/ (n)
bleach
  (chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;

wybielać /vɨbjˈɛlatɕ/ (v)
bleach, whitewash
  czynić bielszym

wybierać /vɨˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
choose
  dokonywać wyboru
elect
  powoływać kogoś na jakieś stanowisko poprzez głosowanie

wybijać /vɨbʲˈijatɕ/ (v)
dislocate, knock out
  (medycyna, medyczny) powodować przemieszczenie narządu lub części ciała poza fizjologiczne miejsce
emboss
  (metaloznawstwo, metalurgia) produkować monety, odznaki lub biżuterię przy pomocy uderzeń właściwym przedmiotem, modelując metal i / lub ozdabiając czym
beat, strike
  (technologia, technika, techniczny) o przyrządach wskazywać czas, rytm, takt, tempo lub liczbę czego
break
  uderzając w coś, powodować wypadnięcie tego, co znajduje się w środku
take off
  (sport, sportowy) skacząc, odrywać się od podłoża
stand out
  osiągać lepszą, bardziej prestiżową pozycję

wybitnie /vɨˈbʲitʲɲɛ/ (adv)
extremely, notably, significantly
  bardzo, szczególnie, niezwykle
eminently, notably
  w sposób wybitny, wyborny, pierwszorzędny

wybitność /vɨˈbʲitnɔɕʨ̑/ (n)
distinction, eminence
  cecha tego, co wybitne

wybitny /vɨˈbʲitnɨ/ (adj)
eminent, prominent, remarkable
  wybijający się ponad przeciętność, górujący nad otoczeniem, nieprzeciętny, niezwykle uzdolniony

wyboczenie /ˌvɨbɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
buckling
  (technologia, technika, techniczny) zjawisko polegające na niekontrolowanym zginaniu ściskanego elementu,

wyborca /vɨˈbɔrʦ̑a/ (n)
voter, elector, constituent
  osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu/wyborach

wyborczy /vɨˈbɔrʧ̑ɨ/ (adj)
electoral, elective
  taki, który dotyczy wyborów i wyborców; związany z wyborami i wyborcami

wybornie /vɨˈbɔrʲɲɛ/ (adv)
exquisitely, perfectly
  od: wyborny

wybory /vɨˈbɔrɨ/ (n)
election
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;

wybredny /vɨˈbrɛdnɨ/ (adj)
choosy, fastidious, finicky, squeamish
  taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić

wybryk /vˈɨbrɨk/ (n)
antic
  zaskakujący postępek, odbiegający od przyjętych norm postępowania

wybrzeże /vɨˈbʒɛʒɛ/ (n)
coast, shore, seaside
  (geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

wybrzuszenie /vˌɨbʒuʃˈɛɲʲɛ/ (n)
bulge
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wybrzuszyć

wybuch /ˈvɨbux/ (n)
explosion, outburst, detonation
  rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej

wybuchać /vɨbˈuxatɕ/ (v)
explode
  (fizyka, fizyczny) ulegać rozczepieniu pod wpływem gwałtownej reakcji jądrowej
  (chemia, chemiczny) ulegać rozerwaniu pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej
  (wojskowość, wojskowy) ulegać detonacji

wybuchowy /ˌvɨbuˈxɔvɨ/ (adj)
impulsive
  o człowieku, charakterze: taki, którego zachowanie/reakcje są gwałtowne, impulsywne, żywiołowe, szybkie
explosive
  taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej

wybór /ˈvɨbur/ (n)
choice, selection, pick
  wybranie jednej z wielu możliwości

wychodek /vɨxˈɔdɛk/ (n)
outhouse
  ubikacja na wsi na zewnątrz domu

wychodzić za mąż /vɨˈxɔʥ̑iʥ̑ ˈza‿mɔ̃w̃ʃ/ (v)
get married
  wstępować w związek małżeński z mężczyzną

wychodzić ze skóry /vɨˈxɔʥ̑iʥ̑ zɛ‿ˈskurɨ/ (v)
bend over backwards
  (potocznie, potoczny) usilnie się starać, dawać z siebie wszystko

wychowanie /ˌvɨxɔˈvãɲɛ/ (n)
upbringing, parenting
  całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie
manners
  kultura, ogłada, zdolność do właściwego zachowania

wychowanie fizyczne /ˌvɨxɔˈvãɲɛ fʲiˈzɨʧ̑nɛ/ (n)
physical education, education physic
  (edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka;

wychowawczy /vˌɨxɔvˈaftʃɨ/ (adj)
educative
  dotyczący wychowania i nauczania

wychowywać /ˌvɨxɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
raise, bring up
  kształtować czyjś charakter i zachowanie, zapewniać komuś opiekę do momentu osiągnięcia przez niego samodzielności
educate
  nauczać kogoś pewnej czynności lub zawodu
be raise
  być wychowywanym (1)

wychudzony /ˌvɨxuˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
emaciated
  bardzo chudy, wątły, mizerny

wychwalać /vɨˈxfalaʨ̑/ (v)
laud, praise, exalt, extol, belaud, eulogise
  bardzo chwalić, nie szczędzić pochwał

wychwytywać /ˌvɨxfɨˈtɨvaʨ̑/ (v)
catch
  łapać, chwytać, wyłapywać

wycie /ˈvɨʨ̑ɛ/ (n)
howl, howling
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyć

wycieczka /vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka/ (n)
trip, excursion
  wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych

wyciek /vˈɨtɕɛk/ (n)
leakage
  wydostawanie się płynnie na zewnątrz

wyciek pamięci /ˈvɨʨ̑ɛk pãˈmʲjɛ̇̃ɲʨ̑i/ (n)
memory leak
  (informatyka, informatyczny) alokacja pamięci przez program bez zapewnienia możliwości wykonania jej zwolnienia po przeprowadzeniu na niej wszystkich operacji;

wyciekać /vɨˈʨ̑ɛkaʨ̑/ (v)
leak out, ooze
  o cieczy, płynie: sącząc się, wylewać się z jakiegoś zbiornika
leak out
  o poufnych danych: wychodzić na jaw, docierać do niepowołanych osób

wycieraczka /ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka/ (n)
wiper
  (motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność;
doormat
  mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów;

wycieńczyć /vɨˈʨ̑ɛ̇̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
enfeeble
  aspekt dokonany od: wycieńczać

wycinać /vɨtɕˈinatɕ/ (v)
cut
  (informatyka, informatyczny) pobierać fragment pliku, by wstawiać go w inne miejsce
cut, excise, exscind, exsect
  oddzielać od całości, usuwając cięciem
clip, crop out, cut, cut out
  wydobywać cięciem kształt z czegoś
indent
  żłobić w czymś znaki

wyciskacz /vɨtɕˈiskatʃ/ (n)
squeezer
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrząd do wyciskania soku z owoców lub warzyw

wyciskacz łez /vɨtɕˈiskatʃ wˈɛs/ (n)
cryfest, hearts and flowers, tear-jerker, tearjerker, weepie
  naładowana emocjonalnie, rzewna i wzruszająca książka lub film (najczęściej melodramat, dramat, film romantyczny lub katastroficzny), pod wpływem których czytelnik lub widz płacze

wyciskać /vɨtɕˈiskatɕ/ (v)
squeeze, wring
  (potocznie, potoczny) wymuszać maksymalną sprawność
  oddzielać od czego płynną zawartość poprzez ściskanie
impress
  odbijać ślad, wklęsły wzór

wyciszenie /vˌɨtɕiʃˈɛɲʲɛ/ (n)
tranquility, tranquillity
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyciszyć

wyciąg /ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
extract, abstract
  (chemia, chemiczny) roztwór otrzymywany z substancji roślinnej lub organu zwierzęcego poprzez ich gotowanie, zalewanie wrzątkiem lub alkoholem;
traction
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne stosowane w ortopedii do nastawiania złamań i zwichnięć, korygowania zniekształceń i wad postawy (np. skrzywienia kręgosłupa);
abstract
  (potocznie, potoczny) streszczenie, krótka notatka przedstawiająca dany tekst
lift
  urządzenie lub układ urządzeń do wyciągania czegoś lub kogoś na jakąś wysokość

wyciąg krzesełkowy /ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌːʃɛsɛwˈkɔvɨ/ (n)
chairlift, elevate passenger ropeway
  rodzaj wyciągu linowego popularny w górach, przewożący pasażerów na otwartych siedziskach;

wyciąg narciarski /ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk narʲˈʨ̑arsʲci/ (n)
ski lift
  (technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) kolej linowa instalowana na stokach, służąca do transportu narciarzy, snowboardzistów lub turystów

wyciąg orczykowy /ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌɔrʧ̑ɨˈkɔvɨ/ (n)
T-bar, T-bar lift
  wyciąg narciarski w postaci drążka w kształcie odwróconej litery T przyczepiony do poruszającej się stalowej liny, podtrzymujący narciarza;

wyciąg talerzykowy /ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌtalɛʒɨˈkɔvɨ/ (n)
button lift, j-bar, platter lift, platter pull
  wyciąg narciarski służący do wciągania narciarzy lub snowboardzistów do góry wzdłuż stoku;

wyciągać /vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
do, reach
  osiągać, uzyskiwać
find out
  pytać, uzyskiwać informację
pull out, take out
  wydobywać, wyjmować coś z czegoś
stretch out
  przeciągnąć się, rozprostowywać kości

wycięcie /vɨtɕˈɛɲtɕɛ/ (n)
ectomy, excision, resection
  (medycyna, medyczny) usunięcie tkanek lub narządu cięciem chirurgicznym
clearing, cutting, excising, excision
  czynność mająca za cel usunięcie cięciem jakiejś części z całości
opening
  miejsce wycięte w czym
neck-line
  wycięta część z ubioru

wycofywać /vˌɨtsɔfˈɨvatɕ/ (v)
withdraw
  zabierać coś, co było uprzednio dane
move back, retreat
  opuszczać jakieś miejsce, cofając się
retire, retreat, withdraw
  rezygnować z czego

wyczerpanie /ˌvɨʧ̑ɛrˈpãɲɛ/ (n)
exhaustion
  duże zmęczenie, wycieńczenie

wyczucie /vɨtʃˈutɕɛ/ (n)
sense, feel, intuiting, sensing
  umiejętność intuicyjnego odbierania czegoś
tact
  umiejętność stosownego zachowania się w zależności od okoliczności

wyczuwalny /vˌɨtʃuvˈalnɨ/ (adj)
noticeable
  dający się wyczuć, możliwy do zarejestrowania zmysłami, zwłaszcza dotykiem, węchem lub smakiem

wyczyn /ˈvɨʧ̑ɨ̃n/ (n)
deed, achievement, doing, effort, exploit, feat
  dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego

wydajność /vɨdˈajnɔɕtɕ/ (n)
efficiency
  cecha tego, co wydajne

wydajny /vɨdˈajnɨ/ (adj)
efficient
  opłacalny, przynoszący zyski lub mniejsze straty albo zużycie, np. prądu elektrycznego

wydalać /vɨdˈalatɕ/ (v)
eliminate, excrete, egest
  (biologia, biologiczny) usuwać szkodliwe lub zbędne produkty przemiany materii
expel, banish, expulse
  usuwać kogoś niepożądanego

wydalina /vˌɨdalˈina/ (n)
waste product
  (fizjologia, fizjologiczny) materia wydalana przez organizm jako zbędny produkt metabolizmu

wydanie /vɨˈdãɲɛ/ (n)
edition, issue, publication
  (drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego

wydarzać się /vɨdˈaʒatɕ ɕɛ/ (v)
happen
  stawać się faktem

wydarzenie /ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
event
  to, co się stało
  ważne dokonanie związane z jakąś dziedziną

wydarzyć się /vɨˈdaʒɨʨ̑‿ɕɛ/ (v)
occur, come about, come up, take place
  wystąpić jako rzeczywiste zjawisko

wydatek /vɨˈdatɛk/ (n)
expenditure, expense
  kwota, która została wydana lub ma być wydana na coś

wydawać /vɨˈdavaʨ̑/ (v)
publish
  publikować coś
spend
  wydatkować pieniądze w celu zakupu czegoś
seem, appear
  mieć wrażenie autentyczności zdarzenia (faktu) nierzeczywistego; przedstawiać się w innym świetle

wydawca /vɨdˈaftsa/ (n)
publisher, publishing company, publishing house
  instytucja zajmująca się wydawaniem produktów medialnych
publisher, publ.
  osoba zajmująca się wydawaniem środków masowego przekazu

wydawnictwo /ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
publishing house, publisher
  firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki

wydać na świat /ˈvɨdaʨ̑ na‿ˈɕfʲjat/ (idiom)
to give birth to
  urodzić dziecko

wydech /vˈɨdɛx/ (n)
expiration, exhalation, expulsion of breath
  (fizjologia, fizjologiczny) akt wydalenia powietrza z układu oddechowego na zewnątrz ustroju
exhaust, exhaustion
  (technologia, technika, techniczny) wydmuchnięcie poza cylinder mieszaniny gazów, pyłów i spalin

wydma /ˈvɨdma/ (n)
dune
  piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr;

wydmuszka /vɨˈdmuʃka/ (n)
eggshell, empty egg
  skorupka jajka, którego zawartość została wydmuchana przez małą dziurkę

wydobywać /ˌvɨdɔˈbɨvaʨ̑/ (v)
extract, quarry, recover, unearth
  (górnictwo, górniczy) wydostawać surowce naturalne spod ziemi na powierzchnię
extract
  z trudem uzyskiwać od kogoś jakąś informację
extricate
  uwalniać się od problemów, znaleźć się w lepszej sytuacji

wydostawać /vˌɨdɔstˈavatɕ/ (v)
squeeze out
  uzyskiwać niełatwo od kogoś
get out
  wyciągać skądś
  wychodząc lub wyjeżdżając, dostawać się poza obręb czegoś, na zewnątrz

wydra /ˈvɨdra/ (n)
vixen
  (obraźliwie) wredna, przebiegła kobieta
otter
  (zoologia, zoologiczny) (Lutrinae), ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści;

wydruk /ˈvɨdruk/ (n)
printout
  efekt pracy drukarki, telefaksu lub innego urządzenia drukującego

wydrzyk ostrosterny /vˈɨdʒɨk ˌɔstrɔstˈɛrnɨ/ (n)
parasitic jaeger
  (ornitologia, ornitologiczny) Stercorarius parasiticus, gatunek ptaka z rodzaju wydrzyków;

wydział /ˈvɨʥ̑aw/ (n)
department
  dział urzędu obejmujący określony zakres spraw
faculty
  dział wyższej uczelni obejmujący określoną dziedzinę

wydziedziczyć /ˌvɨʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑/ (v)
disinherit
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawić praw do dziedziczenia, do przysługującego spadku

wydzielać /vɨˈʥ̑ɛlaʨ̑/ (v)
ration
  dawać komuś pewną część czegoś
emit
  być czegoś źródłem (zapachu, substancji)

wydzielina /vˌɨdʑɛlˈina/ (n)
secretion
  (biologia, biologiczny) substancja fizjologiczna produkowana przez komórki gruczołowe
discharge, exudation, rheum
  (medycyna, medyczny) wyciek substancji powstających w stanie chorobowym

wydzielniczy /vˌɨdʑɛlɲˈitʃɨ/ (adj)
excretory
  związany z wydzielaniem, dotyczący wydzielania

wydłubywać /vˌɨdwubˈɨvatɕ/ (v)
gouge out
  dłubiąc, wydobywać coś z czegoś

wydłużony /vˌɨdwuʒˈɔnɨ/ (adj)
overlong, prolonged, protracted
  przeciągający się w czasie
elongated, lengthened, prolate
  wyraźnie długi

wydłużyć /vɨˈdwuʒɨʨ̑/ (v)
prolong
  uczynić dłuższym w czasie, przedłużyć
  uczynić dłuższym w przestrzeni, wyciągnąć, rozciągnąć wzdłuż

wyganiać /vɨɡˈaɲʲatɕ/ (v)
drive off
  zmuszać do opuszczenia jakiegoś miejsca

wygibas /vɨˈɟibas/ (n)
contortion, hop
  dziwaczny ruch
curlicue, curlycue, squiggle
  nienaturalny sposób pisania

wyginać /vɨɡʲˈinatɕ/ (v)
bend
  nadawać kształt przez gięcie

wyginięcie /vˌɨɡʲiɲʲˈɛɲtɕɛ/ (n)
extinction
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyginąć

wygląd /ˈvɨɡlɔ̃nt/ (n)
appearance, look
  grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu

wyglądać /vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑/ (v)
look, look like
  mieć dany wygląd
look out
  wychylać się spoza przeszkody lub z okna

wygnaniec /vɨɡnˈaɲʲɛts/ (n)
exile, expatriate
  ktoś skazany na wygnanie, wypędzony

wygoda /vɨɡˈɔda/ (n)
convenience
  coś ułatwiającego wykonywanie jakichś czynności
comfort, coziness
  odpowiadające komuś warunki mieszkania, przebywania; to, co zaspokaja czyjeś potrzeby

wygodnie /vɨˈɡɔdʲɲɛ/ (adv)
comfortably, conveniently, comfortingly
  w sposób wygodny

wygodny /vɨˈɡɔdnɨ/ (adj)
comfortable
  charakteryzujący się wygodą, dający wygodę

wygrana /vɨˈɡrãna/ (n)
prize
  nagroda w jakimś konkursie, zysk w hazardzie
victory, triumph
  zwycięstwo

wygrywać /vɨˈɡrɨvaʨ̑/ (v)
win
  zdobyć pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonać przeciwników, odnieść zwycięstwo
  grając w coś, zdobyć wygraną
  o losach loteryjnych: gwarantować wygraną

wyguglać /vɨˈɡuɡlaʨ̑/ (v)
google
  wyszukać za pomocą wyszukiwarki Google

wygwizdywać /ˌvɨɡvʲizˈdɨvaʨ̑/ (v)
whistle
  odtworzyć jakąś melodię za pomocą gwizdania
boo, catcall
  wyśmiać, wyszydzić kogoś; wyrazić niezadowolenie, dezaprobatę za pomocą gwizdania (częściej w (aspekt dokonany))

wygórowany /vˌɨɡurɔvˈanɨ/ (adj)
exorbitant
  zbyt duży, nadmierny

wygładzanie /ˌvɨɡwaˈʣ̑ãɲɛ/ (n)
smoothing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wygładzać

wygłaszać /vɨˈɡwaʃaʨ̑/ (v)
declaim, give an opinion, make a speech, make a statement
  wypowiadać jakiś tekst głośno

wyjawiać /vɨˈjavʲjäʨ̑/ (v)
reveal, unveil
  sprawiać, że coś staje się wiadome; dawać informację o czymś, co dotychczas było trzymane w tajemnicy

wyjazd /ˈvɨjast/ (n)
departure
  fakt wyjechania skądś, opuszczenia jakiegoś miejsca

wyjaśniać /vɨˈjäɕɲäʨ̑/ (v)
explain, get straight
  czynić coś zrozumiałym
  (matematyka, matematyczny) o zmiennej losowej: mieć określony udział w obserwowanym efekcie.
justify, spell out
  uzasadniać, usprawiedliwiać, podawać szczegóły

wyjaśnienie /ˌvɨjäɕˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
explanation, clarification
  przedstawienie, omówienie istoty problemu bądź zagadnienia; wytłumaczenie, uczynienie zrozumiałym

wyjebany /ˌvɨjɛˈbãnɨ/ (adj)
fucking awesome
  (wulgarnie, wulgaryzm) super, świetny
fucking exhausted
  (wulgarnie, wulgaryzm) zmęczony

wyjec /ˈvɨjɛʦ̑/ (n)
howler monkey
  (zoologia, zoologiczny) Alouatta, południowoamerykańska małpa o donośnym głosie;

wyjeżdżać /vɨˈjɛʒʤ̑aʨ̑/ (v)
leave
  opuszczać jakieś miejsce, przemieszczać się, udać się w inne miejsce

wyjmować /vɨjmˈɔvatɕ/ (v)
collect, get out, take out, unplug
  wydostawać z wnętrza

wyjątek /vɨˈjɔ̃ntɛk/ (n)
exception, excerpt
  coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła
  (informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu

wyjątek potwierdza regułę /vɨˈjɔ̃ntɛk pɔˈtfʲjɛrʣ̑a rɛˈɡuwɛ/ (proverb)
the exception confirms the rule, the exception proves the rule
  istnienie normy dowiedzione jest przez odstępstwa od niej

wyjątkowo /ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɔ/ (adv)
by way of exception, exceptionally
  niekiedy, nieczęsto, bardzo rzadko
exceptionally, unusually
  w sposób szczególny, nadzwyczajny

wyjątkowość /vˌɨjɔntkˈɔvɔɕtɕ/ (n)
uniqueness
  cecha tego, co jest wyjątkowe

wyjątkowy /ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
exceptional, special, unique
  wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem

wyjąć /ˈvɨjɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
bring out, pull out, remove from, take out of
  wydostać, wydobyć coś skądś, z wnętrza czegoś

wyjście /ˈvɨjɕʨ̑ɛ/ (n)
exiting
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyjść
exit, gate
  droga lub otwór, którym się wychodzi

wyjście pożarowe /ˈvɨjɕʨ̑ɛ ˌpɔʒaˈrɔvɛ/ (n)
fire escape
  dodatkowe wyjście z budynku, które umożliwia ewakuację w przypadku pożaru

wyjściowy /vɨjɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
exit
  dotyczący miejsca, z którego się wychodzi
output, starting
  związany z początkiem

wyjść /vɨjɕʨ̑/ (v)
go out, exit, leave
  opuścić jakieś miejsce

wyjść na jaw /ˈvɨjɕʨ̑ na‿ˈjaf/ (idiom)
come to light
  stać się wiadomym, przestać być tajemnicą; wydać się

wyjść po angielsku /ˈvɨjɕʨ̑ ˌpɔ‿ãŋʲˈɟɛlsku/ (v)
take French leave, take a French leave
  wymknąć się ukradkiem, nie żegnając się z nikim; wyjść tak, by nikt tego nie zauważył

wyjść z siebie /ˈvɨjɕʨ̑ ˈsʲ‿ɕɛbʲjɛ/ (v)
to bend over backwards
  (potocznie, potoczny) bardzo się starać, robić wszystko co możliwe

wyka /vˈɨka/ (n)
vetch
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin zielnych należący do rodziny bobowatych;

wykaszać /vɨkˈaʃatɕ/ (v)
mow down
  usuwać całkowicie przez koszenie

wykazać /vɨˈkazaʨ̑/ (v)
prove, reveal
  dowieść, stwierdzić, wykryć
show
  przejawić, ukazać, dać wyraz

wykałaczka /ˌvɨkaˈwaʧ̑ka/ (n)
toothpick, pick
  cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;

wykańczać /vɨkˈaɲtʃatɕ/ (v)
do in
  (potocznie, potoczny) powodować znaczny uszczerbek, zniszczenie lub śmierć
bring to the end of one's tether, finish off
  (potocznie, potoczny) wywoływać osłabienie lub zmęczenie u kogo
put the finishing touches
  doprowadzać do końca wykonanie czego
polish off
  zużywać do końca
run out
  być zużywanym
have a nervous breakdown
  niszczyć samego siebie

wykidajło /vˌɨkidˈajwɔ/ (n)
bouncer, chucker-out
  (potocznie, potoczny) pracownik pilnujący porządku w (często podrzędnym) lokalu rozrywkowym lub gastronomicznym

wykluczać /vɨklˈutʃatɕ/ (v)
exclude, preclude
  wyłączać coś z czegoś, pomijać coś

wykluwać się /vɨˈkluvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
be born
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) rodzić się, formować się, powstawać
hatch, hatch out
  (zoologia, zoologiczny) (zootechnika, zootechniczny) wydostawać się z jaja

wykoleić /ˌvɨkɔˈlɛ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
derail
  spowodować wypadnięcie pojazdu z szyn

wykolejenie /vˌɨkɔlɛjˈɛɲʲɛ/ (n)
derailment
  (kolejnictwo) wypadnięcie pojazdu z szyn

wykonalność /ˌvɨkɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
practicability, feasibility
  cecha tego, co jest wykonalne, co da się wykonać

wykonalny /ˌvɨkɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
doable, feasible, viable
  możliwy do wykonania, realizacji, wprowadzenia w życie

wykonanie /ˌvɨkɔ̃ˈnãɲɛ/ (n)
performance
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wykonać

wykonawca /ˌvɨkɔ̃ˈnafʦ̑a/ (n)
performer
  grający rolę teatralną (lub inną) lub wykonujący utwór muzyczny
contractor, executor
  ten, który wykonuje, urzeczywistnia, wprowadza w czyn

wykonawczy /ˌvɨkɔ̃ˈnafʧ̑ɨ/ (adj)
executive
  związany z wykonywaniem, dotyczący wykonywania czegoś

wykonawczyni /ˌvɨkɔ̃nafˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
executrix
  kobieta wykonawca, realizująca, wcielająca w życie
performer
  wykonująca rolę teatralną lub utwór muzyczny

wykonywanie /ˌvɨkɔ̃nɨˈvãɲɛ/ (n)
execution, performing, production
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wykonywać

wykonywać /ˌvɨkɔ̃ˈnɨvaʨ̑/ (v)
practise
  formalnie: spełniać pewne obowiązki
perform
  odtwarzać, grać (role teatralne lub filmowe, utwory muzyczne)
execute, perform, make
  urzeczywistniać, zrealizować, uczyniać, spełniać coś, wprowadzać coś w czyn, doprowadzać coś do skutku
produce
  wytwarzać lub produkować coś

wykopaliska /ˌvɨkɔpaˈlʲiska/ (n)
excavation
  prace archelogiczne mające prowadzić do wydobycia spod ziemi produktów ludzkiej działalności będących pozostałościami z dawnych wieków

wykopki /vɨkˈɔpki/ (n)
potaoes digging, potato harvest
  (rolnictwo, rolniczy) zbiór roślin okopowych, zwłaszcza wykopywanie ziemniaków;

wykorzystanie /ˌvɨkɔʒɨˈstãɲɛ/ (n)
exploitation, usage, use, utilisation, utilization
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wykorzystać

wykorzystywać /ˌvɨkɔʒɨˈstɨvaʨ̑/ (v)
use
  mieć korzyść z czegoś lub kogoś, zrobić użytek z czegoś
exploit
  mieć zysk z cudzego wysiłku, pracy, a także cech danej osoby

wykończony /vˌɨkɔɲtʃˈɔnɨ/ (adj)
beat, dead beat, dog-tired
  (potocznie, potoczny) mocno zmęczony

wykres /ˈvɨkrɛs/ (n)
chart, diagram
  graficzne przedstawienie danych, zjawisk, zależności;

wykroczenie /ˌvɨkrɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
misdemeanour
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę i zagrożony karą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny lub nagany;

wykrywacz /vɨˈkrɨvaʧ̑/ (n)
detector
  urządzenie, które coś wykrywa

wykrywacz kłamstw /vɨˈkrɨvaʧ̑ ˈkwãmstf/ (n)
lie detector
  (potocznie, potoczny) wariograf, poligraf

wykrywać /vɨkrˈɨvatɕ/ (v)
discover, detect, find
  stwierdzać obecność czego w czymś poprzez badanie
uncover, reveal, detect, find
  ujawniać coś nieznanego lub ukrytego

wykrzaczyć /vɨˈkʃaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
crash
  (środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) spowodować krytyczny błąd w programie
  (środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) o programie: przestać działać z powodu błędu krytycznego

wykrzykiwać /vˌɨkʃɨkˈivatɕ/ (v)
shout, shout out
  wydawać okrzyki
shout out
  wypowiadać się, krzycząc

wykrzyknik /vɨˈkʃɨcɲik/ (n)
interjection
  (gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;
exclamation mark, exclamation point
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;

wykrój /vˈɨkruj/ (n)
pattern
  (krawiectwo) forma na papierze, według której kroi się materiał na ubranie
shape
  zarys liniowy

wykształcenie /ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
education
  poziom wiedzy nabytej na drodze nauki

wykształcenie wyższe /vˌɨkʃtawtsˈɛɲʲɛ vˈɨʃʃɛ/ (n)
higher education
  zasób wiedzy zdobytej w wyższej uczelni

wykształciuch /vɨˈkʃtawʲʨ̑ux/ (n)
clever clogs
  (publikatory) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek wykształcony;

wykształcić /vɨˈkʃtawʲʨ̑iʨ̑/ (v)
form
  nadać czemuś jakiś kształt, uformować coś
educate
  sprawić, że ktoś nauczy się czegoś, posiądzie wiedzę, ukończy szkołę itp.

wykształcony /ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
educated, erudite
  (edukacja, edukacyjny) osoba posiadająca wiedzę w danej dziedzinie; osoba, która ukończyła szkołę, zwłaszcza wyższą uczelnię

wykupić /vɨkˈupitɕ/ (v)
buy out, buy up
  kupić cały zapas czegoś

wykusz /ˈvɨkuʃ/ (n)
bay window
  (architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;

wykwalifikowany /vˌɨkfalˌifikɔvˈanɨ/ (adj)
skilled, qualified
  posiadający odpowiednie kwalifikacje

wykwintnie /vɨkfˈintɲʲɛ/ (adv)
elegantly, exquisitely, opulently, poshly
  w sposób wykwintny

wykwintny /vɨkfˈintnɨ/ (adj)
elegant, refined
  będący w dobrym guście, wytworny, wyszukanie elegancki

wykwit /vˈɨkfit/ (n)
efflorescence
  (medycyna, medyczny) zmiana chorobowa na skórze lub śluzówce
  (mineralogia, mineralogiczny) skupienie kryształów mineralnych na danej powierzchni

wykład /ˈvɨkwat/ (n)
lecture
  dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat

wykładać /vɨˈkwadaʨ̑/ (v)
lecture
  uczyć czegoś, prowadzić wykłady
put
  wyjmować i kłaść gdzieś, rozkładać (przedmioty)
cover
  wyściełać powierzchnię czegoś

wykładnik /vɨkwˈadɲik/ (n)
indicator
  to, co określa, wskazuje, wyraża coś

wykładowca /ˌvɨkwaˈdɔfʦ̑a/ (n)
lecturer, reader
  (edukacja, edukacyjny) osoba prowadząca wykłady na wyższej uczelni

wylać dziecko z kąpielą /ˈvɨlaʥ̑ ˈːɛʦ̑kɔ s‿kɔ̃mˈpʲjɛlɔ̃w̃/ (v)
throw the baby out with the bathwater
  (związek frazeologiczny) chcąc przeciwdziałać złu, niechcący zatracić także pozytywny aspekt jakiejś sprawy

wylew /vˈɨlɛf/ (n)
cerebral haemorrhage
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) udar mózgu

wylewny /vɨlˈɛvnɨ/ (adj)
effusive
  skłonny do okazywania serdecznych uczuć
demonstrative
  skłonny do zwierzeń
profuse
  świadczący o byciu serdecznym, życzliwym

wylogowanie /vˌɨlɔɡɔvˈaɲʲɛ/ (n)
logout
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wylogować

wylogowywać /ˌvɨlɔɡɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
log out, log off
  (informatyka, informatyczny) zakończyć sesję pracy z systemem informatycznym

wylot /ˈvɨlɔt/ (n)
exhaust, outlet, vent
  dziura przez którą coś wylatuje
departure, takeoff
  odlot, wylecenie, wylatywanie
mouth
  zakończenie drogi, tunelu, doliny, itp.

wylotek /vɨˈlɔtɛk/ (n)
beehive entrance
  (pszczelarstwo, pszczelarski) otwór w ulu umożliwiający pszczołom opuszczanie ula i powracanie do niego

wyludnienie /vˌɨludɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
depopulation
  depopulacja, spadek liczby ludności

wymagający /vˌɨmaɡajˈɔntsɨ/ (adj)
demanding, discriminate, discriminating
  taki, który dużo wymaga, nie jest pobłażliwy
challenging, testing
  taki, który stanowi wyzwanie

wymaganie /ˌvɨ̃maˈɡãɲɛ/ (n)
requirement, demand
  wymóg, żądanie, stanowcza potrzeba

wymagać /vɨ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
require
  potrzebować czegoś, uznawać coś za niezbędne
  żądać, chcieć coś od kogoś; domagać się

wymawiać /vɨ̃ˈmavʲjäʨ̑/ (v)
expostulate
  niestosownie zwracać uwagę, czynić wymówki odwołując się do wdzięczności
pronounce, spell
  wyrażać coś dźwiękowo, słownie

wymiana /vɨ̃ˈmʲjãna/ (n)
exchange
  otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego

wymiar /ˈvɨ̃mʲjar/ (n)
dimension
  (matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni;
size
  wielkość, rozmiar, ilość

wymiarowość /vˌɨmjarˈɔvɔɕtɕ/ (n)
dimensionality
  (geometria) liczba wymiarów

wymienialny /ˌvɨ̃mʲjɛ̇̃ˈɲalnɨ/ (adj)
exchangeable
  dający się wymienić, mogący być zastąpionym

wymieniać /vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑/ (v)
exchange, change
  dokonywać wymiany, zmiany - dawać coś za coś innego
name
  podawać coś z nazwy, wyliczać

wymiennik /vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːik/ (n)
heat exchanger
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła między dwoma ośrodkami, wymiennik ciepła;
exchanger
  to, co podlega lub służy wymianie

wymiennik ciepła /vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːic ˈʨ̑ɛpwa/ (n)
heat exchanger
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła;

wymienny /vɨ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
exchange
  polegający na wymianie
exchangeable, replaceable
  taki, który można wymienić

wymierzać /vɨmjˈɛʒatɕ/ (v)
aim
  określać cel
measure
  określać miarę, np. długość
inflict, assess, mete out
  określać wielkość czegoś przydzielonego komuś
deliver
  wykonywać cios

wymiociny /ˌvɨ̃mʲjɔ̇ˈʨ̑ĩnɨ/ (n)
vomit
  to, czym się wymiotuje

wymiotny /vɨ̃ˈmʲjɔtnɨ/ (adj)
emetic
  występujący przy wymiotach
vomitory
  wywołujący wymioty

wymiotowanie /ˌvɨ̃mʲjɔtɔˈvãɲɛ/ (n)
vomiting
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wymiotować

wymiotować /ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
vomit, throw up
  (fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka

wymioty /vɨ̃ˈmʲjɔtɨ/ (n)
vomiting
  gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka poprzez przełyk i jamę ustną;

wymię /ˈvɨ̃mʲjɛ/ (n)
udder
  (zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych;

wymoczek /vɨ̃ˈmɔʧ̑ɛk/ (n)
weakling
  (potocznie, potoczny) mężczyzna blady, słaby, niemęski i wątły, najczęściej młody

wymowa /vɨ̃ˈmɔva/ (n)
pronunciation
  sposób artykulacji dźwięków mowy;

wymowny /vɨmˈɔvnɨ/ (adj)
meaningful, telling
  taki, który coś sugeruje; dający do myślenia

wymuszać /vɨ̃ˈmuʃaʨ̑/ (v)
extort
  usiłować uzyskać coś wywierając na kogoś nacisk

wymyślić /vɨ̃ˈmɨɕlʲiʨ̑/ (v)
think out
  wpaść na jakiś pomysł

wymóg /vˈɨmuk/ (n)
requirement, prerequisite
  warunki, jakim coś lub ktoś musi sprostać

wymówka /vɨmˈufka/ (n)
reproach, reproof
  pretensja wyrażana słownie
pretext, excuse
  wykrętne usprawiedliwienie

wynagradzać /vˌɨnaɡrˈadʑatɕ/ (v)
give a gratuity, gratify, reward
  ofiarowywać nagrodę, dawać zapłatę
make up, requite
  okazywać wdzięczność
compensate, guerdon, make amends, recompense, recoup, remunerate
  wyrównywać stratę, przekazywać odszkodowanie za poniesione krzywdy

wynagrodzenie /ˌvɨ̃naɡrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
payment
  pensja, wypłata
remuneration, reward
  rekompensata

wynajem /vɨ̃ˈnajɛ̃m/ (n)
lease, rent
  oddanie komuś lub wzięcie od kogoś do czasowego użytkowania pewnej własności za zapłatą

wynajmować /ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑/ (v)
rent
  korzystać z czyjejś własności w zamian za opłatę
hire
  przyjąć kogoś do krótkoterminowej pracy
rent, let
  zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę

wynalazca /ˌvɨ̃naˈlasʦ̑a/ (n)
inventor
  autor wynalazku, ten, który coś wynalazł

wynalazek /ˌvɨ̃naˈlazɛk/ (n)
invention
  coś, co wynaleziono;

wynaleźć /vɨnˈalɛɕtɕ/ (v)
invent
  odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane

wynik /ˈvɨ̃ɲik/ (n)
result, effect
  rezultat, skutek

wynikać /vɨ̃ˈɲikaʨ̑/ (v)
result, ensue
  być wynikiem, konsekwencją, skutkiem, rezultatem czegoś; stawać się następstwem; mieć w czymś początek

wyniosłość /vɨɲʲˈɔswɔɕtɕ/ (n)
aloofness, haughtiness
  cecha bycia wyniosłym
elevation, rise
  miejsce górujące nad otoczeniem

wyniosły /vɨ̃ˈɲɔswɨ/ (adj)
lordly
  dumny, zarozumiały i wywyższający się nad innych

wynocha /vɨ̃ˈnɔxa/ (interjection)
clear off, clear out, get off, get out
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) (grubiański, grubiańsko) gwałtowne wyrażenie nakazu oddalenia się lub zabrania jakiejś rzeczy; także wyrażenie niechęci lub sprzeciwu; bywa używane żartobliwie

wynosić /vɨ̃ˈnɔɕiʨ̑/ (v)
amount
  osiągać jakąś wartość liczbową
carry away, carry out, take away, take out
  podnosić coś i umieszczać poza jakimś obszarem
carry up, lift
  zabierać ponad Ziemię
get out
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) wychodzić (skądś), odchodzić (skądś)

wynosić śmieci /vɨ̃ˈnɔɕiʨ̑ ˈɕmʲjɛ̇ʨ̑i/ (v)
take out the trash
  pozbywać się zebranych w domu odpadów poprzez wyniesienie ich do śmietnika na zewnątrz budynku lub do zsypu

wyobcowany /ˌvɨɔpʦ̑ɔˈvãnɨ/ (adj)
alienated
  wyalienowany, zdystansowany w stosunku do innych ludzi

wyobraźnia /ˌvɨɔˈbraʑɲa/ (n)
imagination
  zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń;

wyobrażalny /ˌvɨɔbraˈʒalnɨ/ (adj)
imaginable
  możliwy do wyobrażenia sobie; dający się zrozumieć, pojąć

wyobrażać /ˌvɨɔˈbraʒaʨ̑/ (v)
represent
  tworzyć sobą jakiś obraz, symbol
envisage, imagine
  tworzyć obraz czegoś nieznanego w swojej wyobraźni, umyśle (zwykle przez porównanie z czymś znanym)

wyobrażenie /ˌvɨɔbraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
fancy, idea, notion
  obraz czegoś (przedmiotu, osoby, przebieg sytuacji) stworzony w świadomości na podstawie spostrzeżeń
representation
  obraz, podobizna, wizualne przedstawienie czegoś

wyodrębniać /ˌvɨɔˈdrɛ̃mbʲɲäʨ̑/ (v)
distinguish, isolate, separate
  czynić odrębnym lub wyrazistym

wyolbrzymiać /vˌɨɔlbʒˈɨmjatɕ/ (v)
exaggerate, overstate
  przedstawiać coś w sposób przesadny

wypad /vˈɨpat/ (n)
lunge
  (sport, sportowy) szermierka atak w formie wyprostowania uzbrojonego ramienia z jednoczesnym gwałtownym ruchem do przodu
foray, sortie, sally
  (wojskowość, wojskowy) krótkotrwały atak zbrojny znienacka
excursion, jaunting, outing, sally
  krótkotrwały wyjazd lub wyjście

wypadać /vɨˈpadaʨ̑/ (v)
fall out
  poruszać się pod wpływem grawitacji na zewnątrz czegoś

wypadek /vɨˈpadɛk/ (n)
accident
  nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał
incident
  to, co wydarzyło się lub wydarzy w przyszłości, zdarzenie

wypadek losowy /vɨpˈadɛk lɔsˈɔvɨ/ (n)
contingence, contingency, fortuitous event
  nieszczęście, któremu nie można było zapobiec

wyparcie /vɨˈparʲʨ̑ɛ/ (n)
repression
  (psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny, który polega na usuwaniu ze świadomości myśli lub uczuć wywołujących lęk lub poczucie winy

wypasacz /vɨpˈasatʃ/ (n)
feeder
  (pogardliwie) mężczyzna, który celowo doprowadza partnerkę do stanu chorobliwej otyłości, w którym jej życie i funkcjonowanie jest w pełni od niego zależne

wypasać /vɨpˈasatɕ/ (v)
graze, pasture
  karmić zwierzęta, pasąc je
fat
  powodować tuczenie
pasture
  żywić się, pasąc na pastwisku

wypchany /vɨˈpxãnɨ/ (adj)
taxidermied
  poddany preparacji przez usunięcie tkanek i wypełnieniu skóry wypełniaczem

wypełniać /vɨˈpɛwʲɲäʨ̑/ (v)
fill in
  wpisywać dane w pola formularza
fulfill
  wykonywać coś, spełniać

wypełnienie /ˌvɨpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
filling
  (stomatologia, stomatologiczny) (zobacz) plomba

wypierdalać /ˌvɨpʲjɛrˈdalaʨ̑/ (v)
fuck off
  (wulgarnie, wulgaryzm) wynosić się, opuszczać jakieś miejsce

wypijać /vɨpˈijatɕ/ (v)
consume, drink, drink up
  pijąc, opróżniać coś z cieczy

wypisywać /ˌvɨpʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
unsubscribe
  usuwać z listy/rejestru

wypiętrzenie /vˌɨpʲɛntʃˈɛɲʲɛ/ (n)
uplift
  (geologia, geologiczny) efekt wypiętrzania

wypoczynkowy /ˌvɨpɔʧ̑ɨ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
rest
  służący do wypoczynku

wypoczywać /vˌɨpɔtʃˈɨvatɕ/ (v)
rest
  przywracać dobre samopoczucie, siły życiowe, odstępując od codziennych czynności, od pracy

wyposażać /vˌɨpɔsˈaʒatɕ/ (v)
outfit, accoutre, equip, fit out, accouter, accessorise
  dostarczać coś potrzebnego do funkcjonowania

wyposażenie /ˌvɨpɔsaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
equipment
  narzędzia, urządzenia i inne przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś

wyposażyć /ˌvɨpɔˈsaʒɨʨ̑/ (v)
endow
  dać posag córce wychodzącej za mąż
equip
  zaopatrzyć w przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś lub do wykonywania czegoś

wypowiadać /ˌvɨpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
give notice, terminate, refuse obedience
  rozwiązywać umowę
spell, utter
  wymawiać dźwięki
declare war, enunciate, express, put, tell
  wyrażać coś słowami, w mowie
speak, speak out, voice
  przedstawiać swoje poglądy na jakąś kwestię

wypowiedzenie /ˌvɨpɔvʲjɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
dismissal, denunciation, repudiation, sack
  zawiadomienie o rozwiązaniu umowy, np. o pracę

wypowiedź /vɨpɔˈvʲɛʥi/ /vɨˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
statement, pronouncement, opinion, saying, view, voice
  coś, co zostało powiedziane, wypowiedziane lub napisane

wypożyczalnia /vˌɨpɔʒɨtʃˈalɲʲa/ (n)
circulation desk
  miejsce wypożyczania książek
hire company, hire firm, rental company, renting company
  miejsce, z którego można wypożyczyć co

wypożyczać /vˌɨpɔʒˈɨtʃatɕ/ (v)
borrow
  brać do tymczasowego użytkowania
lend
  udostępniać na jakiś czas

wypracowanie /vˌɨpratsɔvˈaɲʲɛ/ (n)
essay
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wypracować

wyprawa /vɨˈprava/ (n)
party
  (potocznie, potoczny) wycieczka
expedition, party
  grupa osób wyposażona w odpowiedni ekwipunek udająca się w podróż
expedition
  podróż w celach naukowych, wojennych lub turystycznych
trousseau
  rzeczy, które dostaje od rodziców kobieta wychodząca za mąż

wyprawiać /vɨprˈavʲatɕ/ (v)
do
  (potocznie, potoczny) robić coś niestosownego
tan
  (technologia, technika, techniczny) poddawać obróbce surową skórę na surowiec galanteryjny
celebrate
  urządzać uroczyste spotkanie własnym kosztem
send
  wysyłać kogoś dokądś w określonym celu

wyprowadzać /vˌɨprɔvˈadʑatɕ/ (v)
derive
  dochodzić do czegoś przez rozumowanie
help out, lead out
  pomagać przezwyciężyć trudną sytuację
lead out, take out
  prowadząc kogoś lub coś, opuszczać razem określone miejsce
move, move out
  opuszczać miejsce zamieszkania

wyprzedaż /vɨˈpʃɛdaʃ/ (n)
sale
  (handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu

wyprzedzanie /ˌvɨpʃɛˈʣ̑ãɲɛ/ (n)
overtaking
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyprzedzać

wyprzedzać /vɨˈpʃɛʣ̑aʨ̑/ (v)
overtake
  prześcigać kogoś; przyśpieszając znaleźć się przed kimś (jadąc lub idąc)

wypróbować /vˌɨprubˈɔvatɕ/ (v)
shake down, test out, try out
  poddać próbie

wypukłość /vɨpˈukwɔɕtɕ/ (n)
swelling
  wypukły fragment powierzchni

wypukły /vɨˈpukwɨ/ (adj)
convex
  łukowato wygięty i wystający ponad powierzchnię czegoś

wypuszczać /vɨˈpuʃʧ̑aʨ̑/ (v)
release
  wyswobadzać coś lub kogoś, z uwięzienia, zamknięcia, przymocowania

wypytywać /vˌɨpɨtˈɨvatɕ/ (v)
question
  pytając, zbierać informacje od kogo

wypłata /vɨˈpwata/ (n)
payment
  wynagrodzenie za wykonaną pracę

wypływać /vɨpwˈɨvatɕ/ (v)
come, ensue, flow, follow, result, spring
  być skutkiem czegoś
originate
  pojawiać się
drain, flow out, pour
  pojawiać się w postaci kropel lub strużki cieczy
put to sea, set off, set sail
  płynąc, opuszczać dane miejsce
effuse, emerge, flow out, surface
  wydostawać się na powierzchnię (np. wody)
flow
  zaczynać swój bieg, mieć źródło gdzieś

wyrabiać /vɨˈrabʲjäʨ̑/ (v)
apply for, have issue
  (potocznie, potoczny) uzyskiwać dokument
knead
  nadawać ciastu odpowiednią konsystencję
develop
  udoskonalać coś
make, manufacture, produce
  tworzyć coś
develop
  nabierać w czymś sprawności
wear out
  niszczyć się wskutek częstego korzystania
what's go on, what's up
  dziać się

wyrafinowany /ˌvɨrafʲĩnɔˈvãnɨ/ (adj)
sophisticated
  mający wyszukane maniery, kulturę, zachowanie

wyrak /ˈvɨrak/ (n)
tarsier
  (zoologia, zoologiczny) wyłącznie drapieżny ssak naczelny;

wyrastać /vɨrˈastatɕ/ (v)
rise
  (o cieście) zwiększać swoją objętość wskutek fermentacji
stand up
  być budowanym, zakładanym
appear, spring up
  pojawiać się niespodzianie
grow out, outgrow
  rosnąc, utracić pewne cechy, upodobania
grow, sprout
  rozwijając się, pojawić się lub kształtować się na czymś
develop, grow
  stawać się większym lub dojrzalszym
rise, rise above, stem, tower over
  ukazywać się wyraźnie nad powierzchnią

wyraz /ˈvɨras/ (n)
expression
  przejaw stanu emocjonalnego człowieka, mający odzwierciedlenie w mimice lub rysach twarzy
  wymowa / odbicie / uzewnętrznienie, przejaw

wyraz twarzy /vˈɨras tfˈaʒɨ/ (n)
facial expression, countenance, face, facial gesture, look
  emocje ukazujące się na czyjeś twarzy nadające jej dany wygląd

wyrazistość /ˌvɨraˈʑistɔɕʨ̑/ (n)
lucidity, distinctness
  cecha tego, co wyraziste, wyraźne

wyrazisty /ˌvɨraˈʑistɨ/ (adj)
aquiline, expressive, incisive
  przykuwający uwagę, pełen wyrazu, sugestywnie przedstawiający coś

wyraźnie /vɨˈraʑɲɛ/ (adv)
unmistakeably
  w sposób niepozostawiający wątpliwości
clearly, plainly
  w sposób łatwy do zaobserwowania lub usłyszenia

wyraźny /vɨˈraʑnɨ/ (adj)
clear, distinct, clear-cut, conspicuous, plain, sharp
  taki, który jest przejrzysty, zrozumiały, jasny, wyrazisty

wyrażanie /ˌvɨraˈʒãɲɛ/ (n)
expressing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyrażać

wyrażać /vɨˈraʒaʨ̑/ (v)
express
  opisywać ustnie lub pisemnie, dawać informację o czymś lub kimś; być wyrazem czegoś

wyrażenie /ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
expression
  (językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy
  (informatyka, informatyczny) fragment kodu programu dający w wyniku wartość
  (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej

wyrażenie przyimkowe /ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ ˌpʃɨ<sup>j</sup>ĩmˈkɔvɛ/ (n)
adpositional phrase
  (gramatyka) połączenie przyimka z rzeczownikiem, przysłówkiem, liczebnikiem lub zaimkiem;

wyrażenie ułamkowe /ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ ˌuwãmˈkɔvɛ/ (n)
fractional expression
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne reprezentujące dzielenie za pomocą ułamka

wyrobnik /vɨˈrɔbʲɲik/ (n)
peon
  (przestarzałe, przestarzały) osoba wynajmująca się do prac fizycznych

wyrok /ˈvɨrɔk/ (n)
judgement, sentence
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;

wyrosnąć /vɨrˈɔsnɔɲtɕ/ (v)
grow up
  rozwinąć się, pokazując się w swojej okazałości
grow out of, outgrow
  stracić pewne cechy ((na przykład) wyglądu czy usposobienia)

wyrostek /vɨrˈɔstɛk/ (n)
hobbledehoy, juvenile, stripling, young shaver
  kilkunastoletni chłopak
appendix, outgrowth
  (anatomia, anatomiczny) (biologia, biologiczny) odstający twór na skórze, kości lub narządach organizmów
appendix
  (potocznie, potoczny) wyrostek robaczkowy

wyrostek robaczkowy /vɨˈrɔstɛk ˌrɔbaʧ̑ˈkɔvɨ/ (n)
appendix, vermiform appendix
  (anatomia, anatomiczny) cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków, m.in. u człowieka;

wyrostek soczewkowaty kowadełka /vɨˈrɔstɛk ˌsɔʧ̑ɛfkɔˈvatɨ ˌkɔvaˈdɛwka/ (n)
lenticular process
  (anatomia, anatomiczny) zakończenie odnogi długiej kowadełka, poprzez które kowadełko łączy się ze strzemiączkiem

wyrostkowy /vˌɨrɔstkˈɔvɨ/ (adj)
appendicular
  (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) związany z wyrostkiem robaczkowym

wyrozumiałość /vˌɨrɔzumjˈawɔɕtɕ/ (n)
leniency, charity, clemency, forbearance, longanimity
  cecha tego, kto jest wyrozumiały, cecha tego, co jest wyrozumiałe

wyrozumiały /vˌɨrɔzumjˈawɨ/ (adj)
understanding, lenient, forbearing
  podchodzący ze zrozumieniem do czyjegoś niewłaściwego postępowania i skłonny wybaczać

wyruszać /vɨˈruʃaʨ̑/ (v)
set off
  ruszać w drogę

wyrwa /vˈɨrva/ (n)
breach
  (książkowy) dziura, wyłom

wyrzeczenie /vˌɨʒɛtʃˈɛɲʲɛ/ (n)
abnegation
  rezygnacja z wygód lub przyzwyczajeń

wyrzucać pieniądze przez okno /vɨˈʒuʦ̑aʨ̑ pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ pʃɛz‿ˈɔknɔ/ (v)
throw money out of the window
  marnować pieniądze

wyrzucić /vɨˈʒuʨ̑iʨ̑/ (v)
chuck, dump, eject
  pozbyć się czegoś

wyrzut /vˈɨʒut/ (n)
throw, fling
  gwałtowne rzucenie lub wyciągnięcie
reproach, reproof
  pretensja lub żal wyraźnie pokazywane
twinge
  zewnętrzny sposób wyrażania (1.2)

wyrzut sumienia /vˈɨʒut sumjˈɛɲʲa/ (n)
remorse
  odczuwanie winy po zrobieniu czegoś złego

wyrzutnia /vɨʒˈutɲʲa/ (n)
elision
  (językoznawstwo, językoznawczy) zanik samogłoski wygłosowej lub końcowej zgłoski wyrazu przed samogłoską nagłosową kolejnego wyrazu
ellipsis
  (literacko) pominięcie w wyrażeniu wyrazu albo wyrazów domyślnych w szerszym kontekście
launcher
  (technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie do wyrzucania, wystrzeliwania czego

wyrzynarka /ˌvɨʒɨ̃ˈnarka/ (n)
jigsaw
  (technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie służące do cięcia drewna, metali i tworzyw sztucznych;

wyrób /ˈvɨrup/ (n)
product
  przedmiot będący końcowym efektem procesu produkcji
production
  wyrabianie

wyróżniać /vɨˈruʒʲɲäʨ̑/ (v)
distinguish
  zwracać na kogoś lub coś specjalną uwagę, wybierać spośród innych; dawać komuś, czemuś pierwszeństwo

wyróżnienie /vˌɨruʒɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
distinction, honor, honour
  uhonorowanie za szczególne osiągnięcie

wysforować /vˌɨsfɔrˈɔvatɕ/ (v)
take the lead
  wyjść, lub wyjechać naprzód, zostawiając innych w tyle

wysiadać /vɨˈɕadaʨ̑/ (v)
alight, get off, get out, dismount, leave
  opuszczać pojazd, łódź lub samolot

wysiadywać /ˌvɨɕaˈdɨvaʨ̑/ (v)
brood
  (zoologia, zoologiczny) ogrzewać jaja przed wylęgiem

wysiłek /vɨˈɕiwɛk/ (n)
effort
  wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś

wysoki /vɨˈsɔci/ (adj)
high
  mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy
  mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy)
tall, high
  mający duży wymiar pionowy

wysokie napięcie /vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
high voltage
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)

wysoko /vɨˈsɔkɔ/ (adv)
high, highly
  (odprzymiotnikowy) → wysoki

wysokociśnieniowy /ˌvɨsɔkɔʨ̑iɕɲɛ̇̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
high-pressure
  (technologia, technika, techniczny) działający w wyniku wysokiego ciśnienia
  (technologia, technika, techniczny) przeznaczony, przystosowany do wysokiego ciśnienia
  (technologia, technika, techniczny) wytwarzający wysokie ciśnienie

wysokoczęstotliwościowy /ˌvɨsɔkɔʧ̑ɛ̃w̃stɔtlʲivɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
high-frequency
  (technologia, technika, techniczny) dotyczący wysokich częstotliwości

wysokogórski /ˌvɨsɔkɔˈɡursʲci/ (adj)
alpestrine
  odnoszący się do wysokich gór, charakterystyczny dla wysokich gór

wysokonapięciowy /vˌɨsɔkˌɔnapʲɛɲtɕˈɔvɨ/ (adj)
high voltage
  (elektryczność) odnoszący się do wysokiego napięcia; wytwarzający lub przewodzący wysokie napięcie, wytrzymujący wysokie napięcie

wysokowęglowodanowy /vˌɨsɔkˌɔvɛŋɡlˌɔvɔdanˈɔvɨ/ (adj)
high carb, high-carb
  o wysokiej zawartości węglowodanów

wysokość /vɨˈsɔkɔɕʨ̑/ (n)
altitude
  odległość od ziemi
height
  wymiar pionowy czegoś

wyspa /ˈvɨspa/ (n)
island, isle
  (geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

wyspiarz /ˈvɨspʲjaʃ/ (n)
islander
  mieszkaniec wyspy

wysportowany /vˌɨspɔrtɔvˈanɨ/ (adj)
athletic, fit, sporty
  świadczący o sprawności fizycznej dzięki uprawianiu sportu

wyssać /ˈvɨsːaʨ̑/ (v)
suck out, suck up
  wydobyć lub opróżnić poprzez ssanie

wystarczająco /ˌvɨstarʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɔ/ (adv)
sufficiently
  w sposób wystarczający; dostatecznie, odpowiednio

wystarczający /vˌɨstartʃajˈɔntsɨ/ (adj)
sufficient
  dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom

wystarczyć /vɨˈstarʧ̑ɨʨ̑/ (v)
suffice
  być w odpowiedniej ilości lub liczbie do wykonania jakiejś czynności, nie zabraknąć

wystawa /vɨˈstava/ (n)
shop window
  miejsce prezentowania towarów w sklepie
exhibition, exposure
  zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz

wystawać /vɨˈstavaʨ̑/ (v)
jut, jut out, poke out, project, protrude
  być częściowo widocznym spoza lub z wnętrza czegoś
stick around
  stać w jakimś miejscu zbyt długo lub zbyt często

wystawiać /vɨˈstavʲjäʨ̑/ (v)
stage
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) o sztuce: grać przed publicznością
exhibit
  kłaść coś na widoku, pokazywać
give
  oceniać
put out
  umieszczać na zewnątrz

wystawienie /ˌvɨstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
exposure
  położenie lub skierowanie na zewnątrz, poddając jakiemuś oddziaływaniu

wystawić do wiatru /vɨstˈavidʑ dɔ vʲˈatru/ (v)
leave somebody stranded
  (pospolicie) oszukać kogoś

wystrzał /vˈɨstʃaw/ (n)
boomkin
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na rufie żaglowca;

wystrój /vˈɨstruj/ (n)
decoration, bedizen, decor décor, outfit
  (architektura, architektoniczny) całokształt elementów zdobiących obiekt na zewnątrz lub wewnątrz

wystąpienie /ˌvɨstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
appearance, occurence
  pojawienie się jakiegoś zjawiska
performance, speech
  wygłoszenie przemówienia przed jakimś audytorium

występ /ˈvɨstɛ̃mp/ (n)
performance, show
  publiczne odgrywanie roli przez aktora, muzyka lub innego artystę; udział w przedstawieniu, koncercie
ledge, projection
  to, co wystaje, sterczy poza obręb czegoś

występek /vɨˈstɛ̃mpɛk/ (n)
misdemeanor
  (książkowy) czyn niewłaściwy moralnie, niezgodny z normami społecznymi

występowanie /ˌvɨstɛ̃mpɔˈvãɲɛ/ (n)
occurrence
  (rzeczownik odczasownikowy) od: występować

występować /ˌvɨstɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
be, be found
  o gatunkach: zamieszkiwać dany obszar
perform
  odgrywać rolę (w teatrze, filmie)
resign, leave
  opuszczać jakąś organizację, partię

wysublimować /ˌvɨsublʲĩˈmɔvaʨ̑/ (v)
sublimate, sublime
  nadać czemuś głębszy charakter, wyższą wartość

wysuwać /vɨsˈuvatɕ/ (v)
propound
  przedstawiać innym pewne myśli, poglądy
exsert, outthrust
  umieszczać coś lub tego część na zewnątrz, poza jakąś granicę
slide
  przemieszczać się na zewnątrz, poza obręb

wysypka /vɨsˈɨpka/ (n)
eruption, exanthem, exanthema, rash, tetter
  (medycyna, medyczny) wykwity skórne lub na błonach śluzowych będące objawem jakiejś choroby

wysypkowy /vˌɨsɨpkˈɔvɨ/ (adj)
exanthematous
  (medycyna, medyczny) związany z wysypką, objawiający się wysypką

wysyłać /vɨˈsɨwaʨ̑/ (v)
send
  przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych
  polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu
  nadawać, wydawać z siebie; emitować

wysyłkowy /ˌvɨsɨwˈkɔvɨ/ (adj)
shipping
  związany z wysyłką, zajmujący się wysyłką

wyszczególnić /ˌvɨʃʧ̑ɛˈɡulʲɲiʨ̑/ (v)
detail, itemise, itemize, particularize
  wykazać szczegółowo

wyszukany /vˌɨʃukˈanɨ/ (adj)
sophisticated, refined, elaborate, fancy, recherche
  mający szczególne cechy, rzadko spotykany

wyszukiwanie /ˌvɨʃuciˈvãɲɛ/ (n)
lookup
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyszukiwać

wyszukiwarka /ˌvɨʃuciˈvarka/ (n)
search engine
  (informatyka, informatyczny) narzędzie służące do wyszukiwania informacji w sieci www;

wysłannik /vɨˈswãɲːik/ (n)
envoy
  osoba wysłana dokądś w określonym celu

wytaczak /vɨˈtaʧ̑ak/ (n)
boring cutter
  (technologia, technika, techniczny) typ noża tokarskiego do wykonywania otworów i rowków;

wytchnienie /vɨtxɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
respite
  krótka przerwa w codziennych obowiązkach celem nabrania sił

wytrawny /vɨtrˈavnɨ/ (adj)
dry
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o napojach alkoholowych, rzadziej o potrawach: niesłodki
expert, sophisticated
  szczególnie doświadczony, biegły w czymś

wytrwać /vˈɨtrfatɕ/ (v)
persevere, bear with
  dotrwać do końca, do określonego czasu w danych warunkach

wytrwałość /vɨˈtr̥fawɔɕʨ̑/ (n)
assiduity, diligence, industriousness, obstinacy, perseverance, persistence
  konsekwencja, upór, zdecydowanie w działaniu lub dążeniu do czegoś

wytrwały /vɨtrfˈawɨ/ (adj)
persistent, tenacious, dogged, dour, patient, pertinacious
  cierpliwie bądź uparcie dążący do celu

wytrych /vˈɨtrɨx/ (n)
skeleton key, picklock, passkey
  (technologia, technika, techniczny) zakrzywiony pręt zastępujący klucze, którym otwiera się zamki

wytrysk /ˈvɨtrɨsk/ (n)
blow-out, blowout, jet
  strumień, nagłe tryśnięcie, wytryśnięcie jakiegoś płynu na zewnątrz

wytrzymać /vɨˈṭʃɨ̃maʨ̑/ (v)
bear, stand, unbearable
  pozostać w pewnym trudnym, uciążliwym stanie

wytrzymałość /ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɔɕʨ̑/ (n)
endurance, toughness, hardiness
  umiejętność zniesienia wielu problemów

wytrzymały /ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɨ/ (adj)
hardy, resistant, solid, sturdy
  taki, który jest w stanie dużo wytrzymać; wytrwały

wytrzymywać /vˌɨtʃɨmˈɨvatɕ/ (v)
abide, endure, put up with, stand up, sustain, withstand
  nie poddawać się działaniu pewnych sił

wytwarzanie /ˌvɨtfaˈʒãɲɛ/ (n)
manufacture, production
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wytwarzać

wytwarzać /vɨˈtfaʒaʨ̑/ (v)
manufacture
  produkować na większą skalę, wydawać

wytworny /vɨtfˈɔrnɨ/ (adj)
uptown
  pełen elegancji

wytwór /ˈvɨtfur/ (n)
product
  efekt aktywności człowieka lub natury

wytwórca /vɨˈtfurʦ̑a/ (n)
producer, generator, maker, manufacturer
  ten, kto coś wytwarza, produkuje

wytwórnia /vɨˈtfurʲɲa/ (n)
record label
  przedsiębiorstwo lub zakład zajmujące się wytwarzaniem pewnych produktów

wytłoki /vɨˈtwɔci/ (n)
pomace
  pozostałość nasion, owoców, warzyw po wyciśnięciu soku, oleju, oliwy itd.

wytłumaczalny /vˌɨtwumatʃˈalnɨ/ (adj)
interpretable
  dający się wytłumaczyć

wytłumaczyć /ˌvɨtwũˈmaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
excuse
  usprawiedliwić czyjeś postępowanie
explain
  wyjaśnić jakieś zagadnienie

wyuzdanie /ˌvɨ<sup>w</sup>uzˈdãɲɛ/ (n)
licentiousness
  nadużywanie swobody seksualnej

wywiad /ˈvɨvʲjat/ (n)
intelligence
  instytucja państwowa mająca na celu zbieranie tajnych informacji na temat innych państw;
interview
  rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom

wywiadówka /ˌvɨvʲjaˈdufka/ (n)
parent-teacher conference, parent-teacher interview, parents' evening parent-teacher conference, parents' night
  (potocznie, potoczny) (szkolnictwo, szkolny) zebranie rodziców organizowane przez szkołę w celu poinformowania ich o wynikach w nauce i zachowaniu się ich dzieci

wywierać /vɨˈvʲjɛraʨ̑/ (v)
exert
  działać na coś z pewną siłą
impose
  oddziaływać na kogoś lub na coś w jakiś sposób albo z określonym skutkiem
affect, impress
  wywoływać określone myśli i odczucia

wywiercić /vɨˈvʲjɛrʲʨ̑iʨ̑/ (v)
drill out
  wykonać otwór przy użyciu wiertła lub innego obracającego się narzędzia

wywietrznik /vɨˈvʲjɛṭʃʲɲik/ (n)
ventilator
  otwór, który służy do wietrzenia

wywodzić /vɨˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
argue, lead out
  dochodzić do czegoś przez rozumowanie, wysnuwać wnioski
derive, originate
  mieć początek w czymś, w jakimś miejscu
come from, derive
  pochodzić z jakiegoś miejsca

wywoływać /ˌvɨvɔˈwɨvaʨ̑/ (v)
develop
  (fotografia) oddziaływać w sposób chemiczny na materiał światłoczuły w celu uwidocznienia obrazu
arouse, cause, start, trigger
  powodować
call (out), invoke
  skłaniać do wyjścia poprzez wołanie
evoke
  wracać do pamięcią, przypominać sobie

wywóz /ˈvɨvus/ (n)
export
  wywożenie lub wywiezienie czegoś lub kogoś skądś

wyznaczać /vɨˈznaʧ̑aʨ̑/ (v)
delimit, mark out, trace
  określać granicę, trasę lub zasięg czegoś przy pomocy znaków lub linii
determine
  określać wartość czegoś poprzez pomiar lub obliczenia
assign, determine, fix, set
  ustalać warunki, takie, jak termin, miejsce lub cenę
appoint, assign, nominate
  wskazywać osobę do określonego zadania

wyznacznik /vɨˈznaʧ̑ʲɲik/ (n)
determinant
  (matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;
  to, co wyznacza coś lub wskazuje na coś

wyznanie /vɨˈznãɲɛ/ (n)
denomination
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego;
confession, declaration
  przyznanie się do czegoś

wyznanie wiary /vɨznˈaɲʲɛ vʲˈarɨ/ (n)
statement of faith, confession of faith
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótki i zwięzły kanoniczny zbiór podstawowych dogmatów, wierzeń określonej religii

wyznaniowy /vˌɨznaɲʲˈɔvɨ/ (adj)
denotative
  dotyczący wyznania jako deklaracji
religious
  odnoszący się do wyznania jako wiary

wyznawać /vɨˈznavaʨ̑/ (v)
believe, rely, trust
  wierzyć w coś; czcić coś; także: być wyznawcą danej religii
confess, admit, declare, own, profess
  wyjawiać, ujawniać coś; zwłaszcza coś, co dotychczas się ukrywało

wyznawca /vɨˈznafʦ̑a/ (n)
adherent
  (przenośnie, przenośnia) entuzjasta czyichś poglądów
believer, confessor
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto kultywuje jakąś religię, wyznaje ją;

wyzwanie /vɨˈzvãɲɛ/ (n)
challenge
  trudne zadanie, nowa sytuacja wymagająca zmierzenia się z nią

wyzwisko /vɨzvˈiskɔ/ (n)
epithet
  słowo obraźliwe dla kogoś

wyzwolenie /ˌvɨzvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
liberation, deliverance
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyzwolić

wyzwoleniec /vˌɨzvɔlˈɛɲʲɛts/ (n)
freedman
  (historia, historyczny, historycznie) były niewolnik, oficjalnie obdarowany wolnością przez swojego właściciela

wyzwoliciel /vˌɨzvɔlˈitɕɛl/ (n)
liberator
  ten, kto wyzwolił (kogoś lub coś)

wyzwolić /vɨzvˈɔlitɕ/ (v)
free
  (książkowy) uwolnić z pęt, ze skrępowania, umożliwiając swobodę ruchów
release, trigger
  spowodować pojawienie się czegoś
free, liberate
  uczynić wolnym, przywrócić wolność
liberate, release
  wytrącić z jakiegoś związku, substancji
free oneself
  (przenośnie, przenośnia) pozbyć się, uciec od niechcianych uczuć, cech
  uwolnić się z tego, co powstrzymuje ruchy ciała
break free, free oneself
  odzyskać wolność
emerge
  wystąpić, ujawnić się nagle, niespodzianie
be release, liberate
  wytrącić się z jakiegoś związku, substancji

wyzysk /vˈɨzɨsk/ (n)
exploitation
  akcja wyzyskiwania kogoś lub czegoś, eksploatacja, wykorzystywanie

wyzyskiwać /vˌɨzɨskˈivatɕ/ (v)
exploit, sweat
  osiągać korzyści czyimś kosztem
exploit
  stosować coś, by osiągać korzyści

wyzywać /vɨzˈɨvatɕ/ (v)
challenge, challenge to a duel, take on
  proponować walkę
fling an insult at
  wzywać siebie nawzajem na pojedynek

wyć /vɨʨ̑/ (v)
howl
  o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach) wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć
  o ludziach przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości

wyć do księżyca /vˈɨdʑ dɔ kɕɛ̃ʒˈɨtsa/ (v)
bay at the moon
  (przenośnie, przenośnia) na próżno protestować, krzyczeć itp.

wyłazić ze skóry /vɨˈwaʑiʥ̑ zɛ‿ˈskurɨ/ (v)
bend over backwards
  (potocznie, potoczny) usilnie się o coś starać, robić wszystko co możliwe, by coś osiągnąć, czegoś dopiąć

wyłom /vˈɨwɔm/ (n)
breach
  otwór, wyrwa

wyłudzenie podatku /ˌvɨwuˈʣ̑ɛ̃ɲɛ pɔˈdatku/ (n)
tax fraud
  (ekonomia, ekonomiczny) działanie w celu otrzymania nienależnego zwrotu podatku

wyłudzić /vɨˈwuʥ̑iʨ̑/ (v)
cadge
  podstępnie, chytrze uzyskać coś od kogoś

wyłączać /vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑/ (v)
separate
  oddzielać (np. sprawę do osobnego rozpatrzenia)
shut down, disable, turn off
  wstrzymywać pracę jakiegoś urządzenia

wyłącznie /vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
exclusively, only
  od: wyłączny; wyłączając wszystko inne, wszystkich innych
  w całości, bez wyjątku

wyłącznik /vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
switch
  (elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie
switchgear
  (elektryczność) łącznik umożliwiający przerwanie obwodu elektrycznego przy prądzie zwarcia

wyłączny /vɨwˈɔntʃnɨ/ (adj)
exclusive, sole
  należący do kogoś jednego lub przysługujący tylko jednej osobie

wyścig /ˈvɨɕʨ̑ik/ (n)
race
  (sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich;

wyścig w workach /ˈvɨɕʨ̑iɡ ˈv‿ːɔrkax/ (n)
sack race
  (sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku

wyścigi /vɨˈɕʨ̑iɟi/ (n)
race
  współzawodnictwo polegające na przebyciu określonego toru w jak najkrótszym czasie

wyściółczak /vɨˈɕʨ̑uwʧ̑ak/ (n)
ependymoma
  (medycyna, medyczny) nowotwór ośrodkowego układu nerwowego wywodzący się z komórek wyściółki

wyśmienity /vˌɨɕmʲɛɲˈitɨ/ (adj)
excellent, exquisite
  (książkowy) wyjątkowo dobry, doskonały, znakomity

wyśmiewać /vɨɕmʲˈɛvatɕ/ (v)
deride, jeer, ridicule, scout, taunt, twit
  ośmieszać, wytykając braki, słabości, wady
make fun
  wystawiać na pośmiewisko

wyświetlacz /vɨˈɕfʲjɛtlaʧ̑/ (n)
display
  tablica informacyjna lub moduł urządzenia elektronicznego, który świecąc podaje informacje

wyż /vˈɨʃ/ (n)
anticyclone, high, high-pressure area
  (meteorologia, meteorologiczny) obszar podwyższonego ciśnienia atmosfery;

wyżeł /ˈvɨʒɛw/ (n)
pointer
  (kynologia, kynologiczny) pies myśliwski z charakterystyczną stójką;

wyżeł pirenejski /ˈvɨʒɛw ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci/ (n)
French pointer
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów z grupy wyżłów w typie psów gończych wywodzących się z Francji;

wyższość /ˈvɨʃːɔɕʨ̑/ (n)
superiority
  przewaga, dominowanie nad kimś lub nad czymś

wyżymaczka /ˌvɨʒɨ̃ˈmaʧ̑ka/ (n)
mangle, wringer
  urządzenie do wyciskania nadmiaru wody ze świeżo wypranych odzieży lub bielizny, składające się z przylegających do siebie dwóch wałków napędzanych korbką;

wyżyna /vɨˈʒɨ̃na/ (n)
highland
  (geografia, geograficzny) obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 metrów;

wyżąć /vˈɨʒɔɲtɕ/ (v)
wring
  wycisnąć ciecz (z tkaniny)

wyżłobienie /vˌɨʒwɔbjˈɛɲʲɛ/ (n)
groove, furrow
  rowek, żłobek, wgłębienie w jakiejś powierzchni

wz- /vz/ (prefix)
up
  w połączeniu z czasownikiem uwydatnia wykonanie lub intensywność tego, co oznacza czasownik

wzajemnie /vzaˈjɛ̃mʲɲɛ/ (adv)
mutually
  jeden drugiego, jeden drugiemu
and the same to you with brass knobs on, and the same to you with knobs on
  również, tak samo – w odpowiedzi na czyjeś życzenia

wzajemny /vzaˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
mutual
  dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

wzbudnica /vzbudʲˈɲiʦ̑a/ (n)
exciter
  (elektryczność) pomocnicza prądnica prądu stałego wytwarzająca napięcie do zasilania uzwojenia wzbudzającego prądnicy głównej prądu stałego;

wzbudzać /ˈvzbuʣ̑aʨ̑/ (v)
evoke
  wywoływać, powodować

wzburzony /vzbuʒˈɔnɨ/ (adj)
rough, boisterous, raging, storm-tossed, stormy, tempestuous
  (meteorologia, meteorologiczny) przedstawiający sobą gwałtowne zmiany pogodowe
agitated, disturbed, flappable, furibund, irate, outraged
  odczuwający lub prezentujący gniew

wzdręga /ˈvzdrɛ̃ŋɡa/ (n)
rudd
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius erythrophthalmus, ryba z rodziny karpiowatych;

wzdręga grecka /ˈvzdrɛ̃ŋɡa ˈɡrɛʦ̑ka/ (n)
Greek rudd, Yliki rudd
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji;

wzdychanie /vzdɨˈxãɲɛ/ (n)
sighing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wzdychać

wzdychać /ˈvzdɨxaʨ̑/ (v)
sigh
  głęboko i głośno oddychać, zazwyczaj w celu wyrażenia smutku lub ulgi

wzdęcie /vzdˈɛɲtɕɛ/ (n)
bloating
  (medycyna, medyczny) powiększenie brzucha wskutek nagromadzenia zbytniej ilości gazów w jelitach

wzdłuż /vzdwuʃ/ (adv)
in length
  równolegle do dłuższego boku, na całej długości, przez całą długość

wzdłuż /vzdwuʃ/ (preposition)
along, alongside
  …informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

wzgląd /vzɡlɔ̃nt/ (n)
reason
  (najczęściej w liczbie mnogiej) przyczyny, określone aspekty
consideration, regard, respect
  branie pod uwagę, liczenie się

względem /ˈvzɡlɛ̃ndɛ̃m/ (preposition)
in regard to, in relation to, regarding, relative to
  w stosunku, w relacji do czegoś lub kogoś
against, to, toward
  wobec czegoś lub kogoś

względnie /vzɡlˈɛndɲʲɛ/ (adv)
comparatively, rel., relatively
  do jakiegoś stopnia

względność /ˈvzɡlɛ̃ndnɔɕʨ̑/ (n)
relativity
  zależność czegoś od różnych czynników

względny /ˈvzɡlɛ̃ndnɨ/ (adj)
comparative, relative
  możliwy do zaakceptowania
relative
  nie odnoszący się do wszystkiego lub wszystkich, np. ludzi, sytuacji, itp.
  odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy

wzgórze /ˈvzɡuʒɛ/ (n)
hill
  (geografia, geograficzny) niewielkie wzniesienie (do stu metrów) o zaokrąglonym szczycie;
thalamus
  (medycyna, medyczny) część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim;

wziąć byka za rogi /vʑˈɔɲdʑ bˈɨka za rˈɔɡʲi/ (v)
grab the bull by the horns, take the bull by the horns
  podjąć się czegoś ważnego bez wahania się, bez zastanowienia

wziąć ślub /vʑˈɔɲtɕ ɕlˈup/ (v)
get married
  zawrzeć związek małżeński

wzloty i upadki /ˈvzlɔtɨ ˌi‿uˈpatʲci/ (idiom)
ups and downs
  okresy powodzenia, szczęścia i jego braku

wzmacniacz /vzmˈatsɲʲatʃ/ (n)
amplifier
  (fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) przyrząd do zwiększania natężenia lub amplitudy drgań elektrycznych zbudowany z wykorzystaniem tranzystorów lub lamp elektronowych
resonator
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część składowa wielu instrumentów muzycznych

wzmacniać /ˈvzmaʦ̑ʲɲäʨ̑/ (v)
reinforce, strengthen, intensify, amplify, magnify
  sprawiać, że coś staje się mocniejsze, silniejsze, trwalsze, liczniejsze

wzmagać /vzmˈaɡatɕ/ (v)
increase, intensify
  czynić mocniejszym, większym
escalate, grow stronger, intensify
  przybierać na sile

wzmianka /ˈvzmʲjãnka/ (n)
mention
  krótka informacja o czymś, napomknięcie

wzmiankować /vzmʲaŋkˈɔvatɕ/ (v)
mention, allude, bring up, intimate, remark
  mówić o czym mimochodem

wzniecać /vzɲʲˈɛtsatɕ/ (v)
kindle
  powodować powstanie ognia lub światła
stir up
  rozbudzać zachowania, emocje
raise
  sprawiać, że coś wznosi się w powietrze

wzniesienie /vzʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ/ (n)
elevation, survey, uprising
  miejsce wyższe od innych w okolicy;

wzniosłość /vzɲʲˈɔswɔɕtɕ/ (n)
elevation, high-mindedness, highness, loftiness, sublime, sublimity
  (książkowy) cecha bycia wzniosłym; wielkość moralna

wzniosły /vzɲʲˈɔswɨ/ (adj)
elevated, lofty, magnific, magnifical, sublime, winged
  odznaczający się szlachetnością dążeń

wznosić /ˈvznɔɕiʨ̑/ (v)
build, erect, raise
  budować coś ku górze, coraz wyżej
raise, lift
  unosić coś do góry
tower
  o budynku, górze, maszcie: górować nad okolicą
slope up
  o drodze: prowadzić pod górę
soar
  unosić do góry samego siebie

wzorcownia /vzɔrtsˈɔvɲʲa/ (n)
showroom studio
  miejsce opracowywania prototypów
prototyping department
  wydział fabryki, w którym sprawdza się produkowane narzędzia

wzorzec /ˈvzɔʒɛʦ̑/ (n)
exemplar, role model
  cechy, osoby warte naśladowania
benchmark, gauge, reference, standard
  jednostka porównawcza przy wyznaczaniu właściwości
pattern
  powtarzający się układ graficzny lub ciąg zdarzeń
model, blueprint, prototype, specimen, template
  wzór wyznaczający normę dla innych przedmiotów i zjawisk;

wzrastać /ˈvzrastaʨ̑/ (v)
increase
  powiększać się, rosnąć w górę
grow up
  wychowywać się

wzrok /vzrɔk/ (n)
vision, eyesight
  zmysł umożliwiający patrzenie, widzenie; zdolność do postrzegania rzeczywistości za pomocą oczu;

wzrost /vzrɔst/ (n)
height
  wysokość człowieka, rzadziej zwierzęcia
increase, grow
  zwiększanie się jakiejś wartości

wzruszać /vzrˈuʃatɕ/ (v)
move, touch
  pobudzać czyjąś wrażliwość
loosen
  poruszając czymś, zmieniać położenie składników tego

wzruszenie /vzruʃˈɛɲʲɛ/ (n)
emotion, affection
  (psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim
churning, shrug
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wzruszyć (wywołać ruch)

wzruszyć ramionami /ˈvzruʃɨʨ̑ ˌrãmʲjɔ̃ˈnãmʲi/ (idiom)
to shrug one's shoulders
  unieść ramiona na znak obojętności, niewiedzy lub pogardy

wzwód /vzvˈut/ (n)
erection, hard-on, bone, cockstand, horn, rise
  (fizjologia, fizjologiczny) podniesienie się, powiększenie i usztywnienie prącia umożliwiające odbycie stosunku płciowego

wzywać /ˈvzɨvaʨ̑/ (v)
call in, page
  przywoływać do siebie
exhort, bid
  zwracać się z apelem do kogoś

wzór /vzur/ (n)
pattern, design, model
  kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)
formula
  sekwencja symboli (liter, cyfr, znaków) dotyczący prawa matematycznego, fizycznego lub chemicznego

wzór strukturalny /vzˈur strˌukturˈalnɨ/ (n)
structural formula
  (chemia, chemiczny) wzór, który odzwierciedla strukturę cząsteczki

wódka /ˈvutka/ (n)
vodka
  (spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

wódz /vuʦ̑/ (n)
commander, leader
  osoba dowodząca dowolną grupą

wójt /vujt/ (n)
vogt
  (administracja) urzędnik samorządowy stojący na czele gminy wiejskiej;

wór /vˈur/ (n)
bag
  (potocznie, potoczny) obwisła skóra pod okiem
ball bag, ball basket, ball sack, sack
  (wulgarnie, wulgaryzm) worek mosznowy, jaja
bag, sack
  duży worek

wówczas /ˈvufʧ̑as/ (pronoun)
then
  odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi
  odsyła do sytuacji po spełnieniu określonego warunku

wóz /vus/ (n)
cart, caravan, wagon waggon
  ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie

wóz Tespisa /vˈus tɛspˈisa/ (n)
wagon of Thespis
  (przenośnie, przenośnia) (literacko) teatr objazdowy lub tournée aktorskie

wóz albo przewóz /vˈus ˈalbɔ pʃˈɛvus/ (idiom)
sink or swim
  wyrażenie używane w trudnej sytuacji, gdy mając do wyboru dwie możliwości trzeba podjąć ostateczną decyzję

wózek /ˈvuzɛk/ (n)
cart, trolley
  mały pojazd kołowy;

wózek dziecięcy /vˈuzɛɡ dʑɛtɕˈɛntsɨ/ (n)
pram, stroller, baby carriage, perambulator
  ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka;

wózek inwalidzki /ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci/ (n)
wheelchair
  wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.

wózek sklepowy /ˈvuzɛk sklɛˈpɔvɨ/ (n)
shopping cart, shopping trolley, carriage, trolley, caddie
  (handel, handlowy) specjalny wózek na duże zakupy w supermarkecie;

wózek widłowy /ˈvuzɛɡ vʲidˈwɔvɨ/ (n)
forklift truck, fork truck, forklift, lift truck
  (motoryzacja) niewielki pojazd do przeładunku towarów, wyposażony w podnośnik widłowy;

wół /vuw/ (n)
ox
  (zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego;

wąchać /ˈvɔ̃w̃xaʨ̑/ (v)
smell, sniff
  badać zapach nozdrzami

wąkrota zwyczajna /vɔ̃ŋˈkrɔta zvɨˈʧ̑ajna/ (n)
Marsh pennywort
  (botanika, botaniczny) Hydrocotyle vulgaris, gatunek rośliny wieloletniej z rodziny araliowatych występująca w prawie całej Europie;

wąkrotka /vɔŋkrˈɔtka/ (n)
Centella
  (botanika, botaniczny) rodzaj z rodziny araliowatych

wąs /vɔ̃w̃s/ (n)
moustache
  u ludzi: zarost nad górną wargą;

wąsatka /vɔ̃sˈatka/ (n)
bearded tit
  (ornitologia, ornitologiczny) (Panurus biarmicus) niewielki ptak przypominający sikorę;

wąsaty /vɔ̃w̃ˈsatɨ/ (adj)
moustachioed, mustachioed, whiskered, whiskery
  (o człowieku) mający wąsy (zwykle pokaźne)
awned, whiskered, whiskery
  (zoologia, zoologiczny) z widocznymi włosami czuciowymi

wąski /ˈvɔ̃w̃sʲci/ (adj)
narrow
  mający niewielką szerokość

wąsko /ˈvɔ̃w̃skɔ/ (adv)
narrowly, tightly
  (przysłówek) od: wąski

wąskopyski /vˌɔ̃skɔpˈɨski/ (adj)
narrow-mouthed
  taki, który ma wąski pysk, mordę, otwór gębowy, twarz

wąskotorówka /ˌvɔ̃w̃skɔtɔˈrufka/ (n)
narrow-gauge track
  (kolejnictwo) (potocznie, potoczny) kolejka wąskotorowa;

wątek /ˈvɔ̃ntɛk/ (n)
opus
  (architektura, architektoniczny) sposób ułożenia cegieł lub kamieni w murze;
thread
  (informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej);
weft, woof
  sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici osnowy; także same nici tworzące ten układ
plot, thread
  w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję;

wątpić /ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑/ (v)
doubt
  nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

wątpliwość /vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
doubt
  brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

wątpliwy /vɔ̃ntˈplʲivɨ/ (adj)
doubtful, uncertain, dubious, questionable, equivocal
  taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności

wątroba /vɔ̃nˈtrɔba/ (n)
liver
  (anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

wątrobianka /ˌvɔ̃ntrɔˈbʲjãnka/ (n)
liverwurst, liver sausage
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (potocznie, potoczny) kiszka wątrobiana

wątrobowy /ˌvɔ̃ntrɔˈbɔvɨ/ (adj)
hepatic
  (przymiotnik) od wątroba

wątły /vˈɔntwɨ/ (adj)
tenuous
  niezbyt silny, słabo powiązany
asthenic, delicate, frail
  słabego zdrowia
asthenic, puny, wispy
  słabej budowy
fragile
  zagrożony zniszczeniem

wąwóz /ˈvɔ̃w̃vus/ (n)
ravine, gorge, gully
  (geografia, geograficzny) głęboka, sucha dolina o wąskim dnie i stromych zboczach;

wąż /vɔ̃w̃ʃ/ (n)
snake, serpent
  (herpetologia, herpetologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;
snake, zigzag
  (przenośnie, przenośnia) coś lub ślad po czymś przypominający węża (1.1)
snaking line, snaking queue
  (przenośnie, przenośnia) długa i wąska kolumna osób, pojazdów
hose, hosepipe
  giętka rura do transportu wody

węch /vɛ̃w̃x/ (n)
olfaction, sense of smell
  zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia;

węchowy /vɛnxˈɔvɨ/ (adj)
olfactory olfactive
  związany ze zmysłem węchu, odczuwalny węchem

wędka /ˈvɛ̃ntka/ (n)
fishing rod
  sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;

wędkarstwo /vɛ̃ntˈkarstfɔ/ (n)
angling
  rodzaj hobby i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę;

wędkarz /ˈvɛ̃ntkaʃ/ (n)
angler, fisher, fisherman
  osoba łowiąca ryby na wędkę

wędlina /vɛ̃nˈdlʲĩna/ (n)
cold meat, cold meats, cured meat, cured meats
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;

wędrować /vɛ̃nˈdrɔvaʨ̑/ (v)
wander
  przebywać długą drogę skądś dokądś

wędrowiec /vɛndrˈɔvʲɛts/ (n)
hiker
  ktoś, kto wędruje, porusza się pieszo

wędrowny /vɛ̃nˈdrɔvnɨ/ (adj)
itinerant, migratory, nomadic, peripatetic, travel
  odbywający wędrówkę; zmieniający miejsce pobytu; przenoszący się z miejsca na miejsce

wędzić /vˈɛɲdʑitɕ/ (v)
smoke
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu
become smoked
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) być wędzonym (1.1)

wędzony /vɛndʑˈɔnɨ/ (adj)
smoked
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie wędzenia

węgar /ˈvɛ̃ŋɡar/ (n)
jamb, door jamb, doorjamb, doorpost
  belka, która ogranicza z boku otwór drzwiowy lub okienny wspierający łuk lub nadproże;

węgiel /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
carbon
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;
coal
  (geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;
charcoal
  (sztuka) materiał rysunkowy w formie patyczków miękkiego węgla drzewnego

węgiel brunatny /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ/ (n)
brown coal, lignite
  (geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu;

węgiel drzewny /vˈɛŋɡʲɛl dʒˈɛvnɨ/ (n)
charcoal
  (chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi

węgielek /vɛŋɡʲˈɛlɛk/ (n)
charcoal
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krążek z węgla drzewnego wkładany po rozżarzeniu do trybularza

węgierski /vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci/ (adj)
Hungarian
  związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

węgierskojęzyczny /vɛ̃ŋʲˈɟɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
Hungarian-speaking
  posługujący się językiem węgierskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem węgierskim
Hungarian, Hungarian-language
  udostępniany, spisany, utrwalony lub stworzony w języku węgierskim

węgieł /ˈvɛ̃ŋʲɟɛw/ (n)
quoin
  (budownictwo) zewnętrzny róg budynku

węglan /ˈvɛ̃ŋɡlãn/ (n)
carbonate
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, sól lub ester kwasu węglowego;

węglan litu /ˈvɛ̃ŋɡlãn ˈlʲitu/ (n)
lithium carbonate
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól litowa kwasu węglowego, bezwonny, krystaliczny, biały proszek, stosowany w produkcji gotowych zapraw budowlanych i jako lek przeciwdepresyjny;

węglarka /vɛ̃ŋɡˈlarka/ (n)
tender
  (kolejnictwo) (potocznie, potoczny) tender, wagon do przewożenia węgla używanego jako paliwo lokomotywy parowej
coal scuttle
  metalowy pojemnik z uchwytem, służący do noszenia węgla do pieca

węglarz /ˈvɛ̃ŋɡlaʃ/ (n)
coalman
  ktoś, kto zajmuje się handlem węglem lub jego dowozem

węgle /vˈɛŋɡlɛ/ (n)
carb
  (potocznie, potoczny) węglowodany

węglowiec /vɛ̃ŋɡˈlɔvʲjɛʦ̑/ (n)
collier
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) masowiec do transportu węgla;

węglowodan /ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn/ (n)
carbohydrate, carb, carbo
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

węglowodorowy /ˌvɛ̃ŋɡlɔvɔdɔˈrɔvɨ/ (adj)
hydrocarbonic
  (chemia, chemiczny) zbudowany głównie z atomów węgla i wodoru

węglowodór /vˌɛŋɡlɔvˈɔdur/ (n)
hydrocarbon
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

węglowy /vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ/ (adj)
carbonic, carbon
  (chemia, chemiczny) dotyczący węgla jako pierwiastka chemicznego; składający się z węgla
coal
  dotyczący węgla; przewożący węgiel; poruszający się na węgiel

węgorz /ˈvɛ̃ŋɡɔʃ/ (n)
eel
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych;

węszyć /vˈɛ̃ʃɨtɕ/ (v)
pry, snoop
  (potocznie, potoczny) usiłować dowiedzieć się czegoś o kimś lub o czymś
snuff
  szukać czegoś po zapachu, wyczuwając to węchem

węzeł /ˈvɛ̃w̃zɛw/ (n)
bud
  (botanika, botaniczny) zgrubienie łodygi z którego wyrasta liść
knot
  (marynarka) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów;
  (matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;
node
  ośrodek, w którym krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne
knot, tie
  połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;

węzeł chłonny /ˈvɛ̃w̃zɛw ˈxwɔ̃nːɨ/ (n)
lymph node
  (anatomia, anatomiczny) występująca licznie struktura leżące na przebiegu naczyń limfatycznych, filtrująca limfę oraz wytwarzająca przeciwciała;

węzeł gordyjski /ˈvɛ̃w̃zɛw ɡɔrˈdɨjsʲci/ (n)
Gordian knot
  zagadka (problem) trudna do rozwiązania; skomplikowany problem

wężymord czarny korzeń /vɛ̃ʒˈɨmɔrt tʃˈarnɨ kˈɔʒɛɲ/ (n)
black salsify
  (botanika, botaniczny) Scorzonera hispanica, gatunek rośliny warzywnej z rodziny astrowatych;

wężówka /vɛ̃ʒˈufka/ (n)
darter
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Anhingidae;

wężówka afrykańska /vɛ̃ʒˈufka ˌafrɨkˈaɲska/ (n)
African darter, snakebird
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Anhinga rufa Daudin, gatunek ptaka z rodziny wężówek;

władać /ˈvwadaʨ̑/ (v)
manage
  (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) szefować, kierować
govern, reign, rule
  o królu, księciu: sprawować nad czymś władzę
be master of, have good command of
  umieć posługiwać się czymś

władca /ˈvwatʦ̑a/ (n)
ruler
  osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

władczo /vwˈattʃɔ/ (adv)
commandingly, domineeringly, imperiously, masterfully
  w sposób władczy, dominująco

władczy /vwˈattʃɨ/ (adj)
domineering, overbearing, imperious
  (książkowy) wymagający posłuchu

władza /ˈvwaʣ̑a/ (n)
government
  (zobacz) władze
  ludzie, którzy rządzą
power
  relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą

władza państwowa /vwˈadʑa paɲstfˈɔva/ (n)
state power
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) władza funkcjonująca na danym terytorium państwowym

władze /ˈvwaʣ̑ɛ/ (n)
authorities
  ludzie, którzy rządzą

włamanie /vwãˈmãɲɛ/ (n)
burglary
  napad rabunkowy połączony z wyłamaniem urządzeń zamykających

włamać /vwˈamatɕ/ (v)
hack into
  (informatyka, informatyczny) bezprawnie odczytać lub zapisać dane w komputerze lub w sieci komputerowej po złamaniu zabezpieczeń
break in
  dostać się siłą do zamkniętego budynku (pomieszczenia, skrytki, kasy itp.), niszcząc urządzenia zamykające

włamywacz /vwãˈmɨvaʧ̑/ (n)
burglar
  złodziej dokonujący kradzieży z włamaniem

własnoręcznie /vwˌasnɔrˈɛntʃɲʲɛ/ (adv)
with your own fair hands
  własną ręką, własnymi rękami

własnoręczny /vwˌasnɔrˈɛntʃnɨ/ (adj)
autographic, oleographic
  napisany lub zrobiony własną ręką

własność /ˈvwasnɔɕʨ̑/ (n)
property
  prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej;
  rzecz posiadana przez kogoś
  właściwość, cecha

własny /ˈvwasnɨ/ (adj)
own
  będący w czyimś wyłącznym posiadaniu
  właściwy temu, o kim lub o czym jest mowa

właz /vwas/ (n)
hatch, scuttle, manhole
  otwór do wchodzenia, szczególnie na statkach

włazić w dupę /ˈvwaʑiʥ̑ ˈv‿dupɛ/ (v)
to kiss ass
  (przenośnie, przenośnia) (grubiański, grubiańsko) bezceremonialnie podlizywać się, starać się przypodobać

właściciel /vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
owner
  osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność

właściwie /vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ/ (adv)
adequately, accurately, appropriately, correctly, duly, properly
  należycie, adekwatnie, tak jak się powinno, poprawnie

właściwie /vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ/ (particle)
in fact, in point of fact, intrinsically
  partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi

właściwość /vwaɕˈʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
property
  cecha, zwykle jakiejś substancji

właściwy /vwaɕˈʨ̑ivɨ/ (adj)
specific, typical
  specyficzny, charakterystyczny dla kogoś lub czegoś
suitable
  taki, którego cechy są zgodne z określonym gatunkiem, grupą
appropriate, proper, suitable
  taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

właśnie /ˈvwaɕɲɛ/ (adv)
just, right now
  …komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia

właśnie /ˈvwaɕɲɛ/ (particle)
exactly
  …potwierdzająca słuszność przypuszczenia zawartego w pytaniu rozmówcy

włochatka /vwɔˈxatka/ (n)
boreal owl
  (ornitologia, ornitologiczny) Aegolius funereus, gatunek średniej wielkości sowy, zamieszkujący północne lasy typu tajgi;

włochaty /vwɔxˈatɨ/ (adj)
comose, crinite, hairy, hirsute
  pokryty sierścią, włosami, włoskami lub kudłami

włos /vwɔs/ (n)
hair
  nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

włoski /ˈvwɔsʲci/ (adj)
Italian
  związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch
  charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii

włoski /ˈvwɔsʲci/ (n)
Italian
  język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

włoskość /ˈvwɔskɔɕʨ̑/ (n)
Italianness
  typowo włoski charakter czegoś, kogoś

włosy /ˈvwɔsɨ/ (n)
hair
  owłosienie głowy ludzkiej

włoszczyzna /vwɔʃtʃˈɨzna/ (n)
mirepoix
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) warzywa używane do przygotowania zupy lub wywaru z warzyw

włość /vwɔɕʨ̑/ (n)
estate, manor
  (przestarzałe, przestarzały) posiadłość, duży majątek ziemski

włócznia /ˈvwuʧ̑ʲɲa/ (n)
spear, lance
  ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej

włócznik /vwˈutʃɲik/ (n)
spearman
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony we włócznię, walczący włócznią
xiphias
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec

włóczęga /vwuˈʧ̑ɛ̃ŋɡa/ (n)
vagabond, wanderer
  osoba podróżująca po świecie, szukająca schronienia u innych

włókiennictwo /ˌvwucɛ̇̃ɲˈːiʦ̑tfɔ/ (n)
textile industry
  gałąź przemysłu zajmująca się produkcją tkanin, nici, dzianin, itp.

włókniak /vwˈukɲʲak/ (n)
fibroma, fibroid
  (medycyna, medyczny) nowotwór łagodny

włóknina /vwucˈɲĩna/ (n)
nonwoven fabric
  materiał wytwarzany z włókien poprzez ich klejenie i prasowanie bez tkania

włóknisty /vwukɲˈistɨ/ (adj)
fibrous, stringy, fibroid
  składający się, zbudowany z włókien

włókno /ˈvwuknɔ/ (n)
fiber, fibre
  jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój;

włączać /ˈvwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑/ (v)
turn on, enable
  uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej
include
  wcielać kogoś lub coś do jakiegoś zbioru

włącznie /vwˈɔntʃɲʲɛ/ (particle)
inclusive
  …oznaczająca, że wyrażony na końcu zdania element również należy do przedstawianej całości

wścieklizna /fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna/ (n)
rabies
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

wściekłość /ˈfʲɕʨ̑ɛkwɔɕʨ̑/ (n)
fury
  bardzo silna negatywna emocja, intensywna złość

wściekły /ˈfʲɕʨ̑ɛkwɨ/ (adj)
rabid
  o zwierzęciu: chory na wściekliznę
furious
  taki, który jest bardzo zdenerwowany, rozgniewany, wzburzony

wślizg /fʲɕlʲisk/ (n)
sliding tackle, slide tackle
  (sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki

wśród /fʲɕrut/ (preposition)
among, amid, amidst, amongst
  w danym otoczeniu, między określonymi elementami (w czasie lub przestrzeni)

y /ˈiɡrɛk/ (n)
y
  dwudziesta dziewiąta litera polskiego alfabetu

yacht club /jˈaxt klˈup/ (n)
yacht club
  klub żeglarski

yacht-club /jˈaxtklˈup/ (n)
yacht club
  klub żeglarski

yachting /jˈaxtʲiŋk/ (n)
yachting
  żeglarstwo, jachting

yakuza /jakˈuza/ (n)
yakuza
  członek mafii japońskiej;

yale /jˈalɛ/ (n)
Yale lock
  typ automatycznego zamka do otwierania drzwi płaskim kluczem

yaoi /jaˈɔi/ (n)
yaoi
  (sztuka) podgatunek hentai pokazujący miłość między mężczyznami

yari /jˈari/ (n)
yari
  japońska włócznia;

yerba mate /ˈjɛrba ˈmatɛ/ (n)
maté, yerba mate, yerba maté
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napar z ostrokrzewu paragwajskiego, popularny głównie w krajach Ameryki Południowej (Argentynie, Paragwaju, Urugwaju, Brazylii) i w niektórych krajach Bliskiego Wschodu (głównie Syrii i Libanie);

yeti /ˈjɛtʲi/ (n)
yeti
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;

youtuber /jˌɔutˈubɛr/ (n)
YouTuber
  osoba nagrywająca filmiki wideo i umieszczająca je na serwisie internetowym YouTube

yuppie /jˈuppʲɛ/ (n)
yuppie
  (publikatory) świetnie zarabiający młody człowiek demonstrujący swój wystawny tryb życia

yuri /jˈuri/ (n)
yuri
  (sztuka) podgatunek hentai pokazujący miłość między kobietami

yuzu /jˈuzu/ (n)
yuzu
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) niewielkie uprawne drzewo lub krzew z gatunku Citrus × junos Siebold ex Tanaka, należącego do rodziny rutowatych;
  (spożywczy) jadalny owoc rośliny (1.1)

z /s/ /z/ /zet/ (particle)
about
  (potocznie, potoczny) …poprzedzająca liczbę lub określenie czasu, oznaczająca ich przybliżenie

z /s/ /z/ /zet/ (preposition)
with
  …opisujący związek
  …wskazujący zawartość
  …wskazujący towarzystwo
from, of
  …wskazujący przyczynę
from
  …wskazujący punkt początku ruchu
  …wskazujący źródło
  …wskazujący okres

z Bogiem /ˈz‿bɔɟɛ̃m/ (interjection)
Godspeed
  rodzaj pożegnania

z całego serca /s‿ʦ̑aˈwɛɡɔ ˈsɛrʦ̑a/ (adv)
wholeheartedly, wholehearted
  całym sobą, całkowicie, angażując wszystkie swoje uczucia

z dziada pradziada /z dʑˈada pradʑˈada/ (adv)
for generations
  od pokoleń

z grubsza /ˈz‿ɡrupʃa/ (adv)
roughly
  niedokładnie, nieprecyzyjnie, nieściśle

z góry /ˈz‿ɡurɨ/ (idiom)
downhill
  z jakiejś wysokości
in advance, ahead of time
  zawczasu, od razu, zanim coś się zdarzy, z wyprzedzeniem

z hakiem /s xˈakʲɛm/ (idiom)
-odd
  (potocznie, potoczny) nieco ponad podaną wartość

z krwi i kości /ˈs‿kr̥fʲi ː‿ˈkɔɕʨ̑i/ (adj)
flesh and blood
  prawdziwy, autentyczny z pochodzenia, z natury; mający charakterystyczne cechy jakiegoś typu

z kąta w kąt /s kˈɔnta f kˈɔnt/ (adv)
back and forth
  (przenośnie, przenośnia) bez celu

z lotu ptaka /ˈz‿lɔtu ˈptaka/ (adv)
bird's eye view
  z góry, zazwyczaj z dużej wysokości

z osobna /z‿ɔˈsɔbna/ (adv)
individually
  oddzielnie, osobno

z otwartymi ramionami /ˌz‿ɔtfarˈtɨ̃mʲi ˌrãmʲjɔ̃ˈnãmʲi/ (adv)
with open arms
  chętnie, bez protestu
  serdecznie

z pewnością /s pɛvnˈɔɕtɕɔ̃/ (adv)
certainly, assuredly, certes
  (książkowy) na pewno, bez wątpienia, niewątpliwie, niechybnie

z poważaniem /ˌs‿pɔvaˈʒãɲɛ̃m/ (idiom)
yours faithfully, yours sincerely
  formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie

z powodu /s‿pɔˈvɔdu/
due to, because of, for, on account of, owing to, through
  wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z powrotem /s‿pɔˈvrɔtɛ̃m/ (adv)
back, to and fro
  ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem
again
  znowu przywracając pierwotny stan

z przodu /s pʃˈɔdu/ (adv)
ahead, before, in front
  będąc przed czymś lub kimś
at the front, in the front, on the front
  stanowiąc przedni element czegoś lub kogoś

z reguły /z‿rɛˈɡuwɨ/ (adv)
as a rule
  zazwyczaj, zwykle

z ręką na sercu /ˈz‿rɛ̃ŋkɔ̃w̃ na‿ˈsɛrʦ̑u/ (adv)
cross my heart, cross my heart and hope to die
  otwarcie, szczerze, bez kręcenia

z tyłu /s tˈɨwu/ (adv)
behind
  od przeciwnej strony niż przód

z tyłu liceum, z przodu muzeum /ˈs‿tɨwu lʲiˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm ˈs‿pʃɔdu muˈzɛ<sup>w</sup>ũm/ (idiom)
mutton dressed as lamb
  (potocznie, potoczny) (ironicznie) osoba wyraźnie niemłoda starająca się odmłodzić swój wygląd

z wiatrem /ˈz‿vʲjatrɛ̃m/ (adv)
downwind
  w kierunku, w którym wieje wiatr

z zasady /z zasˈadɨ/ (adv)
in principle
  zgodnie z własnymi przekonaniami lub powszechnie respektowanymi normami

za /za/ (preposition)
at, for
  podczas
at, in
  zamiast
for, at
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem
in, at
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których dana czynność będzie wykonana po jakimś czasie
at
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiana czynność, odnosząca się do całego elementu, została wykonana przez wykorzystanie jego części
  o czasie: po
  w głosowaniu: zgodnie z pytaniem; popierając kogoś
behind, after, at
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
at, because of
  …służący do tworzenia wyrażeń, w których wyrażenie za przyimkiem określa przyczynę wykonywania czynności

za Chiny ludowe /za çˈinɨ ludˈɔvɛ/ (adv)
all the gold in Fort Knox, all the money in the universe, all the money in the world, all the tea in China
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) na pewno nie, nigdy w życiu

za darmo /za dˈarmɔ/ (adv)
free, gratis, for free, free of charge, complimentarily
  bezpłatnie, gratis

za friko /za‿ˈfrʲikɔ/ (adv)
freebie
  (potocznie, potoczny) za darmo

za granicą /ˌza‿ɡrãˈɲiʦ̑ɔ̃w̃/ (adv)
abroad
  poza granicami kraju

za każdym razem /za kˈaʒdɨm rˈazɛm/ (adv)
every time, everytime
  w sposób ustawiczny, powtarzający się przy każdym podejściu

za kratkami /ˌza‿kratˈkãmʲi/ (idiom)
behind bars
  (potocznie, potoczny) w więzieniu, w areszcie

za młodu /za mwˈɔdu/ (adv)
in his her youth
  kiedy ktoś był młody

za nic na świecie /za‿ˈɲiʦ̑ na‿ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑ɛ/ (adv)
not for the world
  absolutnie nie; nigdy; za żadną cenę

za pobraniem /ˌza‿pɔˈbrãɲɛ̃m/ (adv)
cash on delivery
  o płatności za paczkę, przesyłkę: forma opłacenia zamówionych towarów dopiero przy ich odbiorze

za żadne skarby świata /za‿ˈʒadnɛ ˈskarbɨ ˈɕfʲjata/ (adv)
not for all the tea in China, not for love or money, not for world
  kategoryczna odmowa na czyjąś propozycję

zaangażować /zˌaaŋɡaʒˈɔvatɕ/ (v)
involve
  włączyć kogoś lub coś w działania
hire
  zatrudnić, przyjąć do pracy
get involved
  zainwestować w coś dużo czasu lub energii

zaaprobować /ˌzaːprɔˈbɔvaʨ̑/ (v)
approve
  wyrazić aprobatę, uznać coś za słuszne, godne poparcia

zaawansowany /zˌaavˌansɔvˈanɨ/ (adj)
advanced, sophisticated
  będący w dalszej fazie rozwoju

zaawansowany /zˌaavˌansɔvˈanɨ/ (n)
advanced learner
  człowiek mający pewną wiedzę i doświadczenie w danej dziedzinie

zabarwić /zaˈbarvʲiʨ̑/ (v)
tint
  nadać czemuś barwę

zabawa /zaˈbava/ (n)
game, play, fun
  ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia

zabawiać /zabˈavʲatɕ/ (v)
dwell, stay
  spędzać czas
entertain
  uprzyjemniać czas, dostarczając rozrywki

zabawka /zaˈbafka/ (n)
toy, plaything
  rzecz służąca do zabawy;

zabawnie /zabˈavɲʲɛ/ (adv)
wittily
  w sposób zabawny

zabawny /zaˈbavnɨ/ (adj)
amusing, entertaining, funny
  o wesołym usposobieniu
funny, amusing, entertaining
  wywołujący rozbawienie, śmiech

zabezpieczać /ˌzabɛˈspʲjɛʧ̑aʨ̑/ (v)
safeguard, secure
  czynić bezpiecznym
guard, insure, protect
  zapewniać ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym
provide
  zapewniać utrzymanie się czegoś w dotychczasowym stanie
protect oneself
  zapewniać sobie ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym

zabezpieczenie /ˌzabɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
precaution, protection
  coś, co chroni przed czymś

zabieg /ˈzabʲjɛk/ (n)
procedure
  (medycyna, medyczny) czynność wykonywana przez lekarza lub pielęgniarkę służąca pomocy pacjentowi,

zabiegać /zabjˈɛɡatɕ/ (v)
court, solicit, strive
  czynić starania

zabierać /zaˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
take
  brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś
  idąc lub jadąc dokądś, brać coś lub kogoś ze sobą
  prowadzić kogoś gdzieś bez jego woli
  przenosić coś w inne miejsce, usuwać coś z jakiegoś miejsca
be about to do
  zaczynać coś robić, przygotowywać się do robienia czegoś

zabijać /zaˈbʲijäʨ̑/ (v)
nail up
  na stałe zamknąć za pomocą młotka i gwoździ
kill
  pozbawiać życia
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) zakończyć działanie programu w sposób wymuszony
commit a suicide
  odebrać sobie życie, popełnić samobójstwo

zabijać czas /zaˈbʲijäʨ̑ ˈʧ̑as/ (v)
kill the time
  (przenośnie, przenośnia) wykonywać czynności mające na celu subiektywne przyspieszenie upływu czasu; człowiek sądzi, że czas płynie szybciej i dzięki temu znudzenie nie jest tak przykre

zabity /zaˈbʲitɨ/ (participleAdjective)
jammed
  miejsce z utrudnioną możliwością dojścia / dojechania
killed
  pozbawiony życia przez kogoś lub coś

zabić kurę znoszącą złote jajka /zˈabʲitɕ kˈurɛ znɔʃˈɔntsɔ̃ zwˈɔtɛ jˈajka/ (v)
kill the goose that lays the golden eggs
  (związek frazeologiczny) sprzeniewierzyć intratny interes; zmarnować głupio coś, co mogło przynosić krocie

zabobon /zabˈɔbɔn/ (n)
superstition
  przypisywanie mocy nadprzyrodzonej czemu lub komu

zaborczo /zabˈɔrtʃɔ/ (adv)
acquisitively, invasively, possessively
  w sposób zaborczy

zabraniać /zaˈbrãɲäʨ̑/ (v)
ban, forbid, prohibit, disallow
  nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

zabroniony /zˌabrɔɲʲˈɔnɨ/ (adj)
forbidden, prohibited, disallowed, illicit, interdicted, off-limits
  taki, który jest objęty zakazem

zabudowa /ˌzabuˈdɔva/ (n)
development, housing
  ogół budynków znajdujących się na określonym obszarze
closet
  szafy, półki, szafki montowane w pomieszczeniu na stałe

zaburzenie /ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
disorder, disturbance
  nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy

zabytek /zaˈbɨtɛk/ (n)
ancient monument, historic building, monument
  budynek lub rzecz, wykonana na tyle dawno, że ma już wartość historyczną;

zabytkowy /ˌzabɨtˈkɔvɨ/ (adj)
antique
  (przymiotnik) od zabytek

zabójca /zaˈbujʦ̑a/ (n)
killer, assassin, assassinator
  ktoś, kto zabił lub zabija

zabójczo /zaˈbujʧ̑ɔ/ (adv)
lethally
  w sposób zabójczy, pozbawiający życia

zabójczy /zaˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
brill, brilliant, cool
  (potocznie, potoczny) świetny, wystrzałowy
deadly, lethal, fatal
  powodujący śmierć

zabójczyni /ˌzabujˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
murderess
  (historia, historyczny, historycznie) (książkowy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) kobieta, która kogoś zabiła

zabójstwo honorowe /zabˈujstfɔ xˌɔnɔrˈɔvɛ/ (n)
honor killing, honour killing
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny;

zabłądzić /zaˈbwɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
get lost
  stracić orientację w terenie i nie móc znaleźć dalszej drogi

zachcianka /zaxtɕˈaŋka/ (n)
caprice, whim, fantasy
  nagła silna chęć na coś

zachmurzenie /ˌzaxmuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
cloudiness
  (meteorologia, meteorologiczny) stopień pokrycia nieba przez chmury;

zachmurzony /zˌaxmuʒˈɔnɨ/ (adj)
overcast, cloudy
  (meteorologia, meteorologiczny) pokryty chmurami
frowning
  (przenośnie, przenośnia) o niewesołym obliczu

zachodni /zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
Western
  mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód
  dotyczący Europy Zachodniej i Ameryki Północnej, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym

zachodnioafrykański /zˌaxɔdɲʲˌɔafrɨkˈaɲski/ (adj)
West Africa
  związany z Afryką Zachodnią; tam położony

zachodnioantarktyczny /zˌaxɔdɲʲˌɔantarktˈɨtʃnɨ/ (adj)
West Antarctic
  odnoszący się do Antarktyki Zachodniej, związany z Antarktyką Zachodnią

zachodnioeuropejski /zˌaxɔdɲʲˌɔɛwrɔpˈɛjski/ (adj)
Western European, West European
  odnoszący się do Europy Zachodniej, związany z Europą Zachodnią

zachodnioflamandzki /zˌaxɔdɲʲˌɔflamˈantski/ (adj)
West Flemish
  związany z Flandrią Zachodnią, dotyczący Flandrii Zachodniej
  związany z dialektami Flandrii Zachodniej

zachodnioflamandzki /zˌaxɔdɲʲˌɔflamˈantski/ (n)
West Flemish
  (językoznawstwo, językoznawczy) dialekt (język) zachodnioflamandzki;

zachodnioniemiecki /zˌaxɔdɲʲˌɔɲʲɛmjˈɛtski/ (adj)
West German
  (geografia, geograficzny) związany z zachodnią częścią Niemiec, tam położony

zachodniosłowiański /ˌzaxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
West Slavic, Western Slavic
  odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny

zachodzić /zaˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
overlap
  częściowo przykrywać lub pokrywać się
set
  o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą
drop in
  odwiedzać kogoś przy okazji
occur
  zdarzać się, odbywać się, mieć miejsce

zachodzić w głowę /zaˈxɔʥ̑iʥ̑ ˈv‿ɡwɔvɛ/ (v)
cudgel one's brain, rack one's brain
  zastanawiać się nad czymś intensywnie

zachorowalność /zˌaxɔrɔvˈalnɔɕtɕ/ (n)
morbidity, morbidity rate
  liczba zachorowań na daną chorobę, częstotliwość zachorowań

zachorować /ˌzaxɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
fall ill
  stać się chorym, popaść w chorobę

zachowanie /ˌzaxɔˈvãɲɛ/ (n)
behavior, behaviour
  sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

zachowawczy /ˌzaxɔˈvafʧ̑ɨ/ (adj)
conservative
  taki, który ma na celu zachowanie dotychczasowego stanu czegoś

zachować zimną krew /zaˈxɔvaʥ̑ ˈʑĩmnɔ̃w̃ ˈkrɛf/ (v)
keep calm, keep one's cool
  (związek frazeologiczny) mieć spokojny umysł, być opanowanym, nie denerwować się mimo niebezpieczeństwa lub ciężkiej, trudnej sytuacji

zachowek /zaxˈɔvɛk/ (n)
legitime
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gwarantowana część spadku, która przysługuje osobom najbliższym spadkodawcy, niezależnie od jego woli;

zachowywać /ˌzaxɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
preserve
  ochraniać coś przed czymś lub przed kimś
behave
  postępować w jakiś sposób

zachwycający /zˌaxfɨtsajˈɔntsɨ/ (adj)
admirable, marvellous
  wywołujący zachwyt

zachwycać /zaˈxfɨʦ̑aʨ̑/ (v)
delight, enthral
  wprawiać kogoś w stan zachwytu; być powodem/obiektem czyjegoś zachwytu

zachwycony /ˌzaxfɨˈʦ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
delight, rapt, thrilled
  odczuwający zachwyt, pełen zachwytu

zachwyt /ˈzaxfɨt/ (n)
admiration, awe, rapture
  podziw często wyrażony miną, gestem, słowem

zachód /ˈzaxut/ (n)
West, west
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;
set
  chwila zniknięcia słońca, księżyca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem

zachód księżyca /zˈaxut kɕɛ̃ʒˈɨtsa/ (n)
moonset
  (astronomia, astronomiczny) zjawisko chowania się księżyca za horyzont

zachód słońca /ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a/ (n)
sunset, sundown
  zjawisko chowania się słońca za horyzont

zachęcać /zaˈxɛ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
encourage
  próbować wzbudzić w kimś chęć do czegoś

zachłannie /zaxwˈanɲʲɛ/ (adv)
greedily
  w sposób zachłanny

zachłanny /zaˈxwãnːɨ/ (adj)
avid, greedy, voracious, acquisitive, grasping, ravenous
  pragnący więcej niż potrzebuje

zaciek /ˈzaʨ̑ɛk/ (n)
waterstain
  odbarwienie powstałe po wyschnięciu cieczy

zaciekły /zatɕˈɛkwɨ/ (adj)
unrelenting
  dążący do czegoś za wszelką cenę
ferocious, fierce
  toczony z zawziętością
fierce
  wyrażający postawę bezwzględnego dążenia do czego, determinację

zaciemniać /zatɕˈɛmɲʲatɕ/ (v)
cloud, confuse, fudge
  (przenośnie, przenośnia) czynić niejasnym, niezrozumiałym
obfuscate, obscure, shadow
  zasłaniać źródło światła lub ograniczać jego dostęp, czyniąc dane miejsce ciemniejszym

zacieniać /zaˈʨ̑ɛ̇̃ɲäʨ̑/ (v)
shadow
  tworzyć nad czymś cień

zacier /zˈatɕɛr/ (n)
mash
  (spożywczy) fermentująca mieszanina na wódkę

zaciskać /zatɕˈiskatɕ/ (v)
tighten
  czynić ciaśniejszym, ściśle przylegającym
tighten up
  ściśle przywierać

zaciąg /zˈatɕɔŋk/ (n)
conscription, enlistment, recruitment, the draft
  werbowanie osób chętnych do wojska lub pracy

zaciągać /zaˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
inhale
  paląc tytoń, wciągać dym do płuc
enlist
  wstępować jako ochotnik do jakiejś służby, zwłaszcza do wojska

zacny /ˈzaʦ̑nɨ/ (adj)
virtuous, worthy
  (książkowy) o osobie: pełen cnót, pełen zalet; godny szacunku
worthy
  (książkowy) o rzeczy: wyborny; dobrej jakości, w najlepszym gatunku

zacofanie /ˌzaʦ̑ɔˈfãɲɛ/ (n)
backwardness, retardation, underdevelopment
  opóźnienie w rozwoju pod względem technologicznym, społecznym itd.

zacofany /zˌatsɔfˈanɨ/ (adj)
diehard
  nieufny lub przeciwny postępowi
backward, behind the times, hidebound
  opóźniony w rozwoju

zaczepiać /zatʃˈɛpʲatɕ/ (v)
hitch, hook
  mocować coś na czymś wystającym
attack
  rozpoczynać agresywną prowokację czy bójkę
accost
  zatrzymywać kogoś, podejmując relację
grapple
  zawadzać o coś podczas ruchu
gain a foothold
  (potocznie, potoczny) znajdować tymczasowe mieszkanie lub pracę
catch hold
  chwytać za coś, przytrzymywać się czego
catch, catch on
  zatrzymywać się lub zawisać, zahaczywszy o coś

zaczepny /zatʃˈɛpnɨ/ (adj)
pugnacious, truculent
  zdolny prowokować i wszczynać kłótnię

zaczerpywać /zˌatʃɛrpˈɨvatɕ/ (v)
take
  brać skądś, aby wykorzystać do jakiegoś celu
lade, ladle, scoop up
  nabierać coś płynnego lub sypkiego
have
  nabierać powietrza, by poczuć się dobrze
draw
  uzyskiwać wiadomości

zaczynać /zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑/ (v)
start, begin
  przystępować do wykonywania jakiejś czynności

zadanie /zaˈdãɲɛ/ (n)
task, job, chores, errand
  coś, co należy wykonać

zadarty /zadˈartɨ/ (adj)
snub
  skierowany na końcu ku górze

zadawać /zaˈdavaʨ̑/ (v)
give, set
  nakazywać komuś coś robić
ask a question
  o pytaniach: wypowiadać w celu uzyskania odpowiedzi
deal, deliver, inflict
  sprawiać komuś coś złego

zadowalający /zˌadɔvˌalajˈɔntsɨ/ (adj)
satisfactory
  wystarczająco dobry

zadowalać /ˌzadɔˈvalaʨ̑/ (v)
satisfy
  zaspokajać potrzeby, odpowiadać czyimś upodobaniom

zadowolenie /ˌzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
satisfaction, contentment, gladness, complacence
  uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy

zadowolony /ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
content, pleased, glad
  taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

zadość /ˈzadɔɕʨ̑/ (adv)
enough
  (książkowy) wystarczająca ilość czegoś, zaspokajająca pewną potrzebę

zaduch /zˈadux/ (n)
frowst, stuffiness
  nieświeże powietrze, nie do oddychania

zaduma /zaˈdũma/ (n)
muse
  głębokie zamyślenie

zadupie /zaˈdupʲjɛ/ (n)
middle of nowhere
  (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.

zadyma /zadˈɨma/ (n)
brawl, riot
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna

zadzierać /zaˈʥ̑ɛraʨ̑/ (v)
get torn
  nadrywać coś, zaczepiwszy tym czymś o coś innego
perk, pull up
  unosić coś ku górze
fall foul
  (przenośnie, przenośnia) narażać się komuś

zadziwiający /zˌadʑivʲajˈɔntsɨ/ (adj)
surprising
  wywołujący podziw, zdumienie

zadziwiać /zadʑˈivʲatɕ/ (v)
astound, strike with wonder
  powodować podziw lub zdumienie
be surprised, be taken with surprise
  okazywać podziw albo zdumienie

zagadka /zaˈɡatka/ (n)
riddle, puzzle
  gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;
enigma
  intrygująca tajemnica, trudna do wyjaśnienia

zagadkowość /zˌaɡatkˈɔvɔɕtɕ/ (n)
ambiguity, incomprehensibility
  cecha tego, co zagadkowe

zagadkowy /ˌzaɡatˈkɔvɨ/ (adj)
enigmatic
  tajemniczy, pełen sekretów

zagadnienie /ˌzaɡadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
issue, problem
  omawiany temat, wątek, problem, kwestia

zaginiony /ˌzaɟĩˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
missing, disappeared, lost
  utracony, zagubiony w czasie lub przestrzeni

zagięcie /zaɡʲˈɛɲtɕɛ/ (n)
fold
  miejsce, gdzie coś jest zagięte

zaglądać do butelki /zaˈɡlɔ̃ndaʥ̑ ˌdɔ‿buˈtɛlʲci/ (v)
hit the bottle
  pić alkohol, popijać

zaglądać do kieliszka /zaˈɡlɔ̃ndaʥ̑ ˌdɔ‿cɛˈlʲiʃka/ (v)
hit the bottle
  popijać, pić często alkohol

zagracać /zaɡrˈatsatɕ/ (v)
clutter, clutter up
  zastawiać gratami; umieszczać gdzieś zbyt wiele przedmiotów

zagranica /ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a/ (n)
abroad, overseas, foreign land
  terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

zagraniczny /ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
foreign, alien, overseas
  odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

zagrać /ˈzaɡraʨ̑/ (v)
play
  udać coś lub kogoś
  wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch)
  wykonać utwór na instrumencie muzycznym
  wziąć udział w grze

zagroda /zaˈɡrɔda/ (n)
corral, pen
  wydzielony ogrodzeniem teren dla zwierząt

zagrozić /zaɡrˈɔzitɕ/ (v)
endanger
  zacząć stanowić zagrożenie
threaten
  zasugerować groźne skutki

zagrożenie /ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
threat, menace
  coś, co jest niebezpieczne

zagrożony /zˌaɡrɔʒˈɔnɨ/ (adj)
endangered
  taki, któremu coś grozi

zagłada /zaˈɡwada/ (n)
extermination
  (książkowy) całkowite wyniszczenie, unicestwienie

zagłosować /zˌaɡwɔsˈɔvatɕ/ (v)
vote
  oddać głos, dokonać wyboru w czasie głosowania

zaimek /zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
pronoun
  (gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

zaimek dzierżawczy /zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛɟ ʥ̑ɛrˈʒafʧ̑ɨ/ (n)
possessive pronoun
  (gramatyka) zaimek, który wskazuje na przynależność czegoś bądź kogoś do danej osoby lub rzeczy

zainteresowanie /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ/ (n)
interest
  zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

zainteresowany /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ/ (adj)
interested
  taki, którego dotyczy lub obchodzi poruszana sprawa

zainteresowany /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ/ (n)
interested
  osoba, której dotyczy lub którą obchodzi poruszana sprawa

zainteresować /zˌaintˌɛrɛsˈɔvatɕ/ (v)
interest
  wzbudzić w kimś zainteresowanie
become interest in
  wzbudzić w sobie zainteresowanie

zair /zˈɛr/ (n)
zaire
  (jednostka monetarna) dawna waluta Zairu;

zairski /zˈɛrski/ (adj)
Zairean, Zairian
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Zairem lub Zairczykami, dotyczący Zairu lub Zairczyków

zaiste /zaˈ<sup>j</sup>istɛ/ (particle)
indeed
  (dawniej, dawny) partykuła podkreślająca prawdziwość wypowiadanego sądu

zajadać /zajˈadatɕ/ (v)
tuck in
  (potocznie, potoczny) jeść z apetytem, ze smakiem

zajadle /zaˈjadlɛ/ (adv)
vehemently
  w sposób zajadły

zajadły /zaˈjadwɨ/ (adj)
bitter
  uparcie, zawzięcie walczący przeciwko komuś, czemuś; nieustępliwy

zajazd /ˈzajast/ (n)
domestic fight blind railway track
  (kolejnictwo) ślepe odgałęzienie toru kolejowego zakończone odbojnicą
inn, road house
  (przestarzałe, przestarzały) droga, którą podjeżdża się pod dom
  (przestarzałe, przestarzały) karczma ze stajnią i wozownią dla koni i powozów
  (przestarzałe, przestarzały) plac, na którym zatrzymują się podjeżdżające pod dom pojazdy
arrive by vehicle or on horseback
  (przestarzałe, przestarzały) przybycie pojazdem lub konno

zajebisty /ˌzajɛˈbʲistɨ/ (adj)
badass, fanfuckingtastic, fucking awesome, kick-ass, shit-hot
  (potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) fajny, wspaniały, robiący wrażenie

zajmować /zajˈmɔvaʨ̑/ (v)
distrain
  przejmować mienie w celu wyegzekwowania należności
reserve, book, keep
  rezerwować miejsce
occupy, take up
  użytkować pomieszczenie
engage, interest, occupy
  zainteresować czymś
fill, take
  zapełniać sobą przestrzeń lub powierzchnię
take care
  opiekować się kimś
be engage, be occupy, work
  pracować nad czymś

zajrzeć /ˈzajʒɛʨ̑/ (v)
look peek
  popatrzeć do środka czegoś

zając /ˈzajɔ̃nʦ̑/ (n)
hare
  (zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami;

zając bielak /zˈajɔndʑ bjˈɛlak/ (n)
alpine hare, mountain hare, snow hare, white hare, Irish hare, blue hare
  (zoologia, zoologiczny) Lepus timidus, gatunek ssaka z rodziny zającowatych;

zajączek /zaˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
leveret
  mały lub młody zając
  (zdrobniale) od: zając

zajęcia /zaˈjɛ̇̃ɲʨ̑a/ (n)
activity, class
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) systematyczne lekcje, wykłady, ćwiczenia

zajęcie /zaˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
distraint
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) areszt nałożony na czyjąś własność
job, resource
  praca, robota, czynność, zajmowanie się czymś

zajęczak /zajˈɛntʃak/ (n)
bushman hare, bushman rabbit, riverine rabbit
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bunolagus monticularis Thomas, gatunek z rodzaju (1.1)

zajęty /zaˈjɛ̃ntɨ/ (adj)
busy
  taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność

zajść /zajɕʨ̑/ (v)
set
  (potocznie, potoczny) zajść w ciążę
pop in
  wstąpić gdzieś
happen
  wydarzyć się

zakalec /zaˈkalɛʦ̑/ (n)
sad cake
  nieudana, niewypieczona część ciasta lub całe niedopieczone ciasto;

zakarpacki /zaˈkarˈpaʦ̑ʲci/ (adj)
Transcarpathian
  związany z Zakarpaciem, dotyczący Zakarpacia

zakaz /ˈzakas/ (n)
prohibition, ban, interdiction
  zabronienie czegoś komuś

zakazany owoc /ˌzakaˈzãnɨ ˈɔvɔʦ̑/ (n)
forbidden fruit
  (przenośnie, przenośnia) coś zakazanego, zabronionego; kontakt z tym jest miły, lecz grozi poważnymi konsekwencjami

zakazywać /ˌzakaˈzɨvaʨ̑/ (v)
prohibit, suppress
  zabraniać, ustanawiać regułę niewykonywania określonych czynności

zakaźny /zakˈaʑnɨ/ (adj)
infectious, contagious, septic, zymotic
  (medycyna, medyczny) wywołujący zakażenie
infectious, isolation
  odnoszący się do zakażeń

zakażać /zaˈkaʒaʨ̑/ (v)
infect
  powodować dostawanie się drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu

zakażenie /ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
infection
  (medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

zaklinać /zaˈklʲĩnaʨ̑/ (v)
cast a spell, jinx
  rzucać czar na kogoś
plead
  prosić o przebaczenie, pomoc

zakluczyć /zaklˈutʃɨtɕ/ (v)
lock
  (dawniej, dawny) obecnie TemplateParserError:LuaError zamknąć na klucz

zaklęcie /zaklˈɛɲtɕɛ/ (n)
entreaty
  (książkowy) żarliwa prośba
spell, charm, incantation, magic spell, magical spell
  magiczna formułka mająca nadprzyrodzoną moc

zakochany /ˌzakɔˈxãnɨ/ (adj)
in love, infatuated
  taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

zakochiwać się /zˌakɔçˈivatɕ ɕɛ/ (v)
fall for, fall in love
  zaczynać odczuwać do kogoś miłość

zakon /ˈzakɔ̃n/ (n)
order
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie religijne lub świeckie związane ślubami, żyjące według ściśle określonych reguł;

zakon żebraczy /ˈzakɔ̃n ʒɛˈbraʧ̑ɨ/ (n)
mendicant order
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakon o surowej regule zabraniającej posiadania majątku, utrzymujący się z pracy i z dobrowolnych datków zbieranych głównie podczas kwest;

zakonnica /ˌzakɔ̃ɲˈːiʦ̑a/ (n)
nun, religious
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu żeńskiego

zakonnik /zaˈkɔ̃ɲːik/ (n)
monk, friar, religious
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego;

zakonny /zaˈkɔ̃nːɨ/ (adj)
monastic, religious
  dotyczący zakonu, właściwy zakonowi, związany z zakonem, należący do zakonu

zakonodawca /zˌakɔnɔdˈaftsa/ (n)
lawgiver
  (przestarzałe, przestarzały) prawodawca
founder
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel wspólnoty zakonnej

zakos /zˈakɔs/ (n)
bend, hairpin bend
  ostry zakręt

zakończenie /ˌzakɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
NT, network termination
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (telekomunikacja) fizyczny punkt, w którym abonent otrzymuje dostęp do publicznej sieci telekomunikacyjnej;
completion, end, surcease
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zakończyć
end, ending, epilogue, finale
  ostatnia część jakiejś czynności, działań, opowieści, utworu literackiego, muzycznego, filmu
ending
  wystający fragment jakiegoś przedmiotu

zakończony /zˌakɔɲtʃˈɔnɨ/ (adj)
-ended, -tipped, tipped
  posiadający koniec, zakończenie, brzeg

zakrawać /zaˈkravaʨ̑/ (v)
sound like, verge
  być do czegoś podobnym, przypominać coś

zakres /ˈzakrɛs/ (n)
area, range, scope
  granice zasięgu jakiegoś zjawiska

zakreślacz /zaˈkrɛɕlaʧ̑/ (n)
highlighter
  gruby pisak o jaskrawym, prześwitującym kolorze służący do zaznaczania tekstu

zakrystia /zaˈkrɨstʲja/ (n)
sacristy, vestry
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;

zakrystian /zakrˈɨstjan/ (n)
sacristan
  ten, kto ma nadzór nad zakrystią, kościelny;

zakrzep /zˈakʃɛp/ (n)
thrombus
  (medycyna, medyczny) czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie

zakręt /ˈzakrɛ̃nt/ (n)
bend, turn
  odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg
turn
  zmiany kierunku ruchu

zakup /ˈzakup/ (n)
purchase, shopping
  czynność kupowania czegoś w sklepie lub w Internecie

zakupoholik /zˌakupɔxˈɔlik/ (n)
shopaholic
  osoba uzależniona od robienia zakupów

zakupoholizm /zˌakupɔxˈɔlizm/ (n)
shopaholism
  (potocznie, potoczny) nałogowe robienie zakupów, kompulsywne kupowanie

zakupy /zaˈkupɨ/ (n)
shopping
  czynność kupowania

zakurzony /zˌakuʒˈɔnɨ/ (adj)
dusty
  pokryty kurzem; z widoczną warstwą, warstewką kurzu

zakuwać /zaˈkuvaʨ̑/ (v)
hit the books
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bardzo intensywnie się uczyć

zakwas /zˈakfas/ (n)
sourdough
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozmnożona kultura bakterii stosowana do zakwaszania, np. przy produkcji przetworów mlecznych, pieczywa;

zakwaszać /zakfˈaʃatɕ/ (v)
acidify
  (chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) nasycać kwaśnymi związkami chemicznymi
leaven
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać ciasto zwykle krótkotrwałej fermentacji
pickle
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać dłuższej fermentacji
acidify
  (chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) ulegać zakwaszeniu
become pickled, ferment
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ulegać fermentacji

zakwaterowanie /zˌakfatˌɛrɔvˈaɲʲɛ/ (n)
accommodation, lodging
  (turystyka, turystyczny) czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

zakąska /zaˈkɔ̃w̃ska/ (n)
appetizer, snack
  potrawa, niewielkie danie podawane przed głównym posiłkiem lub do wódki

zakątek /zaˈkɔ̃ntɛk/ (n)
corner, nook
  miejsce położone na uboczu

zakład /ˈzakwat/ (n)
plant
  przedsiębiorstwo produkujące coś lub świadczące usługi
bet, wager
  umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

zakład pogrzebowy /zˈakwat pˌɔɡʒɛbˈɔvɨ/ (n)
undertaker
  instytucja zajmująca się organizowaniem pogrzebów

zakładać /zaˈkwadaʨ̑/ (v)
set up, establish, found
  organizować i rozpoczynać działalność firmy, instytucji, organizacji itp.
assume, suppose, presume
  przypuszczać
put on
  ubierać się w coś, ozdabiać się czymś
bet
  robić z kimś zakład, umawiać się o nagrodę lub karę za konsekwencje pewnego zdarzenia

zakładka /zaˈkwatka/ (n)
bookmark
  kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie
  (informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej

zakładnik /zaˈkwadʲɲik/ (n)
hostage
  osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

zakłamany /ˌzakwãˈmãnɨ/ (adj)
mendacious, disingenuous
  (o człowieku) nieszczery, fałszywy, obłudny

zakłopotany /zˌakwɔpɔtˈanɨ/ (adj)
embarrassed, at fault, disconcerted, self-conscious
  taki, który wyraża zakłopotanie

zakłócenie /ˌzakwuˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
disruption, disturbance, interference
  niepożądany sygnał zaburzający pracę czegoś

zalać /zˈalatɕ/ (v)
inundate
  lejąc płyn przykryć nim coś, pogrążyć w nim, wypełnić nim coś

zaledwie /zaˈlɛdvʲjɛ/ (conjunction)
no sooner
  spójnik komunikujący, iż zdarzenie opisane w zdaniu podrzędnym wystąpiło bardzo krótko po zdarzeniu opisanym w zdaniu nadrzędnym

zaledwie /zaˈlɛdvʲjɛ/ (particle)
barely, hardly, just, merely, only, scarcely
  partykuła podkreślająca, że czegoś jest mniej niż można by oczekiwać lub niż być powinno
just, only just
  partykuła podkreślająca, że pewien odcinek czasu jest krótki

zalegać /zalˈɛɡatɕ/ (v)
occur
  (geologia, geologiczny) występować na danym terenie w formie złoża
be behind, fall behind
  być niewykonanym, niezapłaconym
linger, occupy
  zajmować przestrzeń; pokrywać miejsce

zaległość /zaˈlɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
arrear
  należne komuś pieniądze
backlog
  praca, która nie została wykonana w wyznaczonym czasie, a która musi zostać wykonana

zaległość podatkowa /zaˈlɛɡwɔɕʨ̑ ˌpɔdatˈkɔva/ (n)
tax arrears
  (ekonomia, ekonomiczny) kwota podatku nie zapłacona w terminie

zalesianie /ˌzalɛˈɕä̃ɲɛ/ (n)
forestation
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zalesiać

zalesiać /zaˈlɛɕäʨ̑/ (v)
forest
  o jakimś obszarze: sadzić na nim las

zaleta /zaˈlɛta/ (n)
asset
  cecha podwyższająca wartość przedmiotu
virtue, advantage
  dodatnia cecha charakteru

zalew /zˈalɛf/ (n)
bay
  (hydrologia, hydrologiczny) zatoka o wąskim wylocie, oddzielona od morza mierzeją
flood
  niekontrolowany, bardzo duży napływ czego
reservoir
  sztuczny akwen

zalewajka /zˌalɛvˈajka/ (n)
cream and garlic, potato soup with rye flour
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa kartoflana zalewana żurem oraz śmietaną lub mlekiem

zależeć /zaˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
be up to, depend on
  być uwarunkowanym
care about
  potrzebować, pragnąć

zależnie /zalˈɛʒɲʲɛ/ (adv)
depending
  w zależności od czegoś lub kogoś

zależność /zaˈlɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
dependence, dependency
  uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym
relation
  zjawisko polegające na tym, że jedna rzecz warunkuje, decyduje o innej

zależny /zaˈlɛʒnɨ/ (adj)
dependent
  o znaczeniu, wartości, intensywność, parametrach, lub przebiegu zmieniających się wraz ze zmianą innego czynnika
  pod czyjąś władzą lub dużym wpływem
subject
  występujący pod pewnymi warunkami

zaliczać /zaˈlʲiʧ̑aʨ̑/ (v)
get any, get some
  (potocznie, potoczny) odbywać przelotny stosunek seksualny
take
  (potocznie, potoczny) zdawać egzamin, sprawdzian lub test
class, classify
  ujmować do pewnego zbioru, zbiorowości

zaliczenie /ˌzalʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
credit
  wpis w indeksie potwierdzający że student opanował materiał zajęć

zaliczka /zaˈlʲiʧ̑ka/ (n)
advance
  część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności

zalotka /zaˈlɔtka/ (n)
eyelash curler
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd kosmetyczny służący do podkręcania rzęs, kształtem podobny do małych nożyczek, które zamiast ostrz mają zaciskaną na rzęsach końcówkę;

zamach /ˈzãmax/ (n)
assassination, attempt, swing
  targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie

zamach stanu /ˈzãmax ˈstãnu/ (n)
coup, coup d'état, putsch, overthrow
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;

zamachowiec /ˌzãmaˈxɔvʲjɛʦ̑/ (n)
assassin, assassinator, attacker, iceman
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba dokonująca zamachu

zamartwica /zˌamartfˈitsa/ (n)
asphyxia
  (medycyna, medyczny) stan znacznego niedotlenienia organizmu prowadzący do utraty świadomości lub śmierci;

zamarzać /zãˈmarzaʨ̑/ /zãˈmaʒaʨ̑/ (v)
freeze, freeze over
  (fizyka, fizyczny) przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały

zamarznąć /zamˈarznɔɲtɕ/ (v)
freeze
  (fizyka, fizyczny) przejść ze stanu ciekłego w stan stały

zamek /ˈzãmɛk/ (n)
castle, palace
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny;
fastener, zip, zipper
  (krawiectwo) zapięcie garderoby, (zobacz) zamek błyskawiczny.
lock
  (technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady;

zamek błyskawiczny /ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ/ (n)
zip fastener slide fastener, zip zipper
  (krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny;

zamglenie /zãˈmɡlɛ̃ɲɛ/ (n)
mist
  (meteorologia, meteorologiczny) obniżona widoczność atmosferyczna w zakresie od 1 do 9 km;

zamiana /zamjˈana/ (n)
conversion
  przejście z jednej postaci w drugą
exchange
  zastąpienie jednej rzeczy lub osoby inną

zamiar /ˈzãmʲjar/ (n)
intention
  chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planuje

zamiast /ˈzãmʲjast/ (conjunction)
instead
  słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiast /ˈzãmʲjast/ (preposition)
instead
  słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiatać /zãˈmʲjataʨ̑/ (v)
sweep
  oczyszczać jakąś powierzchnię za pomocą miotły, szczotki lub innego podobnego narzędzia

zamieniać się w słuch /zãˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑‿ɕɛ ˈf‿swux/ (v)
be all ears
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) uważnie słuchać

zamienny /zamjˈɛnnɨ/ (adj)
replaceable, spare
  nadający się do zamiany

zamierzać /zãˈmʲjɛʒaʨ̑/ (v)
intend, plan, to be go to
  planować coś, mieć intencję coś zrobić

zamierzony /zˌamjɛʒˈɔnɨ/ (adj)
intentional, deliberate, intended
  taki, który jest zgodny z zamiarem

zamieszanie /ˌzãmʲjɛˈʃãɲɛ/ (n)
confusion
  zamęt, rozgardiasz; sytuacja, w której panuje chaos

zamieszkanie /ˌzãmʲjɛˈʃkãɲɛ/ (n)
accommodation, domicile, home, lodging, residence
  miejsce, gdzie się mieszka
dwelling, habitation
  wprowadzenie się gdzieś

zamieszkać /zãˈmʲjɛʃkaʨ̑/ (v)
descend, prevail
  o uczuciach, zjawiskach itp.: ukazać się, pojawić się
settle
  wprowadzić się gdzieś, zacząć gdzieś mieszkać

zamieszki /zãˈmʲjɛʃʲci/ (n)
riot
  demonstracje, uliczne manifestacje i starcia wyrażające bunt przeciwko władzy;

zamieć /ˈzãmʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
blizzard
  (meteorologia, meteorologiczny) śnieg podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

zamknij się /ˈzãmʲcɲij‿ɕɛ/ (interjection)
shut up
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) milcz!

zamknięcie /zãˈmʲcɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
close, closure
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zamknąć
closure, lock
  urządzenie do zamykania czegoś
confinement
  zamknięte miejsce

zamknięty /zãˈmʲcɲɛ̃ntɨ/ (adj)
closed
  bez dostępu, odizolowany

zamknąć /ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
shut down
  (informatyka, informatyczny) zakończyć działanie (programu, komputera…)
close
  sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno
shut up
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) przestać mówić, być cicho, uciszyć się

zamorski /zãˈmɔrsʲci/ (adj)
overseas
  taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za morzem

zamożny /zãˈmɔʒnɨ/ (adj)
affluent, opulent, rich, uptown, wealthy, well-off
  dysponujący dużym majątkiem

zamrażarka /ˌzãmraˈʒarka/ (n)
freezer
  urządzenie do zamrażania produktów spożywczych

zamrażać /zamrˈaʒatɕ/ (v)
freeze
  (ekonomia, ekonomiczny) wstrzymywać realizację, użytkowanie, sprzedaż czegoś
freeze, ice
  znacznie schładzać coś, doprowadzając do stopniowego zamarznięcia

zamsz /zãmʃ/ (n)
suede
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);

zamykać na klucz /zãˈmɨkaʨ̑ na‿ˈkluʧ̑/ (v)
lock
  zamykać kluczem

zamyślony /zˌamɨɕlˈɔnɨ/ (adj)
pensive, thoughtful, meditative
  pogrążony w myślach

zamówienie /ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
order, commission
  ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

zamówić /zãˈmuvʲiʨ̑/ (v)
order
  zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp.

zamęt /ˈzãmɛ̃nt/ (n)
aggro, muddle, unrest, whirl
  sytuacja zakłócenia porządku

zamężna /zãˈmɛ̃w̃ʒna/ (adj)
married
  (o kobiecie) taka, która ma męża

zamężny /zãˈmɛ̃w̃ʒnɨ/ (adj)
married
  mający / mająca męża

zaniechać /zaɲʲˈɛxatɕ/ (v)
desist
  nie podjąć działania lub ulec rezygnacji

zanieczyszczać /zˌaɲʲɛtʃˈɨʃtʃatɕ/ (v)
pollute, contaminate
  czynić nieczystym

zanieczyszczenie /ˌzãɲɛʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
pollution, contamination
  stan bycia zanieczyszczonym
contaminant, impurity
  substancja lub przedmiot, który zanieczyszcza

zaniedbanie /ˌzãɲɛdˈbãɲɛ/ (n)
negligence
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zaniedbać

zaniedbany /zˌaɲʲɛdbˈanɨ/ (adj)
disheveled, dishevelled, dowdy, dowdyish, down-at-the-heel, neglected
  będący w stanie zaniedbania

zaniedbywać /ˌzãɲɛdˈbɨvaʨ̑/ (v)
neglect
  nie troszczyć się o coś

zaniepokojony /zˌaɲʲɛpˌɔkɔjˈɔnɨ/ (adj)
worried, afraid, inquiet
  ktoś, kto odczuwa niepokój lub niepewność, także je wyrażający

zanik /ˈzãɲik/ (n)
disappearance, decline
  zanikanie, zamieranie czegoś

zanikać /zaɲˈikatɕ/ (v)
die, die out, disappear, dwine, lapse, vanish
  przestawać istnieć
dwindle, wane, decline, die away, disappear, evanesce
  stawać się niepostrzegalnym

zanim /ˈzãɲĩm/ (conjunction)
before, prior to, by the time
  przed jakimś wydarzeniem

zanokcica /zˌanɔktɕˈitsa/ (n)
paronychia
  (medycyna, medyczny) rodzaj ropowicy, zapalenie ropne związane z zakażeniem wałów paznokciowych, wokół paznokci palców dłoni lub stóp;

zaokrąglać /zˌaɔkrˈɔŋɡlatɕ/ (v)
round, round off
  (matematyka, matematyczny) zmniejszyć liczbę miejsc dziesiętnych

zaokrąglony /zˌaɔkrɔŋɡlˈɔnɨ/ (adj)
full, plump, round
  o kształcie okrągłym lub zbliżonym do niego

zaopatrywać /ˌzaɔpaˈtrɨvaʨ̑/ (v)
furnish, cater
  stale dostarczać komuś potrzebnych mu rzeczy
equip
  wyposażać w coś

zaopatrzenie /ˌzaɔpaˈṭʃɛ̃ɲɛ/ (n)
procurement, supply
  dostarczenie komuś potrzebnych mu rzeczy

zaopatrzony /ˌzaɔpaˈṭʃɔ̃nɨ/
equipped
  taki, który otrzymał zaopatrzenie, wyposażenie; dostał potrzebne środki

zaoszczędzać /zˌaɔʃtʃˈɛndʑatɕ/ (v)
economise economize, save
  (ekonomia, ekonomiczny) odkładać jakąś ilość czegoś, gospodarując w sposób rozsądny
spare
  nie narażać kogoś na coś przykrego

zapach /ˈzapax/ (n)
flavour
  (fizyka, fizyczny) jedna z liczb kwantowych przypisywanych kwarkom i leptonom;
odour, smell, fragrance, scent
  węchowe wrażenie zmysłowe;

zapadać /zaˈpadaʨ̑/ (v)
collapse
  osuwać się w głąb, spadać, opuszczać się w dół; stawać się wklęsłym, wklęsnąć; zagłębiać się, pogrążać się w czymś.

zapakowywać /zˌapakɔvˈɨvatɕ/ (v)
pack, pack up, wrap, wrap up
  wkładać w opakowanie w celu podarowania komuś lub dla zabezpieczenia
bag, pack, pack up, package, package up
  wkładać w pakunek (np. w walizkę, kufer) celem podróży albo transportu

zapalenie /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
inflammation
  (medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

zapalenie mięśnia sercowego /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈmʲjɛ̃w̃ɕɲa ˌsɛrʦ̑ɔˈvɛɡɔ/ (n)
myocarditis
  (medycyna, medyczny) choroba zapalna dotycząca komórek mięśnia sercowego, tkanki śródmiąższowej i naczyń serca,

zapalenie okrężnicy /zˌapalˈɛɲʲɛ ˌɔkrɛ̃ʒɲˈitsɨ/ (n)
colitis
  (medycyna, medyczny) stan zapalny występujący w błonie śluzowej okrężnicy

zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych /zˌapalˈɛɲʲɛ ˈɔpɔn muzɡˈɔvɔrdʑɛɲʲˈɔvɨx/ (n)
meningitis
  (medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie;

zapalenie osierdzia /zˌapalˈɛɲʲɛ ɔɕˈɛrdʑa/ (n)
pericarditis
  (medycyna, medyczny) stan zapalny blaszek osierdzia;

zapalenie oskrzeli /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi/ (n)
bronchitis
  (medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli;

zapalenie płuc /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑/ (n)
pneumonia
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;

zapalenie skóry /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈskurɨ/ (n)
dermatitis
  (medycyna, medyczny) proces zapalny w obrębie skóry o różnym podłożu

zapalenie spojówek /zˌapalˈɛɲʲɛ spɔjˈuvɛk/ (n)
conjunctivitis
  (medycyna, medyczny) choroba oczu;

zapalenie wyrostka robaczkowego /zˌapalˈɛɲʲɛ vɨrˈɔstka rˌɔbatʃkɔvˈɛɡɔ/ (n)
appendicitis
  (medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;

zapaleniec /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
enthusiast, fan, hot head
  (książkowy) ktoś, kto z zapałem oddaje się jakiemuś hobby, zajęciu czy działalności

zapalić /zaˈpalʲiʨ̑/ (v)
put on, start, switch on
  (potocznie, potoczny) uruchomić, np. silnik samochodu, radio, telewizor
turn on, switch on
  sprawić, że coś zaczyna się świecić, zaczyna dawać światło
light, ignite, kindle, strike
  wzniecić ogień
start
  (potocznie, potoczny) o silniku zacząć pracować
become enthusiastic
  (książkowy) nabrać chęci, zapału do jakiegoś przedsięwzięcia
boil, grow get heated
  (książkowy) o uczuciu opanować kogoś
catch fire, ignite, light
  zacząć się palić, zająć się płomieniem
go on, light up
  zacząć się świecić

zapalniczka /ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
lighter
  mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

zapalny /zapˈalnɨ/ (adj)
inflammatory
  (medycyna, medyczny) dotyczący zapalenia
flammable, inflammable
  o właściwościach zapalających
inflammable
  skłonny do nieobliczalnych zachowań
  stanowiący zarzewie konfliktu lub mogący nim się stać

zapalony /zˌapalˈɔnɨ/ (adj)
keen, fervent
  wykonujący coś z zapałem

zaparcie /zapˈartɕɛ/ (n)
constipation
  (medycyna, medyczny) utrudniona lub nieczęsta defekacja;

zapas /ˈzapas/ (n)
spare tyre, spare wheel
  (potocznie, potoczny) (motoryzacja) koło zapasowe
wrestling
  lm zapasy (sport, sportowy) walka wręcz przez stosowanie chwytów
reserve, stock
  naddatek ponad niezbędną ilość

zapasowy /zˌapasˈɔvɨ/ (adj)
spare
  stanowiący zapas (na wszelki wypadek)

zapał /ˈzapaw/ (n)
ardor, ardour, zeal, eagerness
  (książkowy) stan ogromnego podniecenia, gotowość do działania

zapałka /zaˈpawka/ (n)
match, matchstick
  cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

zapaśnik /zaˈpaɕɲik/ (n)
wrestler
  sportowiec uprawiający zapasy (bez względu na styl)

zapaść /ˈzapaɕʨ̑/ (n)
collapse
  (medycyna, medyczny) stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi

zapewne /zaˈpɛvnɛ/ (particle)
assuredly, doubtless, undoubtedly
  (książkowy) partykuła sygnalizująca, że stwierdzenie jest domysłem mówiącego

zapewniać /zaˈpɛvʲɲäʨ̑/ (v)
assure
  oświadczać komuś, że coś jest lub będzie na pewno
ensure, provide
  powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał

zapiekanka /ˌzapʲjɛˈkãnka/ (n)
casserole
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;

zapinać /zaˈpʲĩnaʨ̑/ (v)
button
  łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

zapis /ˈzapʲis/ (n)
entry
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) punkt umowy, ustawy, rozporządzenia
registration
  blp zapisy – okres czasu, kiedy można zapisać się na pewną listę
notation
  sposób zapisywania
record
  trwały ślad powstały na skutek rejestracji lub zapisania
recording
  zapisanie, rejestracja czegoś

zapis nutowy /zˈapis nutˈɔvɨ/ (n)
staff, music notation, musical notation, stave
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym

zapisywać /ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
save
  (informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci
prescribe
  o lekarzu: wskazywać komuś leki tworząc receptę
bequeath
  oddawać coś komuś w spadku tworząc testament
note
  trwale coś pisać, notować, zwykle krótką informację
write down
  wypełniać coś pismem, literami
register, sign up
  włączać kogoś na listę uczestników

zaplanować /zˌaplanˈɔvatɕ/ (v)
program, programme, schedule
  poczynić plan, postanowić w jakich warunkach coś wykonać

zaplecze /zaplˈɛtʃɛ/ (n)
backstage, backroom
  pomieszczenie pomocnicze
base
  pomocniczy zespół osób lub środków

zapobiegawczo /zˌapɔbjɛɡˈaftʃɔ/ (adv)
preventively
  chcąc zapobiec czemuś

zapobiegawczy /zˌapɔbjɛɡˈaftʃɨ/ (adj)
prophylactic
  (medycyna, medyczny) służący do zapobiegania chorobom
preventive
  przeznaczony do zapobiegania czemuś niekorzystnemu

zapobiegać /ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑/ (v)
prevent, avert, stave off
  nie dopuścić (do czegoś), nie pozwolić (na coś), zabezpieczyć się (przed czymś)

zapobiegliwość /zˌapɔbjɛɡlˈivɔɕtɕ/ (n)
providence, forethought
  cecha tego, kto jest zapobiegliwy

zapominalski /zˌapɔminˈalski/ (adj)
forgetful
  taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

zapominać /ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
forget
  tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś
  gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)

zapomoga /ˌzapɔ̃ˈmɔɡa/ (n)
benefit
  pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej

zapora /zaˈpɔra/ (n)
barrier
  przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni
dam
  stała budowla hydrotechniczna umożliwiająca piętrzenie wody;

zapowiadać /ˌzapɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
announce
  dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić

zapowiedź /zaˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
adumbration, intro, prelude
  krótki, wstępny utwór
announcement, declaration, denouncement, denunciation, forecast, prediction
  ogłaszanie tego, co ma stać się lub nadejść
omen, presage, augury, forerunner, harbinger, portent
  oznaka czegoś zbliżającego się

zapożyczenie /ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
loanword
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego;

zapping /zˈappiŋk/ (n)
zapping
  bezcelowe, szybkie przełączanie kanałów telewizyjnych za pomocą pilota

zapraszać /zaˈpraʃaʨ̑/ (v)
invite
  proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny

zaproszenie /ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
invitation
  informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia
  kartka papieru wyrażająca taką informację

zaprzeczać /zaˈpʃɛʧ̑aʨ̑/ (v)
deny, negate, traverse
  kwestionować prawdziwość

zaprzeczenie /zˌapʃɛtʃˈɛɲʲɛ/ (n)
negation, denial, disclaimer, negative
  wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja

zaprzyjaźnić się /ˌzapʃɨˈjäʑɲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
become friends, befriend, make friends
  nawiązać z kimś bliskie, serdeczne stosunki

zaprzysiężenie /ˌzapʃɨɕɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
adjuration
  ceremonia składania przysięgi

zaprząc /ˈzapʃɔ̃nʦ̑/ (v)
gear, harness, hitch up, yoke
  przywiązać zwierzę pociągowe do pojazdu za pomocą uprzęży

zapuszczać /zaˈpuʃʧ̑aʨ̑/ (v)
grow
  nie obcinać, nie strzyc owłosienia

zapuścić korzenie /zaˈpuɕʨ̑iʨ̑ kɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (idiom)
put down roots
  zżyć się z środowiskiem; przyzwyczaić się do jakiegoś miejsca

zapytanie /ˌzapɨˈtãɲɛ/ (n)
query
  (informatyka, informatyczny) fraza powodująca wygenerowanie raportu z bazy danych

zapytać /zaˈpɨtaʨ̑/ (v)
ask
  zadać pytanie

zapładniać /zaˈpwadʲɲäʨ̑/ (v)
fertilise, fertilize, impregnate, fecundate, inseminate
  powodować wniknięcie plemnika do komórki jajowej i utworzenie zarodka

zapłakany /ˌzapwaˈkãnɨ/ (adj)
tearful
  o człowieku: ze śladami płaczu na twarzy

zapłata /zaˈpwata/ (n)
remuneration, fee, payment, wage, wages
  należność za coś
reward
  odpłacenie się
payment
  zapłacenie należnych pieniędzy

zapłon /zˈapwɔn/ (n)
ignition
  (fizyka, fizyczny) (motoryzacja) układ umożliwiający (1.1)

zarabiać /zaˈrabʲjäʨ̑/ (v)
earn
  dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

zaradny /zarˈadnɨ/ (adj)
autonomous, resourceful, self-directed, self-reliant
  umiejący radzić sobie

zarastać /zaˈrastaʨ̑/ (v)
overgrow
  (o roślinności) pokrywać coś rozrastając się

zaratusztrianizm /ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
Zoroastrianism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych;

zaratusztriański /zˌaratuʃtrjˈaɲski/ (adj)
Zoroastrian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z zaratusztrianizmem

zaraz /ˈzaras/ (particle)
soon
  w krótkim czasie

zarazek /zarˈazɛk/ (n)
contagium, germ, germen
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) mikroorganizm powodujący zakażenie

zarazem /zaˈrazɛ̃m/ (particle)
also, at the same time
  partykuła informująca o współwystępowaniu dwóch cech dotyczących tej samej rzeczy lub osoby

zaraźliwy /zˌaraʑlˈivɨ/ (adj)
contagious, communicable
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami

zardzewiały /zˌardʑɛvʲˈawɨ/ (adj)
rusty
  zniszczony przez rdzę

zarobek /zaˈrɔbɛk/ (n)
earnings, wages, gain, gainings
  wynagrodzenie za wykonaną pracę

zarodek /zaˈrɔdɛk/ (n)
embryo, bud, germ
  (biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty

zarost /ˈzarɔst/ (n)
facial hair
  owłosienie w dolnej części twarzy

zarozumialec /zˌarɔzumjˈalɛts/ (n)
bighead, cockscomb, prig, swank, whippersnapper
  (książkowy) (obraźliwie) człowiek zachowujący się w sposób zarozumiały

zarozumiały /ˌzarɔzũˈmʲjawɨ/ (adj)
arrogant, bumptious, cocksure, conceited, presumptuous
  mający zbyt wysokie mniemanie o sobie, nadmiernie wychwalający swoją osobę

zarośla /zaˈrɔɕla/ (n)
thicket
  gęste skupisko krzewów

zarośnięcie /zˌarɔɕɲʲˈɛɲtɕɛ/ (n)
atresia
  (medycyna, medyczny) wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu)

zarwać nockę /ˈzarvaʨ̑ ˈnɔʦ̑kɛ/ (idiom)
pull an all-nighter
  (slangowo) nie spać w nocy, pracując lub ucząc się

zarys /ˈzarɨs/ (n)
contour, outline
  ogólny kształt jakiegoś obiektu
outline, draft, sketch
  projekt, podstawy jakiegoś pomysłu

zarysować /ˌzarɨˈsɔvaʨ̑/ (v)
key
  uszkodzić robiąc rysy na powierzchni czegoś

zarzut /ˈzaʒut/ (n)
accusation
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część aktu oskarżenia opisująca charakter popełnionego wykroczenia lub przestępstwa
objection, reproach, reproof
  słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania

zarzutka /zaʒˈutka/ (n)
bait
  (slangowo) prowokacyjny wpis na forum publicznym

zarzynać /zaʒˈɨnatɕ/ (v)
slaughter, butcher
  zabijać ostrym narzędziem
bring oneself to ruin
  (potocznie, potoczny) doprowadzać się do wyczerpania

zarząd /ˈzaʒɔ̃nt/ (n)
management
  zespół ludzi uprawnionych do kierowania działalnością instytucji

zarządzanie /ˌzaʒɔ̃nˈʣ̑ãɲɛ/ (n)
management
  sprawowanie nad czymś zarządu

zarządzać /zaˈʒɔ̃nʣ̑aʨ̑/ (v)
direct, manage, run
  kierować czymś (instytucją, zasobami), decydować o losie czegoś

zarządzenie /ˌzaʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
decree, order
  polecenie wydane przez zwierzchnika lub instytucję nadrzędną

zarówno /zaˈruvnɔ/
as well as, both and
  …oznajmiającego, że wspomniane cechy lub stany rzeczy charakteryzowane przez dwa zdania lub składniki zdań odnoszą się do tego samego desygnatu

zaręczyny /zˌarɛntʃˈɨnɨ/ (n)
engagement, espousal, betrothal, affiance
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;

zasada /zaˈsada/ (n)
base, alkali
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;
principle, tenet, rule
  reguła rządząca czymś

zasadniczo /zˌasadɲˈitʃɔ/ (adv)
fundamentally, substantially
  całkiem, zupełnie, zgoła
basically, in principle
  właściwie, na ogół

zasadniczy /ˌzasadʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
elementary, fundamental
  podstawowy, najważniejszy
principled
  taki, który kieruje się zasadami

zasadzka /zaˈsaʦ̑ka/ (n)
ambush
  pułapka przygotowana w celu schwytania lub wyrządzenia komuś zła, krzywdy

zasiadać /zaɕˈadatɕ/ (v)
have a seat
  piastować urząd; obejmować funkcję; zajmować stanowisko
sit down
  siadając, zaczynać coś robić
take a seat
  siadać gdzieś na dłużej; zajmować miejsce

zasiać ziarno /ˈzaɕäʥ̑ ˈʑarnɔ/ (v)
sow the seeds
  zapoczątkować czymś drobnym jakąś sytuację brzemienną w skutkach w późniejszym czasie

zasiedlać /zaɕˈɛdlatɕ/ (v)
settle
  zajmować dany obszar, określone siedlisko
move into
  zajmować miejsce mieszkalne

zasiek /ˈzaɕɛk/ (n)
abatis, abattis
  (wojskowość, wojskowy) zapora lub ogrodzenie z drutu kolczastego, zwykle prowizoryczne

zasilacz /zaˈɕilaʧ̑/ (n)
power supply
  urządzenie, które dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach do innego urządzenia

zasięg /ˈzaɕɛ̃ŋk/ (n)
range, reach
  obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

zasięgnąć języka /zaˈɕɛ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ jɛ̃w̃ˈzɨka/ (v)
ask around
  wypytać się ludzi o daną rzecz/temat, dowiedzieć się o czymś

zasiłek /zaɕˈiwɛk/ (n)
allowance, benefit, welfare
  świadczenie pieniężne przyznawane osobom w trudnej lub szczególnej sytuacji materialnej

zaskakiwać /zˌaskakˈivatɕ/ (v)
baffle, boggle, catch unawares, take by surprise
  atakować znienacka
surprise
  sprawiać niespodziankę
stun, take aback
  występować nieoczekiwanie
get, get the message
  (potocznie, potoczny) zaczynać rozumieć
click into position, engage, start
  (technologia, technika, techniczny) zaczynać prawidłowo działać

zaskakujący /zˌaskakujˈɔntsɨ/ (adj)
surprising, astonishing
  wywołujący zaskoczenie

zaskoczenie /ˌzaskɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
surprise, astonishment
  zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy

zaskoczony /zˌaskɔtʃˈɔnɨ/ (adj)
surprised
  taki, który nie spodziewał się

zaskroniec /zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
grass snake
  (zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki;

zaskroniec zwyczajny /zaskrˈɔɲʲɛdʑ zvɨtʃˈajnɨ/ (n)
grass snake
  (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Natrix natrix Linnaeus, gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych;

zaskórniak /zaˈskurʲɲak/ (n)
nest-egg
  (potocznie, potoczny) pewna kwota pieniędzy schowana na specjalne wydatki, na czarną godzinę lub ukryta przed innymi członkami rodziny

zaskórnik /zaˈskurʲɲik/ (n)
blackhead, comedo, whitehead
  (fizjologia, fizjologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze

zasmażka /zaˈsmaʃka/ (n)
roux
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zagęszczacz do zup, sosów otrzymywany przez zasmażenie mąki z tłuszczem;

zasmucać /zaˈsmuʦ̑aʨ̑/ (v)
sadden
  sprawiać, że ktoś staje się smutny, niepocieszony, zmartwiony

zasnąć /ˈzasnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
fall asleep, drop off
  przejść w stan snu, spania; zacząć spać

zasobnie /zasˈɔbɲʲɛ/ (adv)
affluently
  w sposób zasobny

zasobny /zasˈɔbnɨ/ (adj)
affluent, opulent, plenteous
  mający dużo czegoś, bogaty w zasoby, dostatni

zaspa /ˈzaspa/ (n)
snowdrift
  kopiec śniegu utworzony w wyniku zawiei śnieżnej

zaspać /ˈzaspaʨ̑/ (v)
oversleep
  obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas

zaspokajać /ˌzaspɔˈkajäʨ̑/ (v)
satisfy, appease, assuage, attain, cater, gratify
  zadowalać kogoś, dając mu to, czego potrzebuje lub pragnie

zaspokojenie /ˌzaspɔkɔˈjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
appeasement, fulfilment
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zaspokoić

zastanawiać /ˌzastãˈnavʲjäʨ̑/ (v)
puzzle
  skłaniać do refleksji
think
  myśleć, rozważać coś w myślach

zastaw /zˈastaf/ (n)
pledge
  (ekonomia, ekonomiczny) czasowe posiadanie przedmiotu stanowiącego zabezpieczenie spłaty długu; także: oddanie czegoś jako zabezpieczenie długu
  (ekonomia, ekonomiczny) rzecz, pieniądz stanowiąca zabezpieczenie spłaty długu

zastawa /zaˈstava/ (n)
coffee set, gold plate, silverware, tableware
  (książkowy) komplet naczyń stołowych i sztućców

zastawiać /zastˈavʲatɕ/ (v)
cram
  pokrywać jakieś miejsce, stawiając tam dużo rzeczy
hock, hypothecate, impawn, impledge, pawn, pledge
  przekazywać w zastaw
block, obstruct, box in, encumber incumber
  uniemożliwiać dostęp do czegoś poprzez stawianie siebie lub czegoś
lay, set
  urządzać zasadzkę, umieszczać pułapkę, sieci, itp.

zastawka /zastˈafka/ (n)
valve
  (anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu

zastosowanie /ˌzastɔsɔˈvãɲɛ/ (n)
application
  użycie czegoś w jakimś celu, w jakiś sposób

zastraszać /zastrˈaʃatɕ/ (v)
intimidate, terrorize
  próbować działaniami wzbudzić strach

zastrzelić /zastʃˈɛlitɕ/ (v)
shoot
  strzelając, pozbawić życia

zastrzyk /ˈzasṭʃɨk/ (n)
injection
  (medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły

zastój /zˈastuj/ (n)
stasis
  (medycyna, medyczny) upośledzony odpływ płynu ustrojowego
dry spell, slump, stagnancy, stagnation
  długotrwały brak postępu

zastępca /zaˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
replacement, substitute
  ktoś, kto zastępuje jakąś osobę w obowiązkach

zastępować /ˌzastɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
substitute
  pełnić cudzą rolę zamiast tej osoby lub rzeczy
replace
  zamieniać coś na coś

zastępstwo /zastˈɛmpstfɔ/ (n)
replacement
  wypełnianie obowiązków za kogoś, w czyimś imieniu

zasuwa /zasˈuva/ (n)
gate valve, valve
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do regulacji przepływu cieczy i gazów
bar, bolt, latch
  (technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu

zaszczyt /ˈzaʃʧ̑ɨt/ (n)
honor, credit, glory
  coś, co jest powodem do dumy; wyróżnienie, docenienie

zaszczytny /zaˈʃʧ̑ɨtnɨ/ (adj)
honorable, honourable
  taki, który daje zaszczyt, stanowi wyróżnienie

zaszczyty /zaʃtʃˈɨtɨ/ (n)
privilege
  wysokie stanowiska zawodowe, odznaczenia, honory wraz ze związanymi z nimi przywilejami

zasób /ˈzasup/ (n)
resource
  (informatyka, informatyczny) obiekt lub inne dobro do którego proces może mieć przez pewien czas wyłączny dostęp
reserve, resource
  pewien zbiór rzeczy nagromadzonych w celu wykorzystania w przyszłości

zasób naturalny /zˈasup nˌaturˈalnɨ/ (n)
natural resource
  (ekonomia, ekonomiczny) twór organiczny ((na przykład) ekosystem) i nieorganiczny ((na przykład) woda, minerał), który jest wykorzystywany przez człowieka w celach produkcyjnych i konsumpcyjnych;

zasłona /zaˈswɔ̃na/ (n)
guard
  (sport, sportowy) ustawienie się zawodnika drużyny atakującej w celu odgrodzenia drogi obrońcy do zawodnika z piłką;
curtain
  tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

zasłona dymna /zaswˈɔna dˈɨmna/ (n)
smoke screen
  (wojskowość, wojskowy) chmura dymu służąca do ukrycia własnych działań i dezorientacji przeciwnika;

zasłonak /zaˈswɔ̃nak/ (n)
cortinar
  (mikologia, mikologiczny) (Cortinarius) najliczniejszy w gatunki rodzaj grzybów kapeluszowych z rodziny zasłonakowatych

zasługa /zaˈswuɡa/ (n)
merit, contribution
  godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

zasługiwać /ˌzaswuˈɟivaʨ̑/ (v)
deserve
  być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło

zasłużenie /zˌaswuʒˈɛɲʲɛ/ (adv)
deservedly, justly
  zgodnie z czyimiś zasługami, słusznie, tak, jak się komuś należy

zasłużony /ˌzaswuˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
deserve
  (książkowy) taki, na który ktoś zasłużył, zapracował sobie; należący się komuś lub czemuś

zatem /ˈzatɛ̃m/ (conjunction)
thus, so, then
  (książkowy) spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.
so, then, thus
  (książkowy) w połączeniu ze słowem a (a zatem): spójnik przyłączający wyrażenie podające w odmienny sposób informację zawartą w zdaniu przed nim

zatem /ˈzatɛ̃m/ (particle)
then
  (książkowy) w połączeniu ze słowem a (a zatem): partykuła wprowadzająca nawiązanie do bieżącej sytuacji lub kontekstu rozmowy

zatoczka /zatˈɔtʃka/ (n)
cove
  mała zatoka

zatoka /zaˈtɔka/ (n)
sinus
  (anatomia, anatomiczny) przestrzeń pneumatyczna w kościach twarzoczaszki;
bay, bight, gulf, cove, inlet, sound
  (geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;
lay-by, waiting bay
  rozszerzenie na pewnym odcinku drogi, służące jako przystanek autobusu lub miejsce do parkowania

zator /zˈatɔr/ (n)
embolism
  (medycyna, medyczny) zaczopowanie naczynia krwionośnego przez wędrujące ciało obce, np. zakrzep
congestion, backup, block, blockage, bottleneck, hold-up
  powstanie przeszkody w jakimś ruchu, zablokowanie przepływu

zatroskany /zˌatrɔskˈanɨ/ (adj)
worried, anxious, preoccupied, careworn, ruthful, solicitous
  przejęty troską o kogoś lub coś

zatrucie /zatrˈutɕɛ/ (n)
poisoning, intoxication
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu

zatrucie pokarmowe /zatrˈutɕɛ pˌɔkarmˈɔvɛ/ (n)
food poisoning
  (medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);

zatrudniać /zaˈtrudʲɲäʨ̑/ (v)
employ
  dawać komuś pracę

zatrudnienie /ˌzatrudʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
employment
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zatrudnić

zatrudniony /zˌatrudɲʲˈɔnɨ/ (adj)
employed, in employment
  mający zatrudnienie

zatrudniony /zˌatrudɲʲˈɔnɨ/ (n)
employee
  człowiek posiadający zatrudnienie

zatruwać /zatrˈuvatɕ/ (v)
poison
  dodawać substancje toksyczną

zatruć /zˈatrutɕ/ (v)
poison
  dodać substancje toksyczną

zatrzaśnik /zaˈṭʃaɕɲik/ (n)
snap hook, spring hook
  (zobacz) karabińczyk

zatrzymanie /ˌzaṭʃɨ̃ˈmãɲɛ/ (n)
stop
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zatrzymać
arrest, detention
  pozbawienie kogoś wolności

zatrzymywać /ˌzaṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
arrest
  aresztować
stop, halt
  unieruchamiać coś
keep
  zachować coś dla siebie

zatrzęsienie /ˌzaṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ/ (n)
plenitude, redundance
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadmiar, ogromna ilość czegoś, mnóstwo

zatwardzenie /zˌatfardʑˈɛɲʲɛ/ (n)
constipation, obstipation, obstruction
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) utrudnione oddawanie stolca

zatwierdzać /zatfʲˈɛrdʑatɕ/ (v)
confirm
  uznawać za obowiązujące

zaufanie /ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ/ (n)
confidence, trust
  przeświadczenie, że można komuś ufać

zauważyć /ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑/ (v)
notice
  dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku
remark, notice
  zrobić uwagę, uświadomić kogoś o czymś

zaułek /zaˈ<sup>w</sup>uwɛk/ (n)
alleyway
  niedługa, wąska uliczka, znajdująca się zwykle między budynkami, niemająca wylotu

zawadiaka /ˌzavaˈdʲjaka/ (n)
heckler, swashbuckler, troublemaker
  osoba skłonna do awantur, potyczek

zawartość /zaˈvartɔɕʨ̑/ (n)
content
  ilość jakiegoś składnika w czymś
contents
  to, co się w czymś znajduje
subject
  treść książki, artykułu itp.

zawarty /zavˈartɨ/ (adj)
contained, embraced
  znajdujący się w czym

zawał serca /ˈzavaw ˈsɛrʦ̑a/ (n)
heart attack
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego;

zawczasu /zaftʃˈasu/ (adv)
beforehand
  z wyprzedzeniem, tak, aby zdążyć

zawdzięczać /zavdʑˈɛntʃatɕ/ (v)
owe
  powstać, rozwinąć się dzięki komuś lub czemuś

zawetować /zˌavɛtˈɔvatɕ/ (v)
veto
  zgłosić weto, formalny sprzeciw zawieszający lub uniemożliwiający wejście w życie aktu prawnego

zawezwać /zaˈvɛzvaʨ̑/ (v)
summon
  służbowo wezwać kogoś gdzieś

zawiadomienie /ˌzavʲjadɔ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
notification
  wypowiedź pisemna (pismo, list) zawiadamiająca o czymś;

zawiadomić /zˌavʲadˈɔmitɕ/ (v)
apprise, apprize
  przekazać komuś wiadomość lub informację o czymś

zawias /zˈavʲas/ (n)
hinge, wicket
  (technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien

zawierać /zaˈvʲjɛraʨ̑/ (v)
contain, include
  mieć coś wewnątrz siebie; mieć coś za składnik siebie, składać się
close, conclude, ratify, enter into, make
  utworzyć, zawiązać jakieś porozumienie

zawiesina /zˌavʲɛɕˈina/ (n)
suspension
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) gazowy lub ciekły układ niejednorodny substancji, zwykle dwóch, w postaci cząstek jednej rozproszonych w drugiej;

zawiesić /zavʲˈɛɕitɕ/ (v)
hang
  powiesić coś wysoko

zawieszać /zaˈvʲjɛʃaʨ̑/ (v)
hang, append, suspend
  powiesić coś na czymś; umiejscowić coś wyżej
suspend
  wstrzymać, zatrzymać jakieś działanie, by później do niego wrócić

zawieszenie broni /ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi/ (n)
armistice, ceasefire
  umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach;

zawietrzna /zaˈvʲjɛṭʃna/ (n)
lee
  (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) burta przeciwna do tej, na którą wieje wiatr

zawietrzny /zaˈvʲjɛṭʃnɨ/ (adj)
lee, leeward
  (geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr

zawijać /zavˈijatɕ/ (v)
cocoon, enwrap, inwrap, pack, wrap, wrap up
  otaczać ze wszystkich stron
roll up
  zaginać brzegi lub koniec czegoś
call a harbour, call at, harbour
  wpływać do portu
sinuate
  okrywać siebie ze wszystkich stron

zawilec /zaˈvʲilɛʦ̑/ (n)
anemone
  (botanika, botaniczny) Anemone L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

zawistnie /zaˈvʲistʲɲɛ/ (adv)
enviously
  w sposób zawistny

zawistny /zaˈvʲistnɨ/ (adj)
envious
  pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści

zawiązywać /zˌavʲɔ̃zˈɨvatɕ/ (v)
do, lace, tie
  wiążąc, łączyć końce czego w węzeł, kokardę, pętlę
set
  (botanika, botaniczny) powstawać jako zawiązek kwiatów, liści, owoców
be struck up
  tworzyć się samorzutnie lub być organizowanym

zawiły /zaˈvʲiwɨ/ (adj)
sinuous, winding
  kręty
abstruse
  trudny do zrozumienia

zawiść /ˈzavʲiɕʨ̑/ (n)
envy
  uczucie silnej niechęci do osoby, której się czegoś zazdrości

zawodnik /zaˈvɔdʲɲik/ (n)
player, participant
  (sport, sportowy) uczestnik zawodów

zawodowiec /zˌavɔdˈɔvʲɛts/ (n)
professional
  osoba zajmująca się czymś zawodowo

zawodowo /zˌavɔdˈɔvɔ/ (adv)
professionally
  uprawiając lub wykonując coś jako zawód, zajmując się czymś z zawodu

zawodowy /ˌzavɔˈdɔvɨ/ (adj)
professional
  taki, który wykonuje określone zajęcie, traktując jako swój zawód

zawody /zaˈvɔdɨ/ (n)
competition
  impreza sportowa, podczas której zawodnicy rywalizują ze sobą

zawodzić /zaˈvɔʥ̑iʨ̑/ (v)
disappoint
  robić rzeczy, które nie są oczekiwane, nie działać sprawnie, nie spełniać się

zaworowy /zˌavɔrˈɔvɨ/ (adj)
valvate
  związany z zaworem, dotyczący zaworu

zawracać /zavrˈatsatɕ/ (v)
turn back
  podążać w przeciwnym kierunku

zawracać głowę /zaˈvraʦ̑aʥ̑ ˈɡwɔvɛ/ (v)
bother, bug, pester
  (potocznie, potoczny) niepotrzebnie zajmować kogoś swoimi sprawami lub problemami, przeszkadzać, być natrętnym lub nie dawać spokoju

zawrotny /zaˈvrɔtnɨ/ (adj)
giddy, vertiginous
  oszałamiający, godny podziwu lub niezwykły, nieprzeciętny

zawroty głowy /zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ/ (n)
dizziness, giddiness, vertigo, head rush
  (medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi;

zawrót głowy /ˈzavrud ˈɡwɔvɨ/ (idiom)
giddiness
  euforia, zdumienie, oszołomienie, popęd lub nieopanowanie

zawstydzać /zaˈfstɨʣ̑aʨ̑/ (v)
make shy, shy
  sprawiać, że ktoś czuje zawstydzenie, wstyd, zakłopotanie

zawstydzenie /zˌafstɨdʑˈɛɲʲɛ/ (n)
embarrassment
  uczucie wstydu

zawstydzony /ˌzafstɨˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
ashamed
  odczuwający zawstydzenie, wstyd

zawsze /ˈzafʃɛ/ (particle)
anyway, still
  mimo wszystko, jednak, tak czy owak

zawsze /ˈzafʃɛ/ (pronoun)
always, ever, constantly
  w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

zawzięcie /zavʑˈɛɲtɕɛ/ (adv)
doggedly, headstrongly, hotly, keenly, obstinately, opinionatedly
  z zawziętością

zawziętość /zaˈvʲʑɛ̃ntɔɕʨ̑/ (n)
obstinacy
  skłonność do oddawania się jakimś zajęciom z wielkim zapałem
doggedness
  skłonność do upierania się przy swoich racjach, uczuciach, forsowanie za wszelką cenę swoich decyzji nawet wbrew rozsądkowi

zawzięty /zaˈvʲʑɛ̃ntɨ/ (adj)
determined, obstinate
  skłonny do oddawania się jakimś zajęciom całym sobą
dogged
  skłonny do upierania się przy swoich racjach, uczuciach; forsujący własne decyzje, często nawet wbrew rozsądkowi

zawód /ˈzavut/ (n)
profession, occupation, job, career
  czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze
disappointment
  niemiłe uczucie, gdy ktoś / coś nie spełniło naszych oczekiwań

zawór /ˈzavur/ (n)
valve
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów;

zawór bezpieczeństwa /ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa/ (n)
safety valve, pressure safety valve
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych,

zawór motylkowy /ˈzavur ˌmɔtɨlˈkɔvɨ/ (n)
butterfly valve
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu

zawór sterujący /ˈzavur ˌstɛruˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
control valve
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu z możliwością regulacji przepływu;

zazdrosny /zazˈdrɔsnɨ/ (adj)
envious
  odczuwający zazdrość o coś; taki, który chce mieć coś całkowicie na własność
jealous
  taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku

zazdrościć /zazdrˈɔɕtɕitɕ/ (v)
envy, begrudge
  odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

zazdrość /ˈzazdrɔɕʨ̑/ (n)
jealousy
  podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna
envy
  uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona

zazdrość o członek /zˈazdrɔɕtɕ ɔ tʃwˈɔnɛk/ (n)
penis envy
  (psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego;

zazen /ˈzazɛ̃n/ (n)
zazen
  podstawowa forma medytacji w buddyzmie zen;

zaznaczać /zaznˈatʃatɕ/ (v)
point out, stress
  czynić wyraźniejszym
mark
  wskazywać co poprzez wykonanie znaku
stand out
  stawać się wyraźnym

zazwyczaj /zaˈzvɨʧ̑aj/ (adv)
usually
  w większości przypadków

zaćma /ˈzaʨ̑ma/ (n)
cataract
  (medycyna, medyczny) defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku;

zaćmienie /zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
eclipse
  (astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;

załatać /zawˈatatɕ/ (v)
patch
  aspekt dokonany od: łatać

załatwiać /zawˈatfʲatɕ/ (v)
clobber, do in, hit, own, whomp
  (potocznie, potoczny) pozbawiać możliwości działania lub unicestwiać; wyrządzać komuś krzywdę
attend, serve
  obsługiwać kogoś
arrange, despatch, dispatch, do, fix, get done
  podejmować różne działania w celu uzyskania czegoś

załoga /zaˈwɔɡa/ (n)
crew, team
  grupa ludzi obsługująca jakiś pojazd
personnel, staff
  ogół pracowników zakładu, instytucji itp.

załom /zˈawɔm/ (n)
bend, curve
  linia, wzdłuż której następuje wyraźna zmiana
offset, set-back, setoff
  miejsce załamania lub zagięcia czegoś

założenie /ˌzawɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
assuming
  (rzeczownik odczasownikowy) od: założyć
assumption
  teza stanowiąca punkt wyjścia do dalszych rozważań i dalszego toku rozumowania

założyciel /zˌawɔʒˈɨtɕɛl/ (n)
founder
  ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

założycielka /zˌawɔʒɨtɕˈɛlka/ (n)
foundress
  kobieta, która coś założyła lub dała czemuś początek

założyć /zaˈwɔʒɨʨ̑/ (v)
assume
  uznawać, że coś jest czymś innym; przyjmować coś za coś
put on
  włożyć ubranie/okulary

załączać /zawˈɔntʃatɕ/ (v)
attach
  dodawać załącznik, dodatkowy dokument, fizycznie lub elektronicznie, dodawać plik do maila

załącznik /zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
addendum
  dokument uzupełniający treść innego dokumentu lub dzieła książkowego, część addendum
attachment
  plik dołączony do wiadomości e-mail

zaściankowość /zˌaɕtɕaŋkˈɔvɔɕtɕ/ (n)
insularism, insularity, localism, parochialism
  cecha tego, kto jest zaściankowy; cecha tego, co jest zaściankowe, zacofane

zaślepiony /ˌzaɕlɛˈpʲjɔ̃nɨ/ (adj)
besotted, blinded, infatuated
  (książkowy) bezkrytyczny wobec czyichś wad, niedostrzegający ewidentnych faktów

zaświadczać /zaɕfʲˈattʃatɕ/ (v)
prove
  dawać dowód czegoś; być dowodem czegoś, stawać się świadectwem czegoś
attest, testify
  potwierdzać coś oficjalnie

zaświadczenie /ˌzaɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
certificate
  dokument potwierdzający coś

zaświaty /zaˈɕfʲjatɨ/ (n)
underworld
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli

zażalenie /zˌaʒalˈɛɲʲɛ/ (n)
complaint
  oficjalna skarga

zażarty /zaʒˈartɨ/ (adj)
bitter, implacable
  nieskory do ustępstw i całą mocą atakujący i broniący swego
fierce
  prowadzony z wielką zaciętością

zażenowanie /zˌaʒɛnɔvˈaɲʲɛ/ (n)
embarrassment
  poczucie zakłopotania i wstydu

zażywać /zaʒˈɨvatɕ/ (v)
have, take
  korzystać z czegoś przyjemnego
take
  przyjmować jakąś substancję

zażyłość /zaʒˈɨwɔɕtɕ/ (n)
attachment, closeness, familiarity
  (przenośnie, przenośnia) bardzo bliski stosunek z jakąś rzeczą czy dobrem
intimacy
  bardzo bliskie relacje międzyludzkie

zażyły /zaʒˈɨwɨ/ (adj)
intimate
  nacechowany bliskością

zbawczy /zbˈaftʃɨ/ (adj)
saving
  (książkowy) dający zbawienie

zbawiać /zbˈavʲatɕ/ (v)
save
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odżegnać niebezpieczeństwo potępienia wiecznego
salvage, save, salve
  wyciągać kogoś z opresji, uratować

zbawienie /zbaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
salvation
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boski akt wybawienia ludzi od wiecznego potępienia;
  uratowanie w trudnej sytuacji

zbawiennie /zbavʲˈɛnɲʲɛ/ (adv)
beneficially, salutarily
  w sposób zbawienny; przynosząc zbawienie, wybawienie

zbawienny /zbavʲˈɛnnɨ/ (adj)
salutary, beneficial
  niosący zbawienie, ratujący przed czymś

zbawić /zbˈavitɕ/ (v)
deliver, redeem
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uchronić przed potępieniem wiecznym
salvage, save, salve
  wyciągnąć kogoś z opresji, uratować

zbałamucić /ˌzbawãˈmuʨ̑iʨ̑/ (v)
seduce
  (przestarzałe, przestarzały) pozyskać czyjeś względy w wyniku bałamucenia, skutecznie zawrócić komuś w głowie
mislead
  spowodować zamieszanie, wprowadzić w błąd

zbezcześcić /zbɛstʃˈɛɕtɕitɕ/ (v)
defile
  potraktować coś bez odpowiedniego szacunku

zbieg /zbʲjɛk/ (n)
escaped prisoner, escapee, fugitive, run-away
  ktoś, kto uciekł, zbiegł skądś
confluence
  miejsce styku, zbliżenia się (np. żył wodnych, żył kruszcowych w skale, tras kolejowych, drogowych)

zbieg okoliczności /ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲiʧ̑ˈnɔɕʨ̑i/ (n)
coincidence, concurrence
  przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie

zbieranie /zbʲjɛˈrãɲɛ/ (n)
collect, gather
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zbierać

zbierać /ˈzbʲjɛraʨ̑/ (v)
gather
  gromadzić
collect
  kolekcjonować, tworzyć zbiór czegoś
pick, pick up
  podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy
rally, call, summon
  powodować, że grupa osób znajdzie się w jakimś miejscu
gather
  gromadzić się

zbierać śmietankę /ˈzbʲjɛraʨ̑ ɕmʲjɛˈtãnkɛ/ (v)
cream, skim
  zbierać śmietankę z powierzchni mleka

zbieżność /zbjˈɛʒnɔɕtɕ/ (n)
concurrence
  posiadanie czegoś wspólnego
convergence, convergency
  schodzenie się w jednym punkcie

zbieżny /zbjˈɛʒnɨ/ (adj)
concurrent
  mający coś wspólnego
convergent
  zbiegający się w jednym punkcie

zbijać /ˈzbʲijäʨ̑/ (v)
refute
  obalać argument, teorię, pogląd
smash
  tłuc coś zrobione z kruchej, twardej substancji

zbiorczy /zbjˈɔrtʃɨ/ (adj)
aggregate, consolidated, joint
  taki, w którym coś się zbiera

zbiornik /ˈzbʲjɔrʲɲik/ (n)
cistern, container, tank, vessel
  przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów

zbiorowość /zbʲjɔˈrɔvɔɕʨ̑/ (n)
community, collectivity
  grupa wyodrębniona ze względu na wspólną cechę;

zbiorowy /zbʲjɔˈrɔvɨ/ (adj)
group
  odnoszący się do pewnej grupy ludzi lub rzeczy, złożony z wielu jednostek

zbir /zbʲir/ (n)
thug
  bandyta, zbój, przestępca

zbity /zbʲˈitɨ/ (adj)
compact, compressed
  mający zwartą konsystencję
battered
  taki, który uległ obrażeniom, pobiciu

zbiór /zbʲjur/ (n)
set, family
  (matematyka, matematyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów;
harvest, crop
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) czynność zbierania plonów
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zwykle w lm plon
set
  grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość
collection
  zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś

zbiórka /ˈzbʲjurka/ (n)
gathering
  zbieranie, gromadzenie rzeczy lub pieniędzy w określonym celu

zbić majątek /ˈzbʲiʨ̑ maˈjɔ̃ntɛk/ (v)
make a fortune
  dorobić się dużych pieniędzy

zbić na kwaśne jabłko /zbʲˈitɕ na kfˈaɕnɛ jˈapkɔ/ (v)
beat black and blue, beat to a pulp, smash to a pulp
  pobić, zbić bardzo dotkliwie

zblazowany /ˌzblazɔˈvãnɨ/ (adj)
blasé
  (potocznie, potoczny) znudzony nadmiarem przeżyć, wrażeń, hulaszczego życia, znużony otaczającym go światem

zbliżać /ˈzblʲiʒaʨ̑/ (v)
approach
  podchodzić, przysuwać się do czegoś

zbliżenie /zblʲiˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
close up, zoom
  ujęcie filmowe lub fotograficzne z bliskiej odległości;

zbliżony /zbliʒˈɔnɨ/ (adj)
akin, approximate, close, near, similar
  o podobnych cechach, niewiele różniący się

zbocze /ˈzbɔʧ̑ɛ/ (n)
dip, slope
  (geografia, geograficzny) pochyły teren stanowiący część góry, wzgórza, doliny czy wąwozu

zboczenie /zbɔtʃˈɛɲʲɛ/ (n)
deviance, deviancy, deviation, perversion
  (psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajanie popędu płciowego w sposób odbiegający od normy
deviation
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zboczyć

zboczeniec /zbɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
pervert, deviant
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych

zboczony /zbɔˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
perverted
  (potocznie, potoczny) o człowieku lub jego myślach, zachowaniach seksualnych: nienormalny, nieprawidłowy

zborsuczyć się /zbɔrˈsuʧ̑ɨʨ̑‿ɕɛ/ (v)
Specjalna:Książki/0-203-98611-3, mongrelize
  neologizm (książkowy) nic nie znaczące, absurdalne słowo, wprowadzające do akcji dramatu element groteski

zboże /ˈzbɔʒɛ/ (n)
cereal
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

zbożówka /zbɔʒˈufka/ (n)
roasted grain beverage
  (potocznie, potoczny) kawa zbożowa

zbroczony krwią /zbrɔˈʧ̑ɔ̃nɨ ˈkr̥fʲjɔ̃w̃/ (adj)
soak in blood
  ociekający krwią, poplamiony krwią

zbrodnia /ˈzbrɔdʲɲa/ (n)
crime
  (potocznie, potoczny) czyn moralnie naganny, który spotyka się ze szczególnym potępieniem społecznym
felony
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo;

zbrodnia katyńska /ˈzbrɔdʲɲa kaˈtɨ̃j̃ska/ (n)
Katyn massacre
  (historia, historyczny, historycznie) rozstrzelanie ponad dwudziestu tysięcy polskich oficerów (jeńców wojennych) dokonane przez NKWD w 1940 roku w Katyniu i innych miejscach w ZSRR;

zbrodnia wojenna /ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa/ (n)
war crime
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;

zbrodniarz /zbrˈɔdɲʲaʃ/ (n)
criminal, felon, malefactor
  człowiek, który popełnił zbrodnię

zbrodniczy /zbrɔdɲˈitʃɨ/ (adj)
criminal, murderous
  dotyczący zbrodni i zbrodniarza

zbroja /ˈzbrɔja/ (n)
armour, armor
  (historia, historyczny, historycznie) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;

zbrojny /ˈzbrɔjnɨ/ (adj)
armed
  wyposażony w broń
  związany z użyciem broni, walką lub wojną

zbrojny /ˈzbrɔjnɨ/ (n)
man-at-arms
  (historia, historyczny, historycznie) uzbrojony rycerz

zbuk /zbuk/ (n)
addled egg
  zepsute, cuchnące jajko

zbyt /zbɨt/ (adv)
too
  nadmiernie, w nadmiarze, za bardzo, przesadnie

zbyt /zbɨt/ (n)
sale, market
  (ekonomia, ekonomiczny) odpłatne rozprowadzanie towarów, najczęściej przez producenta

zbyteczny /zbɨˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
superfluous
  taki, którego się nie potrzebuje

zbędny /ˈzbɛ̃ndnɨ/ (adj)
dispensable, redundant, superfluous, useless
  taki, bez którego można się obyć

zbłaźnić się /ˈzbwaʑɲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
compromise, discredit
  o człowieku ośmieszyć się, zaszkodzić swojej reputacji, narazić się na śmieszność lub wstyd

zdalnie /ˈzdalʲɲɛ/ (adv)
distantly, remotely
  (technologia, technika, techniczny) na odległość, nie bezpośrednio

zdalny /ˈzdalnɨ/ (adj)
remote
  (technologia, technika, techniczny) taki, który może być przeprowadzany na odległość

zdanie /ˈzdãɲɛ/ (n)
sentence
  (gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika)
opinion
  opinia

zdanie nadrzędne /ˈzdãɲɛ naḍˈʒɛ̃ndnɛ/ (n)
independent clause, main clause
  (gramatyka) w zdaniu złożonym: zdanie samodzielne znaczeniowo, określane przez zdanie podrzędne

zdanie podrzędne /ˈzdãɲɛ pɔḍˈʒɛ̃ndnɛ/ (n)
dependent clause, subordinate clause, clause
  (gramatyka) w zdaniu złożonym: zdanie określające zdanie nadrzędne

zdanie złożone /ˈzdãɲɛ zwɔˈʒɔ̃nɛ/ (n)
complex sentence, compound sentence
  (gramatyka) zdanie dające się podzielić na co najmniej dwa wypowiedzenia (zdania pojedyncze lub równoważniki zdania)

zdarzać /ˈzdaʒaʨ̑/ (v)
happen
  wydarzać się, trafiać się

zdarzenie /zdaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
event
  (matematyka, matematyczny) podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu;
  (informatyka, informatyczny) zapis zajścia w systemie komputerowym określonej sytuacji;
event, happening
  coś, co miało miejsce; co zdarzyło się

zdawać /ˈzdavaʨ̑/ (v)
give an account, report
  przedstawiać sprawę
turn over, return
  przekazywać stanowisko, funkcję lub odpowiedzialność za coś
take an exam
  przystępować do egzaminu lub sprawdzianu
appear, seem
  odnosić wrażenie, nie będąc jednak pewnym
rely, trust
  pokładać w kimś zaufanie

zdawać sobie sprawę /ˈzdavaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈspravɛ/ (idiom)
realize, awake
  mieć pełną świadomość czegoś; rozumieć, wiedzieć coś, uświadamiać sobie coś

zdać /zdaʨ̑/ (v)
pass
  aspekt dokonany od: zdawać

zdechnąć /ˈzdɛxnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
die
  (pogardliwie) umrzeć
  (potocznie, potoczny) o zwierzęciu: skończyć życie

zdechł pies /ˈzdɛxw̥ ˈpʲjɛs/ (idiom)
play dead
  komenda skierowana do psa polegająca na celowym przewróceniu się zwierzęcia na grzbiet lub na bok (tak, jakby było postrzelone) i pozostaniu nieruchomo w tej pozycji do wyznaczonego przez opiekuna momentu

zdecydowanie /ˌzdɛʦ̑ɨdɔˈvãɲɛ/ (adv)
decidedly
  w sposób pewny, zdecydowany; bez wątpliwości

zdecydowany /ˌzdɛʦ̑ɨdɔˈvãnɨ/ (adj)
definite
  niebudzący wątpliwości, niewątpliwy
determined, firm
  umiejący szybko się zdecydować, podjąć decyzję

zdecydować /ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑/ (v)
decide
  podjąć decyzję

zdejmować /zdɛjˈmɔvaʨ̑/ (v)
take down
  zabierać coś z jakiegoś miejsca wysoko lub z wieszaka
take off
  ściągać ubranie, buty
  ściągać nakrycie głowy, okulary

zdenerwowanie /ˌzdɛ̃nɛrvɔˈvãɲɛ/ (n)
jitters
  rozdrażnienie nerwowe

zdenerwowany /ˌzdɛ̃nɛrvɔˈvãnɨ/ (adj)
nervous
  odczuwający niepokój, niepewność
irritated
  odczuwający rozdrażnienie, złość

zderzacz /zdˈɛʒatʃ/ (n)
collider
  urządzenie, które ma za zadanie coś zderzać

zderzak /ˈzdɛʒak/ (n)
buffer
  (kolejnictwo) urządzenie przeznaczone do łagodzenia siły nacisku i uderzeń oraz utrzymywania wagonów w odpowiedniej odległości;
bumper, fender
  (motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;

zderzenie /zdɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
crash
  gwałtowne uderzenie się poruszających się obiektów

zdesperowany /ˌzdɛspɛrɔˈvãnɨ/ (adj)
desperate
  taki, który stracił nadzieję na coś, jest ogarnięty desperacją

zdeterminowany /zdˌɛtɛrmˌinɔvˈanɨ/ (adj)
determinate
  zdecydowany, dążący do osiągnięcia swoich planów

zdjąć /zdʲjɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
remove, take off
  biorąc, usunąć skąd

zdobić /ˈzdɔbʲiʨ̑/ (v)
grace
  służyć jako ozdoba
adorn, decorate
  upiększać coś, dodawać elementy dekoracyjne

zdobycie /zdɔˈbɨʨ̑ɛ/ (n)
achievement, acquirement, acquisition, attainment, capture, conquest
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zdobyć

zdobycz /ˈzdɔbɨʧ̑/ (n)
prey
  ofiara upolowana przez drapieżnika, myśliwego lub wędkarza
achievement
  osiągnięcia w jakiejś dziedzinie
booty, spoils, trophy
  rzecz, która została zdobyta

zdobywać /zdɔˈbɨvaʨ̑/ (v)
conquer, get, obtain, procure, win
  odbierać przemocą

zdolność /ˈzdɔlnɔɕʨ̑/ (n)
capacity, facility
  naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś
ability, capacity, aptitude, gift, talent
  umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności

zdolny /ˈzdɔlnɨ/ (adj)
able, capable
  będący w stanie wykonać określoną czynność
talented, clever
  taki, który ma talent, zdolności; jest uzdolniony

zdołowany /ˌzdɔwɔˈvãnɨ/ (adj)
depressed, feeling down
  (potocznie, potoczny) przygnębiony

zdrada /ˈzdrada/ (n)
betrayal, treason
  działanie na szkodę narodu lub kraju
infidelity, marital infidelity
  niedochowanie wierności (zazwyczaj seksualnej) małżeńskiej lub partnerskiej
betrayal
  odstąpienie od zasad lub wartości

zdrada stanu /ˈzdrada ˈstãnu/ (n)
high treason
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przestępstwo wymierzone przeciw najistotniejszym interesom państwa, jego bezpieczeństwu lub ustrojowi;

zdradzać /ˈzdraʣ̑aʨ̑/ (v)
reveal
  o sekrecie, tajemnicy: wyjawiać, mówić komuś, często niepowołanemu
  przedstawiać coś komuś
cheat
  złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku
betray
  łamać dane komuś słowo, obietnicę; wykonywać coś, co może być traktowane jako złamanie takiej obietnicy; także porzucać swoje ideały

zdradziecki /zdradʑˈɛtski/ (adj)
insidious, traitorous, treasonable
  taki, który ma na celu zdradę; który zdradził lub zdradza

zdradziecko /zdraˈʥ̑ɛʦ̑kɔ/ (adv)
treacherously, traitorously
  w sposób zdradziecki, zdradliwy, podstępny

zdrajca /ˈzdrajʦ̑a/ (n)
traitor, betrayer
  ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp.

zdrajczyni /zdrajˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
traitress
  forma żeńska od zdrajca

zdrapka /ˈzdrapka/ (n)
scratchcard
  kupon lub karta z polem zdrapki (1.1)
scratch game
  loteria w formie kuponu ze zdrapką (1.2)

zdrobniały /zdrɔbɲʲˈawɨ/ (adj)
diminutive
  (językoznawstwo, językoznawczy) powstały w wyniku zdrobnienia

zdrobnienie /zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
diminutive
  (gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;

zdrowaśka /zdrɔˈvaɕka/ (n)
Hail Mary
  (potocznie, potoczny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Zdrowaś Maryjo”;

zdrowie /ˈzdrɔvʲjɛ/ (n)
health
  stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

zdrowieć /ˈzdrɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
get well, recover, get better, recuperate
  wracać do zdrowia, odzyskiwać siły

zdrowo /zdrˈɔvɔ/ (adv)
healthily
  w sposób świadczący o zdrowiu

zdroworozsądkowy /ˌzdrɔvɔrɔsːɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
commonsense
  zgodny ze zdrowym rozsądkiem

zdrowy /ˈzdrɔvɨ/ (adj)
healthy, wholesome
  dobry dla zdrowia
healthy, sound, able
  taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze

zdrów jak ryba /zdrˈuf jˈak rˈɨba/ (adj)
as fit as a fiddle
  całkiem zdrowy

zdumienie /zdũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
amazement
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zdumieć, stan zaskoczenia

zdumiewać /zdumjˈɛvatɕ/ (v)
amaze, astound
  wywoływać zdumienie
be amazed, be astounded
  przyjmować ze zdumieniem

zdumieć /ˈzdũmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
astound
  wywołać u kogoś zdziwienie

zdumiony /zdumjˈɔnɨ/ (adj)
amazed, astounded
  znacznie zdziwiony; wyrażający zdumienie

zdun /zdũn/ (n)
tile-stove setter
  osoba, która buduje i konserwuje piece

zdziczały /zdʑitʃˈawɨ/ (adj)
feral
  który zdziczał

zdzierać /ˈʑʥ̑ɛraʨ̑/ (v)
tear off
  szarpiąc, zdejmować warstwę czegoś

zdziwienie /ʑʥ̑iˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
astonishment
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zdziwić

zdziwiony /zdʑivʲˈɔnɨ/ (adj)
astonished, surprised
  zdradzający lub okazujący zdziwienie

zdążyć /ˈzdɔ̃w̃ʒɨʨ̑/ (v)
keep pace
  dotrzymać komuś kroku
be in time, come in time, come too late, miss
  przybyć na umówioną godzinę

ze /zɛ/ (particle)
about
  (potocznie, potoczny) partykuła poprzedzająca liczbę oznaczająca jej przybliżenie

ze względu na /zɛ‿ˈvzɡlɛ̃ndu ˈna/
on account of
  z uwagi na, biorąc pod uwagę

zebra /ˈzɛbra/ (n)
zebra crossing
  (potocznie, potoczny) przejście dla pieszych
zebra
  (zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

zebranie /zɛˈbrãɲɛ/ (n)
meeting
  zgromadzenie grupy ludzi w celu omówienia jakiejś kwestii, poruszenia tematu

zebroid /zɛˈbrɔ<sup>j</sup>it/ (n)
zebroid
  (zootechnika, zootechniczny) krzyżówka zebry z innym koniowatym;

zebu /ˈzɛbu/ (n)
zebu
  (zoologia, zoologiczny) gatunek bydła;

zebździć się /zˈɛbʑdʑitɕ ɕɛ/ (v)
shit
  (eufemistycznie) wypróżnić się z kału

zechcieć /zˈɛxtɕɛtɕ/ (v)
will have
  forma uprzejmego polecenia lub prośby
desire, want
  nabrać ochoty coś zrobić
deign
  zdecydować się na coś

zefir /ˈzɛfʲir/ (n)
zephyr
  (meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr

zegar /ˈzɛɡar/ (n)
clock, watch
  przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu;

zegar biologiczny /ˈzɛɡar ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
body clock
  (biologia, biologiczny) ogół procesów przystosowujących organizm do cyklicznych zmian wewnętrznych i zewnętrznych;

zegar słoneczny /ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (n)
sundial
  zegar określający czas na podstawie pozycji słońca

zegarek /zɛˈɡarɛk/ (n)
watch
  niewielkich rozmiarów zegar

zegarmistrz /zɛˈɡarmʲisṭʃ/ (n)
watchmaker
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków;

zegarynka /ˌzɛɡaˈrɨ̃nka/ (n)
speaking clock
  (potocznie, potoczny) automat telefonicznie podający czas

zejman /zˈɛjman/ (n)
seaman
  człowiek morza, żeglarz, marynarz starszego rocznika

zelandzki /zɛlˈantski/ (n)
Zeelandic
  (językoznawstwo, językoznawczy) grupa gwar języka niderlandzkiego, używana głównie w holenderskich prowincjach Zelandii i Holandii Południowej;

zelota /zɛˈlɔta/ (n)
Zealot
  (historia, historyczny, historycznie) członek antyarystokratycznego ugrupowania politycznego działającego w Salonikach w latach 1342-1350
  (historia, historyczny, historycznie) członek żydowskiego ugrupowania religijno-politycznego z I w. n.e., którego celem była czynna walka z okupacją rzymską w Palestynie;
zealot
  (książkowy) gorliwy, fanatyczny entuzjasta, wyznawca jakiejś idei lub religii

zelotyzm /zɛˈlɔtɨsm̥/ (n)
zealotry
  (przestarzałe, przestarzały) żarliwość, gorliwość, fanatyzm

zelżywość /zɛˈlʒɨvɔɕʨ̑/ (n)
opprobrium
  (staropolski) hańba, dyshonor

zemsta /ˈzɛ̃msta/ (n)
revenge, vengeance, retribution
  odwet za krzywdy

zen /zɛ̃n/ (n)
zen
  szkoła buddyzmu mahajany rodem z Japonii;

zenana /zɛ̃ˈnãna/ (n)
zenana
  kobieca część domu u muzułmanów

zenit /ˈzɛ̃ɲit/ (n)
zenith
  (astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie;

zepsucie /zɛpsˈutɕɛ/ (n)
depravity
  rozkład moralności

zepsuć /ˈzɛpsuʨ̑/ (v)
mutilate, spoil
  zniszczyć, uszkodzić w sposób uniemożliwiający działanie
break down
  o sprzęcie: przestać działać

zeriba /zɛˈrʲiba/ (n)
zareba
  ogrodzenie wykonane z kolczastych krzewów, chroniące przed afrykańskimi drapieżnikami

zero /ˈzɛrɔ/ (n)
zero
  liczba 0;

zero waste /zˈɛrɔ vˈastɛ/ (n)
zero waste
  (społeczny) (ekologia, ekologiczny) idea, postawa i rodzaj aktywizmu dążące do wyeliminowania lub ograniczenia odpadów produkowanych przez ludzi, w szczególności tych nie podlegających recyklingowi i biodegradacji

zerowy /zɛˈrɔvɨ/ (adj)
null
  (językoznawstwo, językoznawczy) pusty, nie mający treści
  początkowy, wyjściowy
  taki, którego wartość wynosi zero
zeroth, 0th, noughth
  identyfikowany przez zero; taki, który w określonym porządku liczenia poprzedza pierwszy

zerwać /ˈzɛrvaʨ̑/ (v)
break up, split up
  (potocznie, potoczny) skończyć związek z kimś
tear, tear off
  oddzielić coś od czegoś, ciągnąć
break, break off
  przerwać coś

zerówka /zɛˈrufka/ (n)
reception class
  (edukacja, edukacyjny) najwyższy oddział przedszkola lub funkcjonujący samodzielnie, poprzedzający pójście do szkoły; klasa zero

zespolić /zɛˈspɔlʲiʨ̑/ (v)
bring together, integrate, unite
  połączyć trwale kilka części w jedną

zespół /ˈzɛspuw/ (n)
syndrome, complex
  (medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;
company, ensemble, troupe
  całość grupy teatralnej w danym teatrze
band, group
  grupa muzyków występująca razem na scenie
team, group, body
  grupa osób realizująca wspólny cel;
complex, set, unit
  zbiór jednostek, obiektów stanowiący całość

zespół Aspergera /zˈɛspuw ˌaspɛrɡˈɛra/ (n)
Asperger's syndrome, Asperger syndrome
  łagodne zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, którego głównym objawem jest trudność w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji międzyludzkich;

zespół Downa /zˈɛspuw dˈawna/ (n)
Down syndrome, Down's syndrome
  (medycyna, medyczny) zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21;

zespół Guillaina-Barrégo /zˈɛspuw ɡˌuillaˈinabarˈɛɡɔ/ (n)
Guillain-Barré syndrome
  (medycyna, medyczny) ostry, zapalny stan chorobowy dotyczący nerwów o nieznanej etiologii;

zespół Hioba /zˈɛspuw xjˈɔba/ (n)
Job's syndrome
  (medycyna, medyczny) jedna z rzadkich chorób genetycznych;

zespół Sjögrena /zˈɛspuw sjɛɡrˈɛna/ (n)
Sjögren’s syndrome
  (medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;

zespół hipoplazji lewego serca /ˈzɛspuw ˌxʲipɔˈplazʲji lɛˈvɛɡɔ ˈsɛrʦ̑a/ (n)
hypoplastic left heart syndrome
  (medycyna, medyczny) wrodzona wada serca polegająca na niewykształceniu prawidłowej lewej komory serca;

zespół kanału nadgarstka /ˈzɛspuw kãˈnawu nadˈɡarstka/ (n)
carpal tunnel syndrome
  (medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka

zespół lęku uogólnionego /zˈɛspuw lˈɛŋku ˌuɔɡˌulɲʲɔnˈɛɡɔ/ (n)
generalized anxiety disorder
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie, któremu towarzyszy obecność uporczywego lęku nie wiążącego się z żadnym określonym czynnikiem;

zespół napięcia przedmiesiączkowego /ˈzɛspuw naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑a ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑kɔˈvɛɡɔ/ (n)
premenstrual syndrome, premenstrual tension
  (medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia;

zespół opóźnionej fazy snu /zˈɛspuw ˌɔpuʑɲʲˈɔnɛj fˈazɨ snˈu/ (n)
delayed sleep phase disorder, delayed sleep phase syndrome
  (medycyna, medyczny) zaburzenie snu polegające na zbyt późnym zasypianiu i budzeniu się;

zespół policystycznych jajników /zˈɛspuw pˌɔlitsɨstˈɨtʃnɨx jajɲˈikuf/ (n)
polycystic ovary syndrome
  (medycyna, medyczny) zaburzenie endokrynne dotykające kobiety w wieku reprodukcyjnym;

zespół przyspieszonej fazy snu /zˈɛspuw pʃˌɨspʲɛʃˈɔnɛj fˈazɨ snˈu/ (n)
advanced sleep phase disorder, advanced sleep phase syndrome
  (medycyna, medyczny) zaburzenie snu polegające na zbyt wczesnym kładzeniu się spać (między 18 a 21:00) i wczesnym budzeniu się, o ok. 3:00–4:00 w nocy

zespół złego wchłaniania /zˈɛspuw zwˈɛɡɔ fxwaɲʲˈaɲʲa/ (n)
malabsorption
  (medycyna, medyczny) stan wynikły z nieprawidłowości w trawieniu i wchłanianiu składników odżywczych z przewodu pokarmowego;

zesrać się /ˈzɛsraʨ̑‿ɕɛ/ (v)
take a shit
  (wulgarnie, wulgaryzm) wypróżnić się z kału

zestaw /ˈzɛstaf/ (n)
kit, set, suite
  całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów

zestawiać /zɛstˈavʲatɕ/ (v)
set
  (medycyna, medyczny) złączać końce złamanej kości
compile
  przedstawiać dane w formie wykazu
juxtapose
  ustalać podobieństwa i różnice
take down
  zdejmując coś, kłaść to niżej

zeszyt /ˈzɛʃɨt/ (n)
notebook
  (szkolnictwo, szkolny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;

zeszły /ˈzɛʃwɨ/ (adj)
last, yester-
  taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)

zet /zɛt/ (n)
zed, zee
  nazwa litery z, trzydziestej litery polskiego alfabetu

zetta- /ˈzɛtːa/
zetta-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1021 razy większe od podstawowych;

zewangelizowanie /zˌɛvandʒˌɛlizɔvˈaɲʲɛ/ (n)
evangelization
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonanie ewangelizacji

zewangelizować /zˌɛvandʒˌɛlizˈɔvatɕ/ (v)
evangelize
  zaprowadzić chrześcijaństwo

zewnątrz /ˈzɛvnɔ̃nṭʃ/ (preposition)
outside
  (przestarzałe, przestarzały) poza obrębem, obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu, środowiska

zewnętrzny /zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ/ (adj)
external, exterior, extern, extraneous, outdoor, superficial
  taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz

zewsząd /ˈzɛfʃɔ̃nt/ (indefinitePronoun)
from all side, from every direction
  (książkowy) ze wszystkich stron

zez /zɛs/ (n)
squint, strabismus
  (medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;

zeznanie /zɛˈznãɲɛ/ (n)
testimony
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami

zezowaty /zˌɛzɔvˈatɨ/ (adj)
cross-eyed, squint
  taki, który ma zeza

zezować /zɛˈzɔvaʨ̑/ (v)
peek, peep
  (potocznie, potoczny) zaglądać ukradkiem

zezwalać /zɛˈzvalaʨ̑/ (v)
condone
  (oficjalnie) wydawać komuś zezwolenie na coś; pozwalać, nie zabraniać

zezwolenie /ˌzɛzvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
permission
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający oficjalną zgodę
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalna zgoda

zgadnąć /ˈzɡadnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
guess
  aspekt dokonany od: zgadywać

zgadywać /zɡadˈɨvatɕ/ (v)
guess
  przewidywać co na podstawie przesłanek niedających pewności

zgadzać /ˈzɡaʣ̑aʨ̑/ (v)
agree, concur
  być zgodnym z czymś, mieć podobną opinię
agree, allow, consent
  wyrażać zgodę, dawać zgodę na coś

zgaga /ˈzɡaɡa/ (n)
heartburn
  (medycyna, medyczny) uczucie pieczenia w przełyku

zgar /zɡar/ (n)
dross
  (metaloznawstwo, metalurgia) strata metalu w czasie procesów metalurgicznych, głównie wytapiania

zgiełk /zɡʲˈɛwk/ (n)
racket
  głośne, uciążliwe dźwięki

zginąć /ˈzʲɟĩnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
get lost
  być zagubionym, w trudnej sytuacji
die
  nagle, tragicznie stracić życie (w odniesieniu do ludzi)
be lost
  oddalić się poza zasięg słuchu, wzroku, stracić coś z oczu
die, disappear
  przestać istnieć, stracić ważność (o cechach, zjawiskach, wartościach)
lose one's way
  zgubić się, nie znać dalszej drogi

zgięty /zɡʲˈɛntɨ/ (adj)
bent
  taki, który uległ zgięciu; mający zaburzoną oś

zgnilec amerykański /ˈzʲɟɲilɛʦ̑ ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
American foulbrood
  (weterynaria, weterynaryjny) (pszczelarstwo, pszczelarski) choroba bakteryjna czerwiu pszczelego;

zgnilec europejski /ˈzʲɟɲilɛʦ̑ ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (n)
European foulbrood
  (weterynaria, weterynaryjny) (pszczelarstwo, pszczelarski) choroba bakteryjna czerwi pszczelich;

zgnilizna /zɡɲilˈizna/ (n)
decay, putrescence, rottenness
  gnijąca substancja

zgniły /ˈzʲɟɲiwɨ/ (adj)
rotten
  taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy
  taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło

zgoda /ˈzɡɔda/ (n)
consent
  pozwolenie, aprobata, zgodzenie się
reconciliation, concord
  stan pozbawiony konfliktów czy kłótni, pojednanie

zgodnie /ˈzɡɔdʲɲɛ/ (adv)
unanimously
  jednogłośnie, jednomyślnie
agreeably, facilely
  w sposób zgodny, harmonijny, bez konfliktu lub sprzeczności
accordingly
  według czegoś, odpowiednio do czegoś

zgodność /ˈzɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
harmony
  brak konfliktów
compatibility, compliance, conformity
  cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne
unanimity
  jednomyślność

zgodny /ˈzɡɔdnɨ/ (adj)
compatible, congruent, legal
  taki, który odpowiada czemuś, który do czegoś pasuje
harmonious
  taki, który tworzy harmonię, jest jednogłośny, jednakowy, jednolity z czymś
peaceable
  taki, który zgadza się na coś, godzi się z czymś, dąży do zgody

zgrabny /ˈzɡrabnɨ/ (adj)
graceful
  odznaczający się finezją, elegancją; pełen gracji
shapely, svelte
  proporcjonalnie zbudowany

zgraja /ˈzɡraja/ (n)
gang, band, bunch, crew, flock, mob
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) liczna grupa ludzi, która jest uciążliwa, agresywna lub nieprzyjaźnie nastawiona

zgromadzenie /ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
assembly
  zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo

zgrubienie /zɡruˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
augmentative
  (gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;
aneurysm
  nienaturalne powiększenie się czegoś, rozrost

zgryz /zɡrɨs/ (n)
occlusion
  (anatomia, anatomiczny) ustawienie zębów względem siebie

zgryzota /zɡrɨˈzɔta/ (n)
worry
  wielkie zmartwienie

zgrzytać zębami /ˈzɡʒɨtaʥ̑ zɛ̃mˈbãmʲi/ (idiom)
gnash one's teeth
  denerwować się, złościć się; odczuwać irytację, gniew

zguba /ˈzɡuba/ (n)
ruin
  klęska, nieszczęście
loss
  rzecz lub osoba zgubiona, której chwilowo nie można znaleźć

zgubiony /zɡubjˈɔnɨ/ (adj)
lost
  zaginiony; taki, którego ktoś zgubił
  który poniósł klęskę, który jest bliski zguby

zgubić /ˈzɡubʲiʨ̑/ (v)
bring to ruin, ruin
  (przestarzałe, przestarzały) doprowadzić do zguby
lose, mislay
  przez nieuwagę zostawić coś w nieznanym sobie miejscu
go astray
  o przedmiocie: zostać przez kogoś zgubionym
get lost, lose oneself, lose the way
  zabłądzić

zgubny /ˈzɡubnɨ/ (adj)
pernicious, deleterious, baleful, baneful, malefic, malign
  prowadzący do zguby
fatal, calamitous, destructive, disastrous, pestilent, ruinous
  przynoszący zniszczenie

zgłaszać /ˈzɡwaʃaʨ̑/ (v)
lodge, tender
  występować z czymś publicznie, wnosić o coś, postulować, przedstawiać
declare
  zadeklarować w deklaracji celnej lub podatkowej
report
  zawiadomić o czymś
apply, volunteer
  ochotniczo wyrażać chęć udziału w czymś
answer, respond
  odzywać się w słuchawce telefonu
appear, come, show up
  przybyć w określone miejsce lub do określonej osoby w określonym celu, stawiać się

zgłoszenie /zɡwɔʃˈɛɲʲɛ/ (n)
application, delating
  formalne powiadomienie o czymś
enrolment, entry, registration
  oficjalna deklaracja o gotowości wzięcia udziału w czymś

ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka /ˈʑarn̥kɔ dɔ‿ˈʑarn̥ka ː‿ˈzbʲjɛʒɛ‿ɕɛ ˈmʲjarka/ (proverb)
little strokes fell great oaks
  oszczędzając cierpliwie nawet małe ilości można dużo uzbierać

ziarno /ˈʑarnɔ/ (n)
grain, seed
  (botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion;
grain, film grain
  (fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii;
grain
  cząstka czegoś
crystallite
  krystalit;

ziarnopłon wiosenny /ʑarnˈɔpwɔn vʲɔsˈɛnnɨ/ (n)
lesser celandine
  (botanika, botaniczny) Ficaria verna Huds., gatunek kwitnącej żółto byliny o właściwościach leczniczych;

zielarstwo /ʑɛˈlarstfɔ/ (n)
herbalism
  dział wiedzy zajmujący się zagadnieniami hodowli, uprawy, zbioru, suszenia, pakowania i przechowywania ziół i roślin leczniczych;

zielarz /ˈʑɛlaʃ/ (n)
herbalist, herbist, herborist
  specjalista w dziedzinie zielarstwa, leczący za pomocą ziół

ziele /ˈʑɛlɛ/ (n)
herb
  (botanika, botaniczny) roślina o nietrwałych, nadziemnych pędach

ziele angielskie /ʑˈɛlɛ aŋɡʲˈɛlskʲɛ/ (n)
allspice
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa;

zielenice /ʑˌɛlɛɲˈitsɛ/ (n)
Chlorophyta
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Chlorophyta Reichenbach, parafiletyczna grupa samożywnych roślin występujących w wodach słodkich i słonych, rzadko w środowisku lądowym;

zieleń /ˈʑɛlɛ̃ɲ/ (n)
green
  kolor zielony
  ubranie w kolorze zielonym

zieleń Scheelego /ʑˈɛlɛɲ ʃˌɛɛlˈɛɡɔ/ (n)
Scheele's green, Swedish green
  (chemia, chemiczny) zielony pigment będący mieszaniną arseninów miedzi;

zielnik /ˈʑɛlʲɲik/ (n)
herbarium
  kolekcja zasuszonych dla celów naukowych roślin

zielona herbata /ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata/ (n)
green tea
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania

zielona rewolucja /ʑɛˈlɔ̃na ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
Green Revolution
  zbiór międzynarodowych programów rozwoju rolnictwa prowadzonych w latach 60. XX w. przez FAO (jedną z organizacji ONZ), mających zlikwidować zjawisko głodu na Ziemi;

zielonawy /ˌʑɛlɔ̃ˈnavɨ/ (adj)
greenish
  w kolorze podobnym do zielonego

zielono /ʑɛlˈɔnɔ/ (adv)
greenly, verdantly
  z użyciem zielonej barwy, z obecnością zieleni

zielonooki /ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci/ (adj)
green-eyed
  (książkowy) taki, który ma zielone, zielonkawe oczy

zielonooki potwór /ʑˌɛlɔnɔˈɔki pˈɔtfur/ (n)
green-eyed monster
  (literacko) (przenośnie, przenośnia) zazdrość

zielonoprzylądkowy /ʑˌɛlɔnˌɔpʃɨlɔntkˈɔvɨ/ (adj)
Cape Verdean
  związany z Wyspami Zielonego Przylądka lub Republiką Zielonego Przylądka

zielony /ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
green
  (lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody
  o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały
green, vert
  mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego;

zielony /ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (n)
environmentalist, greenie, treehugger
  (potocznie, potoczny) człowiek związany z ekologią; działacz na rzecz ochrony środowiska naturalnego

zielony ludzik /ʑɛlˈɔnɨ lˈudʑik/ (n)
little green man, alien, green guy, space alien
  (żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze

zielsko /ʑˈɛlskɔ/ (n)
weed
  (potocznie, potoczny) roślina dziko rosnąca lub zbiorowisko takich roślin

ziemia /ˈʑɛ̃mʲja/ (n)
land
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna
ground, soil
  grunt, podłoże (także w budynku)

ziemia obiecana /ˈʑɛ̃mʲja ˌɔbʲjɛˈʦ̑ãna/ (idiom)
promised land
  (przenośnie, przenośnia) miejsce najbardziej pożądane, wydające się rajem

ziemiaństwo /ʑɛmʲˈaɲstfɔ/ (n)
gentry, landed gentry
  (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna, obywatele ziemscy;

ziemniaczany /ˌʑɛ̃mʲɲaˈʧ̑ãnɨ/ (adj)
potato
  dotyczący ziemniaków (rośliny i bulwy), związany z ziemniakami
  przyrządzony, zrobiony z ziemniaków, z dodatkiem ziemniaków

ziemniak /ˈʑɛ̃mʲɲak/ (n)
potato
  (botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach;
  (spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)

ziemnokraska /ʑˌɛmnɔkrˈaska/ (n)
ground roller
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Brachypteraciidae;

ziemny /ˈʑɛ̃mnɨ/ (adj)
earth, earthen, ground
  związany z ziemią, glebą

ziemski /ˈʑɛ̃msʲci/ (adj)
earthly, sublunary, temporal, worldly
  (książkowy) doczesny (zwłaszcza w opozycji do życia pozagrobowego)
earthy, mundane, ordinary
  (książkowy) zwykły, codzienny
terrestial
  dotyczący planety Ziemi
landed
  dotyczący ziemi ornej, majątku ziemskiego

ziewać /ˈʑɛvaʨ̑/ (v)
yawn
  szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia

ziggurat /zʲikˈːurat/ /zʲiˈɡurat/ (n)
ziggurat
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna bliskowschodnia budowla sakralna,

zika /zˈika/ (n)
Zika virus
  (medycyna, medyczny) wirus przenoszony przez komary, który rozprzestrzenił się w Azji, Ameryce i Europie;

zikkurat /zikkˈurat/ (n)
ziggurat
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) tarasowa budowla z czasów starożytnej Mezopotamii wznoszona w celach sakralnych;

zima /ˈʑĩ.ma/ (n)
winter
  najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku;

zimna wojna /ˈʑĩmna ˈvɔjna/ (n)
Cold War
  (historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;

zimne ognie /ˈʑĩmnɛ ˈɔɟɲɛ/ (n)
sparkler
  niewielkie fajerwerki do użytku domowego w formie pręcika, na którym spala się substancja wytwarzająca snop iskier;

zimno /ˈʑĩmnɔ/ (adv)
cold, coldly
  (przenośnie, przenośnia) w sposób chłodny, obojętny, niechętny
coldly, cold
  (przysłówek) od: zimny

zimno /ˈʑĩmnɔ/ (n)
cold, coldness, frigidity
  niska temperatura

zimnowojenny /ʑˌimnɔvɔjˈɛnnɨ/ (adj)
Cold War
  taki, który dzieje się podczas zimnej wojny

zimny /ˈʑĩmnɨ/ (adj)
cold
  mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna

zimny palec /ˈʑĩmnɨ ˈpalɛʦ̑/ (n)
cold finger
  (technologia, technika, techniczny) (środowiskowy) końcowa część kriostatu, przewodząca zimno do badanego urządzenia

zimorodek /ˌʑĩmɔˈrɔdɛk/ (n)
kingfisher
  (ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;

zimowo /ʑimˈɔvɔ/ (adv)
wintrily
  typowo dla zimy

zimowy /ʑĩˈmɔvɨ/ (adj)
wintry, winter
  typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie

zimą /ˈʑĩmɔ̃w̃/ (adv)
during the winter, in the winter
  w czasie trwania zimy

zinstytucjonalizowany /zˌinstɨtˌutsjɔnˌalizɔvˈanɨ/ (adj)
institutionalised, institutionalized
  posiadający cechy, strukturę instytucji

ziomek /ˈʑɔ̃mɛk/ (n)
dude, homie, mate
  (slangowo) znajomy, kolega

ziomkostwo /ˈʑɔ̃mkɔstfɔ/ (n)
homeland association
  (społeczny) stowarzyszenie osób pochodzących z tego samego regionu kraju oraz ich potomków identyfikujących się z regionem pochodzenia;

zioła prowansalskie /ʑˈɔwa prˌɔvansˈalskʲɛ/ (n)
herbes de Provence
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa, tradycyjna mieszanka ziół pochodząca z Prowansji;

zioło /ˈʑɔwɔ/ (n)
weed
  (potocznie, potoczny) marihuana

ziołolecznictwo /ˌʑɔwɔlɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
herbalism, phytotherapy, botanical medicine, herbal medicine, herbology, medical herbalism
  dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób;

ziołosiek /ʑɔwˈɔɕɛk/ (n)
plantcutter
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Phytotoma

ziołowy /ʑɔˈwɔvɨ/ (adj)
herbaceous, herbal
  zrobiony z ziół, składający się z ziół

ziszczalny /ziʃtʃˈalnɨ/ (adj)
realizable
  (rzadki, rzadko używany) taki, który da się ziścić

ziszczać /ˈzʲiʃʧ̑aʨ̑/ (v)
to carry out, to put sth across
  sprawiać, że coś staje się rzeczywistością

ziąb /ʑɔ̃mp/ (n)
chill, cold
  przenikliwy, dokuczliwy chłód

zięba /ˈʑɛ̃mba/ (n)
chaffinch
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;

zięć /ʑɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
son-in-law
  mąż córki

zjadać /ˈzʲjadaʨ̑/ (v)
consume, eat, eat up
  połykać jako pokarm

zjadliwy /zjadlˈivɨ/ (adj)
virulent
  (medycyna, medyczny) o dużej zakaźności i niszczycielskim potencjale
eatable, edible
  (potocznie, potoczny) raczej niezbyt smaczny, ale nadający się do jedzenia
acrimonious, barbed, biting, caustic, incisive, mordacious
  niezwykle złośliwy

zjarany /zʲjaˈrãnɨ/ (adj)
scorched, sun-baked, sun-scorched
  (potocznie, potoczny) mocno opalony

zjawa /ˈzʲjava/ (n)
apparition, banshee, spectre
  duch osoby zmarłej

zjawiać /zjˈavʲatɕ/ (v)
appear
  stawać się obecnym gdzieś
show up, turn up
  stawiać się gdzieś; przychodzić gdzieś

zjawisko /zʲjaˈvʲiskɔ/ (n)
phenomenon
  naturalny proces pozostający w zasięgu percepcji człowieka;

zjazd /zʲjast/ (n)
exit, ramp
  droga pozwalająca zjechać z głównej trasy
reunion
  spotkanie okolicznościowe, gremialne przybycie w jedno miejsce osób z różnych stron

zjebany /zʲjɛˈbãnɨ/ (adj)
exhausted
  (wulgarnie, wulgaryzm) zmęczony, wykończony

zjednoczenie /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
unification
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) powstanie jednolitego państwa z dwóch lub więcej dotychczas niepodległych państw;
union
  organizacja powstała w wyniku połączenia organizacji, instytucji o podobnym profilu i zakresie działalności

zjednoczony /zjˌɛdnɔtʃˈɔnɨ/ (adj)
united
  połączony dla wspólnej sprawy

zjeść zęby /ˈzʲjɛ̇ʑʥ̑ ˈzɛ̃mbɨ/ (v)
cut teeth on
  mieć w czymś duże doświadczenie i bardzo dobrze się na tym znać

zjeżdżalnia /zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa/ (n)
playground slide
  urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie;

zlać /zlaʨ̑/ (v)
hit
  (potocznie, potoczny) sprawić komuś lanie

zlecać /zlˈɛtsatɕ/ (v)
charge, assign, commission, contract out
  powierzać komuś wykonanie zadania

zlepek /zlˈɛpɛk/ (n)
blend, cluster, meld
  całość złożona z różnych, często niepasujących do siebie części

zlepieniec /zlɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
conglomerate
  (geologia, geologiczny) grubookruchowa skała osadowa zbudowana z obtocznych ziaren żwiru spojonych lepiszczem;

zlew /zlɛf/ (n)
sink
  naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową

zlewisko /zlɛvˈiskɔ/ (n)
basin, catchment, gathering ground
  (hydrologia, hydrologiczny) obszar, z jakiego wody spływają do jednego dużego zbiornika naturalnego

zlodowacenie /zlˌɔdɔvatsˈɛɲʲɛ/ (n)
glaciation
  (geologia, geologiczny) okres pokrycia obszaru Ziemi lądolodem;

zmagać się /ˈzmaɡaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
struggle, wrestle
  walczyć (także (przenośnie, przenośnia))

zmarszczka /ˈzmarʃʧ̑ka/ (n)
wrinkle
  (anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych
pucker, crimp, crinkle, ruck
  załamanie na powierzchni jakiegoś przedmiotu

zmartwienie /zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
worry, chagrin, headache, trouble, unhappiness
  coś, co martwi, nurtuje, niepokoi

zmartwiony /zmartfʲˈɔnɨ/ (adj)
worried, afraid, distressed, upset
  taki, który się czymś martwi

zmartwychwstanie /ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ/ (n)
resurrection
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie;

zmarła /zmˈarwa/ (n)
deceased
  kobieta, która umarła

zmarły /ˈzmarwɨ/ (n)
dead
  osoba, która umarła, nie żyje

zmaza nocna /ˈzmaza ˈnɔʦ̑na/ (n)
nocturnal emission
  (fizjologia, fizjologiczny) (zobacz) polucja

zmiana /ˈzmʲjãna/ (n)
shift
  grupa pracowników pracująca o danej porze
  określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników
change
  przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną

zmianowy /zmʲanˈɔvɨ/ (adj)
shift
  odnoszący się do zmiany jako czasu pracy jednej załogi

zmianowy /zmʲanˈɔvɨ/ (n)
shift foreman
  kierownik zespołu pracowników danej zmiany

zmieniać /ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑/ (v)
change
  nadawać komuś lub czemuś inne właściwości
replace, change, swap
  zamieniać, zastępować coś czymś innym

zmienna /ˈzmʲjɛ̃nːa/ (n)
variable
  (matematyka, matematyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;

zmiennocieplny /zmʲˌɛnnɔtɕˈɛplnɨ/ (adj)
cold-blooded, poikilotherm
  (zoologia, zoologiczny) związany ze zmiennością ciepłoty

zmienny /ˈzmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
variable
  niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka)
variable, alternate
  ulegający zmianom

zmierzać /ˈzmʲjɛʒaʨ̑/ (v)
head for
  jechać lub iść w określonym kierunku

zmierzch /zmʲjɛʃx/ (n)
twilight, dusk
  moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się;

zmieszany /zmʲɛʃˈanɨ/ (adj)
confused, embarrassed
  wprawiony w zakłopotanie

zmieszać z błotem /zmʲˈɛʃadʑ z bwˈɔtɛm/ (v)
take apart
  naubliżać komuś, zniesławić, oczernić kogoś

zmiękczać /ˈzmʲjɛ̃ŋkʧ̑aʨ̑/ (v)
soften
  czynić coś bardziej miękkim

zmiłować się /zmiwˈɔvatɕ ɕɛ/ (v)
have mercy
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) darować grzechy
  ulitować się, darować

zmniejszać /ˈzmʲɲɛ̇jʃaʨ̑/ (v)
reduce, scale down, shrink
  sprawiać, że coś ma mniejsze rozmiary
decrease, lessen, reduce
  sprawiać, że coś staje się mniej intensywne
reduce, decrease, lessen
  sprawiać, że jakaś wielkość ma mniejszą wartość

zmniejszenie /zmʲɲɛ̇jˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
decrease, lessen, reduce, scale down, shrink
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zmniejszyć

zmoknąć do suchej nitki /ˈzmɔknɔ̃ɲʥ̑ dɔ‿ˈsuxɛj ˈɲitʲci/ (v)
to be drenched (to the skin)
  zostać bardzo przemoczonym

zmora /zmˈɔra/ (n)
incubus, nightmare
  dręczący, przykry sen lub budząca lęk, uporczywie powracająca myśl

zmowa milczenia /zmˈɔva miltʃˈɛɲʲa/ (n)
conspiracy of silence
  ciche porozumienie przeciwko komuś / czemuś

zmrok /zmrɔk/ (n)
dusk
  moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się

zmrużać /ˈzmruʒaʨ̑/ (v)
squint
  przymykać powieki, przysłaniać nimi oczy

zmuszać /ˈzmuʃaʨ̑/ (v)
force
  nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś

zmysł /zmɨsw̥/ (n)
sense
  zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju;

zmysłowość /zmɨswˈɔvɔɕtɕ/ (n)
sensuality
  cecha tego, co zmysłowe, erotyczne, ponętne

zmysłowy /zmɨsˈwɔvɨ/ (adj)
sensuous, sensible, sensory
  dotyczący zmysłów, odbierany za pomocą zmysłów
voluptuous, lascivious
  taki, który wzbudza pociąg fizyczny; wiąże się z doznaniami erotycznymi

zmywacz do paznokci /ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i/ (n)
nail polish remover
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci;

zmywarka /zmɨˈvarka/ (n)
dishwasher
  (technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń;

zmyć głowę /ˈzmɨʥ̑ ˈɡwɔvɛ/ (v)
call to task
  skarcić kogoś

zmyślać /zmˈɨɕlatɕ/ (v)
invent, make up, fabricate
  mówić nieprawdę, koloryzować

zmęczenie /zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
fatigue, tiredness
  stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem

zmęczony /zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (participleAdjective)
tired, weary
  odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek

znaczek /ˈznaʧ̑ɛk/ (n)
pin button
  plakietka przypinana na agrafkę lub szpilkę

znaczek pocztowy /ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ/ (n)
stamp, postage stamp
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mały nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);

znaczenie /znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
meaning, sense
  to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje
importance, significance, weight
  wartość, ważność czegoś, waga

znacznie /ˈznaʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
considerably, significantly, much, notably, widely
  dużo, w dużym stopniu, bardzo

znacznik /znˈatʃɲik/ (n)
tag
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) sekwencja peptydowa dołączana do białka w celu ułatwienia jego detekcji, oczyszczania lub zwiększenia rozpuszczalności;
  (informatyka, informatyczny) znak lub słowo kluczowe przypisywane określonemu fragmentowi tekstu lub plikowi multimedialnemu

znaczny /ˈznaʧ̑nɨ/ (adj)
considerable, substantial
  (książkowy) istotny, duży, ważny

znaczyć /ˈznaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
mean
  mieć znaczenie, sens
matter
  odgrywać ważną rolę
mark
  umieszczać znak na czymś

znacząco /znatʃˈɔntsɔ/ (adv)
considerably, significantly
  mocno, silnie, istotnie

znaczący /znaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
significant
  istotny, ważny, odgrywający dużą rolę

znad /znat/ (preposition)
from above
  z miejsca powyżej czegoś

znajda /znˈajda/ (n)
foundling
  dziecko, które zostało znalezione

znajdować /znajˈdɔvaʨ̑/ (v)
find, to find
  (przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś
find, discover, get
  odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś
find, query
  zdobywać to, czego się szuka
be
  być w jakimś miejscu

znajomość /znaˈjɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
knowledge
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) wiedza na jakiś temat, umiejętność

znajomy /znaˈjɔ̃mɨ/ (n)
acquaintance
  taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia)

znak /znak/ (n)
sign
  (matematyka, matematyczny) dla liczby rzeczywistej informacja, czy jest ona większa od zera, mniejsza od zera, czy równa zeru;
  dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji
sign, mark, symbol
  kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie

znak astronomiczny /ˈznak ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (n)
astronomical symbol
  (astronomia, astronomiczny) symbol oznaczający planetę, planetę karłowatą, planetoidę, Księżyc, Słońce, znak zodiaku, gwiazdozbiór zodiakalny, fazę Księżyca itp.;

znak drogowy /ˈznaɡ drɔˈɡɔvɨ/ (n)
road sign, signpost
  (motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;

znak końca dowodu /znˈak kˈɔɲtsa dɔvˈɔdu/ (n)
halmos, tombstone
  (termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) symbol stosowany przez matematyków do oznaczania końca dowodu;

znak wodny /ˈznaɡ ˈvɔdnɨ/ (n)
watermark
  obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji;

znak zapytania /ˈznaɡ ˌzapɨˈtãɲa/ (n)
question mark
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny ? umieszczany na końcu zdania pytającego;

znak zodiaku /ˈznaɡ zɔˈdʲjaku/ (n)
zodiac sign
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu;
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) symbol oznaczający znak zodiaku (1.1)

znakomitość /ˌznakɔ̃ˈmʲitɔɕʨ̑/ (n)
eminence, excellence, prominence, superb quality
  cecha tego, co znakomite
celebrity
  osoba ciesząca się uznaniem

znakomity /ˌznakɔ̃ˈmʲitɨ/ (adj)
excellent, superb, splendid, exquisite, fabulous
  bardzo dobry, doskonały, świetny

znakować /znakˈɔvatɕ/ (v)
mark
  stawiać na czym znaki; opatrywać znakiem

znalazca /znalˈastsa/ (n)
finder
  ten, który coś znalazł

znalezisko /ˌznalɛˈʑiskɔ/ (n)
find
  rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie

znamienny /znamjˈɛnnɨ/ (adj)
characteristic, typical
  znamionujący coś lub kogoś; charakterystyczny, właściwy dla kogoś lub czegoś

znany /ˈznãnɨ/ (adj)
known
  taki, który jest rozpoznawany przez wiele osób

znawca /ˈznafʦ̑a/ (n)
expert, authority
  osoba dobrze się na czymś znająca, mająca wiedzę, doświadczenie w odpowiedniej dziedzinie, umiejąca należycie ocenić coś lub kogoś

znać /znaʨ̑/ (modal)
know
  mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym
know, can
  mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości

znać jak swoje dziesięć palców /ˈznaʨ̑ ˈjak ˈsfɔjɛ ˈʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ ˈpalʦ̑uf/ (v)
know like the back of one's hand
  znać coś bardzo dobrze, bardzo dokładnie
know intimately
  znać kogoś bardzo dobrze, bardzo dokładnie

znać jak swoje pięć palców /ˈznaʨ̑ ˈjak ˈsfɔjɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ ˈpalʦ̑uf/ (v)
to know something like the palm of the hand
  znać coś bardzo dobrze, bardzo dokładnie

znać jak własną kieszeń /ˈznaʨ̑ ˈjaɡ ˈvwasnɔ̃w̃ ˈcɛʃɛ̃ɲ/ (v)
know something inside out
  znać coś bardzo dobrze, bardzo dokładnie

znicz /zʲɲiʧ̑/ (n)
candle, light
  szeroka świeca w płytkim zbiorniku palona na grobach, pod pomnikami;

znicz olimpijski /ˈzʲɲiʧ̑ ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲci/ (n)
olimpic flame
  (sport, sportowy) ogień zapalany na czas olimpiady;

zniczek /ˈzʲɲiʧ̑ɛk/ (n)
firecrest
  (ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych;

zniechęcająco /zɲʲˌɛxɛntsajˈɔntsɔ/ (adv)
despondingly
  w sposób odbierający chęć do czegoś

zniechęcać /zʲɲɛˈxɛ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
daunt, dishearten, disincline, dispirit
  powodować utratę pozytywnych odczuć wobec czegoś lub kogoś
  wywoływać brak ochoty do czynienia czegoś

znieczulać /zɲʲɛtʃˈulatɕ/ (v)
anesthetize, anaesthetise anaesthetize
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu
desensitise desensitize
  czynić nieczułym

znienacka /zʲɲɛ̃ˈnaʦ̑ka/ (adv)
out of the blue
  nagle i niespodziewanie

zniesienie /zʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ/ (n)
abolition, cancellation, lift, raise
  (rzeczownik odczasownikowy) od: znieść

zniesławiać /zɲʲɛswˈavʲatɕ/ (v)
defame
  przyczyniać się do złej opinii o kimś, poniżenia go

zniesławienie /zɲʲˌɛswavʲˈɛɲʲɛ/ (n)
defamation, slander
  przestępstwo przeciwko czci człowieka;

zniesławić /zɲʲɛswˈavitɕ/ (v)
defame
  zepsuć komuś opinię, mówiąc o nim złe lub nieprawdziwe rzeczy

zniewieściałość /ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɔɕʨ̑/ (n)
effeminacy, effeminateness
  (pogardliwie) posiadanie przez mężczyznę cech uznawanych typowo za kobiece, niewieście

zniewieściały /ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɨ/ (adj)
effeminate, womanish, epicene
  o mężczyźnie: taki, który ma kobiece cechy

znikać /ˈzʲɲikaʨ̑/ (v)
disappear
  przestawać być w jakimś miejscu
disappear, dissolve, melt away, vanish
  stawać się niewidocznym

zniknąć jak kamfora /zɲˈiknɔɲtɕ jˈak kamfˈɔra/ (v)
to vanish into thin air
  (potocznie, potoczny) zniknąć nagle, bez śladu

znikomo /zɲikˈɔmɔ/ (adv)
exiguously
  w znikomy sposób, ledwie

znikomy /zɲikˈɔmɨ/ (adj)
remote, infinitesimal
  niewielki, prawie żaden

zniszczalny /zɲiʃtʃˈalnɨ/ (adj)
destructible
  dający się zniszczyć

zniszczenie /zʲɲiʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
destruction
  to, co zostało zniszczone, zrujnowane, zburzone

zniszczony /zʲɲiʃˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
exhausted, raddled, run-down, shot, tired, worn out
  (przenośnie, przenośnia) zmęczony, wycieńczony, o niezdrowym wyglądzie
destroy, worn out, shot
  zużyty, uszkodzony

zniweczyć /zɲivˈɛtʃɨtɕ/ (v)
scupper
  zniszczyć coś doszczętnie

zniżka /ˈzʲɲiʃka/ (n)
discount
  obniżenie ceny

znosić /ˈznɔɕiʨ̑/ (v)
take down
  przemieszczać coś własnymi siłami w dół
endure, tolerate
  (o rzeczach nieprzyjemnych, sprawach problematycznych) tolerować, wytrzymywać

znowu /ˈznɔvu/ (adv)
again
  jeszcze raz, ponownie, na nowo

znudzenie /znudʑˈɛɲʲɛ/ (n)
boredom
  brak zainteresowania

znudzony /znuˈʣ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
bored
  odczuwający nudę; taki, który stracił zainteresowanie czymś

znużenie /znuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
lassitude, tiredness, weariness
  zmęczenie czymś, znudzenie, uprzykrzenie się czegoś

znużony /znuˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
bored
  zmęczony czymś
  znudzony czymś

znój /znˈuj/ (n)
hardship, strenuousness
  ciężka praca, wysiłek

znęcać się /ˈznɛ̃nʦ̑aʨ̑‿ɕɛ/ (v)
mistreat, abuse, batter, bully, ill-treat, misuse
  robić krzywdę (najczęściej fizyczną), zadawać ból; męczyć, maltretować

zobaczyć /zɔˈbaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
see
  dostrzec, zauważyć, ujrzeć coś
watch
  obejrzeć

zobowiązanie /ˌzɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ/ (n)
debt
  dług

zodiak /ˈzɔdʲjak/ (n)
zodiac
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku;
  (astrologia, astrologiczny) diagram w formie koła używany przez astrologów, w którym każdy ze znaków zodiaku jest oznaczony innym symbolem

zodiakalny /ˌzɔdʲjaˈkalnɨ/ (adj)
zodiacal
  (przymiotnik) od zodiak

zoisyt /zɔˈ<sup>j</sup>isɨt/ (n)
zoisite, saualpite
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów grupowych;

zombi /ˈzɔ̃mbʲi/ (n)
zombie
  (etnografia, etnograficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) popkulturowa fikcyjna postać z horrorów – żywy trup, zmarły ożywiony np. dzięki magii;

zombie /zˈɔmbjɛ/ (n)
zombie
  (informatyka, informatyczny) komputer przejęty przez hackera
  (informatyka, informatyczny) wpis w tablicy procesów opisujący program, którego wykonanie w systemie operacyjnym zostało zakończone;
  (zobacz) zombi

zoo /ˈzɔː/ (n)
zoo
  ogród zoologiczny

zoo- /ˈzɔː/
zoo-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze zwierzętami

zoofag /zɔˈɔfak/ (n)
carnivore
  (ekologia, ekologiczny) gatunek mięsożerny;

zoofilia /ˌzɔːˈfʲilʲja/ (n)
zoophilia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaspokajanie popędu płciowego ze zwierzętami

zoofobia /ˌzɔːˈfɔbʲja/ (n)
zoophobia
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;

zoogeografia /ˌzɔːɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
zoogeography
  nauka o rozmieszczeniu gatunków zwierząt na kuli ziemskiej

zoogeograficzny /zˌɔɔɡˌɛɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
zoogeographic
  związany z zoogeografią, odnoszący się do zoogeografii

zoolatria /ˌzɔːˈlatrʲja/ (n)
zoolatry
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijny kult zwierząt, animalizm;

zoolog /zɔˈːlɔk/ (n)
zoologist
  (biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się zoologią

zoologia /ˌzɔːˈlɔɟja/ (n)
zoology
  (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach;

zoologiczny /ˌzɔːlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
zoologic
  związany z zoologią, dotyczący zoologii

zoom /zˈɔɔm/ (n)
zoom lens
  (fotografia) (technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) obiektyw zmiennoogniskowy;

zoomorficzny /ˌzɔɔ̃mɔrˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
zoomorphic
  z wyglądu przypominający zwierzę
  związany z zoomorfizmem, dotyczący zoomorfizmu

zoonim /zɔˈɔ̃ɲĩm/ (n)
zoonym
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna nadawana zwierzętom, najczęściej domowym;

zoonoza /ˌzɔɔ̃ˈnɔza/ (n)
zoonosis
  (weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna i pasożytnicza zwierząt, wtórnie mogąca wystąpić u człowieka;

zooplankton /ˌzɔːˈplãŋktɔ̃n/ (n)
zooplankton
  (zoologia, zoologiczny) ogół organizmów zwierzęcych wchodzących w skład planktonu;

zootechniczny /zˌɔɔtɛxɲˈitʃnɨ/ (adj)
zootechnical
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) odnoszący się do zootechniki, zootechnika

zoroastrycki /ˌzɔrɔaˈstrɨʦ̑ʲci/ (adj)
Zoroastrian
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący zaratusztrianizmu, związany z zaratusztrianizmem

zorza /ˈzɔʒa/ (n)
aurora
  (meteorologia, meteorologiczny) barwne zjawisko świetlne na niebie

zorza polarna /ˈzɔʒa pɔˈlarna/ (n)
aurora australis, aurora borealis, northern lights, southern lights
  zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych;

zostawać /zɔˈstavaʨ̑/ (v)
remain, be leave
  być pozostałością po czymś, czego już nie ma
stay
  nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca
become
  stawać się kimś/czymś
be
  tylko aspekt dokonany: używany do tworzenia strony biernej o aspekcie dokonanym

zostawiać /zɔˈstavʲjäʨ̑/ (v)
leave
  kłaść, opuszczać coś w jakimś miejscu i odchodzić, nie biorąc tego ze sobą
  odchodzić od kogoś, porzucać go (najczęściej w aspekcie dokonanym)
  przeznaczać coś dla kogoś po swojej śmierci (najczęściej w aspekcie dokonanym)

zostawić na lodzie /zɔstˈavitɕ na lˈɔdʑɛ/ (v)
hang out to dry
  pozostawić kogoś samemu sobie w trudnej sytuacji, przestać się kimś interesować, zajmować

zostawić w spokoju /zɔˈstavʲiʨ̑ f‿spɔˈkɔju/ (v)
leave someone alone, leave someone in peace
  nie przeszkadzać komuś, nie molestować kogoś

zozulka /zɔˈzulka/ (n)
okaryna, zozulka
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) huculski instrument muzyczny, rodzaj okaryny

zołza /ˈzɔwza/ (n)
shrew
  (obraźliwie) kobieta nieuprzejma, kłótliwa, trudna w obyciu

zośka /ˈzɔɕka/ (n)
footbag
  gra polegająca na podbijaniu zośki (1.1) nogą tak, aby nie upadła lub trafianiu nią do określonego celu
  mała piłeczka wypełniona piaskiem lub pęczek nici, kawałków włóczki czy szmatek tworzący coś na kształt pomponu i obciążony ołowiem

zrażać /ˈzraʒaʨ̑/ (v)
alienate, antagonize, discourage
  zniechęcać

zresztą /ˈzrɛʃtɔ̃w̃/ (particle)
anyway, besides, in any case
  partykuła wprowadzająca nową informację, nawiązującą do wcześniejszej i uwydatniająca ją

zrezygnowany /ˌzrɛzɨɡnɔˈvãnɨ/ (adj)
resigned
  pełen rezygnacji
  taki, który pogodził się ze złą, niekorzystną, przykrą sprawą, sytuacją

zrobienie /zrɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
create, do, make
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zrobić

zrobić dym /zrˈɔbʲidʑ dˈɨm/ (v)
kick up a row
  (slangowo) (potocznie, potoczny) zrobić awanturę, namieszać, wszcząć kłótnię lub wywołać zamieszanie

zrost /zrɔst/ (n)
compound word
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz powstały z połączenia kilku wyrazów, zachowujących swój układ składniowy i postać morfologiczną;

zrozpaczony /zrˌɔspatʃˈɔnɨ/ (adj)
broken-hearted, desolated, despairing, distraught, heartbroken
  owładnięty rozpaczą
desperate
  wyrażający rozpacz

zrozumiałość /zrˌɔzumjˈawɔɕtɕ/ (n)
intelligibility
  cecha tego, co zrozumiałe

zrozumiały /ˌzrɔzũˈmʲjawɨ/ (adj)
understandable
  dający się wytłumaczyć, możliwy do wytłumaczenia
clear, perspicuous
  dający się zrozumieć, możliwy do zrozumienia

zrozumiały sam przez się /ˌzrɔzũˈmʲjawɨ ˈsãm ˈpʃɛsʲ‿ɕɛ/ (adj)
self-evident
  niebudzący wątpliwości

zrozumienie /ˌzrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
understanding, appreciation
  wiedza o czymś, umiejętność pojęcia czegoś, pojętność
  wyrozumiałość, empatia, serdeczny stosunek do kogoś

zrywać /ˈzrɨvaʨ̑/ (v)
break up
  kończyć związek z kimś
break
  kończyć, przerywać
pick
  o roślinach lub ich owocach zbierać
tear off, tear away
  odłączać coś silnym szarpnięciem

zrzekać się /zʒˈɛkatɕ ɕɛ/ (v)
renounce, relinquish
  odstępować od czegoś z własnej woli

zrzeszenie /zʒɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
association, organisation, organization
  organizacja skupiająca osoby zajmujące się tą samą sprawą

zrzucać /ˈzʒuʦ̑aʨ̑/ (v)
drop, slough
  spychać coś z jakiejś wysokości; sprawić, że coś spada skądś

zrzęda /zʒˈɛnda/ (n)
grouch, moaner, grump, nag
  (potocznie, potoczny) osoba, która ma tendencje do ciągłego narzekania

zrzędliwość /zʒɛndlˈivɔɕtɕ/ (n)
peevishness
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest zrzędliwe; cecha tych, którzy są zrzędliwi

zrób to sam /zrˈup tɔ sˈam/
DIY, do it yourself
  zachęta do majsterkowania, samodzielnego wykonania jakiegoś praktycznego przedmiotu

zrównoważony /ˌzruvnɔvaˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
balanced, equable
  świadczący o równowadze, związany z równowagą

zrównoważony rozwój /zrˌuvnɔvaʒˈɔnɨ rˈɔzvuj/ (n)
sustainable development
  (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;

zróżnicowanie /ˌzruʒʲɲiʦ̑ɔˈvãɲɛ/ (n)
differentiation, diversity
  duża różnorodność, wyraźne różnienie się rzeczy od siebie

zręcznie /zrˈɛntʃɲʲɛ/ (adv)
adeptly, adroitly, astutely, cleverly, cunningly, dexterously
  w sprawny sposób

zręczność /zrˈɛntʃnɔɕtɕ/ (n)
dexterity, adroitness, craft, facility, handiness, sleight
  wysoka sprawność fizyczna, zwinność

zręczny /ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
clever
  umiejący dostosować sposób postępowania do okoliczności tak, aby osiągnąć jakieś korzyści
deft, adroit, dexterous, skilful, skillful
  zwinny

zsiadłe mleko /ˈɕːadwɛ ˈmlɛkɔ/ (n)
curd, curdled milk, sour milk
  mleko poddane procesowi fermentacji, o kwaśnym smaku i gęstej konsystencji;

zsyp /sːɨp/ (n)
chute
  wydzielona część wielopiętrowego budynku (bloku mieszkalnego lub biurowca), w której znajduje się przewód zsypowy oraz komory służące do wrzucania śmieci z poszczególnych kondygnacji

zszywacz /ˈsʃɨvaʧ̑/ (n)
stapler
  (biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek;

zszywka /ˈsʃɨfka/ (n)
staple
  (biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza

zuch /zˈux/ (n)
cub, cub scout
  (harcerski) członek najmłodszej grupy wiekowej harcerstwa;

zuchna /zˈuxna/ (n)
brownie
  (harcerski) dziewczynka zuch

zuchwale /zuxfˈalɛ/ (adv)
audaciously, defiantly
  w sposób zuchwały

zuchwalstwo /zuxfˈalstfɔ/ (n)
impudence, brashness, hardihood, hardiment
  cecha bycia zuchwałym; nadmierna pewność siebie
defiance
  zuchwały czyn

zuchwałość /zuxˈfawɔɕʨ̑/ (n)
audacity
  zbytnia pewność siebie, zbytnia odwaga

zuchwały /zuxˈfawɨ/ (adj)
impertinent, assumptive, cheeky, impudent, irreverent
  o nadmiernej pewności siebie, lekceważący innych
audacious, bold, bodacious, daredevil
  skłonny do podejmowania ryzyka, odważny
saucy
  śmiały pod względem obyczajowym

zugzwang /zˈuɡzvaŋk/ (n)
zugzwang
  (szachy, pojęcie szachowe) konieczność wykonania posunięcia w pozycji, w której każdy ruch pogarsza położenie gracza;

zuluski /zuˈlusʲci/ (adj)
Zulu
  związany z Zulusami, dotyczący Zulusów, ich kultury, sztuki

zupa /ˈzupa/ (n)
soup
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu;

zupa dnia /zˈupa dɲʲˈa/ (n)
soup of the day
  zupa polecana w danym dniu w restauracji

zupa mleczna /ˈzupa ˈmlɛʧ̑na/ (n)
milky soup
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj zupy na bazie mleka i produktów zbożowych;

zupełność /zuˈpɛwnɔɕʨ̑/ (n)
completeness
  cecha tego, co zupełne, całkowicie, kompletne; pełnia

zupełny /zuˈpɛwnɨ/ (adj)
complete
  obejmujący całość

zupka chińska /ˈzupka ˈxʲĩj̃ska/ (n)
instant noodles
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa błyskawiczna nadająca się do spożycia po zalaniu gorącą wodą, sprzedawana w plastikowym opakowaniu zawierającym makaron, przyprawy oraz olej, aromatem mająca przypominać tradycyjne zupy kuchni chińskiej, ale też (pomimo swojej nazwy) tajskiej, koreańskiej bądź wietnamskiej

zurwanizm /zurvˈaɲizm/ (n)
Zurvanism
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu

zużyty /zuʒˈɨtɨ/ (adj)
worn
  taki, który jest w bardzo złym stanie
used
  taki, który uległ zużyciu

zużywać /zuˈʒɨvaʨ̑/ (v)
exhaust, tire out
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) wyczerpywać czyjeś siły
use
  spożytkowywać coś, robić z czegoś jakiś użytek
use up, use
  wyczerpywać zasób czegoś, zmniejszać tego ilość przez używanie
weary
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) tracić siły psychiczne lub fizyczne

zwalniać /ˈzvalʲɲäʨ̑/ (v)
dismiss, fire
  (o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska
loosen, slacken
  luzować, złagadzać uścisk
free, release
  wypuszczać kogoś na wolność
slow, slow down
  zmniejszać prędkość
abandon, leave, quit
  zostawiać, opuszczać, przestawać zajmować

zwany /zvˈanɨ/ (adj)
called, hight, named
  mający określoną, powszechnie stosowaną nazwę

zwarcie /ˈzvarʲʨ̑ɛ/ (n)
short circuit
  (elektryczność) zetknięcie się przewodów w obwodzie elektrycznym, powodujące nieprawidłowy przepływ silnego prądu i uszkodzenie instalacji

zwariowany /zvˌarjɔvˈanɨ/ (adj)
barmy, crazy, daft
  (potocznie, potoczny) szalony, niespełna rozumu, nieokiełznany lub niepohamowany

zwarty /ˈzvartɨ/ (adj)
occlusive
  (językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłosce: taka dla której w czasie artykulacji dochodzi do blokady przepływu powietrza przez jamę ustną i nosową
compact
  (matematyka, matematyczny) o przestrzeni topologicznej: o tej własności, że z dowolnego jej pokrycia zbiorami otwartymi można wybrać podpokrycie skończone
  (matematyka, matematyczny) o zbiorze: stanowiący przestrzeń topologiczną zwartą (1.3)
close, coherent, cohesive, compact, dense, taut
  złożony z osób, przedmiotów lub innych elementów znajdujących się bardzo blisko siebie, bez przerw

zwiadowca /zvʲadˈɔftsa/ (n)
scout
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, który przeprowadza zwiad, rozpoznanie;

zwiastować /zvʲjaˈstɔvaʨ̑/ (v)
harbinger
  (książkowy) być zapowiedzią czegoś
augur, herald
  (przestarzałe, przestarzały) oznajmić, oznajmiać coś uroczyście; obwieścić albo obwieszczać

zwiastun /ˈzvʲjastũn/ (n)
messenger
  osoba, która przynosi wieść o czymś, zwiastuje, oznajmia coś
trailer
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótka zapowiedź filmu

zwichnąć /zvˈixnɔɲtɕ/ (v)
dislocate
  (medycyna, medyczny) wywołać uszkodzenie stawu poprzez przemieszczenie względem siebie nasad kości tworzących staw

zwiedzanie /zvʲjɛˈʣ̑ãɲɛ/ (n)
sightseeing
  czynność mająca na celu obejrzenie jakiegoś miejsca, zapoznanie się z jego atrakcjami turystycznymi

zwiedzać /zvʲˈɛdʑatɕ/ (v)
tour, visit
  przechadzać się i zapoznawać się z jakimś miejscem

zwieracz /ˈzvʲjɛraʧ̑/ (n)
sphincter, constrictor
  (anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów;

zwierciny /zvʲjɛrʲˈʨ̑ĩnɨ/ (n)
drill cuttings
  (geologia, geologiczny) okruchy i miał skalny powstałe podczas wiercenia

zwierzchnictwo /zvʲɛʃxɲˈitstfɔ/ (n)
authority
  sprawowanie władzy zwierzchniej

zwierzchnik /zvʲˈɛʃxɲik/ (n)
superior
  ktoś, kto ma nad kimś/czymś władzę

zwierzyna /zvʲjɛˈʒɨ̃na/ (n)
game
  (łowiectwo, łowiecki) zwierzęta łowne, będące przedmiotem polowań

zwierzę /ˈzvʲjɛʒɛ/ /ˈzvʲjɛʒɛnta/ (n)
animal
  (biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej;
  (przenośnie, przenośnia) człowiek nieokrzesany, brutalny
  zwierzę (1.1) niebędące człowiekiem

zwierzę domowe /ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ/ (n)
domestic animal, pet
  zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa;

zwierzę hodowlane /zvʲˈɛʒɛ xˌɔdɔvlˈanɛ/ (n)
breeding animal
  (zoologia, zoologiczny) (rolnictwo, rolniczy) zwierzę udomowione lub zwierzę dzikie, które trzymane w odpowiednich warunkach (gospodarstwo rolne, ogród zoologiczny, specjalistyczna ferma), służą jako źródło żywności, materiałów, siły pociągowej, rozrywki lub innego pożytku;

zwierzęcość /zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɔɕʨ̑/ (n)
animality
  cecha tego, co zwierzęce; natura zwierzęcia

zwierzęcy /zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
animal
  związany ze zwierzęciem, pochodzący, otrzymywany ze zwierzęcia

zwietrzały /zvʲɛtʃˈawɨ/ (adj)
flat, stale
  (przenośnie, przenośnia) taki, który stracił świeżość, ważność, moc, (i tym podobne, i temu podobne)
weathered
  o skałach taki, który skruszał pod wpływem czynników atmosferycznych

zwilżać /ˈzvʲilʒaʨ̑/ (v)
dampen, moisten
  sprawiać, że coś staje się wilgotne, mokre

zwinnie /zvˈinɲʲɛ/ (adv)
agilely, nimbly
  bardzo sprawnie

zwinność /zvˈinnɔɕtɕ/ (n)
nimbleness
  cecha bycia bardzo sprawnym

zwinny /ˈzvʲĩnːɨ/ (adj)
adroit, agile, dexterous, nimble
  mający szybkie, zręczne ruchy

zwinąć /ˈzvʲĩnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
nick, pinch
  (potocznie, potoczny) ukraść
coil, roll up
  zmniejszyć obszar zajmowany przez coś rozpostartego lub długość czegoś
curl up
  kulić się

zwisać /zvˈisatɕ/ (v)
beetle, dangle, droop, hang down, overhang, sag
  opuszczać się wisząc

związany /zvʲjɔ̃w̃ˈzãnɨ/ (adj)
related, connected
  dotyczący czegoś, mający związek z czymś lub kimś

związek /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk/ (n)
relationship
  powiązanie między osobami, partnerstwo; (także, też) osoby w jakiś sposób powiązane
association, federation
  sformalizowane porozumienie ludzi, organizacji, krajów, miast lub regionów;
connection, relation, affiliation, association, relationship
  wzajemne powiązanie, stosunek między rzeczami lub zjawiskami

związek chemiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (n)
compound
  (chemia, chemiczny) zbiór trwale połączonych atomów;

związek frazeologiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌfrazɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
idiom, idiomatic phrase, multi-word expression, phraseme, set expression, set phrase
  (językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;

związek małżeński /zvʲˈɔ̃zɛk mawʒˈɛɲski/ (n)
matrimony, wedlock
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (zobacz) małżeństwo

związek nieorganiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛc ˌɲɛɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
inorganic compound
  (chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny niebędący związkiem organicznym, czyli taki, który nie zawiera atomów węgla lub jest tlenkiem węgla, kwasem węglowym, węglanem, wodorowęglanem, węglikiem, cyjanowodorem, cyjankiem, kwasem cyjanowym, kwasem piorunowym i kwasem izocyjanowym wraz z ich solami;

związek organiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
organic compound
  (chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny, w skład którego wchodzi węgiel, z wyjątkiem tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, kwasu piorunowego i kwasu izocyjanowego, a także ich soli;

związek siarkoorganiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛc ˌɕarkɔːrɡãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
organosulfur compound, organosulphur compound
  (chemia, chemiczny) każdy związek organiczny posiadający wiązanie węgiel–siarka;

związek zgody /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˈzɡɔdɨ/ (n)
concord
  (językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym oba wyrazy znajdują się zawsze w tym samym rodzaju, przypadku, liczbie i osobie;

związkowiec /zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
Unionist
  członek, działacz związku zawodowego

związywać /zvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑/ (v)
tie, bind
  trwale łączyć końce sznurka, liny itp.
  unieruchamiać kogoś przez oplątanie mu rąk i nóg np. sznurem
connect
  tworzyć połączenie emocjonalne, ekonomiczne, itd.
  być elementem łączącym

zwiększać /ˈzvʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑/ (v)
increase
  sprawiać, że coś jest większe pod względem liczby, rozmiaru, nasilenia
grow, increase
  stawać się większym

zwięzłość /zvʲˈɛ̃zwɔɕtɕ/ (n)
concision
  cecha bycia zwięzłym

zwięzły /ˈzvʲjɛ̃w̃zwɨ/ (adj)
compact
  mający zwartą strukturę
concise, terse, succinct
  zawierający dużo treści w niewielkiej liczbie słów

zwięźle /zvʲˈɛ̃ʑlɛ/ (adv)
briefly, compactly, concisely, flickeringly, pithily, succinctly
  ujmując wiele treści w niewielu słowach

zwlekać /ˈzvlɛkaʨ̑/ (v)
delay, linger
  opóźniać wykonanie jakiejś czynności przez siebie

zwodniczy /zvɔdɲˈitʃɨ/ (adj)
deceptive, fallacious
  wprowadzający w błąd, niespełniający oczekiwań

zwodzić /zvˈɔdʑitɕ/ (v)
deceive, mislead, delude, beguile, decoy, palter
  wprowadzać w błąd

zwolennik /zvɔˈlɛ̃ɲːik/ (n)
follower, supporter, adherent, fan
  osoba, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś

zwolnienie /zvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
acquittal, discharge, disengaging, dismissal, dispensation, excuse
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zwolnić
sick leave
  dokument potwierdzający zwolnienie (1.1) od czegoś

zwolnienie lekarskie /zvɔlʲˈɲɛ̇̃ɲɛ lɛˈkarsʲcɛ/ (n)
sick leave
  (urzędowy) (medycyna, medyczny) zaświadczenie wystawiane przez lekarza, usprawiedliwiające nieobecność pracownika w pracy, niezdolnego do pracy z powodu choroby lub konieczności zapewnienia opieki choremu członkowi rodziny;

zworka /ˈzvɔrka/ (n)
jumper
  (zdrobniale) od: zwora

zwracać uwagę /zvrˈatsatɕ uvˈaɡɛ/ (v)
bang the drum, beat the drum, call attention, have regard, look after, pay attention
  mieć baczność na co lub na kogo
arrest attention, catch attention, compel attention, keep mind on, make oneself conspicuous
  starać się zainteresować
admonish, give a sharp reprimand, tell off, warn
  udzielać reprymendy

zwrot /zvrɔt/ (n)
return
  oddanie komuś czegoś
reimbursement, refund
  spłacenie, pobranie (sumy pieniężnej, kosztów)
locution, phrase, expression
  wyrażenie, zdanie, konstrukcja słowna; związek wyrazów;
turn
  zmiana kierunku ruchu, poruszania się, obrót
reversal
  zmiana, odmiana, przemiana w jakiejś dziedzinie

zwrotnica /zvrɔtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
turnout
  urządzenie służące do zmiany toru pojazdów szynowych

zwrotnik /ˈzvrɔtʲɲik/ (n)
tropic
  (geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);

zwrotnik Koziorożca /zvrˈɔtɲik kˌɔʑɔrˈɔʃtsa/ (n)
Southern Tropic, Tropic of Capricorn
  (geografia, geograficzny) zwrotnik leżący na półkuli południowej;

zwrotnik Raka /zvrˈɔtɲik rˈaka/ (n)
Northern Tropic, Tropic of Cancer
  (geografia, geograficzny) zwrotnik leżący na półkuli północnej;

zwrotnikowy /zvrˌɔtɲikˈɔvɨ/ (adj)
tropical
  związany ze zwrotnikiem, pochodzący z terenów pod zwrotnikiem

zwrotny /zvrˈɔtnɨ/ (adj)
reciprocal, reflexive
  (gramatyka) wskazujący, że wykonawca czynności sam jej podlega
reciprocal
  dotyczący zmiany kierunku
manoeuvrable maneuverable
  zdolny do szybkiej zmiany kierunku
repayable, returnable
  związany z oddawaniem, zwracaniem czegoś

zwrócić /ˈzvruʨ̑iʨ̑/ (v)
give back, repay
  oddać komuś jego własność, coś, co zostało od niego pożyczone

zwycięski /zvɨtɕˈɛ̃ski/ (adj)
victorious, winning, triumphant
  związany ze zwycięstwem, dotyczący zwycięstwa

zwycięsko /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃skɔ/ (adv)
victoriously
  w sposób zwycięski; triumfalnie

zwycięstwo /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ/ (n)
victory, win
  sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji

zwycięzca /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a/ (n)
winner
  ten, który zwyciężył, wygrał

zwyciężać /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
win, conquer
  odnosić zwycięstwo nad kimś lub czymś
conquer, overcome
  pokonywać kogoś, wygrywać z kimś

zwyczaj /ˈzvɨʧ̑aj/ (n)
habit
  indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby
custom, practice
  sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę

zwyczajnie /zvɨˈʧ̑ajɲɛ/ (adv)
simply, commonly, ordinarily
  w sposób zwyczajny, nie wyróżniający się niczym; przeciętnie

zwyczajność /zvɨtʃˈajnɔɕtɕ/ (n)
commonness
  cecha tego, co jest zwyczajne

zwyczajny /zvɨˈʧ̑ajnɨ/ (adj)
ordinary, common, mere, normal, simple
  taki, który niczym się nie wyróżnia, jest przeciętny, zwykły

zwyczajowo /zvˌɨtʃajˈɔvɔ/ (adv)
customarily
  zgodnie z przyjętym zwyczajem

zwykle /ˈzvɨklɛ/ (adv)
usually
  zazwyczaj, prawie zawsze, bardzo często

zwyknąć /ˈzvɨknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
used to
  mieć w zwyczaju, zazwyczaj coś robić

zwykły /ˈzvɨkwɨ/ (adj)
ordinary, casual, common, regular
  niewyróżniający się niczym

zwyrodnialec /ˌzvɨrɔdʲˈɲalɛʦ̑/ (n)
degenerate
  człowiek wynaturzony, wypaczony; degenerat

zwyrodnieniowy /zvˌɨrɔdɲʲɛɲʲˈɔvɨ/ (adj)
degenerative
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany ze zwyrodnieniem

zwój /zvuj/ (n)
coil
  coś zwiniętego w kłębek, rulon
scroll
  postać książki w formie wstęgi nawiniętej na dwa drążki,

zwątpić /ˈzvɔ̃ntpʲiʨ̑/ (v)
despair
  stracić wiarę w coś, przekonanie o słuszności, prawdziwości czegoś

zwężać /ˈzvɛ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
narrow, taper
  czynić węższym
  stawać się węższym

zwłaszcza /ˈzvwaʃʧ̑a/ (adv)
especially
  przede wszystkim, nade wszystko, w szczególności, szczególnie, specjalnie

zwłoka /ˈzvwɔka/ (n)
delay
  zwlekanie z czymś, odkładanie czegoś na później

zwłoki /ˈzvwɔci/ (n)
corpse, body, cadaver
  ciało martwego człowieka;

zydowudyna /zˌɨdɔvudˈɨna/ (n)
ZDV, zidovudine
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek stosowany w leczeniu i profilaktyce zakażenia HIV; syntetyczny analog tymidyny

zygospora /ˌzɨɡɔˈspɔra/ (n)
zygospore
  (biologia, biologiczny) wielojądrowa struktura przetrwalnikowa wytwarzana u grzybów podczas gametangiogamii;

zygota /zɨɡˈɔta/ (n)
zygote
  (biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia;

zygzak /ˈzɨɡzak/ (n)
zigzag
  ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z”

zygzakowaty /ˌzɨɡzakɔˈvatɨ/ (adj)
zigzag
  biegnący zygzakiem, w linii, która co kawałek załamuje się

zyprazydon /ˌzɨpraˈzɨdɔ̃n/ (n)
ziprasidone
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) atypowy lek przeciwpsychotyczny będący pochodną piperazyny, stosowany w terapii schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej

zysk /zɨsk/ (n)
gain
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży
profit
  korzyść z czegoś, uzyskana wartość

zyskać /ˈzɨskaʨ̑/ (v)
gain
  osiągnąć z czegoś zysk

zyskowny /zɨˈskɔvnɨ/ (adj)
profitable, remunerative
  taki, który przynosi zysk

ząb /zɔ̃mp/ (n)
tooth
  (anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;
  (technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu

ząb mleczny /zˈɔmp mlˈɛtʃnɨ/ (n)
deciduous tooth, milk tooth, milk-tooth
  (przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) pierwszy ząb (u człowieka)

ząb mądrości /zˈɔmp mɔndrˈɔɕtɕi/ (n)
wisdom tooth
  (przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;

ząbek czosnku /ˈzɔ̃mbɛk ˈʧ̑ɔsn̥ku/ (n)
garlic clove
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jedna z cząstek wchodzących w skład główki czosnku

zębina /zɛmbʲˈina/ (n)
dentine, dentin
  (stomatologia, stomatologiczny) tkanka leżąca pod szkliwem w obrębie korony zęba i pod cementem w obrębie szyjki i korzenia zęba;

zębodołowy /zˌɛmbɔdɔwˈɔvɨ/ (adj)
alveolar
  (anatomia, anatomiczny) związany z zębodołami

zębowa wróżka /zɛ̃mˈbɔva ˈvruʃka/ (n)
tooth fairy
  baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby;

zęza /ˈzɛ̃w̃za/ (n)
bilge
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najniższa wewnętrzna część kadłuba statku;

złamanie /zwãˈmãɲɛ/ (n)
fracture
  (medycyna, medyczny) miejsce, w którym złamała się kość

złamany /zwãˈmãnɨ/ (adj)
broken
  uszkodzony na skutek zgięcia

złamać /ˈzwãmaʨ̑/ (v)
break
  działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części

złe oko /zwˈɛ ˈɔkɔ/ (n)
evil eye
  (związek frazeologiczny) według wierzeń ludowych złe spojrzenie przynoszące nieszczęście, rzucające urok;

zło /zwɔ/ (n)
evil
  coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie;

złocisty /zwɔtɕˈistɨ/ (adj)
golden
  posiadający kolor albo połysk złota

złocić /zwˈɔtɕitɕ/ (v)
gild
  pokrywać coś warstwą złota lub malować coś na złoty kolor

złoczyńca /zwɔtʃˈɨɲtsa/ (n)
malefactor, wrongdoer
  ktoś czyniący zło, popełniający przestępstwa, człowiek zbrodniczy

złodziej /ˈzwɔʥ̑ɛ̇j/ (n)
thief
  osoba, która kradnie

złodziejaszek /zwˌɔdʑɛjˈaʃɛk/ (n)
petty thief
  złodziej dokonujący drobnych kradzieży

złodziejka /zwɔˈʥ̑ɛ̇jka/ (n)
power strip
  (potocznie, potoczny) rozgałęźnik elektryczny (bez kabla) pozwalający na czerpanie prądu z jednego gniazdka do kilku urządzeń

złom /zwɔ̃m/ (n)
scrap, scrap metal
  zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny

złomować /zwɔ̃ˈmɔvaʨ̑/ (v)
scrap
  oddawać na złom (złomowisko), wycofywać z użytkowania

złota polska jesień /ˈzwɔta ˈpɔlska ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ/ (n)
Indian summer, Martinmas summer, St. Martin's summer
  okres żółknięcia liści drzew we wrześniu lub październiku, połączony z piękną i ciepłą pogodą

złota płyta /ˈzwɔta ˈpwɨta/ (n)
gold record
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) symboliczna nagroda za osiągnięcie określonego regulaminem progu sprzedaży wydawnictwa muzycznego;

złota rybka /zwˈɔta rˈɨpka/ (n)
goldfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;

złota rózga /ˈzwɔta ˈruzɡa/ (n)
golden rod
  (potocznie, potoczny) (ludowy) (botanika, botaniczny) nawłoć pospolita

złota rączka /ˈzwɔta ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
handyman
  osoba mająca wszechstronne uzdolnienia techniczne, potrafiąca niemal wszystko naprawić

złotawy /zwɔˈtavɨ/ (adj)
goldish
  w kolorze podobnym do złotego

złotnik /ˈzwɔtʲɲik/ (n)
goldsmith, silversmith
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)

złoto /ˈzwɔtɔ/ (n)
gold
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79;
  stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
  (sport, sportowy) złoty medal

złotoczelny /zwˌɔtɔtʃˈɛlnɨ/ (adj)
golden-fronted
  taki, który ma złote czoło

złotokot afrykański /zwɔtˈɔkɔt ˌafrɨkˈaɲski/ (n)
African golden cat
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Profelis aurata Temminck, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w zachodniej i centralnej Afryce;

złotonośny /zwˌɔtɔnˈɔɕnɨ/ (adj)
auriferous
  obfitujący w złoto

złotousty /ˌzwɔtɔˈ<sup>w</sup>ustɨ/ (adj)
silver-tongued
  (książkowy) posiadający talent oratorski, będący świetnym mówcą

złoty /ˈzwɔtɨ/ (adj)
gold
  (jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota
golden
  mający kolor i połysk złota

złoty /ˈzwɔtɨ/ (n)
zloty
  (jednostka monetarna) jednostka monetarna Polski równa 100 groszom;

złoty cielec /ˈzwɔtɨ ˈʨ̑ɛlɛʦ̑/ (n)
golden calf
  bogactwo, pieniądze wyniesione do kategorii bóstwa;

złoty medal /ˈzwɔtɨ ˈmɛdal/ (n)
gold medal
  medal przyznawany za pierwsze miejsce w zawodach sportowych, w konkursach, na wystawach itp.

złoty spadochron /zwˈɔtɨ spadˈɔxrɔn/ (n)
golden parachute
  (przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) umowa zawierana z osobą na wysokim stanowisku, zapewniająca jej bardzo wysoką odprawę na wypadek odwołania z pełnionej funkcji;

złoty środek /ˈzwɔtɨ ˈɕrɔdɛk/ (n)
golden mean
  (związek frazeologiczny) kompromisowe rozwiązanie zadowalające skrajne stanowiska

złowrogi /zwɔvˈrɔɟi/ (adj)
ominous, ill-omened, sinister
  będący oznaką czegoś złego
ill-intentioned, malevolent, evil-minded, ill-disposed, malicious
  mający wrogie zamiary

złowrogość /zwɔvrˈɔɡɔɕtɕ/ (n)
hostility, malevolence
  nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś

złowróżbnie /zwɔvrˈuʒbɲʲɛ/ (adv)
forebodingly
  w sposób złowróżbny

złowróżbny /zwɔvˈruʒbnɨ/ (adj)
foreboding, ill-omened, inauspicious, portentous, sinister
  zapowiadający, wróżący coś złego

złościć /zwˈɔɕtɕitɕ/ (v)
anger, annoy
  doprowadzać do złości
be angry, be annoyed
  wpadać w złość

złośliwe oprogramowanie /zwɔɕlˈivɛ ˌɔprɔɡrˌamɔvˈaɲʲɛ/ (n)
malware, malicious software
  (informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

złośliwie /zwɔɕˈlʲivʲjɛ/ (adv)
maliciously, malignantly, malignly, meanly, mischievously, nastily
  w sposób złośliwy

złośliwość /zwɔɕˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
malice, malignity, nastiness, devilry, deviltry, maliciousness
  cecha tego, kto jest złośliwy

złośliwy /zwɔɕˈlʲivɨ/ (adj)
malicious, malignant
  nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość
  o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu

złość /zwɔɕʨ̑/ (n)
anger
  silne uczucie rozdrażnienia, gniewu, wrogości w stosunku do kogoś;

złoże /ˈzwɔʒɛ/ (n)
lode
  (geologia, geologiczny) nagromadzenie kopaliny użytecznej w skorupie ziemskiej;

złożenie /zwɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
compound
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, który powstał poprzez połączenie co najmniej dwóch rdzeni bądź ich derywatów;
assemblage, composition
  coś powstałe w wyniku składania różnych części

złożoność /zwɔʒˈɔnɔɕtɕ/ (n)
complexity
  cecha posiadania wielu elementów, możliwości, aspektów

złożony /zwɔˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
complex
  (książkowy) o skomplikowanej budowie, trudny do zrozumienia

złudny /zwˈudnɨ/ (adj)
illusory, deceptive, delusive
  pozornie prawdziwy

złudzenie /zwuˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
illusion
  błędne odczucie, będące skutkiem zniekształcenia wrażeń zmysłowych

zły /zwɨ/ (adj)
angry, mad
  agresywny, zdenerwowany (w danej chwili)
bad
  niekorzystny
  kiepski, nieznający się
  niewygodny, nieprzyjemny, nieudany
bad, evil
  niemiły, nieprzyjemny (z charakteru)
wrong, bad
  niepasujący, nieodpowiedni
bad, poor
  niesmaczny
  o zdrowiu, zmysłach słaby
  niegrzeczny, nieposłuszny

złącze /ˈzwɔ̃n͇ʧ̑ɛ/ (n)
connector
  (elektronika, elektroniczny) zespół złożony z wtyku i gniazdka;
  element łączący
joint
  miejsce połączenia, złączenia, kontaktu

złączyć /ˈzwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
connect
  połączyć, dokonać połączenia kilku elementów
conjoin
  stworzyć całość

à propos /a‿prɔˈpɔ/
apropos, as for, speaking of
  (książkowy) …wprowadzająca temat wypowiedzi
by the way
  …wprowadzająca nowy temat, który nasunął się mówiącemu pod wpływem wcześniejszej wypowiedzi

ósemka /uˈsɛ̃mka/ (n)
eight note, quaver
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/8 całej nuty;
figure-eight knot
  wspinaczka, (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rodzaj węzła;

ósemkowy /ˌusɛmkˈɔvɨ/ (adj)
octal
  związany z liczbą osiem, dotyczący liczby osiem

ósma /ˈusma/ (n)
eight o'clock
  godzina 8 rano lub wieczorem

ósmy cud świata /ˈusmɨ ˈʦ̑utʲ ˈɕfʲjata/ (n)
eighth wonder of the world
  coś wyjątkowo zachwycającego

ów /uf/ (pronoun)
that
  ten (o którym już była mowa)

ówdzie /ˈuvʲʥ̑ɛ/ (pronoun)
elsewhere
  w innym miejscu, nie tutaj

Ćennaj /tɕˈɛnnaj/ (pn)
Chennai
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Indiach, stolica stanu Tamilnadu;

ćapati /tɕapˈatʲi/ (n)
chapati
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjski pszenny placek, rodzaj chleba

ćma /ʨ̑ma/ (n)
moth
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny;

ćmić /ʨ̑mʲiʨ̑/ (v)
hurt, smart
  powodować lekki ból
darken
  zmniejszać widoczność, zaciemniać

ćpun /ʨ̑pũn/ (n)
junkie
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) narkoman

ćwiartka /tɕfʲˈartka/ (n)
quarter
  jedna z czterech równych części czego

ćwiczenie /ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
exercise, instruction
  czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka

ćwiczenie czyni mistrza /ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲisṭʃa/ (proverb)
practice makes perfect
  im bardziej coś ćwiczysz, tym jesteś w tym lepszy

ćwiczyć /ˈʨ̑fʲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
exercise, do exercise, rehearse
  (szkolnictwo, szkolny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności

ćwierć /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑/ (n)
quarter, fourth
  jedna czwarta, 25%

ćwierćbrogsy /tɕfʲɛrdʑbrˈɔksɨ/ (n)
quarter-brogues
  buty z charakterystycznymi ażurowymi perforacjami

ćwierćfinał /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈfʲĩnaw/ (n)
quarter-final
  (sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału

ćwierćfunciak /tɕfʲɛrtɕfˈuɲtɕak/ (n)
Quarter Pounder
  rodzaj kanapki zawierającej kawałek mięsa o wadze ćwierć funta (113,4 gramów)

ćwierćnuta /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta/ (n)
crotchet, quarter note, quarternote
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty;

ćwikła /ˈʨ̑fʲikwa/ (n)
beet salad with horseradish
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowane lub kiszone buraki ćwikłowe z dodatkiem tartego chrzanu i octu;

ćśśś /tɕˌɛɕˌiɕˌiɕˈi/ (interjection)
shh
  …nakazujący milczenie

Łaba /ˈwaba/ (pn)
Elbe
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka przepływająca przez Niemcy i w Czechy;

Łabędź /ˈwabɛ̃ɲʨ̑/ (pn)
Cygnus
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy;

Ładoga /wadˈɔɡa/ (pn)
Lake Ladoga
  (geografia, geograficzny) największe jezioro Europy położone w Rosji, na północny wschód od Petersburga;

Łazarz /ˈwazaʃ/ (pn)
Lazarus
  (biblijny) postać biblijna
  imię męskie;

Łemko /wˈɛmkɔ/ (n)
Lemko
  (etnografia, etnograficzny) członek wschodniosłowiańskiej grupy etnicznej żyjącej w rozproszeniu na terenie Polski, Słowacji i Ukrainy;

Łomonosow /wˌɔmɔnˈɔsɔf/ (pn)
Lomonosov
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, znajdujące się pod administracyjną jurysdykcją Petersburga, leżące na południowym wybrzeżu Zatoki Fińskiej;

Łotwa /ˈwɔtfa/ (pn)
Latvia
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Łować /wˈɔvatɕ/ (pn)
Lovat
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w obwodzie witebskim Białorusi oraz pskowskim i nowogrodzkim Rosji, uchodząca do jeziora Ilmen;

Łucja /ˈwuʦ̑ʲja/ (pn)
Lucy
  imię żeńskie;

Ługańsk /wˈuɡaɲsk/ (pn)
Luhansk
  (geografia, geograficzny) miasto w Ukrainie, administracyjne centrum obwodu ługańskiego;

Ługańska Republika Ludowa /wuɡˈaɲska rɛpˈublikˌa ludˈɔva/ (pn)
Luhansk People's Republic
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;

Łukasz /ˈwukaʃ/ (pn)
Luke, Lukas
  imię męskie;

Łużyce /wuˈʒɨʦ̑ɛ/ (pn)
Lusatia
  (geografia, geograficzny) region w Niemczech i częściowo w Polsce, zamieszkany przez Niemców i Słowian;

Łużyczanin /ˌwuʒɨˈʧ̑ãɲĩn/ (n)
Sorb
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel mniejszości słowiańskiej zamieszkującej Łużyce

Łyśwa /wˈɨɕfa/ (pn)
Lysva
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Permskim;

Łódź /wuʨ̑/ (pn)
Lodz
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w centralnej Polsce;

łabędzi śpiew /waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf/ (n)
swan song
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności

łabędziątko /ˌwabɛ̃ɲˈʥ̑ɔ̃ntkɔ/ (n)
cygnet
  (zdrobniale) (zoologia, zoologiczny) łabędzię

łabędź /ˈwabɛ̃ɲʨ̑/ (n)
swan, pen
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;

łabędź czarny /wˈabɛɲtɕ tʃˈarnɨ/ (n)
black swan
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus atratus, gatunek łabędzia o czarnym upierzeniu;

łabędź krzykliwy /ˈwabɛ̃ɲʨ̑ kʃɨkˈlʲivɨ/ (n)
whooper swan
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek łabędzia o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem;

łabędź niemy /ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ/ (n)
mute swan
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;

łach /wax/ (n)
rag
  zużyta sztuka odzieży

łachman /ˈwaxmãn/ (n)
rag
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) stare, zniszczone ubranie

łacina /waˈʨ̑ĩna/ (n)
Latin
  język starożytnych Rzymian;

łacinnik /waˈʨ̑ĩɲːik/ (n)
Latinist
  człowiek znający łacinę

łaciński /waˈʨ̑ĩj̃sʲci/ (adj)
Latin
  właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego

ład korporacyjny /ˈwat ˌkɔrpɔraˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
corporate governance
  ogół norm, zasad i dobrych praktyk niezbędnych do właściwego zarządzania organizacją;

ładnie /ˈwadʲɲɛ/ (adv)
nicely, prettily
  w sposób ładny, miły, przyjemny, dobry

ładny /ˈwadnɨ/ (adj)
pretty, nice, pleasant
  odznaczający się urodą

ładowarka /ˌwadɔˈvarka/ (n)
battery charger
  (elektryczność) urządzenie służące do ładowania akumulatorów, także wewnętrznych np. w telefonach komórkowych, laptopach itp.;

ładować /waˈdɔvaʨ̑/ (v)
charge, load
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora
load, charge
  (informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową
  nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną
load
  umieszczać przedmioty w jedno miejsce w celu przetransportowania ich gdzieś indziej

ładunek /waˈdũnɛk/ (n)
charge
  (fizyka, fizyczny) liczba określająca skalę oddziaływania;
load
  towar umieszczony w czymś, zwykle do transportu;

ładunek elektryczny /wadˈunɛk ˌɛlɛktrˈɨtʃnɨ/ (n)
electric charge
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami

łagodnie /waˈɡɔdʲɲɛ/ (adv)
smoothly
  w sposób łagodny; delikatnie lub nieznacznie

łagodnieć /waˈɡɔdʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
mellow
  stawać się łagodnym

łagodność /waˈɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
mildness, gentleness
  cecha tego co jest łagodne; cecha tego, kto jest łagodny

łagodny /waˈɡɔdnɨ/ (adj)
mild, placid
  charakteryzujący się łagodnością, spokojem, brakiem gniewu lub niepokoju
mild
  o smaku: słaby, taki, który nie jest pikantny; jest delikatny

łagodzić /waˈɡɔʥ̑iʨ̑/ (v)
soften
  czynić mniej kontrastowym, mniej jaskrawym, mniej intensywnym
alleviate, mitigate, appease, ease, assuage, attenuate
  czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym

łajdak /ˈwajdak/ (n)
scoundrel
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek postępujący niezgodnie z normami etyki, godny pogardy

łajka jakucka /wˈajka jakˈutska/ (n)
Yakutian Laika
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów należąca do szpiców;

łajno /ˈwajnɔ/ (n)
dung
  odchody zwierzęce

łajza /wˈajza/ (n)
spaz
  (potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba niezdarna
scumbag
  (potocznie, potoczny) lump, menel

łakocie /wakˈɔtɕɛ/ (n)
candy
  słodycze, słodkości

łakomy /waˈkɔ̃mɨ/ (adj)
avaricious, covetous, greedy
  (przenośnie, przenośnia) chciwy
alluring, tempting
  budzący chciwość
gluttonous, greedy
  chciwy jedzenia

łamanie chleba /wamˈaɲʲɛ xlˈɛba/ (n)
breaking of bread
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) eucharystia pierwszych chrześcijan

łamaniec /wãˈmãɲɛʦ̑/ (n)
jawbreaker
  (potocznie, potoczny) o czymś trudnym do wymówienia, niezrozumiałym, skomplikowanym

łamaniec językowy /wãˈmãɲɛʦ̑ʲ ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ/ (idiom)
tongue-twister
  trudna do wymówienia fraza; (zobacz) też łamańce językowe w Wikicytatach

łamać /ˈwãmaʨ̑/ (v)
break
  o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając
  nie stosować się do czegoś

łamać sobie głowę /ˈwãmaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈɡwɔvɛ/ (v)
rack one's brain
  intensywnie zastanawiać się nad czymś; myśleć, rozmyślać, szukać odpowiedzi

łamigłówka /wˌamiɡwˈufka/ (n)
puzzle
  (przenośnie, przenośnia) problem życiowy niełatwy do rozwiązania
puzzle, riddle
  zadanie logiczne do rozwiązania poprzez kombinacje

łamistrajk /wãˈmʲistrajk/ (n)
blackleg, scab, strikebreaker
  (potocznie, potoczny) osoba pracująca w czasie strajku

łamliwy /wãmˈlʲivɨ/ (adj)
fragile, brittle, breakable, frail, easily broken
  łatwo łamiący się

łan /wãn/ (n)
feoff, fief
  (dawniej, dawny) obszar ziemi dany przez możnowładcę osadnikowi do uprawy, celem pozyskania czynszu i daniny
field
  część ziemi pod zasiew
cornfield
  zboże rosnące na zagonie

łania /ˈwãɲa/ (n)
hind
  (zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela

łapa /ˈwapa/ (n)
paw
  noga zwierzęcia niemającego kopyt

łapacz /ˈwapaʧ̑/ (n)
catcher
  osoba, która coś lub kogoś łapie

łapanka /waˈpãnka/ (n)
roundup
  (historia, historyczny, historycznie) akcja zatrzymywania większej liczby przypadkowych osób w czasie drugiej wojny światowej;

łapać /ˈwapaʨ̑/ (v)
catch, seize
  chwytać coś, co znajduje się w ruchu, zostało rzucone
catch, get
  zarażać się, zostawać zarażonym chorobą

łapczywie /waptʃˈɨvʲɛ/ (adv)
hungrily, ravenously
  w sposób łapczywy

łapczywy /waptʃˈɨvɨ/ (adj)
greedy
  bez umiaru
  cechujący się łakomstwem
  nacechowany chciwością, pożądliwością

łapownik /wapˈɔvɲik/ (n)
grafter
  człowiek biorący łapówki

łapówka /waˈpufka/ (n)
bribe, pay-off
  wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści

łasica /waˈɕiʦ̑a/ (n)
weasel
  (zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe;

łasić się /ˈwaɕiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
fawn
  o zwierzętach: ocierać się pieszczotliwie

łaska /ˈwaska/ (n)
grace
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą
mercy
  darowanie lub złagodzenie kary

łaskawość /waˈskavɔɕʨ̑/ (n)
clemency, graciousness
  cecha tego, co łaskawe; cecha tego, kto łaskawy

łaskawy /waskˈavɨ/ (adj)
gracious
  dobry, pełen wielkoduszności
favorable, favourable
  niedokuczliwy, przychylny
docile, tame
  oswojony, bez dzikości
kind
  w zwrotach grzecznościowych: zacny, wielmożny

łaski bez /wˈaski bˈɛs/ (interjection)
thanks for nothing
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) jeśli czegoś nie chcesz, to nie rób, obejdę się bez twojej pomocy

łaskotać /waskˈɔtatɕ/ (v)
tickle, titillate
  lekko podrażniać wrażliwe na dotyk miejsca

łaskotki /waskˈɔtki/ (n)
tickling
  delikatne pobudzanie do śmiechu poprzez lekkie drapanie wrażliwych okolic ciała

łata /ˈwata/ (n)
patch
  fragment materiału przyszyty do tkaniny, aby zasłonić dziurę w tej tkaninie
  (informatyka, informatyczny) plik zawierający poprawki do kodu programu, bazujący na różnicach pomiędzy kodem poprawionym a poprawianym
flank steak
  jeden z elementów tuszy wołowej;
level staff, levelling rod
  przyrząd z podziałką stosowany w geodezji do niwelacji

łatwo /ˈwatfɔ/ (adv)
easily, easy
  w sposób łatwy, bez trudności, bez trudu lub wysiłku

łatwopalność /wˌatfɔpˈalnɔɕtɕ/ (n)
inflammability
  (fizyka, fizyczny) cecha tego, co łatwopalne

łatwopalny /ˌwatfɔˈpalnɨ/ (adj)
flammable, inflammable
  wykazujący możliwość łatwego zapalenia się

łatwowierność /wˌatfɔvʲˈɛrnɔɕtɕ/ (n)
credulity, gullibility
  cecha kogoś, kto ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji

łatwowierny /wˌatfɔvʲˈɛrnɨ/ (adj)
gullible, credulous
  taki, który ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji

łatwość /ˈwatfɔɕʨ̑/ (n)
easiness, ease, facility, smooth
  cecha tego, co jest łatwe, brak trudności

łatwy /ˈwatfɨ/ (adj)
easy
  nie wymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód

ława /ˈwava/ (n)
coffee table
  niski stolik, zwykle podłużny

ława przysięgłych /wˈava pʃɨɕˈɛŋɡwɨx/ (n)
jury box
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) miejsce na sali sądowej, które zajmują sędziowie przysięgli
jury
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób zasiadających w sądzie przysięgłych

ławka /ˈwafka/ (n)
bench
  twardy mebel do siedzenia dla kilku osób;

ławka rezerwowych /wˈafka rˌɛzɛrvˈɔvɨx/ (n)
bullpen
  (sport, sportowy) ławka dla zawodników będących w rezerwie podczas rozgrywki

ławnik /wˈavɲik/ (n)
juror, lay judge
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba niebędąca sędzią, uczestnicząca w wydawaniu wyroków w niektórych kategoriach spraw sądowych;

łazienka /waˈʑɛ̃nka/ (n)
bathroom
  (architektura, architektoniczny) (hotelarstwo) pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem;

łazik /ˈwaʑik/ (n)
rover
  (astronomia, astronomiczny) pojazd kosmiczny badający powierzchnię obcej planety;

łańcuch /ˈwãj̃nʦ̑ux/ (n)
range
  (geografia, geograficzny) ciąg podłużnych gór i wzgórz wraz z rozdzielającymi je dolinami;
string
  (informatyka, informatyczny) ciąg znaków, dane typu tekstowego;
series, train of events
  (przenośnie, przenośnia) ciąg zdarzeń, wynikających jeden z drugiego
chain
  szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych;
  anglosaska miara długości;

łańcuch górski /wˈaɲtsuɣ ɡˈurski/ (n)
mountain chain, mountain range, range
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) górotwór fałdowy w postaci długich wstęg; obszar górski złożony z równolegle przebiegających pasm gór wraz z kotlinami i pogórzami

łańcuch pokarmowy /ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ/ (n)
food chain
  (biologia, biologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;

łańcuszek /waɲtsˈuʃɛk/ (n)
chain
  (jubilerstwo, jubilerski) element drobnej biżuterii noszonej na szyi
chain stitch
  (krawiectwo) typ drobnego ściegu

łaźnia /ˈwaʑɲa/ (n)
bath, baths
  budynek lub pomieszczenie do kąpieli w wodzie, parze albo rozgrzanym powietrzu

łechtaczka /wɛxˈtaʧ̑ka/ (n)
clitoris
  (anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków;

łobuz /ˈwɔbus/ (n)
hoodlum, rascal, rat, roughneck, scallywag, swine
  osoba zachowująca się źle

łochynia /wɔˈxɨ̃ɲa/ (n)
bog bilberry
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Vaccinium uliginosum L., borówka bagienna

łodyga /wɔˈdɨɡa/ (n)
stalk
  (biologia, biologiczny) nadziemna część rośliny naczyniowej;

łojotok /wɔˈjɔtɔk/ (n)
seborrhagia
  nadmierne wydzielanie łoju na skórze;

łojotokowe zapalenie skóry /wˌɔjɔtɔkˈɔvɛ zˌapalˈɛɲʲɛ skˈurɨ/ (n)
seborrhoea, seborrhoeic dermatitis
  (medycyna, medyczny) rodzaj przewlekłej choroby skóry;

łokciowy /wɔcˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
ulnar
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący łokcia

łokieć /ˈwɔcɛ̇ʨ̑/ (n)
elbow
  (anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem
ell
  (historia, historyczny, historycznie) dawna miara długości (od 0,5 do 0,8 metra)

łom /wˈɔm/ (n)
crowbar
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;

łono /ˈwɔ̃nɔ/ (n)
womb
  wnętrze brzucha kobiety w ciąży

łono Abrahama /wˈɔnɔː ˌabraxˈama/ (n)
Abraham's bosom, bosom of Abraham
  (biblijny) (przenośnie, przenośnia) niebo, miejsce szczęścia wiecznego;

łonowy /wɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
pubic
  związany z łonem, dotyczący łona (dolnej części brzucha)

łopata /wɔˈpata/ (n)
shovel, spade
  narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów;

łopatka /wɔˈpatka/ (n)
shoulder blade
  (anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem;

łososiowy /ˌwɔsɔˈɕɔvɨ/ (adj)
salmon
  (książkowy) mający kolor pomarańczoworóżowy, taki jak kolor mięsa łososia

łosoś /ˈwɔsɔɕ/ (n)
salmon
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku;

łotewski /wɔˈtɛfsʲci/ (adj)
Latvian, Lettish
  odnoszący się do Łotwy

łotewski /wɔˈtɛfsʲci/ (n)
Latvian
  język urzędowy Łotwy;

łotr /wɔtr̥/ (n)
villain
  ktoś popełniający czyny haniebne, niegodziwe

łowić /ˈwɔvʲiʨ̑/ (v)
angle, catch, fish, hunt, snare, trap
  łapać, chwytać w sieć lub na wędkę

łowić ryby w mętnej wodzie /ˈwɔvʲiʨ̑ ˈrɨbɨ ˈv‿mɛ̃ntnɛj ˈvɔʥ̑ɛ/ (v)
fish in troubled waters
  korzystać z zamieszania lub niejasnej sytuacji, zyskiwać w sposób nieuczciwy

łozówka /wɔˈzufka/ (n)
marsh warbler
  (ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus palustris, mały ptak zamieszkujący gęsto zarośnięte tereny wilgotne, naśladujący odgłosy innych ptaków;

łoś /wɔɕ/ (n)
elk, moose
  (zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;

łoś irlandzki /ˈwɔɕ irˈlãnʦ̑ʲci/ (n)
Irish elk
  (zoologia, zoologiczny) Megaloceros giganteus, gatunek wymarłego ssaka z rodziny jeleniowatych

łoże /ˈwɔʒɛ/ (n)
saddle
  podstawa, na której wspiera się ciężka maszyna, np. obrabiarka

łoże siewne /ˈwɔʒɛ ˈɕɛvnɛ/ (n)
seedbed
  (rolnictwo, rolniczy) wierzchnia warstwa gruntu przygotowana do siewu;

łoże śmierci /ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
deathbed
  łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł

łożysko /wɔˈʒɨskɔ/ (n)
placenta
  (anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem;
bearing
  (technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;

łożysko przodujące /wɔʒˈɨskɔ pʃˌɔdujˈɔntsɛ/ (n)
placenta praevia, placenta previa
  (medycyna, medyczny) powikłanie ciąży polegające na nieprawidłowo niskim zagnieżdżeniu łożyska w macicy;

łubin /wˈubʲin/ (n)
lupinus
  (botanika, botaniczny) Lupinus L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;
lupin, lupine
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

łucznictwo /wuʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
archery, toxophily
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy

łuczniczka /wuʧ̑ʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
archer
  forma żeńska od: łucznik; kobieta strzelająca z łuku

łucznik /ˈwuʧ̑ʲɲik/ (n)
archer, bowman
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem;

łuczywo /wuˈʧ̑ɨvɔ/ (n)
torch
  (przestarzałe, przestarzały) kawałek smolnego drzewa, używanego dawniej do oświetlania;

łudzić /ˈwuʥ̑iʨ̑/ (v)
deceive, delude
  (książkowy) zwodzić kogoś, dając mu fałszywe nadzieje

łuk /wuk/ (n)
arch, arc
  (architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1);
arc, bow
  (matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej
  (fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;
bow, arc, arch
  (sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii;
bend, curve, arc
  każdy kształt przypominający łuk (1.1)

łuna /ˈwũna/ (n)
glow
  silne światło odbite

łupek /ˈwupɛk/ (n)
slate
  (geologia, geologiczny) skała osadowa lub metamorficzna wykazująca dobrą łupkowatość;

łupież /ˈwupʲjɛʃ/ (n)
dandruff
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;

łupić /wˈupitɕ/ (v)
slave-drive
  niegodziwie pozbawiać pieniędzy
pillage, plunder, loot, sack, spoliate
  przywłaszczać bezprawnie

łuska /ˈwuska/ (n)
hull, husk
  (botanika, botaniczny) okrywa niektórych nasion lub owoców
case, shell
  (wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki
scale
  (zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt

łuskać /wˈuskatɕ/ (v)
hull, shell
  wydobywać z łuski

łuskowiec /wuskˈɔvʲɛts/ (n)
Pine Grosbeak
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny ziarnojadów, Pinicola enucleator,

łuszczyca /wuʃˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
psoriasis
  przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;

łuszczycowe zapalenie stawów /wˌuʃtʃɨtsˈɔvɛ zˌapalˈɛɲʲɛ stˈavuf/ (n)
psoriatic arthritis
  (medycyna, medyczny) przewlekłe zapalenie stawów u osób z łuszczycą

łuszczycowy /wˌuʃtʃɨtsˈɔvɨ/ (adj)
psoriatic
  (medycyna, medyczny) związany z łuszczycą

łut /wut/ (n)
lot
  dawna jednostka miary masy, równa 1/16 grzywny lub 1/32 funta;

łużycki /wuˈʒɨʦ̑ʲci/ (adj)
Lusatian
  związany z Łużycami lub Łużyczanami

łużycki /wuˈʒɨʦ̑ʲci/ (n)
Sorbian
  język słowiański, którym mówi się na Łużycach;

łydka /ˈwɨtka/ (n)
calf
  (anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą;

łydkowy /wɨtkˈɔvɨ/ (adj)
sural
  (anatomia, anatomiczny) związany z łydką, dotyczący łydki

łykać /wˈɨkatɕ/ (v)
have a shot, have a slug
  (potocznie, potoczny) wypijać alkohol
swallow
  przesuwać co do gardła, przełyku, żołądka

łyko /wˈɨkɔ/ (n)
phloem, liber
  (botanika, botaniczny) żywa, włóknista tkanka roślin naczyniowych, rodzaj tkanki przewodzącej, która transportuje związki organiczne powstałe podczas fotosyntezy
bast
  (włókiennictwo) włókno wykonane z łyka (1.1) niektórych roślin i używane na maty, sznurki, obuwie, itp.

łysenkizm /wɨsˈɛŋkizm/ (n)
Lysenkoism
  (biologia, biologiczny) radziecki, pseudonaukowy pogląd zaprzeczający istnieniu genów i uznający dziedziczną zmienność środowiskową za główny czynnik przystosowawczy;

łysienie /wɨˈɕɛ̇̃ɲɛ/ (n)
alopecia, hair loss, baldness
  (medycyna, medyczny) utrata znacznej ilości włosów poprzez ich stopniowe wypadanie

łysienie androgenowe /wɨˈɕɛ̇̃ɲɛ ˌãndrɔɡɛ̃ˈnɔvɛ/ (n)
androgenic alopecia
  (medycyna, medyczny) dolegliwość polegająca na nadmiernym wypadaniu włosów dotykająca częściej mężczyzn;

łysina /wɨˈɕĩna/ (n)
bald patch, spot
  miejsce na głowie pozbawione włosów

łyska /ˈwɨska/ (n)
coot
  (ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;

łysy /ˈwɨsɨ/ (adj)
bald
  całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie

łyżeczka /wɨˈʒɛʧ̑ka/ (n)
teaspoon
  mała łyżka

łyżeczka do herbaty /wɨʒˈɛtʃka dɔ xɛrbˈatɨ/ (n)
teaspoon
  mała łyżka, którą używa się do słodzenia i mieszania herbaty oraz innych napojów

łyżka /ˈwɨʃka/ (n)
shovel
  (technologia, technika, techniczny) część maszyny budowlanej służąca do czerpania i przenoszenia materiałów, przeważnie sypkich
spoon
  sztuciec służący do jedzenia

łyżka do butów /ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf/ (n)
shoehorn
  narzędzie ułatwiające zakładanie butów

łyżka wazowa /ˈwɨʃka vaˈzɔva/ (n)
soup-ladle
  (gastronomia) duża głęboka łyżka o długim trzonku, służąca do nalewania zupy z wazy

łyżkowidelec /ˌwɨʃkɔvʲiˈdɛlɛʦ̑/ (n)
spork
  rodzaj sztućca, połączenie łyżki i widelca;

łyżnik /wˈɨʒɲik/ (n)
spoon-holder
  półeczka z drewna z otworami na sztućce

łyżwa /ˈwɨʒva/ (n)
ice skate
  (sport, sportowy) stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie;

łyżwiarstwo /wɨʒˈvʲjarstfɔ/ (n)
skating, ice-skating
  (sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;

łyżwiarstwo figurowe /wɨʒvʲˈarstfɔ fˌiɡurˈɔvɛ/ (n)
figure skating
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.

łyżwiarstwo synchroniczne /wɨʒvʲˈarstfɔ sˌɨnxrɔɲˈitʃnɛ/ (n)
synchronised skating, synchronized skating
  (sport, sportowy) odmiana łyżwiarstwa figurowego polegająca na jeździe na lodzie i wykonywaniu figur przez drużyny (tzw. formacje);

łyżwiarstwo szybkie /wɨʒvʲˈarstfɔ ʃˈɨpkʲɛ/ (n)
speed skating
  (sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na jak najszybszym pokonaniu na łyżwach określonego dystansu;

łyżwiarz /ˈwɨʒvʲjaʃ/ (n)
skater
  (sport, sportowy) osoba jeżdżąca na łyżwach, także zawodnik wyczynowo uprawiający łyżwiarstwo;

łza /wza/ (n)
tear, teardrop
  (fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko;

łzawić /ˈwzavʲiʨ̑/ (v)
water
  o oczach: wydzielać nadmiernie łzy

łzawnica /wzavɲˈitsa/ (n)
lachrymatory, lacrymatory
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne naczynie przeznaczone do symbolicznego przechowywania łez przelanych na czyimś grobie

łzawy /wzˈavɨ/ (adj)
sappy
  (ironicznie) o czymś co przesadnie działa środkami wywołującymi łzy, wzruszenie, żal, współczucie

łódka nabojowa /wˈutka nˌabɔjˈɔva/ (n)
stripper clip
  (wojskowość, wojskowy) element łączący zestaw nabojów w celu przyśpieszenia ładowania broni palnej;

łódź /wuʨ̑/ (n)
boat
  mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach;

łój /wˈuj/ (n)
sebum
  (biologia, biologiczny) tłusta i płynna wydzielina gruczołów łojowych
tallow, suet
  (technologia, technika, techniczny) (spożywczy) tłuszcz zwierzęcy o twardej konsystencji

łóżeczko /wuˈʒɛʧ̑kɔ/ (n)
cot
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: łóżko; małe łóżko

łóżko /ˈwuʃkɔ/ (n)
bed
  mebel przeznaczony do spania;

łóżko piętrowe /wˈuʃkɔ pʲɛntrˈɔvɛ/ (n)
bunk bed, bunk beds
  rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania;

łóżko polowe /ˈwuʃkɔ pɔˈlɔvɛ/ (n)
camp bed
  łóżko składane o lekkiej konstrukcji

łącze stałe /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɛ ˈstawɛ/ (n)
non-switched line
  (informatyka, informatyczny) łącze internetowe nieustannie pracujące.

łączniczka /wɔ̃n͇ʧ̑ʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
liaison officer
  kobieta w służbie wojskowej, której zadaniem jest utrzymywanie łączności między placówkami wojskowymi, oddziałem a dowódcą, przekazywanie meldunków, rozkazów

łącznie /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
altogether, including, inclusive, jointly, together
  razem, ogółem, po zsumowaniu

łącznik /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
copula
  (językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący
hyphen
  (językoznawstwo, językoznawczy) dywiz, najkrótszy znak pisarski stosowany przy dzieleniu lub łączeniu wyrazów

łączność /ˈwɔ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
communication
  działania składające się na utrzymanie kontaktu

łączny /wˈɔntʃnɨ/ (adj)
conjunctional, joint
  taki, który łączy
accumulative, all in all-in, combined, consolidated, cumulative, inclusive
  wynikły z sumy, połączenia czy uogólnienia

łączyć /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
join, unite, merge
  jednoczyć, umożliwiać zespolenie
connect, join, associate
  kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska
connect, combine, join
  spajać elementy za pomocą środków technicznych

łąka /ˈwɔ̃ŋka/ (n)
meadow
  teren gęsto porośnięty trawami;

łękotka /wɛ̃ŋˈkɔtka/ (n)
meniscus
  (anatomia, anatomiczny) chrząstka wchodząca w skład stawu kolanowego;

ŚDM /ɕˌidˌɛˈɛm/ (acronym)
WYD
  = Światowe Dni Młodzieży;

ŚRK /ɛɕ‿ɛr‿ˈka/ (acronym)
WCC
  = (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Światowa Rada Kościołów;

Śani /ˈɕä̃ɲi/ (n)
Shani
  (astronomia, astronomiczny) w hinduizmie: nawagraha Saturn, jedna z planet w wedyjskim systemie astrologicznym
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg nawagraha (1.1) zsyłający nieszczęścia i niepowodzenia w razie gdy nie zostaje przebłagany

Śiwa /ˈɕiva/ (pn)
Shiva
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu

Śląsk /ɕlɔ̃w̃sk/ (pn)
Silesia
  (geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

Śląsk Cieszyński /ˈɕlɔ̃w̃sʲc ʨ̑ɛˈʃɨ̃j̃sʲci/ (n)
Cieszyn Silesia, Teschen Silesia, Těšín Silesia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna stanowiąca południowo-wschodnią część Śląska, położona wokół miasta Cieszyn i rzeki Olzy, częściowo w Polsce, częściowo w Republice Czeskiej;

Śląsk Opolski /ɕlˈɔ̃sk ɔpˈɔlski/ (n)
Opole Silesia, Opolian Silesia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna stanowiąca centralną część Śląska, położona wokół miasta Opole, nad środkową i górną Odrą;

Ślązak /ˈɕlɔ̃w̃zak/ (n)
Silesian
  mieszkaniec Śląska;

Śnieżka /ˈɕɲɛʃka/ (pn)
Snow White
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm;

Średnie Państwo /ɕrˈɛdɲʲɛ pˈaɲstfɔ/ (n)
Middle Kingdom
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) okres w historii starożytnego Egiptu obejmujący lata od ok. 2050 do ok. 1760 p.n.e.;

Środa Popielcowa /ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva/ (n)
Ash Wednesday, Holy Wednesday
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;

Śródziemie /ɕrudʲˈʑɛ̃mʲjɛ/ (pn)
Middle-earth
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny kontynent w mitologii stworzonej przez J. R. R. Tolkiena;

Świetlana /ɕfʲɛtlˈana/ (pn)
Svetlana
  słowiańskie imię żeńskie

Święta Rodzina /ɕfʲˈɛnta rɔdʑˈina/ (pn)
Holy Family
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii chrześcijańskiej: rodzina złożona z Jezusa Chrystusa i jego rodziców;

Święto Pracy /ˈɕfʲjɛ̃ntɔ ˈpraʦ̑ɨ/ (n)
International Workers' Day, Labor Day, May Day
  święto ruchu robotniczego obchodzone od 1890 roku w pierwszy dzień maja;

Święto Reformacji /ˈɕfʲjɛ̃ntɔ ˌrɛfɔrˈmaʦ̑ʲji/ (n)
Reformation Day
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto obchodzone przez Kościoły protestanckie 31 października na pamiątkę wystąpienia Marcina Lutra w Wittenberdze;

Święty Graal /ɕfʲˈɛntɨ ɡrˈaal/ (n)
Holy Grail
  (historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;

Święty Hufiec /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈxufʲjɛʦ̑/ (pn)
Sacred Band
  (historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.;

Święty Mikołaj /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj/ (pn)
Saint Nicholas
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najpopularniejszych chrześcijańskich świętych; biskup Myry w Azji Mniejszej; patron dzieci, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, uczonych i studentów; w dniu, lub w wigilię, jego święta (6 grudnia) istnieje zwyczaj obdarowywania podarunkami;

Święty Zastęp /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈzastɛ̃mp/ (pn)
Sacred Band
  (historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.;

ściana /ˈɕʨ̑ãna/ (n)
wall
  (budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca;

ściany mają uszy /ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ/ (proverb)
walls have ears
  mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany

ścieg /ɕʨ̑ɛk/ (n)
stitch
  sposób przewlekania nitki przy szyciu lub haftowaniu

ściemniacz /ˈɕʨ̑ɛ̃mʲɲaʧ̑/ (n)
dimmer
  regulator np. światła

ścieralność /ɕʨ̑ɛˈralnɔɕʨ̑/ (n)
abrasiveness
  podatność na ścieranie

ścierać /ˈɕʨ̑ɛraʨ̑/ (v)
to dust, to rub off, to wipe off
  oczyszczać powierzchnię poprzez tarcie
grate
  rozdrabniać poprzez tarcie
graze
  usuwać wierzchnią warstwę z czegoś poprzez pocieranie szorstkim przedmiotem

ściereczka /ɕʨ̑ɛˈrɛʧ̑ka/ (n)
duster
  niewielka ścierka

ścierka /ˈɕʨ̑ɛrka/ (n)
dishcloth
  kawałek materiału do wycierania naczyń
cloth
  szmata służąca do mycia, ścierania czegoś

ściernica /ɕʨ̑ɛrʲˈɲiʦ̑a/ (n)
grinding wheel
  narzędzie ścierne, składające się z ziaren ściernych i nośnika materiału ściernego;

ściernisko /ɕtɕɛrɲˈiskɔ/ (n)
stubble
  (rolnictwo, rolniczy) pole po skoszeniu rosnącego na nim zboża

ścierwo /ˈɕʨ̑ɛrvɔ/ (n)
bastard
  (pogardliwie) człowiek zły, podły
scum
  (slangowo) amfetamina
carcass
  martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia

ścieśniać /ˈɕʨ̑ɛ̇ɕɲäʨ̑/ (v)
cramp, tighten
  stłaczać coś, próbując to zmieścić na mniejszej przestrzeni, ściskać

ścieżka /ˈɕʨ̑ɛʃka/ (n)
path
  wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych
  (informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;

ścieżka dźwiękowa /ˈɕʨ̑ɛʃka ʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
soundtrack
  oprawa dźwiękowa filmu, spektaklu, audycji zapisana na odpowiednim nośniku;

ścinka /ˈɕʨ̑ĩnka/ (n)
cuttings
  (leśnictwo) wyrąb drzew

ściskać /ˈɕʨ̑iskaʨ̑/ (v)
squeeze
  wywierać ucisk, ścisk na jakimś obiekcie z kilku stron

ścisły /ˈɕʨ̑iswɨ/ (adj)
accurate, exact, pure
  dokładny, precyzyjny
dense, strict compact
  złożony z ciasno upakowanych elementów

ściółka /ˈɕʨ̑uwka/ (n)
bedding, litter
  materiał na posłanie dla zwierząt
mulch
  w lesie: martwe szczątki roślin

ściąga /ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡa/ (n)
crib sheet
  notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału

ściągawka /ɕʨ̑ɔ̃ŋˈɡafka/ (n)
crib sheet
  karteczka z informacjami używana nielegalnie przez uczniów podczas klasówek, egzaminów itp.

ściągać /ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑/ (v)
download
  (potocznie, potoczny) pobierać pliki z internetu
collect
  egzekwować podatki lub inne należności
import
  importować coś zza granicy
cheat
  odpisywać podczas testu, sprawdzianu, klasówki itp.
undress
  zdejmować ubranie lub buty
gather
  schodzić się, przybywać w jedno miejsce

ścięgno /ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ/ (n)
tendon, sinew
  (anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;

ścięgno Achillesa /ɕtɕˈɛŋɡnɔː ˌaçillˈɛsa/ (n)
Achilles tendon, calcaneal tendon, heel cord
  (anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową

ściśle /ˈɕʨ̑iɕlɛ/ (adv)
precisely, strictly
  w sposób ścisły, dokładny, precyzyjny

śirszasana /ɕˌirʃasˈana/ (n)
shirshasana
  jedna z asan; stanie na głowie;

ślad /ɕlat/ (n)
trace
  (matematyka, matematyczny) suma elementów na głównej przekątnej macierzy kwadratowej;
track
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ścieżka dźwiękowa w urządzeniach i oprogramowaniu służącym do rejestracji dźwięku
vestige
  niewielka ilość
track, footprint
  oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś
reminiscence
  pozostałość po wydarzeniu lub po obecności kogoś lub czegoś

ślad wodny /ɕlˈad vˈɔdnɨ/ (n)
water footprint
  woda, którą konsument zużywa bezpośrednio i ta, która została wykorzystana do produkcji konsumowanych przez niego dóbr

ślamazara /ˌɕlãmaˈzara/ (n)
slowcoach
  (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) osoba robiąca wszystko powoli, często również nieudolnie

ślamazarny /ˌɕlãmaˈzarnɨ/ (adj)
slowcoach
  powolny, flegmatyczny, mało energiczny

śledziona /ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na/ (n)
spleen, milt
  (anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

śledzionowy /ɕlˌɛdʑɔnˈɔvɨ/ (adj)
splenic, splenetic
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) dotyczący śledziony

śledzić /ˈɕlɛʥ̑iʨ̑/ (v)
look after, tail, track
  obserwować, badać wzrokiem rozwój zdarzeń
dog, follow, sleuth, spy, stalk, trace
  szpiegować

śledztwo /ɕlˈɛtstfɔ/ (n)
investigation
  badanie przez prokuraturę, policję i uprawnione osoby, czy i w jakich okolicznościach popełnione zostało przestępstwo;

śledź /ɕlɛʨ̑/ (n)
herring
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska;
tent peg
  metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu

ślepa miłość /ˈɕlɛpa ˈmʲiwɔɕʨ̑/ (n)
blind love
  miłość, która sprawia, że nie dostrzega się wad ukochanej osoby

ślepa uliczka /ˈɕlɛpa uˈlʲiʧ̑ka/ (n)
cul-de-sac, impasse
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) sytuacja bez wyjścia
blind alley, cul-de-sac, dead end, impasse
  uliczka niemająca wylotu

ślepota /ɕlɛˈpɔta/ (n)
blindness
  (medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie
  (przenośnie, przenośnia) niedostrzeganie faktów

ślepota śnieżna /ɕlɛpˈɔta ɕɲʲˈɛʒna/ (n)
snow blindness, photokeratitis, niphablepsia
  (medycyna, medyczny) schorzenie, kojarzone głównie z himalaistami, polegające na ostrym zapaleniu spojówek i nabłonka rogówki wywołane ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe;

ślepy /ˈɕlɛpɨ/ (adj)
blind
  taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok
  (przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności

ślepy /ˈɕlɛpɨ/ (n)
blind
  (potocznie, potoczny) osoba ślepa (1.1)

ślicznie /ˈɕlʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
beautifully
  w śliczny sposób

ślicznotka /ɕlʲiʧ̑ˈnɔtka/ (n)
beauty
  (potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) bardzo ładna kobieta

śliczny /ˈɕlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
gorgeous
  taki, który jest ładny, miły dla zmysłów; uroczy, wzbudzający pozytywne emocje

ślimak /ˈɕlʲĩmak/ (n)
snail, slug, helix
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;
cochlea
  (anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego ssaków;
volute, snail
  (architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w kształcie spiralnie skręconej muszli ślimaka (1.1)
sweet roll
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) papatacz; słodki wypiek z ciasta półfrancuskiego, w kształcie okrągłej, spiralnie zwiniętej muszli
head, scroll
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobne zakończenie szyjki instrumentu smyczkowego
worm
  (technologia, technika, techniczny) element przekładni ślimakowej;
spiral ramp
  (urbanistyka, urbanistyczny) trakt komunikacyjny spiralnie pokonujący różnicę wysokości

ślina /ˈɕlʲĩna/ (n)
saliva, spit
  (fizjologia, fizjologiczny) płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

śliniak /ɕlˈiɲʲak/ (n)
bib
  osłona z materiału lub plastiku kładziona małym dzieciom pod brodę

ślinić /ˈɕlʲĩɲiʨ̑/ (v)
lick, moisten, water
  zwilżać śliną

ślinowy /ɕlʲĩˈnɔvɨ/ (adj)
salivary
  od: ślina

śliwa /ˈɕlʲiva/ (n)
plum, prunus
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe;
plum
  (spożywczy) duży owoc śliwy (1.1)

śliwka /ˈɕlʲifka/ (n)
plum, prune
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

śliwkowy /ɕlʲifˈkɔvɨ/ (adj)
plum
  przyrządzony ze śliwek, z dodatkiem śliwek

śliwowica /ˌɕlʲivɔˈvʲiʦ̑a/ (n)
slivovitz, plum vodka
  (spożywczy) wytrawna wódka na bazie sfermentowanych śliwek;

ślizgawica /ɕlˌizɡavˈitsa/ (n)
glaze
  cienka warstwa lodu na powierzchni nawierzchni ulic

ślub /ɕlup/ (n)
wedding
  akt zawarcia małżeństwa;
vow
  uroczysta przysięga

ślubny /ˈɕlubnɨ/ (adj)
nuptial
  dotyczący ślubu

ślubowanie /ɕlˌubɔvˈaɲʲɛ/ (n)
oath
  uroczyste przyrzeczenie

śluby zakonne /ɕlˈubɨ zakˈɔnnɛ/ (n)
religious vow
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zobowiązanie członka danej wspólnoty zakonnej do przestrzegania rad ewangelicznych;

ślusarka /ɕlusˈarka/ (n)
ironwork
  (potocznie, potoczny) zawód ślusarza, ślusarstwo

ślusarstwo /ɕlusˈarstfɔ/ (n)
locksmithing
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemiosło ślusarza

ślusarz /ˈɕlusaʃ/ (n)
locksmith, ironworker
  rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe

ślusarzowa /ɕlˌusaʒˈɔva/ (n)
locksmith 's wife
  żona ślusarza

śluza /ɕlˈuza/ (n)
sluice
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;

śląski /ˈɕlɔ̃w̃sʲci/ (adj)
Silesian
  związany ze Śląskiem, dotyczący Śląska, pochodzący ze Śląska

śmiać się /ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
laugh
  wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem

śmiało /ˈɕmʲjawɔ/ (adv)
audaciously, boldly, bravely, daringly, courageously, pluckily
  w sposób pewny, bez obawy, bez wątpliwości

śmiałość /ˈɕmʲjawɔɕʨ̑/ (n)
audacity, resoluteness
  cecha śmiałego czynu
boldness, bravery, courage
  odwaga, pewność siebie

śmiały /ˈɕmʲjawɨ/ (adj)
bold, brave, courageous, daring
  (książkowy) odważny, lubiący podejmować ryzyko
audacious, resolute
  (książkowy) pewny siebie, czujący się swobodnie w kontaktach z ludźmi

śmiałym szczęście sprzyja /ˈɕmʲjawɨ̃m ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ ˈspʃɨja/ (proverb)
who dares wins
  zachęta do podjęcia ryzyka

śmiech /ɕmʲjɛx/ (n)
laughter, laugh
  charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło

śmieciarka /ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑arka/ (n)
garbage truck
  (motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów

śmieciarz /ˈɕmʲjɛ̇ʨ̑aʃ/ (n)
dustman
  (potocznie, potoczny) pracownik zajmujący się bezpośrednio wywozem śmieci

śmieciowe jedzenie /ɕmʲɛtɕˈɔvɛ jɛdʑˈɛɲʲɛ/ (n)
junk food
  produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze

śmierdziel /ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛl/ (n)
stinker
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) człowiek, który cuchnie i odrażająco wygląda

śmierdzieć /ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
smell, stink
  o sprawach: wydawać się podejrzanymi
stink, smell
  wydzielać nieprzyjemny zapach

śmiertelnie /ɕmʲɛrtˈɛlɲʲɛ/ (adv)
deadly
  do granic wytrzymałości
deathly
  stanowiąc oznakę śmierci
fatally, lethally, mortally
  w sposób powodujący śmierć lub prowadzący do niej

śmiertelnik /ɕmʲɛrtˈɛlɲik/ (n)
mortal
  (książkowy) istota śmiertelna, jaką jest człowiek

śmiertelność /ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
mortality
  podleganie śmierci; cecha tego, co zawsze kiedyś umiera
  stosunek liczby zgonów do liczby ludności bądź do liczby zachorowań na daną chorobę

śmiertelny /ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
mortal
  taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze
deadly, lethal
  taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie)

śmierć /ɕmʲjɛrʲʨ̑/ (n)
death
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności;
  (mitologia, mitologiczny) (etnografia, etnograficzny) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) personifikacja śmierci (1.1), często przedstawiana jako szkielet z kosą

śmieszka /ˈɕmʲjɛʃka/ (n)
black-headed gull
  (ornitologia, ornitologiczny) Larus ridibundus, pospolity gatunek mewy;

śmiesznie /ɕmʲˈɛʃɲʲɛ/ (adv)
ridiculously
  (pogardliwie) nie tak, jak należy oczekiwać
comically
  wywołując śmiech, wesołość

śmieszny /ˈɕmʲjɛʃnɨ/ (adj)
ridiculous
  (pejoratywnie, pejoratywny) zupełnie rozmijający się z oczekiwaniami
  (pejoratywnie, pejoratywny) nie dający się potraktować poważnie
krockdown
  (potocznie, potoczny) niewielki, mało znaczący
amusing, fancy
  oryginalny, dziwny
entertaining, funny
  wywołujący śmiech

śmieszny sklep /ˈɕmʲjɛʃnɨ ˈsklɛp/ (n)
joke shop
  sklep, w którym sprzedawane są zabawne rzeczy

śmietana /ɕmʲjɛˈtãna/ (n)
cream
  ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietanka /ɕmʲjɛˈtãnka/ (n)
facial lotion
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk w formie białej emulsji
cream, crème de la crème, jet set, the cream of society
  (przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska
cream
  (spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietankowy /ɕmʲˌɛtaŋkˈɔvɨ/ (adj)
creamy
  przygotowany ze śmietanki
  w kolorze śmietanki

śmietnik /ˈɕmʲjɛtʲɲik/ (n)
mess
  (potocznie, potoczny) bałagan, nieporządek
rubbish dump
  kontener lub pawilon, w którym stoją kubły na śmieci przygotowane do opróżnienia
dustbin, trash can, rubbish bin
  kubeł, pojemnik na śmieci

śmieć /ɕmʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
junk
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) rzecz bezwartościowa
garbage, trash, rubbish
  coś do wyrzucenia, odpadek
bastard, scum
  (potocznie, potoczny) człowiek bez zasad, godny pogardy

śmieć /ɕmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
dare
  mieć odwagę, śmiałość

śmigłowcowiec /ˌɕmʲiɡwɔfˈʦ̑ɔvʲjɛʦ̑/ (n)
helicopter carrier
  (marynarka) (wojskowość, wojskowy) klasa okrętów, których podstawową cechą jest przystosowanie do bazowania na nich śmigłowców; określenie to nie obejmuje okrętów przenoszących 1-2 śmigłowce, jako uzupełnienie innego uzbrojenia;

śmigłowiec /ɕmiɡwˈɔvʲɛts/ (n)
helicopter
  (lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi

śniadanie /ɕɲaˈdãɲɛ/ (n)
breakfast
  poranny posiłek;

śniadanie kontynentalne /ɕɲaˈdãɲɛ ˌkɔ̃ntɨ̃nɛ̃nˈtalnɛ/ (n)
continental breakfast
  podstawowe śniadanie serwowane zwykle w tańszych hotelach lub pensjonatach składające się z pieczywa (często słodkiego) i dodatków do niego (masła, miodu, dżemu) oraz kawy, herbaty lub soku; czasem wzbogacone o wędliny lub ser, jajecznicę, parówki, bekon itp., zazwyczaj podawane do stołu przez obsługę kelnerską, rzadziej w formie bufetu;

śniadaniówka /ɕɲʲˌadaɲʲˈufka/ (n)
lunchbox
  pojemnik na kanapki, owoce itp.

śniady /ˈɕɲadɨ/ (adj)
swarthy, oliveskinned
  o człowieku: opalony lub mający ciemniejszą karnację
dark, swarthy
  o skórze, cerze człowieka: o barwie jasnobrązowej lub oliwkowobrązowej

śnieg /ɕɲɛk/ (n)
snow
  (meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora

śnieć /ɕɲʲˈɛtɕ/ (n)
blight
  (botanika, botaniczny) grzyb z rodziny śnieciowatych, powodujący szkody w uprawach pszenicy i cebuli, występujący w około 100 gatunkach

śnieżka /ˈɕɲɛʃka/ (n)
snowfinch
  (ornitologia, ornitologiczny) Montifringilla, mały ptak z rodziny wróbli;
snowball
  kulka ulepiona ze śniegu, zwykle używana do zabawy, rzucania w kogoś;

śnieżki /ˈɕɲɛʃʲci/ (n)
snowball fight
  zabawa we wzajemne obrzucanie się śniegiem

śnieżny /ˈɕɲɛʒnɨ/ (adj)
as white as snow, snow-white, white as snow
  biały jak śnieg
snow, snowy
  dotyczący śniegu, związany ze śniegiem, obfitujący w śnieg, utworzony ze śniegu

śnieżyca /ɕɲɛˈʒɨʦ̑a/ (n)
snowstorm
  intensywny i obfity opad śniegu połączony z silnym wiatrem;

śnieżynka /ɕɲɛˈʒɨ̃nka/ (n)
snowflake
  pojedynczy płatek śniegu

śnieżyć /ˈɕɲɛʒɨʨ̑/ (v)
snow
  padać (o śniegu)

śnić /ɕɲiʨ̑/ (v)
dream
  widzieć sen podczas spania
  marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie

śpiesz się powoli /ˈɕpʲjɛʃʲ‿ɕɛ pɔˈvɔlʲi/ (proverb)
haste makes waste
  rób coś dokładnie i sprawnie, ale bez nadmiernego pośpiechu, bo inaczej może się nie udać

śpieszyć /ˈɕpʲjɛʃɨʨ̑/ (v)
hasten, hurry
  (książkowy) zdążać dokądś szybko
hurry, hurry up, rush
  robić coś szybko, chcieć z czymś zdążyć

śpiew /ɕpʲjɛf/ (n)
singing
  dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki;
warble
  przyjemne dla ucha dźwięki wydawane przez niektóre ptaki

śpiewak /ˈɕpʲjɛvak/ (n)
singer
  mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa

śpiewać /ˈɕpʲjɛvaʨ̑/ (v)
sing
  wykonywać melodię głosem

śpiewnik /ˈɕpʲjɛvʲɲik/ (n)
song-book
  książka, książeczka lub zeszyt z tekstami, czasem też nutami, piosenek

śpioch /ɕpʲjɔx/ (n)
sleepyhead, lie-abed
  człowiek lubiący dużo, długo spać

śpiwór /ˈɕpʲivur/ (n)
sleeping bag
  worek do spania

śpiący /ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
sleepy, drowsy
  taki, któremu chce się spać

śpiączka /ɕpʲˈɔntʃka/ (n)
coma
  (medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce

średni /ˈɕrɛdʲɲi/ (adj)
average
  (matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości
middle, medium
  będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy
mediocre, indifferent, mean, ordinary
  przeciętny, taki sobie

średnia /ɕrˈɛdɲʲa/ (n)
average, mean
  (matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;
mean
  (matematyka, matematyczny) funkcja wieloargumentowa, niemalejąca ze względu na każdy swój argument, o wartościach nie mniejszych od minimum argumentów i nie większych od maksimum argumentów;

średnica /ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
diameter
  (geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;
  długość średnicy (1.1)

średnik /ˈɕrɛdʲɲik/ (n)
semicolon
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

średnio /ˈɕrɛdʲɲɔ/ (adv)
averagely, medially, mezzo, on average
  przeciętnie, zazwyczaj
fair to middling, middling
  tak sobie; ani dobrze, ani źle

średnio-wysoko-niemiecki /ˈɕrɛdʲɲɔ vɨˈsɔkɔ ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
Middle High German
  historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);

średnioangielski /ɕrˌɛdɲʲɔaŋɡʲˈɛlski/ (n)
Middle English
  (językoznawstwo, językoznawczy) język średnioangielski;

średniowiecze /ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ/ (n)
Middle Ages
  epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

średniowieczny /ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
medieval
  pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza

średniówka /ɕrɛdʲˈɲufka/ (n)
caesura
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) punkt podziału, przerwa intonacyjna, która dzieli wers na dwa w przybliżeniu równe człony;

środa /ˈɕrɔda/ (n)
Wednesday
  trzeci dzień tygodnia;

środek /ˈɕrɔdɛk/ (n)
measure
  coś, co ułatwia działanie
center, centre
  miejsce jednakowo oddalone od krawędzi
inside
  wnętrze

środek przeciwstukowy /ˈɕrɔdɛk ˌpʃɛʨ̑ifstuˈkɔvɨ/ (n)
antiknock agent
  (chemia, chemiczny) dodatek do paliw stosowanych w silnikach iskrowych;

środek transportu /ɕrˈɔdɛk transpˈɔrtu/ (n)
common carrier, conveyance, means of transport
  jednostka umożliwiająca czynne przemieszczanie

środki masowego przekazu /ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu/ (n)
mass media
  prasa, radio, telewizja i internet; publikatory

środki produkcji /ˈɕrɔtʲci prɔˈdukʦ̑ʲji/ (n)
means of production
  (ekonomia, ekonomiczny) marksistowska materialne obiekty używane w procesie produkcji;

środkowoafrykański /ɕrɔtˈkɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
central African
  odnoszący się do Republiki Środkowoafrykańskiej, państwa w Afryce

środkowoamerykański /ɕrˌɔtkɔvˌɔamˌɛrɨkˈaɲski/ (adj)
Central American
  związany z Ameryką Środkową, dotyczący Ameryki Środkowej

środkowoeuropejski /ɕrˌɔtkɔvˌɔɛwrɔpˈɛjski/ (adj)
Central European
  odnoszący się do Europy Środkowej, związany z Europą Środkową

środkowoschodni /ɕrˌɔtkɔvɔʃˈɔdɲi/ (adj)
Middle Eastern
  (geografia, geograficzny) związany ze Środkowym Wschodem, leżący na Środkowym Wschodzie

środkowy /ɕrɔtˈkɔvɨ/ (adj)
central
  znajdujący się w środku

środowisko /ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ/ (n)
environment
  (ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie

środowiskowy /ˌɕrɔdɔvʲiˈskɔvɨ/ (adj)
environmental
  związany ze środowiskiem

śruba /ˈɕruba/ (n)
twister
  (sport, sportowy) w skokach do wody: skok z obrotem wzdłuż pionowej osi ciała
bolt, screw
  (technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;
propeller
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie napędowe statku wodnego;

śrubokręt /ɕruˈbɔkrɛ̃nt/ (n)
screwdriver
  (technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów

śrutować /ɕrutˈɔvatɕ/ (v)
bruise, kibble
  (rolnictwo, rolniczy) przygotowywać śrutę
kibble
  (technologia, technika, techniczny) wygładzać powierzchnię przedmiotu wykonanego z metalu przy pomocy śrutownicy

śryż /ɕrɨʃ/ (n)
slush ice
  (meteorologia, meteorologiczny) (oceanografia, oceanograficzny) cząsteczki lodu wymieszane z wodą, tworzące gąbczastą masę, powstające w zbiornikach wodnych po opadnięciu temperatury poniżej 0 °C;

śródlądowy /ˌɕrudlɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
landlocked
  znajdujący się w środku lądu

śródmiejski /ɕrudmʲˈɛjski/ (adj)
downtown, inner-city, innercity
  znajdujący się w śródmieściu

śródmieście /ɕrudˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ/ (n)
downtown, city center, inner city, city centre, midtown, urban core
  centrum; główna, centralna część miasta

śródokręcie /ɕrˌudɔkrˈɛɲtɕɛ/ (n)
beam, midship
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) środkowa część statku;

śródręczny /ɕrudrˈɛntʃnɨ/ (adj)
metacarpal
  (anatomia, anatomiczny) związany z śródręczem, dotyczący śródręcza

śródstopie /ɕrutstˈɔpʲɛ/ (n)
metatarsus, midfoot
  (anatomia, anatomiczny) środkowa część stopy, znajdująca się między stępem a palcami

śródstopny /ɕrutstˈɔpnɨ/ (adj)
metatarsal
  (anatomia, anatomiczny) związany z śródstopiem, dotyczący śródstopia

śródziemnomorski /ˌɕrudʲʑɛ̃mnɔ̃ˈmɔrsʲci/ (adj)
Mediterranean
  związany z Morzem Śródziemnym lub jego basenem

świadczyć /ˈɕfʲjaṭʧ̑ɨʨ̑/ (v)
testify
  być dowodem
provide
  wykonywać dla kogoś pewną czynność

świadectwo /ɕfʲjaˈdɛʦ̑tfɔ/ (n)
school report, birth certificate, certificate, marriage certificate
  dokument urzędowo poświadczający umiejętności, wiedzę, określone zdarzenie
testimony
  opowieść świadka określonych wydarzeń

świadek /ˈɕfʲjadɛk/ (n)
witness
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego;
witness, onlooker, spectator, eyewitness
  osoba, która widziała coś na własne oczy

świadek Jehowy /ˈɕfʲjadɛc jɛˈxɔvɨ/ (n)
Jehovah's Witness
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;

świadomie /ɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ/ (adv)
consciously
  w sposób przemyślany, zaplanowany; celowo

świadomość /ɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
consciousness, apperception, appreciation, realization
  zdawanie sobie sprawy z czegoś;

świadomy /ɕfʲjaˈdɔ̃mɨ/ (adj)
conscious
  mający rozbudowaną świadomość; uświadomiony
aware, conscious, alert
  taki, który ma świadomość czegoś, uzmysławia sobie coś, zdaje sobie sprawę z czegoś

świat /ɕfʲjat/ (n)
world
  cała Ziemia

świat arabski /ˈɕfʲjat aˈrapsʲci/ (n)
Arab world
  ogólny termin określający obszar ponad dwudziestu krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, zamieszkiwanych w większości przez Arabów lub też ściśle z nimi związany ze względu na kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne

światopogląd /ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt/ (n)
outlook, worldview, beliefs, set of beliefs, world view
  zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;

światowy /ɕfʲjaˈtɔvɨ/ (adj)
global, world
  odnoszący się do całego świata

światło /ˈɕfʲjatwɔ/ (n)
light
  (fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko;
  przedmiot będący źródłem światła (1.1)
lights
  (potocznie, potoczny) lm sygnalizacja uliczna

światłoczuły /ˌɕfʲjatwɔˈʧ̑uwɨ/ (adj)
photosensitive, light-sensitive
  wrażliwy na światło

światłowstręt /ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt/ (n)
photophobia
  (medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);

światłowód /ɕfʲjatˈwɔvut/ (n)
optical fiber, optical fibre
  (technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;

światły /ɕfʲˈatwɨ/ (adj)
bright, enlightened
  wyróżniający się posiadaną wiedzą i doświadczeniem

świder /ɕfˈidɛr/ (n)
auger, bit, drill bit, trepan
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wiercenia otworów;

świeca /ˈɕfʲjɛʦ̑a/ (n)
sarvangasana, shoulder stand, shoulderstand
  (sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uniesieniu w górę nóg z leżenia na plecach
candle
  przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot - chemiczne źródło światła;
  (przestarzałe, przestarzały) dawna jednostka natężenia światła równa 1,02 kandeli;

świeca standardowa /ɕfʲˈɛtsa stˌandardˈɔva/ (n)
standard candle
  (astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny o znanej absolutnej wielkości gwiazdowej;

świecidełko /ɕfʲˌɛtɕidˈɛwkɔ/ (n)
bauble, brummagem, gaud, spangle, tinsel, trinket
  coś co błyszczy, połyskująca ozdóbka

świecić /ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑/ (v)
shine
  emitować, produkować światło

świecki /ˈɕfʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
secular, lay
  niemający związków z religią, niezależny od instytucji kościelnych

świecki /ˈɕfʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
layman
  człowiek niebędący osobą duchowną

świecznik /ˈɕfʲjɛʧ̑ʲɲik/ (n)
candlestick, candelabrum
  przedmiot z uchwytem na świecę lub kilka świec

świergot /ɕfʲˈɛrɡɔt/ (n)
twitter
  (ornitologia, ornitologiczny) wysoki i krótki dźwięk śpiewu małego ptaka

świergotać /ɕfʲjɛrˈɡɔtaʨ̑/ (v)
twitter, warble
  o ptakach: wydawać krótkie, wysokie dźwięki

świerk /ɕfʲjɛrk/ (n)
spruce
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;
  drewno ze świerka (1.1)

świerszcz /ɕfʲjɛrʃʧ̑/ (n)
cricket
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki;

świerzb /ɕfʲjɛʃp/ (n)
scabies
  (medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce;

świetlik /ˈɕfʲjɛtlʲik/ (n)
glow-worm
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;
skylight
  (architektura, architektoniczny) element dachu budynku, który doświetla pomieszczenie;
eyebright
  (botanika, botaniczny) Euphrasia L., roślina z rodziny zarazowatych o białych kwiatach, stosowana w lecznictwie przy chorobach oczu;
glowstick, lightstick, snapstick
  (potocznie, potoczny) światełka chemiczne w formie patyczków emitujących światło po przełamaniu

świetlisty /ɕfʲɛtlˈistɨ/ (adj)
effulgent, fulgent, lucent, luminous
  (książkowy) pełen światła; promieniujący światłem

świetlny /ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (adj)
illuminating, light
  dotyczący światła, związany ze światłem, wykorzystujący światło

świetnie /ˈɕfʲjɛtʲɲɛ/ (adv)
excellently, famously, gloriously, great, splendidly
  bardzo dobrze

świetny /ˈɕfʲjɛtnɨ/ (adj)
splendid, great
  taki, któremu przypisuje się same pozytywne cechy

świeżość /ˈɕfʲjɛʒɔɕʨ̑/ (n)
freshness
  cecha tego, co jest świeże

świeży /ˈɕfʲjɛʒɨ/ (adj)
fresh
  o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu

świnia /ˈɕfʲĩɲa/ /ˈɕfʲĩɲɛ/ (n)
pig, swine
  (zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;

świnia morska /ɕfˈiɲʲa mˈɔrska/ (n)
mereswine
  (dawniej, dawny) delfin
  (dawniej, dawny) morświn

świniopas /ɕfʲĩˈɲɔpas/ (n)
swineherd
  człowiek, który pasie świnie

świnka /ˈɕfʲĩnka/ (n)
mumps
  (medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic
piglet
  (zdrobniale) od: świnia

świnka morska /ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska/ (n)
guinea pig
  (zoologia, zoologiczny) Cavia porcellus, gatunek gryzonia hodowanego w domach;
guinea pig, cavy
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku (1.1)

świsnąć /ɕfˈisnɔɲtɕ/ (v)
swish
  o wietrze, oddechu, głosie, ptaku spowodować lub wydać świst

świst /ɕfˈist/ (n)
whistle
  (zoologia, zoologiczny) odgłos o cechach (1.1) wydawany przez niektóre zwierzęta
whistling, crack, whizz whiz
  przenikliwy dźwięk podobny do gwizdu, ale mniej dźwięczny

świstak /ˈɕfʲistak/ (n)
groundhog
  (zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych;

świstać /ɕfˈistatɕ/ (v)
whistle
  wydawać świst
whizz whiz
  wykonywać szybki ruch, wywołując świst

świstun /ˈɕfʲistũn/ (n)
wigeon
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających);

świt /ɕfʲit/ (n)
dawn
  (przenośnie, przenośnia) moment rozpoczęcia czegoś nowego
dawn, sunrise, break of day, daybreak
  okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się;
daylight
  światło widoczne o świcie (1.1)

świta /ˈɕfʲita/ (n)
entourage
  otoczenie asystujące przywódcy

świtać /ɕfˈitatɕ/ (v)
dawn
  o dniu zaczynać się
dawn on
  o myśli pojawiać się

świątecznie /ɕfʲɔntˈɛtʃɲʲɛ/ (adv)
festally
  w sposób świąteczny

świąteczny /ɕfʲjɔ̃nˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
festive, holiday
  przeznaczony na święto, używany w dni świąteczne (1.2), na uroczyste okazje
holiday
  przypadający w dzień będący świętem; wolny od pracy, szkoły
festive
  uroczysty, podniosły
Christmas, Christmassy, festal, festival, festive, holiday
  związany ze świętami, najczęściej ze świętami Bożego Narodzenia i Wielkanocy

świątobliwie /ɕfʲˌɔntɔblˈivʲɛ/ (adv)
saintlily
  na sposób świątobliwy

świątobliwość /ɕfʲˌɔntɔblˈivɔɕtɕ/ (n)
holiness
  cecha tego kto świątobliwy, tego co jest świątobliwe

świątynia /ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa/ (n)
temple, shrine
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;

święcenia /ɕfʲɛntsˈɛɲʲa/ (n)
ordination, holy orders
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament w niektórych kościołach chrześcijańskich, dający władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów;

święcenia kapłańskie /ɕfʲɛntsˈɛɲʲa kapwˈaɲskʲɛ/ (n)
holy order
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd liturgiczny podczas którego biskup udziela kandydatom sakramentu kapłaństwa;

święcenie /ɕfʲɛntsˈɛɲʲɛ/ (n)
hallowing
  (rzeczownik odczasownikowy) od: święcić

święcić /ɕfʲˈɛɲtɕitɕ/ (v)
hallow
  czynić świętym, nakładać charakter sakralny
celebrate
  traktować jako święto, obchodzić uroczyście

święcony /ɕfʲɛntsˈɔnɨ/ (adj)
blessed, blest, holy
  o charakterze sakralnym; taki, który został poświęcony

święta /ˈɕfʲjɛ̃nta/ (n)
Christmas, Easter
  (potocznie, potoczny) Boże Narodzenie lub Wielkanoc

święta krowa /ˈɕfʲjɛ̃nta ˈkrɔva/ (n)
sacred cow
  (przenośnie, przenośnia) osoba z różnego powodu uprzywilejowana, której się pobłaża i pozwala na zbyt wiele

święta wojna /ˈɕfʲjɛ̃nta ˈvɔjna/ (n)
holy war
  wojna prowadzona z przyczyn religijnych

święte miasto /ɕfʲˈɛntɛ mʲˈastɔ/ (n)
holy city
  (peryfrastyczny) miasto o szczególnym statusie dla jakiejś religii

świętej pamięci /ɕfʲˈɛntɛj pamjˈɛɲtɕi/ (adj)
late
  z szacunkiem w kontekście osoby religijnej zmarły, nieboszczyk

święto /ˈɕfʲjɛ̃ntɔ/ (n)
holiday
  dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni

święto ruchome /ˈɕfʲjɛ̃ntɔ ruˈxɔ̃mɛ/ (n)
moveable feast
  święto, które co roku wypada w inny dzień

świętokupstwo /ɕfʲˌɛntɔkˈupstfɔ/ (n)
barratry, simony
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sprzedawanie oraz kupowanie godności i urzędów kościelnych

świętoruski /ɕfʲˌɛntɔrˈuski/ (adj)
Holy Russian
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z koncepcja Świętej Rusi;

świętować /ɕfʲjɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
celebrate
  obchodzić coś uroczyście

świętość /ˈɕfʲjɛ̃ntɔɕʨ̑/ (n)
holiness
  coś otaczane szczególnym kultem i czcią

święty /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (adj)
holy, saint
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;

święty /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (n)
holy, sacred
  mężczyzna święty w znaczeniu (1.1)

święty Marcin /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈmarʲʨ̑ĩn/ (n)
saint Martin
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miano kilku świętych o tym imieniu;

święty mikołaj /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj/ (n)
Santa Claus, Father Christmas, Kriss Kringle, Saint Nicholas, Santa
  człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;

świństwo /ˈɕfʲĩj̃stfɔ/ (n)
dirty trick, shabby trick
  (potocznie, potoczny) nikczemny, podły czyn służący skrzywdzeniu kogoś

Źrebię /ˈʑrɛbʲjɛ/ (pn)
Equuleus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

źdźbło /ʑʥ̑bwɔ/ (n)
culm, blade
  (botanika, botaniczny) walcowata łodyga trawy lub zboża;

źle /ʑlɛ/ (adv)
wrong
  w niewłaściwy, niedobry sposób, niezgodnie z normami

źle się dzieje w państwie duńskim /ˈʑlɛ‿ɕɛ ˈʥ̑ɛ̇jɛ ˈf‿pãj̃stfʲjɛ ˈdũj̃sʲcĩm/ (proverb)
something is rotten in the state of Denmark
  sytuacja ogólna jest niedobra, niepokojąca

źrebić się /ˈʑrɛbʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
foal
  (zoologia, zoologiczny) w odniesieniu do klaczy, oślicy lub zebry: rodzić młode

źrebię /ˈʑrɛbʲjɛ/ (n)
foal, colt
  (zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć;

źrenica /ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
pupil, apple of the eye
  (anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;
pupil
  (optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej

źródlany /ʑruˈdlãnɨ/ (adj)
spring
  pochodzący ze źródła (wodnego)

źródło /ˈʑrudwɔ/ (n)
spring
  (hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi;
source
  często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań
  przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp.
  to, co stanowi początek czegoś
  tylko w lm, (informatyka, informatyczny) kod źródłowy

źródłosłów /ʑrudˈwɔswuf/ (n)
etymology
  podstawa etymologiczna wyrazu

źródłowy /ʑrudˈwɔvɨ/ (adj)
source
  (o dokumencie) oryginalny; stanowiący podstawę do dalszych badań

ŻW /ʒɛd‿ˈvu/ (acronym)
MP
  = (wojskowość, wojskowy) Żandarmeria Wojskowa;

Żagiel /ˈʒaɟɛl/ (pn)
Vela
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Żar-Ptak /ʒˈarptˈak/ (n)
firebird
  (mitologia, mitologiczny) ptak (często paw) ognisty występujący w baśniach rosyjskich; utożsamiany z mitologicznym rarogiem

Żeleznodorożnyj /ʒˌɛlɛznˌɔdɔrˈɔʒnɨj/ (pn)
Zheleznodorozhny
  (geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie kaliningradzkim, w rejonie prawdińskim;

Żeleznogorsk /ʒˌɛlɛznˈɔɡɔrsk/ (pn)
Zheleznogorsk
  (geografia, geograficzny) miasto zamknięte w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, założone w celu produkcji plutonu;

Żmudź /ʒmˈutɕ/ (pn)
Samogitia
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;

Żuraw /ˈʒuraf/ (pn)
Grus
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Żyd /ʒɨt/ (n)
Jew
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael;

Żydowski Obwód Autonomiczny /ʒɨdˈɔfski ˈɔbvut ˌawtɔnɔmˈitʃnɨ/ (pn)
Jewish Autonomous Oblast
  (geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego;

Żygulowsk /ʒɨɡˈulɔfsk/ (pn)
Zhigulyovsk
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie samarskim, położone nad Wołgą;

Żyrafa /ʒɨˈrafa/ (pn)
Camelopardalis
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Żyzny Półksiężyc /ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (pn)
Fertile Crescent
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;

żaba /ˈʒaba/ (n)
frog
  (herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

żaba Darwina /ʒˈaba darvˈina/ (n)
Darwin's frog
  (herpetologia, herpetologiczny) Rhinoderma darwinii, bezogonowy płaz zamieszkujący andyjskie potoki;

żaba dalmatyńska /ʒˈaba dˌalmatˈɨɲska/ (n)
agile frog
  (herpetologia, herpetologiczny) Rana dalmatina ściśle chroniony gatunek europejskiego płaza należącego do żab brunatnych;

żaba moczarowa /ʒˈaba mˌɔtʃarˈɔva/ (n)
moor frog
  (herpetologia, herpetologiczny) Rana arvalis, gatunek płaza bezogonowego z grupy żab brunatnych;

żabio /ʒˈabjɔ/ (adv)
froglike, frogly
  na sposób żab, po żabiemu

żabiru afrykański /ʒaˈbʲiru ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
Saddle-billed Stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Ephippiorhynchus senegalensis, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

żabiru amerykański /ʒaˈbʲiru ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (n)
Jabiru
  (ornitologia, ornitologiczny) Jabiru mycteria, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

żabiru argentyński /ʒaˈbʲiru ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃sʲci/ (n)
Jabiru
  (ornitologia, ornitologiczny) Jabiru mycteria, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

żabiru czerwononogi /ʒaˈbʲiru ˌʧ̑ɛrvɔ̃nɔ̃ˈnɔɟi/ (n)
Black-necked Stork
  (ornitologia, ornitologiczny) Ephippiorhynchus asiaticus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

żabka /ˈʒapka/ (n)
froggy
  (herpetologia, herpetologiczny) młoda lub mała żaba
breaststroke
  (potocznie, potoczny) (sport, sportowy) styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby;
clothespin
  spinka do przypinania prania do sznurka

żabnica /ʒabʲˈɲiʦ̑a/ (n)
angler
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Lophius piscatorius, płaska, drapieżna ryba atlantycka;

żabogłów /ʒabˈɔɡwuf/ (n)
tadpole fish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Raniceps raninus, gatunek ryby morskiej;

żabojad /ʒaˈbɔjat/ (n)
Froggy
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) lub (lekceważąco, lekceważący) Francuz

żabot /ʒˈabɔt/ (n)
jabot, ruffle
  falbana z cienkiego materiału przypinana do ubrania jako ozdobnik

żachnąć się /ˈʒaxnɔ̃ɲʨ̑‿ɕɛ/ (v)
bridle up, snort
  gwałtownym ruchem wyrazić oburzenie, niezadowolenie, sprzeciw, zniecierpliwienie, itp.

żaden /ˈʒadɛ̃n/ (pronoun)
no, none
  …informujący o braku kogoś lub czegoś

żagiel /ˈʒaɟɛl/ (n)
sail
  (marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku

żagiel łaciński /ˈʒaɟɛl waˈʨ̑ĩj̃sʲci/ (n)
lateen, lateen sail
  rodzaj trójkątnego żagla opartego na krótkim maszcie, używany głównie na Morzu Śródziemnym;

żagiew /ˈʒaɟɛf/ (n)
torch
  płonący kawał drewna

żagiew łuskowata /ˈʒaɟɛf ˌwuskɔˈvata/ (n)
Polyporus squamosus
  gatunek grzybów należący do rodziny żagwiowatych

żaglowiec /ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑/ (n)
sailing ship, tall ship
  (marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;
skalar
  (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) skalar;

żaglowiec wysoki /ʒaɡlˈɔvʲɛdʑ vɨsˈɔki/ (n)
Orinoco angelfish, altum angelfish, deep angelfish
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Pterophyllum altum, gatunek ryby słodkowodnej z rodziny pielęgnicowatych;

żaglówka /ʒaɡˈlufka/ (n)
sailing boat, sailboat
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielka łódź żaglowa;

żak /ʒˈak/ (n)
fyke net, fryke, fyke-net
  (rybołówstwo, rybacki) sieć rozpięta na obręczach;

żakard /ʒˈakart/ (n)
Jacquard machine
  (technologia, technika, techniczny) (włókiennictwo) (środowiskowy) mechanizm przesmykowy umożliwiający sterowanie pojedynczymi nitkami osnowy;

żako /ˈʒakɔ/ (n)
African Grey Parrot, African grey parrot
  (ornitologia, ornitologiczny) gatunek afrykańskiej papugi o szarym upierzeniu i czerwonym ogonie, zdolnej naśladować ludzki głos;

żal /ʒal/ (n)
regret, grief, sorrow, bitterness, compunction, contrition
  negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

żaluzja /ʒaˈluzʲja/ (n)
Venetian blind, jalousie, louver, shutter
  osłona przeciwsłoneczna zasłaniająca okno lub drzwi, składająca się z równoległych poziomych lub pionowych listewek, pasów materiału, tworzywa sztucznego lub blachy, regulowanych tak, aby wpuszczać pożądaną ilość światła;

żandarm /ˈʒãndarm/ (n)
gendarme
  funkcjonariusz żandarmerii

żandarmeria /ˌʒãndarˈmɛrʲja/ (n)
military police, MP
  policja wojskowa

żar /ʒar/ (n)
ardour, fervour, passion
  (przenośnie, przenośnia) silne emocje, gwałtowne uczucia
heat
  gorące powietrze
ember
  tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa

żardiniera /ʒˌardʲiɲʲˈɛra/ (n)
jardiniere
  rodzaj stolika lub stojąca półka z wgłębieniem na kwiaty doniczkowe

żargon /ˈʒarɡɔ̃n/ (n)
jargon
  (językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;

żarliwość /ʒarˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
fervour, earnestness
  cecha tego, kto jest żarliwy

żarliwy /ʒarˈlʲivɨ/ (adj)
ardent, fervent, passionate, zealous, eager, earnest
  cechujący się dużym zapałem, oddaniem

żarna /ˈʒarna/ (n)
quern
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego; ; (zobacz) też żarna w Encyklopedii staropolskiej

żart /ʒart/ (n)
joke, jest
  coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

żartobliwie /ˌʒartɔˈblʲivʲjɛ/ (adv)
jokingly, playfully
  humorystycznie, nie na serio, z przymrużeniem oka

żartobliwy /ˌʒartɔˈblʲivɨ/ (adj)
jocular, tongue-in-cheek
  często żartujący

żartować /ʒarˈtɔvaʨ̑/ (v)
joke, jest, kid
  mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć

żartowniś /ʒarˈtɔvʲɲiɕ/ (n)
joker
  (żartobliwie) człowiek stosujący nie do końca udane żarty, nie zawsze tolerowane

żarówka /ʒaˈrufka/ (n)
bulb, light bulb, lightbulb
  (elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

żarłoczność /ʒarwˈɔtʃnɔɕtɕ/ (n)
voracity, voraciousness
  cecha tego, co żarłoczne; cecha tych, którzy są żarłoczni

żarłoczny /ʒarˈwɔʧ̑nɨ/ (adj)
gluttonous, voracious
  odznaczający się ogromnym apetytem

żarłok /ˈʒarwɔk/ (n)
glutton
  (potocznie, potoczny) osoba, która je dużo i często łapczywie

żałoba /ʒaˈwɔba/ (n)
mourning, bereavement
  smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

żałobnik /ʒawˈɔbɲik/ (n)
mourner
  uczestnik pogrzebu

żałobny /ʒaˈwɔbnɨ/ (adj)
funeral, mourning
  wyrażający żal po śmierci bliskiej osoby

żałosny /ʒaˈwɔsnɨ/ (adj)
miserable
  wyrażający żal, smutek
pathetic
  wzbudzający politowanie lub pogardę

żałować /ʒaˈwɔvaʨ̑/ (v)
feel sorry for, repent pity
  okazywać komuś współczucie z powodu trudnej sytuacji w jakiej się znalazł
begrudge
  skąpić, niechętnie wydawać na coś pieniądze; niechętnie dawać coś komuś
regret
  ubolewać nad popełnionym występkiem, złamaniem zasad
  odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym

żałośnie /ʒaˈwɔɕɲɛ/ (adv)
miserably, mournfully, piteously
  w sposób żałosny

żbik /ʒbʲik/ (n)
wildcat
  (zoologia, zoologiczny) eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych;

że /ʒɛ/ (conjunction)
so that
  …podające skutek opisany w zdaniu nadrzędnym
that
  …rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym

żebractwo /ʒɛbrˈatstfɔ/ (n)
beggary, mendicancy, mendicity, vagrancy
  proszenie w miejscu publicznym o wsparcie materialne w sytuacji biedy

żebraczy /ʒɛbrˈatʃɨ/ (adj)
mendicant
  związany z żebractwem, dotyczący żebractwa

żebrak /ˈʒɛbrak/ (n)
beggar
  ten, kto żebrze

żebrać /ˈʒɛbraʨ̑/ (v)
beg
  prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie

żebro /ˈʒɛbrɔ/ (n)
rib
  (anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;

żebrowy /ʒɛbrˈɔvɨ/ (adj)
costal
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący żebra lub żeber

żeby /ˈʒɛbɨ/ (conjunction)
in order to, so that, to, so as
  …łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym okolicznikowym celu

żegadło /ʒɛɡˈadwɔ/ (n)
branding iron
  narzędzie do piętnowania

żeglarstwo /ʒɛɡlˈarstfɔ/ (n)
sailing
  (dawniej, dawny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) odmiana transportu wodnego, która wykorzystuje statki żaglowe;
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;

żeglarz /ˈʒɛɡlaʃ/ (n)
sailor, yachtsman
  człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych

żeglować /ʒɛɡˈlɔvaʨ̑/ (v)
sail
  przemieszczać się po wodzie środkiem transportu posiadającym żagle

żeglowność /ʒɛɡˈlɔvnɔɕʨ̑/ (n)
navigability
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przydatność rzeki, jeziora itp. do ruchu statków

żeglowny /ʒɛɡlˈɔvnɨ/ (adj)
navigable
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zdatny do żeglugi; taki, przez który można przepłynąć statkiem

żegluga /ʒɛɡˈluɡa/ (n)
ship transport
  (marynarka) transport wodny

żegnać /ʒˈɛɡnatɕ/ (v)
bid farewell, say goodbye
  wypowiadać słowa, czynić gesty pożegnania rozstając się z kimś

żel /ʒɛl/ (n)
gel
  (chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;

żel pod prysznic /ˈʒɛl pɔt‿ˈprɨʃʲɲiʦ̑/ (n)
shower gel
  mydło w płynie przeznaczone do używania podczas kąpieli pod prysznicem

żelatyna /ˌʒɛlaˈtɨ̃na/ (n)
gelatin, gelatine
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;

żelatyna wybuchowa /ʒˌɛlatˈɨna vˌɨbuxˈɔva/ (n)
blasting gelatin, gelignite, gelly
  (technologia, technika, techniczny) (górnictwo, górniczy) kruszący materiał wybuchowy stosowany głównie w górnictwie, złożony z nitrogliceryny i bawełny kolodionowej

żelazko /ʒɛˈlaskɔ/ (n)
iron, clothes iron
  urządzenie służące do ręcznego prasowania;

żelazna kurtyna /ʒɛlˈazna kurtˈɨna/ (n)
Iron Curtain
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;

żelaznoboki /ʒˌɛlaznɔbˈɔki/ (adj)
ironside
  (historia, historyczny, historycznie) jako przydomek władców → dzielny, odważny

żelaznoboki /ʒˌɛlaznɔbˈɔki/ (n)
ironside
  (historia, historyczny, historycznie) XVII w. członek doborowej jazdy parlamentu uzbrojonej jak arkebuzeria, zorganizowanej przez Crommwella podczas angielskiej wojny domowej pomiędzy stronnikami króla a parlamentem

żelazny /ʒɛˈlaznɨ/ (adj)
iron
  wykonany z żelaza lub zawierający żelazo

żelazo /ʒɛˈlazɔ/ (n)
iron
  (potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26;
cold steel
  (przenośnie, przenośnia) (przestarzałe, przestarzały) broń biała

żelazochrom /ˌʒɛlaˈzɔxrɔ̃m/ (n)
ferrochrome
  (chemia, chemiczny) żelazostop z dużą zawartością chromu

żelazokrzem /ˌʒɛlaˈzɔkʃɛ̃m/ (n)
ferrosilicon
  (chemia, chemiczny) żelazostop z dużą zawartością krzemu;

żelazomangan /ˌʒɛlazɔ̃ˈmãŋɡãn/ (n)
ferromanganese
  (chemia, chemiczny) żelazostop z dużą zawartością manganu

żelazostop /ˌʒɛlaˈzɔstɔp/ (n)
ferroalloy
  (chemia, chemiczny) stop żelaza z innymi pierwiastkami chemicznymi;

żelazowiec /ˌʒɛlaˈzɔvʲjɛʦ̑/ (n)
group 8 element
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny z grupy 8 układu okresowego;
iron group element
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny z pierwszej triady VIII grupy pobocznej układu okresowego

żelaźnik /ʒɛˈlaʑɲik/ (n)
bully tree
  (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny sączyńcowatych

żelbet /ˈʒɛlbɛt/ (acronym)
reinforced concrete, ferroconcrete
  = (budownictwo) żelazobeton;

żelbetowy /ˌʒɛlbɛˈtɔvɨ/ (adj)
concrete
  wykonany z żelbetu

żeliwiak /ʒɛˈlʲivʲjak/ (n)
cupola furnace
  piec hutniczy stosowany do wytopu żeliwa;

żeliwo /ʒɛˈlʲivɔ/ (n)
cast iron
  (hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami;

żelka /ʒˈɛlka/ (n)
gummi candy
  (spożywczy) żelatynowy cukierek;

żeneta /ʒɛ̃ˈnɛta/ (n)
genet
  (zoologia, zoologiczny) Viverridae, rodzaj ssaka z rodziny wiwerowatych, cętkowany lub pręgowany drapieżnik o długim ogonie;

żeniszek /ʒɛ̃ˈɲiʃɛk/ (n)
whiteweed
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny astrowatych;

żerdź /ʒɛrʲʨ̑/ (n)
perch, pole
  długa, prosta gałąź lub cienki pień

żeremie /ʒɛˈrɛ̃mʲjɛ/ (n)
beaver lodge
  (zoologia, zoologiczny) siedlisko bobra;

żeton /ˈʒɛtɔ̃n/ (n)
token, token coin
  krążek zastępujący pieniądze m.in. w grach hazardowych;

żeń-szeń /ˈʒɛ̃ɲ‿ʃɛ̃ɲ/ (n)
ginseng
  (botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa;

żeński /ˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
feminine
  odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety

żigolo /ʒʲiɡɔˈlɔ/ /ˈʒʲiɡɔlɔ/ (n)
gigolo
  (pejoratywnie, pejoratywny) młody mężczyzna zarabiający na stosunkach z dużo od siebie starszymi kobietami

żleb /ʒlɛp/ (n)
couloir
  wcięcie w górskim stoku ze stromymi ścianami;

żmija /ˈʒmʲija/ (n)
viper, adder
  (herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży;

żmijowiec zwyczajny /ʒmʲiˈjɔvʲjɛʣ̑ zvɨˈʧ̑ajnɨ/ (n)
blueweed, viper's bugloss
  (botanika, botaniczny) Echium vulgare, roślina z rodziny ogórecznikowatych występująca w Europie i Azji;

żmijówka /ʒmʲiˈjufka/ (n)
snake wine
  (spożywczy) egzotyczny alkohol z wężem (żmiją) zatopionym w butelce

żmudny /ˈʒmudnɨ/ (adj)
arduous
  taki, który wymaga dużo czasu, pracy i cierpliwości

żniwa /ˈʒʲɲiva/ (n)
harvest
  (rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych;

żniwiarz /ˈʒʲɲivʲjaʃ/ (n)
harvester, reaper
  osoba pracująca przy żniwach

żona /ˈʒɔ̃na/ (n)
wife
  kobieta będąca w związku małżeńskim ze swoim mężem

żonaty /ʒɔ̃ˈnatɨ/ (adj)
married
  zwykle o mężczyźnie: mający żonę

żongler /ˈʒɔ̃ŋɡlɛr/ (n)
juggler
  artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami;

żonglować /ʒɔŋɡlˈɔvatɕ/ (v)
juggle
  szybko, na przemian i cyklicznie podrzucać kilka przedmiotów

żonkil /ˈʒɔ̃ŋʲcil/ (n)
jonquil, daffodil
  (botanika, botaniczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach;

żonkilowy /ˌʒɔ̃ŋʲciˈlɔvɨ/ (adj)
jonquil
  mający kolor żółty, taki jak kolor kwiatu narcyza żonkila

żonobijka /ʒˌɔnɔbʲˈijka/ (n)
wifebeater
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) męska koszulka na ramiączkach; bezrękawnik męski

żonobójca /ʒˌɔnɔbˈujtsa/ (n)
uxoricide
  zabójca własnej żony

żorżeta /ʒɔrˈʒɛta/ (n)
georgette
  (włókiennictwo) lekka, przejrzysta tkanina nieregularnie marszczona;

żołd /ʒɔwt/ (n)
pay
  pensja, pieniądze dawane żołnierzowi za jego służbę;

żołnierz /ˈʒɔwɲɛʒɛ/ /ˈʒɔwʲɲɛʃ/ (n)
soldier
  (wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

żołądek /ʒɔˈwɔ̃ndɛk/ (n)
stomach
  (anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;

żołądkowy /ʒˌɔwɔntkˈɔvɨ/ (adj)
gastric
  związany z żołądkiem, dotyczący żołądka

żołądź /ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑/ (n)
acorn
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu;
clubs
  (termin karciany) jeden z kolorów w kartach;
glans
  (anatomia, anatomiczny) zwieńczenie prącia;

żołędziowy /ˌʒɔwɛ̃ɲˈʥ̑ɔvɨ/ (adj)
acorn
  dotyczący żołędzi, owoców dębu

żreć /ʒrɛʨ̑/ (v)
gobble, guzzel, guzzle
  (pospolicie) (obraźliwie) o człowieku: jeść chciwie, łapczywie lub niechlujnie

żrący /ʒrˈɔntsɨ/ (adj)
caustic, corrosive
  (chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się”

żuaw /ˈʒu<sup>w</sup>af/ (n)
zouave, zouaves
  lm żuawi → (historia, historyczny, historycznie) nazwa formacji lekkiej piechoty francuskiej, występująca później także w innych rejonach;

żubr /ʒupr̥/ (n)
wisent, European bison
  (zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;

żubrówka /ʒubrˈufka/ (n)
holy grass, sweet grass
  (botanika, botaniczny) Hierochloë odorata L., gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych;
Bison Grass Vodka
  (spożywczy) aromatyzowana wódka destylowana na bazie żyta i wywaru z turówki wonnej;

żuchwa /ˈʒuxfa/ (n)
mandible, jawbone, maxilla
  (anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki;

żuchwowy /ʒuxfˈɔvɨ/ (adj)
mandibular
  (anatomia, anatomiczny) związany z żuchwą, dotyczący żuchwy

żuk /ʒuk/ (n)
scarab, scarab beetle
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny poświętnikowatych;

żuk gnojowy /ʒˈuɡ ɡnɔjˈɔvɨ/ (n)
Dor, earth-boring dung beetle
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Geotrupes stercorarius L., chrząszcz o barwie czarnej lub czarnozielonej z wierzchu i granatowej pod spodem, znany z troski o potomstwo i toczenia odchodów najczęściej końskich

żul /ʒul/ /ˈʒulɛ/ (n)
filcher, hoodlum, petty thief, pilferer
  (pospolicie) (pogardliwie) chuligan lub drobny przestępca

żulia /ˈʒulʲja/ (n)
hoodlum
  (pospolicie) środowisko żuli, grupa żulików

żuraw /ˈʒuraf/ (n)
crane
  (ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza;
shadoof
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj dźwignicy do wydobywania wody ze studni;
crane
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości;

żuraw biały /ˈʒurav ˈbʲjawɨ/ (n)
Siberian crane
  (ornitologia, ornitologiczny) Grus leucogeranus, ptak z rodziny żurawi, jeden z najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków ptaków na świecie, nieliczne gniazdujące osobniki można spotkać w tundrze Jakucji i Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;

żurawina /ˌʒuraˈvʲĩna/ (n)
cranberry
  (botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc żurawiny (1.1)

żurnal /ˈʒurnal/ (n)
fashion magazine
  czasopismo związane tematycznie z modą

żuwaczka /ʒuˈvaʧ̑ka/ (n)
insect mandible
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) część narządu gębowego niektórych stawonogów;

żuć /ʒuʨ̑/ (v)
chew, masticate, chomp, munch
  rozgniatać pokarm zębami; wolno coś gryźć

żużel /ˈʒuʒɛl/ (n)
slag
  (hutnictwo, hutniczy) masa powstająca przy wytapianiu metali;
motorcycle speedway, speedway
  (sport, sportowy) (potocznie, potoczny) sport żużlowy, zawody motocyklowe;

żużlowiec /ʒuʒˈlɔvʲjɛʦ̑/ (n)
speedway rider
  (sport, sportowy) zawodnik uprawiający sport żużlowy

żwacz /ʒvaʧ̑/ (n)
masseter
  (anatomia, anatomiczny) mięsień żuchwy;
rumen
  jeden z przedżołądków u przeżuwaczy;

żwir /ʒvʲir/ /ˈʒvʲirɨ/ (n)
gravel
  okruchowa skała osadowa o luźnej postaci;

żwirowiec /ʒvʲiˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
pratincole
  (ornitologia, ornitologiczny) ptaki z podrodziny żwirowcowatych;

żwirowy /ʒvʲiˈrɔvɨ/ (adj)
gravelly
  (przymiotnik) od żwir

żwirówka /ʒvʲiˈrufka/ (n)
gravel road
  (potocznie, potoczny) droga pokryta warstwą ubitego żwiru

życica /ʒɨˈʨ̑iʦ̑a/ (n)
ryegrass
  (botanika, botaniczny) Lolium L., roślina trawiasta z rodziny wiechlinowatych;

życie /ˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
life
  (biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach;

życiorys /ʒɨˈʨ̑ɔrɨs/ (n)
memoir
  opis czyjegoś życia i czyjejś działalności

życiowy /ʒɨˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
vital, living
  związany z życiem, dotyczący życia

życzenia /ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲa/ (n)
greetings, wishes
  to, czego życzy się komuś z powodu jakiejś okazji (święta, rocznicy) wyrażone w krótkiej formułce

życzenie /ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
wish
  w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)
  pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować

życzliwość /ʒɨʧ̑ˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
kindness
  przyjazny stosunek do innych

życzliwy /ʒɨʧ̑ˈlʲivɨ/ (adj)
benevolent
  przychylnie nastawiony do innych ludzi

życzyć /ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑/ (v)
wish
  składać życzenia

żyd /ʒɨt/ (n)
Jew
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca judaizmu

żydowski /ʒɨˈdɔfsʲci/ (adj)
Jewish
  związany z Żydami, ich religią, kulturą

żydowski /ʒɨˈdɔfsʲci/ (n)
Yiddish
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy języków używanych przez diasporę żydowską;

żydowskość /ʒɨˈdɔfskɔɕʨ̑/ (n)
Jewishness
  ogół cech charakterystycznych dla Żydów i kultury żydowskiej

żylak /ˈʒɨlak/ (n)
varice
  (medycyna, medyczny) nadmierne rozszerzenie żyły;

żyletka /ʒɨˈlɛtka/ (n)
razor blade
  stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia;

żyrafa /ʒɨˈrafa/ (n)
giraffe
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją;

żyrandol /ʒɨˈrãndɔl/ (n)
chandelier
  ozdobna lampa wisząca pod sufitem

żyrant /ˈʒɨrãnt/ (n)
endorser
  (ekonomia, ekonomiczny) osoba poręczająca za kogoś spłatę sumy wekslowej;

żyro /ˈʒɨrɔ/ (n)
giro
  (handel, handlowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) poręczenie zobowiązania przez żyranta;

żyro- /ˈʒɨrɔ/
gyro-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kołem lub wirowaniem

żyrobus /ʒɨˈrɔbus/ (n)
gyrobus
  (motoryzacja) autobus czerpiący energię z koła zamachowego,

żyrondysta /ʒˌɨrɔndˈɨsta/ (n)
Girondist
  (historia, historyczny, historycznie) członek lub sympatyk żyrondy, stronnictwa w czasie rewolucji francuskiej;

żyroskop /ʒɨˈrɔskɔp/ (n)
gyroscope
  (fizyka, fizyczny) szybko obracający się sztywny obiekt zachowujący stały kierunek osi obrotu;

żyroskopowy /ˌʒɨrɔskɔˈpɔvɨ/ (adj)
gyroscopic
  (przymiotnik) od żyroskop

żyrować /ʒɨrˈɔvatɕ/ (v)
guarantee
  (handel, handlowy) poręczać spłatę sumy wekslowej za osobę pożyczającą pieniądze
endorse, countersign, indorse
  (handel, handlowy) przekazywać weksel innej osobie

żyto /ˈʒɨtɔ/ (n)
rye
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina zbożowa z rodzaju (1.1)

żywa pagina /ˈʒɨva paˈɟĩna/ (n)
catchword, running head, running title
  (drukarstwo, drukarski) informacja drukowana u góry strony nad tekstem, najczęściej tytuł dzieła lub rozdziału, w encyklopediach i słownikach pierwsze lub ostatnie słowo na stronie (lub jego pierwsza sylaba);

żywe srebro /ˈʒɨvɛ ˈsrɛbrɔ/ (n)
quicksilver
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) rtęć

żywego ducha /ʒɨvˈɛɡɔ dˈuxa/ (idiom)
not a living soul, not a soul
  tylko w zaprzeczeniu: (gdzieś nie ma) żadnej osoby[potrzebne źródło], (gdzieś nie ma) nikogo[potrzebne źródło]

żywica /ʒɨˈvʲiʦ̑a/ (n)
resin
  (biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;

żywicować /ʒˌɨvitsˈɔvatɕ/ (v)
tap
  wydobywać żywicę z drzew iglastych

żywiczny /ʒɨvˈitʃnɨ/ (adj)
resinous
  taki, który zawiera żywicę; pełen żywicy; pachnący żywicą

żywieniowiec /ʒˌɨvʲɛɲʲˈɔvʲɛts/ (n)
dietician, dietitian
  specjalista w dziedzinie żywienia

żywieniowy /ˌʒɨvʲjɛ̇̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
nutritional
  związany z żywieniem, dotyczący żywienia

żywioł /ˈʒɨvʲjɔw/ (n)
element
  (filozofia, filozoficzny) jeden z elementów tworzących świat materialny: ogień, woda, ziemia, powietrze

żywiołowo /ʒˌɨvʲɔwˈɔvɔ/ (adv)
zestfully
  w sposób żywiołowy

żywność /ˈʒɨvnɔɕʨ̑/ (n)
food
  ogół produktów spożywczych;

żywo /ʒˈɨvɔ/ (adv)
beamishly, brightly, livelily, vividly
  ukazując jaskrawość, dając blask
animatedly, briskly, dapperly, peartly
  w sposób energiczny
keenly, strongly
  z duży natężeniem

żywokost /ʒɨˈvɔkɔst/ (n)
comfrey
  (botanika, botaniczny) Symphytum L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych, liczący około 35 gatunków; bylina o zwisających kwiatach z promienistą, rurkowato-dzwonkowatą koroną, rosnąca w wilgotnych lasach, łąkach i zaroślach;

żywopłot /ʒɨˈvɔpwɔt/ (n)
hedge
  płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin;

żywotnik /ʒɨˈvɔtʲɲik/ (n)
Thuja
  (botanika, botaniczny) Thuja L., rodzaj roślin iglastych z rodziny cyprysowatych; ma łuskowate liście;

żywotnikowiec japoński /ʒˌɨvɔtɲikˈɔvʲɛts japˈɔɲski/ (n)
hiba
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Thujopsis dolabrata L. f., gatunek drzewa ozdobnego z rodziny cyprysowatych, pochodzącego z wyspy Honsiu

żywy /ˈʒɨvɨ/ (adj)
living
  będący w użyciu
vivid
  jasny, jaskrawy, niestonowany
alive, living
  przejawiający oznaki życia
lively, vivacious
  żwawy, szybki

żywy inwentarz /ʒˈɨvɨ invˈɛntaʃ/ (n)
livestock
  (rolnictwo, rolniczy) ogół zwierząt hodowlanych w gospodarstwie

żywy obraz /ʒˈɨvɨ ˈɔbras/ (n)
spitting image
  ktoś charakteryzujący się wysokim podobieństwem / zgodnością z oryginałem, rzeczywistością lub obiektem porównywanym lub wiernością w przedstawieniu / oddaniu kogoś czegoś

żyzność /ˈʒɨznɔɕʨ̑/ (n)
fecundity, fertility, fruitfulness, richness
  cecha gleby umożliwiającej obfity wzrost roślin na niej

żyzny /ˈʒɨznɨ/ (adj)
fertile, fruitful, fecund, opulent, rich
  dający wysokie plony
fertile, fecund, rich, opulent
  posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów

żyć /ʒɨʨ̑/ (v)
live, alive
  istnieć w sposób właściwy organizmom żywym
  bytować w jakichś warunkach
  obcować z kimś
  trwać

żyć jak pies z kotem /ˈʒɨʨ̑ ˈjak ˈpʲjɛs ˈː‿kɔtɛ̃m/ (v)
lead a cat-and-dog life
  żyć w ciągłej niezgodzie, nienawiści, kłótni

żyć jak pączek w maśle /ˈʒɨʨ̑ ˈjak ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛɡ ˈv‿maɕlɛ/ (v)
to live in clover
  żyć w bardzo dobrych warunkach materialnych, będąc zadowolonym i szczęśliwym

żyć na kartę rowerową /ˈʒɨʨ̑ na‿ˈkartɛ ˌrɔvɛˈrɔvɔ̃w̃/ (v)
shack up
  (rzadki, rzadko używany) (żartobliwie) żyć w wolnym związku, bez ślubu

żyć na kocią łapę /ˈʒɨʨ̑ na‿ˈkɔʨ̑ɔ̃w̃ ˈwapɛ/ (v)
shack up
  (żartobliwie) żyć w wolnym związku, bez ślubu

żyć na wysokiej stopie /ˈʒɨʨ̑ ˌna‿vɨˈsɔcɛ̇j ˈstɔpʲjɛ/ (v)
to live like a lord
  żyć luksusowo, wystawnie

żyła /ˈʒɨwa/ (n)
vein
  (anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca;
  (geologia, geologiczny) masa skalna lub mineralna wypełniająca szczelinę w skałach;

żyła udowa /ʒˈɨwa udˈɔva/ (n)
femoral vein
  (anatomia, anatomiczny) pień żylny będący przedłużeniem żyły podkolanowej, a przechodząca w żyłę biodrową zewnętrzną

żyła wrotna /ˈʒɨwa ˈvrɔtna/ (n)
hepatic portal vein
  (anatomia, anatomiczny) żyła doprowadzająca krew do wątroby;

żyłka /ʒˈɨwka/ (n)
flair, knack
  (potocznie, potoczny) predyspozycja lub zamiłowanie do czego

żyźnica /ʒɨʑɲˈitsa/ (n)
longan tree
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Dimocarpus longan Lour., gatunek tropikalnego drzewa owocowego z rodziny mydleńcowatych;
button-grass, oatgrass
  (botanika, botaniczny) Arrhenatherum P.Beauv., rodzaj trawy dającej wysokowartościowe siano;

żyźnie /ˈʒɨʑɲɛ/ (adv)
fecundly, fertilely, richly
  o glebie: w sposób umożliwiający obfity wzrost roślin na niej

żółcień chinolinowa /ˈʒuwʲʨ̑ɛ̇̃ɲ ˌxʲĩnɔlʲĩˈnɔva/ (n)
quinoline yellow
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, zielonkawożółty barwnik spożywczy;

żółcień pomarańczowa /ˈʒuwʲʨ̑ɛ̇̃ɲ ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔva/ (n)
sunset yellow
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) żółtopomarańczowy syntetyczny barwnik azowy stosowany do barwienia żywności;

żółciowy /ʒuwʲˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
biliary, bilious, choleic
  (biologia, biologiczny) dotyczący żółci

żółta kartka /ˈʒuwta ˈkartka/ (n)
yellow card
  (sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);

żółtaczka /ʒuwˈtaʧ̑ka/ (n)
jaundice, icterus
  (medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;

żółtaczkowy /ʒˌuwtatʃkˈɔvɨ/ (adj)
jaundiced
  (medycyna, medyczny) związany z żółtaczką, dotyczący żółtaczki; typowy dla żółtaczki

żółtawy /ʒuwˈtavɨ/ (adj)
yellowish
  lekko zabarwiony na żółto, podobny do koloru żółtego; niezupełnie żółty, prawie żółty

żółto /ʒˈuwtɔ/ (adv)
yellowly
  z użyciem żółtej barwy, z obecnością żółci

żółto-niebieski /ʒˈuwtɔɲʲɛbjˈɛski/ (adj)
yellow-blue
  taki, który ma dwa kolory: żółty i niebieski

żółto-szary /ʒˈuwtɔʃˈarɨ/ (adj)
yellow-gray
  taki, który ma dwa kolory: żółty i szary

żółtodziób /ʒuwˈtɔʥ̑up/ (n)
layman
  (potocznie, potoczny) osoba niedoświadczona, laik, amator

żółtoskrzydły /ˌʒuwtɔˈskʃɨdwɨ/ (adj)
yellow-winged
  taki, który ma żółte skrzydła; posiadający skrzydła koloru żółtego

żółty /ˈʒuwtɨ/ (adj)
yellow
  mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;

żółty związek zawodowy /ʒˈuwtɨ zvʲˈɔ̃zɛɡ zˌavɔdˈɔvɨ/ (n)
company union, yellow union
  (społeczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) fasadowa organizacja pracownicza, która nie dba o interesy pracowników, a w sporach często staje po stronie pracodawcy lub rządu

żółw /ʒuwf/ (n)
turtle
  (informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;
testudo, testudo formation, tortoise formation
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) szyk bojowy legionów rzymskich, polegający na utworzeniu przez legionistów zwartej formacji przypominającej osłoniętego skorupą żółwia (1.1);
tortoise, turtle, sea turtle, terrapin
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów;

żółw lamparci /ˈʒuwf lãmˈparʲʨ̑i/ (n)
leopard tortoise
  (zoologia, zoologiczny) Psammobates pardalis, gatunek afrykańskiego żółwia lądowego z rodzaju Psammobates

żółw lądowy /ˈʒuwf lɔ̃nˈdɔvɨ/ (n)
tortoise
  (zoologia, zoologiczny) żółw, którego środowiskiem naturalnym jest ląd

żółw morski /ˈʒuwf ˈmɔrsʲci/ (n)
sea turtle, turtle
  (zoologia, zoologiczny) żółw, którego środowiskiem naturalnym jest morze

żółw skórzasty /ˈʒuwf skuˈʒastɨ/ (n)
leatherback turtle, lute turtle
  (zoologia, zoologiczny) (systematyka) Dermochelys coriacea, gatunek gada z monotypowej rodziny żółwi skórzastych;

żółw zielony /ʒˈuwv ʑɛlˈɔnɨ/ (n)
green sea turtle, green turtle
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Chelonia mydas, gatunek gada z rodziny żółwi morskich;
  (zoologia, zoologiczny) żółw z gatunku (1.1)

żółwi /ˈʒuwvʲi/ (adj)
tortoise, turtle
  związany z żółwiem lub żółwiami

żółwik /ˈʒuwvʲik/ (n)
dap, fist bump, knuckle bump
  (potocznie, potoczny) lekkie uderzenie się pięściami dwojga osób w geście np. powitania

żółć /ʒuwʲʨ̑/ (n)
bile, gall
  (medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa;

żądanie /ʒɔ̃nˈdãɲɛ/ (n)
request
  kategorycznie wyrażone życzenie

żądać /ˈʒɔ̃ndaʨ̑/ (v)
demand
  domagać się czegoś kategorycznie

żądlić /ʒˈɔndlitɕ/ (v)
sting
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wbijać żądło

żądny /ʒˈɔndnɨ/ (adj)
greedy, thirsty, hungry
  pragnący czegoś w sposób niepohamowany

żądza /ˈʒɔ̃nʣ̑a/ (n)
desire, lust
  fizyczne pożądanie
desire
  silne pragnienie, chęć

żądło /ˈʒɔ̃ndwɔ/ (n)
sting, stinger
  (zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;

żłobek /ˈʒwɔbɛk/ (n)
nursery
  dzienna placówka opiekuńczo-wychowawcza, dla dzieci do trzeciego roku życia;

żłobić /ˈʒwɔbʲiʨ̑/ (v)
furrow
  o czasie: powodować powstawanie zmarszczek na twarzy lub zmiany w psychice
furrow, groove
  wycinać rowki, wgłębienia

żłób /ʒwˈup/ (n)
manger
  (rolnictwo, rolniczy) skrzynia na paszę dla bydła i koni

żłóbek /ˈʒwubɛk/ (n)
crib
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model stajenki betlejemskiej, zwykle z figurkami

”
”
  cudzysłów zamykający

„
“
  cudzysłów otwierający