język polski-ελληνικά FreeDict+WikDict dictionary
edition published: 2020-02-08
language: pl; el
availability: Licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported license (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/legalcode)

fagia /ˈfaɟja/ (suffix)
φαγία
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z odżywianiem się, zjadaniem, pochłanianiem, pożeraniem

fil /fˈil/ (suffix)
φιλος
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających amatora lub miłośnika czegoś

fobia /ˈfɔbʲja/ (suffix)
φοβία
  ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś

izm /ism̥/ (suffix)
ισμός
  …tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami

logia /ˈlɔɟja/ (suffix)
λογία
  ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką

skop /skɔp/ (suffix)
σκόπιο
  ostatni człon wyrazów złożonych będących nazwami przyrządów służących do obserwacji i badania

żerny /ʒˈɛrnɨ/ (suffix)
φάγος
  … zjadający, żywiący się

;
·
  średnik

AA /a‿ˈː/ (acronym)
Α.Α., ΑΑ
  = Anonimowi Alkoholicy;

AIDS /ɛjts/ (n)
AIDS, έιτζ
  (medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

Aaron /aˈːrɔ̃n/ (pn)
Ααρών
  (biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
  obcojęzyczne imię męskie pochodzenia semickiego;

Abchazja /apˈxazʲja/ (pn)
Αμπχαζία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Abdera /abdˈɛra/ (pn)
Άβδηρα
  (geografia, geograficzny) miejscowość w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja;

Abel /ˈabɛl/ (pn)
Άβελ
  imię męskie pochodzenia biblijnego;

Abelard /aˈbɛlart/ (pn)
Αβελάρδος
  imię męskie;

Aberdeen /ˈabɛrdˌin/ (pn)
Αμπερντήν
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);

Abidżan /abʲˈiʤ̑ãn/ /ˈabʲiʤ̑ãn/ (pn)
Αμπιτζάν, Αμπιντζάν
  (geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Abigail /ˌabʲiɡˈail/ (pn)
Αβιγαία
  imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego;

Abisynia /ˌabʲiˈsɨ̃ɲja/ (pn)
Αβησσυνία
  (geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

Abraham /abˈraxãm/ (pn)
Αβραάμ
  (biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Absalom /apsˈalɔm/ (pn)
Αβεσσαλώμ
  (biblijny) postać biblijna, syn króla Dawida;

Achilles /aˈxʲilːɛs/ (pn)
Αχιλλέας
  (mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Achtopol /axtˈɔpɔl/ (pn)
Αγαθούπολις
  (geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii, położone na wybrzeżu Morza Czarnego, przy granicy z Turcją;

Adam /ˈadãm/ (pn)
Αδάμ
  imię męskie;

Adelajda /ˌadɛˈlajda/ (pn)
Αδελαΐδα
  (geografia, geograficzny) miasto w Australii;
  imię żeńskie pochodzenia niemieckiego;

Adonis /aˈdɔ̃ɲis/ (pn)
Άδωνις
  (mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Adrian /ˈadrʲjãn/ (pn)
Αδριανός
  imię męskie;

Adriatyk /aˈdrʲjatɨk/ (pn)
Αδριατική
  (zobacz) Morze Adriatyckie

Afganistan /ˌavɡãˈɲistãn/ (pn)
Αφγανιστάν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Afganka /avˈɡãŋka/ (n)
Αφγανή
  obywatelka Afganistanu

Afgańczyk /avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Αφγανός
  obywatel Afganistanu

Afrodyta /ˌafrɔˈdɨta/ (pn)
Αφροδίτη
  (mitologia grecka) bogini miłości;
  imię żeńskie;

Afrodyzja /ˌafrɔˈdɨzʲja/ (pn)
Αφροδισιάδα
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowo-zachodniej Anatolii, dawny ośrodek kultu Afrodyty;

Afryka /ˈafrɨka/ (pn)
Αφρική
  (geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

Afrykanin /ˌafrɨˈkãɲĩn/ (n)
Αφρικανός
  mieszkaniec Afryki

Afrykanka /ˌafrɨˈkãŋka/ (n)
Αφρικάνα Αφρικανή
  mieszkanka Afryki

Agata /aˈɡata/ (pn)
Αγάθη, Αγαθή
  imię żeńskie;

Agesilaos /ˌaɡɛɕilˈaɔs/ (pn)
Αγησίλαος
  historyczne greckie imię męskie

Aglaja /aɡˈlaja/ (pn)
Αγλαΐα
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie
  (mitologia grecka) córka Mantineosa, żona Abasa, matka Akrizjosa i Projtosa
  (mitologia grecka) jedna z Charyt;
  (mitologia grecka) jedna z nimf, matka Nireusa

Agnieszka /aɟˈɲɛʃka/ (pn)
Αγνή
  imię żeńskie;

Ajschylos /ajsˈxɨlɔs/ (pn)
Αισχύλος
  (historia, historyczny, historycznie) (literacko) starożytny dramatopisarz grecki;
  (historia, historyczny, historycznie) greckie imię męskie

Akadia /aˈkadʲja/ (pn)
Ακαδία
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce Północnej;

Akropol /aˈkrɔpɔl/ (pn)
Ακρόπολη
  (geografia, geograficzny) wzgórze w Atenach;

Akwitania /ˌakfʲiˈtãɲja/ (pn)
Ακουιτανία
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji ze stolicą w Bordeaux;

Akwizgran /aˈkfʲizɡrãn/ (pn)
Άαχεν, Ακυίσγρανον
  (geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Alabama /ˌalaˈbãma/ (pn)
Αλαμπάμα
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Aladyn /aˈladɨ̃n/ (pn)
Αλαντίν
  imię bohatera jednej z opowieści „Baśni z tysiąca i jednej nocy”;

Alaska /aˈlaska/ (pn)
Αλάσκα
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Albania /alˈbãɲja/ (pn)
Αλβανία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Albanka /alˈbãŋka/ (n)
Αλβανίδα
  kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii

Albańczyk /alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Αλβανός
  człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Alberta /alˈbɛrta/ (pn)
Αλμπέρτα
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Aleksander /ˌalɛˈksãndɛr/ (pn)
Αλέξανδρος
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Aleksandra /ˌalɛˈksãndra/ (pn)
Αλεξάνδρα
  (mitologia grecka) (zobacz) Kasandra
  imię żeńskie;

Aleksandria /ˌalɛˈksãndrʲja/ (pn)
Αλεξάνδρεια
  (geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

Aleksja /aˈlɛksʲja/ (pn)
Αλεξία
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Alfons /ˈalfɔ̃w̃s/ (pn)
Αλφόνσος
  imię męskie;

Algier /ˈalʲɟɛr/ (pn)
Αλγέρι
  (geografia, geograficzny) stolica Algierii;

Algierczyk /alʲˈɟɛrʧ̑ɨk/ (n)
Αλγερινός
  obywatel Algierii

Algieria /alʲˈɟɛrʲja/ (pn)
Αλγερία
  (geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Algierka /alʲˈɟɛrka/ (n)
Αλγερινή
  obywatelka Algierii

Alicja /aˈlʲiʦ̑ʲja/ (pn)
Αλίκη
  imię żeńskie;

Allah /ˈalːax/ (pn)
Αλλάχ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

Alpy /ˈalpɨ/ (pn)
Άλπεις
  (geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Alzacja /alˈzaʦ̑ʲja/ (n)
Αλσατία
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

Alzatczyk /alˈzaṭʧ̑ɨk/ (n)
Αλσατός
  mieszkaniec Alzacji lub osoba płci męskiej pochodząca z tego regionu

Alzatka /alˈzatka/ (n)
Αλσατή
  mieszkanka Alzacji lub osoba płci żeńskiej pochodząca z tego regionu

Amazonka /ˌãmaˈzɔ̃nka/ (pn)
Αμαζόνιος
  (geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;
Αμαζόνα
  (mitologia, mitologiczny) członkini plemienia wojowniczych kobiet;

Ambroży /ãmˈbrɔʒɨ/ (pn)
Αμβρόσιος
  imię męskie;

Ameryka /ãˈmɛrɨka/ (pn)
Αμερική
  (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Ameryka Południowa /ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Νότια Αμερική
  (geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

Ameryka Północna /ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Βόρεια Αμερική
  (geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

Ameryka Łacińska /ãˈmɛrɨka waˈʨ̑ĩj̃ska/ (pn)
Λατινική Αμερική
  (geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;

Ameryka Środkowa /ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva/ (pn)
Κεντρική Αμερική
  (geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

Amerykanin /ˌãmɛrɨˈkãɲĩn/ (n)
Αμερικανός, Αμερικάνος
  mieszkaniec Ameryki – kontynentu

Amerykanka /ˌãmɛrɨˈkãnka/ (n)
Αμερικάνα, Αμερικανίδα
  obywatelka Stanów Zjednoczonych

Amman /ˈãmːãn/ (pn)
Αμμάν
  (geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

Amon /ˈãmɔ̃n/ (pn)
Άμμων
  bóg egipski;
  imię męskie;

Amorgos /amˈɔrɡɔs/ (pn)
Αμοργός
  (geografia, geograficzny) miejscowość, stolica wyspy (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Egejskim, w archipelagu Cyklady, położona na wschód od Naksos;

Amsterdam /ãmˈstɛrdãm/ (pn)
Άμστερνταμ, Αμστελόδαμο
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

Anaklet /anˈaklɛt/ (pn)
Ανάκλητος
  historyczne imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego

Ananke /ãˈnãŋkɛ/ (pn)
Ανάγκη
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie konieczności, bezwzględnego przymusu, nieuchronności i siły zniewalającej do podporządkowania się wyrokowi przeznaczenia, utożsamiana z rzymską Necessitas;

Anastazy /ˌãnaˈstazɨ/ (pn)
Αναστάσιος
  imię męskie;

Anatolia /ˌãnaˈtɔlʲja/ (pn)
Ανατολία, Μικρά Ασία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

Andaluzja /ˌãndaˈluzʲja/ (pn)
Ανδαλουσία
  (geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

Andaluzyjczyk /ˌãndaluˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
Ανδαλουσιανός
  mieszkaniec Andaluzji

Andora /ãnˈdɔra/ (pn)
Ανδόρρα, Ανδόρα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

Andorczyk /ãnˈdɔrʧ̑ɨk/ (n)
Ανδορανός
  obywatel Andory

Andromeda /ˌãndrɔ̃ˈmɛda/ (pn)
Ανδρομέδα
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
  imię żeńskie;

Andrzej /ˈãnḍʒɛj/ (pn)
Ανδρέας
  polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Andy /ˈãndɨ/ (pn)
Άνδεις
  (geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

Angelika /ˌãŋɡɛˈlʲika/ (pn)
Αγγελική
  imię żeńskie;

Angielka /ãŋʲˈɟɛlka/ (n)
Αγγλίδα
  kobieta narodowości angielskiej

Anglia /ˈãŋɡlʲja/ (pn)
Αγγλία
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii
  (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;

Anglik /ˈãŋɡlʲik/ (n)
Άγγλος
  mężczyzna narodowości angielskiej

Angola /ãŋˈɡɔla/ (pn)
Αγκόλα, Ανγκόλα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Angolczyk /ãŋˈɡɔlʧ̑ɨk/ (n)
Αγκολέζος
  obywatel Angoli

Angolka /ãŋˈɡɔlka/ (n)
Αγκολέζα
  obywatelka Angoli

Anguilla /ˌaŋɡuˈilla/ (pn)
Ανγκουίλα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Ania /ˈãɲa/ (pn)
Αννούλα
  (zdrobniale) poufała forma imienia Anna

Anioł /ˈãɲɔw/ (pn)
Άγγελος
  imię męskie;

Anioł Stróż /ˈãɲɔw ˈstruʃ/ (n)
φύλακας άγγελος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

Ankara /ãŋˈkara/ (pn)
Άγκυρα
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

Ankona /aŋkˈɔna/ (pn)
Ανκόνα
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w środkowych Włoszech, położone nad Adriatykiem;

Anna /ˈãnːa/ (pn)
Άννα
  (oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Antananarywa /ˌãntãnãnaˈrɨva/ (pn)
Ανταναναρίβο
  (geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

Antares /ãnˈtarɛs/ (pn)
Αντάρες
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Antarktyda /ˌãntarkˈtɨda/ (pn)
Ανταρκτική
  (geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Anteros /antˈɛrɔs/ (pn)
Αντέρως
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości odwzajemnionej lub miłości nieodwzajemnionej i zemsty za miłość odrzuconą;

Antigua i Barbuda /ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda/ (pn)
Αντίγκουα και Μπαρμπούντα
  (geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

Antiochia /antjˈɔhja/ (pn)
Αντιόχεια
  (geografia, geograficzny) starożytne i współczesne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;

Antoni /ãnˈtɔ̃ɲi/ (pn)
Αντώνιος, Αντώνης
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Antonina /ˌãntɔ̃ˈɲĩna/ (pn)
Αντωνία
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Antwerpia /ãntˈfɛrpʲja/ (pn)
Αμβέρσα
  (geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Antychryst /antˈɨxrɨst/ (pn)
Αντίχριστος
  (wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst

Antyle Holenderskie /ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ/ (pn)
Ολλανδικές Αντίλλες
  (geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

Apeliotes /ˌapɛˈlʲjɔtɛs/ (pn)
Απηλιώτης
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru wschodniego;

Apeniny /ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ/ (pn)
Απέννινα
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

Apia /ˈapʲja/ (pn)
Άπια
  (geografia, geograficzny) stolica Samoa;

Apollo /aˈpɔlːɔ/ (pn)
Απόλλων
  (mitologia grecka) bóg sztuki (muzyki, poezji), światła i wróżbiarstwa, przewodnik muz;
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie pochodzenia greckiego; jedno z imion mitologicznych;

Arab /ˈarap/ (n)
Άραβας
  osoba narodowości arabskiej;

Arabia Saudyjska /aˈrabʲja sawˈdɨjska/ (pn)
Σαουδική Αραβία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

Arabka /aˈrapka/ (n)
Αράβισσα
  kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

Aragonia /ˌaraˈɡɔ̃ɲja/ (pn)
Αραγονία
  (geografia, geograficzny) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

Aragończyk /ˌaraɡˈɔɲtʃɨk/ (n)
Αραγονέζος
  mieszkaniec Aragonii

Ararat /aˈrarat/ (pn)
Αραράτ
  (geografia, geograficzny) górski masyw wulkaniczny w Turcji;

Archimedes /ˌarxʲĩˈmɛdɛs/ (pn)
Αρχιμήδης
  (historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

Ares /ˈarɛs/ (pn)
Άρης
  (mitologia grecka) bóg wojny;

Argentyna /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na/ (pn)
Αργεντινή
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Argentynka /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃ŋka/ (n)
Αργεντινή
  obywatelka Argentyny

Argentyńczyk /ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Αργεντινός
  obywatel Argentyny

Argolida /ˌarɡɔlˈida/ (pn)
Αργολίδα
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Peloponezu, z historycznym centrum w Argos;

Argonauta /ˌarɡɔnˈawta/ (n)
Αργοναύτης
  (mitologia grecka) każdy z uczestników wyprawy po złote runo pod wodzą Jazona na statku Argo;

Argos /ˈarɡɔs/ (pn)
Άργος
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezależna polis;

Ariadna /arʲˈjadna/ (pn)
Αριάδνη
  imię żeńskie;

Arka Przymierza /ˈarka pʃɨmjˈɛʒa/ (pn)
Κιβωτός της Διαθήκης, Κιβωτός του Θεού, Κιβωτός του Μαρτυρίου
  (biblijny) skrzynia, w której przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;

Arkadia /arˈkadʲja/ (pn)
Αρκαδία
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

Arkadiusz /arˈkadʲjuʃ/ (pn)
Αρκάδιος
  imię męskie;

Arktyka /ˈarktɨka/ (pn)
Αρκτική
  (geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

Armagedon /ˌarmaˈɡɛdɔ̃n/ (n)
Αρμαγεδδών Αρμαγεδών
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) straszna klęska, zniszczenie
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;

Armenia /arˈmɛ̃ɲja/ (pn)
Αρμενία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Armeńczyk /arˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Αρμένης, Αρμένιος
  obywatel Armenii

Arseniusz /arˈsɛ̃ɲuʃ/ (pn)
Αρσένιος
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Artakserkses /ˌartaksˈɛrksɛs/ (pn)
Αρταξέρξης
  historyczne perskie imię męskie

Artemida /ˌartɛ̃ˈmʲida/ (pn)
Άρτεμις
  (mitologia grecka) bogini łowów i przyrody (m.in. świata roślinnego i zwierzęcego, gór, lasów, gajów, bagien, źródeł leczniczych), łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;

Artur /ˈartur/ (pn)
Αρθούρος
  imię męskie;

Aruba /aˈruba/ (pn)
Αρούμπα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

Arystokles /ˌarɨˈstɔklɛs/ (pn)
Αριστοκλής
  imię męskie;

Arystoteles /ˌarɨstɔˈtɛlɛs/ (pn)
Αριστοτέλης
  (historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,
  imię męskie

Asklepios /asˈklɛpʲjɔs/ (pn)
Ασκληπιός
  (mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;

Astrachań /aˈstraxãɲ/ (pn)
Άστραχαν
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

Asyria /aˈsɨrʲja/ (pn)
Ασσυρία
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

Asyż /ˈasɨʃ/ (pn)
Ασίζη
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Umbrii;

Atanazy /ˌatanˈazɨ/ (pn)
Αθανάσιος
  imię męskie;

Atena /aˈtɛ̃na/ (pn)
Αθηνά
  (mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła (m.in. tkactwa, hafciarstwa, przędzalnictwa), utożsamiana z rzymską Minerwą; córka Zeusa i Metydy; opiekunka Aten; jedna z olimpijczyków;
  imię żeńskie pochodzenia greckiego; imię mitologiczne

Ateny /aˈtɛ̃nɨ/ (pn)
Αθήνα
  (geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

Ateńczyk /aˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Αθηναίος
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Aten

Atina /atʲˈina/ (pn)
Αθήνα
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum;
  greckie imię żeńskie

Atlantyda /ˌatlãnˈtɨda/ (pn)
Ατλαντίδα
  (mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa całkowicie zniszczona przez trzęsienie ziemi, leżąca według Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw Słupów Heraklesa;

Atlantyk /aˈtlãntɨk/ (pn)
Ατλαντικός
  (geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki

Atlas /ˈatlas/ (n)
Άτλας
  (astronomia, astronomiczny) mały, wewnętrzny księżyc Saturna;
Άτλαντας, Άτλας
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w północno-zachodniej Afryce;
Άτλας
  (mitologia grecka) tytan dźwigający na barkach z rozkazu Zeusa sklepienie niebieskie;

Attyka /attˈɨka/ (pn)
Αττική
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

Augiasz /ˈawɡʲaʃ/ (pn)
Αυγείας
  (mitologia grecka) legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

Augustyn /awˈɡustɨ̃n/ (pn)
Αυγουστίνος
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Auschwitz /ˈawʃfits/ (pn)
Άουσβιτς
  (historia, historyczny, historycznie) = KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia

Australia /awˈstralʲja/ (pn)
Αυστραλία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
  (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

Australijczyk /ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Αυστραλέζος, Αυστραλός
  mieszkaniec, obywatel Australii

Australijka /ˌawstraˈlʲijka/ (n)
Αυστραλέζα, Αυστραλή
  mieszkanka, obywatelka Australii

Austria /ˈawstrʲja/ (pn)
Αυστρία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Austriaczka /awstrʲˈjaʧ̑ka/ (n)
Αυστριακή
  mieszkanka lub obywatelka Austrii

Austriak /ˈawstrʲjak/ (n)
Αυστριακός
  mieszkaniec lub obywatel Austrii

Austro-Węgry /ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ/ (pn)
Αυστροουγγαρία
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Awentyn /avˈɛntɨn/ (pn)
Αβεντίνος, Αβεντίνος Λόφος
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedno z siedmiu rzymskich wzgórz;

Awinion /aˈvʲĩɲɔ̃n/ (pn)
Αβινιόν
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

Azerbejdżan /ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn/ (pn)
Αζερμπαϊτζάν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

Azja /ˈazʲja/ (pn)
Ασία
  (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

Azja Mniejsza /ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa/ (pn)
Μικρά Ασία
  (geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

Azory /aˈzɔrɨ/ (pn)
Αζόρες
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

Ałtaj /ˈawtaj/ (pn)
Αλτάια Όρη
  (geografia, geograficzny) azjatyckie pasmo górskie;

BJRM /ˌbɛ‿jɔt‿ɛr‿ˈɛ̃m/ (acronym)
ΠΓΔΜ
  = (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Była Jugosłowiańska Republika Macedonii

Baba Jaga /ˈbaba ˈjaɡa/ (n)
Μπάμπα Γιάγκα
  (literacko) postać baśniowa wyobrażana jako brzydka starucha; uosobienie zła

Babilon /baˈbʲilɔ̃n/ (pn)
Βαβυλώνα
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

Bagdad /ˈbaɡdat/ (pn)
Βαγδάτη
  (geografia, geograficzny) stolica Iraku;

Bahamy /baˈxãmɨ/ (pn)
Μπαχάμες
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

Bahrajn /ˈbaxrajn/ (pn)
Μπαχρέιν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

Bairiki /ˌba<sup>j</sup>iˈrʲici/ (pn)
Μπαϊρίκι
  (geografia, geograficzny) stolica Kiribati;

Bajkał /ˈbajkaw/ (pn)
Βαϊκάλη
  (geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

Bakczysaraj /bˌaktʃɨsˈaraj/ (pn)
Μπακτσίσαραϊ
  (geografia, geograficzny) miasto na Krymie;

Baku /ˈbaku/ (pn)
Μπακού
  (geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

Baldwin /ˈbaldvʲĩn/ (pn)
Βαλδουίνος, Βαρδής
  imię męskie pochodzenia germańskiego;

Baleary /bˌalɛˈarɨ/ (pn)
Βαλεαρίδες
  (geografia, geograficzny) archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego;

Bangkok /ˈbãŋkːɔk/ (pn)
Μπανγκόκ
  (geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

Bangladesz /bãŋɡˈladɛʃ/ (pn)
Μπανγκλαντές, Μπαγκλαντές
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Baran /ˈbarãn/ (pn)
Κριός
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Baranek Boży /baˈrãnɛɡ ˈbɔʒɨ/ (pn)
Αμνός του Θεού
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;

Barbados /barˈbadɔs/ (pn)
Μπαρμπάντος
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Barbara /barˈbara/ (pn)
Βαρβάρα
  polskie imię żeńskie;

Barcelona /ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na/ (pn)
Βαρκελώνη
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

Barnaba /barˈnaba/ (pn)
Βαρνάβας
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia aramejskiego;

Barnauł /bˈarnaww/ (pn)
Μπαρναούλ
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Bartłomiej /bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j/ (pn)
Βαρθολομαίος
  imię męskie;

Baruch /bˈarux/ (pn)
Βαρούχ
  (biblijny) postać biblijna;

Basilicata /bˌaɕilikˈata/ (pn)
Μπαζιλικάτα
  (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech z ośrodkiem administracyjnym w Potenzy;

Bask /bask/ (n)
Βάσκος
  członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Baskijka /baˈsʲcijka/ (n)
Βάσκα
  (etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską

Baszan /bˈaʃan/ (pn)
Βασάν
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnej Palestynie, równina na wschód od rowu Jordanu;

Bawaria /baˈvarʲja/ (pn)
Βαυαρία, Βαβαρία, Μπάγερν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Bazylea /ˌbazɨˈlɛa/ (pn)
Βασιλεία
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Bałkany /bawˈkãnɨ/ (pn)
Βαλκάνια
  (geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

Beata /bɛˈata/ (pn)
Μπεάτα
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Beduin /bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn/ (n)
Βεδουίνος
  (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

Bejrut /ˈbɛjrut/ (pn)
Βηρυτός
  (geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Libanu;

Belfast /ˈbɛlfast/ (pn)
Μπέλφαστ
  (geografia, geograficzny) stolica Irlandii Północnej,

Belg /bɛlk/ (n)
Βέλγος
  obywatel Belgii

Belgia /ˈbɛlʲɟja/ (n)
Βέλγιο, Βέλγιον
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

Belgijka /bɛlʲˈɟijka/ (n)
Βελγίδα
  obywatelka Belgii

Belgrad /ˈbɛlɡrat/ (pn)
Βελιγράδι
  stolica Serbii;

Belize /bɛˈlʲizɛ/ (pn)
Μπελίζε, Μπελίζ, Μπελίσε
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

Bellona /bɛlˈːɔ̃na/ (pn)
Μπελλόνα
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 28;
  (mitologia rzymska) bogini wojny, utożsamiana z grecką Enyo;

Benedykt /bɛ̃ˈnɛdɨkt/ (pn)
Βενέδικτος
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Bengal /ˈbɛ̃ŋɡal/ (pn)
Βεγγάλη
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;

Beniamin /bɛ̃ˈɲjãmʲĩn/ (pn)
Βενιαμίν
  polskie imię męskie hebrajskiego pochodzenia;

Benin /ˈbɛ̃ɲĩn/ (pn)
Μπενίν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Beocja /bɛˈɔʦ̑ʲja/ (n)
Βοιωτία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowej Grecji;

Berber /ˈbɛrbɛr/ (n)
Βέρβερος
  (etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;

Berenika /ˌbɛrɛ̃ˈɲika/ (pn)
Βερενίκη
  spolszczone imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Bergamo /bɛrɡˈamɔ/ (pn)
Μπέργκαμο
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

Berlin /ˈbɛrlʲĩn/ (pn)
Βερολίνο, Βερολῖνον
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

Berlin Zachodni /ˈbɛrlʲĩn zaˈxɔdʲɲi/ (n)
Δυτικό Βερολίνο
  (historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;

Bermudy /bɛrˈmudɨ/ (pn)
Βερμούδες
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, w Ameryce Środkowej

Berno /ˈbɛrnɔ/ (pn)
Βέρνη
  (geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;

Besarabia /bˌɛsarˈabja/ (pn)
Βεσσαραβία
  (geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

Betel /bˈɛtɛl/ (pn)
Βαιθήλ
  (geografia, geograficzny) (biblijny) miasto wymienione w Biblii, utożsamiane z ruinami w pobliżu miejscowości Bajtin na Zachodnim Brzegu;

Betesda /bɛtˈɛzda/ (pn)
Βηθεσδά
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w północnej części starej Jerozolimy;

Betlejem /bɛˈtlɛjɛ̃m/ (pn)
Βηθλεέμ
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

Bhutan /ˈbutãn/ (pn)
Μπουτάν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Bhutanka /buˈtãŋka/ (n)
Μπουτανέζα
  obywatelka Bhutanu

Bhutańczyk /buˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Μπουτανέζος
  obywatel Bhutanu

Białorusin /ˌbʲjawɔˈruɕĩn/ (n)
Λευκορώσος
  osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

Białorusinka /ˌbʲjawɔruˈɕĩŋka/ (n)
Λευκορωσίδα
  kobieta lub dziewczyna narodowości białoruskiej, obywatelka Białorusi, mieszkanka Białorusi

Białoruś /bʲjaˈwɔruɕ/ (n)
Λευκορωσία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Biały Timok /bjˈawɨ tʲˈimɔk/ (pn)
Λευκός Τίμοκ
  (geografia, geograficzny) rzeka w Serbii, razem z Czarnym Timokiem tworzy Timok

Biblia /ˈbʲiblʲja/ (n)
Βίβλος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

Birma /ˈbʲirma/ (pn)
Βιρμανία, Μυανμάρ, Μπούρμα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Birmingham /bʲirmˈiŋɡam/ (pn)
Μπέρμιγχαμ
  (geografia, geograficzny) miasto w Anglii, siedziba władz hrabstwa West Midlands;

Bliski Wschód /ˈblʲisʲci ˈfsxut/ (pn)
Εγγύς Ανατολή, Μέση Ανατολή
  (geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

Bliźnięta /blʲiʑˈɲɛ̃nta/ (pn)
Δίδυμοι
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Bogarodzica /bˌɔɡarɔdʑˈitsa/ (n)
Θεοτόκος
  (staropolski) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Bogarodzicielka /bˌɔɡarˌɔdʑitɕˈɛlka/ (pn)
Θεοτόκος
  (teologia, teologiczny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Bogota /bɔˈɡɔta/ (pn)
Μπογκοτά
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Kolumbii;

Bogurodzica /bˌɔɡurɔdʑˈitsa/ (n)
Θεοτόκος
  (staropolski) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Boliwia /bɔˈlʲivʲja/ (pn)
Βολιβία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Boliwijczyk /ˌbɔlʲiˈvʲijʧ̑ɨk/ (n)
Βολιβιανός
  obywatel Boliwii

Boliwijka /ˌbɔlʲiˈvʲijka/ (n)
Βολιβιανή
  obywatelka Boliwii

Bolonia /bɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Μπολόνια
  (geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

Bombaj /ˈbɔ̃mbaj/ (pn)
Βομβάη
  (geografia, geograficzny) miasto w Indiach;

Bonifacy /ˌbɔ̃ɲiˈfaʦ̑ɨ/ (pn)
Βονιφάτιος
  imię męskie;

Booz /bˈɔɔs/ (pn)
Βοόζ
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego

Boreasz /bɔˈrɛaʃ/ (pn)
Βορέας
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru północnego, utożsamiany z rzymskim Akwilonem;

Botnik /bˈɔtɲik/ (pn)
Βοθνιακός
  (geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Zatoka Botnicka

Botswana /bɔtsˈfãna/ (pn)
Μποτσουάνα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Botswańczyk /bɔtsˈfãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Μποτσουανός
  obywatel Botswany

Bośnia /ˈbɔɕɲa/ (pn)
Βοσνία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie;

Bośnia i Hercegowina /ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna/ (pn)
Βοσνία και Ερζεγοβίνη, Βοσνία-Ερζεγοβίνη
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Boża Rodzicielka /bˈɔʒa rˌɔdʑitɕˈɛlka/ (pn)
Θεοτόκος
  (teologia, teologiczny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Boże Narodzenie /ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (pn)
Χριστούγεννα
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

Braiła /braˈiwa/ (pn)
Βράιλα
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodniej części Rumunii, w okręgu Braiła (1.2), nad brzegiem Dunaju;

Bratysława /ˌbratɨˈswava/ (pn)
Μπρατισλάβα
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

Brazylia /braˈzɨlʲja/ (pn)
Βραζιλία
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Brazylijczyk /ˌbrazɨˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Βραζιλιάνος
  obywatel Brazylii

Brazylijka /ˌbrazɨˈlʲijka/ (n)
Βραζιλιάνα
  obywatelka Brazylii

Bretania /brɛˈtãɲja/ (pn)
Βρετάνη
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Bruksela /bruˈksɛla/ (pn)
Βρυξέλλες
  (geografia, geograficzny) stolica Belgii;

Brunei /brũˈnɛji/ (pn)
Μπρουνέι
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Brytyjskie Wyspy Dziewicze /brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ/ (pn)
Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;

Buchara /buxˈara/ (n)
Μπουχάρα
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzeką Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;

Budapeszt /buˈdapɛʃt/ (pn)
Βουδαπέστη
  (geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

Buenos Aires /buˈɛnɔs aˈirɛs/ (pn)
Μπουένος Άιρες
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny;

Bukareszt /buˈkarɛʃt/ (pn)
Βουκουρέστι
  (geografia, geograficzny) stolica Rumunii;

Burgundia /burˈɡũndʲja/ (pn)
Βουργουνδία
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

Burkina Faso /burʲˈcĩna ˈfasɔ/ (pn)
Μπουρκίνα Φάσο
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

Burundi /buˈrũndʲi/ (pn)
Μπουρούντι
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Burundyjczyk /ˌburũnˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
Μπουρουντιανός
  obywatel Burundi

Burundyjka /ˌburũnˈdɨjka/ (n)
Μπουρουντιανή
  obywatelka Burundi

Buszmen /ˈbuʃmɛ̃n/ (n)
Βουσμάνος
  (antropologia, antropologiczny) członek ludu afrykańskiego zamieszkującego kotlinę Kalahari i pustynię Namib;

Bułgar /ˈbuwɡar/ (n)
Βούλγαρος
  człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

Bułgaria /buwˈɡarʲja/ (n)
Βουλγαρία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Bułgarka /buwˈɡarka/ (n)
Βουλγάρα
  kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii

Byk /bɨk/ (pn)
Ταύρος
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii /ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji/ (pn)
Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana przez ONZ

Bóg /buk/ (n)
Θεός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

Bóg Ojciec /bˈuk ˈɔjtɕɛts/ (pn)
Θεός Πατήρ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: pierwsza osoba Trójcy Świętej;

Bóg bez pracy nic nie daje /ˈbuɡ bɛs‿ˈpraʦ̑ɨ ˈɲiʦ̑ʲ ɲɛ‿ˈdajɛ/ (proverb)
συν Αθηνά και χείρα κίνει
  bez wysiłku niczego nie można osiągnąć

Błażej /ˈbwaʒɛj/ (pn)
Βλάσιος
  imię męskie;

Cannes /kˈannɛs/ (pn)
Κάννες, Κάνες
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu;

Cardiff /ˈkardʲif/ (pn)
Κάρντιφ
  (geografia, geograficzny) miasto i stolica Walii;

Cefeusz /ʦ̑ɛˈfɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Κηφεύς
  (mitologia grecka) król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);
  (mitologia grecka) król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów;
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok;

Cerber /ˈʦ̑ɛrbɛr/ (pn)
Κέρβερος
  (mitologia grecka) trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu;

Ceres /ˈʦ̑ɛrɛs/ (pn)
Δήμητρα, Κέρες, αστεροειδής Δήμητρα
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;
Δήμητρα, Κέρες
  (mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

Cetynia /tsɛtˈɨɲʲa/ (pn)
Τσέτινιε
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Czarnogórze, kolebka państwowości czarnogórskiej;

Chania /xˈaɲʲa/ (pn)
Χανιά
  (geografia, geograficzny) greckie miasto na północno-zachodnim wybrzeżu Krety;

Charków /ˈxarkuf/ (pn)
Χάρκιβ
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej części Ukrainy;

Charon /ˈxarɔ̃n/ (pn)
Χάροντας, Χάρος, Χάρων
  (mitologia, mitologiczny) przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej;
Χάρων
  (astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;

Charybda /xarˈɨbda/ (pn)
Χάρυβδη, Χάρυβδις
  (mitologia grecka) córka Posejdona i Gai, potwór morski czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;

Cheronea /ˌxɛrɔ̃ˈnɛa/ (pn)
Χαιρώνεια
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Cheroneja /ˌxɛrɔ̃ˈnɛja/ (pn)
Χαιρώνεια
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Chicago /ʃikˈaɡɔ/ (pn)
Σικάγο
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Chile /ˈʧ̑ʲilɛ/ (pn)
Χιλή
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Chilijczyk /ʧ̑ʲiˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Χιλιανός
  obywatel Chile

Chimera /xʲĩˈmɛra/ (pn)
Χίμαιρα
  (mitologia grecka) fantastyczny stwór z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziejący ogniem potwór z głową lwa, tułowiem kozy i ogonem węża;

Chinka /ˈxʲĩŋka/ (n)
Κινέζα
  kobieta lub dziewczyna narodowości chińskiej, obywatelka lub mieszkanka Chin

Chiny /ˈxʲĩnɨ/ (pn)
Κίνα
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Chińczyk /ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Κινέζος
  obywatel Chin
  osoba narodowości chińskiej;

Chińska Republika Ludowa /ˈxʲĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva/ (pn)
Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;

Chopin /ʃˈɔpɛn/ (pn)
Σοπέν
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 3784, znajdująca się w głównym pasie asteroid

Chorwacja /xɔrˈvaʦ̑ʲja/ (n)
Κροατία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Chorwat /ˈxɔrvat/ (n)
Κροάτης
  człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Chorwatka /xɔrˈvatka/ (n)
Κροάτισσα
  kobieta lub dziewczyna narodowości chorwackiej, obywatelka Chorwacji, mieszkanka Chorwacji

Chronos /xrˈɔnɔs/ (pn)
Χρόνος
  (mitologia grecka) bóstwo pogańskie, bóg czasu;

Chrystus /ˈxrɨstus/ (pn)
Χριστός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Chrystus Pan /xrˈɨstus pˈan/ (pn)
Χριστός ο Κύριος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) Jezus Chrystus

Chrystus zmartwychwstał /xrˈɨstuz zmartfˈɨxfstaw/ (interjection)
Χριστός ανέστη
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjne pozdrowienie wielkanocne, używane głównie wśród prawosławnych

Chryzostom /xrɨˈzɔstɔ̃m/ (pn)
Χρυσόστομος
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Cieśnina Gibraltarska /tɕɛɕɲˈina ɡʲˌibraltˈarska/ (pn)
πορθμός του Γιβραλτάρ
  (geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Śródziemne z Oceanem Atlantyckim, oddzielająca Afrykę od Europy;

Cylicja /tsɨlˈitsja/ (pn)
Κιλικία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;

Cypr /ʦ̑ɨpr̥/ (pn)
Κύπρος
  (geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;
  (geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

Cyprian /ˈʦ̑ɨprʲjãn/ (pn)
Κυπριανός
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Cypryjczyk /ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk/ (n)
Κύπριος, Κυπραίος, Κυπριώτης
  obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cypryjka /ʦ̑ɨˈprɨjka/ (pn)
Κυπραία, Κυπριώτισσα, Κύπρια
  obywatelka Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cyrena /tsɨrˈɛna/ (pn)
Κυρήνη
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;

Cyrus /ˈʦ̑ɨrus/ (pn)
Κύρος
  imię męskie;

Cyryl /ˈʦ̑ɨrɨl/ (pn)
Κύριλλος
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Czarnobyl /tʃarnˈɔbɨl/ (pn)
Τσερνομπίλ
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;

Czarnogóra /ˌʧ̑arnɔˈɡura/ (n)
Μαυροβούνιο
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

Czarnogórzanin /ˌʧ̑arnɔɡuˈʒãɲĩn/ (n)
Μαυροβούνιος
  obywatel Czarnogóry

Czarnogórzanka /ˌʧ̑arnɔɡuˈʒãŋka/ (n)
Μαυροβούνια
  mieszkanka Czarnogóry

Czarnogórzec /ˌʧ̑arnɔˈɡuʒɛʦ̑/ (n)
Μαυροβούνιος
  człowiek narodowości czarnogórskiej, obywatel Czarnogóry, mieszkaniec Czarnogóry

Czarny Timok /tʃˈarnɨ tʲˈimɔk/ (pn)
Μαύρος Τίμοκ
  (geografia, geograficzny) rzeka w Serbii, razem z Białym Timokiem tworzy Timok

Czech /ʧ̑ɛx/ (n)
Τσέχος
  osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;

Czechosłowacja /ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja/ (pn)
Τσεχοσλοβακία
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Czechosłowak /ˌʧ̑ɛxɔˈswɔvak/ (n)
Τσεχοσλοβάκος
  (historia, historyczny, historycznie) obywatel Czechosłowacji, mieszkaniec Czechosłowacji

Czechy /ˈʧ̑ɛxɨ/ (pn)
Βοημία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);
Τσεχία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

Czerwony Krzyż /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ/ (pn)
Ερυθρός Σταυρός
  (potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;

Czeszka /ˈʧ̑ɛʃka/ (n)
Τσέχα
  osoba płci żeńskiej narodowości czeskiej, obywatelka Czech, mieszkanka Czech

Czysty Poniedziałek /ˈʧ̑ɨstɨ ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk/ (n)
Καθαρά Δευτέρα, Καθαρή Δευτέρα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa prawosławnego święta greckiego, pierwszy dzień postu przed Wielkanocą;

Czyta /tʃˈɨta/ (pn)
Τσιτά
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, nad rzekami Czytą (1.2) i Ingodą, w południowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;

Dafne /ˈdafnɛ/ (pn)
Δάφνη
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;
  imię żeńskie pochodzenia greckiego

Dagestan /daˈɡɛstãn/ (n)
Νταγκεστάν
  (geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Dakota Południowa /daˈkɔta ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Νότια Ντακότα
  (geografia, geograficzny) stan w środkowo-północnej części Stanów Zjednoczonych;

Daleki Wschód /daˈlɛci ˈfsxut/ (n)
Άπω Ανατολή
  (geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;

Damaszek /dãˈmaʃɛk/ (pn)
Δαμασκός
  (geografia, geograficzny) stolica Syrii;

Danae /dˈanɛ/ (pn)
Δανάη
  (mitologia grecka) królewna z Argos, córka Akrizjosa i Eurydyki oraz matka Perseusza;

Dania /ˈdãɲja/ (pn)
Δανία, Δανιμαρκία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Daniel /ˈdãɲɛl/ (pn)
Δανιήλ, Ντάνιελ
  imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Dar es Salaam /ˈdar ˈɛs ːaˈlaãm/ (pn)
Νταρ ες Σαλάμ
  (geografia, geograficzny) miasto w Tanzanii, dawna stolica i siedziba władz;

Dardanele /ˌdardãˈnɛlɛ/ (n)
Δαρδανέλλια
  (geografia, geograficzny) cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą;

Dawid /ˈdavʲit/ (pn)
Δαβίδ
  imię męskie;

Debora /dɛbˈɔra/ (pn)
Δεββώρα
  (biblijny) starotestamentowa prorokini z plemienia Naftalego;
  imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Deimos /dɛˈ<sup>j</sup>ĩmɔs/ (pn)
Δείμος
  (astronomia, astronomiczny) mniejszy i dalszy z dwóch księżyców Marsa;

Dejmos /dˈɛjmɔs/ (pn)
Δείμος
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie trwogi, towarzysz Aresa na polu bitwy;

Dekalog /dɛˈkalɔk/ (n)
δεκάλογος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie i judaizmie: dziesięć przykazań Bożych;

Demeter /dɛ̃ˈmɛtɛr/ (pn)
Δήμητρα
  (mitologia grecka) bogini ziemi uprawnej, urodzaju, zboża i rolnictwa, utożsamiana z rzymską Ceres;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1108;

Demetriusz /dɛ̃ˈmɛtrʲjuʃ/ (pn)
Δημήτρης, Δημήτριος
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Demokratyczna Republika Konga /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa/ (pn)
Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Κονγκό-Κινσάσα, Λαοκρατική Δημοκρατία του Κονγκό
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;

Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na rɛˈpublʲika ˈvɨspʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑ɛj/ (pn)
Λαϊκή Δημοκρατία του Αγίου Θωμά και Πρίγκιπα, Λαϊκή Δημοκρατία του Σάο Τομέ και Πρίνσιπε
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce

Diego /djˈɛɡɔ/ (pn)
Ντιέγκο
  hiszpańskie imię męskie

Dike /ˈdʲikɛ/ (pn)
Δίκη
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie sprawiedliwości, utożsamiana z rzymską Justycją; jedna z Hor;

Diogenes /dʲjɔˈɡɛ̃nɛs/ (pn)
Διογένης
  greckie imię męskie;
  (filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;

Dionizos /dʲjɔ̇̃ˈɲizɔs/ (pn)
Διόνυσος
  (mitologia grecka) bóg latorośli winnej, wina, mistycznego szału, ekstazy, wesołości, sił witalnych natury i form scenicznych, utożsamiany z rzymskim Liberem;

Disneyland /dʲˌisnɛˈɨlant/ (pn)
Ντίσνεϋλαντ
  (turystyka, turystyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) wspólna nazwa kilku parków rozrywki tematycznie związanych z produkcjami The Walt Disney Company;

Dniepr /dʲɲɛpr̥/ (pn)
Ντνίπρο
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w obwodzie dniepropetrowskim na Ukrainie
Δνείπερος
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;

Dniestr /dʲɲɛstr̥/ (pn)
Δνείστερος
  (geografia, geograficzny) rzeka wypływająca z Karpat Wschodnich, uchodząca do Morza Czarnego, a przepływająca przez Ukrainę i Mołdawię;

Dodekanez /dˌɔdɛkˈanɛs/ (pn)
Δωδεκάνησος, νομός Δωδεκανήσου
  (geografia, geograficzny) (administracja) nomos (prefektura administracyjna) obejmujący archipelag Dodekanez (1.1)
Δωδεκάνησα, Δωδεκάνησος
  (geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji;

Dolna Austria /dˈɔlna ˈawstrja/ (pn)
Κάτω Αυστρία
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północnej Austrii;

Dolna Kartlia /dˈɔlna kˈartlja/ (pn)
Κβέμο Κάρτλι
  (administracja) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w południowo-wschodniej Gruzji, ze stolicą w Rustawi;

Dominika /ˌdɔ̃mʲĩˈɲika/ (pn)
Ντομίνικα, Δομίνικα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;
Δομίνικα, Ντομίνικα
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim w grupie Wysp Zawietrznych

Dominikana /ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna/ (pn)
Δομινικανή Δημοκρατία
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Dominikanka /ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãnka/ (n)
Δομινικανή
  obywatelka Dominikany

Donieck /ˈdɔ̃ɲɛʦ̑k/ (pn)
Ντονιέτσκ
  (geografia, geograficzny) miasto na wschodzie Ukrainy;

Donna /dˈɔnna/ (pn)
Ντόνα
  anglosaskie imię żeńskie

Dorota /dɔˈrɔta/ (pn)
Δωροθέα
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Dortmund /dˈɔrtmunt/ (pn)
Ντόρτμουντ
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, największy ośrodek Zagłębia Ruhry;

Drezno /ˈdrɛznɔ/ (pn)
Δρέσδη
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Droga Mleczna /ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na/ (pn)
Γαλαξίας
  (astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie

Dublin /ˈdublʲĩn/ (pn)
Δουβλίνο
  (geografia, geograficzny) stolica Irlandii;

Dubrownik /duˈbrɔvʲɲik/ (pn)
Ντουμπρόβνικ
  (geografia, geograficzny) portowe miasto na południu Chorwacji, nad Adriatykiem;

Duch Święty /ˈduxʲ ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (pn)
Άγιο Πνεύμα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;

Dunaj /ˈdũnaj/ (pn)
Δούναβης
  (geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Dunka /ˈdũŋka/ (n)
Δανέζα, Δανή
  kobieta lub dziewczyna narodowości duńskiej lub obywatelka Danii

Duńczyk /ˈdũj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Δανός
  człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii

Dzielnica Łacińska /dʑɛlɲˈitsa watɕˈiɲska/ (pn)
Καρτιέ Λατέν
  (geografia, geograficzny) (administracja) uniwersytecka dzielnica Paryża;

Dziewica Maryja /dʑɛvˈitsa marˈɨja/ (pn)
Παρθένα Μαρία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Dżibuti /ʤ̑ʲiˈbutʲi/ (pn)
Τζιμπουτί
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
  (geografia, geograficzny) (administracja) stolica Dżibuti (1.1);

Dżudda /dʒˈudda/ (pn)
Τζέντα
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, w prowincji Mekka, nad Morzem Czerwonym;

EBC /ɛ‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
ΕΚΤ, Ε.Κ.Τ.
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Centralny

EBI /ˈɛbʲi/ (acronym)
ΕΤΕ
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Inwestycyjny;

EPZ /ˈɛps/ (acronym)
ΕΠΚ
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Europejska Partia Zielonych;

ESBC /ˌɛ‿ːz‿bɛ‿ˈʦ̑ɛ/ (acronym)
Ε.Σ.Κ.Τ.
  = (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Banków Centralnych;

Ebro /ˈɛbrɔ/ (pn)
Έβρος
  (geografia, geograficzny) rzeka w Hiszpanii;

Eden /ˈɛdɛn/ (pn)
Εδέμ
  (biblijny) raj, ogród rajski;

Edirne /ɛˈdʲirnɛ/ (pn)
Αδριανούπολη
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Turcji

Edward /ˈɛdvart/ (pn)
Εδουάρδος
  imię męskie;

Edynburg /ɛˈdɨ̃nburk/ (pn)
Εδιμβούργο
  (geografia, geograficzny) stolica Szkocji,

Efialtes /ɛˈfʲjaltɛs/ (pn)
Εφιάλτης
  dawne greckie imię męskie;

Efrem /ˈɛfrɛm/ (pn)
Εφραίμ
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Egina /ɛˈɟĩna/ (pn)
Αίγινα
  (geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Egejskim, w archipelagu Wysp Argosarońskich;
  (geografia, geograficzny) (administracja) gmina (dimos) w Grecji obejmująca wyspy Eginę (1.1) i Moni
  (geografia, geograficzny) greckie miasto portowe, stolica wyspy Eginy (1.1)
  (mitologia grecka) nimfa z mitów greckich, córka boga Asoposa uprowadzona przez Zeusa

Egipcjanin /ˌɛɟipˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn/ (n)
Αιγύπτιος
  mieszkaniec Egiptu

Egipcjanka /ˌɛɟipˈʦ̑ʲjãŋka/ (n)
Αιγύπτια
  mieszkanka Egiptu

Egipt /ˈɛɟipt/ (pn)
Αίγυπτος
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;

Ekwador /ɛˈkfadɔr/ (pn)
Ισημερινός, Εκουαδόρ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;

Elefteria /ˌɛlɛftˈɛrja/ (pn)
Ελευθερία
  żeńskie imię greckie

Elefterios /ˌɛlɛftˈɛrjɔs/ (pn)
Ελευθέριος
  greckie imię męskie, odpowiednik polskich Eleuteriusz, Eleutery

Eleuteria /ˌɛlɛwtˈɛrja/ (pn)
Ελευθερία
  imię żeńskie;

Eleuteriusz /ˌɛlɛwtˈɛrjuʃ/ (pn)
Ελευθέριος, Λευτέρης
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Eleutery /ˌɛlɛwtˈɛrɨ/ (pn)
Ελευθέριος, Λευτέρης
  imię męskie;

Eliasz /ˈɛlʲjaʃ/ (pn)
Ηλίας
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Elżbieta /ɛlʒˈbʲjɛta/ (pn)
Ελισάβετ
  polskie imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego;

Endymion /ɛ̃nˈdɨ̃mʲjɔ̃n/ (pn)
Ενδυμίων
  (mitologia grecka) król Elidy, piękny młodzieniec, ukochany Selene, ukarany nieprzerwanym snem i obdarzony wieczną młodością;

Eneasz /ɛnˈɛaʃ/ (pn)
Αινείας
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny trojańskiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli założyć Rzym;

Eolia /ɛˈɔlʲja/ (pn)
Αιολίδα
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północno-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;
Αιολία
  (mitologia grecka) córka Amytaona;
  (mitologia grecka) skalista wyspa pływająca po morzu i otoczona wałem ze spiżu, identyfikowana ze Stromboli lub Lipari; siedziba władcy wiatrów, Eola;

Eos /ˈɛɔs/ (pn)
Ηώς
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz świtu, utożsamiana z rzymską Aurorą;

Epikur /ɛpˈikur/ (pn)
Ἐπίκουρος
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof;

Epir /ˈɛpir/ (pn)
Ήπειρος
  (geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;

Epir Północny /ˈɛpir puwnˈɔtsnɨ/ (pn)
Βόρειος Ήπειρος
  (geografia, geograficzny) północna część Epiru położona w południowej Albanii, na południe od linii Korcza-Himara

Erazm /ˈɛrasm̥/ (pn)
Έρασμος
  imię męskie;

Ereb /ˈɛrɛp/ (pn)
Έρεβος
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie ciemności świata podziemnego;
  (mitologia grecka) najciemniejsza część podziemnego świata zmarłych – Hadesu;

Erfurt /ˈɛrfurt/ (pn)
Έρφουρτ
  (geografia, geograficzny) miasto w centralnej części Niemiec, stolica Turyngii;

Eris /ˈɛrʲis/ (pn)
Έρις, Έριδα
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 136199;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią;

Ermentruda /ˌɛrmɛntrˈuda/ (pn)
Ερμεντρούδη
  rzadkie, historyczne imię żeńskie pochodzenia germańskiego;

Eros /ˈɛrɔs/ (pn)
Έρως, Έρωτας
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem);
Έρως
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 433;

Erytrea /ˌɛrɨˈtrɛa/ (pn)
Ερυθραία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;

Erywań /ɛˈrɨvãɲ/ (pn)
Εριβάν, Γιερεβάν
  (geografia, geograficzny) stolica Armenii;

Essex /ˈɛssɛks/ (pn)
Έσσεξ
  (geografia, geograficzny) hrabstwo ceremonialne i niemetropolitalne we wschodniej Anglii;

Estonia /ɛˈstɔ̃ɲja/ (pn)
Εσθονία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Estonka /ɛˈstɔ̃ŋka/ (n)
Εσθονή
  kobieta lub dziewczyna narodowości estońskiej, obywatelka Estonii

Estończyk /ɛˈstɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Εσθονός
  człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii

Estremadura /ˌɛstrɛmadˈura/ (pn)
Εξτρεμαδούρα
  (geografia, geograficzny) (administracja) jedna ze wspólnot autonomicznych w Hiszpanii ze stolicą w Méridzie;

Eter /ˈɛtɛr/ (pn)
Αιθέρας
  (mitologia grecka) bóg jasnego światła, uosobienie wyższych rejonów niebieskich; górne powietrze;

Etiopczyk /ɛˈtʲjɔpʧ̑ɨk/ (n)
Αιθίοπας
  obywatel Etiopii

Etiopia /ɛˈtʲjɔpʲja/ (pn)
Αιθιοπία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Etiopka /ɛˈtʲjɔpka/ (n)
Αιθιοπίδα, Αιθιόπισσα
  obywatelka Etiopii

Etna /ˈɛtna/ (pn)
Αίτνα
  (geografia, geograficzny) czynny wulkan położony na Sycylii, we Włoszech;

Etol /ˈɛtɔl/ (n)
Αιτωλός
  mieszkaniec Etolii

Etolia /ɛˈtɔlʲja/ (pn)
Αιτωλία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnej Grecji

Eubeja /ɛwbˈɛja/ (pn)
Εύβοια
  (geografia, geograficzny) przybrzeżna wyspa grecka w zachodniej części Morza Egejskiego;

Eufemia /ɛwˈfɛ̃mʲja/ (pn)
Ευφημία
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Eufrat /ˈɛwfrat/ (pn)
Ευφράτης
  (geografia, geograficzny) rzeka w Azji, przepływa przez Turcję, Syrię i Irak;

Eufrozyna /ˌɛwfrɔˈzɨ̃na/ (pn)
Ευφροσύνη
  (mitologia, mitologiczny) jedna z mitologicznych Charyt;
  imię żeńskie;

Eugenia /ɛwˈɡɛ̃ɲja/ (pn)
Ευγενία
  imię żeńskie;

Eugeniusz /ɛwˈɡɛ̃ɲuʃ/ (pn)
Ευγένιος
  imię męskie;

Euklides /ɛwˈklʲidɛs/ (pn)
Ευκλείδης
  grecki matematyk;

Eurazja /ɛwˈrazʲja/ (n)
Ευρασία
  (geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję;

Europa /ɛwˈrɔpa/ (pn)
Ευρώπη
  (geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;
  (mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;

Europejczyk /ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk/ (n)
Ευρωπαίος
  mieszkaniec Europy

Europejska Stolica Kultury /ˌɛwrɔˈpɛjska stɔˈlʲiʦ̑a kulˈturɨ/ (pn)
Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης
  wybrane przez UE miasto europejskie, które w ciągu określonego roku prezentuje życie kulturalne zarówno swoje jak i swego regionu i państwa;

Euros /ˈɛwrɔs/ (pn)
Εύρος
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru południowo-wschodniego, utożsamiany z rzymskim Wulturnusem;

Eustachy /ɛwˈstaxɨ/ (pn)
Ευστάθιος
  imię męskie;

Euzebiusz /ɛwˈzɛbʲjuʃ/ (pn)
Ευσέβιος
  imię męskie;

Ewa /ˈɛva/ (pn)
Εύα, Εύη
  (biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;
  polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Ewangelos /ˌɛvandʒˈɛlɔs/ (pn)
Ευάγγελος
  greckie imię męskie

Ewaryst /ɛvˈarɨst/ (pn)
Ευάριστος
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Ezdrasz /ˈɛzdraʃ/ (pn)
Έσδρας
  imię męskie;

Ezechiel /ɛˈzɛxʲjɛl/ (pn)
Ιεζεκιήλ
  imię męskie pochodzenia biblijnego;

Ezop /ˈɛzɔp/ (pn)
Αίσωπος
  (historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

Falklandy /falkˈlãndɨ/ (pn)
Νήσοι Φώκλαντ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag (1.1);

Famagusta /fˌamaɡˈusta/ (pn)
Αμμόχωστος
  (geografia, geograficzny) miasto na Cyprze w tureckiej części wyspy;

Fatima /faˈtʲĩma/ (pn)
Φάτιμα
  (geografia, geograficzny) miasto w Portugalii
Φατιμά
  arabskie imię żeńskie

Faun /fawn/ (pn)
Φαύνος
  (mitologia, mitologiczny) staroitalski bóg płodności o pół koziej posturze, bóstwo lasów górskich, opiekun pasterzy, który darzy płodnością ich stada i uczy uprawy roli;

Faustyna /fawˈstɨ̃na/ (pn)
Φαυστίνα
  imię żeńskie;

Federacja Rosyjska /ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska/ (pn)
Ρωσική Ομοσπονδία
  (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji

Federalna Republika Somalii /fˌɛdɛrˈalna rɛpˈublikˌa sɔmˈalji/ (pn)
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Σομαλίας
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Somalii jako państwa

Fenicja /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲja/ (pn)
Φοινίκη
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;

Fenicjanin /ˌfɛ̃ɲiˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn/ (n)
Φοίνικας
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Fenicji

Fenicjanka /ˌfɛ̃ɲiˈʦ̑ʲjãŋka/ (n)
Φοίνισσα
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Fenicji

Ferdynand /fɛrˈdɨ̃nãnt/ (pn)
Φερδινάνδος
  imię męskie;

Fidżi /ˈfʲiʤ̑ʲi/ (pn)
Φίτζι
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Fidżyjczyk /fʲiˈʤ̑ɨjʧ̑ɨk/ (n)
Φιτζιανός
  obywatel Fidżi

Fidżyjka /fʲiˈʤ̑ɨjka/ (n)
Φιτζιανή
  obywatelka Fidżi

Filadelfia /ˌfʲilaˈdɛlfʲja/ (pn)
Φιλαδέλφεια
  (geografia, geograficzny) miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna grecka nazwa tureckiego miasta Alaşehir

Filip /ˈfʲilʲip/ (pn)
Φίλιππος
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Filipiny /ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ/ (pn)
Φιλιππίνες
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Filoktet /fʲiˈlɔktɛt/ (pn)
Φιλοκτήτης
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, król Tesalii, łucznik, spadkobierca łuku Heraklesa i zabójca Parysa;

Filon /ˈfʲilɔ̃n/ (pn)
Φίλων
  imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Fin /fʲĩn/ (n)
Φιλανδός
  człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii

Finka /ˈfʲĩnka/ (n)
Φιλανδέζα, Φιλανδή
  kobieta narodowości fińskiej lub obywatelka Finlandii

Finlandia /fʲĩnˈlãndʲja/ (pn)
Φιλανδία, Φινλανδία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Flawiusz /ˈflavʲjuʃ/ (pn)
Φλάβιος
  imię męskie;

Florencja /flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (pn)
Φλωρεντία
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech;

Fobos /ˈfɔbɔs/ (pn)
Φόβος
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie strachu, towarzysz Aresa na polu bitwy;
  (astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa;

Focjusz /ˈfɔʦ̑ʲjuʃ/ (pn)
Φώτιος
  imię męskie pochodzenia greckiego

Fokida /fɔkˈida/ (pn)
Φωκίδα
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielka kraina w środkowej Grecji, na terenie której znajdowały się słynne z wyroczni Delfy i góra Parnas;

Fotis /ˈfɔtʲis/ (pn)
Φώτης
  imię męskie pochodzenia greckiego, współczesna forma imienia Focjusz

Franciszek /frãɲˈʨ̑iʃɛk/ (pn)
Φραγκίσκος
  imię męskie pochodzenia germańskiego;

Franciszka /frãɲˈʨ̑iʃka/ (pn)
Φραγκίσκα
  imię żeńskie;

Francja /ˈfrãnʦ̑ʲja/ (n)
Γαλλία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Francuz /ˈfrãnʦ̑us/ (n)
Γάλλος
  człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Francuzka /frãnˈʦ̑uska/ (n)
Γαλλίδα
  kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Freja /ˈfrɛja/ (pn)
Φρέγια
  nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny;

Fryderyk /frɨˈdɛrɨk/ (pn)
Φρεντερίκ
  imię męskie;

Frygia /frˈɨɡja/ (pn)
Φρυγία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;

Frygijczyk /frɨɡʲˈijtʃɨk/ (n)
Φρύγας
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Frygii

Frygijka /frɨɡʲˈijka/ (n)
Φρύγισσα
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkanka Frygii

Gabon /ˈɡabɔ̃n/ (pn)
Γκαμπόν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gabriel /ˈɡabrʲjɛl/ (pn)
Γαβριήλ
  imię męskie;

Gad /ɡat/ (n)
Γαδ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii jeden z synów Jakuba;

Gaja /ˈɡaja/ (pn)
Γαία
  (mitologia grecka) kosmologiczna grecka bogini, personifikacja matki-ziemi;

Galilea /ˌɡalʲiˈlɛa/ (pn)
Γαλιλαία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;

Gambia /ˈɡãmbʲja/ (pn)
Γκάμπια
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
  (geografia, geograficzny) rzeka w Afryce;

Gandawa /ɡãnˈdava/ (pn)
Γάνδη
  (geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Ganges /ˈɡãŋɡɛs/ (pn)
Γάγγης
  (geografia, geograficzny) rzeka w Indiach;

Gargantua /ɡˌarɡantˈua/ (pn)
Γαργαντούας
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

Gaskonia /ɡaskˈɔɲʲa/ (pn)
Γασκόνη
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji;

Gaza /ˈɡaza/ (pn)
Γάζα
  (geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;
  (geografia, geograficzny) prowincja Mozambiku;

Gałacz /ɡˈawatʃ/ (pn)
Γαλάτσι
  (geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, położone na lewym brzegu Dunaju;

Gdańsk /ɡdãj̃sk/ (pn)
Γκντανσκ
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Genewa /ɡɛ̃ˈnɛva/ (pn)
Γενεύη
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Genowefa /ˌɡɛ̃nɔˈvɛfa/ (pn)
Γενεβιέβη, Γενοβέφα
  imię żeńskie;

Genua /ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a/ (pn)
Γένοβα
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria;

Georgia Południowa /dʒˈɔrdʒja pˌɔwudɲʲˈɔva/ (pn)
Νότιος Γεωργία
  (geografia, geograficzny) brytyjska wyspa na południowym Atlantyku, stanowiąca część zamorskiego terytorium Georgia Południowa i Sandwich Południowy

German /ˈɡɛrmãn/ (pn)
Γερμανός
  imię męskie pochodzenia łacińskiego

Gerwazy /ɡɛrˈvazɨ/ (pn)
Γερβάσιος
  imię męskie;

Ghana /ˈɡãna/ (pn)
Γκάνα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Ghanka /ˈɡãŋka/ (n)
Γκανέζα
  obywatelka Ghany

Ghańczyk /ˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Γκανέζος
  obywatel Ghany

Gibraltar /ɟiˈbraltar/ (pn)
Γιβραλτάρ
  (geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego

Gioconda /ɡʲɔtsˈɔnda/ (pn)
Μόνα Λίζα, Τζιοκόντα
  (sztuka) kobieta sportretowana na słynnym obrazie Leonarda da Vinci

Godzilla /ɡɔˈʥ̑ilːa/ (pn)
Γκοτζίλα
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;

Godzina dla Ziemi /ɡɔdʑˈina dla ʑˈɛmi/ (n)
Ώρα της Γης
  ekologiczna akcja wygaszania świateł, obchodzona jako święto w ostatnią sobotę marca;

Golgota /ɡɔlɡˈɔta/ (pn)
Γολγοθάς
  (geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;

Goliat /ɡˈɔljat/ (pn)
Γολιάθ
  (biblijny) filistyński olbrzym pokonany przez Dawida strzałem z procy;

Gorgonia /ɡɔrɡˈɔɲʲa/ (pn)
Γοργονία
  rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Grecja /ˈɡrɛʦ̑ʲja/ (pn)
Ελλάδα, Ελλάς
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Greczynka /ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka/ (n)
Ελληνίδα
  osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji

Grek /ɡrɛk/ (n)
Έλληνας, Ἕλλην
  człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grenada /ɡrɛ̃ˈnada/ (pn)
Γρανάδα
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Hiszpanii;
Γρενάδα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Grenadyn, największa wyspa państwa (1.1)

Grenlandia /ɡrɛ̃nˈlãndʲja/ (pn)
Γροιλανδία
  (geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

Gruzinka /ɡruˈʑĩŋka/ (n)
Γεωργιανή
  kobieta lub dziewczyna narodowości gruzińskiej lub obywatelka Gruzji

Gruzja /ˈɡruzʲja/ (pn)
Γεωργία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Grzegorz /ˈɡʒɛɡɔʃ/ (pn)
Γρηγόριος, Γρηγόρης
  imię męskie;

Guam /ˈɡu<sup>w</sup>ãm/ (pn)
Γκουάμ, Γκουαχάν
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Stanów Zjednoczonych na wyspie Guam (1.1)

Gudi /ɡˈudʲi/ (pn)
Γουδή, Γουδί
  (geografia, geograficzny) dzielnica Aten właściwych, na wschód od centrum
Γουδί
  (geografia, geograficzny) wieś na Cyprze w dystrykcie Pafos;

Gudźarat /ɡudʑˈarat/ (pn)
Γκουτζαράτ
  (geografia, geograficzny) stan w Indiach, leżący w północno-zachodniej części kraju;

Gujana /ɡuˈjãna/ (pn)
Γουιάνα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

Gujana Francuska /ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska/ (pn)
Γαλλική Γουιάνα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;

Gwadelupa /ˌɡvadɛˈlupa/ (pn)
Γουαδελούπη
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Małych Antyli należąca do Gwadelupy (1.1);

Gwatemala /ˌɡvatɛ̃ˈmala/ (pn)
Γουατεμάλα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;
Πόλη της Γουατεμάλας
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Gwatemali (1.1);

Gwatemalczyk /ˌɡvatɛ̃ˈmalʧ̑ɨk/ (n)
Γουατεμαλέζος
  obywatel Gwatemali

Gwatemalka /ˌɡvatɛ̃ˈmalka/ (n)
Γουατεμαλέζα
  obywatelka Gwatemali

Gwiazda Wieczorna /ˈɡvʲjazda vʲjɛˈʧ̑ɔrna/ (pn)
έσπερος, αποσπερίτης
  (astronomia, astronomiczny) Wenus widoczna nad horyzontem po zachodzie Słońca

Gwinea /ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Γουινέα
  (geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gwinea Bissau /ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw/ (pn)
Γουινέα-Μπισσάου
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;

Gwinea Równikowa /ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva/ (pn)
Ισημερινή Γουινέα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Góra Oliwna /ɡˈura ɔlˈivna/ (pn)
Όρος των Ελαιών
  (geografia, geograficzny) wzniesienie nieopodal starego miasta Jerozolimy w Judei;

Góry Skaliste /ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ/ (pn)
Βραχώδη Όρη
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej;

Habakuk /xabˈakuk/ (pn)
Αββακούμ
  (biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Hades /ˈxadɛs/ (pn)
Άδης
  (mitologia grecka) bóg zmarłych i świata pozagrobowego, utożsamiany z rzymskim Plutonem;
  (mitologia grecka) (książkowy) podziemny świat zmarłych, świat pozagrobowy

Haga /ˈxaɡa/ (pn)
Χάγη
  (geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

Haitańczyk /ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Αϊτινός
  obywatel Haiti

Haiti /xaˈ<sup>j</sup>itʲi/ (pn)
Αϊτή
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;

Hajmos /xˈajmɔs/ (pn)
Αίμος
  (geografia, geograficzny) (mitologia grecka) łańcuch górski na północy Tracji, według mitu o tyfonomachii, zabarwiony czerwono krwią broczącego Tyfona, współcześnie identyfikowany ze Starą Płaniną

Hamburg /ˈxãmburk/ (pn)
Αμβούργο
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Hannibal /xãɲˈːibal/ (pn)
Αννίβας
  imię męskie;

Haralampiusz /xˌaralˈampʲuʃ/ (pn)
Χαράλαμπος
  rzadkie imię męskie pochodzenia greckiego;

Hawaje /xaˈvajɛ/ (pn)
Χαβάη
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym;
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan USA położony na archipelagu Hawajów (1.1)

Hawana /xaˈvãna/ (pn)
Αβάνα
  (geografia, geograficzny) miasto portowe, stolica Kuby;

Hawr /xˈavr/ (pn)
Χάβρη
  (geografia, geograficzny) duże miasto portowe w północnej Francji, w Normandii;

Hebe /ˈxɛbɛ/ (pn)
Ήβη
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie młodości oraz szafarka ambrozji i nektaru na Olimpie, utożsamiana z rzymską Juwentas;

Hebrajczyk /xɛbrˈajtʃɨk/ (n)
Εβραίος
  (biblijny) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego, półkoczowniczego ludu semickiego posługującego się biblijnym językiem hebrajskim

Hefajstos /xɛˈfajstɔs/ (pn)
Ήφαιστος
  (mitologia grecka) bóg ognia, wulkanów, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z rzymskim Wulkanem;

Hekate /xɛˈkatɛ/ (pn)
Εκάτη
  (mitologia grecka) bogini czarów, magii, nekromancji, widm i rozdroży (miejsc sprzyjających czarom);

Hektor /ˈxɛktɔr/ (pn)
Έκτωρ
  (mitologia grecka) królewicz i najdzielniejszy bohater trojański, syn Priama
Έκτορας, Έκτωρ
  imię męskie;

Helena /xɛˈlɛ̃na/ (pn)
Ελένη
  (oficjalnie) (urzędowy) polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Helios /ˈxɛlʲjɔs/ (pn)
Ήλιος
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie słońca, przedstawiany jako piękny mężczyzna w promienistej aureoli albo koronie z promieni słonecznych, przemierzający dzienne niebo złotym czterokonnym rydwanem, utożsamiany z rzymskim Solem; świadek przysiąg i czynów; źródło światła; syn Hyperiona i Tei; brat Selene i Eos; jedno z bóstw solarnych; jeden z tytanów drugiego pokolenia;

Hellada /xɛlˈːada/ (pn)
Ελλάς
  (książkowy) (geografia, geograficzny) Grecja (w szczególności Grecja właściwa)

Helsinki /xɛlˈsʲĩnʲci/ (pn)
Ελσίνκι
  (geografia, geograficzny) stolica Finlandii;

Hemera /xɛ̃ˈmɛra/ (pn)
Ημέρα
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie dnia;

Henryk /ˈxɛ̃nrɨk/ (pn)
Ερρίκος
  imię męskie

Hera /ˈxɛra/ (pn)
Ήρα
  (mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną;

Herakles /xɛˈraklɛs/ (pn)
Ηρακλής
  imię męskie;

Heraklion /xɛrˈakljɔn/ (pn)
Ηράκλειο
  (geografia, geograficzny) miasto na Krecie;

Herceg-Bośnia /xɛrʦ̑ɛɡˈbɔɕɲa/ (pn)
Ερζεγ-Βοσνία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Hercegowina /ˌxɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna/ (pn)
Ερζεγοβίνη
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie; część składowa państwa Bośnia i Hercegowina;

Hermes /ˈxɛrmɛs/ (pn)
Ερμής
  (mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym; posłaniec bogów i psychopomp; syn Zeusa i Mai; jeden z olimpijczyków;

Herod /ˈxɛrɔt/ (pn)
Ηρώδης
  historyczne i biblijne imię męskie pochodzenia greckiego

Hestia /ˈxɛstʲja/ (pn)
Εστία
  (mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny;

Hezjod /ˈxɛzʲjɔt/ (pn)
Ησίοδος
  (literacko) grecki epik;

Hezjodowy /ˌxɛzʲjɔˈdɔvɨ/ (possessiveAdjective)
ησιόδειος
  należący do Hezjoda

Hieronim /xʲjɛˈrɔ̃ɲĩm/ (pn)
Ιερώνυμος
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Hilary /xʲiˈlarɨ/ (pn)
Ιλάριος
  imię męskie;

Himalaje /ˌxʲĩmaˈlajɛ/ (n)
Ιμαλάια
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski położony w południowej Azji, najwyższy na Ziemi;

Himalia /xʲĩˈmalʲja/ (pn)
Ιμαλία
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza;
  (mitologia grecka) nimfa z wyspy Rodos, jedna z kochanek Zeusa;

Hims /çˈims/ (pn)
Χομς
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Syrii w dolinie rzeki Orontes;

Hindukusz /xʲĩnˈdukuʃ/ (pn)
Χίντου Κους
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w środkowej części Azji leżące w północno-zachodnim Pakistanie oraz środkowym i wschodnim Afganistanie;

Hindus /ˈxʲĩndus/ (n)
Ινδός
  obywatel Indii

Hiob /xʲjɔp/ (pn)
Ιώβ
  (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna;

Hippona /çippˈɔna/ (pn)
Ιππώνα
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północno-wschodniej Algierii, niedaleko obecnego miasta Annaba;

Hiszpan /ˈxʲiʃpãn/ (n)
Ισπανός
  człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii

Hiszpania /xʲiʃˈpãɲja/ (pn)
Ισπανία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;

Hiszpanka /xʲiʃˈpãnka/ (n)
Ισπανίδα
  kobieta lub dziewczyna narodowości hiszpańskiej, obywatelka Hiszpanii, mieszkanka Hiszpanii

Holandia /xɔˈlãndʲja/ (pn)
Ολλανδία, Κάτω Χώρες
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Holender /xɔˈlɛ̃ndɛr/ (n)
Ολλανδός, Ολλανδέζος
  człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii

Holenderka /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrka/ (n)
Ολλανδή, Ολλανδέζα
  kobieta lub dziewczyna narodowości holenderskiej, obywatelka Holandii, mieszkanka Holandii

Homer /ˈxɔ̃mɛr/ (pn)
Όμηρος
  (starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;

Honduranin /ˌxɔ̃nduˈrãɲĩn/ (n)
Ονδουρανός
  obywatel Hondurasu

Honduranka /ˌxɔ̃nduˈrãŋka/ (n)
Ονδουρανή
  obywatelka Hondurasu

Honduras /xɔ̃nˈduras/ (pn)
Ονδούρα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Hongkong /ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk/ (pn)
Χονγκ Κονγκ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;

Honoriusz /xɔnˈɔrjuʃ/ (pn)
Ονώριος
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Horacy /xɔˈraʦ̑ɨ/ (pn)
Οράτιος
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Hun /xˈun/ (n)
Ούννος
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę;

Hydra /ˈxɨdra/ (pn)
Ύδρα
  (mitologia grecka) wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę;

Hyperion /xɨˈpɛrʲjɔ̃n/ (pn)
Υπερίων
  (mitologia grecka) jeden z tytanów;
  (mitologia grecka) jeden z synów Priama
  (mitologia grecka) patronimikum Heliosa
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Hypnos /ˈxɨpnɔs/ (pn)
Ύπνος
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie snu utożsamiany z rzymskim Somnusem;
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 14827;

III Rzesza /ˌiˌiˈi ʒˈɛʃa/ (pn)
Τρίτο Ράιχ
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933-1945;

Ibiza /iˈbʲiza/ (pn)
Ίμπιζα
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica wyspy (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, w archipelagu Balearów;

Ikonium /ikˈɔɲʲum/ (pn)
Ικόνιο
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa miasta Konya w Turcji

Iliki /iˈlʲici/ (pn)
Υλίκη, Υλική
  (geografia, geograficzny) jezioro w Beocji, w centralnej Grecji

Indianin /ĩnˈdʲjä̃ɲĩn/ (n)
Ινδιάνος
  czerwonoskóry, rdzenny mieszkaniec obu Ameryk, zaliczany do rasy żółtej;

Indie /ˈĩndʲjɛ/ (pn)
Ινδία
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Indochiny /ˌindɔçˈinɨ/ (pn)
Ινδοκίνα
  (geografia, geograficzny) wschodnia część Półwyspu Indochińskiego

Indochiny Francuskie /ˌindɔçˈinɨ frantsˈuskʲɛ/ (pn)
Γαλλική Ινδοκίνα
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna kolonia francuska w południowo-wschodniej Azji;

Indoeuropejczyk /ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk/ (n)
Ινδοευρωπαίος
  (językoznawstwo, językoznawczy) członek grupy ludów posługujących się językami indoeuropejskimi;

Indonezja /ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja/ (pn)
Ινδονησία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Indonezyjczyk /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
Ινδονήσιος
  obywatel Indonezji

Indonezyjka /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjka/ (n)
Ινδονήσια
  obywatelka Indonezji

Innocenty /ˌĩnːɔˈʦ̑ɛ̃ntɨ/ (pn)
Ιννοκέντιος
  imię męskie;

Internet /ĩnˈtɛrnɛt/ (pn)
διαδίκτυο, ίντερνετ, ιντερνέτ
  (informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa;

Io /ˈi<sup>j</sup>ɔ/ (pn)
Ιώ
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85;
  (mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa;
  (astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza;

Irak /ˈirak/ (pn)
Ιράκ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Iran /ˈirãn/ (pn)
Ιράν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Irańczyk /iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Ιρανός
  obywatel Iranu

Irena /iˈrɛ̃na/ (pn)
Ειρήνη
  imię żeńskie;

Iris /ˈirʲis/ (pn)
Ίρις
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie tęczy, posłanka bogów do ludzi;

Irkuck /ˈirkutsk/ (pn)
Ιρκούτσκ
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut;

Irlandczyk /irˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
Ιρλανδός
  osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandia /irˈlãndʲja/ (pn)
Ιρλανδία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim;

Irlandia Północna /irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Βόρεια Ιρλανδία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;

Irlandka /irˈlãntka/ (n)
Ιρλανδή, Ιρλανδέζα
  kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; (także, też) mieszkanka Irlandii Północnej

Islamska Republika Mauretańska /isˈlãmska rɛˈpublʲika ˌmawrɛˈtãj̃ska/ (pn)
Ισλαμική Δημοκρατία της Μαυριτανίας
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii

Islandia /isˈlãndʲja/ (pn)
Ισλανδία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

Islandka /isˈlãntka/ (n)
Ισλανδή
  kobieta lub dziewczyna narodowości islandzkiej, obywatelka Islandii

Itaka /iˈtaka/ (pn)
Ιθάκη, Θιάκι
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

Iworyjczyk /ˌivɔˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
Ιβοριανός
  obywatel Wybrzeża Kości Słoniowej

Iworyjka /ˌivɔˈrɨjka/ (n)
Ιβοριανή
  obywatelka Wybrzeża Kości Słoniowej

Izajasz /iˈzajaʃ/ (pn)
Ησαΐας
  (biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych;

Izmir /ˈizmir/ (pn)
Σμύρνη
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w zachodniej Turcji nad Zatoką Izmirską;

Izrael /izˈraɛl/ (pn)
Ισραήλ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;

Izyda /iˈzɨda/ (pn)
Ίσις
  (mitologia egipska) staroegipska bogini płodności;

Jahwe /ˈjaxfɛ/ (pn)
Γιαχβέ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;

Jakub /ˈjakup/ (pn)
Ιακώβ
  (biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
Ιάκωβος, Ιακώβ
  polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jamajka /jãˈmajka/ (n)
Τζαμαϊκανή
  mieszkanka Jamajki (1.1-2), obywatelka Jamajki

Jamajka /jãˈmajka/ (pn)
Τζαμάικα
  (geografia, geograficzny) państwo położone na tej wyspie (1.1)
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;

Jan /jãn/ (pn)
Ιωάννης, Γιάννης
  imię męskie;

Janus /jˈanus/ (pn)
Ιανός
  (mitologia, mitologiczny) staroitalski bóg o dwóch twarzach;
  (astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Japonia /jaˈpɔ̃ɲja/ (pn)
Ιαπωνία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Japonka /jaˈpɔ̃nka/ (n)
Γιαπωνέζα, Ιαπωνίδα
  kobieta lub dziewczyna narodowości japońskiej, obywatelka, mieszkanka Japonii

Japończyk /jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Ιάπωνας, Γιαπωνέζος
  osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Jekaterynburg /jˌɛkatɛrˈɨnburk/ (pn)
Γεκατερίνμπουργκ, Αικατερίνμπουργκ
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;

Jemen /ˈjɛ̃mɛ̃n/ (pn)
Υεμένη
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Jenisej /jɛ̇̃ˈɲisɛj/ (pn)
Γενισέι
  (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Jeremiasz /jɛˈrɛ̃mʲjaʃ/ (pn)
Ιερεμίας
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jerozolima /ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma/ (pn)
Ιερουσαλήμ, Ιεροσόλυμα
  (geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

Jerycho /jɛˈrɨxɔ/ (pn)
Ιεριχώ
  (geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;

Jerzy /ˈjɛʒɨ/ (pn)
Γεώργιος, Γιώργος
  imię męskie;

Jezus /ˈjɛzus/ (pn)
Ιησούς
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa;

Jezus Chrystus /ˈjɛzus ˈxrɨstus/ (pn)
Ιησούς Χριστός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego;

Joanna /jɔˈãnːa/ (pn)
Ιωάννα
  imię żeńskie;

Joel /ˈjɔɛl/ (pn)
Ηωήλ
  (biblijny) Księga Joela;
  (rzadki, rzadko używany) polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jokasta /jɔˈkasta/ (pn)
Ιοκάστη
  (mitologia grecka) królowa Teb, córka Menojkeusa i żona Lajosa, matka, potem żona Edypa;
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Jowisza;

Jokohama /ˌjɔkɔˈxãma/ (n)
Γιοκοχάμα
  (geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w środkowej części wyspy Honsiu w regionie Kantō;

Jonasz /ˈjɔ̃naʃ/ (pn)
Ιωνάς
  polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Jonatan /jɔ̃ˈnatãn/ (pn)
Ιωνάθαν
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Jonia /jˈɔɲʲa/ (n)
Ιωνία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytności kraina położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander;

Jordan /ˈjɔrdãn/ (pn)
Ιορδάνης
  (geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

Jordania /jɔrˈdãɲa/ (pn)
Ιορδανία
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Jorgos /jˈɔrɡɔs/ (pn)
Γιώργος
  forma greckiego imienia męskiego, odpowiednik polskiego Jurek

Jowisz /ˈjɔvʲiʃ/ (pn)
Δίας, Ζευς
  (mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; syn Saturna i Ops; mąż Junony; wraz z Junoną i Minerwą tworzył triadę kapitolińską; obok Marsa i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;
Δίας
  (astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych; czwarty (po Słońcu, Księżycu i Wenus) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Judea /juˈdɛa/ (pn)
Ιουδαία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;

Jugosławia /ˌjuɡɔˈswavʲja/ (pn)
Γιουγκοσλαβία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Jugosłowianin /ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
Γιουγκοσλάβος
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Jugosławii

Jugosłowianka /jˌuɡɔswɔvʲˈaŋka/ (n)
Γιουγκοσλάβα
  (historia, historyczny, historycznie) obywatelka Jugosławii

Julia /ˈjulʲja/ (pn)
Ιουλία
  imię żeńskie;

Juliusz /ˈjulʲjuʃ/ (pn)
Ιούλιος
  imię męskie;

Justyn /jˈustɨn/ (pn)
Ιουστίνος
  imię męskie;

Józef /ˈjuzɛf/ (pn)
Ιωσήφ
  polskie imię męskie;

Kaaba /kaˈaba/ (pn)
Κάαμπα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamska świątynia i sanktuarium w Mekce;

Kabowerdeńczyk /kˌabɔvɛrdˈɛɲtʃɨk/ (n)
από το Πράσινο Ακρωτήριο
  (rzadki, rzadko używany) mieszkaniec Wysp Zielonego Przylądka

Kabul /ˈkabul/ (pn)
Καμπούλ
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Afganistanu;

Kafarnaum /kafˈarnawm/ (pn)
Καπερναούμ
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Kain /kˈain/ (pn)
Κάιν
  (biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;

Kair /ˈka<sup>j</sup>ir/ (pn)
Κάιρο
  (geografia, geograficzny) stolica Egiptu;

Kajmany /kajˈmãnɨ/ (pn)
Νήσοι Καϋμάν, Νησιά Κέυμαν
  (geografia, geograficzny) wyspy w Ameryce Środkowej;

Kaledonia /ˌkalɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Καληδονία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii, w większości pokrywająca się ze współczesną Szkocją;

Kalikst /ˈkalʲikst/ (pn)
Κάλλιστος
  rzadkie imię męskie pochodzenia greckiego;

Kaliopa /kaˈlʲjɔpa/ (pn)
Καλλιόπη
  (mitologia grecka) muza poezji epicznej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Kambodża /kãmˈbɔʤ̑a/ (pn)
Καμπότζη
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kambodżanin /ˌkãmbɔˈʤ̑ãɲĩn/ (n)
Καμποτζιανός
  mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

Kambodżanka /ˌkãmbɔˈʤ̑ãŋka/ (n)
Καμποτζιανή
  obywatelka Kambodży

Kamerun /kãˈmɛrũn/ (pn)
Καμερούν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kamerunka /ˌkãmɛˈrũŋka/ (n)
Καμερουνέζα
  obywatelka Kamerunu

Kameruńczyk /ˌkãmɛˈrũj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Καμερουνέζος
  obywatel lub mieszkaniec Kamerunu

Kanada /kãˈnada/ (pn)
Καναδάς
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Kanadyjczyk /ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
Καναδός, Καναδέζος
  obywatel Kanady

Kanał Sueski /ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci/ (n)
διώρυγα του Σουέζ
  (geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym;

Kandia /kˈandja/ (pn)
Χάνδακας
  (historia, historyczny, historycznie) Heraklion

Kapadocja /kˌapadˈɔtsja/ (pn)
Καππαδοκία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;

Kapsztad /ˈkapʃtat/ (pn)
Κέιπ Τάουν
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Republice Południowej Afryki;

Karniów /kˈarɲʲuf/ (pn)
Κρνοβ
  (geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Karol /ˈkarɔl/ (pn)
Κάρολος
  imię męskie;

Karolina Północna /kˌarɔlˈina puwnˈɔtsna/ (pn)
Βόρεια Καρολίνα
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karpaty /karˈpatɨ/ (pn)
Καρπάθια, Καρπάθια Όρη
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie;

Kartagina /kˌartaɡʲˈina/ (pn)
Καρχηδόνα
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

Kartagińczyk /ˌkartaˈɟĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Καρχηδόνιος
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Kartaginy

Karyntia /karˈɨntja/ (pn)
Καρινθία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

Kasandra /kaˈsãndra/ (pn)
Κασσάνδρα
  (mitologia grecka) wieszczka (m.in. przepowiedziała upadek Troi) i królewna trojańska, córka Priama i Hekuby;
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Kasjopea /ˌkasʲjɔˈpɛa/ (pn)
Κασσιόπη
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 5 jasnych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie litery W;
  (mitologia grecka) królowa Etiopii, żona Cefeusza i matka Andromedy, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Kasjopei (1.2);

Kaszmir /ˈkaʃmʲir/ (pn)
Κασμίρ
  (geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim

Katalonia /ˌkataˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Καταλωνία, Καταλονία
  (geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Katalonka /kˌatalˈɔŋka/ (n)
Καταλανή
  osoba płci żeńskiej narodowości katalońskiej, mieszkanka Katalonii

Katalończyk /ˌkataˈlɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Καταλανός
  osoba płci męskiej narodowości katalońskiej, mieszkaniec Katalonii

Katar /ˈkatar/ (pn)
Κατάρ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;

Katarzyna /ˌkataˈʒɨ̃na/ (pn)
Αικατερίνη, Κατερίνα
  polskie imię żeńskie;

Katmandu /katˈmãndu/ (pn)
Κατμαντού
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Nepalu

Katowice /ˌkatɔˈvʲiʦ̑ɛ/ (pn)
Κατοβίτσε
  (geografia, geograficzny) (administracja) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w południowej Polsce, stolica województwa śląskiego;

Kaukaz /ˈkawkas/ (pn)
Καύκασος
  (geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji;

Kazachstan /kaˈzaxstãn/ (pn)
Καζαχστάν, Καζακστάν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

Kefas /kˈɛfas/ (n)
Κηφάς
  historyczne imię męskie pochodzenia aramejskiego

Kenia /ˈkɛ̃ɲja/ (pn)
Κένυα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kent /kɛ̃nt/ (pn)
Κεντ
  (geografia, geograficzny) nazwa wielu hrabstw, miejscowości, gmin oraz innych toponimów w krajach anglojęzycznych;

Kijów /ˈcijuf/ (pn)
Κίεβο
  (geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy;

Kil /cil/ (pn)
Τρόπις
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

King Kong /kˈiŋk kˈɔŋk/ (pn)
Κινγκ Κονγκ
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna gigantyczna małpa z popkulturowej literatury i filmu;

Kirgistan /cirʲˈɟistãn/ (pn)
Κιργιζία, Κιργιζιστάν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Kiribati /ˌcirʲiˈbatʲi/ (pn)
Κιριμπάτι, Δημοκρατία του Κιριμπάτι
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Klemens /ˈklɛ̃mɛ̃w̃s/ (pn)
Κλήμης
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Klio /ˈklʲi<sup>j</sup>ɔ/ (pn)
Κλειώ
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 84, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1865 r.;
  (mitologia grecka) jedna z nereid, córka Nereusa i Doris
  (mitologia grecka) muza historii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;
  (geografia, geograficzny) grecka wieś w północnej części Lesbos
  greckie imię żeńskie

Kocyt /ˈkɔʦ̑ɨt/ (pn)
Κωκυτός
  (literacko) zamarznięte jezioro na dnie najniższego kręgu piekieł Dantego, które więzi na wieczność Lucyfera oraz tych potępieńców, którzy zdradzili swych dobroczyńców
  (mitologia grecka) jedna z rzek Hadesu; rzeka lamentu, nad której brzegami błądzą dusze nie pogrzebanych jeszcze zmarłych;

Kokytos /kɔˈkɨtɔs/ (pn)
Κωκυτός
  (literacko) zamarznięte jezioro na dnie najniższego kręgu piekieł Dantego, które więzi na wieczność Lucyfera oraz tych potępieńców, którzy zdradzili swych dobroczyńców
  (mitologia grecka) jedna z rzek Hadesu, rzeka lamentu, nad której brzegami błądzą dusze nie pogrzebanych jeszcze zmarłych;

Kolonia /kɔˈlɔ̃ɲja/ (pn)
Κολωνία
  (geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

Kolumb /ˈkɔlũmp/ (pn)
Κολόμβος
  (historia, historyczny, historycznie) spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba

Kolumbia /kɔˈlũmbʲja/ (pn)
Κολομβία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Kolumbia Brytyjska /kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska/ (pn)
Βρετανική Κολομβία
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Kolumbijczyk /ˌkɔlũmˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
Κολομβιανός
  obywatel Kolumbii

Kolumbijka /ˌkɔlũmˈbʲijka/ (n)
Κολομβιανή
  obywatelka Kolumbii

Komisja Europejska /kɔ̃ˈmʲisʲja ˌɛwrɔˈpɛjska/ (n)
Ευρωπαϊκή Επιτροπή
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ wykonawczy Unii Europejskiej;

Komory /kɔ̃ˈmɔrɨ/ (pn)
Κομόρες, Κομόρες Νήσοι
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Komoryjczyk /ˌkɔ̃mɔˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
Κομορανός
  obywatel Komorów

Komoryjka /ˌkɔ̃mɔˈrɨjka/ (n)
Κομορανή
  obywatelka Komorów

Konfederacja Szwajcarska /kˌɔnfɛdɛrˈatsja ʃfajtsˈarska/ (pn)
Ελβετική Συνομοσπονδία
  (oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa;

Konfucjusz /kɔnfˈutsjuʃ/ (pn)
Κομφούκιος
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof;

Kongo /ˈkɔ̃ŋɡɔ/ (pn)
Κόνγκο
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Afryce;
Δημοκρατία του Κονγκό, Κονγκό
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Konstandinos /kˌɔnstandʲˈinɔs/ (pn)
Κωνσταντίνος
  greckie imię męskie

Konstantyn /kɔ̃w̃ˈstãntɨ̃n/ (pn)
Κωνσταντίνος
  imię męskie;

Konstantynopol /ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl/ (pn)
Κωνσταντινούπολη, Πόλη
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu;

Kooperacyjna Republika Gujany /kˌɔɔpˌɛratsˈɨjna rɛpˈublikˌa ɡujˈanɨ/ (pn)
Συνεργατική Δημοκρατία της Γουιάνας
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany

Kopciuszek /kɔptɕˈuʃɛk/ (pn)
Σταχτοπούτα
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Kopenhaga /ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa/ (pn)
Κοπεγχάγη
  (geografia, geograficzny) stolica Danii;

Koran /ˈkɔrãn/ (pn)
Κοράνιο, Κοράνι
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu;

Korcza /kˈɔrtʃa/ (pn)
Κορυτσά
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-wschodniej Albanii;

Kordoba /kɔrˈdɔba/ (n)
Κόρδοβα
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja;

Korea /kɔˈrɛa/ (pn)
Κορέα
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański;

Korea Południowa /kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Νότια Κορέα
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Korea Północna /kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na/ (pn)
Βόρεια Κορέα
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Koreanka /ˌkɔrɛˈãŋka/ (n)
Κορεάτισσα
  obywatelka Korei Południowej lub Korei Północnej; kobieta narodowości koreańskiej

Koreańczyk /ˌkɔrɛˈãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Κορεάτης
  obywatel Korei Południowej lub Korei Północnej; osoba narodowości koreańskiej

Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna /ˌkɔrɛˈãj̃ska rɛˈpublʲika ˌludɔvɔ‿dɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na/ (pn)
Λαοκρατική Δημοκρατία της Κορέας
  (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Korei Północnej;

Korsyka /kɔrˈsɨka/ (pn)
Κορσική
  (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

Korsykanin /kˌɔrsɨkˈaɲin/ (n)
Κορσικανός
  mieszkaniec Korsyki

Korsykanka /kˌɔrsɨkˈaŋka/ (n)
Κορσικανή
  mieszkanka Korsyki

Korynt /kˈɔrɨnt/ (pn)
Κόρινθος
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo

Koryntia /kɔrˈɨntja/ (pn)
Κορινθία
  (administracja) nomos ze stolicą w Koryncie;

Kos /kɔs/ (pn)
Κως
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa w archipelagu Dodekanez;
  (geografia, geograficzny) główne miasto na wyspie Kos (1.1)

Kosma /ˈkɔsma/ (pn)
Κοσμάς
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Kosowo /kɔˈsɔvɔ/ (pn)
Κοσσυφοπέδιο, Κόσοβο
  (geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Kostaryka /ˌkɔstaˈrɨka/ (pn)
Κόστα Ρίκα
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Kostas /kˈɔstas/ (pn)
Κώστας
  greckie imię męskie, forma poufała imienia Konstandinos

Kotor /kˈɔtɔr/ (pn)
Κότορ
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w południowo-zachodniej części Czarnogóry;

Kozak /ˈkɔzak/ (n)
Κοζάκος
  (historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;

Koziorożec /ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑/ (pn)
Αιγόκερως
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Kościół /ˈkɔɕʨ̑uw/ (pn)
Εκκλησία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;

Kraj Basków /ˈkraj ˈbaskuf/ (pn)
Χώρα των Βάσκων
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków;

Kraj Sudetów /ˈkraj suˈdɛtuf/ (pn)
Σουδητία
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Czechach, sudeckoniemieckie pogranicze Czech zamieszkiwane do 1946 roku przez Niemców sudeckich;

Kraków /ˈkrakuf/ (pn)
Κρακοβία
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski;

Krasnodar /krasnˈɔdar/ (pn)
Κρασνοντάρ
  (geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;

Krasnojarsk /krasˈnɔjarsk/ (pn)
Κρασνογιάρσκ
  (geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego;

Kreta /ˈkrɛta/ (pn)
Κρήτη
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym;

Kretenka /krɛˈtɛ̃ŋka/ (n)
Κρήσσα, Κρητικιά
  mieszkanka Krety

Kreteńczyk /krɛˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Κρητικός, Κρής
  mieszkaniec Krety

Krnów /krnˈuf/ (pn)
Κρνοβ
  (geografia, geograficzny) miasto w Czechach;

Krokos /ˈkrɔkɔs/ (pn)
Κρόκος
  (mitologia grecka) młodzieniec nieszczęśliwie zakochany w Smilaks i zamieniony w szafran;

Krym /krɨ̃m/ (pn)
Κριμαία
  (geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Krystian /ˈkrɨstʲjãn/ (pn)
Χριστιανός
  imię męskie;

Krystyna /krɨˈstɨ̃na/ (pn)
Χριστίνα
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Kryszna /ˈkrɨʃna/ (pn)
Κρίσνα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w hinduizmie, ósmy awatar Wisznu;

Krzysztof /ˈkʃɨʃtɔf/ (pn)
Χριστόφορος, Χριστοφόρος
  polskie imię męskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Krzysztofor /kʃɨʃtˈɔfɔr/ (pn)
Χριστοφόρος, Χριστόφορος
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia greckiego

Krzyż Południa /ˈkʃɨʃ pɔˈwudʲɲa/ (pn)
Σταυρός του Νότου
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów;

Krzyżak /ˈkʃɨʒak/ (pn)
τευτονικός ιππότης
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rycerz Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakonu krzyżackiego)

Królestwo Arabii Saudyjskiej /krulˈɛstfɔː arˈabji sawdˈɨjskʲɛj/ (pn)
Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Arabii Saudyjskiej jako państwa;

Królestwo Bhutanu /kruˈlɛstfɔ buˈtãnu/ (pn)
Βασίλειο του Μπουτάν
  pełna, oficjalna nazwa państwa Bhutan

Królestwo Hiszpanii /krulˈɛstfɔ çiʃpˈaɲʲi/ (pn)
Βασίλειο της Ισπανίας
  (urzędowy) oficjalna nazwa Hiszpanii

Ksenia /ˈksɛ̃ɲja/ (pn)
Ξένη, Ξένια
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Kserkses /ksˈɛrksɛs/ (pn)
Ξέρξης
  (historia, historyczny, historycznie) staroperskie imię męskie kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców

Księżyc /ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (pn)
Σελήνη, σελήνη
  (astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;
Σελήνη
  (mitologia grecka) (rzadki, rzadko używany) (zobacz) Selene

Kuba /ˈkuba/ (pn)
Κούβα
  (geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;

Kubanka /kuˈbãŋka/ (n)
Κουβανέζα, Κουβανή
  obywatelka Kuby

Kubańczyk /kuˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Κουβανέζος, Κουβανός
  obywatel Kuby

Kurd /kurt/ (n)
Κούρδος
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu zamieszkującego głównie Kurdystan

Kusz /kuʃ/ (pn)
Χους
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postać biblijna, wnuk Noego, najstarszy syn Chama;

Kuwejt /ˈkuvɛjt/ (pn)
Κουβέιτ, Κράτος του Κουβέιτ
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;
Κουβέιτ, Πόλη του Κουβέιτ
  (geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);

Kuwejtczyk /kuˈvɛjṭʧ̑ɨk/ (n)
Κουβεϊτιανός
  obywatel Kuwejtu

Kwirynał /kfirˈɨnaw/ (pn)
Κυρηνάλιος, Κυρηνάλιος Λόφος
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) najwyższe z siedmiu wzgórz Rzymu;

Kynuria /kɨnˈurja/ (pn)
Κυνουρία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina na wschodnim brzegu Peloponezu między Argolidą a Lakonią

Kyrene /kɨrˈɛnɛ/ (pn)
Κυρήνη
  (mitologia grecka) waleczna nimfa tesalska, kochanka Apolla;

LGBT /ˌɛlɡjˌɛbˌɛtˈɛ/ (acronym)
ΛΟΑΤ
  = lesbijki, geje, osoby biseksualne i transgenderyczne – jako całość;

La Manche /lˈa mˈanxɛ/ (pn)
Μάγχη
  (geografia, geograficzny) kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji;

Lachesis /laxˈɛɕis/ (pn)
Λάχεσις
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 120, okrążająca Słońce w głównym pasie asteroid;
Λάχεση, Λάχεσις
  (mitologia, mitologiczny) bogini przeznaczenia z mitologii greckiej, przydzielająca los i strzegąca nici żywota, jedna z trzech Mojr;

Lakonia /lakˈɔɲʲa/ (pn)
Λακωνία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na południowym wschodzie Peloponezu, z największym ośrodkiem w Sparcie, graniczyła od zachodu z Mesenią, od północy zaś z Arkadią;

Lambro /ˈlãmbrɔ/ (pn)
Λάμπρος
  imię męskie pochodzenia greckiego

Lamia /ˈlãmʲja/ (pn)
Λαμία
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji;
Λάμια
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej;

Laos /ˈlaɔs/ (pn)
Λάος
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Laotanka /ˌlaɔˈtãŋka/ (n)
Λαοτινή
  obywatelka Laosu

Laotańczyk /ˌlaɔˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Λαοτινός
  obywatel Laosu

Las Vegas /lˈaz vˈɛɡas/ (pn)
Λας Βέγκας
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nevada, w hrabstwie Clark;

Lazurowe Wybrzeże /ˌlazuˈrɔvɛ vɨˈbʒɛʒɛ/ (pn)
Κυανή Ακτή
  (geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami;

Lechita /lɛˈxʲita/ (n)
Λέχος
  (przestarzałe, przestarzały) (podniośle) Polak

Leda /ˈlɛda/ (pn)
Λήδα
  (mitologia grecka) królewna etolska i królowa spartańska, żona Tyndareosa i kochanka Zeusa oraz matka Kastora, Polideukesa, Heleny i Klitajmestry;

Lenin /ˈlɛ̃ɲĩn/ (pn)
Λένιν
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Władimira Iljicza Uljanowa, rosyjskiego polityka i radzieckiego przywódcy;

Leon /ˈlɛɔ̃n/ (pn)
Λέων
  imię męskie pochodzenia grecko-łacińskigo;

Leopold /lɛˈɔpɔlt/ (pn)
Λεοπόλδος
  imię męskie pochodzenia germańskiego;

Lesbijczyk /lɛzbʲˈijtʃɨk/ (n)
Λέσβιος
  mieszkaniec Lesbos

Lesbijka /lɛzbʲˈijka/ (n)
Λέσβια, Λεσβία
  mieszkanka Lesbos

Lesbos /lˈɛzbɔs/ (pn)
Λέσβος
  (geografia, geograficzny) (administracja) prefektura grecka (nomos) na Lesbos (1.1);
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim;

Lesotho /lɛˈsɔtɔ/ (pn)
Λεσόθο
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Leto /ˈlɛtɔ/ (pn)
Λητώ
  (mitologia grecka) matka Apollina i Artemidy;

Lew /lɛf/ (pn)
Λέων
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Lewant /ˈlɛvãnt/ (pn)
Ανατολή, Λεβάντε
  (książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);

Liban /ˈlʲibãn/ (pn)
Λίβανος
  (geografia, geograficzny) państwo w zachodniej Azji;

Liberia /lʲiˈbɛrʲja/ (pn)
Λιβερία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libia /ˈlʲibʲja/ (pn)
Λιβύη
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libijczyk /lʲiˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
Λίβυος
  obywatel Libii

Licja /lˈitsja/ (pn)
Λυκία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina znajdująca się w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, między Karią a Pamfilią;

Lidia /ˈlʲidʲja/ (pn)
Λυδία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej;
  imię żeńskie;

Liechtenstein /ˈlixtɛnʂtajn/ (pn)
Λιχτενστάιν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Lima /ˈlʲĩma/ (pn)
Λίμα
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Peru;

Limpopo /limpˈɔpɔ/ (pn)
Λιμπόπο
  (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-wschodniej części RPA ze stolicą w Polokwane;
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Afryce, wypływająca z Witwatersrandu w RPA, przepływająca przez Botswanę, Zimbabwe i Mozambik, a uchodząca do Oceaniu Indyjskiego w Zatoce Delagoa;

Linus /ˈlʲĩnus/ (pn)
Λίνος
  historyczne, łacińskie imię męskie;

Litwa /ˈlʲitfa/ (pn)
Λιθουανία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

Litwin /ˈlʲitfʲĩn/ (n)
Λιθουανός
  człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy

Litwinka /lʲitˈfʲĩŋka/ (n)
Λιθουανή
  kobieta narodowości litewskiej, mieszkanka, obywatelka Litwy

Liverpool /lˌivɛrpˈɔɔl/ (pn)
Λίβερπουλ
  (geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii;

Lizbona /lʲizˈbɔ̃na/ (pn)
Λισαβόνα, Λισαβώνα
  (geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Lokryda /lɔkrˈɨda/ (pn)
Λοκρίδα
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnej Grecji, zamieszkana przez Lokrów, rozdzielona przez Dorydę i Fokidę na trzy odrębne części;

Londyn /ˈlɔ̃ndɨ̃n/ (pn)
Λονδίνο, Λόντρα
  (geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii;

Lotar /lˈɔtar/ (pn)
Λοθάριος
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Lotaryngia /ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja/ (pn)
Λωρραίνη, Λορένη
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;

Lotofag /lɔˈtɔfak/ (pn)
Λωτοφάγος
  (mitologia, mitologiczny) członek mitycznego ludu z „Odysei”, żywiącego się lotosami;

Lozanna /lɔˈzãnːa/ (pn)
Λωζάνη
  (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Lublana /luˈblãna/ (pn)
Λιουμπλιάνα
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Słowenii;

Ludwik /ˈludvʲik/ (pn)
Λουδοβίκος
  imię męskie;

Luksemburczyk /ˌluksɛ̃mˈburʧ̑ɨk/ (n)
Λουξεμβούργιος
  obywatel Luksemburga

Luksemburg /luˈksɛ̃mburk/ (pn)
Λουξεμβούργο
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Luksor /lˈuksɔr/ (pn)
Λούξορ
  (geografia, geograficzny) miasto w południowym Egipcie, na prawym brzegu Nilu;

Luzon /lˈuzɔn/ (pn)
Λουζόν
  (geografia, geograficzny) największa wyspa w archipelagu Filipiny, leżąca w jego północnej części;

Luzytania /lˌuzɨtˈaɲʲa/ (pn)
Λουσιτανία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca większą część współczesnej Portugalii, Estremadury i prowincji Salamanka, dawna prowincja rzymska i ziemia legendarnych Luzytanów;

Lwów /lvuf/ (pn)
Λβιφ
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

MOP /mˈɔp/ (acronym)
ΔΟΕ
  Międzynarodowa Organizacja Pracy

MSK /ˌɛmˌɛskˈa/ (acronym)
ΔΔΣ
  = (astronautyka, astronautyczny) Międzynarodowa Stacja Kosmiczna;

Macedonia /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Μακεδονία, Σκόπια
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Macedonia Północna /mˌatsɛdˈɔɲʲa puwnˈɔtsna/ (pn)
Βόρεια Μακεδονία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Europie Południowej;

Macedończyk /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Σκοπιανός, Σλαβομακεδόνας
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii;
Μακεδόνας
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec starożytnej Macedonii
  (geografia, geograficzny) mieszkaniec krainy historycznej podzielonej współcześnie między Grecję, Bułgarię i Republikę Macedonii

Madaba /madˈaba/ (pn)
Μήδαβα
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Jordanii, ośrodek administracyjny muhafazy;

Madagaskar /ˌmadaˈɡaskar/ (pn)
Μαδαγασκάρη
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim

Madagaskarczyk /ˌmadaɡaˈskarʧ̑ɨk/ (n)
Μαλαγάσιος
  obywatel Madagaskaru

Madera /maˈdɛra/ (pn)
Μαδέρα
  (geografia, geograficzny) portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka;

Madryt /ˈmadrɨt/ (pn)
Μαδρίτη
  (geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii;

Magdalena /ˌmaɡdaˈlɛ̃na/ (pn)
Μαγδαληνή
  imię żeńskie;

Maghreb /mˈaɡrɛp/ (n)
Μαγκρέμπ
  (geografia, geograficzny) region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem;

Mahomet /maˈxɔ̃mɛt/ (pn)
Μωάμεθ, Μουχάμαντ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;

Majorka /majˈɔrka/ (pn)
Μαγιόρκα
  (geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Majotta /maˈjɔtːa/ (n)
Μαγιότ
  (geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zamorskie Francji na wyspie (1.1)

Makau /ˈmakaw/ (pn)
Μακάο
  (geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;

Maksymilian /ˌmaksɨ̃ˈmʲilʲjãn/ (pn)
Μαξιμιλιανός
  imię męskie;

Malaga /malˈaɡa/ (pn)
Μάλαγα
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w Andaluzji, port nad Morzem Śródziemnym;

Malawi /maˈlavʲi/ (pn)
Μαλάουι
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Malediwy /ˌmalɛˈdʲivɨ/ (pn)
Μαλδίβες
  (geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malezja /maˈlɛzʲja/ (pn)
Μαλαισία
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Malezyjczyk /ˌmalɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
Μαλαίος
  obywatel Malezji

Malezyjka /ˌmalɛˈzɨjka/ (n)
Μαλαία
  obywatelka Malezji

Mali /ˈmalʲi/ (pn)
Μάλι
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

Malta /ˈmalta/ (pn)
Μάλτα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Mamoudzou /mˌamɔudʑˈɔu/ (pn)
Μαμουτζού
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Majotty, francuskiego departamentu zamorskiego;

Manila /mãˈɲila/ (pn)
Μανίλα
  (geografia, geograficzny) stolica Filipin;

Maraton /marˈatɔn/ (pn)
Μαραθώνας
  miejscowość w Grecji, w Attyce, miejsce słynnego zwycięstwa Greków nad Persami w 490 roku p.n.e.;

Marcin /ˈmarʲʨ̑ĩn/ (pn)
Μαρτίνος
  imię męskie;

Marek /ˈmarɛk/ (pn)
Μάρκος
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Maria /ˈmarʲja/ (pn)
Μαρία
  polskie imię żeńskie pochodzenia semickiego;

Mariany Północne /marʲˈjãnɨ puwˈnɔʦ̑nɛ/ (pn)
Νήσοι Βόρειες Μαριάνες, Κοινοπολιτεία των Νήσων Βόρειες Μαριάνες
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;

Marokańczyk /ˌmarɔˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Μαροκινός
  obywatel Maroka

Maroko /maˈrɔkɔ/ (pn)
Μαρόκο
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;

Mars /mars/ (pn)
Άρης
  (mitologia rzymska) bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem; protoplasta Rzymian; obok Jowisza i Kwiryna narodowe bóstwo rzymskie; ojciec Romulusa i Remusa; mąż Nerio i kochanek Rei Sylwii;
  (astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet górnych i planet wewnętrznych; piąty (po Słońcu, Księżycu, Wenus i Jowiszu) najjaśniejszy obiekt na niebie;

Marsylia /marˈsɨlʲja/ (pn)
Μασσαλία
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w południowej części Francji;

Martynika /ˌmartɨ̃ˈɲika/ (pn)
Μαρτινίκα
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach
  (geografia, geograficzny) departament zamorski Francji;

Maryna /maˈrɨ̃na/ (pn)
Μαρίνα
  imię żeńskie;

Massachusetts /mˌassaxˈusɛtts/ (pn)
Μασαχουσέτη, Μασσαχουσέτη
  (geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;

Mateusz /maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Ματθαίος, Μάνθος
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Matka Boża /mˈatka bˈɔʒa/ (pn)
Θεοτόκος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;

Matki Boskiej Gromnicznej /mˈatki bˈɔskʲɛj ɡrɔmɲˈitʃnɛj/ (n)
Υπαπαντή
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) Ofiarowanie Pańskie

Matterhorn /mˈattɛrxˌɔrn/ (pn)
Μάττερχορν
  (geografia, geograficzny) szczyt w Alpach Zachodnich, na granicy Szwajcarii i Włoch;

Mauretania /ˌmawrɛˈtãɲja/ (pn)
Μαυριτανία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

Mauretanka /ˌmawrɛˈtãŋka/ (n)
Μαυριτανή
  obywatelka Mauretanii

Mauretańczyk /ˌmawrɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Μαυριτανός
  obywatel Mauretanii

Mauritius /mawˈrʲitʲjus/ (pn)
Μαυρίκιος
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Maurytyjczyk /ˌmawrɨˈtɨjʧ̑ɨk/ (n)
Μαυρικιανός
  obywatel Mauritiusu

Maurytyjka /ˌmawrɨˈtɨjka/ (n)
Μαυρικιανή
  obywatelka Mauritiusu

Mała Niedźwiedzica /ˈmawa ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (pn)
Μικρά Άρκτος
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem;

Małgorzata /ˌmawɡɔˈʒata/ (pn)
Μαργαρίτα
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Mały Pies /ˈmawɨ ˈpʲjɛs/ (pn)
Κύων Μικρός
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba równikowego;

Meander /mɛˈandɛr/ (pn)
Μαίανδρος, Μεντερές
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) kręta rzeka w zachodniej Turcji, przepływająca przez Frygię, Karię i Jonię;

Med /mˈɛt/ (n)
Μήδος
  mieszkaniec Medii, członek plemienia Medów;

Medea /mɛˈdɛa/ (pn)
Μήδεια
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 212, okrążająca Słońce w głównym pasie asteroid;
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, księżniczka kolchidzka i czarodziejka, żona Jazona, dzieciobójczyni;

Mediolan /mɛˈdʲjɔlãn/ (pn)
Μιλάνο
  (geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Megara /mɛɡˈara/ (n)
Μέγαρα
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, w północnej części Przesmyku Korynckiego, w czasach klasycznych niezależna polis;

Mekong /ˈmɛkɔ̃ŋk/ (pn)
Μεκόνγκ
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodniej Azji;

Meksyk /ˈmɛksɨk/ (pn)
Μεξικό
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej;

Meksykańskie Stany Zjednoczone /mˌɛksɨkˈaɲskʲɛ stˈanɨ zjˌɛdnɔtʃˈɔnɛ/ (pn)
Ηνωμένες Πολιτείες του Μεξικού
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Meksyku jako państwa

Melanezja /ˌmɛlãˈnɛzʲja/ (pn)
Μελανησία
  (geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii;

Melbourne /mˌɛlbɔˈurnɛ/ (pn)
Μελβούρνη
  (geografia, geograficzny) duże miasto w Australii, stolica stanu Victoria;

Melchizedek /mˌɛlçizˈɛdɛk/ (pn)
Μελχισεδέκ
  (biblijny) biblijne imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Melpomena /ˌmɛlpɔ̃ˈmɛ̃na/ (pn)
Μελπομένη
  (mitologia grecka) muza tragedii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Memfis /ˈmɛ̃w̃fʲis/ (pn)
Μεμφις
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jedno z najważniejszych miast starożytnego Egiptu;

Merkury /mɛrˈkurɨ/ (pn)
Ερμής
  (mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;
  (astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Mesyna /mɛsˈɨna/ (pn)
Μεσσήνη
  (geografia, geograficzny) miastowe Włoszech położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;

Metis /ˈmɛtʲis/ (pn)
Μήτις
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie roztropności (w pozytywnym znaczeniu) i przewrotności (w negatywnym znaczeniu);

Metody /mɛˈtɔdɨ/ (pn)
Μεθόδιος
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Mezopotamia /ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja/ (pn)
Μεσοποταμία
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;

Miami /majˈami/ (pn)
Μαϊάμι
  (geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie;

Michał /ˈmʲixaw/ (pn)
Μιχαήλ, Μιχάλης
  imię męskie;

Mikołaj /mʲiˈkɔwaj/ (pn)
Νικόλαος
  imię męskie;

Mikronezja /ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja/ (pn)
Μικρονησία, Ομόσπονδες Πολιτείες της Μικρονησίας
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);
Μικρονησία
  (geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;

Minerwa /mʲĩˈnɛrva/ (pn)
Μινέρβα
  (mitologia rzymska) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej, rękodzieła i sztuki oraz nauczycieli i szkół, utożsamiana z grecką Ateną;

Minos /ˈmʲĩnɔs/ (pn)
Μίνωας, Μίνως
  (mitologia grecka) król i prawodawca Krety; sędzia zmarłych w Hadesie; syn Zeusa i Europy oraz brat Radamantysa i Sarpedona; mąż Pazyfae oraz ojciec Ariadny i Fedry;

Minotaur /mʲĩˈnɔtawr/ (pn)
Μινώταυρος
  (mitologia grecka) potwór o ludzkim ciele i głowie byka, syn Pazyfae i byka przysłanego przez Posejdona Minosowi;

Mirela /mʲiˈrɛla/ (pn)
Μιρέιγ, Μιρέλλα
  polskie imię żeńskie pochodzenia francuskiego;

Missisipi /ˌmʲisʲiˈsʲipʲi/ (pn)
Μισισιπής, Μισσισσιππής
  (geografia, geograficzny) rzeka w USA;
Μισισίπι
  (geografia, geograficzny) stan w południowej części Stanów Zjednoczonych;

Mistra /mˈistra/ (pn)
Μυστράς
  (geografia, geograficzny) ufortyfikowane miasto bizantyjskie w Grecji;

Mitra /ˈmʲitra/ (pn)
Μίθρας
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo solarne czczone w kulturze indyjskiej, perskiej, greckiej i rzymskiej; patron szczerości, przyjaźni, władców, wojowników;

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔva ːˈɡɛ̃nʦ̑ʲja ɛ̃ˈnɛrʲɟji ˌatɔ̃ˈmɔvɛj/ (pn)
Διεθνής Οργάνωση Ατομικής Ενέργειας
  organizacja międzynarodowa pracująca na rzecz bezpiecznego i pokojowego wykorzystania energii jądrowej;

Międzynarodowy Dzień Kobiet /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˈkɔbʲjɛt/ (n)
Διεθνής Ημέρα Γυναικών, Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας
  coroczne święto obchodzone 8 marca jako wyraz szacunku dla kobiet;

Mińsk /mʲĩj̃sk/ (pn)
Μινσκ
  (geografia, geograficzny) stolica Białorusi;

Mnemosyne /mnˌɛmɔsˈɨnɛ/ (pn)
Μνημοσύνη
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 57;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie pamięci, matka muz, jedna z tytanid;

Mojżesz /ˈmɔjʒɛʃ/ (pn)
Μωυσής
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;
  imię męskie;

Molier /mˈɔljɛr/ (n)
Μολιέρος
  spolszczona wersja przydomka XVII-wiecznego francuskiego komediopisarza Jeana Baptiste'a Poquelina;

Monachium /mɔ̃ˈnaxʲjũm/ (pn)
Μόναχο
  (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monakijczyk /ˌmɔ̃naˈcijʧ̑ɨk/ (n)
Μονεγάσκος
  obywatel Monako

Monako /mɔ̃ˈnakɔ/ (pn)
Μονακό
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

Mongolia /mɔ̃ŋˈɡɔlʲja/ (pn)
Μογγολία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Montevideo /ˌmɔ̃ntɛvʲiˈdɛɔ/ (pn)
Μοντεβίδεο, Μοντεβιδέο
  (geografia, geograficzny) stolica Urugwaju;

Montserrat /mɔntsˈɛrat/ (pn)
Μοντσερράτ, Μοντσεράτ
  (geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;

Morawa /mɔˈrava/ (pn)
Μοράβας
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Europie, lewy dopływ Dunaju;

Morawa Zachodnia /mɔrˈava zaxˈɔdɲʲa/ (pn)
Δυτικός Μοράβας
  (geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, łącząc się z Morawą Południową tworzy Morawę;

Morawy /mɔˈravɨ/ (pn)
Μοραβία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;

Morfeusz /mɔrˈfɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Μορφέας, Μορφεύς
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie marzeń sennych o ludzkich kształtach;

Moria /mˈɔrja/ (pn)
Όρος Μοριά, Μοριά
  (biblijny) góra ofiary Abrahama

Morze Adriatyckie /ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Αδριατική θάλασσα
  (geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;

Morze Alborańskie /mˈɔʒɛ ˌalbɔrˈaɲskʲɛ/ (pn)
Θάλασσα του Αλμποράν
  (geografia, geograficzny) akwen w zachodniej części Morza Śródziemnego, oddzielający północne wybrzeże Afryki od południowego wybrzeża Półwyspu Iberyjskiego;

Morze Azowskie /ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ/ (pn)
Θάλασσα του Αζόφ
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji;

Morze Bałtyckie /ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ/ (pn)
Βαλτική θάλασσα, Βαλτική Θάλασσα
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie;

Morze Białe /ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ/ (pn)
Λευκή Θάλασσα
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji;

Morze Czarne /ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ/ (pn)
Μαύρη Θάλασσα
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy;

Morze Czerwone /ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ/ (pn)
Ερυθρά Θάλασσα
  (geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim;

Morze Egejskie /ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ/ (n)
Αιγαίο πέλαγος, Αιγαίο
  (geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego;

Morze Jońskie /ˈmɔʒɛ ˈjɔ̇̃j̃sʲcɛ/ (pn)
Ιόνιο πέλαγος
  (geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;

Morze Karaibskie /ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ/ (pn)
Καραϊβική Θάλασσα
  (geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Kreteńskie /mˈɔʒɛ krɛtˈɛɲskʲɛ/ (pn)
Κρητικό Πέλαγος
  (geografia, geograficzny) morze w południowej części Morza Egejskiego, na północ od Krety;

Morze Martwe /ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ/ (pn)
Νεκρά Θάλασσα, Νεκρά θάλασσα
  (geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;

Morze Mirtejskie /mˈɔʒɛ mirtˈɛjskʲɛ/ (pn)
Μυρτώο Πέλαγος
  (geografia, geograficzny) morze w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, między archipelagiem Cyklad a półwyspem Peloponez;

Morze Północne /ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ/ (pn)
Βόρεια Θάλασσα
  (geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Trackie /mˈɔʒɛ trˈatskʲɛ/ (pn)
Θρακικό Πέλαγος
  (geografia, geograficzny) morze w północnej części Morza Egejskiego, położone między wyspami Lemnos i Imroz a wybrzeżem Tracji;

Morze Śródziemne /ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ/ (pn)
Μεσόγειος, Μεσόγειος θάλασσα
  (geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;

Moskwa /ˈmɔskfa/ (pn)
Μόσχα
  (geografia, geograficzny) stolica Rosji;

Mostar /ˈmɔstar/ (pn)
Μόσταρ
  (geografia, geograficzny) miasto w Hercegowinie, stolica regionu:

Mount Everest /mˈɔunt ɛvˈɛrɛst/ (pn)
Έβερεστ
  (geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach;

Mowgli /mˈɔvɡli/ (pn)
Μόγλης
  (literacko) literackie imię męskie bohatera serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”;

Moza /ˈmɔza/ (pn)
Μεύσης, Μόσας
  (geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Mozambijczyk /ˌmɔzãmˈbʲijʧ̑ɨk/ (n)
Μοζαμβικανός
  obywatel Mozambiku

Mozambik /mɔˈzãmbʲik/ (pn)
Μοζαμβίκη
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Mołdawia /mɔwˈdavʲja/ (pn)
Μολδαβία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

Mołdawianin /ˌmɔwdaˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
Μολδαβός
  obywatel Mołdawii

Mołdawianka /ˌmɔwdaˈvʲjãŋka/ (n)
Μολδαβή
  obywatelka Mołdawii

Myanmar /mɨˈanmar/ (pn)
Μιανμάρ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Mykenka /mɨkˈɛŋka/ (n)
Μυκηναία
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Myken

Mykeny /mɨˈkɛ̃nɨ/ (pn)
Μυκήνες
  (starożytność) starożytna grecka polis w północno-wschodniej części Peloponezu;
  (geografia, geograficzny) współczesna grecka wieś w pobliżu starożytnych Myken (1.1)

Myszka Miki /ˈmɨʃka ˈmʲici/ (pn)
Μίκυ Μάους
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya

NOL /nˈɔl/ (acronym)
ΑΤΙΑ
  = niezidentyfikowany obiekt latający

NWD /ɛ̃n‿vu‿ˈdɛ/ (acronym)
Μ.Κ.Δ.
  = (matematyka, matematyczny) największy wspólny dzielnik

NWW /ɛ̃n‿vu‿ˈvu/ (acronym)
Ε.Κ.Π.
  = (matematyka, matematyczny) najmniejsza wspólna wielokrotność

Nablus /ˈnablus/ (pn)
Ναμπλούς
  (geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palestyńskiej;

Naddniestrze /nadˈdʲɲɛsṭʃɛ/ (pn)
Υπερδνειστερία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;

Nadrenia Północna-Westfalia /nadrˈɛɲʲa puwnˈɔtsnavɛstfˈalja/ (pn)
Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części;

Nadzieja /naˈʥ̑ɛ̇ja/ (pn)
Ελπίδα
  imię żeńskie;

Najwyższy /najvˈɨʃʃɨ/ (pn)
ο Ύψιστος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedno z imion Boga w judaizmie

Namibia /nãˈmʲibʲja/ (pn)
Ναμίμπια
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Namur /nˈamur/ (pn)
Ναμύρ
  (geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);
Ναμύρ, Ναμούρ
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii;

Nanga Parbat /nˈaŋɡa pˈarbat/ (pn)
Νάνγκα Παρμπάτ
  (geografia, geograficzny) ośmiotysięcznik na zachodnim skraju Himalajów, na obszarze Kaszmiru w północno-wschodnim Pakistanie, dziewiąty co do wysokości szczyt świata;

Nankin /ˈnãŋʲcĩn/ (pn)
Νανκίνγκ
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica;

Napoleon /ˌnapɔˈlɛɔ̃n/ (pn)
Ναπολέων
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Narcyz /ˈnarʦ̑ɨs/ (pn)
Νάρκισσος
  (mitologia grecka) piękny młodzieniec ukarany miłością do własnego odbicia;
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Narcyza /narˈʦ̑ɨza/ (n)
Ναρκίσσα
  imię żeńskie;

Natalia /naˈtalʲja/ (pn)
Ναταλία
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Nauplion /nˈawpljɔn/ (pn)
Ναύπλιο
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Grecji, we wschodniej części Peloponezu;

Nauru /naˈ<sup>w</sup>uru/ (pn)
Ναουρού
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);

Ndżamena /n͇ʤ̑ãˈmɛ̃na/ (pn)
Ντζάμενα, Ντζαμένα
  (geografia, geograficzny) stolica Czadu;

Neapol /nɛˈapɔl/ (pn)
Νάπολη, Νεάπολη
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Nemezys /nɛ̃ˈmɛzɨs/ (pn)
Νέμεσις
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie sprawiedliwej odpłaty (zemsty), gniewu i kary bogów za bluźnierstwo i pychę ludzi przekraczających wyznaczone im granice; strażniczka równowagi świata;

Neos Kosmos /nˈɛɔs kˈɔsmɔs/ (n)
Νέος Κόσμος
  nazwa jednej z dzielnic Aten ((dosłownie) Nowy Świat)

Nepal /ˈnɛpal/ (pn)
Νεπάλ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Nepalczyk /nɛˈpalʧ̑ɨk/ (n)
Νεπαλέζος
  obywatel Nepalu

Nepalka /nɛˈpalka/ (n)
Νεπαλέζα
  obywatelka Nepalu

Neptun /ˈnɛptũn/ (pn)
Ποσειδώνας
  (astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego, odkryta 1846, niewidzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Neretwa /nɛrˈɛtfa/ (pn)
Νερέτβα
  (geografia, geograficzny) rzeka w Bośni i Hercegowinie i Chorwacji, uchodząca do Adriatyku;

Niagara /ɲaˈɡara/ (pn)
Νιαγάρας
  (geografia, geograficzny) rzeka na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych;

Nicea /ɲiˈʦ̑ɛa/ (pn)
Νίκαια
  (geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym;
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawne miasto w średniowiecznej Bitynii, współcześnie İznik w Turcji;

Niderlandy /ˌɲidɛrˈlãndɨ/ (pn)
Κάτω Χώρες
  (geografia, geograficzny) Holandia

Niedziela Palmowa /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla palˈmɔva/ (n)
Κυριακή των Βαΐων
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;

Niemcy /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ/ (pn)
Γερμανία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Niemcy Wschodnie /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ ˈfsxɔdʲɲɛ/ (pn)
Ανατολική Γερμανία
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna (1949-1990)

Niemcy Zachodnie /ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ zaˈxɔdʲɲɛ/ (pn)
Δυτική Γερμανία
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec (1949-1990);

Niemiec /ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
Γερμανός
  człowiek narodowości niemieckiej

Niemiecka Republika Demokratyczna /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na/ (pn)
Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;

Niemka /ˈɲɛ̃mka/ (n)
Γερμανίδα
  kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec

Niger /ˈɲiɡɛr/ (pn)
Νίγηρας, Νίγηρ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;
  (geografia, geograficzny) trzecia pod względem długości i powierzchni dorzecza rzeka Afryki (po Nilu i Kongu);

Nigerczyk /ɲiˈɡɛrʧ̑ɨk/ (n)
Νιγήριος
  obywatel Nigru

Nigeria /ɲiˈɡɛrʲja/ (pn)
Νιγηρία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;

Nigeryjczyk /ˌɲiɡɛˈrɨjʧ̑ɨk/ (n)
Νιγηριανός
  obywatel Nigerii

Nigeryjka /ˌɲiɡɛˈrɨjka/ (n)
Νιγηριανή
  obywatelka Nigerii

Nikaragua /ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a/ (pn)
Νικαράγουα
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Nikaraguanka /ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãŋka/ (n)
Νικαραγουανή
  obywatelka Nikaragui

Nikaraguańczyk /ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Νικαραγουανός
  obywatel Nikaragui

Nikodem /ɲiˈkɔdɛ̃m/ (pn)
Νικόδημος
  imię męskie;

Nikozja /ɲiˈkɔzʲja/ (pn)
Λευκωσία
  (geografia, geograficzny) stolica Cypru;

Nil /ɲil/ (pn)
Νείλος
  (geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;

Niniwa /ɲiɲˈiva/ (pn)
Νινευή
  (starożytność) (geografia, geograficzny) dawne miasto w północnej Mezopotamii, nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu, jedna ze stolic starożytnej Asyrii, współcześnie stanowisko archeologiczne;

Niue /ˈɲu<sup>w</sup>ɛ/ (pn)
Νιούε
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na wyspie Niue (1.1) ze stolicą w Alofi;
  (geografia, geograficzny) polinezyjska wyspa w Oceanii

Niżny Nowogród /ɲˈiʒnɨ nɔvˈɔɡrut/ (pn)
Νίζνι Νόβγκοροντ
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;

Nobel /ˈnɔbɛl/ (n)
Νόμπελ
  (potocznie, potoczny) Nagroda Nobla

Noe /ˈnɔɛ/ (pn)
Νώε
  (biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Normandia /nɔrˈmãndʲja/ (pn)
Νορμανδία
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;

Norweg /ˈnɔrvɛk/ (n)
Νορβηγός
  człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii

Norwegia /nɔrˈvɛɟja/ (pn)
Νορβηγία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;

Norweżka /nɔrˈvɛʃka/ (n)
Νορβηγίδα
  kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii

Nosferatu /nˌɔsfɛrˈatu/ (n)
Νοσφεράτου
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) imię jednego z legendarnych wampirów, postaci literackiej i filmowej

Notos /ˈnɔtɔs/ (pn)
Νότος
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wiatru południowego, utożsamiany z rzymskim Austerem;

Nowa Fundlandia /ˈnɔva fũnˈdlãndʲja/ (pn)
Νέα Γη
  (geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;

Nowa Kaledonia /ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja/ (pn)
Νέα Καληδονία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;

Nowa Zelandia /ˈnɔva zɛˈlãndʲja/ (pn)
Νέα Ζηλανδία
  (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Nowe Delhi /ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi/ (pn)
Νέο Δελχί
  (geografia, geograficzny) stolica Indii;

Nowokuźnieck /nˌɔvɔkˈuʑɲʲɛtsk/ (pn)
Νοβοκουζνέτσκ
  (geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem;

Noworosja /nˌɔvɔrˈɔsja/ (n)
Νέα Ρωσία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad brzegami Morza Czarnego, ciągnąca się od Dniestru po Doniec, wyłoniła się jako nowa gubernia stworzona z ziem zabranych przez Rosję Turcji w XVIII w.;

Noworosyjsk /nˌɔvɔrˈɔsɨjsk/ (pn)
Νοβοροσίσκ
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Kraju Krasnodarskim, w Rosji, nad Morzem Czarnym;

Nowozelandczyk /ˌnɔvɔzɛˈlãnṭʧ̑ɨk/ (n)
Νεοζηλανδός
  obywatel Nowej Zelandii

Nowozelandka /ˌnɔvɔzɛˈlãntka/ (n)
Νεοζηλανδή
  obywatelka Nowej Zelandii

Nowy Jork /ˈnɔvɨ ˈjɔrk/ (pn)
Νέα Υόρκη
  (geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto Stanów Zjednoczonych;
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan na północnym wschodzie Stanów Zjednoczonych;

Nowy Orlean /ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn/ (pn)
Νέα Ορλεάνη
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Nowy Rok /ˈnɔvɨ ˈrɔk/ (n)
Πρωτοχρονιά
  święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim

Nowy Testament /ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ (pn)
Καινή Διαθήκη
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;

Nowy Świat /ˈnɔvɨ ˈɕfʲjat/ (pn)
Νέος Κόσμος
  (geografia, geograficzny) wspólna nazwa dla Ameryki Północnej, Ameryki Południowej i Australii;

Numidia /nũˈmʲidʲja/ (pn)
Νουμιδία
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji;

OB /ˈɔp/ (acronym)
ΤΚΕ
  = (medycyna, medyczny) odczyn Biernackiego ((rzadki, rzadko używany) opad Biernackiego);

OBWE /ˈɔbvɛ/ (acronym)
ΟΑΣΕ
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie;

OIOM /ˈɔjɔm/ (acronym)
ΜΕΘ
  = (medycyna, medyczny) oddział intensywnej opieki medycznej

ONZ /ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt/ (acronym)
Ο.Η.Ε., ΟΗΕ
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych

OZE /ˈɔzɛ/ (acronym)
ΑΠΕ
  = odnawialne źródło energii;

Ocean Arktyczny /ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ/ (pn)
Αρκτικός Ωκεανός
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Atlantycki /ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci/ (pn)
Ατλαντικός Ωκεανός
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;

Ocean Indyjski /ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci/ (pn)
Ινδικός Ωκεανός
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi;

Ocean Spokojny /ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ/ (pn)
Ειρηνικός Ωκεανός
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;

Oceania /ˌɔʦ̑ɛˈãɲja/ (n)
Ωκεανία
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent;

Odessa /ɔdˈɛssa/ (pn)
Οδησσός
  (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym;

Odyseja /ˌɔdɨˈsɛja/ (pn)
Οδύσσεια
  (literacko) starożytny epos grecki przypisywany Homerowi;

Odyseusz /ˌɔdɨˈsɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Οδυσσέας, Οδυσσεύς
  (mitologia grecka) imię mitycznego króla Itaki, głównej postaci Odysei Homera;
  imię męskie

Ofelia /ɔˈfɛlʲja/ (pn)
Οφηλία
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Ohio /ˈɔxjɔ/ (n)
Οχάιο
  (geografia, geograficzny) rzeka w USA przepływająca przez Ohio (1.1);

Ohio /ˈɔxjɔ/ (pn)
Οχάιο
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus;

Ojcze nasz /ˈɔjʧ̑ɛ ˈnaʃ/ (pn)
Πάτερ ημών
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”;

Okeanos /ˌɔkɛˈãnɔs/ (pn)
Ωκεανός
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie wielkiej rzeki (wielkiego morza, oceanu) otaczającej świat, najstarszy z tytanów;

Oksford /ˈɔksfɔrt/ (pn)
Οξφόρδη
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire;

Olimp /ˈɔlʲĩmp/ (pn)
Όλυμπος
  (geografia, geograficzny) masyw górski Grecji z najwyższym szczytem Mitikas;
  (mitologia grecka) legendarna siedziba głównych bogów greckich

Olimpia /ɔˈlʲĩmpʲja/ (pn)
Ολυμπία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim;
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Oman /ˈɔ̃mãn/ (pn)
Ομάν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

Omanka /ɔ̃ˈmãŋka/ (n)
Ομανή
  obywatelka Omanu

Omańczyk /ɔ̃ˈmãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Ομανός
  obywatel Omanu

Omsk /ˈɔmsk/ (pn)
Ομσκ
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Onufry /ɔ̃ˈnufrɨ/ (pn)
Ονούφριος
  imię męskie;

Oran /ˈɔrãn/ (pn)
Οράν
  miasto w Algierii;

Orchomenos /ˌɔrxɔ̃ˈmɛ̃nɔs/ (pn)
Ορχομενός
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawne greckie miasto, współcześnie wieś w Arkadii
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Orenburg /ɔrˈɛnburk/ (pn)
Ορενμπούργκ
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji;

Organizacja Narodów Zjednoczonych /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx/ (pn)
Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja trakˈtatu ˌpuwnɔʦ̑nɔatlãntɨʦ̑ʲˈcɛɡɔ/ (pn)
Οργάνωση Βορειοατλαντικού Συμφώνου
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;

Orion /ˈɔrʲjɔ̃n/ (pn)
Ωρίων
  (mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy;

Orlean /ɔrlˈɛan/ (pn)
Ορλεάνη
  (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą;

Orontes /ɔrˈɔntɛs/ (pn)
Ορόντης
  (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Azji, przepływająca przez Liban, Syrię i Turcję;

Orzeł /ˈɔʒɛw/ (pn)
Αετός
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;

Osaka /ɔˈsaka/ (pn)
Οσάκα
  (geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;

Osetia Południowa /ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva/ (pn)
Νότια Οσετία
  (geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość;

Oslo /ˈɔslɔ/ (pn)
Όσλο
  (geografia, geograficzny) stolica Norwegii;

Ostia /ˈɔstja/ (pn)
Όστια
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;

Owernia /ɔˈvɛrʲɲja/ (pn)
Οβέρνη
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region w środkowej Francji;

Ozeasz /ɔzˈɛaʃ/ (pn)
Ωσηέ
  (biblijny) Księga Ozeasza;
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia hebrajskiego;

Ozyrys /ɔˈzɨrɨs/ (pn)
Όσιρις
  (mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych;
  (astronomia, astronomiczny) planeta spoza Układu Słonecznego;

Ołtarz /ˈɔwtaʃ/ (pn)
Βωμός
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Oświęcim /ɔɕˈfʲjɛ̇̃ɲʨ̑ĩm/ (pn)
Οσβιέτσιμ
  (geografia, geograficzny) miasto w Polsce w województwie małopolskim;

PKB /pɛ‿ka‿ˈbɛ/ (acronym)
Α.Ε.Π.
  = produkt krajowy brutto;

PNA /pnˈa/ (acronym)
Τ.Κ., ΤΚ
  = pocztowy numer adresowy

POChP /ˌpɛ‿ɔ‿xa‿ˈpɛ/ (acronym)
ΧΑΠ
  = (medycyna, medyczny) przewlekła obturacyjna choroba płuc;

PRL /pɛ‿ːr‿ˈɛl/ (acronym)
ΛΔΠ
  = (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Polska Rzeczpospolita Ludowa;

PS /pɛ‿ˈːs/ (acronym)
Υ.Γ.
  = post scriptum;

PZU /pɛ‿zɛt‿ˈu/ (acronym)
ΙΚΑ
  = (dawniej, dawny) Państwowy Zakład Ubezpieczeń

Padwa /ˈpadva/ (pn)
Πάδουα, Πάντοβα
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech;

Pago Pago /pˈaɡɔ pˈaɡɔ/ (pn)
Πάγκο Πάγκο
  (geografia, geograficzny) faktyczna stolica Samoa Amerykańskiego;

Pakistan /paˈcistãn/ (pn)
Πακιστάν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Pakistanka /ˌpaciˈstãŋka/ (n)
Πακιστανή
  obywatelka Pakistanu

Pakistańczyk /ˌpaciˈstãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Πακιστανός
  obywatel Pakistanu

Palau /ˈpalaw/ (pn)
Παλάου
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;

Palermo /paˈlɛrmɔ/ (pn)
Παλέρμο
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, na Sycylii;

Palestyna /ˌpalɛˈstɨ̃na/ (pn)
Παλαιστίνη
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;

Palestynka /ˌpalɛˈstɨ̃ŋka/ (n)
Παλαιστίνια
  mieszkanka Palestyny

Palma de Mallorca /pˈalma dˈɛ mallˈɔrtsa/ (pn)
Πάλμα ντε Μαγιόρκα
  (geografia, geograficzny) główne miasto Majorki, stolica Balearów;

Palmyra /palmˈɨra/ (pn)
Παλμύρα
  (geografia, geograficzny) miasto w Syrii, w północnej części Pustyni Syryjskiej;

Pamir /ˈpãmʲir/ (pn)
Παμίρ
  (geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;

Pan /pãn/ (pn)
Παν, Πάνας
  (mitologia grecka) bóg pasterzy, przedstawiany jako człowiek z koźlimi nogami i rogami;
Κύριος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie

Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy /ˈpãn‿buc ˌɲɛrɨxˈlʲivɨ ˈalɛ ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (proverb)
ο Θεός αργεί, μα δε λησμονεί
  sprawiedliwość boska czasami jest powolna, ale jest zapewniona

Panama /pãˈnãma/ (pn)
Παναμάς
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Panamczyk /pãˈnãmʧ̑ɨk/ (n)
Παναμέζος
  obywatel Panamy

Pandora /pandˈɔra/ (n)
Πανδώρα
  (mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;

Pangea /pãŋˈɡɛa/ (pn)
Παγγαία
  (geologia, geologiczny) superkontynent, który powstał w permie i rozpadł się w jurze;

Pankracy /pãŋˈkraʦ̑ɨ/ (pn)
Πανκράτιος
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Panna /ˈpãnːa/ (pn)
Παρθένος
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;

Pantokrator /ˌpãntɔˈkratɔr/ (pn)
Παντοκράτωρ
  (geografia, geograficzny) góra w Grecji, najwyższy szczyt na wyspie Korfu;

Papua-Nowa Gwinea /paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa/ (pn)
Παπουασία-Νέα Γουινέα, Παπούα Νέα Γουινέα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;

Paragwaj /paˈraɡvaj/ (pn)
Παραγουάη
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Paramaribo /ˌparãmaˈrʲibɔ/ (pn)
Παραμαρίμπο
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Surinamu;

Parlament Europejski /parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (n)
Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;

Paryż /ˈparɨʃ/ (pn)
Παρίσι
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;

Paweł /ˈpavɛw/ (pn)
Παύλος
  polskie imię męskie;

Państwo Islamskie /pˈaɲstfɔː islˈamskʲɛ/ (pn)
Ισλαμικό Κράτος
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;

Państwo Izrael /pˈaɲstfɔː izrˈaɛl/ (pn)
Κράτος του Ισραήλ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa

Pegaz /ˈpɛɡas/ (pn)
Πήγασος
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Enifa; w Polsce widoczny jesienią; góruje o północy we wrześniu;
  (mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego;

Pekin /ˈpɛcĩn/ (pn)
Πεκίνο
  (geografia, geograficzny) stolica Chin;

Pelagia /pɛˈlaɟja/ (pn)
Πελαγία
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Pelagiusz /pɛˈlaɟuʃ/ (pn)
Πελάγιος
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Peloponez /ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs/ (pn)
Περιφέρεια Πελοποννήσου
  (administracja) region administracyjny Grecji zajmujący południową i wschodnią część Peloponezu (1.1);
Πελοπόννησος
  (geografia, geograficzny) półwysep w Grecji między Morzem Jońskim a Morzem Egejskim;
Μωριάς, Πελοπόννησος
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczno-geograficzna na Peloponezie (1.1)

Pelops /ˈpɛlɔps/ (pn)
Πέλοπας, Πέλοψ
  (historia, historyczny, historycznie) król Sparty z dynastii Eurypontydów panujący w III w. p.n.e.
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, syn Agamemnona
  (mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, syn Tantala złożony przez niego w ofierze bogom;
Α.Ο. Πέλοπας Πάτρα, Πέλοπας
  (sport, sportowy) nazwa klubu sportowego z Patry

Pentateuch /pɛntˈatɛwx/ (pn)
Πεντάτευχος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę

Pers /pɛrs/ (n)
Μήδος
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Persji (dzisiejszego Iranu)

Persefona /pˌɛrsɛfˈɔna/ (pn)
Περσεφόνη
  (mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;

Perseusz /pɛrˈsɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Περσέας
  (mitologia grecka) heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1);
Περσεύς
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;

Persja /ˈpɛrsʲja/ (pn)
Περσία
  (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Iranu;

Peru /ˈpɛru/ (pn)
Περού
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;

Peruwianka /ˌpɛruˈvʲjãŋka/ (n)
Περουβιανή
  obywatelka Peru

Peruwiańczyk /ˌpɛruˈvʲjä̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Περουβιανός
  obywatel Peru

Petersburg /pɛˈtɛrzburk/ (pn)
Αγία Πετρούπολη
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską;

Piemont /ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt/ (pn)
Πεδεμόντιο
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Pierwszy Maja /ˈpʲjɛrfʃɨ ˈmaja/ (n)
Πρωτομαγιά
  (potocznie, potoczny) (zobacz) Święto Pracy

Piotr /pʲjɔtr̥/ (pn)
Πέτρος
  polskie imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego;

Piotra /ˈpʲjɔtra/ (pn)
Πετρούλα
  rzadkie polskie imię żeńskie pochodzenia łacińsko-greckiego;

Pireneje /ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ/ (pn)
Πυρηναία
  (geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pireus /ˈpʲirɛws/ (pn)
Πειραιάς
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji;

Pismo /ˈpʲismɔ/ (n)
Γραφές, Γραφή
  (skrót, skrótowiec, skrótowo) Pismo Święte, Biblia

Pismo Święte /pˈismɔ ɕfʲˈɛntɛ/ (n)
Αγία Γραφή, Γραφή
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Biblia

Pitagoras /ˌpʲitaˈɡɔras/ (pn)
Πυθαγόρας
  (filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof;

Pittsburgh /pˈiddzburɡ/ (pn)
Πίτσμπεργκ, Πίτσμπουργκ
  (geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

Pius /pʲjus/ (pn)
Πίος
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Pizydia /pʲiˈzɨdʲja/ (pn)
Πισιδία
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie Turcji

Pięcioksiąg /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔ̇cɕɔ̃ŋk/ (pn)
Πεντάτευχος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę

Pięćdziesiątnica /pʲˌɛɲdʑɛɕɔntɲˈitsa/ (n)
Πεντηκοστή
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w judaizmie: święto obchodzone 6 dnia miesiąca siwan, upamiętniające nadanie Tory

Platon /ˈplatɔ̃n/ (pn)
Πλάτων, Πλάτωνας
  (historia, historyczny, historycznie) grecki filozof;
Πλάτωνας
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Plejady /plɛˈjadɨ/ (pn)
Πλειάδες, Πούλια
  (astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

Pliniusz /plˈiɲʲuʃ/ (pn)
Πλίνιος
  imię męskie pochodzenia łacińskiego

Pluton /ˈplutɔ̃n/ (pn)
Πλούτωνας
  (mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;
  (astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;

Podgorica /ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a/ (pn)
Ποντγκόριτσα
  (geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry;

Pokojowa Nagroda Nobla /pˌɔkɔjˈɔva naɡrˈɔda nˈɔbla/ (pn)
Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης
  Nagroda Nobla przyznawana przez Norweski Komitet Noblowski za działalność na rzecz światowego pokoju;

Polak /ˈpɔlak/ (n)
Πολωνός
  obywatel Polski, mieszkaniec Polski, osoba narodowości polskiej;

Polinezja /ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja/ (pn)
Πολυνησία
  (geografia, geograficzny) część Oceanii;

Polinezja Francuska /ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska/ (pn)
Γαλλική Πολυνησία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Polka /ˈpɔlka/ (n)
Πολωνή, Πολωνίδα, Πολωνέζα
  obywatelka Polski, przedstawicielka narodu polskiego

Polska /ˈpɔlska/ (pn)
Πολωνία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;

Polska Rzeczpospolita Ludowa /ˈpɔlska ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita luˈdɔva/ (pn)
Λαϊκή Δημοκρατία της Πολωνίας
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989;

Pompeje /pɔmpˈɛjɛ/ (pn)
Πομπηία
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;

Pont /pˈɔnt/ (pn)
Πόντος
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, w starożytności niezależne królestwo, następnie prowincja rzymska;

Port-au-Prince /pˈɔrtˈawprˈintsɛ/ (pn)
Πορτ-ο-Πρενς
  (geografia, geograficzny) stolica Haiti;

Portoryko /ˌpɔrtɔˈrɨkɔ/ (pn)
Πουέρτο Ρίκο
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Atlantyckim w archipelagu Wielkich Antyli

Portugalczyk /ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk/ (n)
Πορτογάλος
  człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Portugalia /ˌpɔrtuˈɡalʲja/ (pn)
Πορτογαλία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Portugalka /ˌpɔrtuˈɡalka/ (n)
Πορτογαλίδα
  kobieta narodowości portugalskiej

Posejdon /pɔˈsɛjdɔ̃n/ (pn)
Ποσειδώνας, Ποσειδών
  (mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;

Poznań /ˈpɔznãɲ/ (pn)
Πόζναν
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski;

Praga /ˈpraɡa/ (pn)
Πράγα
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech;
  (administracja) prawobrzeżna dzielnica Warszawy;

Prespa /prˈɛspa/ (pn)
Λίμνη Μεγάλη Πρέσπα
  (geografia, geograficzny) jezioro u zbiegu granic Macedonii, Albanii i Grecji;

Procjon /prˈɔtsjɔn/ (pn)
Προκύων
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Małego Psa;
  (mitologia grecka) pies Oriona przeniesiony na firmament jako gwiazda Procjon (1.2)

Prometeusz /prˌɔmɛtˈɛuʃ/ (pn)
Προμηθέας
  (mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień;
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna;

Prowansja /prɔˈvãw̃sʲja/ (pn)
Προβηγκία
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Prusy /ˈprusɨ/ (n)
Πρωσία
  (historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej

Prut /prˈut/ (pn)
Προύθος
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we wschodniej Europie, lewy dopływ Dunaju, rzeka graniczna pomiędzy Rumunią a Mołdawią;

Przylądek Dobrej Nadziei /pʃɨˈlɔ̃ndɛɡ ˈdɔbrɛj naˈʥ̑ɛ̇ji/ (pn)
Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας
  (geografia, geograficzny) przylądek w RPA;

Psy Gończe /ˈpsɨ ˈɡɔ̃j̃n͇ʧ̑ɛ/ (pn)
Κύνες Θηρευτικοί
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Półwysep Bałkański /puwˈvɨsɛb ːawˈkãj̃sʲci/ (pn)
Βαλκανική, Βαλκανική Χερσόνησος
  (geografia, geograficzny) półwysep w południowo-wschodniej części Europy;

Półwysep Indyjski /puwˈvɨsɛp ĩnˈdɨjsʲci/ (pn)
Ινδική Χερσόνησος
  (geografia, geograficzny) półwysep w Azji Południowej;

Quebec /ɡvˈɛbɛts/ (n)
Κεμπέκ
  (geografia, geograficzny) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Quito /ɡvˈitɔ/ (pn)
Κίτο
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) stolica Ekwadoru;

RKO /rkˈɔ/ (acronym)
ΚΑΡΠΑ
  = (medycyna, medyczny) resuscytacja krążeniowo-oddechowa

Rafał /ˈrafaw/ (pn)
Ραφαήλ
  imię męskie;

Rak /rak/ (pn)
Καρκίνος
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;

Ratyzbona /rˌatɨzbˈɔna/ (pn)
Ρέγκενσμπουργκ
  (geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, położone nad Dunajem;

Rawenna /ravˈɛnna/ (pn)
Ραβέννα
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna (1.2);

Rea /rˈi/ (pn)
Ρέα
  (astronomia, astronomiczny) drugi co do wielkości księżyc Saturna;
  (mitologia grecka) w mitologii greckiej bóstwo pogańskie, tytanida, bogini płodności;
  (mitologia rzymska) w mitologii rzymskiej jedna z westalek, matka Romulusa i Remusa;

Remigiusz /rɛ̃ˈmʲiɟuʃ/ (pn)
Ρεμίγηος
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Ren /rɛ̃n/ (pn)
Ρήνος
  (geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Republika Chińska /rɛpˈublikˌa çˈiɲska/ (pn)
Δημοκρατία της Κίνας
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa

Republika Cypryjska /rɛpˈublikˌa tsɨprˈɨjska/ (pn)
Κυπριακή Δημοκρατία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;

Republika Czeska /rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska/ (pn)
Δημοκρατία της Τσεχίας, Τσεχική Δημοκρατία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)

Republika Federalna Niemiec /rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑/ (pn)
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;

Republika Grecka /rɛpˈublikˌa ɡrˈɛtska/ (pn)
Ελληνική Δημοκρατία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;

Republika Konga /rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa/ (pn)
Δημοκρατία του Κονγκό
  (oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;

Republika Kuby /rɛpˈublikˌa kˈubɨ/ (pn)
Δημοκρατία της Κούβας
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kuby jako państwa

Republika Południowej Afryki /rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci/ (pn)
Νότια Αφρική, Δημοκρατία της Νοτίου Αφρικής
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Słowacka /rɛˈpublʲika swɔˈvaʦ̑ka/ (pn)
Σλοβακική Δημοκρατία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;

Republika Zielonego Przylądka /rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka/ (pn)
Πράσινο Ακρωτήριο, Δημοκρατία του Πράσινου Ακρωτηρίου
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Środkowoafrykańska /rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska/ (pn)
Κεντροαφρικανική Δημοκρατία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;

Reykjavík /rˌɛɨkjˈavik/ (pn)
Ρέικιαβικ
  (geografia, geograficzny) stolica Islandii;

Rijad /ˈrʲijat/ (pn)
Ριάντ
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej;

Robert /ˈrɔbɛrt/ (pn)
Ροβέρτος, Ρομπέρ
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Roch /rɔx/ (pn)
Ρόκκος
  imię męskie;

Rodan /ˈrɔdãn/ (pn)
Ροδανός
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji;

Rodopy /rɔdˈɔpɨ/ (pn)
Ροδόπη
  (geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;

Rodos /ˈrɔdɔs/ (pn)
Ρόδος
  (geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim;
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto na greckiej wyspie o tej samej nazwie;

Rodyjczyk /rɔˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
Ροδίτης, Ρόδιος
  mieszkaniec greckiej wyspy Rodos

Roksana /rɔˈksãna/ (pn)
Ρωξάνη
  polskie imię żeńskie pochodzenia perskiego;

Roland /ˈrɔlãnt/ (pn)
Ρολάνδος
  polskie imię męskie pochodzenia starofrancuskiego;

Rosja /ˈrɔsʲja/ (pn)
Ρωσία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Rosjanin /rɔˈsʲjä̃ɲĩn/ (n)
Ρώσος
  (etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Rosjanka /rɔˈsʲjãŋka/ (n)
Ρωσίδα
  obywatelka Rosji

Rotterdam /rɔttˈɛrdam/ (pn)
Ρότερνταμ
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;

Rożawa /rɔʒˈava/ (pn)
Ροζάβα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region w północnej i północno-wschodniej Syrii;

Rumun /ˈrũmũn/ (n)
Ρουμάνος
  człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii

Rumunia /rũˈmũɲja/ (pn)
Ρουμανία
  (geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;

Rumunka /rũˈmũŋka/ (n)
Ρουμάνα
  kobieta lub dziewczyna narodowości rumuńskiej, obywatelka Rumunii

Rut /ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut/ (pn)
Ρουθ
  imię żeńskie

Rwanda /ˈrvãnda/ (pn)
Ρουάντα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;

Rwandyjczyk /rvãnˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
Ρουαντανός
  obywatel Rwandy

Ryby /ˈrɨbɨ/ (pn)
Ιχθείς, Ιχθύες
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

Ryga /ˈrɨɡa/ (pn)
Ρίγα
  (geografia, geograficzny) stolica Łotwy;

Rylec /ˈrɨlɛʦ̑/ (pn)
Γλυφείον
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ryszard /ˈrɨʃart/ (pn)
Ριχάρδος, Ρίτσαρντ
  polskie imię męskie pochodzenia germańskiego;

Rzeczpospolita Polska /ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita ˈpɔlska/ (pn)
Δημοκρατία της Πολωνίας
  oficjalna nazwa państwa polskiego;

Rzym /ʒɨ̃m/ (pn)
Ρώμη
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch;
  (historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie;
  (przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego

Rzymianin /ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
Ρωμαίος
  (starożytność) obywatel starożytnego państwa rzymskiego

Róg Afryki /ˈruk ˈafrɨci/ (n)
Κέρας της Αφρικής
  (geografia, geograficzny) inna nazwa Półwyspu Somalijskiego

Róża /ˈruʒa/ (pn)
Ρόζα
  polskie imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

SA /ɛs‿ˈa/ (acronym)
Α.Ε., ΑΕ
  = (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka akcyjna;

ST /ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ /ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ tɛxʲˈɲikuf/ (acronym)
Π.Δ.
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) = Stary Testament

Saara /saˈara/ (pn)
Σάαρ
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej części Niemiec;

Sabaudia /sabˈawdja/ (pn)
Σαβοΐα
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Sahara /saˈxara/ (pn)
Σαχάρα
  (geografia, geograficzny) pustynia w północnej Afryce;

Sahara Zachodnia /saˈxara zaˈxɔdʲɲa/ (pn)
Δυτική Σαχάρα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;

Saint Kitts i Nevis /sˈaint kˈitts i nˈɛvis/ (pn)
Άγιος Χριστόφορος και Νέβις
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;

Saint Lucia /sˈaint lˈutɕa/ (pn)
Αγία Λουκία, Σάντα Λουτσία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie (1.2) o tej samej nazwie;
  (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;

Saint Vincent i Grenadyny /sˈaind vˈintsɛnt i ɡrˌɛnadˈɨnɨ/ (pn)
Άγιος Βικέντιος και Γρεναδίνες
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej;

Saint-Denis /sˈainddˈɛɲis/ (pn)
Σαιν-Ντενί
  (geografia, geograficzny) stolica i największe miasto francuskiej wyspy Reunion;

Saksonia /saˈksɔ̃ɲja/ (pn)
Σαξονία, Σαξωνία
  (geografia, geograficzny) kraina historyczna i kraj związkowy w Niemczech;

Salomon /saˈlɔ̃mɔ̃n/ (pn)
Σολομών
  (biblijny) prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości;
  imię męskie pochodzenia semickiego;

Saloniki /ˌsalɔ̃ˈɲici/ (pn)
Θεσσαλονίκη
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Grecji;

Salwador /salˈvadɔr/ (pn)
Ελ Σαλβαδόρ
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Samaria /sãˈmarʲja/ (pn)
Σαμαριά
  (geografia, geograficzny) wąwóz położony w południowo-zachodniej części Krety w paśmie Gór Białych;
Σαμάρεια
  (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasta położonego w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;

Samarkanda /sˌamarkˈanda/ (pn)
Σαμαρκάνδη
  (geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie;

Samarytanin /sˌamarɨtˈaɲin/ (n)
Σαμαρείτης
  (etnografia, etnograficzny) (biblijny) mieszkaniec starożytnej Samarii

Samoa /sãˈmɔa/ (pn)
Σαμόα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;

Samoa Amerykańskie /sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ/ (pn)
Αμερικανική Σαμόα, Αμερικανικές Σαμόα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Samotraka /sˌamɔtrˈaka/ (pn)
Σαμοθράκη
  (geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Trackim;

San Francisco /sˈan fransˈiskɔ/ (pn)
Σαν Φρανσίσκο
  (geografia, geograficzny) miasto w USA, w stanie Kalifornia;

San Marino /ˈsãn maˈrʲĩnɔ/ (pn)
Άγιος Μαρίνος
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Santa Fe /sˈanta fˈɛ/ (pn)
Σάντα Φε
  (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Nowy Meksyk

Santo Domingo /ˈsãntɔ dɔ̃ˈmʲĩŋɡɔ/ (pn)
Σάντο Ντομίγκο
  (geografia, geograficzny) stolica Dominikany;

Santoryn /santˈɔrɨn/ (pn)
Σαντορίνη
  (geografia, geograficzny) wulkaniczna wyspa na Morzu Egejskim;

Sara /ˈsara/ (pn)
Σάρα
  polskie imię żeńskie;

Sarajewo /ˌsaraˈjɛvɔ/ (pn)
Σαράγεβο
  (geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny;

Sardynia /sarˈdɨ̃ɲja/ (pn)
Σαρδηνία
  (geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;

Saturn /ˈsaturn/ (pn)
Κρόνος
  (mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów przedstawiany jako starzec trzymający w ręce sierp albo kosę, utożsamiany z greckim Kronosem; legendarny władca Italii; mąż Ops;
  (astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Saudyjczyk /sawˈdɨjʧ̑ɨk/ (n)
Σαουδάραβας
  obywatel Arabii Saudyjskiej

Saul /sawl/ (pn)
Σαούλ
  imię męskie;

Scyta /ˈsʦ̑ɨta/ (n)
Σκύθης
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy;

Sebastian /sɛˈbastʲjãn/ (pn)
Σεβαστιανός
  imię męskie;

Sejm /sɛjm/ (pn)
Δίαιτα
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedna z izb polskiego parlamentu;

Sekwana /sɛˈkfãna/ (pn)
Σηκουάνας
  (geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż;

Selena /sɛˈlɛ̃na/ (pn)
Σελίνα
  (rzadki, rzadko używany) imię żeńskie

Selene /sɛˈlɛ̃nɛ/ (pn)
Σελήνη
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie księżyca, utożsamiana z rzymską Luną;

Senegal /sɛ̃ˈnɛɡal/ (pn)
Σενεγάλη
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;
Σενεγάλης
  (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Afryce;

Senegalczyk /ˌsɛ̃nɛˈɡalʧ̑ɨk/ (n)
Σενεγαλέζος
  obywatel, mieszkaniec Senegalu

Senegalka /ˌsɛ̃nɛˈɡalka/ (n)
Σενεγαλέζα
  obywatelka, mieszkanka Senegalu

Septuaginta /sˌɛptuaɡʲˈinta/ (pn)
Μετάφραση των Εβδομήκοντα
  (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;

Serb /sɛrp/ (n)
Σέρβος
  człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii

Serbia /ˈsɛrbʲja/ (pn)
Σερβία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;

Serbia i Czarnogóra /ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura/ (pn)
Σερβία και Μαυροβούνιο
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;

Serbka /ˈsɛrpka/ (n)
Σέρβα
  kobieta lub dziewczyna narodowości serbskiej, obywatelka Serbii, mieszkanka Serbii

Seszelczyk /sɛˈʃɛlʧ̑ɨk/ (n)
Σεσελουά
  obywatel Seszeli

Seszele /sɛˈʃɛlɛ/ (pn)
Σεϋχέλλες
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;
  (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;

Seul /ˈsɛ<sup>w</sup>ul/ (pn)
Σεούλ
  (geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej;

Sewilla /sɛˈvʲilːa/ (pn)
Σεβίλη, Σεβίλλη
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji;

Sfederowane Stany Mikronezji /ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji/ (pn)
Ομόσπονδες Πολιτείες της Μικρονησίας
  (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Sierra Leone /ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ/ (pn)
Σιέρα Λεόνε, Σιέρρα Λεόνε
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;

Singapur /sʲĩŋˈɡapur/ (pn)
Σιγκαπούρη
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;

Singapurczyk /ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk/ (n)
Σιγκαπουριανός
  obywatel Singapuru

Singapurka /ˌsʲĩŋɡaˈpurka/ (n)
Σιγκαπουριανή
  obywatelka Singapuru

Skamander /skamˈandɛr/ (pn)
Σκάμανδρος
  (geografia, geograficzny) rzeka w Troadzie wypływająca z góry Idy, opływająca mityczną Troję;

Skandynaw /skãnˈdɨ̃naf/ (pn)
Σκανδιναβός
  mieszkaniec Skandynawii

Skandynawia /ˌskãndɨ̃ˈnavʲja/ (n)
Σκανδιναβία
  (geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję;

Skałosz /ˈskawɔʃ/ (pn)
Πέτρος
  rzadkie polskie imię męskie, odpowiednik greckiego Πέτρος (Petro, Piotr)

Skopje /ˈskɔpʲjɛ/ (pn)
Σκόπια
  (geografia, geograficzny) stolica Macedonii Północnej;

Skorpion /ˈskɔrpʲjɔ̃n/ (pn)
Σκορπιός
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;

Smilaks /ˈsmʲilaks/ (pn)
Σμίλαξ
  (mitologia grecka) nimfa zamieniona w kolcorośl, ukochana Krokosa;

Soczi /ˈsɔʧ̑ʲi/ (pn)
Σότσι
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym;

Sofia /ˈsɔfʲja/ (pn)
Σόφια
  (geografia, geograficzny) stolica Bułgarii;

Sokrates /sɔˈkratɛs/ (pn)
Σωκράτης
  imię męskie pochodzenia greckiego;

Solon /ˈsɔlɔ̃n/ (pn)
Σόλων, Σόλωνας
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;
Σόλων
  greckie imię męskie

Somalia /sɔ̃ˈmalʲja/ (pn)
Σομαλία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Somalijczyk /ˌsɔ̃maˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Σομαλός
  obywatel Somalii

Somalijka /ˌsɔ̃maˈlʲijka/ (n)
Σομαλή
  obywatelka Somalii

Sparta /ˈsparta/ (pn)
Σπάρτη
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie

Sri Lanka /ˈsrʲi ˈlãnka/ (pn)
Σρι Λάνκα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;

Stagiryta /stˌaɡʲirˈɨta/ (pn)
Σταγιρίτης
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) przydomek Arystotelesa ze Stagiry

Stalin /stˈalin/ (pn)
Στάλιν
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego, radzieckiego polityka i przywódcy;

Stambuł /ˈstãmbuw/ (pn)
Κωνσταντινούπολη
  (geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Stanisław /stãˈɲiswaf/ (pn)
Στανίσλαος
  imię męskie;

Stany Zjednoczone /ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ/ (pn)
Ηνωμένες Πολιτείες, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stany Zjednoczone Ameryki /ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci/ (pn)
Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stary Testament /ˈstarɨ tɛˈstãmɛ̃nt/ (pn)
Παλαιά Διαθήκη
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;

Stawros /ˈstavrɔs/ (pn)
Σταύρος
  greckie imię męskie
Σταυρός
  nazwa kilku greckich miejscowości

Stawrula /stavˈrula/ (pn)
Σταυρούλα
  greckie imię kobiece, żeńska forma imienia Stawros

Stefan /ˈstɛfãn/ (pn)
Στέφανος
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Stefania /stɛˈfãɲja/ (pn)
Στεφανία
  imię żeńskie;

Stolica Apostolska /stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska/ (n)
Αγία Έδρα
  siedziba papieża, Watykan

Strasburg /strˈazburk/ (pn)
Στρασβούργο
  (geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji;

Strefa Gazy /ˈstrɛfa ˈɡazɨ/ (pn)
Λωρίδα της Γάζας
  część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim;

Strzelec /ˈsṭʃɛlɛʦ̑/ (pn)
Τοξότης
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Suazi /suˈaʑi/ (pn)
Σουαζιλάνδη
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;

Sudan /ˈsudãn/ (pn)
Σουδάν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudanka /suˈdãnka/ (n)
Σουδανέζα, Σουδανή
  mieszkanka Sudanu, obywatelka Sudanu albo Sudanu Południowego

Surinam /suˈrʲĩnãm/ (pn)
Σουρινάμ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;

Suzdal /sˈuzdal/ (pn)
Σούζνταλ
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim;

Sułtanat Brunei /suwˈtãnad brũˈnɛji/ (n)
Σουλτανάτο του Μπρουνέι
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Brunei, rozszerzona nazwa państwa,

Syberia /sɨˈbɛrʲja/ (pn)
Σιβηρία
  (geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji;

Sybiraczka /ˌsɨbʲiˈraʧ̑ka/ (n)
Σιβηριανή
  mieszkanka Syberii

Sybirak /sɨˈbʲirak/ (n)
Σιβηριανός
  mieszkaniec Syberii

Sychem /sˈɨxɛm/ (pn)
Συχέμ
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) starożytne miasto w środkowej Palestynie, przejściowo stolica Samarii;

Sycylia /sɨˈʦ̑ɨlʲja/ (pn)
Σικελία
  (geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;

Sycylijczyk /ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Σικελός, Σικελιώτης
  mieszkaniec Sycylii, osoba pochodząca z Sycylii

Sydney /sˈɨdnɛj/ (pn)
Σίντνεϊ
  (geografia, geograficzny) największe miasto Australii;

Sydon /ˈsɨdɔ̃n/ (pn)
Σιδών, Σιδώνα
  (geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

Sydoniusz /sɨdˈɔɲʲuʃ/ (pn)
Σιδώνιος
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego

Syjon /sˈɨjɔn/ (pn)
Σιών
  (geografia, geograficzny) (biblijny) figuratywne określenie całej Jerozolimy
  (geografia, geograficzny) jedno ze wzgórz Jerozolimy;

Sylwester /sɨlˈvɛstɛr/ (pn)
Συλβέστρος
  imię męskie;

Syria /ˈsɨrʲja/ (pn)
Συρία
  (geografia, geograficzny) kraj w Azji;

Syrinks /ˈsɨrʲĩŋks/ (pn)
Σύριγξ
  (mitologia grecka) najada albo hamadriada, albo oreada z Arkadii zamieniona w trzcinę, ukochana Pana;

Syriusz /ˈsɨrʲjuʃ/ (pn)
Σείριος
  (astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;
  (mitologia grecka) pies Oriona, przeniesiony na firmament jako gwiazda Syriusz (1.2);

Syryjka /sɨˈrɨjka/ (n)
Σύρια
  obywatelka Syrii

Szampania /ʃãmˈpãɲja/ (pn)
Καμπανία
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej Francji;

Szkocja /ˈʃkɔʦ̑ʲja/ (pn)
Σκοτία, Σκωτία
  (geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkodra /ʃkˈɔdra/ (pn)
Σκόδρα
  (geografia, geograficzny) miasto w północnej Albanii;

Sztokholm /ˈʃtɔkxɔlm/ (pn)
Στοκχόλμη
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji;

Szwabia /ˈʃfabʲja/ (pn)
Σουηβία, Σουαβία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;

Szwajcar /ˈʃfajʦ̑ar/ (n)
Ελβετός
  obywatel Szwajcarii

Szwajcaria /ʃfajˈʦ̑arʲja/ (pn)
Ελβετία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

Szwajcarka /ʃfajˈʦ̑arka/ (n)
Ελβετίδα
  obywatelka Szwajcarii

Szwecja /ˈʃfɛʦ̑ʲja/ (pn)
Σουηδία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

Szwed /ʃfɛt/ (n)
Σουηδός
  człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

Sąd Ostateczny /ˈsɔ̃nt ˌɔstaˈtɛʧ̑nɨ/ (n)
Δευτέρα Παρουσία, μέλλουσα κρίση
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie: moment, w którym Bóg dokona ostatecznego sądu nad ludźmi i określi, którzy z nich zostaną zbawieni, a którzy potępieni;

Słowacja /swɔˈvaʦ̑ʲja/ (pn)
Σλοβακία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej;

Słowaczka /swɔˈvaʧ̑ka/ (n)
Σλοβάκα
  osoba płci żeńskiej narodowości słowackiej, obywatelka Słowacji, mieszkanka Słowacji

Słowenia /swɔˈvɛ̃ɲja/ (pn)
Σλοβενία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Słowianin /swɔˈvʲjä̃ɲĩn/ (n)
Σλάβος
  (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;

Słońce /ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (pn)
Ήλιος
  (astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;

Tadź Mahal /tˈatɕ mˈaxal/ (pn)
Τατζ Μαχάλ
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal;

Tadżykistan /ˌtaʤ̑ɨˈcistãn/ (pn)
Τατζικιστάν
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tag /tak/ (pn)
Τάγος
  (geografia, geograficzny) rzeka na Półwyspie Iberyjskim;

Tajlandia /tajˈlãndʲja/ (pn)
Ταϊλάνδη
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tajwan /ˈtajvãn/ (n)
Ταϊβάν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;
  (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;

Tales /ˈtalɛs/ (pn)
Θαλής
  (historia, historyczny, historycznie) filozof i uczony starożytnej Grecji z przełomu VII i VI w. p.n.e.;

Tallin /tˈallin/ (pn)
Ταλίν
  (geografia, geograficzny) stolica Estonii;

Talos /ˈtalɔs/ (pn)
Τάλως
  (mitologia grecka) postać mitologiczna, niezwykle zdolny uczeń Dedala, którego ten z zazdrości strącił ze szczytu wzgórza akropolu;
  (mitologia grecka) postać mitologiczna, olbrzym z brązu, strzegący Krety przed piratami i obcymi;

Talus /ˈtalus/ (pn)
Τάλως
  (mitologia grecka) postać mitologiczna, niezwykle zdolny uczeń Dedala, którego ten z zazdrości strącił ze szczytu wzgórza akropolu;
  (mitologia grecka) postać mitologiczna, olbrzym z brązu, strzegący Krety przed piratami i obcymi;

Tamiza /tãˈmʲiza/ (pn)
Τάμεσης
  (geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii;

Tanatos /tãˈnatɔs/ (pn)
Θάνατος
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors;

Tangier /ˈtãŋʲɟɛr/ (pn)
Ταγγέρη
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;

Tantal /ˈtãntal/ (pn)
Τάνταλος
  (mitologia grecka) syn Zeusa i Pluto, ojciec Niobe i Pelopsa, władca góry Sipylos w Lidii;

Tanzania /tãw̃ˈzãɲja/ (n)
Τανζανία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Tarent /tˈarɛnt/ (pn)
Τάραντας
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;

Tbilisi /ˌtbʲiˈlʲisʲi/ (pn)
Τιφλίδα
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji;

Teby /tˈɛbɨ/ (pn)
Θήβες
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Górnym Egipcie, położone nad Nilem;
Θήβα
  (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, w Beocji;

Teheran /tɛˈxɛrãn/ (pn)
Τεχεράνη
  (geografia, geograficzny) stolica Iranu;

Teksas /ˈtɛksas/ (pn)
Τέξας
  (geografia, geograficzny) stan w Stanach Zjednoczonych;

Tel Awiw /tˈɛl ˈavif/ (pn)
Τελ Αβίβ, Τελ Αβίβ-Γιάφα
  (geografia, geograficzny) właściwie Tel Awiw-Jafa, miasto w Izraelu nad Morzem Śródziemnym;

Temida /tɛ̃ˈmʲida/ (pn)
Θέμις
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) prawo, sprawiedliwość, sądownictwo, wymiar sprawiedliwości
  (mitologia grecka) bogini prawa i praworządności przedstawiana jako kobieta z opaską na oczach, wagą i mieczem w dłoni; córka Uranosa i Gai; druga żona Zeusa; matka hor i Mojr; siostra Fojbe, Hyperiona, Japeta, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Mnemosyne, Okeanosa, Rei, Tei i Tetydy oraz cyklopów niebiańskich i hekatonchejrów; jedna z tytanid;

Teneryfa /tˌɛnɛrˈɨfa/ (pn)
Τενερίφη
  (geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Teodoryk /tˌɛɔdˈɔrɨk/ (pn)
Θεοδώριχος
  rzadkie polskie imię męskie;

Teofan /tɛˈɔfãn/ (pn)
Θεοφάνης
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Teofania /ˌtɛɔˈfãɲja/ (pn)
Θεοφάνη, Θεοφανία
  imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Teofil /tɛˈɔfʲil/ (pn)
Θεόφιλος
  polskie imię męskie pochodzenia greckiego;

Termopile /ˌtɛrmɔˈpʲilɛ/ (pn)
Θερμοπύλες
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;

Terpsychora /ˌtɛrpsɨˈxɔra/ (pn)
Τερψιχόρη
  (mitologia grecka) muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Tesalia /tɛˈsalʲja/ (pn)
Θεσσαλία
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji;
  (geografia, geograficzny) region administracyjny w Grecji;

Tesalia-Grecja Środkowa /tɛsˈaljaɡrˈɛtsja ɕrɔtkˈɔva/ (pn)
Θεσσαλίας - Στερεάς Ελλάδας
  (geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Grecji, złożona z Tesalii i Grecji Środkowej;

Tetyda /tɛˈtɨda/ (pn)
Τηθύς
  (astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna;
  (geologia, geologiczny) praocean rozdzielający Europę i Afrykę;
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie żeńskiej płodności morza; córka Uranosa i Gai; żona Okeanosa i matka okeanid; siostra Fojbe, Hyperiona, Japeta, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Mnemosyne, Okeanosa, Rei, Tei i Temidy oraz cyklopów niebiańskich i hekatonchejrów; jedna z tytanid;
Θέτις
  (mitologia grecka) nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid;

Tezeusz /tɛˈzɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Θησέας
  (mitologia grecka) heros ateński i pogromca Minotaura, syn Egeusza (albo Posejdona) i Ajtry;

Timor /ˈtʲĩmɔr/ (pn)
Τιμόρ
  (geografia, geograficzny) wyspa w południowo-wschodniej Azji;

Timor Wschodni /ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi/ (pn)
Ανατολικό Τιμόρ
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tirana /tʲiˈrãna/ (pn)
Τίρανα
  (geografia, geograficzny) stolica Albanii;

Tobago /tɔbˈaɡɔ/ (pn)
Τομπάγκο
  (geografia, geograficzny) karaibska wyspa na Atlantyku u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej, na północny wschód od Trynidadu z którym tworzy jedno państwo Trynidad i Tobago;

Togo /ˈtɔɡɔ/ (pn)
Τόγκο
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;

Tokio /ˈtɔcɔ/ (pn)
Τόκιο, Τόκυο
  (geografia, geograficzny) stolica Japonii;

Tomasz /ˈtɔ̃maʃ/ (pn)
Θωμάς
  polskie imię męskie;

Tomsk /tˈɔmsk/ (pn)
Τομσκ м
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe położone w syberyjskiej części Rosji, nad rzeką Tom;

Tonga /ˈtɔ̃ŋɡa/ (pn)
Τόνγκα, Τόγκα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;

Tora /ˈtɔra/ (pn)
Τορά
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;

Toruń /ˈtɔrũɲ/ (pn)
Τόρουν
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-centralnej Polsce, położone nad Wisłą;

Toskania /tɔˈskãɲja/ (pn)
Τοσκάνη
  (geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;

Tracja /trˈatsja/ (pn)
Θράκη
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;

Trajan /trˈajan/ (pn)
Τραϊανός
  historyczne, łacińskie imię męskie

Tripoli /trʲiˈpɔlʲi/ (pn)
Τρίπολη
  (geografia, geograficzny) miasto w Libii

Troada /trɔˈada/ (n)
Τρωάδα
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w Azji Mniejszej, pomiędzy Morzem Egejskim a Hellespontem i rzeką Ajespos, obecnie jest to półwysep Biga;

Troja /ˈtrɔja/ (pn)
Τροία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;

Trynidad i Tobago /trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ/ (pn)
Τρίνινταντ και Τομπάγκο, Τρινιντάντ και Τομπάγκο
  (geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;

Trypolis /trɨˈpɔlʲis/ (pn)
Τρίπολη
  (geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii;
  (geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym;

Trzeci Świat /ˈṭʃɛʨ̑i ˈɕfʲjat/ (n)
Τρίτος Κόσμος
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie;

Trójca Święta /ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta/ (pn)
Αγία Τριάδα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;

Trójmiasto /trujˈmʲjastɔ/ (n)
Τρίπολη
  (geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski, który tworzą następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot;

Tuareg /tuˈ<sup>w</sup>arɛk/ (n)
Τουαρέγκ
  (etnografia, etnograficzny) nomada, członek ludu berberyjskiego zamieszkującego obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso

Tunezja /tũˈnɛzʲja/ (pn)
Τυνησία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Tunezyjczyk /ˌtũnɛˈzɨjʧ̑ɨk/ (n)
Τυνήσιος
  obywatel Tunezji

Tunezyjka /ˌtũnɛˈzɨjka/ (n)
Τυνήσια
  obywatelka Tunezji

Tunis /ˈtũɲis/ (pn)
Τύνιδα
  (geografia, geograficzny) stolica Tunezji;

Turcja /ˈturʦ̑ʲja/ (pn)
Τουρκία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;

Turczynka /turˈʧ̑ɨ̃ŋka/ (n)
Τουρκάλα, Τούρκισσα
  kobieta narodowości tureckiej, obywatelka Turcji, mieszkanka Turcji

Turek /ˈturɛk/ (n)
Τούρκος
  osoba narodowości tureckiej lub obywatel Turcji

Turkmenistan /ˌturkmɛ̃ˈɲistãn/ (pn)
Τουρκμενιστάν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;

Turyn /ˈturɨ̃n/ (pn)
Τορίνο, Τουρίνο
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu;

Turyngia /tuˈrɨ̃ŋʲɟja/ (pn)
Θουριγγία
  (administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;

Tuvalu /tuˈvalu/ (pn)
Τουβαλού
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;

Tyber /ˈtɨbɛr/ (pn)
Τίβερης, Τίβερις
  (geografia, geograficzny) rzeka we Włoszech przepływająca przez Rzym;

Tyberiada /tˌɨbɛrjˈada/ (pn)
Τιβεριάδα
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Izraelu, w Dystrykcie Północnym, nad Jeziorem Tyberiadzkim;

Tyche /ˈtɨxɛ/ (pn)
Τύχη
  (mitologia grecka) bogini i uosobienie przypadku, ślepego losu, szczęścia (pomyślności, powodzenia) i nieszczęścia oraz opiekunka miast, utożsamiana z rzymską Fortuną;

Tyfon /tˈɨfɔn/ (pn)
Τυφών
  (mitologia grecka) potwór z mitów greckich, pół człowiek, pół zwierzę o ogromnym wzroście i sile;

Tygrys /ˈtɨɡrɨs/ (pn)
Τίγρης
  (geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, przepływa przez Turcję, Syrię i Irak;

Tymoteusz /ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ/ (pn)
Τιμόθεος
  imię męskie;

Tyrteusz /tɨrtˈɛuʃ/ (pn)
Τυρταίος
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;

UE /u‿ˈɛ/ (acronym)
ΕΕ
  = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska

USA /u‿ɛs‿ˈa/ (acronym)
ΗΠΑ, Η.Π.Α.
  = (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

Uganda /uˈɡãnda/ (pn)
Ουγκάντα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Ugarit /uɡˈarit/ (pn)
Ουγκαρίτ
  (starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii;

Ukraina /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
Ουκρανία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;

Ukrainka /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩŋka/ (n)
Ουκρανή
  kobieta lub dziewczyna narodowości ukraińskiej, obywatelka Ukrainy, mieszkanka Ukrainy

Układ Słoneczny /ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (pn)
ηλιακό σύστημα
  (astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;

Uljanowsk /uljˈanɔfsk/ (pn)
Ουλιάνοφσκ
  (geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą;

Unia Europejska /ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska/ (pn)
Ευρωπαϊκή Ένωση
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 28 państw europejskich;

Ural /ˈural/ (pn)
Ουράλια
  (geografia, geograficzny) góry w Rosji;
Ουράλης
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji i Kazachstanie;

Uran /ˈurãn/ (pn)
Ουρανός
  (astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, odkryta 1781, widzialna gołym okiem; jedna z planet jowiszowych, planet górnych i planet zewnętrznych;

Urania /uˈrãɲja/ (pn)
Ουρανία
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.;
  (mitologia grecka) jedna z okeanid
  (mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;
  (mitologia grecka) przydomek Afrodyty

Uranos /uˈrãnɔs/ (pn)
Ουρανός
  (mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai, ojciec tytanów (Hyperiona, Japetosa, Kojosa, Kriosa, Kronosa, Okeanosa), tytanid (Fojbe, Mnemosyne, Rei, Tei, Temidy, Tetydy), hekatonchejrów, cyklopów niebiańskich, Erynii, gigantów i nimf jesionowych;

Urban /ˈurbãn/ (pn)
Ουρβανός
  imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Uriel /ˈurjɛl/ (pn)
Ουριήλ
  (rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Urszula /urˈʃula/ (pn)
Ούρσουλα
  imię żeńskie;

Urugwaj /uˈruɡvaj/ (pn)
Ουρουγουάη
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Urugwajczyk /ˌuruɡˈvajʧ̑ɨk/ (n)
Ουρουγουανός
  obywatel Urugwaju

Urumczi /urˈumtʃi/ (pn)
Ουρούμτσι
  (geografia, geograficzny) (administracja) (urbanistyka, urbanistyczny) stolica Regionu Autonomicznego Sinciang-Ujgur w Chinach

Utah /ˈutax/ (pn)
Γιούτα
  (geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Salt Lake City;

Uzbeczka /uzˈbɛʧ̑ka/ (n)
Ουζμπέκα
  członkini narodu Uzbeków

Uzbek /ˈuzbɛk/ (n)
Ουζμπέκος
  (przestarzałe, przestarzały) obywatel Uzbekistanu
  członek narodu Uzbeków

Uzbekistan /ˌuzbɛˈcistãn/ (pn)
Ουζμπεκιστάν
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Vanuatu /vˌanuˈatu/ (pn)
Βανουάτου
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;

Vicenza /witsɛnzˈa/ (pn)
Βιτσέντσα
  (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;

Waga /ˈvaɡa/ (pn)
Ζυγός
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

Walencja /vaˈlɛ̃nʦ̑ʲja/ (pn)
Βαλένθια
  (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Walenty /vaˈlɛ̃ntɨ/ (pn)
Βαλεντίνος
  imię męskie;

Walentyna /ˌvalɛ̃nˈtɨ̃na/ (pn)
Βαλεντίνα
  imię żeńskie;

Walia /ˈvalʲja/ (pn)
Ουαλία
  (geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walijczyk /vaˈlʲijʧ̑ɨk/ (n)
Ουαλός
  mieszkaniec Walii

Walijka /valˈijka/ (n)
Ουαλή
  mieszkanka Walii

Wandea /vandˈɛa/ (pn)
Βανδέα, Βαντέ
  (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Francji

Warkocz Bereniki /ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici/ (pn)
Κόμη Βερενίκης
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego;

Warna /vˈarna/ (pn)
Βάρνα
  (geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii, port nad Morzem Czarnym, stolica obwodu Warna;

Warszawa /varˈʃava/ (pn)
Βαρσοβία
  (geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto;

Watykan /vaˈtɨkãn/ (pn)
Βατικανό
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Wawrzyn /vˈavʒɨn/ (pn)
Λαυρέντιος
  imię męskie

Wawrzyniec /vavˈʒɨ̃ɲɛʦ̑/ (pn)
Λαυρέντιος
  imię męskie;

Wenecja /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja/ (pn)
Βενετία
  (geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

Wenecja Euganejska /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska/ (pn)
Βένετο
  (geografia, geograficzny) region we Włoszech;

Wenezuela /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla/ (pn)
Βενεζουέλα
  (geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wenezuelczyk /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlʧ̑ɨk/ (n)
Βενεζουελανός
  obywatel lub mieszkaniec Wenezueli

Wenezuelka /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlka/ (n)
Βενεζουελανή
  obywatelka Wenezueli

Wenus /ˈvɛ̃nus/ (pn)
Αφροδίτη
  (astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;
  (mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

Werona /vɛrˈɔna/ (pn)
Βερόνα
  (geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;

Weronika /ˌvɛrɔ̃ˈɲika/ (pn)
Βερενίκη
  polskie imię żeńskie pochodzenia greckiego;

Wesołych Świąt /vɛˈsɔwɨxʲ ˈɕfʲjɔ̃nt/ (interjection)
Καλά Χριστούγεννα
  …używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia
Καλό Πάσχα
  …używana do życzenia komuś miłych świąt Wielkiejnocy

Wessex /vˈɛssɛks/ (pn)
Ουέσσεξ
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo istniejące w południowej Anglii w latach 519–927;

Westa /ˈvɛsta/ (pn)
Εστία
  (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 4;
Βέστα
  (mitologia rzymska) bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią;

Wezuwiusz /vɛˈzuvʲjuʃ/ (pn)
Βεζούβιος
  (geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech;

Wełtawa /vɛwˈtava/ (pn)
Μολδάβας
  (geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby;

Wieczne Miasto /ˈvʲjɛʧ̑nɛ ˈmʲjastɔ/ (n)
αιώνια πόλη
  (książkowy) (peryfrastyczny) Rzym

Wiedeń /ˈvʲjɛdɛ̃ɲ/ (pn)
Βιέννη, Βιένη
  (geografia, geograficzny) stolica Austrii;

Wielka Brytania /ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja/ (pn)
Μεγάλη Βρετανία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;
  (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;

Wielka Niedźwiedzica /ˈvʲjɛlka ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (pn)
Μεγάλη Άρκτος
  (astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;

Wielka Sobota /vʲˈɛlka sɔbˈɔta/ (n)
Μεγάλο Σάββατο, Μέγα Σάββατο
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;

Wielka Środa /vʲˈɛlka ɕrˈɔda/ (n)
Μεγάλη Τετάρτη
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: ostatnia środa przed Wielkanocą;

Wielkanoc /vʲjɛlˈkãnɔʦ̑/ (n)
Πάσχα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wielki Czwartek /vʲˈɛlki tʃfˈartɛk/ (n)
Μεγάλη Πέμπτη
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;

Wielki Pies /ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɛs/ (pn)
Κύων Μέγας
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wielki Piątek /ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk/ (n)
Μεγάλη Παρασκευή
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;

Wielki Post /ˈvʲjɛlʲci ˈpɔst/ (n)
Μεγάλη Τεσσαρακοστή
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;

Wielki Tydzień /ˈvʲjɛlʲci ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
Μεγάλη Εβδομάδα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;

Wielki Wóz /vʲˈɛlki vˈus/ (pn)
Άμαξα, Άμαξα του Καρόλου, Αλετροπόδι
  (astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;

Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie /vʲˈɛlkʲɛ jɛʑˈɔra pˌuwnɔtsnˌɔamˌɛrɨkˈaɲskʲɛ/ (pn)
Μεγάλες Λίμνες
  (geografia, geograficzny) grupa pięciu jezior w Ameryce Północnej na pograniczu Kanady i USA;

Wielkie Równiny /ˈvʲjɛlʲcɛ ruvʲˈɲĩnɨ/ (pn)
Μεγάλες Πεδιάδες
  (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w Ameryce Północnej, na wschód od Gór Skalistych, z charakterystyczną dla niej prerią;

Wieluń /ˈvʲjɛlũɲ/ (pn)
Βιέλουν
  (geografia, geograficzny) miasto w centralnej Polsce;

Wientian /ˈvʲjɛ̃ntʲjãn/ (pn)
Βιεντιάν
  (geografia, geograficzny) stolica Laosu;

Wietnam /ˈvʲjɛtnãm/ (pn)
Βιετνάμ
  (geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Wietnamczyk /vʲjɛtˈnãmʧ̑ɨk/ (n)
Βιετναμέζος
  obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej

Wietnamka /vʲjɛtˈnãmka/ (n)
Βιετναμέζα
  obywatelka Wietnamu, mieszkanka Wietnamu, kobieta narodowości wietnamskiej

Wigilia /vʲiˈɟilʲja/ (pn)
Άγια Νύχτα, παραμονή Χριστουγέννων
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;

Wikipedia /ˌvʲiciˈpɛdʲja/ (pn)
Βικιπαίδεια
  (informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia

Wikisłownik /ˌvʲiciˈswɔvʲɲik/ (pn)
Βικιλεξικό
  (neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wikiźródła /ˌvʲiciʑˈrudwa/ (pn)
Βικιθήκη
  wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wiktor /ˈvʲiktɔr/ (pn)
Βίκτωρας
  imię męskie;

Wiktoria /vʲikˈtɔrʲja/ (pn)
Βικτόρια
  imię żeńskie pochodzenia łacińskiego;

Wilczy Szaniec /ˈvʲilʧ̑ɨ ˈʃãɲɛʦ̑/ (pn)
Λημέρι του λύκου
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) kwatera Hitlera w Gierłoży pod dzisiejszym Kętrzynem;

Wilhelm /ˈvʲilxɛlm/ (pn)
Γουλιέλμος
  imię męskie;

Wilk /vʲilk/ (pn)
Λύκος
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wilno /ˈvʲilnɔ/ (pn)
Βίλνιους, Βίλνα
  (geografia, geograficzny) stolica Litwy;

Wincenty /vʲĩnˈʦ̑ɛ̃ntɨ/ (pn)
Βικέντιος
  polskie imię męskie pochodzenia łacińskiego;

Windhuk /ˈvʲĩntxuk/ (pn)
Βίντχουκ
  (geografia, geograficzny) stolica Namibii;

Wirakocza /vˌirakˈɔtʃa/ (pn)
Βιρακότσα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i aztecki bóg stworzyciel;

Wisła /ˈvʲiswa/ (pn)
Βιστούλας
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce;
Βίσλα
  (potocznie, potoczny) (sport, sportowy) nazwa kilku polskich klubów sportowych

Wizygot /vizˈɨɡɔt/ (n)
Βησιγότθος
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;

Wjosa /vjˈɔsa/ (pn)
Αώος
  (geografia, geograficzny) rzeka w Albanii i Grecji, wypływająca z gór Pindos, uchodząca do Morza Adriatyckiego;

Wlora /vlˈɔra/ (pn)
Αυλώνας
  (geografia, geograficzny) miasto w południowo-zachodniej Albanii, na wybrzeżu Adriatyku;

Wniebowzięcie /vɲʲˌɛbɔvʑˈɛɲtɕɛ/ (pn)
Δεκαπενταύγουστος, Κοίμηση της Θεοτόκου
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie upamiętniające wzięcie Matki Boskiej do nieba;

Wodnik /ˈvɔdʲɲik/ (pn)
Υδροχόος
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;
  (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

Wojwodina /vˌɔjvɔdʲˈina/ (pn)
Βοϊβοντίνα
  (geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;

Wolarz /ˈvɔlaʃ/ (pn)
Βοώτης
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Woroneż /vɔrˈɔnɛʃ/ (pn)
Βορόνεζ
  (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie;

Wołga /ˈvɔwɡa/ (pn)
Βόλγας
  (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wołoch /vˈɔwɔx/ (n)
Βλάχος
  (etnografia, etnograficzny) mężczyzna należący do jednej z grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi;

Wołoszczyzna /vˌɔwɔʃtʃˈɨzna/ (pn)
Βλαχία
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii;
  (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna na Morawach;
  (historia, historyczny, historycznie) państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku;

Woźnica /vɔʑˈɲiʦ̑a/ (pn)
Ηνίοχος
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wschód /fsxut/ (n)
Ανατολή
  kraje południowej i wschodniej Azji (np. Indie, Chiny, Japonia)

Wszechmogący /fʃˌɛxmɔɡˈɔntsɨ/ (n)
Παντοδύναμος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg

Wybrzeże Kości Słoniowej /vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj/ (pn)
Ακτή Ελεφαντοστού
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Wyspa Bożego Narodzenia /ˈvɨspa bɔˈʒɛɡɔ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (pn)
Νήσος των Χριστουγέννων
  (geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Wyspa Książęca /ˈvɨspa cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a/ (pn)
Πρίνσιπε
  (geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce;

Wyspa Wielkanocna /vˈɨspa vʲˌɛlkanˈɔtsna/ (pn)
Νησί του Πάσχα
  (geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;

Wyspa Świętego Tomasza /ˈvɨspa ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa/ (pn)
Σάο Τομέ
  (geografia, geograficzny) jedna z wysp w Zatoce Gwinejskiej w Afryce;

Wyspy Cooka /ˈvɨspɨ ˈkuka/ (pn)
Νήσοι Κουκ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;

Wyspy Eolskie /ˈvɨspɨ ɛˈɔlsʲcɛ/ (pn)
Αιολίδες Νήσοι, Νησιά του Αιόλου
  (geografia, geograficzny) dawna nazwa Wysp Liparyjskich

Wyspy Kanaryjskie /ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ/ (pn)
Κανάριες Νήσοι, Κανάριοι Νήσοι
  (geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;
  (geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)

Wyspy Kokosowe /ˈvɨspɨ ˌkɔkɔˈsɔvɛ/ (pn)
Νησιά Κόκος
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Australii na obszarze Wysp Kokosowych (1.2),
  (geografia, geograficzny) grupa wysp na Oceanie Indyjskim na południowy zachód od Sumatry

Wyspy Marshalla /ˈvɨspɨ marˈʃala/ (pn)
Νήσοι Μάρσαλ
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;

Wyspy Owcze /ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ/ (pn)
Νήσοι Φερόες, Φαιρόες
  (geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim;

Wyspy Salomona /ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na/ (pn)
Νήσοι Σολομώντος
  (geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca /ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a/ (pn)
Σάο Τομέ και Πρίνσιπε, Άγιος Θωμάς και Πρίγκηπας
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;

Wzgórza Golan /vzɡˈuʒa ɡˈɔlan/ (pn)
Υψώματα του Γκολάν
  (geografia, geograficzny) górzysty region na pograniczu Izraela, Syrii i Libanu, będący przedmiotem konfliktu militarnego;

Węgier /ˈvɛ̃ŋʲɟɛr/ (n)
Ούγγρος, Ουγγαρέζος
  człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

Węgierka /vɛ̃ŋʲˈɟɛrka/ (n)
Ουγγαρέζα
  osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier

Węgry /ˈvɛ̃ŋɡrɨ/ (pn)
Ουγγαρία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Władykaukaz /vwˌadɨkˈawkas/ (pn)
Βλαντικαφκάς
  (geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;

Władywostok /ˌvwadɨˈvɔstɔk/ (pn)
Βλαδιβοστόκ
  (geografia, geograficzny) miasto portowe w Rosji nad Morzem Japońskim;

Włoch /vwɔx/ (n)
Ιταλός, Ιταλιάνος
  człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch

Włochy /ˈvwɔxɨ/ (pn)
Ιταλία
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

Włodzimierz /vwɔˈʥ̑ĩmʲjɛʃ/ (pn)
Βλαδίμηρος
  imię męskie;

Włoszka /ˈvwɔʃka/ (n)
Ιταλίδα, Ιταλιάνα
  kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch

X /iks/
Χ
  ktoś anonimowy; osoba, której personalia są nieznane

ZSRR /ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr/ (acronym)
ΕΣΣΔ, Ε.Σ.Σ.Δ.
  = (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Zabulon /zabˈulɔn/ (pn)
Ζαβουλών
  imię męskie pochodzenia biblijnego;

Zachariasz /zaˈxarʲjaʃ/ (pn)
Ζαχαρίας
  polskie imię męskie pochodzenia semickiego;

Zacheusz /zaxˈɛuʃ/ (pn)
Ζακχαίος
  rzadkie polskie imię męskie pochodzenia semickiego; jedno z imion biblijnych;

Zachód /ˈzaxut/ (n)
Δύση
  (potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia

Zagrzeb /ˈzaɡʒɛp/ (pn)
Ζάγκρεμπ
  (geografia, geograficzny) stolica Chorwacji;

Zambia /ˈzãmbʲja/ (pn)
Ζάμπια
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Zamość /ˈzãmɔɕʨ̑/ (pn)
Ζάμος, Ζάμοστς
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, w południowej części województwa lubelskiego;

Zaratusztra /ˌzaraˈtuʃtra/ (pn)
Ζαρατούστρα
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) twórca zaratusztrianizmu;

Zatoka Ambrakijska /zatˈɔka ˌambrakˈijska/ (pn)
Αμβρακικός κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka na Morzu Jońskim u północno-zachodnich wybrzeży Grecji;

Zatoka Argolidzka /zatˈɔka ˌarɡɔlˈitska/ (pn)
Αργολικός Κόλπος
  (geografia, geograficzny) niewielka zatoka na Morzu Egejskim u wschodniego wybrzeża Peloponezu w Grecji;

Zatoka Biskajska /zaˈtɔka bʲiˈskajska/ (pn)
Βισκαϊκός Κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;

Zatoka Botnicka /zaˈtɔka bɔtʲˈɲiʦ̑ka/ (pn)
Βοθνιακός, Βοθνιακός Κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Bałtyckiego, między Szwecją a Finlandią;

Zatoka Eubejska Południowa /zatˈɔka ɛwbˈɛjska pˌɔwudɲʲˈɔva/ (pn)
Νότιος Ευβοϊκός κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, oddzielająca wyspę Eubeę od stałego lądu Grecji;

Zatoka Eubejska Północna /zatˈɔka ɛwbˈɛjska puwnˈɔtsna/ (pn)
Βόρειος Ευβοϊκός Κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, oddzielająca wyspę Eubeę od lądu stałego Grecji, na południowym wschodzie łączy się przez wąską cieśninę Ewripos z Zatoką Eubejską Południową;

Zatoka Heraklejska /zatˈɔka xˌɛraklˈɛjska/ (pn)
Κόλπος Ηρακλείου
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Kreteńskiego, położona u północnego brzegu wyspy Krety, na północny zachód od miasta Heraklion

Zatoka Honduraska /zatˈɔka xˌɔndurˈaska/ (pn)
Κόλπος Ονδούρας
  (geografia, geograficzny) otwarta zatoka Morza Karaibskiego, położona u wybrzeży Belize, Gwatemali i Hondurasu;

Zatoka Kasandryjska /zatˈɔka kˌasandrˈɨjska/ (pn)
Τορωναίος Κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka położona u wybrzeży Półwyspu Chalcydyckiego, między półwyspami Kasandra i Sithonia

Zatoka Kiparysyjska /zatˈɔka kˌiparɨsˈɨjska/ (pn)
Κυπαρισσιακός Κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Jońskiego, oblewająca zachodnie wybrzeża Peloponezu;

Zatoka Koryncka /zatˈɔka kɔrˈɨntska/ (pn)
Κορινθιακός Κόλπος
  (geografia, geograficzny) głęboka, wąska zatoka, wschodnia odnoga Morza Jońskiego, od którego oddziela ją na zachodzie Zatoka Patraska;

Zatoka Lakońska /zatˈɔka lakˈɔɲska/ (pn)
Λακωνικός Κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego,wcinająca się w południowo-wschodnią część półwyspu Peloponez;

Zatoka Larnaki /zatˈɔka larnˈaki/ (pn)
Κόλπος Λάρνακας
  (geografia, geograficzny) zatoka położona u południowo-wschodnicg wybrzeży Cypru, na wschód od miasta Larnaka

Zatoka Malijska /zatˈɔka malˈijska/ (pn)
Μαλιακός κόλπος
  (geografia, geograficzny) niewielka zatoka położona u wybrzeży Grecji, wcinająca się w ląd i zamykająca z jednej strony przesmyk nieopodal Termopili

Zatoka Merabelska /zatˈɔka mˌɛrabˈɛlska/ (pn)
Κόλπος Μιραμπέλου
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Kreteńskiego, położona u północno-wschodniego wybrzeża Krety

Zatoka Meseńska /zatˈɔka mɛsˈɛɲska/ (pn)
Μεσσηνιακος Κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Jońskiego, wcinająca się w południowo-zachodnią część Peloponezu;

Zatoka Orfańska /zatˈɔka ɔrfˈaɲska/ (pn)
Κόλπος Ορφανού, Στρυμονικός Κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona po wschodniej stronie Półwyspu Chalcydyckiego

Zatoka Pagasyjska /zatˈɔka pˌaɡasˈɨjska/ (pn)
Παγασητικός κόλπος
  (geografia, geograficzny) okrągła zatoka Morza Egejskiego położona u wschodnich wybrzeży Grecji, w Magnezji;

Zatoka Patraska /zatˈɔka patrˈaska/ (pn)
Πατραϊκός Κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Jońskiego, położona u zachodniego wybrzeża Grecji;

Zatoka Petalijska /zatˈɔka pˌɛtalˈijska/ (pn)
Κόλπος Πεταλιών
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) zatoka Morza Egejskiego, rozciągająca się między wschodnim wybrzeżem Attyki a południowym końcem wyspy Eubea

Zatoka Sarońska /zatˈɔka sarˈɔɲska/ (pn)
Σαρωνικός κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona między Attyką, Argolidą a Przesmykiem Korynckim;

Zatoka Termajska /zatˈɔka tɛrmˈajska/ (pn)
Θερμαϊκός Κόλπος
  (geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży północno-wschodniej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego;

Zegar /ˈzɛɡar/ (pn)
Ωρολόγιον
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Zesłanie Ducha Świętego /zɛswˈaɲʲɛ dˈuxa ɕfʲɛntˈɛɡɔ/ (pn)
Πεντηκοστή
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów

Zeus /ˈzɛus/ (pn)
Δίας, Ζευς
  (mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;

Ziemia /ˈʑɛ̃mʲja/ (pn)
Γη
  (astronomia, astronomiczny) trzecia pod względem oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Ziemia Obiecana /ˈʑɛ̃mʲja ˌɔbʲjɛˈʦ̑ãna/ (pn)
Γη της Επαγγελίας
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii, terytorium, które Bóg obiecał Abrahamowi i jego potomkom, Kanaan;

Ziemia Święta /ʑˈɛmʲa ɕfʲˈɛnta/ (pn)
Άγιοι Τόποι
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;

Zimbabwe /zʲĩmˈbabvɛ/ (pn)
Ζιμπάμπουε
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;

Zimbabweńczyk /ʑˌimbabvˈɛɲtʃɨk/ (n)
Ζιμπαμπουανός
  mieszkaniec Zimbabwe

Zjednoczone Emiraty Arabskie /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ/ (pn)
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
  (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Zjednoczone Królestwo /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ/ (pn)
Ηνωμένο Βασίλειο
  (geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej /ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ ˈvʲjɛlʲcɛ̇j brɨˈtãɲji ˌː‿ːrˈlãndʲji puwˈnɔʦ̑nɛj/ (pn)
Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;

Zmartwychwstanie /ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ/ (pn)
Ανάσταση
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej powrót Jezusa Chrystusa do życia po trzech dniach w grobie;

Zofia /ˈzɔfʲja/ (pn)
Σοφία
  imię żeńskie;

Zurych /zˈurɨx/ (pn)
Ζυρίχη
  (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii;

Związek Radziecki /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci/ (pn)
Σοβιετική Ένωση
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix/ (pn)
Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;

a /a/ (conjunction)
και
  …uzupełniania
  …objaśnień
  …przeciwstawności
  …wynikania

abaka /aˈbaka/ (n)
καννάβι της μανίλας, αβάκα
  lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

abakus /aˈbakus/ (n)
άβακας
  przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;
  (architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;

abandon /aˈbãndɔ̃n/ (n)
εγκατάλειψη
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;

abazja /aˈbazʲja/ (n)
αβασία
  (medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

abażur /aˈbaʒur/ (n)
αμπαζούρ
  osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

abchaski /apˈxasʲci/ (adj)
αμπχαζικός
  związany z Abchazją, dotyczący Abchazji lub jej mieszkańców

abchaski /apˈxasʲci/ (n)
αμπχαζικά
  język używany w Abchazji;

abderycki /ˌabdɛˈrɨʦ̑ʲci/ (adj)
αβδηριτικός
  (geografia, geograficzny) związany z Abderą, dotyczący Abdery, pochodzący z Abdery

abderyta /ˌabdɛˈrɨta/ (n)
Αβδηρίτης
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Abdera w Tracji uchodzący w opinii starożytnych Greków za uosobienie głupoty, filisterstwa i kołtuństwa
αβδηρίτης
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) głupiec, prostak, nieuk

abdukcja /abˈdukʦ̑ʲja/ (n)
απαγωγή
  (medycyna, medyczny) odchylenie kończyny od osi ciała;
  (logika, logiczny) rodzaj sylogizmu;

abduktor /abˈduktɔr/ (n)
απαγωγός μυς
  (anatomia, anatomiczny) mięsień odciągający kończynę od ciała;

abdykacja /ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja/ (n)
παραίτηση
  zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

abecadło /ˌabɛˈʦ̑adwɔ/ (n)
αλφαβητάρι
  (przenośnie, przenośnia) elementarne podstawy jakiejś dziedziny wiedzy, rzemiosła, itp.

aberracja /ˌabɛrˈraʦ̑ʲja/ /ˌabɛrˈːaʦ̑ʲja/ (n)
αποπλάνηση του φωτός
  (astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
εκτροπή, απόκλιση
  (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;
απόκλιση φωτός, εκτροπή φωτός
  (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;

abiogeneza /ˌabʲjɔɡɛ̃ˈnɛza/ (n)
αβιογένεση
  (biologia, biologiczny) spontaniczne powstawanie życia z materii nieożywionej;

abiotyczny /ˌabʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
αβιοτικός
  nieożywiony

abioza /aˈbʲjɔza/ (n)
αβίωση
  stan całkowitego wstrzymania procesów życiowych;

abisalny /ˌabʲiˈsalnɨ/ (adj)
αβυσσαίος
  (geografia, geograficzny) związany z abisalem, dotyczący abisalu lub w nim istniejący

abiturient /ˌabʲiˈturʲjɛ̃nt/ (n)
απόφοιτος
  uczeń kończący szkołę, najczęściej średnią, przystępujący do matury;

abolicja /ˌabɔˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
κατάργηση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;

abonent /aˈbɔ̃nɛ̃nt/ (n)
συνδρομητής
  osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

abonentka /ˌabɔ̃ˈnɛ̃ntka/ (n)
συνδρομήτρια
  kobieta płacąca stałą opłatę, abonament

aboralny /ˌabɔˈralnɨ/ (adj)
αντιστοματικός
  (biologia, biologiczny) przeciwgębowy, leżący po przeciwnej stronie ciała w stosunku do oralnego

aborcja /aˈbɔrʦ̑ʲja/ (n)
έκτρωση, άμβλωση
  (medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

abrogacja /ˌabrɔˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
ακύρωση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylenie uregulowania prawnego lub wyroku

absces /ˈapsʦ̑ɛs/ (n)
απόστημα
  (medycyna, medyczny) ropień

absencja /apˈsɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
απουσία
  nieobecność w danym miejscu, zwłaszcza w pracy

absolutny /ˌapsɔˈlutnɨ/ (adj)
απόλυτος
  całkowity, zupełny, bezwzględny
  (filozofia, filozoficzny) istniejący obiektywnie
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad
  niekwestionowany

absolutyzm /ˌapsɔˈlutɨsm̥/ (n)
απολυταρχία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

absolwent /apˈsɔlvɛ̃nt/ (n)
απόφοιτος, τελειόφοιτος
  osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

absorbować /ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑/ (v)
απορροφώ
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie
  (przenośnie, przenośnia) całkowicie pochłaniać czyjeś myśli, uwagę, czas; zajmować kogoś

absorpcja /apˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
απορρόφηση
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;
  proces pochłaniania energii fali przez ciało;

abstrakcja /apsˈtrakʦ̑ʲja/ (n)
αφαίρεση
  (sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;
ρεμβασμός
  coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania
  nierealny pogląd

abstrakcyjny /ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
αφηρημένος
  nie mający związku z rzeczywistością

absurdalnie /ˌapsurˈdalʲɲɛ/ (adv)
παράλογα
  w sposób absurdalny

absurdalny /ˌapsurˈdalnɨ/ (adj)
ανορθολογικός, παραλογικός
  nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

absynt /ˈapsɨ̃nt/ (n)
αψέντι
  (spożywczy) alkoholowy napój wysokoprocentowy, otrzymywany w procesie destylacji z różnego rodzaju ziół, przede wszystkim z kwiatów i liści piołunu;

acefalia /ˌaʦ̑ɛˈfalʲja/ (n)
ακεφαλία
  (medycyna, medyczny) letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;

acetofenon /ˌaʦ̑ɛtɔˈfɛ̃nɔ̃n/ (n)
ακετοφαινόνη
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy ketonów o wzorze sumarycznym C8H8O, najprostszy keton alkilo-aromatyczny, ciecz o przyjemnym zapachu, wykorzystywany do produkcji leków, substancji zapachowych oraz jako rozpuszczalnik;

aceton /aˈʦ̑ɛtɔ̃n/ (n)
ακετόνη
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

acetylen /ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n/ (n)
ακετυλένιο
  (chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

ach /ax/ (interjection)
αχ
  …służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

achillesowy /ˌaçillɛsˈɔvɨ/ (adj)
αχίλλειος
  mający związek z mitycznym Achillesem

achy i ochy /ˈaxɨ i‿ˈɔxɨ/ (idiom)
αχ και βαχ
  (potocznie, potoczny) przesadne zachwyty

adduktor /addˈuktɔr/ (n)
προσαγωγός
  (anatomia, anatomiczny) mięsień przywodzący kończynę do osi ciała;

adekwatny /ˌadɛˈkfatnɨ/ (adj)
ανάλογος, αρμόδιος, επαρκής, κατάλληλος
  dokładnie czemuś odpowiadający

adenotomia /ˌadɛnɔtˈɔmja/ (n)
αδενεκτομή
  (medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;

adhan /ˈatxan/ (n)
αδδάν
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny)muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;

adiabata /ˌadʲjaˈbata/ (n)
αδιαβατική καμπύλη
  (fizyka, fizyczny) krzywa odzwierciedlająca proces adiabatyczny

adiabatyczny /ˌadjabatˈɨtʃnɨ/ (adj)
αδιαβατικός
  (fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

administracyjny /ˌadmʲĩɲistraˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
διοικητικός
  związany z administracją i administrowaniem

administrator /ˌadmʲĩɲiˈstratɔr/ (n)
διευθυντής
  osoba zarządzająca czymś

administrować /ˌadmʲĩɲiˈstrɔvaʨ̑/ (v)
διοικώ, διαχειρίζομαι
  sprawować zarząd, kierować jakąś wyodrębnioną dziedziną działalności

admirał /adˈmʲiraw/ (n)
ναύαρχος
  (marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
  (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)

adopcja /aˈdɔpʦ̑ʲja/ (n)
υιοθεσία
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;
  przygarnięcie zwierzęcia (np. bezdomnego, ze schroniska)
υιοθέτηση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjęcie przez jeden kraj prawa innego kraju

adoptować /ˌadɔpˈtɔvaʨ̑/ (v)
υιοθετώ
  dokonywać / dokonać adopcji

adorator /ˌadɔˈratɔr/ (n)
εραστής
  mężczyzna zabiegający o względy kobiety

adorować /ˌadɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
λατρεύω
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego
  uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem

adrenalina /ˌadrɛ̃naˈlʲĩna/ (n)
αδρεναλίνη
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

adres /ˈadrɛs/ (n)
διεύθυνση
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

adsorpcja /atˈsɔrpʦ̑ʲja/ (n)
προσρόφηση
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;

adwent /ˈadvɛ̃nt/ (n)
Έλευση
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

adwokat /adˈvɔkat/ (n)
δικηγόρος, συνήγορος
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

adwokat diabła /adˈvɔkad ˈdʲjabwa/ (n)
συνήγορος του διαβόλου
  (kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

adyton /aˈdɨtɔ̃n/ (n)
άδυτο
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ukryta przestrzeń w sanktuarium greckim (np. w świątyni, gaju, grocie), dostępna tylko dla kapłanów i osób wybranych, które przeszły obrzęd oczyszczenia, gdzie przechowywane były świętości: posąg bóstwa, przedmioty kultu i dary dla niego, czasem mieściła się tam także wyrocznia;

aerobiologia /ˌaɛrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
αεροβιολογία
  nauka zajmująca się badaniem cząsteczek biologicznych znajdujących się w powietrzu atmosferycznym;

aerobus /ˌaɛˈrɔbus/ (n)
έρμπας
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny, najczęściej śmigłowiec, przewożący na małych odległościach duże ilości pasażerów;

aerodrom /ˌaɛˈrɔdrɔ̃m/ (n)
αεροδρόμιο
  (przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

aerodynamiczny /ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
αεροδυναμικός
  (fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką

aerodynamika /ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
αεροδυναμική
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

aeromancja /ˌaɛrɔmˈantsja/ (n)
αερομαντεία
  (ezoteryka) wróżenie z powietrza

aerometr /ˌaɛˈrɔ̃mɛtr̥/ (n)
αερόμετρο
  (fizyka, fizyczny) przyrząd do pomiaru gęstości gazu

aerostat /ˌaɛˈrɔstat/ (n)
αερόστατο
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny lżejszy od powietrza;

aerozol /ˌaɛˈrɔzɔl/ (n)
αεροζόλ, αερόλυμα
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) roztwór koloidowy powstający w wyniku rozproszenia ciał stałych lub cieczy w ośrodku gazowym
αεροζόλ
  (potocznie, potoczny) metalowy pojemnik zawierający substancję, która znajduje się pod ciśnieniem i może być rozpylana

afazja /aˈfazʲja/ (n)
αφασία
  (medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

afera /aˈfɛra/ (n)
απάτη, κομπίνα
  wydarzenie, które wywołało skandal;

afereza /ˌafɛˈrɛza/ (n)
αφαίρεση
  (językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie;
  (medycyna, medyczny) zabieg uzyskiwania koncentratu płytek krwi lub białych krwinek;

afganistański /ˌavɡãɲiˈstãj̃sʲci/ (adj)
αφγανικός
  odnoszący się do Afganistanu (państwa na Środkowym Wschodzie)

afgański /avˈɡãj̃sʲci/ (adj)
αφγανικός
  odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistan u

afiks /ˈafʲiks/ (n)
πρόσφυμα
  (gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

afisz /ˈafʲiʃ/ (n)
αφίσα
  (poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

afonia /aˈfɔ̃ɲja/ (n)
αφωνία
  (medycyna, medyczny) zaburzenie polegające na braku głosu;

aforyzm /aˈfɔrɨsm̥/ (n)
αφορισμός
  zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

afrykański /ˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
αφρικανικός
  związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

agat /ˈaɡat/ (n)
αχάτης
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

agawa /aˈɡava/ (n)
αθάνατο, αθάνατος
  (botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

agawa sizalowa /aɡˈava ɕˌizalˈɔva/ (n)
σιζάλ
  (botanika, botaniczny) Agave sisalana, gatunek rośliny należącej do rodziny agawowatych;

agencja /aˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
πρακτορείο
  firma świadcząca różne usługi

agenda /aˈɡɛ̃nda/ (n)
πρακτορείο, υποκατάστημα
  filia urzędu lub instytucji
ατζέντα
  terminarz
  ustalony plan jakiegoś spotkania

agent /ˈaɡɛ̃nt/ (n)
πράκτορας
  pracownik wywiadu
  przedstawiciel jakiejś firmy
χαφιές, πράκτορας
  tajny pracownik policji lub służb specjalnych

agitator /ˌaɟiˈtatɔr/ (n)
αγκιτάτορας, δημεγέρτης, ταραχοποιός
  osoba prowadząca agitację
αναδευτήρας
  (chemia, chemiczny) cylindryczny, stalowy reaktor wyłożony ołowiem; najczęściej używany do rafinacji ropy naftowej

agnostycyzm /ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
αγνωστικισμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

agnostyk /aˈɡnɔstɨk/ (n)
αγνωστικιστής
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu

agonia /aˈɡɔ̃ɲja/ (n)
επιδείνωση, χειροτέρευση
  (przenośnie, przenośnia) pogorszenie się stanu czegoś prowadzące do upadku
επιθανάτια αγωνία, χαροπάλεμα
  stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

agora /aˈɡɔra/ (n)
αγορά
  (historia, historyczny, historycznie) podejmujące najważniejsze decyzje zgromadzenie zwoływane w greckich państwach-miastach

agorafobia /ˌaɡɔraˈfɔbʲja/ (n)
αγοραφοβία
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

agrafka /aˈɡrafka/ (n)
παραμάνα
  rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

agresja /aˈɡrɛsʲja/ (n)
εισβολή, επιδρομή
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne;
επιθετικότητα
  (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;

agresywnie /ˌaɡrɛsˈɨvɲʲɛ/ (adv)
επιθετικά
  w sposób agresywny

agronom /aˈɡrɔ̃nɔ̃m/ (n)
αγρονόμος
  specjalista zajmujący się agronomią;

agronomia /ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
αγρονομία, γεωπονία
  (rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;

agronomka /ˌaɡrɔ̃ˈnɔ̃mka/ (n)
γεωπόνος
  forma żeńska od: agronom

agroturystyczny /ˌaɡrɔturɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
αγροτουριστικός
  związany z agroturystyką, dotyczący agroturystyki

agroturystyka /ˌaɡrɔtuˈrɨstɨka/ (n)
αγροτουρισμός
  (rolnictwo, rolniczy) (turystyka, turystyczny) wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, może być połączony z pracą w gospodarstwie;

aikido /ajˈcidɔ/ (n)
αϊκίντο
  japońska sztuka samoobrony;

ajwar /ˈajvar/ (n)
άιβαρ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bałkańska pasta przyrządzana z papryki, bakłażanów i pomidorów;

akacja /aˈkaʦ̑ʲja/ (n)
ακακία
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

akademia /ˌakaˈdɛ̃mʲja/ (n)
ακαδημία, Ακαδημία
  instytucja, towarzystwo naukowe
  szkoła wyższa;
Ακαδημία, ακαδημία
  uroczyste zebranie publiczne poświęcone osobie lub wydarzeniu

akademicki /ˌakadɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci/ (adj)
ακαδημαϊκός
  (szkolnictwo, szkolny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
  zgodny z określonymi, utartymi wzorami
  taki, który jest teoretyczny; nie jest praktyczny

akademik /ˌakaˈdɛ̃mʲik/ (n)
ακαδημαϊκός
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) członek akademii
εστία, φοιτητική εστία
  (studencki) dom akademicki;

akadyjski /ˌakadˈɨjski/ (adj)
ακκαδικός
  dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

akadyjski /ˌakadˈɨjski/ (n)
ακκαδικά, Ακκαδική
  (językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

akant /ˈakãnt/ (n)
ακάνθα
  (botanika, botaniczny) Acanthus L., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; .

akapit /aˈkapʲit/ (n)
παράγραφος
  fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

akatyst /aˈkatɨst/ (n)
ακάθιστος ύμνος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;

akceleracja /ˌaktsɛlɛrˈatsja/ (n)
επιτάχυνση
  przyspieszenie

akcent /ˈakʦ̑ɛ̃nt/ (n)
προφορά
  (językoznawstwo, językoznawczy) specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową
τονισμός, τόνος
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;
τόνος
  (termin typograficzny) znak diakrytyczny oznaczający akcent (1.1)

akceptowalny /ˌakʦ̑ɛptɔˈvalnɨ/ (adj)
αποδεκτός, παραδεκτός
  możliwy do zaakceptowania, do przyjęcia

akceptować /ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑/ (v)
δέχομαι, αποδέχομαι
  aprobować coś

akcja /ˈakʦ̑ʲja/ (n)
δράση
  (sport, sportowy) działania ofensywne, atak
  działanie zorganizowane
  przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;
μετοχή
  papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

akcjonariusz /ˌakʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ/ (n)
μέτοχος
  (ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

akcyza /akˈʦ̑ɨza/ (n)
φόρος
  (ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;

akompaniament /ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt/ (n)
ακομπανιαμέντο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywanie akompaniamentu (1.1), towarzyszenie grą soliście lub zespołowi

akompaniować /ˌakɔ̃mpãˈɲɔvaʨ̑/ (v)
συνοδεύω, ακομπανιάρω
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

akordeon /ˌakɔrˈdɛɔ̃n/ (n)
ακορντεόν
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

akordeonista /ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲista/ (n)
ακορντεονίστας
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mężczyzna, chłopiec grający na akordeonie

akordeonistka /ˌakɔrdɛɔ̃ˈɲistka/ (n)
ακορντεονίστρια
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, dziewczyna grająca na akordeonie

akrobata /ˌakrɔˈbata/ (n)
ακροβάτης
  człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

akrobatyczny /ˌakrɔbatˈɨtʃnɨ/ (adj)
ακροβατικός
  związany z akrobatyką, dotyczący akrobatyki

akrofobia /ˌakrɔˈfɔbʲja/ (n)
ακροφοβία
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

akropol /aˈkrɔpɔl/ (n)
ακρόπολη
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu

akroterion /ˌakrɔtˈɛrjɔn/ (n)
ακρωτήριο
  (architektura, architektoniczny) dekoracyjny element na szczycie i krańcach frontonu wykonany z terakoty, kamienia lub brązu

akrybia /akrˈɨbja/ (n)
ακρίβεια
  dokładność, sumienność w wykonaniu, w szczególności w odniesieniu do prac filologicznych

aksamit /aˈksãmʲit/ (n)
βελούδο
  (włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

aksjologia /ˌaksʲjɔˈlɔɟja/ (n)
αξιολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wartościach;

aksjomat /akˈsʲjɔ̃mat/ (n)
αξίωμα
  (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

aksjomatyczny /ˌaksʲjɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
αξιωματικός
  oparty na aksjomatach

akson /ˈaksɔ̃n/ (n)
άξονας, νευράξονας
  (biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

aksynomancja /ˌaksɨnɔmˈantsja/ (n)
αξινομαντεία
  (ezoteryka) wróżba z rozżarzonego topora

akt /akt/ (n)
γυμνό
  (sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;
πράξη
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
  (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument
  czyn, działanie
τελετή
  oficjalna uroczystość towarzysząca ważnemu zdarzeniu

akt urodzenia /ˈakt ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (n)
πιστοποιητικό γεννήσεως
  akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

aktor /akˈtɔʒɨ/ /ˈaktɔr/ (n)
ηθοποιός
  osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

aktorka /akˈtɔrka/ (n)
ηθοποιός
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

aktualizacja /ˌaktu<sup>w</sup>alʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
ενημέρωση
  czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja

aktualizować /ˌaktuˌalizˈɔvatɕ/ (v)
ενημερώνω
  czynić aktualnym

aktyn /ˈaktɨ̃n/ (n)
ακτίνιο
  (chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

aktyno- /akˈtɨ̃nɔ/
ακτινο-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z promieniem, promieniowaniem, promieniotwórczością

aktynometr /ˌaktɨ̃ˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
ακτινόμετρο
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do dokładnego mierzenia promieniowania słonecznego

aktywny /akˈtɨvnɨ/ (adj)
ενεργός
  biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający
  (chemia, chemiczny) zdolny do reakcji chemicznej lub przyspieszający ją

akulturacja /ˌakultuˈraʦ̑ʲja/ (n)
πολιτιστική αφομοίωση
  (socjologia, socjologiczny) przyjęcie przez osobę lub grupę kultury innej grupy

akumulator /ˌakũmuˈlatɔr/ (n)
μπαταρία, συσσωρευτής
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

akumulator samochodowy /ˌakũmuˈlatɔr ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ/ (n)
μπαταρία
  (motoryzacja) (zobacz) [[akumulator, samochodowy]]

akuszeria /ˌakuˈʃɛrʲja/ (n)
μαιευτική
  (dawniej, dawny) określenie położnictwa

akuszerka /ˌakuˈʃɛrka/ (n)
μαία, μαμή
  (przestarzałe, przestarzały) położna;

akwaforta /ˌakfaˈfɔrta/ (n)
ακουαφόρτε
  (sztuka) grafika wykonana techniką akwaforty (1.1)
  (sztuka) technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek;

akwamaryn /ˌakfãˈmarɨ̃n/ (n)
ακουαμαρίνα
  (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

akwarela /ˌakfaˈrɛla/ (n)
ακουαρέλα, υδατογραφία
  (sztuka) obraz malowany akwarelami (1.1)
  (sztuka) technika malowania akwarelami (1.1);
ακουαρέλα
  (sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie

akwarium /aˈkfarʲjũm/ (n)
ενυδρείο, ακουάριο
  duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

akwedukt /aˈkfɛdukt/ (n)
υδραγωγείο
  kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

akwilon /aˈkfʲilɔ̃n/ (n)
βαρδάρης, βοριάς
  ostry północny wiatr

alabaster /ˌalaˈbastɛr/ (n)
αλάβαστρο
  (mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

alanina /ˌalaɲˈina/ (n)
αλανίνη
  (biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

alarm /ˈalarm/ (n)
συναγερμός
  sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem
  urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1)
  wezwanie do działania

alba /ˈalba/ (n)
στιχάριο
  długa biała szata liturgiczna księży katolickich;

albatros /alˈbatrɔs/ (n)
άλμπατρος, αλμπατρός
  (ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

albański /alˈbãj̃sʲci/ (adj)
αλβανικός, αλβανικά
  związany z Albanią, dotyczący Albanii

albański /alˈbãj̃sʲci/ (n)
αλβανικά
  język używany przez Albańczyków;

albo /ˈalbɔ/ (conjunction)
ή
  …łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

album /ˈalbũm/ (n)
άλμπουμ, λεύκωμα
  zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

alchemiczny /ˌalxɛmˈitʃnɨ/ (adj)
αλχημικός
  dotyczący alchemii

ale /ɛjl/ /ˈalɛ/ (conjunction)
αλλά, μα, όμως
  …służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

ale /ɛjl/ /ˈalɛ/ (interjection)
τι, πόσο
  …wyrażający zdumienie nad czymś

alegoria /ˌalɛˈɡɔrʲja/ (n)
αλληγορία
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

alegorycznie /ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
αλληγορικά
  przenośnie, w sposób alegoryczny

alegoryczny /ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
αλληγορικός
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

aleja /aˈlɛja/ (n)
περίπατος, λεωφόρος
  droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;
λεωφόρος
  szeroka, reprezentacyjna ulica

aleksytymia /ˌalɛksɨtˈɨmja/ (n)
αλεξιθυμία
  (psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

alektriomancja /ˌalɛktrjɔmˈantsja/ (n)
αλεκτομαντεία, αλεκτρυομαντεία
  (ezoteryka) wróżba z piania koguta

alembik /aˈlɛ̃mbʲik/ (n)
αποστακτήρας, λαμπίκος
  (dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej

alergen /aˈlɛrɡɛ̃n/ (n)
αλλεργιογόνο
  (medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

alergia /aˈlɛrʲɟja/ (n)
αλλεργία
  (medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;
αλλεργία, απέχθεια
  (przenośnie, przenośnia) nieprzyjazne uczucie do kogoś lub czegoś

aleuromancja /ˌalɛwrɔmˈantsja/ (n)
αλευρομαντεία
  (ezoteryka) wróżba z mąki pszennej

alfa /ˈalfa/ (ordinalAdjective)
άλφα
  pierwszy (przy oznaczaniu np. kątów, faz, współczynników, wersji itp.)

alfa i omega /ˈalfa ˌi‿ɔ̃ˈmɛɡa/ (n)
το άλφα και το ωμέγα
  (przenośnie, przenośnia) początek i koniec

alfabet /alˈfabɛt/ (n)
αλφάβητο, αλφαβήτα
  zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

alfabetycznie /ˌalfabɛˈtɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
αλφαβητικά
  w sposób alfabetyczny, zgodnie z kolejnością liter w alfabecie

algebra /alˈɡɛbra/ (n)
άλγεβρα
  jeden z działów matematyki;
  (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

algebraiczny /ˌalɡɛbraˈitʃnɨ/ (adj)
αλγεβρικός
  dotyczący algebry

algierski /alʲˈɟɛrsʲci/ (adj)
αλγερινός
  odnoszący się do państwa Algieria

algorytm /algɔˈrɨtmɨ/ /alˈɡɔrɨtm̥/ (n)
αλγόριθμος
  sposób postępowania w określonej sytuacji, przepis;

algorytmiczny /ˌalɡɔrɨtmˈitʃnɨ/ (adj)
αλγοριθμικός
  związany z algorytmami, algorytmiką, dotyczący algorytmów, algorytmiki

alians /ˈalʲjãw̃s/ (n)
ένωση, συμμαχία
  przymierze między państwami

alibi /aˈlʲibʲi/ (n)
άλλοθι
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

aligator /ˌalʲiˈɡatɔr/ (n)
αλιγάτορας, αλλιγάτορας
  (herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

alimenty /ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ/ (n)
διατροφή
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

alkalizować /ˌalkalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
αλκαλοποιώ
  (chemia, chemiczny) dodawać zasady, zmieniać odczyn na zasadowy

alkaloid /ˌalkaˈlɔ<sup>j</sup>it/ (n)
αλκαλοειδές
  (chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

alkohol /alˈkɔxɔl/ (n)
αλκοόλη, οινόπνευμα
  (chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
οινόπνευμα, αλκοόλ
  (handel, handlowy) (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

alkoholiczka /ˌalkɔxɔˈlʲiʧ̑ka/ (n)
αλκοολική
  kobieta, która cierpi na alkoholizm

alkoholik /ˌalkɔˈxɔlʲik/ (n)
αλκοολικός
  osoba, która cierpi na alkoholizm

alkoholizm /ˌalkɔˈxɔlʲism̥/ (n)
αλκοολισμός
  (medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;

alkoholowy /ˌalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
αλκοολούχος, οινοπνευματώδης
  zawierający alkohol; związany z alkoholem

alleluja /ˌalːɛˈluja/ (interjection)
αλληλούια
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

alofon /aˈlɔfɔ̃n/ (n)
αλλόφωνο
  (językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem

alopata /ˌalɔˈpata/ (n)
αλλοπαθητικός
  lekarz stosujący alopatię

alotropia /ˌalɔˈtrɔpʲja/ (n)
αλλοτροπία
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

alpejski /alˈpɛjsʲci/ (adj)
αλπικός
  związany z Alpami, dotyczący Alp

alpinista /ˌalpʲĩˈɲista/ (n)
αλπινιστής
  osoba uprawiająca alpinizm;

alpinizm /alˈpʲĩɲism̥/ (n)
ορειβασία
  szerzej: wspinaczka wysokogórska

alt /alt/ (n)
άλτο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument grający w skali altu (1.2)
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) linia melodyczna (głos, partia utworu) między sopranem a tenorem
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) osoba z takim głosem

alternator /ˌaltɛrˈnatɔr/ (n)
εναλλακτήρας, γεννήτρια
  (motoryzacja) prądnica prądu przemiennego;

altowiolista /ˌaltɔvʲjɔˈlʲista/ (n)
εκτελεστής βιόλα
  muzyk, który gra na altówce

altruista /ˌaltruˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
αλτρουιστής
  osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

altruizm /alˈtru<sup>j</sup>ism̥/ (n)
αλτρουισμός, φιλαλληλία
  bezinteresowna chęć służenia innym ludziom, poświęcenia się ich sprawom;

altówka /alˈtufka/ (n)
βιόλα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

aluzja /aˈluzʲja/ (n)
υπαινιγμός, υπονοούμενο
  wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

alzacki /alˈzaʦ̑ʲci/ (adj)
αλσατικός
  związany z Alzacją

amarylkowate /ˌamarˌɨlkɔvˈatɛ/ (n)
αμαρυλλίδες
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Amaryllidaceae J. St.-Hil., rodzina bylin jednoliściennych z rzędu szparagowców;

amazonit /ˌãmaˈzɔ̃ɲit/ (n)
αμαζονίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;

amazonka /ˌãmaˈzɔ̃nka/ (n)
αμαζόνα, ιππεύτρια
  kobieta jeżdżąca konno

ambasada /ˌãmbaˈsada/ (n)
πρεσβεία
  stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
  wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)
  gwara więzienna brzuch, żołądek

ambasador /ˌãmbaˈsadɔr/ (n)
πρέσβης, πρεσβευτής
  (administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

ambasador dobrej woli /ˌambasˈadɔr dˈɔbrɛj vˈɔli/ (n)
πρέσβης καλής θέλησης
  (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) honorowa funkcja reprezentacyjna niektórych organizacji międzynarodowych przyznawana osobistościom zaangażowanym w rozwiązywanie globalnych problemów społecznych

ambicja /ãmˈbʲiʦ̑ʲja/ (n)
φιλοδοξία
  pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

ambitny /ãmˈbʲitnɨ/ (adj)
φιλόδοξος
  charakteryzujący się ambicją; taki, który w swoim działaniu kieruje się ambicją

ambona /ãmˈbɔ̃na/ (n)
άμβωνας
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

ambra /ˈãmbra/ (n)
άμβρα, ζωϊκός ήλεκτρο
  woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym

ambulans /ãmˈbulãw̃s/ (n)
ασθενοφόρο
  środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych;

ameba /ãˈmɛba/ (n)
αμοιβάδα
  (biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

ameboidalny /ˌamɛbˌɔidˈalnɨ/ (adj)
αμοιβαδοειδής
  podobny do ameby

amen /ˈãmɛ̃n/ (interjection)
αμήν
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

ameryk /ãˈmɛrɨk/ (n)
αμερίκιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

amerykanizacja /ˌãmɛrɨkãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
εξαμερικανισμός
  wprowadzanie lub naśladowanie stylu życia, zwyczajów panujących w Stanach Zjednoczonych;

amerykanizować /ˌamɛrˌɨkaɲizˈɔvatɕ/ (v)
εξαμερικανίζω
  narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

amerykański /ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
αμερικανικός, αμερικάνικος
  dotyczący Ameryki (kontynentu)
  dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

ametyst /ãˈmɛtɨst/ (n)
αμέθυστος
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

amfetamina /ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna/ (n)
αμφεταμίνη
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

amfi- /ˈãw̃fʲi/ (prefix)
αμφί-, αμφι-
  obustronnie; obu rodzajów, obu-; wokół, naokoło

amfiteatr /ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥/ (n)
αμφιθέατρο
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

amfora /ãw̃ˈfɔra/ (n)
αμφορέας
  wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

aminokwas /ˌãmʲĩˈnɔkfas/ (n)
αμινοξύ
  (biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

amnestia /ãmˈnɛstʲja/ (n)
αμνηστία
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

amok /ˈãmɔk/ (n)
αμόκ
  (potocznie, potoczny) zapamiętanie w czymś
  (psychologia, psychologiczny) stan niekontrolowanej agresji;
  stan silnego podniecenia, euforii lub agresji

amoniak /ãˈmɔ̃ɲak/ (n)
αμμωνία
  (chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

amoralista /ˌãmɔraˈlʲista/ (n)
αμοραλιστής
  mężczyzna odrzucający normy moralne i etyczne

amoralizm /ˌãmɔˈralʲism̥/ (n)
αμοραλισμός
  pogląd odrzucający normy moralne i etyczne

amortyzator /ˌãmɔrtɨˈzatɔr/ (n)
αμορτισέρ
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

amper /ˈãmpɛr/ (n)
αμπέρ
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

amperogodzina /ãmˈpɛrɔɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
αμπερώρα
  (elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;

amperomierz /ˌãmpɛˈrɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
αμπερόμετρο
  (metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego;

amputacja /ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja/ (n)
ακρωτηριασμός
  (medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

amputować /ˌãmpuˈtɔvaʨ̑/ (v)
ακρωτηριάζω
  dokonywać amputacji

ampułka /ãmˈpuwka/ (n)
φύσιγγα
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;

amulet /ãˈmulɛt/ (n)
φυλαχτό, φυλακτό
  (ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;

amunicja /ˌãmũˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
πυρομαχικά
  (potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

amuzja /ãˈmuzʲja/ (n)
αμουσία
  (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania i do odtwarzania melodii spowodowana uszkodzeniem mózgu;

anabioza /ˌanabjˈɔza/ (n)
αναβίωση
  (biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

anachoreta /ˌãnaxɔˈrɛta/ (n)
αναχωρητής
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek pędzący życie w odosobnieniu, w ascezie, oddający się modlitwie i rozmyślaniom

anachroniczny /ˌanaxrɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
παρωχημένος
  niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

anafilaksja /ˌãnafʲiˈlaksʲja/ (n)
αναφυλαξία
  (medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;

anaforeza /ˌanafɔrˈɛza/ (n)
αναφόρηση
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody

anaglif /ãˈnaɡlʲif/ (n)
ανάγλυφο
  jeden z typów rysunku lub fotografii stereoskopowej, dający złudzenie trójwymiaru podczas oglądania za pomocą specjalnych, najczęściej czerwono-niebieskich, okularów;

anagogiczny /ˌãnaɡɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
αναγωγικός
  (teologia, teologiczny) chrzesc. podnoszący na duchu, wzniosły

anagram /ãˈnaɡrãm/ (n)
ανάγραμμα
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

anakreontyk /ˌãnakrɛˈɔ̃ntɨk/ (n)
ανακρεόντειο μέτρο
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o tematyce biesiadnej, wesołej lub rubasznej;

analfabeta /ˌãnalfaˈbɛta/ (n)
αναλφάβητος
  (edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu

analiza /ˌãnaˈlʲiza/ (n)
ανάλυση
  badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

analogia /ˌãnaˈlɔɟja/ (n)
αναλογία
  podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

anamneza /ˌãnãmˈnɛza/ (n)
ιστορικό
  (medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

ananas /ãˈnãnas/ (n)
ανανάς
  (botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju (1.1)
κατεργαράκος, μπαγάσας
  (potocznie, potoczny) o niegrzecznym dziecku

anapest /ãˈnapɛst/ (n)
ανάπαιστος
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w wierszach stopa metryczna złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej;

anarchia /ãˈnarxʲja/ (n)
αναρχία, αταξία
  (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności
αναρχία
  forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;

anarchista /ˌãnarˈxʲista/ (n)
αναρχικός
  zwolennik anarchizmu

anarchistyczny /ˌãnarxʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
αναρχικός
  związany z anarchizmem

anarchizm /ãˈnarxʲism̥/ (n)
αναρχισμός
  ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

anatema /ˌãnaˈtɛ̃ma/ (n)
αφορισμός
  (kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;

anatomia /ˌãnaˈtɔ̃mʲja/ (n)
ανατομία
  (biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);
  (biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych

anatomiczny /ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
ανατομικός
  przystosowany do budowy ciała ludzkiego
  związany z anatomią, dotyczący anatomii

andaluzyjski /ˌãndaluˈzɨjsʲci/ (adj)
ανδαλουσιανός
  związany z Andaluzją, wywodzący się z Andaluzji

andaluzyt /ˌãndaˈluzɨt/ (n)
ανδαλουσίτη
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał należący do grupy krzemianów;

andradyt /andrˈadɨt/ (n)
Ανδραδίτης
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu;

andro- /ˈãndrɔ/
ανδρο-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem, zwłaszcza z mężczyzną lub z cechami męskimi

androgen /ãnˈdrɔɡɛ̃n/ (n)
ανδρογόνο
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;

android /ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it/ (n)
ανδροειδές
  robot mający postać człowieka;

andrologia /ˌãndrɔˈlɔɟja/ (n)
ανδρολογία
  (medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

anegdota /ˌãnɛɡˈdɔta/ (n)
ανέκδοτο
  krótkie, zabawne opowiadanie o prawdziwym wydarzeniu z czyjegoś życia

aneksja /ãˈnɛksʲja/ (n)
προσάρτηση
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

anemo- /ãˈnɛ̃mɔ/
ανεμ-, ανεμο-, ανεμό-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wiatrem

anemometr /ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥/ (n)
ανεμόμετρο
  przyrząd do pomiaru prędkości gazów

anemometria /ˌãnɛ̃mɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
ανεμομετρία
  (meteorologia, meteorologiczny) pomiar kierunku i prędkości wiatru

anestetyk /ˌanɛstˈɛtɨk/ (n)
αναισθητικό
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

anestezja /ˌãnɛˈstɛzʲja/ (n)
αναισθησία
  (medycyna, medyczny) znieczulenie

anestezjologia /ˌanɛstˌɛzjɔlˈɔɡja/ (n)
αναισθησιολογία
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

angielski /ãŋʲˈɟɛlsʲci/ (adj)
αγγλικός, αγγλικά
  odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

angielski /ãŋʲˈɟɛlsʲci/ (n)
αγγλικός, αγγλικά
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

angiografia /ˌãŋʲɟɔˈɡrafʲja/ (n)
αγγειογραφία
  (medycyna, medyczny) rentgenografia fragmentu układu krwionośnego;

angiologia /ˌãŋʲɟɔˈlɔɟja/ (n)
αγγειολογία
  (medycyna, medyczny) nauka o naczyniach krwionośnych;

angioplastyka /ˌãŋʲɟɔˈplastɨka/ (n)
αγγειοπλαστική, μπαλονάκι
  (medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg leczniczy polegający na poszerzeniu naczyń krwionośnych;

anglezyt /aŋɡlˈɛzɨt/ (n)
αγγλεσίτης
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4

anglicyzm /ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
αγγλισμός
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

anglo- /ˈãŋɡlɔ/
αγγλο-, αγγλό-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Anglią lub językiem angielskim

anglosaski /ˌãŋɡlɔˈsasʲci/ (adj)
αγγλοσαξονικός
  związany z językiem anglosaskim (1.1)
  związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)

anglosaski /ˌãŋɡlɔˈsasʲci/ (n)
αγγλοσαξονική
  poprzednik nowoczesnego języka angielskiego;

angolski /ãŋˈɡɔlsʲci/ (adj)
αγκολέζικος
  odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce)

anhedonia /ˌãnxɛˈdɔ̃ɲja/ (n)
ανηδονία
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) niezdolność do przeżywania przyjemnych uczuć;

ani mru-mru /ˈãɲi ˈmru‿mru/ (idiom)
τσιμουδιά
  wykrzyknienie mające skłonić do zachowania ciszy lub tajemnicy

anielski /ãˈɲɛlsʲci/ (adj)
αγγελικός
  związany z aniołami

anihilacja /ˌaɲiçilˈatsja/ (n)
εξαΰλωση
  zniszczenie, unicestwienie

anilina /ˌãɲiˈlʲĩna/ (n)
ανιλίνη
  (chemia, chemiczny) oleista ciecz trująca;

animacja /ˌãɲĩˈmaʦ̑ʲja/ (n)
εμψύχωση
  rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;

anion /ˈãɲjɔ̃n/ (n)
ανιόν
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

anioł /ˈãɲɔw/ (n)
άγγελος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

ankieta /ãŋʲˈcɛta/ (n)
δημοσκόπηση
  (statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

anoda /ãˈnɔda/ (n)
άνοδος
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

anomalia /ˌãnɔ̃ˈmalʲja/ (n)
ανωμαλία
  incydent nieprawidłowości, odchylenie od normy

anomalny /ˌanɔmˈalnɨ/ (adj)
ανώμαλος
  stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

anonimowość /ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕʨ̑/ (n)
ανωνυμία
  cecha tego, kto jest anonimowy;

anonimowy /ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ/ (adj)
ανώνυμος
  o nieujawnionym nazwisku

anons /ˈãnɔ̃w̃s/ (n)
άγγελμα
  podanie do publicznej wiadomości, w szczególności poprzez ogłoszenie w prasie

anoreksja /ˌãnɔˈrɛksʲja/ (n)
ανορεξία, ανορεξιά
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

anosmia /anˈɔsmja/ (n)
ανοσμία
  (medycyna, medyczny) utrata węchu, niezdolność wyczuwania zapachów;

anosognozja /ˌãnɔsɔɡˈnɔzʲja/ (n)
ανοσογνωσία
  (medycyna, medyczny) patologia występująca u osób, które nie są świadome swych własnych problemów kognitywnych;

antagonizm /ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥/ (n)
ανταγωνισμός
  wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

antarktyczny /ˌantarktˈɨtʃnɨ/ (adj)
ανταρκτικός
  (geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

ante meridiem /ˈantɛ mɛrˈidjɛm/ (adv)
προ μεσημβρίας
  przed południem

antena /ãnˈtɛ̃na/ (n)
κεραία
  urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

antena satelitarna /antˈɛna sˌatɛlitˈarna/ (n)
δορυφορική κεραία
  antena umożliwiająca odbiór telewizji satelitarnej;

antleryt /antlˈɛrɨt/ (n)
αντλερίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczanów, Cu3(OH)4SO4;

antologia /ˌãntɔˈlɔɟja/ (n)
ανθολογία
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

antonim /ãnˈtɔ̃ɲĩm/ (n)
αντώνυμο
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

antracyt /ãnˈtraʦ̑ɨt/ (n)
ανθρακίτης
  (geologia, geologiczny) odmiana węgla kamiennego;

antrakt /ˈãntrakt/ (n)
διάλειμμα
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przerwa między aktami, w trakcie spektaklu

antropo- /ãnˈtrɔpɔ/
ανθρωπ-, ανθρωπο-, ανθρωπό-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem

antropofagia /ˌãntrɔpɔˈfaɟja/ (n)
ανθρωποφαγία
  (literacko) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) ludzki kanibalizm, ludożerstwo

antropologia /ˌãntrɔpɔˈlɔɟja/ (n)
ανθρωπολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

antropomorfizm /ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥/ (n)
ανθρωπομορφισμός
  nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

antroponim /ˌãntrɔˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
ανθρωπωνύμιο
  (językoznawstwo, językoznawczy) osobowa nazwa własna

antroponimia /ˌãntrɔpɔ̃ˈɲĩmʲja/ (n)
ανθρωπωνυμία
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o antroponimach, dział onomastyki;

antyamerykański /ˌantɨˌamɛrɨkˈaɲski/ (adj)
αντιαμερικανικός
  wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów

antybakteryjny /ˌãntɨbaktɛˈrɨjnɨ/ (adj)
αντιβακτηριακούς
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii

antybiotyk /ˌãntɨˈbʲjɔtɨk/ (n)
αντιβιοτικό
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

antychryst /antˈɨxrɨst/ (n)
αντίχριστος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

antycyklon /ˌantɨtsˈɨklɔn/ (n)
αντικυκλώνας
  (meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

antycypacja /ˌãntɨʦ̑ɨˈpaʦ̑ʲja/ (n)
πρόβλεψη
  przewidywanie, zakładanie czegoś jeszcze nieistniejącego

antydepresant /ˌantɨdɛprˈɛsant/ (n)
αντικαταθλιπτικό
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji;

antyfaszystowski /ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci/ (adj)
αντιφασιστικός
  nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

antyfeministyczny /ˌãntɨfɛ̃mʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
αντιφεμινιστικός
  taki, który opiera się na antyfeminizmie

antyfeminizm /ˌantɨfɛmˈiɲizm/ (n)
αντιφεμινισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

antygen /ãnˈtɨɡɛ̃n/ (n)
αντιγόνο
  (medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;

antyimperialistyczny /ˌãntɨ<sup>j</sup>ĩmpɛrʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
αντιιμπεριαλιστικός
  nastawiony na walkę z imperializmem, zwalczający imperialistów

antyklerykalizm /ˌãntɨklɛrɨˈkalʲism̥/ (n)
αντικληρικαλισμός
  ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);

antyklerykalny /ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ/ (adj)
αντικληρικός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym

antykoagulant /ˌãntɨkɔaˈɡulãnt/ (n)
αντιπηκτικό
  (medycyna, medyczny) środek zmniejszający krzepliwość krwi;

antykomunista /ˌãntɨkɔ̃mũˈɲista/ (n)
αντικομουνιστής
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm

antykomunistka /ˌãntɨkɔ̃mũˈɲistka/ (n)
αντικομουνίστρια
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka komunizmu, kobieta zwalczająca komunizm

antykoncepcja /ˌãntɨkɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
αντισύλληψη
  (medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

antykoncepcyjny /ˌãntɨkɔ̃nʦ̑ɛpˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
αντισυλληπτικός
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę

antykwariat /ˌãntɨˈkfarʲjat/ (n)
παλαιοπωλείο
  sklep z antykami;
παλαιοβιβλιοπωλείο
  sklep z używanymi książkami;

antykwariusz /ˌãntɨˈkfarʲjuʃ/ (n)
παλαιοβιβλιοπώλης, παλαιοπώλης
  ktoś handlujący antykami, dziełami sztuki, starymi mapami, używanymi książkami

antylopa /ˌãntɨˈlɔpa/ (n)
αντιλόπη
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

antymateria /ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja/ (n)
αντιύλη
  (fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

antymon /ãnˈtɨ̃mɔ̃n/ (n)
αντιμόνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

antypapież /ˌãntɨˈpapʲjɛʃ/ (n)
αντίπαπας
  (kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;

antypoślizgowy /ˌãntɨpɔɕlʲizˈɡɔvɨ/ (adj)
αντιολισθητικός
  przeciwdziałający ślizganiu, zabezpieczający przed poślizgiem

antysemita /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita/ (n)
αντισημίτης
  osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm

antysemityzm /ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥/ (n)
αντισημιτισμός
  nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

antyseptyczny /ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
αντισηπτικός
  (medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

antyseptyk /ˌãntɨˈsɛptɨk/ (n)
αντισηπτικό
  (medycyna, medyczny) środek służący do niszczenia drobnoustrojów

antywojenny /ˌãntɨvɔˈjɛ̃nːɨ/ (adj)
αντιπολεμικός
  potępiający wojnę, skierowany przeciwko wojnie

anyż /ˈãnɨʃ/ (n)
γλυκάνισο
  (botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;

aorta /aˈɔrta/ (n)
αορτή
  (anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

aoryst /aˈɔrɨst/ (n)
αόριστος
  (gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

aparat /aˈparat/ (n)
συσκευή, μηχανή
  urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny

aparat fotograficzny /aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (n)
φωτογραφική μηχανή
  (fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

apatia /aˈpatʲja/ (n)
απάθεια
  (psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

apetyt /aˈpɛtɨt/ (n)
όρεξη
  chęć jedzenia, łaknienie;
  (przenośnie, przenośnia) pragnienie, chęć na coś

apodyktyczny /ˌapɔdɨkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
αναμφισβήτητος, κατηγορηματικός
  taki, który narzuca swoje zdanie i nie uznaje sprzeciwu wobec niego

apogeum /ˌapɔɡˈɛum/ (n)
απόγειο
  (astronomia, astronomiczny) punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi
απόγειο, ζενίθ
  moment szczytowy jakiegoś procesu, moment osiągnięcia wartości maksymalnej

apograf /aˈpɔɡraf/ (n)
απόγραφο
  (dawniej, dawny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) odręczna kopia tekstu

apokopa /ˌapɔˈkɔpa/ (n)
αποκοπή
  (językoznawstwo, językoznawczy) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;

apokryf /aˈpɔkrɨf/ (n)
απόκρυφα βιβλία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga religijna, którą dany Kościół uważa za niezgodną ze swoją doktryną;

apokryficzny /ˌapɔkrɨˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
απόκρυφος
  mający charakter apokryfu

apologia /ˌapɔˈlɔɟja/ (n)
απολογία
  obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;

apopleksja /ˌapɔˈplɛksʲja/ (n)
αποπληξία
  (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) udar mózgu

apostata /ˌapɔˈstata/ (n)
αποστάτης
  osoba, która porzuciła swoją religię albo jej przekonania i zasady

apostazja /ˌapɔˈstazʲja/ (n)
αποστασία
  porzucenie wiary religijnej;

apostille /ˌapɔstʲˈillɛ/ (n)
επισημείωση
  (oficjalnie) (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) klauzula na dokumencie urzędowym sporządzonym w jednym państwie i umożliwiająca posługiwanie się nim legalnie we wszystkich innych państwach będących aktualnie stroną konwencji haskiej z 1961 r. (tj. konwencji o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych)

apostoł /aˈpɔstɔw/ (n)
απόστολος
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo
Απόστολος, απόστολος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;

apostrof /aˈpɔstrɔf/ (n)
απόστροφος
  znak podobny do przecinka stawiany w górnym indeksie;

apostrofa /ˌapɔstrˈɔfa/ (n)
αποστροφή
  figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób

apoteoza /ˌapɔtɛˈɔza/ (n)
αποθέωση
  wyidealizowanie, wybielenie, przypisywanie, nadawanie istocie bądź rzeczy przymiotów ją idealizujących; przedstawienie jakiejś idei, postaci, wydarzenia w sposób skrajnie subiektywny niepoświęcający żadnej uwagi jakimkolwiek wadom, postrzegający jedynie zalety;

aprobata /ˌaprɔˈbata/ (n)
έγκριση, επιδοκιμασία
  uznanie czegoś za dobre, słuszne, właściwe; akceptacja, zgoda, pochwała

aprobować /ˌaprɔˈbɔvaʨ̑/ (v)
εγκρίνω
  uznawać coś za słuszne, godne poparcia, pozwalać, zgadzać się

apsik /aˈpʲɕik/ (interjection)
αψού
  …naśladujący dźwięk wydawany podczas kichania

apsyda /apˈsɨda/ (n)
αψίδα
  (architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej

apteczka /apˈtɛʧ̑ka/ (n)
φαρμακείο
  (medycyna, medyczny) torba, skrzynka lub szafka z podręcznymi opatrunkami i lekarstwami;

apteka /apˈtɛka/ (n)
φαρμακείο
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

aptekarka /ˌaptɛˈkarka/ (n)
φαρμακοποιός
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka

aptekarz /apˈtɛkaʃ/ (n)
φαρμακοποιός
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

ara /ˈara/ (n)
μακάο
  (ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

arabski /aˈrapsʲci/ (adj)
αραβικός
  dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

arabski /aˈrapsʲci/ (n)
αραβικά
  język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

arbiter /arˈbʲitɛr/ (n)
διαιτητής
  sędzia, osoba rozstrzygająca daną kwestię

arbitraż /arbʲˈitraʃ/ (n)
διαιτησία
  sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

arbuz /ˈarbus/ (n)
καρπουζιά, καρπούζι
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;
καρπούζι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku

archaizm /arxˈaizm/ (n)
αρχαϊσμός
  (językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

archanioł /arˈxãɲɔw/ (n)
αρχάγγελος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

archeo- /arˈxɛɔ/
αρχαιο-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starożytnością, prehistorią

archeologia /ˌarxɛɔˈlɔɟja/ (n)
αρχαιολογία
  nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

archeologiczny /ˌarxɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
αρχαιολογικός
  związany z archeologią, dotyczący archeologii

archipelag /ˌarxʲiˈpɛlak/ (n)
αρχιπέλαγος
  (geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

architekt /arˈxʲitɛkt/ (n)
αρχιτέκτονας
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury

architektka /ˌarxʲiˈtɛktka/ (n)
αρχιτεκτόνισσα
  (potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury

architektoniczny /ˌarxʲitɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
αρχιτεκτονικός
  (architektura, architektoniczny) związany z architekturą, tworzony dla/za pomocą architektury

architektura /ˌarxʲitɛkˈtura/ (n)
αρχιτεκτονική
  (architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

architraw /arˈxʲitraf/ (n)
επιστύλιο
  (architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;

archiwolta /ˌarxʲiˈvɔlta/ (n)
περίζωμα αψίδας
  (architektura, architektoniczny) zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione;

arcybiskup /ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup/ (n)
αρχιεπίσκοπος, μητροπολίτης
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

areopag /ˌarɛˈɔpak/ (n)
Άρειος Πάγος
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach najwyższa rada złożona z 501 byłych archontów;

aresztowanie /ˌarɛʃtɔˈvãɲɛ/ (n)
σύλληψη
  osadzenie kogoś w areszcie

aresztować /ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑/ (v)
συλλαμβάνω
  pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zająć (zajmować) dobra dłużnika na polecenie sądu celem zabezpieczenia czyichś roszczeń

argon /ˈarɡɔ̃n/ (n)
αργό, αργόν
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

argument /arˈɡũmɛ̃nt/ (n)
όρισμα
  (informatyka, informatyczny) parametr, wartość lub symbol podawany danej funkcji
  (matematyka, matematyczny) miara kąta skierowanego między osią rzeczywistą a wektorem reprezentującym liczbę zespoloną na płaszczyźnie zespolonej
επιχείρημα
  fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;

argumentacja /ˌarɡumɛntˈatsja/ (n)
επιχειρηματολογία
  uzasadnianie za pomocą argumentów

aria /ˈarʲja/ (n)
άρια
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

arka Noego /ˈarka nɔˈɛɡɔ/ (pn)
κιβωτός του Νώε
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;

arkadyjski /ˌarkadˈɨjski/ (adj)
αρκαδικός
  odnoszący się do Arkadyjczyków lub Arkadii (krainy historycznej na Peloponezie)

arkebuz /arˈkɛbus/ (n)
αρκεβούζιο
  czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 10 do 12 milimetrów

arktyczny /arkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
αρκτικός
  związany z obszarami położonymi wokół bieguna północnego

arkusz /ˈarkuʃ/ (n)
φύλλο
  płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

arkusz kalkulacyjny /ˈarkuʃ ˌkalkulaˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
λογιστικό φύλλο
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;

armata /arˈmata/ (n)
κανόνι
  działo o długiej lufie;

armeński /arˈmɛ̃j̃sʲci/ (adj)
αρμενικός, αρμένικος
  odnoszący się do Armenii

armia /ˈarmʲja/ (n)
στρατός, στράτευμα, στρατιά
  określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

arogancja /ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja/ (n)
αλαζονεία, αλαζονία
  pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

aromat /aˈrɔ̃mat/ (n)
άρωμα
  zapach sprawiający przyjemność

arsen /ˈarsɛ̃n/ (n)
αρσενικό
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

arteria /arˈtɛrʲja/ (n)
αρτηρία
  (anatomia, anatomiczny) tętnica
  ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

artykuł /arˈtɨkuw/ (n)
προϊόν, άρθρο
  rzecz, która jest przedmiotem handlu
άρθρο
  tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
  (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek
  część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość

artykuł pierwszej potrzeby /arˈtɨkuw ˈpʲjɛrfʃɛj pɔˈṭʃɛbɨ/ (n)
είδος πρώτης ανάγκης
  artykuł niezbędny do zaspokojenia najważniejszych potrzeb ludzkich

artykuły gospodarstwa domowego /ˌartɨˈkuwɨ ˌɡɔspɔˈdarstfa ˌdɔ̃mɔˈvɛɡɔ/ (n)
οικιακή συσκευή
  urządzenia, sprzęty, narzędzia używane w domu, np. do gotowania, utrzymywania porządku

artysta /arˈtɨsta/ (n)
καλλιτέχνης
  człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

arystokrata /ˌarɨstɔˈkrata/ (n)
αριστοκράτης
  osoba należąca do arystokracji

arystokratka /ˌarɨstɔˈkratka/ (n)
αριστοκράτισσα
  kobieta należąca do arystokracji

arystotelesowski /ˌarɨstˌɔtɛlɛsˈɔfski/ (adj)
αριστοτελικός
  (filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

arytmia /aˈrɨtmʲja/ (n)
αρρυθμία
  (medycyna, medyczny) nieprawidłowy rytm pracy serca
  brak lub zakłócony rytm (czegokolwiek)

as /a ɛs/ /as/ (n)
άσος
  (termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
  osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

asafetyda /ˌasafɛˈtɨda/ (n)
μηδικό σίλφιο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;

asekurant /ˌasɛˈkurãnt/ (n)
συμφεροντολόγος, υπολογιστής
  ktoś nadmiernie ostrożny, obawiający się trudnych decyzji

asfalt /ˈasfalt/ (n)
άσφαλτος
  (technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

asfaltować /ˌasfaltˈɔvatɕ/ (v)
ασφαλτοστρώνω
  pokrywać powierzchnię asfaltem

aspiryna /ˌaspʲiˈrɨ̃na/ (n)
ασπιρίνη
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;

aspołeczny /ˌaspɔwˈɛtʃnɨ/ (adj)
αντικοινωνικός
  obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

astat /ˈastat/ (n)
άστατο, αστάτιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

astenosfera /ˌastɛ̃nɔˈsfɛra/ (n)
ασθενόσφαιρα
  (geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

asteroida /ˌastɛˈrɔjda/ (n)
αστεροειδής
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);
  (matematyka, matematyczny) krzywa o specyficznym kształcie;

asterysk /aˈstɛrɨsk/ (n)
αστερίσκος
  (poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;

astma /ˈastma/ (n)
άσθμα
  (medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

astmatyk /aˈstmatɨk/ (n)
ασθματικός
  (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na astmę

astrofizyka /ˌastrɔfˈizɨkˌa/ (n)
αστροφυσική
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

astrolabium /ˌastrɔˈlabʲjũm/ (n)
αστρολάβος
  (astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich
  (geodezja, geodezyjny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do pomiarów geodezyjnych

astrolog /aˈstrɔlɔk/ (n)
αστρολόγος
  człowiek zajmujący się astrologią, przepowiadający przyszłość z położenia ciał niebieskich

astrologia /ˌastrɔˈlɔɟja/ (n)
αστρολογία
  (ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

astronautyka /ˌastrɔ̃ˈnawtɨka/ (n)
αστροναυτική
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;

astronom /aˈstrɔ̃nɔ̃m/ (n)
αστρονόμος
  miłośnik i znawca astronomii
  specjalista w zakresie astronomii;

astronomia /ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
αστρονομία
  nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

astronomiczny /ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
αστρονομικός
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią
  (przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki

astronomka /ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mka/ (n)
αστρονόμος
  (potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie astronomii
  miłośniczka i znawczyni astronomii

astygmatyczny /ˌastɨɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
αστιγματικός
  związany z astygmatyzmem

asymetryczny /ˌasɨ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
ασύμμετρος
  niebędący symetrycznym, niemający symetrii

asymptota /ˌasɨ̃mpˈtɔta/ (n)
ασύμπτωτη
  (matematyka, matematyczny) prosta, do której dąży dana krzywa lub wykres danej funkcji;

asystolia /ˌasɨˈstɔlʲja/ (n)
ασυστολία
  (medycyna, medyczny) brak czynności elektrycznej serca;

atak /ˈatak/ (n)
επίθεση
  (wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi
  (sport, sportowy) nagła akcja mająca na celu zdobycie przewagi nad rywalem
  agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś
  (sport, sportowy) grupa zawodników wyznaczona do ataku (1.6)

atakować /ˌataˈkɔvaʨ̑/ (v)
επιτίθεμαι
  (sport, sportowy) próbować zdobyć przewagę
προσβάλλω
  o chorobach, szkodnikach i innych plagach: szerzyć się w określonym środowisku
  o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu
επιτίθεμαι, προσβάλλω
  prowadzić walkę zainicjowaną przez siebie

atawistyczny /ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
αταβιστικός
  o cechach podobnych jak u odległych przodków

ateista /ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
άθεος, αθεϊστής
  człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

ateistka /ˌatɛˈ<sup>j</sup>istka/ (n)
αθεΐστρια
  kobieta nie wierząca w istnienie bogów, odrzucająca wiarę w istnienie bogów

ateizm /aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
αθεϊσμός
  (filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

atenka /aˈtɛ̃nka/ (n)
Αθηναία
  mieszkanka Aten

ateńczyk /aˈtɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Αθηναίος, Αθηνιώτης
  mieszkaniec Aten

ateński /aˈtɛ̃j̃sʲci/ (adj)
αθηναϊκός, αθηναίικος
  związany z Atenami, dotyczący Aten – miasta, metropolii lub starożytnej polis

atlas /ˈatlas/ (n)
άτλαντας
  zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;
  (architektura, architektoniczny) posąg atletycznego mężczyzny podpierającego balkon, podpora architektoniczna;

atmosfera /ˌatmɔˈsfɛra/ (n)
ατμόσφαιρα
  (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
  (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
  powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia

atmosferyczny /ˌatmɔsfɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
ατμοσφαιρικός
  związany z atmosferą ziemską

atol /ˈatɔl/ (n)
ατόλλη, ατόλη
  (geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

atom /ˈatɔ̃m/ (n)
άτομο
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

atrakcyjny /ˌatrakˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
ελκυστικός
  o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)

atrament /aˈtrãmɛ̃nt/ (n)
μελάνι, μελάνη
  roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego lub czarnego, używany do pisania lub drukowania;

atrament sympatyczny /aˈtrãmɛ̃nt ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ/ (n)
συμπαθητική μελάνη
  atrament bezbarwny, niewidoczny po napisaniu, możliwy do odczytania dopiero po ogrzaniu lub zastosowaniu odpowiedniego odczynnika;

atrofia /aˈtrɔfʲja/ (n)
ατροφία
  (medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

atropina /ˌatrɔpˈina/ (n)
ατροπίνη
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

attycki /attˈɨtski/ (adj)
αττικός
  związany z Attyką

atut /ˈatut/ (n)
ατού
  (termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru
  cecha, umiejętność mogąca komuś przynieść pozytywne skutki

audycja /awˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
εκπομπή
  program radiowy;

aukcja /ˈawkʦ̑ʲja/ (n)
πλειστηριασμός, δημοπρασία
  sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

aukcja holenderska /ˈawkʦ̑ʲja ˌxɔlɛ̃nˈdɛrska/ (n)
δημοπρασία ολλανδικού τύπου
  aukcja, w której stopniowo obniża się cenę sprzedaży do momentu zgłoszenia pierwszej oferty kupna;

auksyna /awˈksɨ̃na/ (n)
αυξίνη
  (botanika, botaniczny) hormon wzrostu wytwarzany w stożkach wzrostu;

aulos /ˈawlɔs/ (n)
αυλός
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego najczęściej składającego się z dwóch piszczałek z oddzielnymi stroikami, bardzo popularny w starożytnej Grecji;

aura /ˈawra/ (n)
αύρα
  (ezoteryka) hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm;
  nastrój panujący w określonym miejscu, czasie, momencie

auskultacja /ˌawskulˈtaʦ̑ʲja/ (n)
στηθοσκόπηση
  (medycyna, medyczny) osłuchiwanie narządów wewnętrznych pacjenta;

australijski /ˌawstraˈlʲijsʲci/ (adj)
αυστραλιανός
  odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

austriacki /awstrʲˈjaʦ̑ʲci/ (adj)
αυστριακός
  odnoszący się do Austrii lub Austriaków

austro-węgierski /ˈawstrɔvɛŋɡʲˈɛrski/ (adj)
αυστροουγγρικός
  związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

autarkia /awˈtarʲca/ (n)
αυτάρκεια
  (ekonomia, ekonomiczny) gospodarcza samowystarczalność;

autentyczność /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
αυθεντικότητα, γνησιότητα
  cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

autentyczny /ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
αυθεντικός
  niebędący kopią, falsyfikatem ani przeróbką
  taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

autobiografia /ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
αυτοβιογραφία
  własnoręcznie napisany swój życiorys;

autobus /awˈtɔbus/ (n)
λεωφορείο
  (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

autobusowy /ˌawtɔbuˈsɔvɨ/ (adj)
λεωφορειακός
  odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

autochtoniczny /ˌawtɔxtɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
αυτόχθονας, αυτόχθων
  związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

autodafe /ˌawtɔdaˈfɛ/ (n)
άουτο ντα φε
  (historia, historyczny, historycznie) wprowadzone przez inkwizycję publiczne wyznanie lub zaparcie się wiary przez oskarżonego o herezję;

autofocus /ˌawtɔfˈɔtsus/ (n)
αυτόματη εστίαση
  (fotografia) system w aparacie fotograficznym lub kamerze odpowiedzialny za automatyczne nastawianie ostrości;

autograf /awˈtɔɡraf/ (n)
αυτόγραφο
  własnoręczny podpis

autokar /awˈtɔkar/ (n)
πούλμαν
  (motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

autoklaw /awˈtɔklaf/ (n)
αυτόκαυστο, αυτόκλειστο
  (chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

autokracja /ˌawtɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
αυταρχία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

automatyczna sekretarka /ˌawtɔmatˈɨtʃna sˌɛkrɛtˈarka/ (n)
αυτόματος τηλεφωνητής
  (telekomunikacja) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści

automatyczny /ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
αυτόματος
  wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

autoportret /ˌawtɔˈpɔrtrɛt/ (n)
αυτοπροσωπογραφία, αυτοπορτρέτο
  portret artysty wykonany przez siebie samego;

autopsja /awˈtɔpsʲja/ (n)
αυτοψία
  sekcja zwłok;

autorka /awtˈɔrka/ (n)
δημιουργός
  forma żeńska od: autor

autorytaryzm /ˌawtɔrɨtˈarɨzm/ (n)
απολυταρχισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych o bezwzględny posłuch obywateli

autostop /awˈtɔstɔp/ (n)
οτοστόπ, ωτοστόπ
  sposób podróżowania polegający na przemieszczaniu się zatrzymywanymi po drodze za zgodą kierowców pojazdami

autostopowicz /ˌawtɔstɔˈpɔvʲiʧ̑/ (n)
άντρας που κάνω οτοστόπ
  ktoś, kto podróżuje autostopem

autostrada /ˌawtɔˈstrada/ (n)
αυτοκινητόδρομος, εθνική οδός
  (motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na pasy ruchu dla różnych szybkości i kierunków;

autosugestia /ˌawtɔsuˈɡɛstʲja/ (n)
αυθυποβολή
  (psychologia, psychologiczny) wmawianie czegoś sobie samemu;

autunit /awtˈuɲit/ (n)
ωτουνίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

autystyczny /ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
αυτιστικός
  związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

autyzm /ˈawtɨsm̥/ (n)
αυτισμός
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

awalista /ˌavaˈlʲista/ (n)
εγγυητής
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba, która udziela poręczenia wekslowego (awalu)

awangardowy /ˌavãŋɡarˈdɔvɨ/ (adj)
αβανγκάρντ
  (sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)
αβανγκάρντ, πρωτοποριακός
  taki, który charakteryzuje się nowatorstwem, prekursorstwem; jest postępowy

awantura /ˌavãnˈtura/ (n)
φασαρία
  gwałtowna kłótnia, zamieszanie

awanturnik /ˌavãnˈturʲɲik/ (n)
καβγατζής, ταραξίας
  osoba skłonna do wszczynania kłótni

awaria /aˈvarʲja/ (n)
αβαρία, βλάβη
  (technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

awatar /aˈvatar/ (n)
αβατάρα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga

awersja /aˈvɛrsʲja/ (n)
απέχθεια, αντιπάθεια
  niechęć do kogoś lub czegoś

awokado /ˌavɔˈkadɔ/ (n)
αβοκάντο
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc rośliny (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką

azalia /azˈalja/ (n)
αζαλέα
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik

azbest /ˈazbɛst/ (n)
αμίαντος, αμίαντο
  (mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

azbestowy /ˌazbɛstˈɔvɨ/ (adj)
αμίαντος
  związany z azbestem, wykonany z azbestu; mający w sobie azbest

azerbejdżański /ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci/ (adj)
αζερικός
  odnoszący się do państwa Azerbejdżan

azjatycki /ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
ασιατικός
  dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

azjatycki tygrys /ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci ˈtɨɡrɨs/ (n)
ασιατικός τίγρης
  (publikatory) dynamicznie rozwijające się państwo azjatyckie;

azot /ˈazɔt/ (n)
άζωτο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

azyl /ˈazɨl/ (n)
άσυλο
  miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;
  schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych;

aż /aʃ/ (conjunction)
μέχρι
  …wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

babcia /ˈbapʲʨ̑a/ (n)
γιαγιά
  (zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)

babiarz /ˈbabʲjaʃ/ (n)
μουνάκιας
  (potocznie, potoczny) mężczyzna obsesyjnie zainteresowany kobietami

babilończyk /bˌabʲilˈɔɲtʃɨk/ (n)
Βαβυλώνιος
  (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon

babka /ˈbapka/ (n)
κέικ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka

badacz /ˈbadaʧ̑/ (n)
ερευνητής, μελετητής
  człowiek zajmujący się badaniami naukowymi
εξερευνητής
  odkrywca, podróżnik

badać /ˈbadaʨ̑/ (v)
εξετάζω
  przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)
  sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim
  przyglądać się czemuś lub komuś uważnie

badminton /badˈmʲĩntɔ̃n/ (n)
μπάντμιντον, αντιπτέριση
  (sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

bagaż /ˈbaɡaʃ/ (n)
αποσκευή, αποσκευές
  zapakowane przedmioty zabierane w podróż

bagażnik /baˈɡaʒʲɲik/ (n)
πορτμπαγκάζ
  miejsce na bagaż wydzielone w rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach i innych pojazdach

bagażnik dachowy /baɡˈaʒɲiɡ daxˈɔvɨ/ (n)
μπάρες οροφής, σχάρα οροφής
  (motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

bagażowy /bˌaɡaʒˈɔvɨ/ (adj)
χαμάλης
  związany z bagażem, dotyczący bagażu

bagnet /ˈbaɡnɛt/ (n)
ξιφολόγχη, λόγχη, μπαγιονέτα
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

bagrowanie /bˌaɡrɔvˈaɲʲɛ/ (n)
εκβάθυνση
  pogłębianie dna bagrem

bajka /ˈbajka/ (n)
παραμύθι
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej
  (potocznie, potoczny) zmyślona informacja

bajkopisarka /bˌajkɔpisˈarka/ (n)
παραμυθατζού, παραμυθού
  pisarka zajmująca się tworzeniem bajek

bajkopisarz /ˌbajkɔˈpʲisaʃ/ (n)
παραμυθάς, παραμυθατζής
  pisarz zajmujący się tworzeniem bajek

bak /bak/ (n)
φαβορίτα
  zarost na policzkach
ντεπόζιτο, ρεζερβουάρ
  zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

bakarat /baˈkarat/ (n)
μπακαράς
  (termin karciany) hazardowa gra w karty;

bakcyl /ˈbakʦ̑ɨl/ (n)
βάκιλος
  (przestarzałe, przestarzały) zarazek

bakelit /baˈkɛlʲit/ (n)
βακελίτης
  (chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

baklawa /bakˈlava/ (n)
μπακλαβάς
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego zmiażdżonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi;

bakteria /bakˈtɛrʲja/ (n)
βακτήριο, βακτηρίδιο
  (biologia, biologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

bakteriofag /ˌbaktɛrʲˈjɔfak/ (n)
βακτηριοφάγος, φάγος
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

bakteriolog /ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk/ (n)
βακτηριολόγος
  (medycyna, medyczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

bakteriologia /ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
βακτηριολογία
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

bakteriologiczny /bˌaktɛrjˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
βακτηριολογικής
  związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

bakteriostatyczny /bˌaktɛrjˌɔstatˈɨtʃnɨ/ (adj)
βακτηριοστατικός
  (biologia, biologiczny) związany z bakteriostazą; hamujący rozwój i namnażanie się bakterii

baktrian /ˈbaktrʲjãn/ (n)
καμήλα με δυο καμπούρες
  (zoologia, zoologiczny) wielbłąd dwugarbny

bakłażan /bakˈwaʒãn/ (n)
μελιτζάνα
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;

bakłażanowy /ˌbakwaʒãˈnɔvɨ/ (adj)
μελιτζάνα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu bakłażana, związany z owocem bakłażana, zawierający owoc bakłażana, zrobiony z owocu bakłażana
μελιτζανής
  mający kolor czarnofioletowy lub brunatnofioletowy, taki jak kolor owocu bakłażana

bal /bal/ (n)
χορός, χοροεσπερίδα
  (choreografia, choreograficzny) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

balanga /baˈlãŋɡa/ (n)
πάρτι
  (potocznie, potoczny) impreza

balejaż /baˈlɛjaʃ/ (n)
ανταύγειες
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sposób farbowania włosów polegający na nakładaniu pędzelkiem na wybrane cieniutkie pasma farby o różnych odcieniach; także fryzura powstała w wyniku tego zabiegu

balerina /ˌbalɛˈrʲĩna/ (n)
γοβάκι
  (potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą
μπαλαρίνα
  tancerka, solistka zespołu baletowego

balet /ˈbalɛt/ (n)
μπαλέτο
  (choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

balkon /ˈbalkɔ̃n/ (n)
μπαλκόνι
  (architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

balneoterapia /ˌbalnɛɔtɛˈrapʲja/ (n)
θεραπεία με λουτρά
  (medycyna, medyczny) dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych;

balon /ˈbalɔ̃n/ (n)
αερόστατο, μπαλόνι
  (lotnictwo, lotniczy) wyposażony w gondolę aerostat bez napędu;
μπαλόνι
  ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;

balsam /ˈbalsãm/ (n)
βάλσαμο, μπάλσαμο
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny preparat do balsamowania zwłok
βάλσαμο, μπάλσαμο, παρηγοριά
  (przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś kto łagodzi, przynosi spokój

balsamowanie /ˌbalsãmɔˈvãɲɛ/ (n)
βαλσάμωμα, βαλσάμωση
  zabezpieczanie zwłok przed rozkładem

balustrada /ˌbaluˈstrada/ (n)
κιγκλίδωμα, χαμηλός παραπέτο
  zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

bambus /ˈbãmbus/ (n)
μπαμπού
  (botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

banan /ˈbãnãn/ (n)
μπανανιά, μπανάνα
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
μπανάνα
  (spożywczy) owoc rośliny (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

banda /ˈbãnda/ (n)
συμμορία
  zorganizowana grupa przestępcza

bandaż /ˈbãndaʃ/ (n)
επίδεσμος
  (medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

bandażować /ˌbãndaˈʒɔvaʨ̑/ (v)
δένω
  zakładać bandaż, owijać bandażem

bank /bãŋk/ (n)
τράπεζα
  (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
  (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)
  (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

bank krwi /ˈbãŋk ˈːr̥fʲi/ (n)
τράπεζα αίματος
  (potocznie, potoczny) zakład opieki zdrowotnej zajmujący się krwiodawstwem i krwiolecznictwem

bank spermy /ˈbãŋk ˈspɛrmɨ/ (n)
τράπεζα σπέρματος
  (potocznie, potoczny) instytucja lub część placówki medycznej zajmująca się gromadzeniem spermy;

bankier /bˈaŋkʲɛr/ (n)
τραπεζίτης
  właściciel lub dyrektor banku

banknot /ˈbãŋknɔt/ (n)
χαρτονόμισμα, τραπεζογραμμάτιο
  (bankowość, bankowy) kawałek papieru, z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, wart pewną kwotę;

bankomat /bãŋˈkɔ̃mat/ (n)
αυτόματη ταμειολογιστική μηχανή, μηχάνημα ανάληψης μετρητών
  urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

bankowy /bãŋˈkɔvɨ/ (adj)
τραπεζικός
  związany z bankami, dotyczący banków

bankructwo /bãŋˈkruʦ̑tfɔ/ (n)
πτώχευση, χρεοκοπία
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

bar /bar/ (n)
βάριο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;
μπαρ
  (gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;
  (gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol
  (fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;

baran /ˈbarãn/ (n)
κριάρι, κριός
  (zoologia, zoologiczny) samiec owcy
βλάκας
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) głupek, idiota

baranek /baˈrãnɛk/ (n)
αρνί
  (zoologia, zoologiczny) mały, młody baran

baranina /ˌbarãˈɲĩna/ (n)
πρόβειος κρέας
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso otrzymywane z owcy lub barana;

bard /bart/ (n)
βάρδος
  (przenośnie, przenośnia) poeta, piewca, wieszcz
  u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;

bardzo /ˈbarʣ̑ɔ/ (adv)
πιο
  bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków
πολύ
  służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

bark /bark/ (n)
ώμος
  (anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

barka /ˈbarka/ (n)
βάρκα
  (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków zazwyczaj w żegludze śródlądowej;

barkarola /ˌbarkaˈrɔla/ (n)
βαρκαρόλα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) liryczna pieśń gondolierów w Wenecji;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przypominający barkarolę (1.1)

barman /ˈbarmãn/ (n)
μπάρμαν, σερβιτόρος
  osoba, która obsługuje bufet w barze;

barmanka /barˈmãnka/ (n)
μπαργούμαν
  kobieta, która sprzedaje i podaje napoje alkoholowe w barze

barok /ˈbarɔk/ (n)
μπαρόκ
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

barometr /baˈrɔ̃mɛtr̥/ (n)
βαρόμετρο
  (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

baron /ˈbarɔ̃n/ (n)
βαρόνος
  niski tytuł arystokratyczny;

barszcz /barʃʧ̑/ (n)
μπορς
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kwaśna zupa;

barter /ˈbartɛr/ (n)
αντιπραγματισμός
  (ekonomia, ekonomiczny) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;

barwena /barˈvɛ̃na/ (n)
μπαρμπούνι
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jaskrawa ryba z Morza Śródziemnego;

barykada /ˌbarɨˈkada/ (n)
οδόφραγμα
  (wojskowość, wojskowy) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

baryton /baˈrɨtɔ̃n/ (n)
βαρύτονος
  głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;

baseball /basˈɛball/ (n)
μπέιζμπολ
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

basen /ˈbasɛ̃n/ (n)
πισίνα
  forma skrócona od basen pływacki
πισίνα, κολυμβητήριο
  sztuczny zbiornik z wodą, służący do celów rekreacyjnych, higienicznych, technicznych lub rytualnych;

baszybuzuk /bˌaʃɨbˈuzuk/ (n)
βασιβουζούκος
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny żołnierz turecki, muzułmański ochotnik pochodzący często z bezpośredniego terenu walk;

bat /bat/ (n)
μπατ
  (jednostka monetarna) waluta Tajlandii;

batalion /baˈtalʲjɔ̃n/ (n)
μοίρα
  (wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;
ψευτομαχητής
  (ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;

bateria /baˈtɛrʲja/ (n)
μπαταρία, συσσωρευτής
  (elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii
συστοιχία
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) kolekcja, zbiór przedmiotów tego samego rodzaju
μονάδα πυροβολικού, συστοιχία πυροβόλων
  (wojskowość, wojskowy) w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;

batik /ˈbatʲik/ (n)
μπατίκ
  (włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;

batuta /baˈtuta/ (n)
ράβδος, μπαγκέτα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

batymetria /ˌbatɨ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
βαθυμετρία
  dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

batyskaf /baˈtɨskaf/ (n)
βαθυσκάφος
  statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

bawarski /baˈvarsʲci/ (adj)
βαβαρικός
  pochodzący z Bawarii

bawełna /baˈvɛwna/ (n)
βαμβάκι, βαμβακιά
  (botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie;
βαμβάκι, μπαμπάκι
  (włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań
  (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);

bawić /ˈbavʲiʨ̑/ (v)
διασκεδάζω, τέρπω
  wprawiać w wesoły humor
  zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki

bawić się ptaszkiem /ˈbavʲiʨ̑‿ɕɛ ˈptaʃʲcɛ̃m/ (idiom)
παίζω το πουλί μου
  o mężczyźnie: onanizować się

bazalt /ˈbazalt/ (n)
βασάλτης
  (geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

bazar /ˈbazar/ (n)
παζάρι, λαϊκή, λαϊκή αγορά
  teren, na którym można handlować; plac ze straganami

bazylia /baˈzɨlʲja/ (n)
βασιλικός, ώκιμον
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

bać się /ˈbaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
φοβάμαι
  martwić się, niepokoić się
  odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś

bać się własnego cienia /ˈbaʨ̑‿ɕɛ vwasˈnɛɡɔ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲa/ (v)
τρέμω και τη σκιά μου, φοβάμαι και τον ίσκιο μου
  bać się przesadnie, być bardzo podejrzliwym, ostrożnym, tchórzliwym

bałagan /baˈwaɡãn/ (n)
ακαταστασία, ανακατωσούρα, ασυγυρισιά
  stan braku porządku

bałkański /bawˈkãj̃sʲci/ (adj)
βαλκανικός
  (geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami
  (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)

bałtycki /bawˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
βαλτικός
  od Bałtyk

bałwan /ˈbawvãn/ (n)
χιονάνθρωπος
  figura człowieka ulepiona ze śniegu;
κουτός
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) głupek, tuman

bańka mydlana /ˈbãɲka mɨˈdlãna/ (n)
σαπουνόφουσκα
  pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;
  (przenośnie, przenośnia) coś ulotnego, nietrwałego, złudnego

baśń /baɕɲ̊/ (n)
παραμύθι
  (literacko) utwór o treści fantastycznej;

bażant /ˈbaʒãnt/ (n)
φασιανός, φασιανόs
  (ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

beczeć /ˈbɛʧ̑ɛʨ̑/ (v)
βελάζω
  o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

beczka /ˈbɛʧ̑ka/ (n)
βαρέλι
  cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami;

beczka Danaid /ˈbɛʧ̑ka dãˈna<sup>j</sup>it/ (n)
πίθος των Δαναΐδων
  bezowocny i niekończący się trud;

beczka Diogenesa /ˈbɛʧ̑ka ˌdʲjɔɡɛ̃ˈnɛsa/ (n)
πιθάρι του Διογένη
  symbol ograniczenia potrzeb życiowych do niezbędnego minimum; pogarda dla wygód

beczkowy /bɛtʃkˈɔvɨ/ (adj)
βαρελίσιος
  pochodzący z beczki

bednarstwo /bɛdˈnarstfɔ/ (n)
βαρελοποιία
  gałąź rzemiosła bądź przemysłu drzewnego związana z wytwarzaniem i naprawą drewnianych naczyń z klepek (beczek, balii, maselnic)

befsztyk /ˈbɛfʃtɨk/ (n)
μπιφτέκι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

behawiorysta /ˌbɛxavʲjɔˈrɨsta/ (n)
συμπεριφοριστής
  przedstawiciel lub zwolennik behawioryzmu

behawioryzm /bˌɛxavʲˈɔrɨzm/ (n)
συμπεριφορισμός
  (psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

belgijski /bɛlʲˈɟijsʲci/ (adj)
βέλγικος
  odnoszący się do Belgii lub Belgów

belona /bɛˈlɔ̃na/ (n)
ζαργάνα
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

bemol /ˈbɛ̃mɔl/ (n)
ύφεση, μπεμόλ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

bemol podwójny /ˈbɛ̃mɔl pɔˈdvujnɨ/ (n)
διπλή ύφεση
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak sygnalizujący dwukrotne obniżenie dźwięku o półton, czyli o cały ton

benzen /bˈɛnzɛn/ (n)
βενζόλιο
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;

benzyna /bɛ̃w̃ˈzɨ̃na/ (n)
βενζίνη
  paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

beret /ˈbɛrɛt/ (n)
μπερέ, μπερές
  (krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

berkel /ˈbɛrkɛl/ (n)
μπερκέλιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

berlińczyk /bɛrˈlʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Βερολινέζος
  mieszkaniec Berlina

bernikla białolica /bɛrʲˈɲikla ˌbʲjawɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
ασπρομάγουλη χήνα
  (ornitologia, ornitologiczny) Branta leucopsis, gatunek z rodziny kaczkowatych;

bernikla rdzawoszyja /bɛrʲˈɲikla ˌrʣ̑avɔˈʃɨja/ (n)
κοκκινόχηνα
  (ornitologia, ornitologiczny) Branta ruficollis, gatunek z rodziny kaczkowatych, gnieżdżący się w syberyjskiej tundrze;

beryl /ˈbɛrɨl/ (n)
βηρύλλιο, βιρύλλιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

bestia /ˈbɛstʲja/ (n)
κτήνος
  (przenośnie, przenośnia) zły człowiek, kanalia
  dzikie, drapieżne zwierzę

beta /ˈbɛta/ (n)
βήτα
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa drugiej litery alfabetu greckiego, β;

beton /ˈbɛtɔ̃n/ (n)
σκυρόδεμα, μπετόν
  (budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

betoniarka /ˌbɛtɔ̃ˈɲarka/ (n)
μπετονιέρα
  maszyna do wyrobu betonu
  samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej

betonować /ˌbɛtɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
καλουπώνω
  pokrywać coś betonem

bez /bɛs/ (n)
πασχαλιά
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) lilak, ozdobna roślina krzewiasta z rodzaju Syringa, w szczególności jej kwiaty;
σαμπούκος
  (botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

bez /bɛs/ (preposition)
χωρίς, άνευ, δίχως
  …służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

bez ogródek /ˌbɛz‿ɔˈɡrudɛk/ (adv)
χωρίς περιστροφές
  bez zbędnych słów, wprost, nazywając rzeczy po imieniu, szczerze

bez przerwy /bˈɛs pʃˈɛrvɨ/ (adv)
αδιάκοπα, ακατάπαυτα, χωρίς σταματημό
  cały czas, nieprzerwanie

bez wytchnienia /ˌbɛz‿vɨˈtxʲɲɛ̇̃ɲa/ (adv)
αδιάκοπα, χωρίς ανάπαυση, χωρίς ανάσα
  bez przerwy, bez odpoczynku, non stop

bez wątpienia /bˈɛz vɔntpʲˈɛɲʲa/ (adv)
χωρίς αμφιβολία, χωρίς συζήτηση
  nie mając wątpliwości

bezalkoholowy /ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ/ (adj)
μη αλκοολούχος, χωρίς αλκοόλ
  niezawierający, pozbawiony alkoholu

bezbarwny /bɛzˈbarvnɨ/ (adj)
άτονος, άχρωμος, ανιαρός
  (przenośnie, przenośnia) taki, który nie jest charakterystyczny, jest zwykły, przeciętny
άχρωμος
  nie mający barwy

bezbolesny /bˌɛzbɔlˈɛsnɨ/ (adj)
ανώδυνος
  niepowodujący, niesprawiający bólu

bezbożnik /bɛzˈbɔʒʲɲik/ (n)
άθρησκος, ασεβής
  (przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga

bezbożność /bɛzˈbɔʒnɔɕʨ̑/ (n)
απιστία
  (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa negująca istnienie Boga

bezbronny /bɛzˈbrɔ̃nːɨ/ (adj)
ανυπεράσπιστος, απροστάτευτος
  nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się

bezczelny /bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ/ (adj)
θρασύς, αυθάδης
  cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

bezczynność /bɛʃˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
αδράνεια
  brak aktywności

bezdomność /bɛzˈdɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
αστεγία
  (socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

bezdomny /bɛzˈdɔ̃mnɨ/ (adj)
άστεγος
  taki, który nie ma domu

bezdźwięczny /bɛzdʑvʲˈɛntʃnɨ/ (adj)
άηχος
  (językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka przy wymawianiu, której nie drżą więzadła głosowe
  nie wydający dźwięku (głosu)

bezfleksyjny /bˌɛsflɛksˈɨjnɨ/ (adj)
άκλιτος
  (językoznawstwo, językoznawczy) o języku, który nie ma odmiany wyrazów, nie ma form fleksyjnych

bezinteresowny /ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ/ (adj)
ανιδιοτελής, αφιλοκερδής
  taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków

bezkarność /bɛskˈarnɔɕtɕ/ (n)
ατιμωρησία
  pozostawanie bez ukarania
  uchodzenie przewinień bez kary, brak obaw przed ukaraniem

bezkrwawy /bɛskrfˈavɨ/ (adj)
αναίμακτος
  taki, który obywa się bez rozlewu krwi

bezksiężycowy /bˌɛskɕɛ̃ʒɨtsˈɔvɨ/ (adj)
ασέληνος
  pozbawiony widoku księżyca, światła księżycowego

bezlistny /bɛzˈlʲistnɨ/ (adj)
άφυλλος
  taki, który nie ma liści

bezlitośnie /ˌbɛzlʲiˈtɔɕɲɛ/ (adv)
άσπλαχνα, ανηλεώς
  w sposób bezlitosny

bezludny /bɛzˈludnɨ/ (adj)
έρημος
  taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym

bezogonkowy /ˌbɛzɔɡɔ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
άμισχος
  (botanika, botaniczny) niemający ogonka, wyrastający bezpośrednio z gałązki

bezogonowy /ˌbɛzɔɡɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
άκερκος, άνουρος
  (książkowy) (biologia, biologiczny) niemający ogona, czyli końcowej części tułowia
χωρίς ουρά
  (technologia, technika, techniczny) niemający ogona, czyli końcowej części konstrukcji

bezokolicznik /ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
απαρέμφατο
  (gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

bezosobowy /ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ/ (adj)
απρόσωπος
  taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

bezowocny /ˌbɛzɔˈvɔʦ̑nɨ/ (adj)
άκαρπος
  (książkowy) nieprzynoszący pomyślnych rezultatów

bezpański /bɛspˈaɲski/ (adj)
έρημος
  (książkowy) nienależący do nikogo, niemający właściciela

bezpaństwowiec /bˌɛspaɲstfˈɔvʲɛts/ (n)
άπατρις
  osoba nieposiadająca obywatelstwa żadnego z państw

bezpieczeństwo /ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
ασφάλεια, σιγουριά
  stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

bezpiecznik /bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik/ (n)
ασφάλεια
  podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

bezpodstawny /ˌbɛspɔtˈstavnɨ/ (adj)
αβάσιμος
  nieuzasadniony, niesłuszny, nie mający słusznych podstaw

bezprzewodowy /bˌɛspʃɛvɔdˈɔvɨ/ (adj)
ασύρματος
  (technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

bezpłodny /bɛspwˈɔdnɨ/ (adj)
άγονος, στείρος
  (biologia, biologiczny) taki, który nie może rozmnażać się
άκαρπος, στείρος
  (przenośnie, przenośnia) taki, który nie daje pożądanych wyników

bezrobocie /ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ/ (n)
ανεργία
  (ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

bezrobotny /ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/ (adj)
άνεργος, άεργος
  bez pracy, bez zajęcia

bezrobotny /ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ/ (n)
άνεργος
  osoba bez pracy

bezsenność /bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
αϋπνία, αγρύπνια
  (fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

bezsens /ˈbɛsːɛ̃w̃s/ (n)
ανοησία
  brak sensu, uzasadnienia w czymś

bezstronny /bɛsˈːtrɔ̃nːɨ/ (adj)
αδέκαστος, αμερόληπτος
  taki, który nie opowiada się po żadnej ze stron (np. konfliktu)

bezustannie /bˌɛzustˈanɲʲɛ/ (adv)
συνέχεια
  bez przerwy, ciągle, nieprzerwanie

bezwarunkowo /bˌɛzvaruŋkˈɔvɔ/ (adv)
άνευ όρων, απεριόριστα
  bez względu na cokolwiek, bez stawiania warunków

bezwarunkowy /ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ/ (adj)
άνευ όρων, ανεπιφύλακτος, χωρίς όρους
  nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny

bezwiednie /bɛzˈvʲjɛdʲɲɛ/ (adv)
ασύνειδα, μηχανικά, υποσυνείδητα
  bez udziału świadomości

bezwzględny /bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ/ (adj)
απόλυτος
  (matematyka, matematyczny) pozbawiony znaku, będący wynikiem wartości bezwzględnej
  (metrologia, metrologiczny) wyrażony w tych samych jednostkach, co mierzona wielkość
  niezależny od okoliczności, nieuwarunkowany
  ściśle wymagany, niedopuszczający wyjątków

bezwładność /bɛzˈvwadnɔɕʨ̑/ (n)
αδράνεια
  (fizyka, fizyczny) opór ciała materialnego przy przyspieszaniu

bezzwłoczny /bɛzzvwˈɔtʃnɨ/ (adj)
άμεσος
  mający nastąpić natychmiast, bez zwłoki

bezzębny /bɛzˈːɛ̃mbnɨ/ (adj)
ξεδοντιάρης, φαφούτης, ξεδοντιασμένος
  taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

beż /bɛʃ/ (n)
μπεζ
  kolor podobny do koloru kawy z mlekiem

beżowy /bɛˈʒɔvɨ/ (adj)
μπεζ
  mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

bhutański /buˈtãj̃sʲci/ (adj)
μπουτανέζικος, μπουτανικός
  odnoszący się do Bhutanu, państwa w Azji

biatlon /bjˈatlɔn/ (n)
δίαθλο
  (sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

biała flaga /ˈbʲjawa ˈflaɡa/ (n)
λευκή σημαία
  międzynarodowy znak poddania się lub propozycji rokowań;

biała śmierć /ˈbʲjawa ˈɕmʲjɛrʲʨ̑/ (idiom)
λευκός θάνατος
  (eufemistycznie) kokaina

białaczka /bʲjaˈwaʧ̑ka/ (n)
λευχαιμία
  (medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

białawy /bʲjaˈwavɨ/ (adj)
υπόλευκος
  mający kolor podobny do białego; niezupełnie biały, prawie biały, jasny

białe /bjˈawɛ/ (n)
άσπρος
  pionki, bierki białego koloru

białko /ˈbʲjawkɔ/ (n)
ασπράδι
  (anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki
  (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj
πρωτεΐνη
  (biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;

białoruski /ˌbʲjawɔˈrusʲci/ (adj)
λευκορωσικός, λευκορωσικά
  dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

białoruski /ˌbʲjawɔˈrusʲci/ (n)
λευκορωσικός, λευκορωσικά
  (językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

białorzytka /ˌbʲjawɔˈʒɨtka/ (n)
σταχτοπετρόκλης
  (ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;

białoskórnictwo /ˌbʲjawɔskurʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
σκυτολευκαντική
  dział garbarstwa zajmujący się wyprawianiem skór miękkich na rękawiczki i odzież

białozór /bʲjaˈwɔzur/ (n)
ασπρογέρακας
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

biały /ˈbʲjawɨ/ (adj)
άσπρος, λευκός
  mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

biały /ˈbʲjawɨ/ (n)
λευκός
  człowiek rasy białej

biały kruk /ˈbʲjawɨ ˈkruk/ (n)
κάτι το ανύπαρκτος, σπάνιος είδος
  (przenośnie, przenośnia) bardzo rzadki egzemplarz książki, publikacji lub innej rzeczy
δυσεύρετος άνθρωπος, σπάνιος άνθρωπος
  (przenośnie, przenośnia) człowiek o nietypowych dla danego społeczeństwa poglądach, sposobie życia, upodobaniach

biały ser /ˈbʲjawɨ ˈsɛr/ (n)
ανθότυρο, τυρί φρέσκο
  (spożywczy) ser twarogowy, świeży, niedojrzewający

biały węgiel /ˈbʲjawɨ ˈvɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
λευκός άνθρακας
  (publikatory) nazwa energii wód płynących, które mogą być wykorzystane do produkcji energii elektrycznej w siłowniach wodnych

biblijny /bʲiˈblʲijnɨ/ (adj)
βιβλικός
  pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

bibliofil /bʲiˈblʲjɔfʲil/ (n)
βιβλιόφιλος
  miłośnik książek

bibliografia /ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
βιβλιογραφία
  wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

bibliograficzny /bʲˌibljɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
βιβλιογραφικός
  związany z bibliografią

bibliomania /ˌbʲiblʲjɔ̃ˈmãɲja/ (n)
βιβλιομανία
  zamiłowanie albo obsesja posiadania i gromadzenia książek, zwłaszcza rzadkich czy cennych

biblioteka /ˌbʲiblʲjɔˈtɛka/ (n)
βιβλιοθήκη
  instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
  (informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;
  mebel do przechowywania książek
  zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem

bibliotekarz /ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ/ (n)
βιβλιοθηκάριος
  pracownik biblioteki;

bibuła /bʲibˈuwa/ (n)
στυπόχαρτο
  rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych;

bidet /ˈbʲidɛt/ (n)
μπιντές
  urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

bieda /ˈbʲjɛda/ (n)
φτώχεια
  stan braku środków do życia

biedak /ˈbʲjɛdak/ (n)
φτωχός
  osoba, której brakuje środków do życia
καημένος
  ze współczuciem o kimś

biedny /ˈbʲjɛdnɨ/ (adj)
φτωχός
  taki, któremu brakuje środków do życia
καημένος, φτωχός
  ze współczuciem o kimś; poszkodowany

biedronka /bʲjɛˈdrɔ̃nka/ (n)
πασχαλίτσα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

biegacz /ˈbʲjɛɡaʧ̑/ (n)
δρομέας
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

biegać /ˈbʲjɛɡaʨ̑/ (v)
τρέχω
  przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

biegiem /bjˈɛɡʲɛm/ (adv)
άρον άρον
  biegnąc

biegun /ˈbʲjɛɡũn/ (n)
πόλος
  miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;
  jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny
  (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny

biegunka /bʲjɛˈɡũnka/ (n)
διάρροια
  (medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

biel /bʲjɛl/ (n)
ασπράδα, λευκότητα
  biały kolor;
λευκό
  biały pigment (barwnik) używany do wyrobu farb
άσπρος
  biały ubiór

bielik /ˈbʲjɛlʲik/ (n)
θαλασσαετός
  (ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

bielizna /bʲjɛˈlʲizna/ (n)
εσώρουχο
  odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka

biernik /ˈbʲjɛrʲɲik/ (n)
αιτιατική
  (gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

bierność /ˈbʲjɛrnɔɕʨ̑/ (n)
παθητικότητα
  brak inicjatywy

bierzmowanie /ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ/ (n)
χρίσμα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

bieżnik /ˈbʲjɛʒʲɲik/ (n)
αυλάκωση ο πέλμα ελαστικό, πέλμα
  (motoryzacja) zewnętrzna, ochronna warstwa opony z wgłębieniami na powierzchni, które poprawiają jej przyczepność;
τραβέρσα, τραπεζομάντηλο μέσης
  podłużna serweta na ławę lub stół

bigoteria /ˌbʲiɡɔˈtɛrʲja/ (n)
θρησκοληψία, θρησκομανία
  (książkowy) dewocja

bilet /ˈbʲilɛt/ (n)
εισιτήριο
  dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

bilion /ˈbʲilʲjɔ̃n/ (n)
τρισεκατομμύριο
  liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

bilirubina /ˌbʲilʲiruˈbʲĩna/ (n)
χολερυθρίνη
  (biochemia, biochemiczny) barwnik organiczny, końcowy produkt degradacji hemu;

bilokacja /bʲˌilɔkˈatsja/ (n)
αμφιτοπία, διτοπία
  (ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;

bio- /bʲjɔ/
βιο-, βιό-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z życiem, procesami życiowymi

biochemia /bʲjɔˈxɛ̃mʲja/ (n)
βιοχημεία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

biofizyka /bjɔfˈizɨkˌa/ (n)
βιοφυσική
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina biologii badająca fizyczne podstawy procesów życiowych;

biogeografia /ˌbʲjɔɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
βιογεωγραφία
  nauka o rozmieszczeniu na Ziemi żywych organizmów;

biografia /bʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
βιογραφία
  opis życia i działalności jakiejś osoby;

biograficzny /ˌbʲjɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
βιογραφικός
  związany z biografią, dotyczący biografii

biolog /ˈbʲjɔlɔk/ (n)
βιολόγος
  specjalista w zakresie biologii

biologia /bʲjɔˈlɔɟja/ (n)
βιολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

biomasa /bʲjɔ̃ˈmasa/ (n)
βιομάζα
  masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny)
  materia zawarta w organizmach żywych;

biomedycyna /ˌbʲjɔ̃mɛdɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
βιοϊατρική
  dziedzina medycyny oparta na zasadach nauk biologicznych;

biomedyczny /ˌbʲjɔ̃mɛˈdɨʧ̑nɨ/ (adj)
βιοϊατρικός
  związany z biomedycyną, dotyczący biomedycyny

bioniczny /bʲjɔ̇̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
βιονικός
  związany z bioniką

biopaliwo /bjˌɔpalˈivɔ/ (n)
βιοκαύσιμο
  paliwo otrzymywane z biomasy;

biopsja /ˈbʲjɔpsʲja/ (n)
βιοψία
  (medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;

bioróżnorodność /ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑/ (n)
βιοποικιλότητα
  zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji;

biotyna /bʲjɔˈtɨ̃na/ (n)
βιοτίνη
  (biochemia, biochemiczny) witamina B7, organiczny związek chemiczny rozpuszczalny w wodzie, odpowiedzialny za metabolizm tłuszczów i węglowodorów;

birmański /bʲirˈmãj̃sʲci/ (adj)
βιρμανικός
  odnoszący się do państwa Mjanma (Birma), wywodzący się z Mjanmy (Birmy), dotyczący Mjanmańczyków (Birmańczyków)

biskup /ˈbʲiskup/ (n)
επίσκοπος, δεσπότης
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

biskupi /bʲisˈkupʲi/ (adj)
επισκοπικός, δεσποτικός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący do biskupa, związany z biskupem

biszkopt /ˈbʲiʃkɔpt/ (n)
μπισκότο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastko z biszkoptu (1.1)

bita śmietana /ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna/ (n)
σαντιγί
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

bitwa /ˈbʲitfa/ (n)
μάχη
  (wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

biurko /ˈbʲjurkɔ/ (n)
γραφείο
  mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania
  (rzadki, rzadko używany) (zdrobniale) od: biuro

biuro /ˈbʲjurɔ/ (n)
γραφείο
  budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;

biuro podróży /ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ/ (n)
γραφείο ταξιδίων
  instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

biurokracja /ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
γραφειοκρατία
  (potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów

biurokratyczny /bjˌurɔkratˈɨtʃnɨ/ (adj)
γραφειοκρατικός
  związany z biurokracją, dotyczący biurokracji

biust /bʲjust/ (n)
στήθος
  piersi kobiety

biustonosz /bʲjuˈstɔ̃nɔʃ/ (n)
σουτιέν
  (krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

bizantyjski /ˌbʲizãnˈtɨjsʲci/ (adj)
βυζαντινός
  (historia, historyczny, historycznie) od Bizancjum

bizmut /ˈbʲizmut/ (n)
βισμούθιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

biznes /ˈbʲiznɛs/ (n)
επιχείρηση
  interes, przedsięwzięcie przynoszące zysk

bić /bʲiʨ̑/ (v)
χτυπάω, χτυπώ
  o dzwonie i zegarze wytwarzać głośne odgłosy pracy
  o skrzydłach i rękach machać nimi
  uderzać w jakiś instrument perkusyjny
κόβω
  o monetach, medalach produkować za pomocą stempla lub prasy
χτυπώ, χτυπάω
  o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls
  uderzać kogoś, zadawać komuś ból
  w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.

bić się w piersi /ˈbʲiʨ̑‿ɕɛ ˈf‿pʲjɛrʲɕi/ (v)
στηθοδέρνομαι, στηθοκοπιέμαι
  bardzo czegoś żałować, przyznawać się do popełnionej winy

biżuteria /ˌbʲiʒuˈtɛrʲja/ (n)
κόσμημα
  przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

blacha /ˈblaxa/ (n)
λαμαρίνα
  cienki, płaski kawałek metalu;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) metalowe naczynie używane do pieczenia

bladość /blˈadɔɕtɕ/ (n)
χλωμάδα, ωχρότητα
  cecha tego, co blade; cecha tych, którzy są bladzi

blady /ˈbladɨ/ (adj)
χλωμός, ωχρός
  o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację
χλωμός
  o mało intensywnej barwie
  mało wyrazisty

bladym świtem /blˈadɨm ɕfˈitɛm/ (adv)
πουρνό πουρνό, χαράματα
  wcześnie rano

blaknąć /ˈblaknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
ξεθωριάζω, σβήνω
  (przenośnie, przenośnia) być przyćmiewanym
ξεθωριάζω
  o kolorze: tracić wyrazistość

blanka /ˈblãnka/ (n)
πολεμίστρα
  (architektura, architektoniczny) zębate zwieńczenie murów obronnych;

blat /blat/ (n)
επιφάνεια τραπέζι
  górna część stołu lub innego przedmiotu używanego jako stół

bliski /ˈblʲisʲci/ (adj)
στενός, κολλητός, συγγενής
  bezpośrednio spokrewniony
κοντινός, γειτονικός, κολλητός
  taki, który jest w niewielkiej odległości
επικείμενος, κοντινός, προσεχής
  taki, który jest w niewielkiej odległości czasowej; który ma niedługo nastąpić
κοντεύω
  taki, który prawie osiągnął jakiś stan
όμοιος
  zbliżony do czegoś, podobny

blisko /ˈblʲiskɔ/ (adv)
κοντά
  w niewielkiej odległości

blizna /ˈblʲizna/ (n)
ουλή
  (medycyna, medyczny) ślad po ranie;

bliźni /blˈiʑɲi/ (n)
πλησίον
  (biblijny) każdy człowiek

bliźniak /ˈblʲiʑɲak/ (n)
δίδυμος
  każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie
όμιος κατοικία χωρίζω με μεσοτοιχία
  (budownictwo) dom stykający się z innym lub innymi podobnymi jedną lub dwoma ścianami

bliźnięta syjamskie /blʲiʑˈɲɛ̃nta sɨˈjãmsʲcɛ/ (idiom)
σιαμαίοι
  osoby bardzo bliskie sobie, nierozłączni towarzysze

bliźnięta syjamskie /blʲiʑˈɲɛ̃nta sɨˈjãmsʲcɛ/ (n)
σιαμαία αδέλφια, σιαμαίοι αδελφοί, σιαμαίοι δίδυμοι, συνενωμένοι δίδυμοι
  (medycyna, medyczny) bliźnięta jednojajowe z wadą rozwojową polegającą na złączeniu ich ciał;

blog /blɔk/ (n)
ιστολόγιο, μπλογκ
  (informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

blogosfera /blˌɔɡɔsfˈɛra/ (n)
ιστολογιόσφαιρα, μπλογκόσφαιρα
  (publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;

blok mieszkalny /ˈblɔk mʲjɛˈʃkalnɨ/ (n)
πολυκατοικία
  budynek mieszkalny, często wielopiętrowy i wieloklatkowy;

blond /blɔ̃nt/ (adj)
ξανθός
  o włosach jasny, płowy

blondyna /blɔ̃nˈdɨ̃na/ (n)
ξανθιά
  kobieta o jasnych włosach

blondynka /blɔ̃nˈdɨ̃nka/ (n)
ξανθιά
  kobieta o jasnym (blond) kolorze włosów na głowie

bluszcz /bluʃʧ̑/ (n)
κισσός
  (botanika, botaniczny) roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

bluzka /ˈbluska/ (n)
μπλούζα
  (krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę

bluźnierstwo /bluʑˈɲɛrstfɔ/ (n)
βλασφημία, βλαστήμια
  słowa uwłaczające czemuś, co jest uważane za święte

boazeria /bˌɔazˈɛrja/ (n)
μπουαζερί
  drewniana lub drewnopodobna okładzina ścienna

bobslej /ˈbɔpslɛj/ (n)
έλκηθρο
  sanki sportowe wyposażone w kierownicę i hamulec;

bocian /ˈbɔʨ̑ãn/ (n)
πελαργός
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;
πελαργός, λελέκι
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały

bocian biały /ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ/ (n)
λευκοπελαργός
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;

bocian czarny /ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ/ (n)
μαυροπελαργός
  (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;

bociani /bɔˈʨ̑ä̃ɲi/ (adj)
πελαργικός
  dotyczący bociana, należący do bociana

boczek /ˈbɔʧ̑ɛk/ (n)
μπέικον, πανσέτα
  (spożywczy) mięso z boku świni poprzerastane słoniną;

bodhisattwa /bˌɔtçisˈattfa/ (n)
μποντισάτβα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek, który w buddyzmie mahajana dąży do stanu buddy, kieruje się altruistyczną motywacją przynoszenia pożytku innym;

bodziec /ˈbɔʥ̑ɛʦ̑/ (n)
ερέθισμα
  (medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;

bogactwo /bɔˈɡaʦ̑tfɔ/ (n)
πλούτος
  majątek, posiadane dobra o dużej wartości
  w lm: bogactwa → kosztowności, skarby
  wielka ilość, różnorodność

bogaty /bɔˈɡatɨ/ (adj)
πλούσιος
  posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody
  dający dużą możliwość wyboru
  taki, który obfituje w coś

bogini /bɔˈɟĩɲi/ (n)
θεά
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo rodzaju żeńskiego

bogobojny /bˌɔɡɔbˈɔjnɨ/ (adj)
θεοφοβούμενος
  (książkowy) taki, który boi się gniewu boga

bohater /bɔˈxatɛr/ (n)
ήρωας
  człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) główna postać utworu
  osoba budząca chwilowe zainteresowanie, chwilowo skupiająca na sobie uwagę otoczenia

bohater dnia /bɔˈxatɛr ˈdʲɲa/ (n)
ήρωας της ημέρας
  osoba, na której na krótko koncentruje się uwaga otoczenia

bohaterka /ˌbɔxaˈtɛrka/ (n)
ηρωίδα
  forma żeńska od: bohater; kobieta odważna
  forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia
  forma żeńska od: bohater; postać utworu

bohaterski /ˌbɔxaˈtɛrsʲci/ (adj)
ηρωικός
  postępujący jak bohater
  związany z bohaterstwem, właściwy bohaterowi

bohaterstwo /ˌbɔxaˈtɛrstfɔ/ (n)
ηρωισμός
  czyn, zachowanie wymagające odwagi, męstwa; postawa właściwa bohaterowi

bohr /bɔxr̥/ (n)
μπόριο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

bojar /bˈɔjar/ (n)
βογιάρος
  (historia, historyczny, historycznie) w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów;

boje homeryckie /ˈbɔjɛ ˌxɔ̃mɛˈrɨʦ̑ʲcɛ/ (idiom)
ομηρικός καβγάς
  długotrwałe, zacięte walki, spory

bojkot /ˈbɔjkɔt/ (n)
μποϊκοτάζ
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

bojkotować /bˌɔjkɔtˈɔvatɕ/ (v)
μποϊκοτάρω
  odrzucać coś, nie uczestniczyć w czymś, czegoś nie robić
  zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu

bojownik /bɔ.ˈjɔ.vʲɲik/ (n)
στρατιώτης
  ktoś walczący w imię idei

boks /bɔks/ (n)
πυγμαχία, μποξ
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;
πιτ στοπ
  (sport, sportowy) miejsce w sportach motorowych, gdzie zawodnik może stanąć i dokonać napraw pojazdu
διαμέρισμα στάβλος
  każda wydzielona część pomieszczenia

bokser /ˈbɔksɛr/ (n)
μποξέρ, πυγμάχος
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)
μπόξερ
  (kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa;

boksować /bɔˈksɔvaʨ̑/ (v)
πυγμαχώ
  uprawiać boks

bolesny /bɔˈlɛsnɨ/ (adj)
επώδυνος, οδυνηρός, αλγεινός
  (medycyna, medyczny) taki, który sprawia ból fizyczny
επώδυνος, οδυνηρός, αλγεινός, θλιβερός, λυπητερός
  (psychologia, psychologiczny) taki, który sprawia przykrość, żal, ból psychiczny

boleć /ˈbɔlɛʨ̑/ (v)
πονώ
  (medycyna, medyczny) być źródłem bólu

boliwijski /ˌbɔlʲiˈvʲijsʲci/ (adj)
βολιβιανός
  odnoszący się do Boliwii

bolszewik /bɔlʃˈɛvik/ (n)
μπολσεβίκος
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) początkowo: członek leninowskiej frakcji rosyjskiej partii socjaldemokratycznej; potem ogólniej: członek radzieckiej partii komunistycznej

bomba /ˈbɔ̃mba/ (n)
βόμβα
  (wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;
  (wojskowość, wojskowy) (kryminologia, kryminologiczny) terrorystyczny ładunek wybuchowy w publicznym miejscu

bomba lotnicza /ˈbɔ̃mba lɔtʲˈɲiʧ̑a/ (n)
βόμβα
  (wojskowość, wojskowy) pocisk zrzucany ze statku powietrznego przeznaczony do niszczenia celów położonych na powierzchni ziemi;

bombardować /ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑/ (v)
βομβαρδίζω
  (wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi

bombka /ˈbɔ̃mpka/ (n)
μπάλα
  kulista ozdoba choinkowa

bomboniera /ˌbɔ̃mbɔ̃ˈɲɛra/ (n)
μπομπονιέρα
  (potocznie, potoczny) duża bombonierka

bombonierka /ˌbɔ̃mbɔ̃ˈɲɛrka/ (n)
μπομπονιέρα
  ozdobne pudełko z czekoladkami lub cukierkami w środku;

bombowiec /bɔ̃mˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
βομβαρδιστικός αεροσκάφος
  (wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb;

bon mot /bˈɔn mˈɔt/ (n)
εξυπνάδα
  (książkowy) krótkie, dowcipne opowiadanie, anegdota lub powiedzenie, zbliżone do przysłowia

bonsai /bɔnsˈai/ (n)
μπονσάι
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;

bor /bɔr/ (n)
βόριο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

bordowy /bɔrˈdɔvɨ/ (adj)
μπορντό
  mający kolor ciemnoczerwony, ciemnowiśniowy, taki jak kolor czerwonego wina bordo

borelioza /ˌbɔrɛˈlʲjɔza/ (n)
βορρελίωση
  (medycyna, medyczny) wielonarządowa choroba zakaźna przenoszona głównie przez kleszcze, którą wywołują krętki z rodzaju Borrelia;

borowik /bɔˈrɔvʲik/ (n)
βασιλομανίταρο, βωλίτης ο φαγώσιμος
  (biologia, biologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;

borowik szlachetny /bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
βασιλομανίταρο, βωλίτης ο εδώδιμος
  (mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych;

borsuk /ˈbɔrsuk/ (n)
ασβός
  (zoologia, zoologiczny) Meles, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

bosak /ˈbɔsak/ (n)
γάντζος πλοίο
  (technologia, technika, techniczny) zaostrzony, długi drąg z hakiem używany w pożarnictwie i żeglarstwie, również jako prymitywna broń drzewcowa;

bostończyk /bɔstˈɔɲtʃɨk/ (n)
Βοστονέζος
  mieszkaniec Bostonu

bosy /ˈbɔsɨ/ (adj)
ξυπόλυτος
  o człowieku: taki, który ma nagie stopy

botaniczny /ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
βοτανικός
  związany z botaniką, dotyczący botaniki

botanik /bɔˈtãɲik/ (n)
βοτανολόγος
  specjalista w zakresie botaniki

botanika /bɔˈtãɲika/ (n)
φυτολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

bouillabaisse /bˌɔuˌillabaˈissɛ/ (n)
μπουγιαμπέσα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) prowansalska zupa rybna (lub gulasz);

bożonarodzeniowy /ˌbɔʒɔ̃narɔʣ̑ɛ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
χριστουγεννιάτικος
  związany z Bożym Narodzeniem

brachylogia /ˌbraxɨˈlɔɟja/ (n)
βραχυλογία
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na zwięzłym wypowiadaniu się, stosowaniu elips oraz krótkich zdań;

brachyterapia /ˌbraxɨtɛˈrapʲja/ (n)
βραχυθεραπεία
  (medycyna, medyczny) technika leczenia w radioterapii;

bradykardia /ˌbradɨˈkardʲja/ (n)
βραδυκαρδία
  (medycyna, medyczny) stan, kiedy częstość akcji serca wynosi poniżej pięćdziesięciu razy na minutę;

brak /brak/ (n)
ελάττωμα, μειονέκτημα
  defekt, wada, usterka
έλλειψη, απουσία
  fakt nieistnienia czegoś

brak miesiączki /ˈbrak mʲjɛ̇ˈɕɔ̃n͇ʧ̑ʲci/ (n)
αμηνόρροια
  (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne;

brakować /braˈkɔvaʨ̑/ (v)
λείπω
  być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

bramka /ˈbrãmka/ (n)
γκολ, τέρμα
  (sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;
γκολ
  (sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)
  (sport, sportowy) w narciarstwie i kajakarstwie dwa słupki między którymi należy przejechać

bramkarz /ˈbrãmkaʃ/ (n)
τερματοφύλακας
  (sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

brander /ˈbrãndɛr/ (n)
πυρπολικό
  (morski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca wypełniona materiałami łatwopalnymi, którą po opuszczeniu przez załogę i podpaleniu puszczano w stronę okrętów nieprzyjaciela, aby wzniecić na nich pożar;

bransoletka /ˌbrãw̃sɔˈlɛtka/ (n)
βραχιόλι
  ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

branża /ˈbrãn͇ʒa/ (n)
κλάδος, τομέας
  gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

brat /brat/ (n)
αδελφός, αδερφός
  potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich

bratanek /braˈtãnɛk/ (n)
ανιψιός, ανεψιός
  syn brata

bratanica /ˌbratãˈɲiʦ̑a/ (n)
ανεψιά, ανιψιά
  córka brata

bratek /ˈbratɛk/ (n)
πανσές
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;
αδελφούλης, αδερφούλης
  (przestarzałe, przestarzały) (zdrobniale) od: brat

braterski /braˈtɛrsʲci/ (adj)
αδελφικός
  odnoszący się do brata, braci

bratersko /braˈtɛrskɔ/ (adv)
αδελφικά, αδερφικά
  w sposób braterski, solidarnie

bratnia dusza /ˈbratʲɲa ˈduʃa/ (idiom)
αδελφή ψυχή
  osoba bliska pod jakimś względem

bratobójca /brˌatɔbˈujtsa/ (n)
αδελφοκτόνος, αδερφοκτόνος
  (książkowy) zabójca brata

bratobójczy /ˌbratɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
αδελφοκτόνος
  dotyczący bratobójcy lub bratobójstwa

bratobójstwo /ˌbratɔˈbujstfɔ/ (n)
αδελφοκτονία
  (książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.

bratowa /braˈtɔva/ (n)
νύφη
  żona brata

brawo /ˈbravɔ/ (interjection)
μπράβο
  … pokazujący entuzjastyczną aprobatę

brazylijski /ˌbrazɨˈlʲijsʲci/ (adj)
βραζιλιάνικος
  odnoszący się do państwa Brazylia

brać /braʨ̑/ (v)
παίρνω
  chwytać coś ręką, unosić coś
  zobowiązywać się do czegoś
  (potocznie, potoczny) przekraczać, mijać coś
  chwytać, łapać, zniewalać
  korzystać z czegoś
  kupić lub wynająć coś
  posiąść kogoś w sensie seksualnym
  rozumieć, przyjmować coś
  uważać, postrzegać
  wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś
  zażywać coś

brać nogi za pas /ˈbraʨ̑ ˈnɔɟi za‿ˈpas/ (v)
βάζω τα πόδια στον ώμο
  uciekać, zwykle ze strachu przed czymś

brać udział /ˈbraʨ̑ ˈuʥ̑aw/ (v)
συμμετέχω, μετέχω
  uczestniczyć

brelok /brˈɛlɔk/ (n)
μπρελόκ, κλειδοθήκη
  ozdoba spinająca klucze w jeden pęk

brew /brɛf/ (n)
φρύδι
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

broda /ˈbrɔda/ (n)
πιγούνι
  (anatomia, anatomiczny) przednia część żuchwy człowieka
γένι
  zarost na brodzie (1.1)

brodawka /brɔdˈafka/ (n)
κρεατοελιά
  (medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze

brodawka sutkowa /brɔˈdafka sutˈkɔva/ (n)
ρώγα, θηλή
  (anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek;

brodziec śniady /ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ʲ ˈɕɲadɨ/ (n)
μαυρότρυγγας, μαυρότρυγας
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa erythropus, gatunek średniego ptaka z rodziny bekasowatych;

brokuł /ˈbrɔkuw/ (n)
μπρόκολο
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z kwiatostanów rośliny (1.1)

brom /brɔ̃m/ (n)
βρώμιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

bromowanie /brˌɔmɔvˈaɲʲɛ/ (n)
βρομίωση
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której brom przyłącza się do cząsteczki związku chemicznego;

brona /ˈbrɔ̃na/ (n)
σβάρνα
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

bronować /brɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
σβαρνίζω
  (rolnictwo, rolniczy) spulchniać ziemię za pomocą brony

broszura /brɔˈʃura/ (n)
φυλλάδιο
  niewielka publikacja o treści informacyjnej

browar /ˈbrɔvar/ (n)
ζυθοποιείο
  zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

broń /brɔ̃ɲ/ (n)
όπλο
  (wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

broń atomowa /brˈɔɲ ˌatɔmˈɔva/ (n)
ατομικά όπλα, πυρηνικά όπλα
  (wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia, która wykorzystuje energię atomową: syntezy lub rozszczepienia jąder atomów

broń biologiczna /ˈbrɔ̃ɲ ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑na/ (n)
βιολογικό όπλο
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni masowego rażenia, w której ładunkiem bojowym są patogenne mikroorganizmy lub wirusy;

broń palna /ˈbrɔ̃ɲ ˈpalna/ (n)
πυροβόλο όπλο
  (wojskowość, wojskowy) broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego;

brud /brut/ (n)
βρόμα
  każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

brudnopis /brudˈnɔpʲis/ (n)
πρόχειρο
  tekst roboczy

brudny /ˈbrudnɨ/ (adj)
βρόμικος, ακάθαρτος
  (potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi
  mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud

bruk /bruk/ (n)
καλντερίμι
  nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką;

brukselka /bruˈksɛlka/ (n)
λάχανο Βρυξελλών
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana kapusty warzywnej;

brunet /ˈbrũnɛt/ (n)
μελαχρινός
  człowiek o włosach czarnego koloru

brutalizm /brutˈalizm/ (n)
μπρουταλισμός
  (architektura, architektoniczny) nurt w architekturze późnego modernizmu, który akcentował jako elementy artystyczne fakturę surowego betonu, wielkie człony strukturalne, rury itp.;

brutalność /bruˈtalnɔɕʨ̑/ (n)
βαναυσότητα, τραχύτητα
  (książkowy) cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy

bruzda /brˈuzda/ (n)
ζάρα, ζαρωματιά, ρυτίδα
  (anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie na powierzchni organu
αυλάκι, σποριά
  (rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa;

brydż /brɨʧ̑/ (n)
μπριτζ
  (termin karciany) gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

brytyjski /brɨˈtɨjsʲci/ (adj)
βρετανικός
  odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa

bryza /ˈbrɨza/ (n)
μπάτης
  (meteorologia, meteorologiczny) lekki wiatr wiejący między lądem a morzem;

brzeg /bʒɛk/ (n)
άκρη
  krańcowa linia czegoś
όχθη, ακτή
  pas lądu ograniczający zbiornik wodny;

brzegówka /bʒɛˈɡufka/ (n)
ορθοχελίδονο
  (ornitologia, ornitologiczny) Riparia riparia, jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce;

brzemię /ˈbʒɛ̃mʲjɛ/ (n)
βάρος
  (dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą
  coś, co jest trudne do zniesienia

brzmienie /ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
ήχος
  zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

brzoskwinia /bʒɔsˈkfʲĩɲa/ (n)
ροδάκινο
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc brzoskwini (1.1)

brzoza /ˈbʒɔza/ (n)
σημύδα
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny brzozowatych;

brzuch /bʒux/ (n)
κοιλιά
  (anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

brzydki /ˈbʒɨtʲci/ (adj)
άσχημος, απρεπής
  moralnie naganny, niezgodny z przyjętymi normami
άσχημος
  subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

brzydki jak małpa /ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈmawpa/ (adj)
άσχημος σαν μαϊμού
  bardzo brzydki

brzydki jak noc listopadowa /ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈnɔʦ̑ ˌlʲistɔpaˈdɔva/ (adj)
άσχημος σαν μαϊμού, άσχημος σαν μπουλντόγκ
  (potocznie, potoczny) bardzo brzydki

brzydkie kaczątko /ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ/ (n)
ασχημόπαπο, ασκημόπαπο
  (przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha

brzydota /bʒɨˈdɔta/ (n)
ασχήμια, ασκήμια
  nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

brzytwa /ˈbʒɨtfa/ (n)
ξυράφι κουρέα, ξυράφι
  ostry nóż do usuwania zarostu;

bród /brut/ (n)
πορθμείο, πόρος
  płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

brąz /brɔ̃w̃s/ (n)
μπρούτζος, μπρούντζος
  (hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;

brązowy /brɔ̃w̃ˈzɔvɨ/ (adj)
καφέ, καστανός, χάλκινος
  mający kolor brązu;
χάλκινος
  o sportowcach: ten, który zdobył brązowy (1.1) medal
μπρούντζινος
  wykonany z brązu, zrobiony z brązu

brązowy medal /brɔ̃w̃ˈzɔvɨ ˈmɛdal/ (n)
χάλκινο μετάλλιο
  medal przyznawany za trzecie miejsce w zawodach sportowych, w konkursach, na wystawach itp.

bucik /ˈbuʨ̑ik/ (n)
παπουτσάκι
  (zdrobniale) od but

buddysta /budˈːɨsta/ (n)
βουδιστής
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu

buddystka /budˈːɨstka/ (n)
βουδίστρια
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje buddyzm

buddyzm /ˈbudːɨsm̥/ (n)
βουδισμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

budka telefoniczna /ˈbutka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
τηλεφωνικός θάλαμος
  (telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym;

budować /buˈdɔvaʨ̑/ (v)
χτίζω, κτίζω
  tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

budować zamki na lodzie /buˈdɔvaʥ̑ ˈzãmʲci na‿ˈlɔʥ̑ɛ/ (v)
χτίζω πύργους στην άμμο, χτίζω στην άμμο
  (przenośnie, przenośnia) opierać się na kruchych, niepewnych podstawach; snuć plany, projekty, które nie mają szans na urzeczywistnienie się; marzyć

budynek /buˈdɨ̃nɛk/ (n)
κτίριο
  (architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

budzik /ˈbuʥ̑ik/ (n)
ξυπνητήρι
  zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory

budzić /ˈbuʥ̑iʨ̑/ (v)
ξυπνώ
  przerywać czyjś sen

budżet /ˈbuḍʒɛt/ (n)
προϋπολογισμός
  (ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

bufet /ˈbufɛt/ (n)
μπουφές
  miejsce sprzedaży gotowych przekąsek, słodyczy i napojów, np. w teatrze, w budynku biurowym, na dworcu

buk /buk/ (n)
οξιά
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny bukowatych;

bukiecik /bukʲˈɛtɕik/ (n)
ματσάκι
  (zdrobniale) od: bukiet

bukszpan /ˈbukʃpãn/ (n)
πύξος, πυξάρι
  (botanika, botaniczny) głównie żywopłotowy krzew ozdobny o drobnych, odpornych na zimę liściach;

bukszpryt /ˈbukʃprɨt/ (n)
μπομπρέσο, πρόβολος
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

bulaj /ˈbulaj/ (n)
φινιστρίνι
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okrągłe okienko na statku;

buldog /ˈbuldɔk/ (n)
μπουλντόγκ
  (kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa;

buldożer /buldˈɔʒɛr/ (n)
μπουλντόζα, γαιοπροωθητής
  (budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd z lemieszem, używany do równania terenu oraz niszczenia budynków;

bulgur /bˈulɡur/ (n)
πλιγούρι, μπλιγούρι
  (spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;

bulimia /buˈlʲĩmʲja/ (n)
βουλιμία
  (medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

bumerang /bumˈɛraŋk/ (n)
μπούμερανγκ
  płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

bunt /bũnt/ (n)
αντίρρηση
  sprzeciw, opór, protest
ανταρσία, εξέγερση
  wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

burak /ˈburak/ (n)
τεύτλο, παντζάρι
  (botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

burak cukrowy /ˈburak ʦ̑uˈkrɔvɨ/ (n)
ζαχαρότευτλο
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier;

burdel /ˈburdɛl/ (n)
μπορντέλο, κωλοχανείο, μπουρδέλο
  (pospolicie) (grubiański, grubiańsko) brak porządku
μπορντέλο, μπουρδέλο
  (pospolicie) dom publiczny

burmistrz /ˈburmʲisṭʃ/ (n)
δήμαρχος
  (administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

bursztyn /ˈburʃtɨ̃n/ (n)
κεχριμπάρι, ήλεκτρο
  (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

burza /ˈbuʒa/ (n)
καταιγίδα
  (meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);
φουρτούνα
  (przenośnie, przenośnia) czynność, zjawisko o dużej intensywności lub o gwałtownym przebiegu (np. wydarzenie historyczne, wojna, rewolucja, bunt, także gwałtowna reakcja na coś, awantura)

burza piaskowa /bˈuʒa pʲaskˈɔva/ (n)
αμμοθύελλα, θύελλα κονιορτού
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

burza w szklance wody /ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ/ (n)
τρικυμία σ' ένα ποτήρι νερό
  zamęt wywołany z błahych powodów

burżuazja /ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja/ (n)
μπουρζουαζία
  ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

but /but/ (n)
παπούτσι, υπόδημα
  część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy;

butan /ˈbutãn/ (n)
βουτάνιο
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

butelka /buˈtɛlka/ (n)
μπουκάλι, φιάλη
  szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

butonierka /bˌutɔɲʲˈɛrka/ (n)
θηλύκι, κουμπότρυπα
  (krawiectwo) niewielki otwór na guzik w lewej klapie marynarki lub żakietu na wysokości obojczyka; obecnie często fabrycznie zaszyty;

buzuki /buˈzuci/ (n)
μπουζούκι
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grecki instrument strunowy szarpany
  (choreografia, choreograficzny) grecki taniec

buława /buˈwava/ (n)
ράβδος
  krótka laska zakończona ozdobną gałką, będąca dawniej symbolem władzy hetmańskiej, obecnie oznaką władzy marszałkowskiej

bułgarski /buwˈɡarsʲci/ (adj)
βουλγαρικός, βουλγάρικος
  związany z Bułgarią lub Bułgarami

bułgarski /buwˈɡarsʲci/ (n)
βουλγαρικά
  język urzędowy Bułgarii;

bułka /ˈbuw.ka/ (n)
ψωμάκι
  wypiek o niewielkich rozmiarach;

bułka tarta /bˈuwka tˈarta/ (n)
τριμμένη φρυγανιά
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) sucha, starta zwykła bułka typu kajzerka, służąca m.in. do panierowania lub wysypywania form piekarskich

byczek /ˈbɨʧ̑ɛk/ (n)
δαμάλι, μοσχάρι, ταυρί
  (potocznie, potoczny) młody byk
ταυράκι, ταυρούλης
  (zdrobniale) od: byk

bydło /ˈbɨdwɔ/ (n)
αλητεία, πλέμπα, όχλος
  (przenośnie, przenośnia) (obraźliwie) określenie ludzi zachowujących się w sposób przywodzący na myśl zachowanie stada bydła (1.1)
γελάδι
  (rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;

byk /bɨk/ (n)
ταύρος
  (zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia itp.

bywalec /bɨˈvalɛʦ̑/ (n)
θαμώνας
  (książkowy) człowiek, który często pojawia się, bywa w danym miejscu, lokalu, instytucji kulturalnej itp.

być /bɨʨ̑/ (v)
είμαι
  istnieć; trwać
  znajdować się w jakimś miejscu
  charakteryzować się jakąś cechą
  należeć do jakiejś organizacji
  pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań
  uczestniczyć w czymś

być bez grosza przy duszy /ˈbɨʥ̑ bɛz‿ˈɡrɔʃa pʃɨ‿ˈduʃɨ/ (v)
μένω πανί με πανί
  nie mieć żadnych pieniędzy

być jedną nogą na tamtym świecie /ˈbɨʨ̑ ˈjɛdnɔ̃w̃ ˈnɔɡɔ̃w̃ na‿ˈtãmtɨ̃mʲ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑ɛ/ (v)
με το ένα πόδι στο λάκκο, με το ένα πόδι στον τάφο
  być bardzo chorym, być umierającym

być może /bˈɨtɕ mˈɔʒɛ/
ίσως, μπορεί
  …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

być w błędzie /ˈbɨʥ̑ ˈv‿bwɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (idiom)
έχω λάθος
  mylić się, nie mieć racji

być w siódmym niebie /ˈbɨʨ̑ ˈfʲ‿ɕudmɨ̃mʲ ˈɲɛbʲjɛ/ (idiom)
πετώ στον έβδομο ουρανό
  być z czegoś bardzo zadowolonym, uradowanym

być w swoim żywiole /ˈbɨʨ̑ ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩm ʒɨˈvʲjɔlɛ/ (v)
βρίσκομαι στο στοιχείο μου, είμαι στο στοιχείο μου
  znajdować się w doskonałym dla siebie środowisku, czuć się świetnie w jakiejś sytuacji

były /ˈbɨwɨ/ (adj)
πρώην
  taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli

bzdura /ˈbzdura/ (n)
ανοησία, βλακεία
  coś nieprawdziwego, niedorzecznego

bzik /bʲʑik/ (n)
λόξα, παραξενιά, τρέλα
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) mania, lekkie szaleństwo, dziwactwo

bób /bup/ (n)
κουκιά, κουκί
  (botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;

bóbr /bupr̥/ (n)
κάστορας
  (zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;
καστόρι
  lm bobry futro ze zwierzęcia (1.1)

bóg /buk/ /bɔˈgɔvʲɛ/ (n)
θεός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

bójka /ˈbujka/ (n)
καβγάς, συμπλοκή
  awantura połączona z biciem;

ból /bul/ (n)
πόνος
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;
λύπη, πόνος
  (psychologia, psychologiczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne

bączek /ˈbɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
βαρκάκι
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielka łódź wiosłowa;

bąk /bɔ̃ŋk/ (n)
σβούρα
  rodzaj wirującej zabawki;

bęben /ˈbɛ̃mbɛ̃n/ (n)
τύμπανο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

bękart /ˈbɛ̃ŋkart/ (n)
μπάσταρδος
  (pogardliwie) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);

błagalny /bwaɡˈalnɨ/ (adj)
ικετευτικός, παρακλητικός
  wyrażający pokorną prośbę

błagać /ˈbwaɡaʨ̑/ (v)
ικετεύω
  żarliwie, usilnie prosić

błahy /ˈbwaxɨ/ (adj)
ασήμαντος, μηδαμινός, τιποτένιος
  nieistotny, nieznaczący, niemający dużej wartości, niegodny większej uwagi

błazen /ˈbwazɛ̃n/ (n)
γελωτοποιός
  (historia, historyczny, historycznie) zawodowy nadworny żartowniś i prześmiewca zabawiający króla;
παλιάτσος
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto jest przesadnie wesoły lub nadmiernie dowcipkuje

błogosławieństwo /ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
ευχή
  (podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu
ευλογία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece

błogosławić /bwˌɔɡɔswˈavitɕ/ (v)
ευλογώ, ιερολογώ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa

błona bębenkowa /ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
τύμπανο, τυμπανική μεμβράνη, τυμπανικός υμένας
  (anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego;

błona dziewicza /ˈbwɔ̃na ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑a/ (n)
παρθενικός υμένας
  (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) błona śluzowa w ujściu pochwy;

błonica /bwɔ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
διφθερίτιδα
  (medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna, której objawami są zapalenie błon śluzowych gardła i szarawe, włókniste naloty;

błonica sałatowa /bwɔ̃ˈɲiʦ̑a ˌsawaˈtɔva/ (n)
θαλάσσιο μαρούλι
  (botanika, botaniczny) Ulva lactuca, gatunek błonicy, o plesze przyczepionej do podłoża, przypominającej kształtem sałatę, jadany, głównie w Japonii, jako jarzyna

błonnik /ˈbwɔ̃ɲːik/ (n)
άπεπτη φυτική ίνα, διαιτητική ίνα
  (biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) odgrywający ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego kompleks substancji pochodzenia roślinnego nieulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka i zwierząt monogastrycznych;
κυτταρίνη
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy polisacharydów

błotnik /ˈbwɔtʲɲik/ (n)
λασπωτήρας, φτερό
  część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

błoto /ˈbwɔtɔ/ (n)
λάσπη
  mieszanina ziemi i wody;

błyskawica /ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a/ (n)
αστραπή
  zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

błyskawicznie /ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
αστραπιαία
  bardzo szybko, prędko

błąd /bwɔ̃nt/ (n)
σφάλμα
  (matematyka, matematyczny) w teorii estymacji różnica między wartością estymatora a wielkością estymowaną
  (matematyka, matematyczny) we wnioskowaniu statystycznym odrzucenie hipotezy prawdziwej, bądź przyjęcie fałszywej
  (metrologia, metrologiczny) różnica między wynikiem pomiaru a wielkością mierzoną
λάθος, σφάλμα
  niezgodność z zasadami, założeniami
  działanie, które przynosi złe skutki

błąd ortograficzny /ˈbwɔ̃nt ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (n)
ορθογραφικό λάθος
  błąd w pisowni – niewłaściwe napisanie wyrazu, niezgodne z przyjętymi dla danego języka normami ortograficznymi;

błędne koło /ˈbwɛ̃ndnɛ ˈkɔwɔ/ (n)
φαύλος κύκλος
  (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku;

błękitna krew /bwɛ̃ŋʲˈcitna ˈkrɛf/ (idiom)
γαλαζοαίματος, γαλάζιο αίμα
  pochodzenie arystokratyczne

błękitna planeta /bwɛ̃ŋʲˈcitna plãˈnɛta/ (n)
γαλάζιος πλανήτης
  (peryfrastyczny) (książkowy) Ziemia

błękitnooki /ˌbwɛ̃ŋʲcitnɔˈːci/ (adj)
γαλανομάτης
  taki, który ma błękitne oczy

błękitny /bwɛ̃ŋʲˈcitnɨ/ (adj)
γαλάζιος, γαλανός
  mający kolor intensywnie niebieski

cache-pot /kaʃ.'po/ (n)
κασπό
  ażurowy koszyk lub ceramiczne naczynie do dekorowania doniczki;

cacyki /ʦ̑aˈʦ̑ɨci/ (n)
τζατζίκι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grecki zimny sos z jogurtu i świeżego ogórka;

cal /ʦ̑al/ (n)
ίντσα
  pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

call center /kˈɔl tsˈɛntɛr/ (n)
κέντρο κλήσεων
  wydzielony dział firmy lub specjalistyczna instytucja przystosowana do telefonicznej obsługi klientów;

capstrzyk /ˈʦ̑apsṭʃɨk/ (n)
σιωπητήριο
  sygnał na bębnie lub trąbce ogłaszający czas spoczynku w wojsku, obozach ćwiczebnych dla młodzieży itp.

car /ʦ̑ar/ (n)
τσάρος
  (historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

carewicz /ʦ̑aˈrɛvʲiʧ̑/ (n)
τσάρεβιτς
  syn cara

caryca /tsarˈɨtsa/ (n)
τσαρίνα
  (historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji
  (historia, historyczny, historycznie) żona cara

cała nuta /tsˈawa nˈuta/ (n)
ολόκληρο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta stanowiąca podstawową wartość rytmiczną;

całka /ˈʦ̑awka/ (n)
ολοκλήρωμα
  (matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

całkowicie /ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ/ (adv)
εντελώς
  w sposób całkowity, pełny, bez reszty

całonocny /ˌʦ̑awɔ̃ˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
ολονύκτιος, ολονύχτιος
  trwający całą noc

całować /ʦ̑aˈwɔvaʨ̑/ (v)
φιλώ, φιλαώ
  dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś

całun /tsˈawun/ (n)
σάβανο
  (kościelny) tkanina, rodzaj zasłony służącej do okrywania zwłok, trumny lub katafalku;

cały /ˈʦ̑awɨ/ (adj)
μοναδικός, μόνος
  jedyny, wyłączny
αβλαβής, ακέραιος, σώος
  nie uszkodzony
ολάκερος, ολόκληρος, όλος
  zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni

cały i zdrowy /ˈʦ̑awɨ i‿ˈzdrɔvɨ/ (adj)
σώος και αβλαβής
  o osobie taki, który jest zdrowy, nie jest zraniony, kontuzjowany, chory

cebula /ʦ̑ɛˈbula/ (n)
κρεμμύδι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z rośliny (1.1)
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;

cecha /ˈʦ̑ɛxa/ (n)
ιδιότητα
  (matematyka, matematyczny) (zobacz) cecha logarytmu
ιδιότητα, χαρακτηριστικό
  parametr opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

cedr /ʦ̑ɛtr̥/ (n)
κέδρος
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

cedrowy /ʦ̑ɛˈdrɔvɨ/ (adj)
κέδρινος
  będący częścią cedru
  składający się z cedru
  wykonany z drewna lub innej części cedru

cegła /ˈʦ̑ɛɡwa/ (n)
τούβλο, πλίνθος
  (budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

ceklownik /ʦ̑ɛkˈlɔvʲɲik/ (n)
νυχτοκόπος, νυχτοπαρωρίτης
  (staropolski) nocny włóczęga

cel /ʦ̑ɛl/ (n)
σκοπός
  to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni

cel uświęca środki /ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci/ (proverb)
ο σκοπός αγιάζει τα μέσα
  można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

cela /ˈʦ̑ɛla/ (n)
κελί
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha
  pokój więźnia w więzieniu

celnik /ˈʦ̑ɛlʲɲik/ (n)
τελωνειακός
  osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

celofan /ʦ̑ɛˈlɔfãn/ (n)
κελοφάνη, σελοφάν
  przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy;

celować /ʦ̑ɛˈlɔvaʨ̑/ (v)
σημαδεύω
  mierzyć do celu

celownik /ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik/ (n)
δοτική
  (gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;
σκόπευτρο
  część aparatu fotograficznego umożliwiająca wstępne kadrowanie obrazu
  urządzenie ułatwiające celowanie z broni;

celowo /ʦ̑ɛˈlɔvɔ/ (adv)
επίτηδες, σκόπιμα
  w sposób celowy

celtycki /ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
κελτικός
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą

cement /ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt/ (n)
τσιμέντο
  hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina)

cementować /tsˌɛmɛntˈɔvatɕ/ (v)
τσιμεντάρω
  (budownictwo) zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

cena /ˈʦ̑ɛ̃na/ (n)
τιμή
  (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

cennik /ˈʦ̑ɛ̃ɲːik/ (n)
τιμοκατάλογος
  (handel, handlowy) spis towarów wraz z ich cenami
  (handel, handlowy) spis usług wraz z opłatami za nie

cenotaf /ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf/ (n)
κενοτάφιο
  (książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

cent /ʦ̑ɛ̃nt/ (n)
σεντ, λεπτό
  (jednostka monetarna) moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa;

centaur /ˈʦ̑ɛ̃ntawr/ (n)
κένταυρος
  (mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

centralny /ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ/ (adj)
κεντρικός, κύριος
  główny
κεντρικός
  znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka

centrum /ˈʦ̑ɛ̃ntrũm/ (n)
κέντρο
  środkowa część czegoś

centrum handlowe /tsˈɛntrum xandlˈɔvɛ/ (n)
εμπορικό κέντρο
  (handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi

centurion /ʦ̑ɛ̃nˈturʲjɔ̃n/ (n)
εκατόνταρχος
  (starożytność) (wojskowość, wojskowy) niższy oficer, dowódca centurii;

centymetr /ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥/ (n)
εκατοστόμετρο, εκατοστό
  miara długości; jedna setna metra;
μέτρο, μεζούρα
  wąska taśma pomiarowa z centymetrową podziałką

cenzura /ʦ̑ɛ̃w̃ˈzura/ (n)
λογοκρισία
  kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;
  urząd sprawujący taką kontrolę

cer /ʦ̑ɛr/ (n)
δημήτριο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

ceramika /ʦ̑ɛˈrãmʲika/ (n)
κεραμική
  dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny;

cerber /ˈʦ̑ɛrbɛr/ (n)
κέρβερος
  (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) groźny, czujny, nieustępliwy dozorca; człowiek ograniczający czyjąś swobodę
  (sztuka) rzeźba, rysunek lub malowidło przedstawiające Cerbera

cerować /ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
μαντάρω, καρικώνω, μπαλώνω
  wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

cesarski /ʦ̑ɛˈsarsʲci/ (adj)
αυτοκρατορικός, καισαρικός
  dotyczący cesarza; dotyczący cesarstwa

cesarskie cięcie /ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
καισαρική
  (medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha;

cesarstwo /ʦ̑ɛˈsarstfɔ/ (n)
αυτοκρατορία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

cesarz /ˈʦ̑ɛsaʃ/ (n)
αυτοκράτορας
  najwyższy stopień monarchiczny;

cesarzowa /ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva/ (n)
αυτοκράτειρα, αυτοκρατόρισσα
  kobieta cesarz
  żona cesarza

cesja /tsˈɛsja/ (n)
εκχώρηση, μεταβίβαση, παραχώρηση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby

cewka moczowa /ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva/ (n)
ουρήθρα
  (anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

cewnik /ˈʦ̑ɛvʲɲik/ (n)
καθετήρας
  (medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

cez /ʦ̑ɛs/ (n)
καίσιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

chalcedon /xalˈʦ̑ɛdɔ̃n/ (n)
χαλκηδόνιος
  (mineralogia, mineralogiczny) skrytokrystaliczna odmiana kwarcu;

chan /xãn/ (n)
χαν
  (historia, historyczny, historycznie) głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu

chaos /ˈxaɔs/ (n)
χάος
  nieporządek, bezład
  (matematyka, matematyczny) wrażliwość rozwiązań równań lub układów równań na niewielkie zaburzenia parametrów;
  (mitologia, mitologiczny) w kosmologii starożytnych Greków pierwotny stan materii, z którego powstał świat;

chaotyczny /ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
χαοτικός, χαώδης
  będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

charakter /xaˈraktɛr/ (n)
χαρακτήρας
  (psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby
  zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju

charytatywny /ˌxarɨtaˈtɨvnɨ/ (adj)
φιλανθρωπικός
  dobroczynny, wspierający biednych, potrzebujących i zagrożonych marginalizacją w życiu społecznym

charyzmatyczny /xˌarɨzmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
χαρισματικός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obdarzony charyzmatami, związany z charyzmatami
  (socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą

chałka /ˈxawka/ (n)
τσουρέκι
  słodki, pleciony pszenny chleb;

chałwa /ˈxawva/ (n)
χαλβάς
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób cukierniczy z karmelu oraz zmiażdżonych nasion oleistych;

chcieć /xʲʨ̑ɛ̇ʨ̑/ (modal)
θέλω
  odczuwać chęć zrobienia czegoś

chciwość /ˈxʲʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
απληστία, αχορταγιά, αχορτασιά
  silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

chciwy /ˈxʲʨ̑ivɨ/ (adj)
άπληστος, πλεονέκτης
  taki, który odznacza się chciwością

chemia /ˈxɛ̃mʲja/ (n)
χημεία
  nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

chemiczka /xɛ̃ˈmʲiʧ̑ka/ (n)
χημικός
  (potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie chemii, kobieta zajmująca się chemią

chemiczny /xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
χημικός
  związany z chemią

chemik /ˈxɛ̃mʲik/ (n)
χημικός
  specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

chemioterapeutyczny /xˌɛmjɔtˌɛrapɛwtˈɨtʃnɨ/ (adj)
χημειοθεραπευτικός
  (medycyna, medyczny) związany z chemioterapią, dotyczący chemioterapii

chemioterapia /ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja/ (n)
χημειοθεραπεία
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

chemotropizm /ˌxɛ̃mɔˈtrɔpʲism̥/ (n)
χημειοτροπισμός
  (botanika, botaniczny) reakcja ruchowa roślin w odpowiedzi na czynnik chemiczny;

cherry brandy /ʃˈɛrɨ brˈandɨ/ (n)
τσέρι
  rodzaj likieru wiśniowego

cherub /ˈxɛrup/ (n)
χερουβείμ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) (zobacz) cherubin

cherubin /xɛˈrubʲĩn/ (n)
χερουβείμ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w tradycji judeochrześcijańskiej potężne anioły, często w bezpośredniej bliskości Boga;

chi /xʲi/ (n)
χι
  nazwa dwudziestej drugiej litery alfabetu greckiego, χ;

chinina /xʲĩˈɲĩna/ (n)
κινίνη
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

chipset /tʃˈipsɛt/ (n)
τσίπσετ
  (elektronika, elektroniczny) grupa specjalistycznych układów scalonych, przeznaczonych do wspólnej pracy;

chiromancja /çˌirɔmˈantsja/ (n)
χειρομαντεία
  (ezoteryka) sztuka wróżenia i odczytywania charakteru człowieka z bruzd na jego dłoniach

chirurg /ˈxʲirurk/ (n)
χειρουργός, χειρούργος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

chirurg ogólny /ˈxʲirurk ɔˈɡulnɨ/ (n)
γενικός χειρούργος
  (medycyna, medyczny) (zobacz) chirurg

chirurgia /xʲiˈrurʲɟja/ (n)
χειρουργική
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

chirurgia kosmetyczna /xʲiˈrurʲɟja ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑na/ (n)
κοσμητική χειρουργική
  (medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgia plastyczna /xʲiˈrurʲɟja plaˈstɨʧ̑na/ (n)
πλαστική χειρουργική
  (medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgiczny /ˌxʲirurʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
χειρουργικός
  związany z chirurgią, dotyczący chirurgii lub chirurgów

chiton /ˈxʲitɔ̃n/ (n)
χιτώνας
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: lniana i wełniana szata zszyta po bokach, spięta na ramionach;

chitozan /çitˈɔzan/ (n)
χιτοσάνη
  (biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;

chiński /ˈxʲĩj̃sʲci/ (adj)
κινέζικος
  odnoszący się do Chin lub Chińczyków

chiński /ˈxʲĩj̃sʲci/ (n)
κινέζικα, κινεζικά
  język urzędowy w Chinach;

chleb /xlɛp/ (n)
ψωμί, άρτος
  pieczywo z mąki, wody i drożdży;

chleb powszedni /ˈxlɛp ːɔˈfʃɛdʲɲi/ (n)
επιούσιος άρτος
  (przenośnie, przenośnia) rzecz zwykła, codzienna, niebudząca zdziwienia, często się zdarzająca; nic nadzwyczajnego

chlebak /ˈxlɛbak/ (n)
ψωμιέρα
  średniej wielkości pojemnik, w którym przechowuje się pieczywo;
ταγάρι, τορβάς, τράστο
  średniej wielkości torba z paskiem, na prowiant;

chlew /xlɛf/ (n)
χοιροστάσιο
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno
  pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

chlor /xlɔr/ (n)
χλώριο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

chlorofil /xlɔˈrɔfʲil/ (n)
χλωροφύλλη
  organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;

chloroform /xlɔˈrɔfɔrm/ (n)
χλωροφόρμιο
  (chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;

chmiel /xmʲjɛl/ (n)
λυκίσκος
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)

chmura /ˈxmura/ (n)
σύννεφο, νέφος
  (meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

chmurka /ˈxmurka/ (n)
συννεφάκι
  (zdrobniale) od: chmura

chochla /ˈxɔxla/ (n)
κουτάλα σούπας, κουτάλα
  duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;

chociaż /ˈxɔʨ̑aʃ/ (conjunction)
αν και, μολονότι
  robić coś pomimo jakiegoś niekorzystnego faktu lub nie robić mimo sprzyjającego

chociaż /ˈxɔʨ̑aʃ/ (particle)
τουλάχιστον
  przynajmniej, bodaj, choć, co najmniej

chodnik /ˈxɔdʲɲik/ (n)
γαλαρία
  (górnictwo, górniczy) wydrążony tunel w kopalni;
χαλί
  długi dywan do przykrywania tylko miejsca, po którym się chodzi;
πεζοδρόμιο
  wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;

chodzić /ˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
πάω, πηγαίνω
  poruszać się za pomocą nóg

chodzić spać z kurami /ˈxɔʥ̑iʨ̑ ˈspaʨ̑ s‿kuˈrãmʲi/ (v)
κοιμάμαι με τις κότες
  chodzić spać bardzo wcześnie

chodząca encyklopedia /xɔˈʣ̑ɔ̃nʦ̑a ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja/ (n)
κινητή εγκυκλοπαίδεια
  osoba bardzo inteligentna, posiadająca dużą wiedzę z wielu dziedzin

choinka /xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka/ (n)
χριστουγεννιάτικο δέντρο, δένδρο των Χριστουγέννων
  choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

cholera /xɔˈlɛra/ (interjection)
διάολος διάβολος
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie

cholera /xɔˈlɛra/ (n)
χολέρα
  (medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;
διάολος διάβολος
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) wyzwisko

cholesterol /ˌxɔlɛˈstɛrɔl/ (n)
χοληστερίνη, χοληστερόλη
  (biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

chorał /ˈxɔraw/ (n)
κοράλ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uroczysty wielogłosowy śpiew kościelny

choreograf /ˌxɔrɛˈɔɡraf/ (n)
χορογράφος
  (choreografia, choreograficzny) realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego

choreografia /ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja/ (n)
χορογραφία
  (choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

choreograficzny /xˌɔrɛˌɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
χορογραφικός
  związany z układem tańca, choreografią, choreografami

choroba /xɔˈrɔba/ (n)
ασθένεια, αρρώστια, νόσος, νόσημα, πάθηση
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

choroba Parkinsona /xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na/ (n)
νόσος του Πάρκινσον, πάρκινσον
  (medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;

choroba morska /xɔˈrɔba ˈmɔrska/ (n)
ναυτία
  (medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku

choroba wieńcowa /xɔˈrɔba vʲjɛ̇̃j̃nˈʦ̑ɔva/ (n)
στεφανιαία νόσος
  (medycyna, medyczny) (zobacz) choroba niedokrwienna serca

choroba wysokościowa /xɔrˈɔba vˌɨsɔkɔɕtɕˈɔva/ (n)
νόσος του υψομέτρου, νόσος των ορέων
  (medycyna, medyczny) dolegliwość fizjologiczna związana ze zmianą wysokości miejsca pobytu;

chorobotwórczy /ˌxɔrɔbɔˈtfurʧ̑ɨ/ (adj)
παθογόνος
  (medycyna, medyczny) wywołujący chorobę

chorografia /ˌxɔrɔˈɡrafʲja/ (n)
χωρογραφία
  szczegółowy opis geograficzny kraju lub jego części

chorowity /ˌxɔrɔˈvʲitɨ/ (adj)
αρρωστιάρης, αρρωστιάρικος
  często chorujący; skłonny do chorób; mający słabe zdrowie

chorta /ˈxɔrta/ (n)
χόρτα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typowo grecka potrawa z mieszanki duszonych lub surowych zielonych warzyw liściastych i ziół

chorwacki /xɔrˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
κροατικός, κροατικά
  związany z Chorwacją, dotyczący Chorwacji lub Chorwatów

chory /ˈxɔrɨ/ (adj)
άρρωστος
  dotknięty chorobą
  (potocznie, potoczny) dziwaczny, nienormalny

chowany /xɔˈvãnɨ/ (n)
κρυφτό
  dziecięca zabawa, polegająca na tym, że wszystkie dzieci usiłują ukryć się, a jedno z nich szuka;

chować /ˈxɔvaʨ̑/ (v)
διαπαιδαγωγώ, μεγαλώνω
  pielęgnować, wychowywać
κρύβω
  ukrywać kogoś / coś przed kimś
ενταφιάζω, θάβω
  grzebać zmarłych
εκτρέφω
  hodować

chrapać /ˈxrapaʨ̑/ (v)
ροχαλίζω
  oddychać w trakcie snu charcząc

chrom /xrɔ̃m/ (n)
χρώμιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

chromatyna /ˌxrɔ̃maˈtɨ̃na/ (n)
χρωματίνη
  (biologia, biologiczny) włóknista substancja występująca w jądrze komórkowym;

chromosfera /ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra/ (n)
χρωμόσφαιρα
  (astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

chromosom /xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m/ (n)
χρωμόσωμα
  (biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce;

chronić /ˈxrɔ̃ɲiʨ̑/ (v)
προστατεύω, προφυλάγω
  bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

chronologiczny /xrˌɔnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
χρονολογικός
  (książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

chrystianizacja /ˌxrɨstʲjä̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
εκχριστιανισμός
  (historia, historyczny, historycznie) narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; (także, też) proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie;

chryzopraz /xrɨˈzɔpras/ (n)
χρυσοπράσιο
  (mineralogia, mineralogiczny) zielony minerał, odmiana chalcedonu;

chrzcić /xʃtɕˈitɕ/ (v)
βαπτίζω, βαφτίζω
  (kościelny) udzielać komuś sakramentu chrztu

chrzest /xʃɛst/ (n)
βάπτισμα, βαφτίσια
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

chrzest bojowy /ˈxʃɛzd bɔˈjɔvɨ/ (n)
βάπτισμα του πυρός
  (przenośnie, przenośnia) wystąpienie gdzieś pierwszy raz
  pierwszy bój, pierwsza walka lub bitwa

chrześcijanin /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn/ (n)
χριστιανός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa

chrześcijański /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
χριστιανικός
  związany z chrześcijaństwem lub chrześcijanami

chrześcijaństwo /ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ/ (n)
χριστιανισμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;
χριστιανισμός, χριστιανοσύνη
  ogół wiernych wszystkich wyznań chrześcijańskich (1.1)

chrześniak /xʃˈɛɕɲʲak/ (n)
βαφτισιμιός, αναδεξιμιός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) syn chrzestny

chrząstka /ˈxʃɔ̃w̃stka/ (n)
χόνδρος
  (anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

chrząszcz /xʃɔ̃w̃ʃʧ̑/ (n)
σκαραβαίος
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;
  (rzadki, rzadko używany) (motoryzacja) (potocznie, potoczny) jeden z modeli Volkswagena

chrzęstniak /xʃˈɛ̃stɲʲak/ (n)
χόνδρωμα
  (medycyna, medyczny) łagodny nowotwór tkanki chrzęstnej;

chuchro /ˈxuxrɔ/ (n)
μπάμια
  człowiek słaby, mizerny lub chorowity

chude lata /ˈxudɛ ˈlata/ (idiom)
εποχή των ισχνών αγελάδων
  czas niedostatku, biedy, braków materialnych

chudy /ˈxudɨ/ (adj)
αδύνατος, λεπτός
  o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości
άπαχος
  o jedzeniu: zawierający mało tłuszczu

chuj /xuj/ (n)
πούτσος, πέος
  (wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek
βλάκας
  (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) wysoce obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

chusteczka /xuˈstɛʧ̑ka/ (n)
μαντίλι
  niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

chusteczka do nosa /xustˈɛtʃka dɔ nˈɔsa/ (n)
μαντήλι, χαρτομάντηλο, χαρτομάντιλο
  kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

chustka /ˈxustka/ (n)
μαντίλι
  chusteczka do nosa
μαντίλι, μαντίλα
  okrycie głowy

chwalić /ˈxfalʲiʨ̑/ (v)
δοξάζω, δοξολογώ
  (przestarzałe, przestarzały) czcić, wielbić
επαινώ, εγκωμιάζω
  mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze

chwastobójczy /ˌxfastɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
ζιζανιοκτόνος
  (rolnictwo, rolniczy) (chemia, chemiczny) przeznaczony do zwalczania chwastów

chwila /ˈxfʲila/ (n)
στιγμή
  punkt w czasie

chwyt /xfɨt/ (n)
λαβή
  (sport, sportowy) pewien określony sposób uchwycenia przeciwnika w walce wręcz

chybiać /ˈxɨbʲjäʨ̑/ (v)
αστοχώ
  nie trafiać do zamierzonego celu

chód /xut/ (n)
βάδιση
  chodzenie, (zobacz) krok
βάδην
  sport i dyscyplina olimpijska

chór /xur/ (n)
ιερό
  (architektura, architektoniczny) prezbiterium
χορωδία
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;
ψαλτήρι
  miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów
χορωδία, χορός
  utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)

chórzysta /xuˈʒɨsta/ (n)
χορωδός
  mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa w chórze

chów /xuf/ (n)
ζωοκομία
  (rolnictwo, rolniczy) trzymanie, karmienie i pielęgnowanie zwierząt hodowlanych

chętnie /ˈxɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
ευχαρίστως, μετά χαράς, πρόθυμα
  z chęcią, z ochotą

chęć /xɛ̃ɲʨ̑/ (n)
θέληση, προθυμία
  pragnienie zrobienia czegoś, ochota na coś

chłodno /xwˈɔdnɔ/ (adv)
δροσερά
  do pewnego stopnia zimno

chłodny /ˈxwɔdnɨ/ (adj)
δροσερός
  raczej zimny; rześki

chłopak /ˈxwɔpak/ (n)
αγόρι, παιδί
  dziecko płci męskiej
  (potocznie, potoczny) młody mężczyzna

chłopczyk /ˈxwɔpʧ̑ɨk/ (n)
πιτσιρίκος, πιτσιρικάς
  (zdrobniale) od: chłopiec

chłopiec /ˈxwɔpʲjɛʦ̑/ (n)
αγόρι
  młody człowiek płci męskiej

chłód /xwut/ (n)
κρυώνω
  (przenośnie, przenośnia) nieokazywanie uczuć
  dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

ciasnogłowy /ˌʨ̑asnɔɡˈwɔvɨ/ (adj)
στενοκέφαλος
  człowiek ograniczony umysłowo, nieobejmujący ogółu problemów, z którymi się styka

ciasto /ˈʨ̑astɔ/ (n)
κέικ, τούρτα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) słodki, deserowy wypiek, zwykle w formie placka;
ζύμη
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

ciało /ˈʨ̑awɔ/ (n)
σώμα, κορμί
  organizm ludzki lub zwierzęcy
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja
σορός, σώμα
  zwłoki człowieka i zwierzęcia

ciało niebieskie /ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ/ (n)
ουράνιο σώμα
  (astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

ciało szkliste /tɕˈawɔ ʃklˈistɛ/ (n)
υαλοειδές σώμα
  (anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej;

cicha woda /ˈʨ̑ixa ˈvɔda/ (n)
σιγανό ποτάμι
  osoba z pozoru cicha, ale zdolna do działań, których nikt by się nie spodziewał

cicha woda brzegi rwie /ˈʨ̑ixa ˈvɔda ˈbʒɛɟi ˈrvʲjɛ/ (proverb)
τα σιγανά ποταμάκια να φοβάσαι, τα σιγανά ποτάμια να φοβάσαι
  osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska

cicho /ˈʨ̑ixɔ/ (adv)
ήσυχος
  (przenośnie, przenośnia) nie powodując rozgłosu
σιγά, σιγανός, σιωπηλός
  bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku

cicho /ˈʨ̑ixɔ/ (interjection)
σιωπή
  słowo nakazujące odbiorcy zaprzestanie mówienia i wydawania dźwięków

cichy /ˈʨ̑ixɨ/ (adj)
σιωπηλός, αθόρυβος, χαμηλός
  o małej głośności
ήσυχος
  spokojny

ciecierzyca /ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a/ (n)
ρεβίθι
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;

ciecz /ʨ̑ɛʧ̑/ (n)
υγρό
  (fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia

ciecz łzowa /ˈʨ̑ɛʧ̑ ˈwzɔva/ (n)
δακρυϊκό υγρό
  (medycyna, medyczny) mieszanina wody, soli i substancji bakteriobójczych nawilżająca i ochraniająca oko;

ciekawość /ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑/ (n)
περιέργεια
  chęć poznania czegoś, doświadczenia czegoś

ciekawość to pierwszy stopień do piekła /ʨ̑ɛˈkavɔɕʨ̑ ˈtɔ ˈpʲjɛrfʃɨ ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ dɔ‿ˈpʲjɛkwa/ (proverb)
η περιέργεια σκότωσε την γάτα
  lepiej nie pytać o pewne rzeczy, bo znajomość odpowiedzi może przeszkadzać lub zaszkodzić

ciekawski /tɕɛkˈafski/ (adj)
περίεργος
  (potocznie, potoczny) odznaczający się zbytnią ciekawością

cielesny /ʨ̑ɛˈlɛsnɨ/ (adj)
σωματικός, σαρκικός
  dotyczący ciała i cielesności

cielę /ˈʨ̑ɛlɛ/ (n)
μοσχάρι
  (zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;

cielęcina /ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna/ (n)
βλάκας, κουτός, μοσχάρι
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) o kimś gapowatym, nierozgarniętym, zwykle w młodym wieku
μοσχάρι
  mięso z młodej krowy (cielęcia)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z cielęciny (1.1)

ciemnia /tɕˈɛmɲʲa/ (n)
σκοτεινός θάλαμος, εμφανιστήριο
  (fotografia) specjalne pomieszczenie do obróbki materiałów światłoczułych;

ciemniutki /ʨ̑ɛ̃mʲˈɲutʲci/ (adj)
σκοτεινούτσικος
  (zdrobniale) od: ciemny

ciemnota /ʨ̑ɛ̃mˈnɔta/ (n)
ασχετοσύνη, σκότος
  zacofanie, niedouczenie

ciemność /ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
σκοτάδι
  stan, w którym jest brak światła, jasności;

ciemny /ˈʨ̑ɛ̃mnɨ/ (adj)
σκούρος
  (potocznie, potoczny) wątpliwy, nie wzbudzający zaufania
κουτός, τούβλο
  (potocznie, potoczny) zacofany, nieświadomy, pozbawiony wiedzy
μελαχρινός
  o cerze: mająca odcień między jasną a czarną; opalona, ogorzała, śniada
σκούρος, σκοτεινός
  o kolorze: zbliżony do czarnego

cienki /ˈʨ̑ɛ̃nʲci/ (adj)
ψιλός
  mający niewielki przekrój poprzeczny
  o głosie: wysoki, piskliwy

ciepło /ˈʨ̑ɛpwɔ/ (adv)
ζεστά, φιλικά
  (przenośnie, przenośnia) w sposób serdeczny, przyjazny, otwarty, uprzejmy

ciepło /ˈʨ̑ɛpwɔ/ (n)
θερμότητα
  uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości
  (fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek;
  (fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób

cierlik /ˈʨ̑ɛrlʲik/ (n)
σιρλοτσίχλονο
  (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza cirlus, ptak z rodziny trznadlowatych;

cierpienie /ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
βάσανο
  długotrwały lub silny ból

cierpieć /ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
υποφέρω, ζω, πονώ
  odczuwać ból fizyczny lub psychiczny

cierpliwość /ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
εμμονή, υπομονή
  zdolność spokojnego wyczekiwania na coś lub dążenia do czegoś
υπομονή, ανεκτικότητα
  zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych

cierń /ʨ̑ɛrʲɲ/ (n)
αγκάθι
  ostry wyrostek na pędzie rośliny;

ciesak /ˈʨ̑ɛsak/ (n)
σκεπάρνι
  topór ciesielski, narzędzie z jednym ostrzem osadzonym prostopadle do trzonka, służące głównie do obrabiania pni drzew;

cietrzew /ˈʨ̑ɛṭʃɛf/ (n)
λυροπετεινός
  (ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny;

cień /ʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
σκιά
  (fotografia) (sztuka) ciemna plama będąca w kontraście do jasnych plam barwnych
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) zjawa, duch zmarłego
  (przenośnie, przenośnia) mała oznaka czegoś
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) makijaż na powiece; (zobacz) cień do powiek
σκιά, ίσκιος
  zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;

ciocia /ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a/ (n)
θεία
  siostra matki
  siostra ojca
  w szerszym znaczeniu także żona wujka lub stryjka

cios /ʨ̑ɔs/ (n)
πλήγμα, χτύπημα
  negatywny skutek wywarty na uczuciach, oczekiwaniach itd.
  wstrząs lub zły obrót spraw
χτύπημα
  uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem

cios poniżej pasa /ˈʨ̑ɔs pɔ̃ˈɲiʒɛj ˈpasa/ (n)
χτύπημα κάτω από τη ζώνη
  posunięcie wykorzystujące czyjś słaby punkt, nieetyczny postępek wobec kogoś

cioteczna babka /ʨ̑ɔˈtɛʧ̑na ˈbapka/ (n)
θεία
  ciotka matki lub ojca

cioteczna siostra /ʨ̑ɔˈtɛʧ̑na ˈɕɔstra/ (n)
ξαδέρφη
  córka ciotki lub wuja

cioteczny brat /ʨ̑ɔˈtɛʧ̑nɨ ˈbrat/ (n)
ξάδερφος
  syn ciotki lub wuja

cioteczny dziadek /ʨ̑ɔˈtɛʧ̑nɨ ˈʥ̑adɛk/ (n)
θείος
  wuj matki lub ojca

ciotka /ˈʨ̑ɔtka/ (n)
θεία
  siostra matki
  (potocznie, potoczny) żona stryja
  (potocznie, potoczny) żona wuja
  siostra ojca

cip cip /tɕˈip tɕˈip/ (interjection)
πουλ πουλ
  …służąca do nawoływania kur, kurcząt

cipa /ˈʨ̑ipa/ (n)
μουνί
  (wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy
  (wulgarnie, wulgaryzm) pogardliwie o kobiecie

cis /ʦ̑is/ /ʨ̑is/ (n)
τάξος
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych;

cisza /ˈʨ̑iʃa/ (interjection)
σιωπή
  wezwanie do uciszenia się, milczenia, zachowania spokoju

cisza /ˈʨ̑iʃa/ (n)
μπουνάτσα, νηνεμία
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) brak wiatru
σιωπή, σιγή
  brak dźwięku

cisza przed burzą /tɕˈiʃa pʃɛd bˈuʒɔ̃/ (n)
ηρεμία πριν την καταιγίδα θύελλα, νηνεμία πριν την καταιγίδα θύελλα
  pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)

ciuciubabka /ˌʨ̑üʨ̑uˈbapka/ (n)
τυφλόμυγα
  zabawa, w której jeden z uczestników goni i próbuje schwytać innych, mając zawiązane oczy;

ciąg /ʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
ακολουθία, πρόοδος
  (matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;
σειρά
  układ rzeczy położonych jedna za drugą

ciąg arytmetyczny /ˈʨ̑ɔ̃ŋk ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ/ (n)
αριθμητική πρόοδος
  (matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać dodając do poprzedniego tę samą liczbę;

ciąg geometryczny /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡ ˌːɛɔ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (n)
γεωμετρική πρόοδος
  (matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać, mnożąc poprzedni przez tę samą niezerową liczbę;

ciągnąć /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
τραβώ, σέρνω
  wlec, przesuwać za sobą

ciągnąć druta /ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʥ̑ ˈdruta/ (idiom)
κάνω μια πίπα
  (wulgarnie, wulgaryzm) doprowadzać mężczyznę do ejakulacji za pomocą ust

ciąć /ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑/ (v)
κόβω
  dzielić na części ostrym narzędziem
κεντρίζω, κεντώ, τσιμπώ
  (potocznie, potoczny) żądlić

ciąża /ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa/ (n)
εγκυμοσύνη
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

cięcie /ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
περικοπή
  (zarządzanie) ograniczenie środków przeznaczanych, planowanych na jakieś cele

ciężar /ˈʨ̑ɛ̃w̃ʒar/ (n)
βάρος
  (fizyka, fizyczny) siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało fizyczne;

ciężarny /ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ/ (adj)
έγκυος
  będący w ciąży

ciężarówka /ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka/ (n)
φορτηγό
  (motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów;

ciężki /ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci/ (adj)
βαρύς
  taki, który dużo waży, ma dużą masę

ciężkostrawny /tɕˌɛ̃ʃkɔstrˈavnɨ/ (adj)
βαρύς
  trudny do strawienia

ciśnienie /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
πίεση
  (fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa;
αρτηριακή πίεση
  (medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;

ciśnienie krwi /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi/ (n)
πίεση του αίματος
  (medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych

ciśnienie tętnicze /ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ tɛ̃ntʲˈɲiʧ̑ɛ/ (n)
αρτηριακή πίεση
  (fizjologia, fizjologiczny) ciśnienie wywierane przez krew na ściany tętnic;

cmentarz /ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ/ (n)
νεκροταφείο, κοιμητήριο
  obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

cnota /ˈʦ̑nɔta/ (n)
αρετή
  dodatnia cecha moralna

cnotliwy /ʦ̑nɔˈtlʲivɨ/ (adj)
ηθικός
  pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi
  zgodny z obowiązującymi zasadami moralnymi

co /ʦ̑ɔ/ (interrogativePronoun)
τι
  …służący do zadawania pytań o orzeczniki

co dnia /tsˈɔ dɲʲˈa/ (adv)
καθημερινά
  każdego dnia, codziennie

co kraj, to obyczaj /tsˈɔ krˈaj tɔː ɔbˈɨtʃaj/ (proverb)
άλλοι τόποι, άλλοι άνθρωποι; κατά τον τόπο κι ο τρόπος
  każdy kraj (region, miejscowość, rodzina, itp.) ma własną kulturę, zwyczaje

co nagle, to po diable /ˈʦ̑ɔ ˈnaɡlɛ ˈtɔ pɔ‿ˈdʲjablɛ/ (proverb)
κάλλιο αγάλια και καλά παρά γρήγορα και τυφλά
  jeśli robi się coś szybko, to nie wychodzi to na dobre

co najmniej /ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j/ (idiom)
τουλάχιστον, τουλάχιστο
  nie mniej niż

co prawda /ʦ̑ɔ‿ˈpravda/
για να πω την αλήθεια, η αλήθεια είναι ότι
  prawdę mówiąc, mówiąc szczerze, wprawdzie, trzeba przyznać

co z oczu, to z serca /ˈʦ̑ɔ ˈz‿ɔʧ̑u ˈtɔ ˈs‿ːɛrʦ̑a/ (proverb)
μάτια που δε βλέπονται, γρήγορα λησμονιούνται
  jeśli się coś (lub kogoś) nieczęsto widzi, łatwo się zapomina

co za dużo, to niezdrowo /ˈʦ̑ɔ za‿ˈduʒɔ ˈtɔ ɲɛˈzdrɔvɔ/ (proverb)
το πολύ το Κύριε ελέησον το βαριέται κι ο Θεός, το πολύ το Κύριε ελέησον το βαριέται κι ο παπάς
  należy zachować umiar we wszystkim; nie zawsze im więcej, tym lepiej

codziennie /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ/ (adv)
καθημερινά
  w każdym dniu, co dzień

codzienność /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
καθημερινότητα
  życie i sprawy codzienne (zwykłe, powszechne)

codzienny /ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ/ (adj)
καθημερινός
  powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia

cokolwiek /ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk/ (pronoun)
τίποτα
  jakakolwiek rzecz, dowolna rzecz

coroczny /ʦ̑ɔˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
ετήσιος, χρονιάτικος
  powtarzający się co roku

cosinus /kɔˈsʲĩnus/ (n)
συνημίτονο
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

cotangens /kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (n)
συνεφαπτομένη
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;

cotygodniowy /ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ/ (adj)
εβδομαδιαίος
  powtarzający się co tydzień

coś /ʦ̑ɔɕ/ (indefinitePronoun)
κάτι, κατιτί
  …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić

croissant /krˌuasˈaŋ/ (n)
κρουασάν
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta;

cud /ʦ̑ut/ (n)
θαύμα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;
  (przenośnie, przenośnia) rzecz niezwykła, niespodziewana, mało prawdopodobna

cudowny /ʦ̑uˈdɔvnɨ/ (adj)
θαυμάσιος
  fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu

cudzoziemiec /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
αλλοδαπός, ξένος
  osoba pochodząca z innego kraju

cudzoziemka /tsˌudʑɔʑˈɛmka/ (n)
αλλοδαπή, ξένη
  kobieta, dziewczyna z innego kraju

cudzołóstwo /ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwustfɔ/ (n)
μοιχεία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem;

cudzożywny /tsˌudʑɔʒˈɨvnɨ/ (adj)
ετερότροφος
  (biologia, biologiczny) odżywiający się związkami organicznymi wytwarzanymi przez inne organizmy;

cudzy /ˈʦ̑uʣ̑ɨ/ (adj)
ξένος
  należący do kogoś innego

cudzysłów /ʦ̑uˈʣ̑ɨswuf/ (n)
εισαγωγικά
  każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;

cukier /ˈʦ̑ucɛr/ (n)
ζάχαρη
  (spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;
  (chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;

cukier puder /ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr/ (n)
ζάχαρη άχνη, ζάχαρη σε σκόνη
  (spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków;

cukier trzcinowy /tsˈukʲɛr tʃtɕinˈɔvɨ/ (n)
ζάχαρη από ζαχαροκάλαμο
  (spożywczy) cukier spożywczy wyprodukowany z trzciny cukrowej (cukrowca lekarskiego);

cukierek /ʦ̑uˈcɛrɛk/ (n)
καραμέλα
  (spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

cukiernia /ʦ̑uˈcɛrʲɲa/ (n)
ζαχαροπλαστείο
  miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

cukiernica /ˌʦ̑ucɛrʲˈɲiʦ̑a/ (n)
ζαχαριέρα
  naczynie, w którym podaje się cukier;

cukiernik /ʦ̑uˈcɛrʲɲik/ (n)
ζαχαροπλάστης
  (zawód, zawodowy, zawodowo) rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem ciast i słodyczy

cukinia /ʦ̑uˈcĩɲja/ (n)
κολοκυθάκι
  (botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej;

cukrownia /ʦ̑uˈkrɔvʲɲa/ (n)
εργοστάσιο ζάχαρη
  fabryka cukru

cukrzyca /ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a/ (n)
διαβήτης
  (medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

cumowanie /ˌʦ̑ũmɔˈvãɲɛ/ (n)
πρόσδεση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: cumować

curling /kˈɛrliŋk/ (n)
κέρλινγκ
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;

curry /kˈarɨ/ (n)
κάρι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej;

cyber- /tsˈɨbɛr/
κυβερνο-
  (potocznie, potoczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)

cybernauta /tsˌɨbɛrnˈawta/ (n)
κυβερναύτης
  futurystyczny podróżnik po cyberprzestrzeni

cyberprzestrzeń /ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
κυβερνοχώρος
  (przestarzałe, przestarzały) rzekoma przestrzeń w której komunikują się komputery

cycatka /ʦ̑ɨˈʦ̑atka/ (n)
βυζαρού
  (wulgarnie, wulgaryzm) kobieta mająca duży biust

cydr /ʦ̑ɨtr̥/ (n)
μηλίτης, μηλόκρασο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu;

cyferblat /ʦ̑ɨˈfɛrblat/ (n)
πλάκα ρολόι
  tarcza zegara

cyfra /ˈʦ̑ɨfra/ (n)
ψηφίο, αριθμός
  (potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

cyfrowy /ʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
ψηφιακός
  wykorzystujący technikę cyfrową
αριθμητικός
  związany z cyframi

cygaro /ʦ̑ɨˈɡarɔ/ (n)
πούρο
  suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

cyjanek /tsɨjˈanɛk/ (n)
κυάνιο
  (chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca;

cyjanowodór /tsˌɨjanɔvˈɔdur/ (n)
υδροκυάνιο
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny o wzorze HCN, bezbarwna, silnie trująca, lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów;

cykada /ʦ̑ɨˈkada/ (n)
τζίτζικας, τζιτζίκι
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki;

cyklamat /ʦ̑ɨkˈlãmat/ (n)
κυκλαμικό νάτριο
  (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) cyklaminian (w znaczeniu środka słodzącego)

cyklamen /ʦ̑ɨkˈlãmɛ̃n/ (n)
κυκλάμινο
  (botanika, botaniczny) Cyclamen L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;

cykloida /ʦ̑ɨkˈlɔjda/ (n)
κυκλοειδής
  (matematyka, matematyczny) krzywa, jaką opisuje tor punktu, leżącego na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej;

cyklon /ˈʦ̑ɨklɔ̃n/ (n)
κυκλώνας
  (meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia;

cyklop /ˈʦ̑ɨklɔp/ (n)
Κύκλωπας
  (mitologia grecka) olbrzym z jednym okiem pośrodku czoła;

cyklotymia /ˌʦ̑ɨklɔˈtɨ̃mʲja/ (n)
κυκλοθυμία
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii;

cykoria /ʦ̑ɨˈkɔrʲja/ (n)
κιχώριο, σταμναγκάθι
  (botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych

cylinder miarowy /tsɨlˈindɛr mʲarˈɔvɨ/ (n)
ογκομετρικός κύλινδρος
  (laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) (metrologia, metrologiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;

cylindryczny /ˌʦ̑ɨlʲĩnˈdrɨʧ̑nɨ/ (adj)
κυλινδρικός
  taki, który ma kształt cylindra

cyna /ˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
κασσίτερος
  (chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;

cynamon /ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n/ (n)
κανέλα
  suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

cynamonowy /ˌʦ̑ɨ̃nãmɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
από κανέλα
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący cynamonu, związany z cynamonem, zrobiony z cynamonu, zawierający cynamon, otrzymywany z cynamonu
κανελής
  mający kolor rdzawobrązowy, taki jak kolor cynamonu

cynik /ˈʦ̑ɨ̃ɲik/ (n)
κυνικός
  (filozofia, filozoficzny) przedstawiciel szkoły filozoficznej Antystenesa
  (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek lekceważący autorytety i przyjęte zasady

cynizm /ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥/ (n)
κυνισμός
  wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych
  (filozofia, filozoficzny) zespół poglądów greckiej szkoły filozoficznej Antystenesa;

cynk /ʦ̑ɨ̃ŋk/ (n)
ψευδάργυρος, τσίγκος
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

cynkowy /tsɨŋkˈɔvɨ/ (adj)
ψευδαργυρικός
  dotyczący cynku

cyprofloksacyna /ˌʦ̑ɨprɔflɔksaˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
κιπροφλοξακίνη
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, pochodna kwasu nalidyksowego;

cyprys /ˈʦ̑ɨprɨs/ (n)
κυπαρίσσι
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., rodzaj drzew iglastych z rodziny cyprysowatych;

cyranka /ʦ̑ɨˈrãnka/ (n)
σαρσέλα
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas querquedula, wodny ptak eurazjatycki;

cyrk /ʦ̑ɨrk/ (n)
τσίρκο
  miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne;

cyrkiel /ˈʦ̑ɨrʲcɛl/ (n)
διαβήτης
  przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów;

cyrkon /ˈʦ̑ɨrkɔ̃n/ (n)
ζιρκόνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów;

cyrkowiec /ʦ̑ɨrˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
καλλιτέχνης του τσίρκου
  artysta występujący w cyrku

cysterski /tsɨstˈɛrski/ (adj)
κιστερκιανός
  związany z cystersami, dotyczący cystersów

cysterski /tsɨstˈɛrski/ (possessiveAdjective)
κιστερκιανός
  należący do cystersów, będący ich własnością

cytat /ˈʦ̑ɨtat/ (n)
παραθέμα, παράθεμα
  przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu;

cytologia /ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja/ (n)
κυτταρολογία
  (biologia, biologiczny) nauka o komórce

cytoplazma /tsˌɨtɔplˈazma/ (n)
κυτταρόπλασμα
  (biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

cytra /ˈʦ̑ɨtra/ (n)
τσίτερ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle;

cytryna /ʦ̑ɨˈtrɨ̃na/ (n)
λεμονιά
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Citrus, drzewo rodzące kwaśne owoce;
λεμόνι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce

cywil /ˈʦ̑ɨvʲil/ (n)
πολίτης
  (wojskowość, wojskowy) ktoś niebędący w czynnej służbie wojskowej;

cywilizacja /ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
πολιτισμός
  poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

cywilizowany /tsˌɨvilˌizɔvˈanɨ/ (adj)
εκπολιτισμένος
  korzystający ze zdobyczy cywilizacji

cywilny /ʦ̑ɨˈvʲilnɨ/ (adj)
αστικός
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami
πολιτικός
  nie należący do wojska

cyzelować /ˌʦ̑ɨzɛˈlɔvaʨ̑/ (v)
γλύφω
  wykańczać, wygładzać przedmioty rzemiosła artystycznego i rzeźby odlewane w metalu

czaban /tʃˈaban/ (n)
τσομπάνης, τσοπάνης
  (dawniej, dawny) pasterz owiec lub wołów

czajka /ˈʧ̑ajka/ (n)
καλημάνα
  (ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;

czajniczek /ʧ̑ajˈɲiʧ̑ɛk/ (n)
τσαγερό, τσαγιέρα
  mały czajnik, np. do zaparzania herbaty

czajnik /ˈʧ̑ajɲik/ (n)
τσαγιέρα, τσαγερό
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;

czapla /ˈʧ̑apla/ (n)
ερωδιός, αρδέα
  (ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae, duży ptak brodzący;

czapla siwa /tʃˈapla ɕˈiva/ (n)
σταχτοτσικνιάς
  (ornitologia, ornitologiczny) Ardea cinerea, gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny czaplowatych;

czarna dziura /ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura/ (n)
μαύρη τρύπα, μελανή οπή
  (astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;

czarna jagoda /ˈʧ̑arna jaˈɡɔda/ (n)
βακκίνιο, μύρτιλλος
  (botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem;
βακκίνιο το μύρτιλλο
  owoc czarnej jagody (1.1)

czarna owca /ˈʧ̑arna ˈɔfʦ̑a/ (n)
μαύρο πρόβατο
  (przenośnie, przenośnia) osoba przynosząca wstyd, źle widziana w określonym otoczeniu

czarna porzeczka /ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
φραγκοστάφυλο μαύρο
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;

czarna skrzynka /tʃˈarna skʃˈɨŋka/ (n)
μαύρο κουτί
  (lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu;

czarne złoto /ˈʧ̑arnɛ ˈzwɔtɔ/ (idiom)
μαύρος χρυσός
  ropa naftowa

czarniak /ˈʧ̑arʲɲak/ (n)
μαύρος μπακαλιάρος
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Pollachius virens, europejska i kanadyjska ryba atlantycka;

czarnogórski /ˌʧ̑arnɔˈɡursʲci/ (adj)
μαυροβούνιος
  dotyczący Czarnogóry lub Czarnogórców, charakterystyczny dla Czarnogóry lub Czarnogórców

czarnogłówka zwyczajna /tʃˌarnɔɡwˈufka zvɨtʃˈajna/ (n)
βουνοπαπαδίτσα
  (ornitologia, ornitologiczny) Poecile montanus, gatunek małego ptaka z rodziny sikor;

czarnomorski /ˌʧ̑arnɔ̃ˈmɔrsʲci/ (adj)
μαυροθαλασσίτικος
  dotyczący Morza Czarnego, związany z Morzem Czarnym

czarnooki /ˌʧ̑arnɔˈːci/ (adj)
μαυρομάτης
  taki, który ma czarne oczy

czarnulka /ʧ̑arˈnulka/ (n)
μαυρομαλλούσα, μελαχρινούλα
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) brunetka
μαυρούλα
  (pieszczotliwie, pieszczotliwy) murzynka

czarny /ˈʧ̑arnɨ/ (adj)
μαύρος
  mający najciemniejszy możliwy kolor
  (fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie
  (szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)
  nielegalny

czarny humor /ˈʧ̑arnɨ ˈxũmɔr/ (n)
μαύρο χιούμορ
  przedstawienie rzeczy tragicznych w sposób humorystyczny;

czarny rynek /ˈʧ̑arnɨ ˈrɨ̃nɛk/ (n)
μαύρη αγορά
  (ekonomia, ekonomiczny) działalność gospodarcza zakazana przez prawo;

czarodziejka /tʃˌarɔdʑˈɛjka/ (n)
μάγισσα
  (przenośnie, przenośnia) kobieta piękna, oczarowująca, uwodzicielska

czarownica /ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
μάγισσα
  w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) kobieta stara, brzydka, złośliwa

czarterowy /ˌʧ̑artɛˈrɔvɨ/ (adj)
τσάρτερ
  związany z czarterem

czarujący /ˌʧ̑aruˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
γοητευτικός, μαγευτικός
  uroczy, pełen wdzięku, urzekający, ujmujący

czas /ʧ̑as/ (n)
χρόνος, καιρός
  wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;

czas teraźniejszy /ˈʧ̑as ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ/ (n)
ενεστώτας
  (gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;

czas to pieniądz /ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑/ (proverb)
ο χρόνος είναι χρήμα
  czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło

czasem /ˈʧ̑asɛ̃m/ (adv)
καμιά φορά
  niekiedy, co pewien czas

czasopismo /ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ/ (n)
περιοδικό
  druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

czasownik /ʧ̑aˈsɔvʲɲik/ (n)
ρήμα
  (gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany

czasownik nieprzechodni /ʧ̑aˈsɔvʲɲic ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi/ (n)
αμετάβατο ρήμα
  (gramatyka) czasownik, który nie ma formy strony biernej

czasownik posiłkowy /ʧ̑aˈsɔvʲɲik ˌpɔɕiwˈkɔvɨ/ (n)
βοηθητικό ρήμα
  (gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony

czasownik przechodni /ʧ̑aˈsɔvʲɲik pʃɛˈxɔdʲɲi/ (n)
μεταβατικό ρήμα
  (gramatyka) czasownik, który może utworzyć formę strony biernej

czasownik ułomny /tʃasˈɔvɲik uwˈɔmnɨ/ (n)
ελλειπτικό ρήμα
  (gramatyka) czasownik, który nie tworzy pewnych form gramatycznych;

czasownikowy /ˌʧ̑asɔvʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
ρηματικός
  związany z czasownikiem, dotyczący czasownika

czaszka /ˈʧ̑aʃka/ (n)
κρανίο
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie

czatować /ʧ̑aˈtɔvaʨ̑/ (v)
καιροφυλαχτώ
  pilnować, śledzić kogoś z ukrycia
κουβεντιάζω
  porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera

czcionka /ˈʧ̑ʲʨ̑ɔ̃nka/ (n)
στοιχείο
  (drukarstwo, drukarski) odlew z lustrzanym odbiciem znaku
στοιχείο, χαρακτήρας
  (drukarstwo, drukarski) wygląd liter w druku

czeczotka /ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka/ (n)
αρκτική σημυδόσπιζα, σημυδόσπιζα
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;

czego oko nie widzi, tego sercu nie żal /ˈʧ̑ɛɡɔ ˈːkɔ ɲɛ‿ˈvʲiʥ̑i ˈtɛɡɔ ˈsɛrʦ̑u ˈɲɛ‿ʒal/ (proverb)
μάτια που δε βλέπονται, γρήγορα λησμονιούνται
  łatwo znieść stratę, o której się nic nie wie

czekać /ˈʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
περιμένω
  zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy
  przerywać wykonywanie jakiejś czynności

czekolada /ˌʧ̑ɛkɔˈlada/ (n)
σοκολάτα
  (spożywczy) (cukiernictwo) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;

czekoladowy /ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ/ (adj)
σοκολατένιοσ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą

czelność /tʃˈɛlnɔɕtɕ/ (n)
θάρρος
  bycie nadmiernie zuchwałym

czepek /ˈʧ̑ɛpɛk/ (n)
σκουφάκι, σκούφος
  (dawniej, dawny) nakrycie głowy;

czereśnia /ʧ̑ɛˈrɛɕɲa/ (n)
κερασιά
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych;
κεράσι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego

czereśniowy /ˌʧ̑ɛrɛɕˈɲɔvɨ/ (adj)
κερασένιος
  związany z czereśnią (drzewem)
  związany z czereśnią (owocem)

czerniak /tʃˈɛrɲʲak/ (n)
μελάνωμα
  (medycyna, medyczny) złośliwy nowotwór tkanki barwnikowej;

czernica /ʧ̑ɛrʲˈɲiʦ̑a/ (n)
λοφιοβουτόπαπια, μαυροκέφαλη, μαυροκέφαλη πάπια
  (ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;

czerpać /ˈʧ̑ɛrpaʨ̑/ (v)
αντλώ, πορίζομαι
  (przenośnie, przenośnia) korzystać z czegoś
αντλώ
  nabierać wodę lub inny płyn jakimś naczyniem

czerwiec /ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑/ (n)
Ιούνιος, Ιούνης
  szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

czerwienieć /tʃɛrvʲˈɛɲʲɛtɕ/ (v)
κοκκινίζω
  stawać się bardziej czerwonym

czerwona porzeczka /ʧ̑ɛrˈvɔ̃na pɔˈʒɛʧ̑ka/ (n)
φραγκοστάφυλο ερυθρό
  (botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych;

czerwonawy /ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ/ (adj)
ερυθρωπός, κοκκινωπός
  w kolorze podobnym do czerwonego

czerwony /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
κόκκινος, ερυθρός
  mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;

czerwony olbrzym /ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈɔlbʒɨ̃m/ (n)
ερυθρός γίγαντας
  (astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;

czesać /ˈʧ̑ɛsaʨ̑/ (v)
χτενίζω
  (fryzyjski) układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

czeski /ˈʧ̑ɛsʲci/ (adj)
τσέχικος, τσεχικά
  związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

czeski /ˈʧ̑ɛsʲci/ (n)
τσεχικά, τσέχικα
  język urzędowy Republiki Czeskiej;

cześć /ʧ̑ɛɕʨ̑/ (interjection)
γεια εσείς, γεια εσύ
  (potocznie, potoczny) pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

cześć /ʧ̑ɛɕʨ̑/ (n)
τιμή, σεβασμός
  poważanie

czkawka /ˈʧ̑kafka/ (n)
λόξιγκας, λόξυγκας
  (fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

czosnek /ˈʧ̑ɔsnɛk/ (n)
σκόρδο
  (spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

czołg /ʧ̑ɔwk/ (n)
άρμα μάχης, τανκ
  (wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

czoło /ˈʧ̑ɔwɔ/ (n)
μέτωπο
  (anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

czterdziestodniowy /tʃtˌɛrdʑɛstɔdɲʲˈɔvɨ/ (adj)
τεσσαρακονθήμερος
  trwający czterdzieści dni

czterdziestolatek /ˌʧ̑tɛrʲʥ̑ɛstɔˈlatɛk/ (n)
σαραντάρης
  osoba w wieku 40-49 lat

czterocyfrowy /ˌʧ̑tɛrɔʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
τετραψήφιος
  składający się z czterech cyfr, mający cztery cyfry

czterokołowy /ˌʧ̑tɛrɔkɔˈwɔvɨ/ (adj)
τετράτροχος
  taki, który ma cztery koła

czterokrotnie /ˌʧ̑tɛrɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
τετράκις
  cztery razy

czterolistny /ˌʧ̑tɛrɔˈlʲistnɨ/ (adj)
τετράφυλλος
  mający liść złożony z czterech części w kształcie małych listków

czterosilnikowy /tʃtˌɛrɔɕˌilɲikˈɔvɨ/ (adj)
τετρακινητήριος
  taki, który jest wyposażony w cztery silniki

czterosylabowy /ˌʧ̑tɛrɔsɨlaˈbɔvɨ/ (adj)
τετρασύλλαβος
  liczący cztery sylaby, składający się z czterech sylab

czterotomowy /ˌʧ̑tɛrɔtɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
τετράτομος
  składający się z czterech tomów, zawarty w czterech tomach, wydany w czterech tomach

czubek góry lodowej /ˈʧ̑ubɛɡ ˈːurɨ lɔˈdɔvɛj/ (n)
κορυφή του παγόβουνου
  zauważalny lub ujawniony fragment jakiejś sprawy, zwykle o charakterze negatywnym; jawna, bardzo mała część jakiegoś problemu; objaw, symptom, początek afery

czujka /ˈʧ̑ujka/ (n)
ανιχνευτής
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie wykrywające zmianę jakiejś wielkości fizycznej
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz lub oddział na wysuniętym stanowisku wartowniczym lub podczas zwiadu;

czwarta władza /ˈʧ̑farta ˈvwaʣ̑a/ (n)
τέταρτη εξουσία
  (przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wolna, niezależna prasa i pozostałe środki masowej komunikacji;

czwartek /ˈʧ̑fartɛk/ (n)
Πέμπτη
  czwarty dzień tygodnia

czwartorzęd /ʧ̑farˈtɔʒɛ̃nt/ (n)
Τεταρτογενές
  (geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;

czworobok /ʧ̑fɔˈrɔbɔk/ (n)
τετράπλευρο
  (geometria) wielobok płaski o czterech bokach

czworokąt /ʧ̑fɔˈrɔkɔ̃nt/ (n)
τετράπλευρο
  (geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;

czworonożny /ˌʧ̑fɔrɔ̃ˈnɔʒnɨ/ (adj)
τετράποδος
  mający cztery nogi

czworonóg /ʧ̑fɔˈrɔ̃nuk/ (n)
τετράποδο
  zwierzę czworonożne

czworościan /tʃfɔrˈɔɕtɕan/ (n)
τετράεδρο
  (matematyka, matematyczny) wielościan o czterech trójkątnych ścianach;

czy /ʧ̑ɨ/ (conjunction)
ή
  łączy równorzędne, ale wykluczające się wyrażenia
αν
  łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym

czy /ʧ̑ɨ/ (particle)
μήπως
  słowo rozpoczynające pytanie, na które pytający spodziewa się odpowiedzi „tak” lub „nie”

czyhać /tʃˈɨxatɕ/ (v)
ελλοχεύω, ενεδρεύω, καραδοκώ
  wyczekiwać z zamiarem napaści

czyj /ʧ̑ɨj/ (pronoun)
ποιανού, τίνος
  używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu
  używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy

czyli /ˈʧ̑ɨlʲi/ (conjunction)
δηλαδή, άρα, ήτοι, μήπως
  …służący do konstruowania wyrażeń wyjaśniających

czynnik /ˈʧ̑ɨ̃ɲːik/ (n)
παράγοντας
  (matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie
  przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek
  (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) każda ze zmiennych powstała po redukcji zbioru danych za pomocą analizy czynnikowej

czynność /ˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
πράξη
  wykonywanie, robienie czegoś

czynsz /ʧ̑ɨ̃w̃ʃ/ (n)
ενοίκιο, νοίκι
  terminowa opłata za wynajem

czystość /ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
καθαρότητα
  cecha tego, co jest czyste (oczyszczone, wyczyszczone), nie jest brudne

czysty /ˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
καθαρός
  pozbawiony brudu
  przejrzysty, klarowny

czytanie /ʧ̑ɨˈtãɲɛ/ (n)
ανάγνωση, διάβασμα
  zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane

czytanka /ʧ̑ɨˈtãnka/ (n)
αναγνωσματάριο, αναγνωστικό
  podręcznik zawierający czytanki (1.1)
ανάγνωσμα
  tekst do nauki czytania, umieszczony w podręczniku do nauki danego języka

czytać /ˈʧ̑ɨtaʨ̑/ (v)
διαβάζω
  przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną

czytelnia /ʧ̑ɨˈtɛlʲɲa/ (n)
αναγνωστήριο
  sala przeznaczona do czytania, zwykle w bibliotece

czytelnik /ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik/ (n)
αναγνώστης
  osoba, która czyta książki, gazety itp.
  osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni

czyścibut /ʧ̑ɨɕˈʨ̑ibut/ (n)
λούστρος, στιλβωτής
  (przestarzałe, przestarzały) ten, kto czyści ludziom buty na ulicy w celach zarobkowych

czyściec /ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑/ (n)
καθαρτήριο
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

czyżyk /ˈʧ̑ɨʒɨk/ (n)
λούγαρο
  (ornitologia, ornitologiczny) Carduelis spinus L., mały ptak o zielonawożółtym upierzeniu

cząber /ˈʧ̑ɔ̃mbɛr/ (n)
θρούμπι
  (botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z cząbru ogrodowego

cząsteczka /ʧ̑ɔ̃w̃ˈstɛʧ̑ka/ (n)
μόριο
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu;

cząstka /ˈʧ̑ɔ̃w̃stka/ (n)
μόριο, σωματίδιο
  (fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka;
υποκοριστικό η λέξη τμήμα μέρος
  (zdrobniale) od: część

często /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ/ (adv)
συχνά
  (zobacz) częsty

częstoskurcz /ʧ̑ɛ̃w̃ˈstɔskurʧ̑/ (n)
ταχυκαρδία
  (medycyna, medyczny) znaczne przyśpieszenie czynności rytmu serca

częstotliwość /ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑/ (n)
συχνότητα
  (fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu;

częsty /ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ/ (adj)
συχνός
  odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami

częściowo /ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ/ (adv)
εν μέρει, μερικώς
  w jakiejś części, nie w całości

część /ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
εξάρτημα, μέρος
  (mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim
μέρος
  fragment jakiejś całości

część mowy /ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ ˈmɔvɨ/ (n)
μέρος του λόγου
  (gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;

członek /ˈʧ̑wɔ̃nɛk/ (n)
μέλος
  osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia
  część ciała człowieka lub rzadziej zwierząt;

człowieczek /tʃwɔvʲˈɛtʃɛk/ (n)
ανθρωπάκι
  (zdrobniale) od: człowiek
  mały człowiek, np. dziecko lub karzeł

człowiek /ˈʧ̑wɔvʲjɛk/ (n)
άνθρωπος
  Homo sapiens, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;
  ktoś, jakaś osoba

córeczka /ʦ̑uˈrɛʧ̑ka/ (n)
κορούλα
  (zdrobniale) od: córka

córka /ˈʦ̑urka/ (n)
κόρη, θυγατέρα
  potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

cło /ʦ̑wɔ/ (n)
δασμός, τελωνείο
  opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

dach /dax/ (n)
σκεπή, στέγη
  górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

dachówka /daˈxufka/ (n)
κεραμίδι
  (budownictwo) ceramiczna (niekiedy kamienna lub betonowa) płytka stosowana do pokrywania dachów;

dacki /dˈatski/ (adj)
δακικός
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Dacją, dotyczący Dacji
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Dakami, dotyczący Daków

dacki /dˈatski/ (n)
Δακική
  (językoznawstwo, językoznawczy) język dacki;

daktyl /ˈdaktɨl/ (n)
χουρμάς
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca

dalajlama /ˌdalajˈlãma/ (n)
δαλάι λάμα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zwierzchnika szkoły Gelug buddyzmu tybetańskiego, do roku 1959 tradycyjnie piastujący funkcję szefa rządu tybetańskiego;

daleko /daˈlɛkɔ/ (adv)
μακριά
  na znaczną odległość
  w znacznej odległości

daltonizm /daltˈɔɲizm/ (n)
αχρωματοψία
  (medycyna, medyczny) nierozróżnianie kolorów

dama /ˈdãma/ (n)
βασίλισσα
  (szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman

damski /ˈdãmsʲci/ (adj)
γυναικείος
  przeznaczony dla kobiet

dandys /ˈdãndɨs/ (n)
δανδής
  mężczyzna skrupulatnie dbający o strój i o przestrzeganie form towarzyskich

dane /ˈdãnɛ/ (n)
δεδομένα
  informacje na temat jakiejś osoby
  wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków
  zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach

danie /ˈdãɲɛ/ (n)
φαγητό
  pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

darczyńca /darˈʧ̑ɨ̃j̃nʦ̑a/ (n)
δωρητής
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba obdarowująca, ofiarodawca

daremny /daˈrɛ̃mnɨ/ (adj)
ανώφελος, μάταιος
  niedający żadnych wyników

darmo /ˈdarmɔ/ (adv)
δωρεάν, τσάμπα
  bezpłatnie
άδικος, μάταιος
  na próżno

darmówka /darmˈufka/ (n)
δώρο
  (potocznie, potoczny) coś bezpłatnego w ofercie handlowej

darowanemu koniowi w zęby się nie zagląda /ˌdarɔvãˈnɛ̃mu kɔ̃ˈɲɔvʲi ˈv‿zɛ̃mbɨ‿ɕɛ ˌɲɛ‿zaˈɡlɔ̃nda/ (proverb)
καποιανού του χαρίζανε ένα γάιδαρο κι αυτός τον κοίταζε στα δόντια, τζάμπα ξίδι γλυκό σαν μέλι
  nie powinno się krytykować czegoś, co otrzymuje się w prezencie

daszek /ˈdaʃɛk/ (n)
γείσο
  wystająca nad twarz część nakrycia głowy, np. czapki, hełmu, kasku

data /ˈdata/ (n)
ημερομηνία
  umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

dawać /ˈdavaʨ̑/ (v)
δίνω
  (zobacz) dać

dawać radę /ˈdavaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈradɛ/ (v)
καταφέρνω
  umieć coś zrobić, radzić sobie, nie mieć z czymś problemów

dawca /ˈdafʦ̑a/ (n)
δότης
  (medycyna, medyczny) osoba, od której pochodzi przeszczepiany organ
  ten, który daje

dawniej /ˈdavʲɲɛ̇j/ (adv)
άλλοτε, παλιά
  poprzednio, przedtem

dawno, dawno temu /dˈavnɔ dˈavnɔ tˈɛmu/ (adv)
μια φορά κι έναν καιρό
  początkowe słowa wielu bajek i baśni

dawnymi czasy /davˈnɨ̃mʲi ˈʧ̑asɨ/ (adv)
άλλοτε
  dawniej, kiedyś, w dalekiej przeszłości

dać /daʨ̑/ (v)
αφήνω
  pozwolić, umożliwić coś
δίνω
  wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś

debiutant /dɛbjˈutant/ (n)
αρχάριος
  ten kto debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji

decentralizacja /dˌɛtsɛntrˌalizˈatsja/ (n)
αποκέντρωση
  przeniesienie uprawnień władzy centralnej na lokalne organy władzy,

decydować /ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑/ (v)
αποφασίζω
  podejmować decyzję, postanawiać o czymś
  postanawiać coś zrobić

decyzja /dɛˈʦ̑ɨzʲja/ (n)
απόφαση
  postanowienie, zamiar, rezolucja; rozstrzygnięcie

dedykacja /ˌdɛdɨˈkaʦ̑ʲja/ (n)
αφιέρωση
  pamiątkowy wpis przeznaczony dla konkretnej osoby;

defekt /ˈdɛfɛkt/ (n)
ελάττωμα
  uszkodzenie, usterka, wada, niedostatek fizyczny

defenestracja /ˌdɛfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja/ (n)
εκπαραθύρωση
  wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno;

defetyzm /dɛˈfɛtɨsm̥/ (n)
ντεφετισμός
  niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką

defibrylator /ˌdɛfʲibrɨˈlatɔr/ (n)
απινιδωτής
  (medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;

deficytowy /ˌdɛfʲiʦ̑ɨˈtɔvɨ/ (adj)
ελλειμματικός
  przynoszący większe straty niż zyski

defilada /ˌdɛfʲiˈlada/ (n)
επίδειξη
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ostentacyjne przechadzanie się
παρέλαση
  uroczysty przemarsz wojska lub innej grupy, np. sportowców czy ludności cywilnej, przejazd pojazdów, przelot samolotów w szyku paradnym dla oddania honorów przedstawicielom władzy;

defloracja /dˌɛflɔrˈatsja/ (n)
διακόρευση, ξεπαρθένεμα
  (medycyna, medyczny) przerwanie błony dziewiczej

deforestacja /ˌdɛfɔrɛˈstaʦ̑ʲja/ (n)
εκδάσωση
  wycięcie, wytrzebianie, niszczenie lasów

defragmentacja /ˌdɛfraɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
ανασυγκρότηση
  (informatyka, informatyczny) proces przenoszenia danych pomiędzy obszarami dysku twardego w celu jego optymalnego wykorzystania;

degażówki /ˌdɛɡaˈʒufʲci/ (n)
ψαλίδι με οδοντωτή λάμα
  (fryzjerstwo, fryzjerski) nożyczki fryzjerskie z ząbkowaną jedną lub obiema krawędziami tnącymi, służące do cieniowania włosów;

degradować /ˌdɛɡraˈdɔvaʨ̑/ (v)
υποβιβάζω
  obniżać komuś stopień wojskowy, zwykle karnie

degrengolada /ˌdɛɡrɛ̃ŋɡɔˈlada/ (n)
κατρακύλα, ξεπεσμός, παρακμή
  (książkowy) zanik wartości moralnych lub estetycznych

deista /dɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
ντεϊστής
  wyznawca deizmu

deistyczny /dˌɛistˈɨtʃnɨ/ (adj)
ντεϊστικός
  (filozofia, filozoficzny) związany z deizmem, dotyczący deizmu

deizm /ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
ντεϊσμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;

deja vu /dˌɛʒavˈi/ (n)
προμνησία, ντεζά βυ
  wrażenie, że sytuacja, w której bierze się właśnie udział, już się kiedyś przydarzyła;

deka- /ˈdɛka/
δεκα-, δέκ-, δεκ-, δεκά-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary dziesięć razy większe od podstawowych;
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z liczbą dziesięć

dekada /dɛˈkada/ (n)
δεκαετία, δεκάδα
  dziesięć lat

dekalog /dɛˈkalɔk/ (n)
δεκάλογος
  (przenośnie, przenośnia) zbiór podstawowych zasad, instrukcji czegoś

dekapitacja /ˌdɛkapʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
αποκεφαλισμός, καρατόμηση
  ucięcie głowy;

dekarz /ˈdɛkaʃ/ (n)
στεγοποιός
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wykonawca pokrycia dachowego;

deklaracja /ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja/ (n)
διακήρυξη
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zobowiązanie mające moc prawną, akt prawny
δήλωση
  ogłoszenie, oświadczenie; sformułowanie poglądów, przekonań

deklaracja podatkowa /ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja ˌpɔdatˈkɔva/ (n)
δήλωση εισοδημάτων, φορολογική δήλωση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) dokument zawierający informacje o osiągniętych dochodach lub poniesionych stratach;

deklinacja /ˌdɛklʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
απόκλιση
  (astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych ciała niebieskiego w układach równikowych;
κλίση
  (gramatyka) odmiana przez przypadki i liczby;

deklinować /dˌɛklinˈɔvatɕ/ (v)
κλίνω
  (językoznawstwo, językoznawczy) odmieniać przez przypadki

dekolt /ˈdɛkɔlt/ (n)
ντεκολτέ
  wycięcie w ubraniu (np. w sukni, swetrze, bluzce), odsłaniające szyję, czasem ramiona, piersi lub plecy

dekoracja /ˌdɛkɔˈraʦ̑ʲja/ (n)
διακόσμηση
  element upiększający, ozdabiający dany przedmiot, budynek lub jego wnętrze

dekorator /dˌɛkɔrˈatɔr/ (n)
διακοσμητής
  osoba zajmująca się dekorowaniem wnętrz

dekret /ˈdɛkrɛt/ (n)
διάταγμα
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;

delektować się /ˌdɛlɛkˈtɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
ευφραίνομαι, τέρπομαι
  odczuwać przyjemność, rozkoszować się, zachwycać się

delfin /ˈdɛlfʲĩn/ (n)
δελφίνι
  (zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni;
πεταλούδα δελφίνος, δελφίνι
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego;

delikatny /ˌdɛlʲiˈkatnɨ/ (adj)
μαλακός
  charakteryzujący się delikatnością, subtelnością, kruchością

delikt /ˈdɛlʲikt/ (n)
αδίκημα
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykroczenie przeciw prawu

delirium tremens /dɛˈlʲirʲjũm ˈtrɛ̃mɛ̃w̃s/ (n)
τρομώδες παραλήρημα
  (medycyna, medyczny) ostra psychoza występująca u nałogowych alkoholików;

delta /ˈdɛlta/ (n)
δέλτα
  (geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;

demagog /dɛ̃ˈmaɡɔk/ (n)
δημαγωγός
  polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie

demagogia /ˌdɛ̃maˈɡɔɟja/ (n)
δημαγωγία
  oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;

demobilizacja /ˌdɛ̃mɔbʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
αποστράτευση
  rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego

demografia /ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja/ (n)
δημογραφία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;

demokracja /ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
δημοκρατία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli, przy respektowaniu praw mniejszości;

demokrata /ˌdɛ̃mɔˈkrata/ (n)
δημοκρατικός, δημοκράτης
  zwolennik demokracji

demokratyczny /ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
δημοκρατικός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją

demokratyzacja /ˌdɛ̃mɔkratɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
εκδημοκρατισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przeobrażania systemu politycznego celem rozszerzenia uczestnictwa politycznego obywateli państwa, wprowadzanie zasad rządzenia opartych na współdecydowaniu wszystkich obywateli;

demonstrant /dɛ̃ˈmɔ̃w̃strãnt/ (n)
διαδηλωτής
  uczestnik demonstracji

dendrologia /ˌdɛ̃ndrɔˈlɔɟja/ (n)
δενδρολογία
  (botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;

denerwować /ˌdɛ̃nɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
εκνευρίζω
  działać komuś na nerwy, wyprowadzać kogoś z równowagi emocjonalnej / psychicznej
εκνευρίζομαι
  być czymś przejętym, wzburzonym, podekscytowanym; odczuwać zdenerwowanie

dentysta /dɛ̃nˈtɨsta/ (n)
οδοντίατρος
  (zobacz) stomatolog;

denuncjować /ˌdɛ̃nũnˈʦ̑ʲjɔvaʨ̑/ (v)
αποκαλύπτω
  donosić władzom poufnie o popełnieniu przez kogoś wykroczenia, potajemnie oskarżać o takie czyny lub poglądy

depilacja /ˌdɛpʲiˈlaʦ̑ʲja/ (n)
αποτρίχωση
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) usuwanie włosów z miejsc niepożądanych za pomocą urządzeń lub środków chemicznych;

deportacja /ˌdɛpɔrˈtaʦ̑ʲja/ (n)
απέλαση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydalenie cudzoziemca poza granice danego kraju
εξορία
  zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt

deportować /ˌdɛpɔrˈtɔvaʨ̑/ (v)
εξορίζω
  zsyłać, wywozić z rozkazu władz poza granice państwa lub miejscowości

depresja poporodowa /dɛˈprɛsʲja ˌpɔpɔrɔˈdɔva/ (n)
επιλόχεια κατάθλιψη
  (medycyna, medyczny) zaburzenia nastroju objawiające się epizodem depresyjnym w ciągu trzech miesięcy po porodzie, trwające od dwóch do sześciu miesięcy;

deprymować /ˌdɛprɨ̃ˈmɔvaʨ̑/ (v)
ταπεινώνω
  wprawiać w stan zakłopotania, niepewności

deptać /ˈdɛptaʨ̑/ (v)
πατώ
  przygniatać coś, stąpając po tym

derby /ˈdɛrbɨ/ (n)
ντέρμπι
  rodzaj angielskiej gonitwy dla koni;

derkacz /ˈdɛrkaʧ̑/ (n)
ορτυκομάνα
  (ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie;

dermatolog /ˌdɛrmaˈtɔlɔk/ (n)
δερματολόγος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach
  (medycyna, medyczny) kobieta dermatolog (1.1), dermatolożka

dermatologia /ˌdɛrmatɔˈlɔɟja/ (n)
δερματολογία
  (medycyna, medyczny) nauka zajmująca sie chorobami skóry i jej przydatków;

dermatologiczny /dˌɛrmatˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
δερματολογικός
  (medycyna, medyczny) związany z dermatologią, dotyczący dermatologii

desensytyzacja /ˌdɛsɛ̃w̃sɨtɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
απευαισθητοποίηση
  (psychologia, psychologiczny) terapia polegająca na redukowaniu intensywności reakcji lękowej;

deser /ˈdɛsɛr/ (n)
επιδόρπιο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

deska /ˈdɛska/ (n)
σανίδα
  (przenośnie, przenośnia) (grubiański, grubiańsko) kobieta z małym biustem
σανίδα, σανίδι
  płaski kawałek drewna;

deska do prasowania /dˈɛska dɔ prˌasɔvˈaɲʲa/ (n)
σιδερώστρα
  specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny

deska rozdzielcza /ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a/ (n)
ταμπλό
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;

deski /ˈdɛsʲci/ (n)
παλκοσένικο, πάλκο, σκηνή
  (przenośnie, przenośnia) scena teatralna

deskorolka /ˌdɛskɔˈrɔlka/ (n)
τροχοσανίδα
  (sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

despot /ˈdɛspɔt/ (n)
δεσπότης
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł cesarzy bizantyjskich i ich krewnych
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł władców serbskich

despota /dɛsˈpɔta/ (n)
δεσπότης
  (historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę

destabilizacja /ˌdɛstabʲilʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
αποσταθεροποίηση
  zachwianie równowagi, zakłócenie porządku, wprowadzenie chaosu

destrukcja /dɛˈstrukʦ̑ʲja/ (n)
καταστροφή
  niszczenie, zniszczenie, rozpad

destrukcyjny /ˌdɛstrukˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
καταστρεπτικός
  posiadający własność niszczenia czegoś lub burzenia jego struktury

destylacja /ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja/ (n)
απόσταξη
  (chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);

destylowany /dˌɛstɨlɔvˈanɨ/ (adj)
απεσταγμένος
  (chemia, chemiczny) poddany procesowi destylacji

deszcz /dɛʃʧ̑/ (n)
βροχή
  (meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;

deszczomierz /dɛʃˈʧ̑ɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
βροχόμετρο
  (meteorologia, meteorologiczny) (metrologia, metrologiczny) aparat do pomiaru opadów deszczowych;

deszczowy /dɛʃˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
βροχίσιος, βρόχινος, όμβριος
  związany z deszczem, odnoszący się do deszczu
βροχερός
  obfitujący w deszcz

deszczówka /dɛʃtʃˈufka/ (n)
βροχόνερο
  (potocznie, potoczny) woda pochodząca z opadów deszczu

detal /ˈdɛtal/ (n)
λιανεμπόριο, λιανική
  (ekonomia, ekonomiczny) forma handlu, w małych ilościach, sprzedaż niehurtowa, bezpośrednio konsumentowi
λεπτομέρεια
  szczegół, coś mało ważnego

detektyw /dɛˈtɛktɨf/ (n)
ντετέκτιβ, ιδιωτικός αστυνομικός
  człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa

deterioracja /ˌdɛtɛrʲjɔˈraʦ̑ʲja/ (n)
χειροτέρεμα, χειροτέρευση
  pogorszenie stanu, spadek sprawności, przydatności, wartości

detonator /ˌdɛtɔ̃ˈnatɔr/ (n)
πυροκροτητής
  ładunek materiału wybuchowego przenoszący detonację ze spłonki do kruszącego materiału wybuchowego;

dewaluacja /ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
υποτίμηση
  (ekonomia, ekonomiczny) urzędowe obniżenie kursu danej waluty;

dewotka /dɛˈvɔtka/ (n)
θεούσα
  forma żeńska od: dewot

dezinformacja /dˌɛzinfɔrmˈatsja/ (n)
παραπληροφόρηση
  wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji;

dezodorant /ˌdɛzɔˈdɔrãnt/ (n)
αποσμητικό
  (higiena, higieniczny) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;

dezorientacja /ˌdɛzɔrʲjɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
αποπροσανατολισμός
  brak orientacji w jakiejś sprawie, niewłaściwy pogląd

dezynfekcja /ˌdɛzɨ̃nˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
απολύμανση
  odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;

dezynfekować /ˌdɛzɨ̃nfɛˈkɔvaʨ̑/ (v)
απολυμαίνω
  dokonywać dezynfekcji

diabetolog /ˌdʲjabɛˈtɔlɔk/ (n)
διαβητολόγος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy i jej powikłań
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka diabetologii

diabetyk /dʲjaˈbɛtɨk/ (n)
διαβητικός
  osoba chora na cukrzycę

diabeł /ˈdʲjabɛw/ (n)
διάβολος, δαίμονας, σατανάς
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) upadły anioł, kuszący do grzechu;

diagnoza /dʲjaˈɡnɔza/ (n)
διάγνωση
  (medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby

diagram /ˈdʲjaɡrãm/ (n)
διάγραμμα
  graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości;

diakon /djˈakɔn/ (n)
διάκονος, διάκος
  (kościelny) duchowny z najniższym stopniem świeceń prezbiteratu;

dialekt /ˈdʲjalɛkt/ (n)
διάλεκτος
  (językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

dialektolog /djˌalɛktˈɔlɔk/ (n)
διαλεκτολόγος
  (językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca badający dialekty i gwary

dialog /ˈdʲjalɔk/ (n)
διάλογος
  rozmowa dwóch osób

diament /ˈdʲjãmɛ̃nt/ (n)
διαμάντι
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;

diaskop /ˈdʲjaskɔp/ (n)
προβολέας διαφανειών
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania przezroczy na ekranie;

diaspora /dʲjaˈspɔra/ (n)
διασπορά
  ogół ludności danego narodu mieszkającej poza swoim macierzystym krajem

dielektryk /dʲjɛˈlɛktrɨk/ (n)
διηλεκτρικό, διηλεκτρικός υλικό
  materiał, który bardzo słabo przewodzi prąd;

diesel /ˈdʲizɛl/ (n)
ντίζελ αυτοκίνητο
  (motoryzacja) (potocznie, potoczny) pojazd z dieslem (1.1)
ντίζελ, πετρελαιοκινητήρας, πετρελαιομηχανή
  (technologia, technika, techniczny) silnik wysokoprężny;

dieta /ˈdʲjɛta/ (n)
δίαιτα
  (medycyna, medyczny) sposób odżywiania się
  (potocznie, potoczny) odchudzanie się, niskokaloryczne jedzenie

difalia /dʲiˈfalʲja/ (n)
διφαλία
  (anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa

dihydralazyna /ˌdʲixɨdralaˈzɨ̃na/ (n)
διυδραλαζίνη
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający obwodowe naczynia tętnicze, będący pochodną hydrazynoftalazyny

dimos /dʲˈimɔs/ (n)
δήμος
  (administracja) grecki odpowiednik gminy administracyjnej;

dinozaur /dʲĩˈnɔzawr/ (n)
δεινόσαυρος
  (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;

dioda /ˈdʲjɔda/ (n)
δίοδος
  (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;

diopsyd /djˈɔpsɨt/ (n)
διοψίδιος
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg[Si2O6];

diuna /ˈdʲjũna/ (n)
αμμόλοφος
  ruchoma wydma na wybrzeżu morskim powstała przez nawiewanie piasku

dla /dla/ (preposition)
για
  …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności
  …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa adresata uczuć wykonawcy czynności

dlaczego /dlaˈʧ̑ɛɡɔ/ (interrogativePronoun)
γιατί
  …używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności

dlaczego /dlaˈʧ̑ɛɡɔ/ (pronoun)
γιατί
  …używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności

dmuchać /ˈdmuxaʨ̑/ (v)
πηδώ
  (wulgarnie, wulgaryzm) o mężczyźnie: odbywać stosunek płciowy z kobietą
φυσώ
  wypuszczać powietrze z ust

dniówka /dɲʲˈufka/ (n)
μεροκάματο
  dzień pracy zarobkowej
ημερομίσθιο, μεροκάματο
  wynagrodzenie za przepracowany dzień

dno /dnɔ/ (n)
βυθός, πυθμένας
  dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu
πάτος, πυθμένας
  wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu

do /dɔ/ (preposition)
σε
  …określający końcowy punkt w przestrzeni

do dupy /dɔ‿ˈdupɨ/ (adj)
του κώλου
  (wulgarnie, wulgaryzm) o czymś lub kimś beznadziejnym, kiepskim

do greckich kalend /dɔ‿ˈɡrɛʦ̑ʲcix ˈkalɛ̃nt/ (adv)
στις ελληνικές καλένδες
  (przenośnie, przenośnia) (przestarzałe, przestarzały) do bliżej nieokreślonego terminu w przyszłości

do góry /dɔ ɡˈurɨ/ (adv)
πάνω
  w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię

do góry nogami /dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi/ (adv)
άνω κάτω
  dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy

do kurwy nędzy /dɔ‿ˈkurvɨ ˈnɛ̃nʣ̑ɨ/ (interjection)
γαμώ το στανιό μου
  (wulgarnie, wulgaryzm) emocjonalne wyrażenie niezadowolenia, niedowierzania mówiącego w określonej sytuacji

do siego roku /dɔ‿ˈɕɛɡɔ ˈrɔku/ (idiom)
καλή χρονιά
  forma życzeń noworocznych, (dosłownie) do tego roku (obyśmy dożyli)

do widzenia /ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (interjection)
εις το επανιδείν, αντίο, γεια, χαίρετε
  uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś

doba /ˈdɔba/ (n)
εικοσιτετράωρο
  (jednostka miary) jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny)

doberman /dɔˈbɛrmãn/ (n)
ντόμπερμαν
  (kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści;

dobra /ˈdɔbra/ (interjection)
γίνομαι, εντάξει, καλά
  (potocznie, potoczny) zgoda, przyzwolenie

dobra, dobra /ˈdɔbra ˈdɔbra/ (interjection)
καλά
  (potocznie, potoczny) obiekcje, skrupuły, zastrzeżenia
  (potocznie, potoczny) powątpiewanie, podanie w wątpliwość
  (potocznie, potoczny) pozorna akceptacja cudzego zdania
  (potocznie, potoczny) zgoda ze zniecierpliwieniem lub rezygnacją

dobranoc /dɔˈbrãnɔʦ̑/ (interjection)
καληνύχτα, καληνύκτα
  pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy

dobrobyt /dɔˈbrɔbɨt/ (n)
ευημερία
  dobre warunki materialne

dobroczynność /dˌɔbrɔtʃˈɨnnɔɕtɕ/ (n)
αγαθοεργία
  działalność polegająca na bezinteresownym niesieniu pomocy potrzebującym

dobroć /ˈdɔbrɔʨ̑/ (n)
καλοσύνη
  cecha postępowania odznaczająca się życzliwością

dobry /ˈdɔbrɨ/ (adj)
καλός, αγαθός
  miły, uczynny, usłużny, szlachetny

dobry wieczór /ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur/ (interjection)
καλησπέρα
  uprzejme powitanie używane wieczorem

dobrze /ˈdɔbʒɛ/ (adv)
καλά
  w należyty sposób

dochód /ˈdɔxut/ (n)
εισόδημα, προϊόν
  (ekonomia, ekonomiczny) suma wpływów z wszystkich źródeł lub określonego ich typu;

dochód narodowy /ˈdɔxut ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
εθνικό εισόδημα
  (ekonomia, ekonomiczny) wartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych przez obywateli danego kraju na jego terenie i za granicą, pomniejszona o amortyzację i podatki pośrednie (zwykle liczony w okresie roku kalendarzowego);

docierać /dɔˈʨ̑ɛraʨ̑/ (v)
φτάνω
  dostosować się, dopasować się do siebie

dodawanie /ˌdɔdaˈvãɲɛ/ (n)
πρόσθεση
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus);
  (matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1)
  (rzeczownik odczasownikowy) od: dodawać

dodo /ˈdɔdɔ/ (n)
ντόντο
  (ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus;

dogodny /dɔɡˈɔdnɨ/ (adj)
βολικός
  odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom

dogrywka /dɔˈɡrɨfka/ (n)
παράταση
  (sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania

doić /ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
αρμέγω
  (zootechnika, zootechniczny) pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy, owcy
  (przenośnie, przenośnia) zabierać, wyłudzać od kogoś pieniądze

dojenie /dɔˈjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
άρμεγμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: doić

dojrzałość /dɔjʒˈawɔɕtɕ/ (n)
ωριμότητα
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: dojrzały

dojrzały /dɔjˈʒawɨ/ (adj)
ώριμος
  o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju
  taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny

dojrzewać /dɔjˈʒɛvaʨ̑/ (v)
ωριμάζω
  osiągać pełnię rozwoju; osiągać dojrzałość, dorosłość

dok /dɔk/ (n)
δεξαμενή
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) basen portowy lub pływająca konstrukcja, zapewniające utrzymanie położenia statku w stałej pozycji

dokonać /dɔˈkɔ̃naʨ̑/ (v)
πραγματοποιώ
  wykonać, stworzyć coś ważnego, istotnego dla jakiejś dziedziny
εκτελώ, επιτελώ
  zrobić coś do końca, wykonać jakąś funkcję, czynność

dokrętka /dɔkrˈɛntka/ (n)
κόντρα-παξιμάδι
  (technologia, technika, techniczny) nakrętka zabezpieczająca śrubę przed odkręceniem się

doktorski /dɔkˈtɔrsʲci/ (adj)
διδακτορικός
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z doktorem, ze stopniem doktora; należący do doktora

doktryna /dɔkˈtrɨ̃na/ (n)
δόγμα, θεωρία
  podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii

dokument /dɔˈkũmɛ̃nt/ (n)
έγγραφο
  materiał w postaci papierowej potwierdzający coś;
χαρτιά
  przedmiot poświadczający jakiś stan rzeczy

dokładnie /dɔˈkwadʲɲɛ/ (adv)
ακριβώς, επακριβώς
  w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły

dokładny /dɔˈkwadnɨ/ (adj)
ακριβής
  wykonany z dużą starannością
  o człowieku: robiący coś starannie

dolar /ˈdɔlar/ (n)
δολάριο
  (jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $;

dolegliwość /ˌdɔlɛɡˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
αρρώστια
  choroba, schorzenie, problem zdrowotny

dolewać oliwy do ognia /dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa/ (v)
ρίχνω λάδι στη φωτιά
  zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje

dolina /dɔˈlʲĩna/ (n)
κοιλάδα
  (geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;

dolmen /ˈdɔlmɛ̃n/ (n)
ντολμέν
  (archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;

dom /dɔ̃m/ /ˈdɔmɨ/ (n)
σπίτι, οίκος
  (architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny
  (heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia
κατάστημα, οίκος
  (urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa
σπίτι
  pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym

dom akademicki /ˈdɔ̃m ˌakadɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci/ (n)
φοιτητική εστία
  (rzadki, rzadko używany) (szkolnictwo, szkolny) budynek, w którym mieszkają studenci;

dom dziecka /ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka/ (n)
ορφανοτροφείο
  placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;

dom publiczny /ˈdɔ̃m puˈblʲiʧ̑nɨ/ (n)
οίκος ανοχής
  dom, w którym jest uprawiana prostytucja;

dom starców /ˈdɔ̃m ˈstarʦ̑uf/ (n)
γηροκομείο
  zakład, w którym dożywają osoby stare i pozbawione opieki

domagać się /dɔ̃ˈmaɡaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
απαιτώ
  wymagać, potrzebować, żądać, chcieć coś dla siebie

domek z kart /ˈdɔ̃mɛk ˈs‿kart/ (n)
χάρτινος πύργος χάρτινοι πύργοι
  (przenośnie, przenośnia) coś, co jest nietrwałe

domena publiczna /dɔ̃ˈmɛ̃na puˈblʲiʧ̑na/ (n)
κοινό κτήμα
  ogół twórczości, która może być wykorzystana przez wszystkich w dowolnym celu ze względu na zrzeczenie się lub wygaśnięcia praw autorskich;

domino /dɔ̃ˈmʲĩnɔ/ (n)
ντόμινο
  gra towarzyska rozgrywana 28 kamieniami, z których każdy ma na swoich końcach od 0 do 6 kropek;
  kamień do gry (1.1)
  strój maskaradowy w formie płaszcza z kapturem

domofon /dɔ̃ˈmɔfɔ̃n/ (n)
θυροτηλέφωνο
  urządzenie elektroniczne wykorzystywane w blokach mieszkalnych do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali;

domowy /dɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
κατοικίδιος, σπιτίσιος, σπιτικός
  związany z domem, dotyczący domu

doniczka /dɔ̃ˈɲiʧ̑ka/ (n)
γλάστρα
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;

doniosłość /dɔɲʲˈɔswɔɕtɕ/ (n)
αξία
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: doniosły

donkiszoteria /dˌɔŋkiʃɔtˈɛrja/ (n)
δονκιχωτικός πράξη, δονκιχωτικός συμπεριφορά
  postępowanie, zachowanie właściwe donkiszotowi

donosiciel /ˌdɔ̃nɔˈɕiʨ̑ɛl/ (n)
καταδότης
  ten, kto donosi

dookoła /ˌdɔːˈkɔwa/ (adv)
γύρω
  (przenośnie, przenośnia) służy do określenia głównego tematu rozmowy, myśli itp.
γύρω, γύρω γύρω, ολόγυρα, τριγύρω
  ze wszystkich stron punktu położonego w środku

dopełniacz /dɔˈpɛwʲɲaʧ̑/ (n)
γενική
  (gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?;

dopełnienie /ˌdɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
αντικείμενο
  (gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności;
συμπλήρωμα
  (matematyka, matematyczny) zbiór elementów nie należących do danego zbioru;
  (rzeczownik odczasownikowy) od: dopełnić
  część dopełniająca całość

doping /ˈdɔpʲĩŋk/ (n)
ντοπάρισμα, ντόπιγκ
  (sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości

dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie /dɔˈputɨ ˈʣ̑bãn ˈvɔdɛ ˈnɔɕi dɔˈpuci‿mu‿ɕɛ ˈuxɔ ɲɛ‿ˈurvʲjɛ/ (proverb)
πολλές φορές πάει η στάμνα για νερό και μια φορά σπάει; πολλές φορές πάει η στάμνα για νερό, μα κάποτε ραγίζει
  każdy ma swoje granice wytrzymałości

dopływ /ˈdɔpwɨf/ (n)
παραπόταμος
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora

dorada /dɔˈrada/ (n)
τσιπούρα
  (ichtiologia, ichtiologiczny) srebrzysta ryba morska z pasami na bokach;

doradca /dɔrˈattsa/ (n)
σύμβουλος
  osoba udzielająca porad

dorosły /dɔˈrɔswɨ/ (adj)
μεγάλος
  o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym

dosadnie /dɔˈsadʲɲɛ/ (adv)
έντονα, δηκτικά
  w sposób dosadny, mocny, nie pozostawiający złudzeń, wątpliwości, niejasności

doskonały /ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ/ (adj)
τέλειος
  skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć
  wspaniały, bardzo dobry, najlepszy z możliwych, pozbawiony wad

dostawca /dɔˈstafʦ̑a/ (n)
προμηθευτής
  (handel, handlowy) osoba lub instytucja zajmująca się dostarczaniem towarów lub usług dla klientów

dostojnik /dɔˈstɔjɲik/ (n)
αξιωματούχος
  osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa

dostrzegalny /dˌɔstʃɛɡˈalnɨ/ (adj)
ορατός
  możliwy do dostrzeżenia, zobaczenia

dostęp /ˈdɔstɛ̃mp/ (n)
πρόσβαση
  możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby

dostępny /dɔˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
ευπρόσιτος, προσιτός, προσηνής, προσπελάσιμος
  (o miejscu) taki, do którego można dojść lub dotrzeć
εφικτός, διαθέσιμος
  możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia
προσιτός
  łatwy do zrozumienia

doszczętnie /dɔˈʃʧ̑ɛ̃ntʲɲɛ/ (adv)
κατά κράτος, ολοκληρωτικά, ολοσχερώς
  o niszczeniu czegoś: całkowicie, kompletnie

dosłownie /dɔˈswɔvʲɲɛ/ (adv)
κατά γράμμα, κατά λέξη, κυριολεκτικός, πιστός
  w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa

dotyczyć /dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑/ (v)
αφορώ
  mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś

dotyk /ˈdɔtɨk/ (n)
αφή
  (fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;

dotykać /dɔˈtɨkaʨ̑/ (v)
αγγίζω, θίγω
  (przenośnie, przenośnia) poruszać jakieś zagadnienie w rozmowie
αγγίζω, πειράζω
  (przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość, urażać kogoś
αγγίζω, φτάνω
  sięgać aż do czegoś, graniczyć, stykać się z czymś
αγγίζω
  zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego

doustnie /dɔˈustɲʲɛ/ (adv)
από στόματος, από του στόματος
  (medycyna, medyczny) przyjmowany lub podawany do ust, przez usta

dowód /ˈdɔvut/ (n)
απόδειξη
  przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)
  (matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;

dowód osobisty /ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ/ (n)
δελτίο ταυτότητας, ταυτότητα
  (administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo;

dozorca /dɔˈzɔrʦ̑a/ (n)
θυρωρός, πορτιέρης
  osoba opiekująca się budynkiem mieszkalnym, utrzymująca czystość w nim i wokół niego

dołek /ˈdɔwɛk/ (n)
λακκούβα
  (zdrobniale) od: dół; mały dół, zagłębienie
γούβα λακκάκι
  nieznaczne wgłębienie w ciele człowieka

dośrodkowy /dˌɔɕrɔtkˈɔvɨ/ (adj)
κεντρομόλος
  skierowany do środka

doświadczalny /ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑alnɨ/ (adj)
πειραματικός
  bazujący na doświadczeniu; dowiedziony za pomocą doświadczenia
  taki, który służy w doświadczeniu, przeznaczony do doświadczeń

doświadczać /dɔɕfʲˈattʃatɕ/ (v)
δοκιμάζω
  doznawać czegoś

dość /dɔɕʨ̑/ (indefiniteCardinalNumeral)
αρκετά
  w pewnym stopniu; w sposób wystarczający, w miarę

dożylny /dɔʒˈɨlnɨ/ (adj)
ενδοφλέβιος
  bezpośrednio wprowadzany do krwiobiegu przez żyłę

dożywocie /ˌdɔʒɨˈvɔʨ̑ɛ/ (n)
ισόβια
  (potocznie, potoczny) kara dożywotniego pozbawienia wolności;

dożywotni /ˌdɔʒɨˈvɔtʲɲi/ (adj)
ισόβιος
  taki, który potrwa do końca czyjegoś życia

drabina /draˈbʲĩna/ (n)
σκάλα
  drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

drachma /ˈdraxma/ (n)
δραχμή
  (historia, historyczny, historycznie) moneta w starożytnej Grecji;
  (jednostka monetarna) nowożytna waluta Grecji w latach 1832-2002

dragon /ˈdraɡɔ̃n/ (n)
δραγόνος
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny
αλόγα
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) o potężnej i energicznej kobiecie, która lubi dyrygować, dowodzić innymi

drakoński /drakˈɔɲski/ (adj)
δρακόντειος
  (dosłownie) (historia, historyczny, historycznie) związany z Drakonem, dotyczący Drakona
  (przenośnie, przenośnia) bardzo restrykcyjny i surowy

drakońskie prawa /draˈkɔ̃j̃sʲcɛ ˈprava/ (idiom)
δρακόντειοι νόμοι
  (przenośnie, przenośnia) prawa surowe, bezwzględne, okrutne i ostre

dram /drãm/ (n)
ντραμ
  (jednostka monetarna) waluta Armenii;

dramat /ˈdrãmat/ (n)
δράμα
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;

dramaturg /drãˈmaturk/ (n)
δραματουργός
  pisarz tworzący dramaty przeznaczone do wystawienia na scenie

drapacz chmur /ˈdrapaʧ̑ ˈxmur/ (n)
ουρανοξύστης
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) bardzo wysoki budynek

drażliwość /draʒˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
ερεθιστικότητα
  cecha tego, kto jest drażliwy, kogo łatwo rozdrażnić

dreszcz /drɛʃʧ̑/ (n)
ρίγος
  (fizjologia, fizjologiczny) odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą;

dreszczowiec /drɛʃˈʧ̑ɔvʲjɛʦ̑/ (n)
θρίλερ
  rodzaj utworu sensacyjnego, filmu lub powieści mającego wywołać u odbiorcy uczucie grozy; w odróżnieniu od horroru zagrożenie jest realne;

drewniak /ˈdrɛvʲɲak/ (n)
ξυλοπάπουτσο, σαμπό
  but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie

drewniany /drɛvʲˈɲãnɨ/ (adj)
ξύλινος
  wykonany z drewna

drewno /ˈdrɛvnɔ/ (n)
ξύλο
  (botanika, botaniczny) tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę;
ξύλο, ξυλεία
  materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;

drezyna /drɛˈzɨ̃na/ (n)
δραιζίνα
  mały pojazd kolejowy, wykorzystywany głównie przy pracach torowych;

drobiowy /drɔˈbʲjɔvɨ/ (adj)
πουλερικό
  (spożywczy) sporządzony z drobiu
πτηνοτροφικός
  (zootechnika, zootechniczny) związany z drobiem, przeznaczony dla drobiu

drobne /ˈdrɔbnɛ/ (n)
ψιλά
  (potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety

drobnomieszczański /drˌɔbnɔmjɛʃtʃˈaɲski/ (adj)
μικροαστικός
  związany z drobnomieszczaństwem

drobnoziarnisty /ˌdrɔbnɔʑarʲˈɲistɨ/ (adj)
λεπτόκοκκος
  złożony z drobnych ziarenek, cząstek, zawierający drobne ziarna

droga /ˈdrɔɡa/ (n)
δρόμος, οδός, στράτα
  każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;

drogi /ˈdrɔɟi/ (adj)
αγαπητός
  bliski uczuciowo
ακριβός
  posiadający wysoką cenę

drogi oddechowe /drˈɔɡʲi ˌɔddɛxˈɔvɛ/ (n)
αναπνευστική οδός
  (anatomia, anatomiczny) jama nosowa, jama ustna, gardło, krtań, tchawica i oskrzela

drogowy /drɔˈɡɔvɨ/ (adj)
οδικός
  dotyczący drogi

dromader /drɔ̃ˈmadɛr/ (n)
δρομάδα
  (zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny;

drozd /drɔst/ (n)
τσίχλα, κίχλη
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;

drozd śpiewak /drˈɔst ɕpʲˈɛvak/ (n)
κελαηδότσιχλα
  (ornitologia, ornitologiczny) Turdus philomelos, gatunek ptaka z rodziny drozdowatych;

drożdże /ˈdrɔʒʤ̑ɛ/ (n)
ζύμη, προζύμι
  (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie
μαγιά, ζυμομύκητας
  (mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;

druga strona medalu /ˈdruɡa ˈstrɔ̃na mɛˈdalu/ (idiom)
η άλλη πλευρά του νομίσματος, η άλλη όψη του νομίσματος
  inny (zwykle negatywny) aspekt danej sprawy, kwestii

druga wojna światowa /ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva/ (pn)
Β' Παγκόσμιος Πόλεμος
  (historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945;

drugorzędny /drˌuɡɔʒˈɛndnɨ/ (adj)
δευτερεύων
  mniej ważny, niższej kategorii

druid /ˈdru<sup>j</sup>it/ (n)
δρυΐδης
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny kapłan celtycki;

drukarka /druˈkarka/ (n)
εκτυπωτής
  urządzenie służące do drukowania

drukarka atramentowa /drukˈarka ˌatramɛntˈɔva/ (n)
εκτυπωτής έγχυσης μελάνης
  (informatyka, informatyczny) drukarka wykorzystująca do druku tusz (umieszczony w kartridżach);

drukarka laserowa /drukˈarka lˌasɛrˈɔva/ (n)
εκτυπωτής λέιζερ
  (informatyka, informatyczny) rodzaj drukarki wykorzystującej w procesie drukowania laser, uzyskująca wydruk poprzez umieszczenie na papierze cząstek tonera;

drukarnia /druˈkarʲɲa/ (n)
τυπογραφείο
  zakład zajmujący się produkcją druków; miejsce, w którym się drukuje

drukować /druˈkɔvaʨ̑/ (v)
τυπώνω, εκτυπώνω
  dawać coś do druku, publikować
  robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce
εκτυπώνω, τυπώνω
  umieszczać na tkaninie wzór przez barwienie, wytłaczanie, odciskanie

drumla /ˈdrũmla/ (n)
άρπα των Εβραίων
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;

drut /drut/ (n)
σύρμα
  (technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy;

drut kolczasty /ˈdrut kɔlˈʧ̑astɨ/ (n)
συρματόπλεγμα
  materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;

drużyna /druˈʒɨ̃na/ (n)
ομάδα
  zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania
  (wojskowość, wojskowy) mały oddział piechoty;

drwal /drval/ (n)
ξυλοκόπος, υλοτόμος
  człowiek pracujący w leśnictwie, który ścina drzewa;

drwalnia /ˈdrvalʲɲa/ (n)
αποθήκη καυσόξυλο
  (budownictwo) pomieszczenie do rąbania i przechowywania drewna (obecnie najczęściej na opał)

drybling /ˈdrɨblʲĩŋk/ (n)
ντρίμπλα
  (sport, sportowy) seria szybkich wymachów nogami nad piłką połączonych z nagłymi zwrotami ciała i zmianami kierunku poruszania się zawodnika w celu ominięcia zawodników przeciwnej drużyny i niestracenia przy tym piłki;

dryblować /drɨˈblɔvaʨ̑/ (v)
ντριμπλάρω
  (sport, sportowy) poruszać się w sposób mający na celu zmylenie i ominięcie przeciwnika

drylownica /ˌdrɨlɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
αφαιρέτης κουκουτσιών
  urządzenie do mechanicznego usuwania pestek z owoców

drzazga /ˈḍʒazɡa/ (n)
αγκάθι, αγκίδα, σχίζα
  niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.)

drzemać /ˈḍʒɛ̃maʨ̑/ (v)
λαγοκοιμάμαι, μισοκοιμάμαι
  lekko, czujnie spać

drzewo /ˈḍʒɛvɔ/ (n)
δέντρο, δένδρο
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;
δέντρο
  (informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca (1.2);
  (matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);

drzewo genealogiczne /ˈḍʒɛvɔ ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟiʧ̑nɛ/ (n)
γενεαλογικό δέντρο
  graf przedstawiający koligacje rodzinne

drzeworyt /dʒɛvˈɔrɨt/ (n)
ξυλογραφία
  (sztuka) technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek;

drzeworytnik /dʒˌɛvɔrˈɨtɲik/ (n)
ξυλογράφος, χαράκτης
  (sztuka) artysta zajmujący się drzeworytnictwem

drzwi /ḍʒvʲi/ (n)
πόρτα, θύρα
  ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór
θύρα, πόρτα
  zakrycie na podobieństwo drzwi (1.1) każdego otworu, przez który można wejść lub coś wkładać

drzwiczki /ˈḍʒvʲiʧ̑ʲci/ (n)
πορτίτσα, πορτούλα
  (zdrobniale) od: drzwi

drób /drup/ (n)
πουλερικό
  (zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.)

drżeć /drʒɛʨ̑/ (v)
τρεμουλιάζω, τρέμω
  trząść się, drgać, dygotać

dubeltówka /ˌdubɛlˈtufka/ (n)
δίκαννο
  (łowiectwo, łowiecki) popularna, gładkolufowa, śrutowa broń myśliwska o dwóch równoległych – w pionie lub poziomie – lufach;

dubler /dˈublɛr/ (n)
κασκαντέρ
  zastępca aktora w scenach wymagających szczególnych umiejętności

duch /dux/ (n)
πνεύμα
  zapał, entuzjazm
  umysł, myśli ludzkie
  temperament, usposobienie
  dusza ludzka
  istota, treść, charakter czegoś
  niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami;

duchowo /duˈxɔvɔ/ (adv)
πνευματικά
  w sposób duchowy, dotyczący duchowości

duchowość /duˈxɔvɔɕʨ̑/ (n)
πνευματικότητα
  to, co duchowe, co odnosi się do życia wewnętrznego człowieka

dudek /ˈdudɛk/ (n)
τσαλαπετεινός
  (ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

dulka /ˈdulka/ (n)
σκαρμός
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji;

dupa /ˈdupa/ (n)
κώλος
  (wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt

dupek /ˈdupɛk/ (n)
μαλάκας, παπάρης
  (grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności

dupoliz /dupˈɔlis/ (n)
κωλογλείφτης, σφογγοκωλάριος
  (wulgarnie, wulgaryzm) lizus

dur /dur/ (n)
τύφος
  (medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna;

dureń /ˈdurɛ̃ɲ/ (n)
βλάκας
  (potocznie, potoczny) człowiek mało inteligentny

dureń do kwadratu /ˈdurɛ̃ɲ ˌdɔ‿kfaˈdratu/ (n)
βλάκας με περικεφαλαία
  o kimś szczególnie głupim

durszlak /ˈdurʃlak/ (n)
σουρωτήρι
  dziurkowana miska do odcedzania

dusza /ˈduʃa/ (n)
ψυχή
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;

dusznica bolesna /duʃɲˈitsa bɔlˈɛsna/ (n)
στηθάγχη
  (medycyna, medyczny) zmiany chorobowe w naczyniach wieńcowych i niedokrwienie mięśnia sercowego, powodujące bóle zamostkowe i uczucie duszności

duński /ˈdũj̃sʲci/ (adj)
δανικός, δανέζικος
  odnoszący się do Danii lub Duńczyków

duński /ˈdũj̃sʲci/ (n)
δανέζικα, δανικά
  język urzędowy Danii;

duża litera /ˈduʒa lʲiˈtɛra/ (n)
κεφαλαίο
  litera pisana tak, jak na początku zdania albo nazwiska

dużo /ˈduʒɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
πολύς
  w wielkiej ilości

duży /ˈduʒɨ/ (adj)
μεγάλος
  mający znaczne, wielkie rozmiary

duży ekran /ˈduʒɨ ˈɛkrãn/ (n)
μεγάλη οθόνη
  (przenośnie, przenośnia) kino

duży pokój /ˈduʒɨ ˈpɔkuj/ (n)
σαλόνι, σάλα
  zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon

dwa ognie /ˈdva ˈɔɟɲɛ/ (idiom)
μήλα
  (sport, sportowy) gra zespołowa polegająca na zbijaniu piłką przez matkę i jej drużynę członków przeciwnej drużyny;

dwoinka zapalenia płuc /dvɔˈ<sup>j</sup>ĩnka ˌzapaˈlɛ̃ɲa ˈpwuʦ̑/ (n)
πνευμονόκοκκος
  (medycyna, medyczny) bakteria będąca jedną z przyczyn zachorowań na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie płuc;

dwoić się i troić /ˈdvɔ<sup>j</sup>iʨ̑‿ɕɛ i‿ˈtrɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
γίνομαι κομμάτια, γίνομαι χίλια κομμάτια
  starać się sprawnie coś zrobić, kilka rzeczy jednocześnie, wkładać w to wiele wysiłku

dworzec /ˈdvɔʒɛʦ̑/ (n)
σταθμός
  miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dwubiegunowy /ˌdvubʲjɛɡũˈnɔvɨ/ (adj)
διπολικός
  taki, który ma dwa bieguny

dwucyfrowy /ˌdvuʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
διψήφιος
  składający się z dwóch cyfr

dwudniowy /dvuˈdʲɲɔvɨ/ (adj)
διήμερος
  trwający dwa dni

dwudrzwiowy /dvuˈḍʒvʲjɔvɨ/ (adj)
δίθυρος
  mający dwoje drzwi lub jedne drzwi o dwóch skrzydłach

dwudziestościan /dvˌudʑɛstˈɔɕtɕan/ (n)
εικοσάεδρο
  (geometria) wielościan o dwudziestu ścianach

dwugodzinny /ˌdvuɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
δίωρος
  mający dwie godziny, istniejący od dwóch godzin
  trwający dwie godziny

dwugłowy /dvuˈɡwɔvɨ/ (adj)
δικέφαλος
  mający dwie głowy

dwujęzyczny /ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
δίγλωσσος
  o człowieku: mówiący w dwóch językach
  napisany w dwóch językach
  zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami

dwukołowy /ˌdvukɔˈwɔvɨ/ (adj)
δίκυκλος
  taki, który ma dwa koła

dwukropek /dvuˈkrɔpɛk/ (n)
διπλή τελεία
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

dwumasztowy /ˌdvũmaˈʃtɔvɨ/ (adj)
δικάταρτος
  o żaglowcu: mający dwa maszty

dwumiejscowy /ˌdvũmʲjɛ̇jˈsʦ̑ɔvɨ/ (adj)
διθέσιος
  mający dwa miejsca, przeznaczony dla dwóch osób

dwunastnica /ˌdvũnaˈstʲɲiʦ̑a/ (n)
δωδεκαδάκτυλο
  (anatomia, anatomiczny) początkowy odcinek jelita cienkiego;

dwupłat /ˈdvupwat/ (n)
διπλάνο
  (lotnictwo, lotniczy) samolot o dwóch płatach nośnych;

dwusetlecie /ˌdvusɛˈtlɛʨ̑ɛ/ (n)
δεύτερος εκατονταετηρίδα
  okres dwustu lat

dwusieczna /dvuˈɕɛʧ̑na/ (n)
διχοτόμος
  (matematyka, matematyczny) linia prosta dzieląca kąt na połowy;

dwusilnikowy /ˌdvuɕilʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
δικινητήριος
  (technologia, technika, techniczny) wyposażony w dwa silniki, posiadający dwa silniki

dwuspadowy /ˌdvuspaˈdɔvɨ/ (adj)
δίριχτος
  taki, który posiada dwie płaszczyzny spadku

dwustronny /dvuˈstrɔ̃nːɨ/ (adj)
διμερής
  taki, który można używać z dwóch stron tego czegoś
  taki, w który angażują się dwie strony

dwusylabowy /ˌdvusɨlaˈbɔvɨ/ (adj)
δισύλλαβος
  (językoznawstwo, językoznawczy) składający się z dwóch sylab

dwutlenek /dvutlˈɛnɛk/ (n)
διοξείδιο
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu

dwutlenek węgla /dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla/ (n)
διοξείδιο του άνθρακα
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;

dwutomowy /ˌdvutɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
δίτομος
  mający dwa tomy, wydany w dwóch tomach

dwutygodnik /ˌdvutɨˈɡɔdʲɲik/ (n)
δισεβδομαδιαίο περιοδικό
  czasopismo wychodzące regularnie co dwa tygodnie

dwuznaczny /dvuˈznaʧ̑nɨ/ (adj)
διφορούμενος
  zawierający dwa znaczenia, możliwy do interpretowania na dwa różne sposoby

dwuznak /ˈdvuznak/ (n)
δίψηφο
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak składający się z dwóch składników, najczęściej dwóch liter; jedna głoska oznaczona za pomocą dwóch liter

dycha /ˈdɨxa/ (n)
δεκάρα
  (zgrubienie) dziesiątka (wszystkie znaczenia), zwykle dziesięć złotych

dydaktyczny /ˌdɨdakˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
διδακτικός
  związany z dydaktyką
  wykonany w celu pouczania

dyftong /ˈdɨftɔ̃ŋk/ (n)
δίφθογγος
  (językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;

dyktator /dɨkˈtatɔr/ (n)
δικτάτορας
  (historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje władzę w sposób autorytarny, pozaprawny i zwykle brutalny

dyktatorski /dˌɨktatˈɔrski/ (adj)
δικτατορικός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyktatorem lub z dyktaturą

dyktatura /dˌɨktatˈura/ (n)
δικτατορία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

dym /dɨ̃m/ (n)
καπνός
  produkty spalania zawieszone w powietrzu

dymek /ˈdɨ̃mɛk/ (n)
μπαλονάκι, συννεφάκι
  (potocznie, potoczny) w komiksach, ilustrowanych historyjkach: miejsce, w którym zamieszczona jest wypowiedź bohatera, a także: treść tejże wypowiedzi

dymić /ˈdɨ̃mʲiʨ̑/ (v)
καπνίζω
  wydzielać dym

dymorfizm płciowy /dɨmˈɔrfizm pˌuwkɔvnitɕˈɔvɨ/ (n)
φυλετικός διμορφισμός
  (biologia, biologiczny) zróżnicowanie w morfologii samicy i samca tego samego gatunku;

dymówka /dɨ̃ˈmufka/ (n)
σταυλοχελίδονο
  (zoologia, zoologiczny) Hirundo rustica, jaskółka o granatowo-czarnym upierzeniu, rdzawym czole i gardzieli i silnie rozwidlonym ogonie, zamieszkująca gniazda, które lepi wewnątrz budynków;

dynamo /dɨ̃ˈnãmɔ/ (n)
δυναμό
  (elektryczność) prądnica, zwykle rowerowa

dynia /ˈdɨ̃ɲa/ (n)
κολοκυθιά
  (botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;
κολοκύθα, κολοκύθι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)

dyplom /ˈdɨplɔ̃m/ (n)
δίπλωμα
  dokument stwierdzający czyjś tytuł naukowy bądź zawodowy

dyplomacja /dˌɨplɔmˈatsja/ (n)
διπλωματία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi

dyplomata /ˌdɨplɔ̃ˈmata/ (n)
διπλωμάτης
  oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa
  (przenośnie, przenośnia) człowiek bardzo taktowny, kulturalny

dyrektor /dɨˈrɛktɔr/ (n)
διευθυντής, γυμνασιάρχης, λυκειάρχης
  osoba zarządzająca jakąś instytucją

dyrektorka /ˌdɨrɛkˈtɔrka/ (n)
διευθύντρια
  forma żeńska od: dyrektor

dyrygent /dɨˈrɨɡɛ̃nt/ (n)
μαέστρος
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;

dyschromia /dɨsˈxrɔ̃mʲja/ (n)
δυσχρωμία
  (medycyna, medyczny) zaburzenie pigmentacji skóry

dysfagia /dɨsfˈaɡja/ (n)
δυσφαγία
  (medycyna, medyczny) zaburzenie połykania;

dysforia /dɨsˈfɔrʲja/ (n)
δυσφορία
  (psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

dysfunkcyjny /dˌɨsfuŋktsˈɨjnɨ/ (adj)
δυσλειτουργικός
  charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo

dysk twardy /ˈdɨsk ˈtfardɨ/ (n)
σκληρός δίσκος
  (informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;

dyskietka /dɨsʲˈcɛtka/ (n)
δισκέτα
  (informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych;

dyskoteka /ˌdɨskɔˈtɛka/ (n)
δισκοθήκη
  (przestarzałe, przestarzały) płytoteka
ντισκοτέκ, δισκοθήκη
  lokal, w którym takie zabawy (1.1) odbywają się;

dyskusja /dɨsˈkusʲja/ (n)
συζήτηση
  jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

dyskusyjny /ˌdɨskuˈsɨjnɨ/ (adj)
αμφισβητήσιμος, συζητήσιμος
  budzący dyskusje, spory
συζητητικός
  dotyczący dyskusji, będący przedmiotem dyskusji

dyslalia /dɨsˈlalʲja/ (n)
δυσλαλία
  (medycyna, medyczny) ogólne określenie wad wymowy

dysleksja /dɨsˈlɛksʲja/ (n)
δυσλεξία
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

dysproz /ˈdɨsprɔs/ (n)
δυσπρόσιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

dysputa /dɨsˈputa/ (n)
διένεξη, συζήτηση
  dyskusja na poważny temat

dystopijny /dˌɨstɔpˈijnɨ/ (adj)
δυστοπικός
  związany z dystopią, dotyczący dystopii

dysza /ˈdɨʃa/ (n)
ακροφύσιο
  (hutnictwo, hutniczy) (motoryzacja) otwór wylotowy rury regulujący dopływ cieczy lub gazów
  (technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

dyszel /ˈdɨʃɛl/ (n)
τιμόνι, ρυμός
  drąg łączący przednią część wozu, sań, bryczki itp. z zaprzęgiem konnym lub ciągnikiem;

dywan /ˈdɨvãn/ (n)
τάπητας, χαλί
  (rzadki, rzadko używany) ozdobna tkanina do powieszenia na ścianach
χαλί, τάπητας
  gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;
διβάνι
  rada doradcza sułtana w imperium osmańskim;
  urząd dworski w krajach muzułmańskich

dywersyfikacja /ˌdɨvɛrsɨfʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
διαφοροποίηση
  różnicowanie asortymentu produkcji lub usług w celu zmniejszenia ryzyka w prowadzeniu działalności gospodarczej;

dywiz /ˈdɨvʲis/ (n)
κεραία
  (drukarstwo, drukarski) znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;

dywizja /dɨˈvʲizʲja/ (n)
μεραρχία
  (wojskowość, wojskowy) jednostka taktyczna złożona z kilku pułków

dyżur /ˈdɨʒur/ (n)
εφημερία, υπηρεσία
  pełnienie obowiązków społecznych lub zawodowych w przedziale czasu, na określonych warunkach

dzban /ʣ̑bãn/ (n)
κανάτι, κανάτα, στάμνα
  naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;
κανάτα, κανάτι, στάμνα
  zawartość dzbana (1.1)

dzbanek /ˈʣ̑bãnɛk/ (n)
κανάτι
  niewielki dzban

dzeta /ˈʣ̑ɛta/ (n)
ζήτα
  nazwa szóstej litery alfabetu greckiego, ζ;

dziadek /ˈʥ̑adɛk/ (n)
παππούς
  (potocznie, potoczny) starszy pan, mężczyzna w podeszłym wieku
παππούς, πάππος
  ojciec ojca
  ojciec matki

dziadek do orzechów /ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf/ (n)
καρυοθραύστης
  ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów;

działanie /ʥ̑aˈwãɲɛ/ (n)
πράξη
  zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś

działać /ˈʥ̑awaʨ̑/ (v)
λειτουργώ
  aktywnie uczestniczyć, pracować

działo /ˈʥ̑awɔ/ (n)
κανόνι, πυροβόλο
  (wojskowość, wojskowy) broń palna kalibru co najmniej 20 mm;

dziczyzna /ʥ̑iˈʧ̑ɨzna/ (n)
κυνήγι
  (spożywczy) mięso z ubitej zwierzyny łownej

dzieciarnia /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑arʲɲa/ (n)
παιδοθέμι, παιδολόγι
  (książkowy) gromada dzieci

dzieciobójca /ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujʦ̑a/ (n)
παιδοκτόνος
  (książkowy) zabójca dziecka lub dzieci

dzieciobójczyni /ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔbujˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
παιδοκτόνος
  kobieta, która zabiła własne dziecko

dzieciobójstwo /ˌʥ̑ɛ̇ʨ̑ɔˈbujstfɔ/ (n)
παιδοκτονία
  (książkowy) zabójstwo dziecka, najczęściej własnego;

dziecięcy /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
παιδικός
  przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku

dzieciństwo /ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ/ (n)
παιδική ηλικία, μικράτα
  okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

dziecko /ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ/ (n)
παιδί
  istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia;
παιδί, τέκνο, τέκνον
  potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;

dziedziczny /dʑɛdʑˈitʃnɨ/ (adj)
κληρονομικός
  przekazywany przez przodków lub przejęty od nich
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) otrzymywany w spadku

dziedzina /ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna/ (n)
πεδίο ορισμού, χωρίο
  (matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji;
τομέας, κλάδος
  sfera czyjejś aktywności

dzielenie /ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
διαίρεση
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia;

dzielić /ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑/ (v)
διαιρώ
  (matematyka, matematyczny) wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.;
  dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości
διαιρούμαι
  być rozkładalnym na określone części

dzielnica /ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
συνοικία
  wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

dziennik /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik/ (n)
εφημερίδα
  (drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie
λογιστικό βιβλίο
  (księgowość) księga, w której notowane są codziennie operacje finansowe
παρουσιολόγιο βαθμολόγιο
  (szkolnictwo, szkolny) zeszyt, w którym przechowuje się oceny i listy obecności uczniów
δελτίο ειδήσεων, είδηση
  (telewizja, telewizyjny) informacyjny program telewizyjny, radiowy
ημερολόγιο σκάφους
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) księga, w której odnotowywane są dane żeglugi oraz wydarzenia, jakie zaszły na okręcie (łodzi, statku) podczas żeglugi
ημερολόγιο, σημειωματάριο
  notatki zapisywane codziennie

dziennikarka /ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarka/ (n)
δημοσιογράφος
  kobieta zajmująca się dziennikarstwem

dziennikarski /dʑˌɛnɲikˈarski/ (adj)
δημοσιογραφικός
  związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa

dziennikarstwo /ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ/ (n)
δημοσιογραφία
  zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

dziennikarz /ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ/ (n)
δημοσιογράφος
  osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

dzierżawca /dʑɛrʒˈaftsa/ (n)
ενοικιαστής, μισθωτής
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba użytkująca mienie lub prawo majątkowe oddane w dzierżawę w zamian za czynsz

dziesiątkować /ˌʥ̑ɛ̇ɕɔ̃ntˈkɔvaʨ̑/ (v)
αποδεκατίζω
  (książkowy) (historia, historyczny, historycznie) bić, zabijać, rozstrzeliwać, karać co dziesiątą osobę
  (książkowy) niszczyć, tępić, uśmiercać masowo

dziesiątkowy /dʑˌɛɕɔntkˈɔvɨ/ (adj)
δεκαδικός
  związany z liczbą dziesięć, dotyczący liczby dziesięć

dziesięcina /dʑˌɛɕɛɲtɕˈina/ (n)
δεκάτη
  (historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów;

dziesięciobój /dʑˌɛɕɛɲtɕˈɔbuj/ (n)
δέκαθλο
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;

dziesięciolecie /ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
δέκατος επέτειος, δεκαετηρίδα
  dziesiąta rocznica (w latach)
δεκαετία, δεκαετηρίδα
  okres dziesięciu lat

dziesiętny /ʥ̑ɛ̇ˈɕɛ̃ntnɨ/ (adj)
δεκαδικός
  mający za podstawę swego układu lub konstrukcji liczbę 10

dziewczyna /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
κορίτσι
  młoda, niezamężna kobieta
κοπέλα, κορίτσι
  partnerka, nieformalna narzeczona

dziewczęcy /ʥ̑ɛfˈʧ̑ɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
κοριτσίστικος
  dotyczący dziewczyny, taki, jak u dziewczyny/dziewczynki

dziewica /ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
παρθένα
  osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

dziewictwo /dʑɛvˈitstfɔ/ (n)
παρθενιά
  (fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

dziewiczy /dʑɛvˈitʃɨ/ (adj)
παρθένος
  czysty, świeży
  nietknięty przez człowieka, pierwotny
παρθενικός
  właściwy dziewicy lub dziewictwu

dziewięcioletni /ˌʥ̑ɛvʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
εννεαετής, εννιάχρονος, εννιαετής
  mający dziewięć lat
  trwający dziewięć lat

dzieło /ˈʥ̑ɛwɔ/ (n)
έργο
  efekt pracy twórczej
  ogólnie – efekt czyichś działań

dzieło sztuki /ˈʥ̑ɛwɔ ˈʃtuci/ (n)
έργο τέχνης
  (sztuka) wytwór działalności artystycznej mający specjalną wartość artystyczną

dzień /ʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
μέρα, ημέρα
  okres od świtu do zmierzchu
  okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

dzień dobry /ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ/ (interjection)
καλημέρα, καλησπέρα
  zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu

dzień wypłaty /dʑˈɛɲ vɨpwˈatɨ/ (n)
ημέρα πληρωμής
  stały dzień tygodnia lub miesiąca, w którym pracownicy otrzymują wynagrodzenie

dzik /ʥ̑ik/ (n)
αγριογούρουνο, κάπρος
  (zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

dziki /ˈʥ̑ici/ (adj)
άγριος
  nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach

dziobak /ˈʥ̑ɔbak/ (n)
πλατύπους
  (zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych;

dziobać /ˈʥ̑ɔbaʨ̑/ (v)
ραμφίζω
  uderzać dziobem

dzioborożec /ˌʥ̑ɔbɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
καλάο
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak posiadający duży dziób z rogowymi naroślami;

dzisiaj /ˈʥ̑iɕäj/ (adv)
σήμερα
  cały dzień, który jest w tej chwili, dziś

dzisiejszy /ʥ̑iˈɕɛ̇jʃɨ/ (adj)
σύγχρονος, τωρινός
  ogólnie: aktualny, mający miejsce w obecnych czasach
σημερινός
  taki, który wydarzył się dziś

dziura /ˈʥ̑ura/ (n)
τρύπα, γούβα, λάκκος
  otwór powstały wskutek uszkodzenia

dziura ozonowa /ˈʥ̑ura ˌɔzɔ̃ˈnɔva/ (n)
τρύπα του όζοντος
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko spadku stężenia ozonu w stratosferze Ziemi;

dziurawiec /ʥ̑uˈravʲjɛʦ̑/ (n)
υπερικό
  (botanika, botaniczny) Hypericum L., liczący około 370 gatunków rodzaj roślin z rodziny dziurawcowatych;

dziurkacz biurowy /ˈʥ̑urkaʧ̑/ (n)
διακορευτής, περφορατέρ
  (biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach;

dziwka /ˈʥ̑ifka/ (n)
τσούλα
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

dziwny /ˈʥ̑ivnɨ/ (adj)
παράξενος, σπάνιος
  charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

dziób /ʥ̑up/ (n)
ράμφος
  (zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj ustnika;
  przednia część kadłuba samolotu;

dziąsło /ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ/ (n)
ούλο
  (anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

dziąsłowy /dʑɔ̃swˈɔvɨ/ (adj)
φατνιακός
  (językoznawstwo, językoznawczy) taki, którego głównym miejscem artykulacji są dziąsła
  (anatomia, anatomiczny) (stomatologia, stomatologiczny) odnoszący się do dziąsła

dzięcioł /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw/ (n)
δρυοκολάπτης
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae

dzięcioł trójpalczasty /ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˌtrujpalˈʧ̑astɨ/ (n)
τριδάχτυλος δρυοκολάπτης
  (ornitologia, ornitologiczny) Picoides tridactylus, gatunek średniej wielkości dzięcioła gnieżdżący się w północno-wschodniej części Europy oraz w górskich lasach Europy Środkowej;

dzięgiel /ˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
αγγελική
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (botanika, botaniczny) Angelica L. rodzaj bylin z rodziny selerowatych;

dziękować /ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑/ (v)
ευχαριστώ
  składać podziękowanie

dziękuję /ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ/
ευχαριστώ
  …wyrażający wdzięczność

dziękuję bardzo /ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ/
ευχαριστώ πολύ, ευχαριστούμε πολύ
  …wyrażający wdzięczność

dzwon /ʣ̑vɔ̃n/ (n)
καμπάνα
  duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

dzwonek /ˈʣ̑vɔ̃nɛk/ (n)
καμπανούλα
  (botanika, botaniczny) Campanula L., roślina o dużych, najczęściej niebieskich kwiatach
καμπανάκι, καμπανούλα, κουδούνι
  mały dzwon
κουδούνι
  urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze

dzwonnica /ˌʣ̑vɔ̃nˈɲiʦ̑a/ (n)
καμπαναριό, κωδωνοστάσιο
  (architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;

dzwonnik /ˈʣ̑vɔ̃ɲːik/ (n)
κωδωνοκρούστης
  człowiek mający za zadanie dzwonienie dzwonem kościelnym w dzwonnicy;

dół /duw/ (n)
γούβα, λάκκος
  dziura wykopana w ziemi
κάτω
  najniższa część czegoś, np. budynku, obrazu, krajobrazu, terenu

dąb /dɔ̃mp/ (n)
ξύλο βαλανιδιά
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)
βελανιδιά, δρυς, βαλανιδιά
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;

dąb korkowy /ˈdɔ̃mp kɔrˈkɔvɨ/ (n)
δρυς η φελλοφόρος, φελλόδρυς
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus suber L., gatunek z rodzaju dębów, wiecznie zielone drzewo strefy śródziemnomorskiej, z którego kory wytwarza się korek;

dąbrowa /dɔmbrˈɔva/ (n)
δρυμός
  las lub zagajnik porośnięty przeważnie dębem

dętka /ˈdɛ̃ntka/ (n)
σαμπρέλα
  wypełniony powietrzem balon wewnątrz piłki
  (motoryzacja) gumowy torus wypełniony powietrzem, znajdujący się wewnątrz opony;

dławigad indyjski /dwaˈvʲiɡat ĩnˈdɨjsʲci/ (n)
χρωματισμένος πελαργός
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Mycteria leucocephala, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

dławigad malajski /dwaˈvʲiɡat maˈlajsʲci/ (n)
γαλακτώδης πελαργός
  (ornitologia, ornitologiczny) Mycteria cinerea, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;

dłoń /dwɔ̃ɲ/ (n)
παλάμη
  (anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;

dłubać /ˈdwubaʨ̑/ (v)
σκαλίζω
  drążyć w czymś lub żłobić

długaśny /dwuɡˈaɕnɨ/ (adj)
μακρύτατος
  (zgrubienie) (potocznie, potoczny) bardzo długi

długi /ˈdwuɟi/ (adj)
μακρύς, πολύς
  mający znaczny wymiar podłużny (długość)
  (potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw.
  trwający znaczny czas
  (żartobliwie) o człowieku: wysoki

długopis /dwuˈɡɔpʲis/ (n)
μπικ, στιλό διαρκείας
  narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem

długowieczny /dwˌuɡɔvʲˈɛtʃnɨ/ (adj)
μακρόβιος
  długo żyjący lub mający długo żyć, długo trwający

długość /ˈdwuɡɔɕʨ̑/ (n)
μάκρος
  (fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej;

długość fali /ˈdwuɡɔɕʨ̑ ˈfalʲi/ (n)
μήκος κύματος
  (fizyka, fizyczny) odległość między dwoma kolejnymi punktami będącymi w tej samej fazie drgań;

dźwigacz /ˈʥ̑vʲiɡaʧ̑/ (n)
άτλαντας
  (anatomia, anatomiczny) kręg szyjny, na którym opiera się czaszka;

dźwignia /ˈʥ̑vʲiɟɲa/ (n)
μοχλός
  (technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka
  (fizyka, fizyczny) jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły;

dźwięk /ʥ̑vʲjɛ̃ŋk/ (n)
ήχος
  fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;

dźwiękonaśladowczy /ˌʥ̑vʲjɛ̃ŋkɔ̃naɕlaˈdɔfʧ̑ɨ/ (adj)
ηχομιμητικός
  (językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) naśladujący dźwięki lub odgłosy natury

dżdżownica /ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
γεωσκώληκας, σκουληκαντέρα
  (zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

dżem /ʤ̑ɛ̃m/ (n)
μαρμελάδα
  (spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

dżezwa /ˈʤ̑ɛzva/ (n)
μπρίκι
  tureckie naczynie kuchenne, zazwyczaj miedziane, przypominające tygielek i służące do przygotowywania kawy;

dżihad /ˈʤ̑ʲixat/ (n)
τζιχάντ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia

dżins /ʤ̑ʲĩw̃s/ (n)
τζην, μπλουτζίν
  (włókiennictwo) (krawiectwo) mocna, bawełniana tkanina o skośnym splocie, klasycznie barwiona błękitem indygo, stosowana głównie do produkcji odzieży oraz toreb;

dżinsy /ˈʤ̑ʲĩw̃sɨ/ (n)
μπλουτζίν
  (krawiectwo) spodnie z dżinsu;

dżip /ʤ̑ʲip/ (n)
τζιπ
  (motoryzacja) (wojskowość, wojskowy) amerykański bezdrzwiowy samochód z okresu II wojny światowej
  (motoryzacja) samochód marki Jeep;

dżudo /ˈʤ̑udɔ/ (n)
τζούντο
  (sport, sportowy) japońska sztuka walki

dżuma /ˈʤ̑ũma/ (n)
πανώλη, πανώλης
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;

dżungla /ˈʤ̑ũŋɡla/ (n)
ζούγκλα
  wilgotny las tropikalny;

ebonit /ɛbˈɔɲit/ (n)
εβονίτης
  tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;

echo /ˈɛxɔ/ (n)
ηχώ
  (akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;

echokardiografia /ˌɛxɔkardʲjɔˈɡrafʲja/ (n)
ηχοκαρδιογραφία
  (medycyna, medyczny) metoda badania serca przy zastosowaniu ultradźwięków;

echolalia /ˌɛxɔˈlalʲja/ (n)
ηχολαλία
  (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;

eden /ˈɛdɛn/ (n)
Εδέμ
  (przenośnie, przenośnia) raj na ziemi, miejsce szczęśliwe

edredon /ɛˈdrɛdɔ̃n/ (n)
πουπουλόπαπια
  (ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;

edukacja /ˌɛduˈkaʦ̑ʲja/ (n)
εκπαίδευση
  nauczanie kogoś

edycja /ɛdˈɨtsja/ (n)
έκδοση
  wydanie, publikacja

edytor tekstu /ɛˈdɨtɔr ˈtɛkstu/ (n)
επεξεργαστής κειμένου
  (informatyka, informatyczny) program służący do obróbki (edycji) tekstu

edytować /ˌɛdɨˈtɔvaʨ̑/ (v)
επεξεργάζομαι
  (informatyka, informatyczny) pisać, modyfikować tekst lub grafikę, zwykle przy pomocy komputera

efekt cieplarniany /ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ/ (n)
φαινόμενο θερμοκηπίου
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;

efekt domina /ˈɛfɛɡd ːɔ̃ˈmʲĩna/ (n)
φαινόμενο ντόμινο, φαινόμενο του ντόμινο
  (dosłownie) efekt polegający na tym, że po ustawieniu kamieni domina pionowo obok siebie popycha się stojący na końcu kamień, a ten, przewracając się, uderza w kamień sąsiedni, co skutkuje jego przewróceniem i uderzeniem w kamień następny itd..
  (przenośnie, przenośnia) określenie sytuacji, w której jedno zdarzenie uruchamia szereg następujących po sobie, wynikających jedno z drugiego zdarzeń, zazwyczaj gwałtownych, niemożliwych do opanowania

efemeryczny /ˌɛfɛ̃mɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
εφήμερος
  krótkotrwały, szybko przemijający, przelotny

efod /ˈɛfɔt/ (n)
εφόδ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj dalmatyki noszonej przez arcykapłanów w starożytnym Izraelu;

egalitarysta /ˌɛɡalʲitaˈrɨsta/ (n)
οπαδός η κοινωνικός ισότητα
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik egalitaryzmu społecznego

egida /ɛˈɟida/ (n)
αιγίδα
  (mitologia grecka) tarcza Zeusa wykuta przez Hefajstosa;

egipski /ɛˈɟipsʲci/ (adj)
αιγυπτιακός
  odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu

egiptolog /ˌɛɟipˈtɔlɔk/ (n)
αιγυπτιολόγος
  specjalista w dziedzinie egiptologii

egiryn /ɛɡʲˈirɨn/ (n)
αιγιρίνης
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6);

egocentryk /ˌɛɡɔˈʦ̑ɛ̃ntrɨk/ (n)
εγωκεντρικός
  osoba nie biorąca pod uwagę czyichś opinii, uważająca, że „świat kręci się wokół niej”

egoista /ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
εγωιστής
  osoba kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych

egoistka /ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>istka/ (n)
εγωίστρια
  kobieta kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych

egoistyczny /ˌɛɡɔ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
εγωιστικός
  charakterystyczny dla egoisty i egoizmu

egoizm /ɛˈɡɔ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
εγωισμός
  (filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne;

egzaltacja /ˌɛɡzalˈtaʦ̑ʲja/ (n)
εγκωμιασμός
  przesadne demonstrowanie uczuć, niewspółmierne do ich siły, nieadekwatne do poziomu emocjonalnego sytuacji, oraz nadmierne lub pełne zaangażowania i zachwytu wyrażanie myśli

egzamin /ɛɡˈzãmʲĩn/ (n)
εξέταση
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej

egzamin wstępny /ɛɡˈzãmʲĩn ˈfstɛ̃mpnɨ/ (n)
εισιτήριες εξετάσεις, πανελλήνιες, πανελλήνιες εξετάσεις
  (edukacja, edukacyjny) egzamin organizowany przez instytucję edukacyjną, którego wyniki decydują o przyjęciu na kolejny etap kształcenia

egzaminować /ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑/ (v)
εξετάζω
  przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi

egzegeta /ˌɛɡzɛɡˈɛta/ (n)
εξηγητής
  (językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca zajmujący się egzegezą
  (teologia, teologiczny) biblista badający teksty biblijne

egzegeza /ˌɛɡzɛɡˈɛza/ (n)
εξήγηση
  (językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;

egzoksiężyc /ˌɛɡzɔkɕˈɛ̃ʒɨts/ (n)
εξωδορυφόρος, εξωφεγγάρι
  (astronomia, astronomiczny) księżyc obiegający egzoplanetę itp.;

egzosfera /ˌɛɡzɔˈsfɛra/ (n)
εξώσφαιρα
  (meteorologia, meteorologiczny) zewnętrzna warstwa atmosfery Ziemi;

egzotyczny /ˌɛɡzɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
εξωτικός
  niezwykły, osobliwy, rzadko spotykany
  typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie

egzystencjalizm /ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
υπαρξισμός
  (filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;

einstein /ˈajn͇ʃtajn/ (n)
αϊνστάνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99;

ejakulacja /ˌɛjakuˈlaʦ̑ʲja/ (n)
εκσπερμάτωση
  (fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia);

ekierka /ɛˈcɛrka/ (n)
γνώμονας, τρίγωνο
  przyrząd kreślarski o kształcie trójkąta prostokątnego

ekipa /ɛˈcipa/ (n)
ομάδα
  zespół ludzi mający określone zadanie do wykonania

eklampsja /ɛklˈampsja/ (n)
εκλαμψία
  (medycyna, medyczny) najcięższa postać zatrucia ciążowego

eklektyczny /ˌɛklɛkˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
εκλεκτικός
  będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów
  taki, który odnosi się do eklektyzmu, stylu w historii sztuki

eklezja /ɛklˈɛzja/ (n)
εκκλησία
  (historia, historyczny, historycznie) zgromadzenie pełnoprawnych obywateli starożytnych Aten, którzy ukończyli 20 lat, najwyższy organ władzy decydujący o polityce zagranicznej i wewnętrznej polis;

ekliptyczny /ˌɛklʲipˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
εκλειπτικός
  (przymiotnik) od: ekliptyka

ekliptyka /ɛkˈlʲiptɨka/ (n)
εκλειπτική
  (astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;

ekologia /ˌɛkɔˈlɔɟja/ (n)
οικολογία
  (biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody;

ekonazol /ˌɛkɔ̃ˈnazɔl/ (n)
εκοναζόλη
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwgrzybiczy lek, pochodna imidazolu

ekonomia /ˌɛkɔ̃ˈnɔ̃mʲja/ (n)
οικονομία
  nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;

ekonomiczny /ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
οικονομικός
  odnoszący się do gospodarki
  związany z ekonomią lub ekonomiką

ekosystem /ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m/ (n)
οικοσύστημα
  fragment przyrody będący funkcjonalną całością;

ekran /ˈɛkrãn/ (n)
οθόνη
  część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje

ekscentryczny /ˌɛksʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
εκκεντρικός
  dziwaczny, odbiegający od normy

ekscentryk /ɛkstsˈɛntrɨk/ (n)
εκκεντρικός
  (psychologia, psychologiczny) człowiek odbiegający od norm w zachowaniu, ubiorze, itp.

ekshaustor /ɛksˈxawstɔr/ (n)
αναρροφητήρας, αναρροφητής αερίων
  dmuchawa, ssawa, urządzenie wentylacyjne zasysające

ekshibicjonizm /ˌɛksxʲibʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
επιδειξιμανία
  (seksuologia, seksuologiczny) dewiacja seksualna polegająca na obnażaniu się w miejscu publicznym;

ekshortacja /ˌɛksxɔrtˈatsja/ (n)
παραίνεση, προτροπή
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na skłanianiu słuchaczy przy użyciu groźby, przestrogi, zachęty lub przyrzeczenia

ekskomunikować /ˌɛkskɔ̃mũɲiˈkɔvaʨ̑/ (v)
αφορίζω
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła

ekspansjonizm /ˌɛkspansjˈɔɲizm/ (n)
επεκτατισμός
  zaborcza polityka państwa polegająca na dążeniu do zajmowania nowych terytoriów i opanowywania nowych rynków zbytu

ekspedientka /ˌɛkspɛˈdʲjɛ̃ntka/ (n)
πωλήτρια
  kobieta, która sprzedaje towar w sklepie

eksperymentalny /ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
πειραματικός
  związany z eksperymentem; dokonywany po raz pierwszy

eksperymentator /ˌɛkspɛrɨ̃mɛ̃nˈtatɔr/ (n)
πειραματιστής
  człowiek realizujący nowe pomysły, testujący nowości, przeprowadzający eksperymenty

eksplodować /ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
εκραγεί
  z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki

eksplozja /ɛksˈplɔzʲja/ (n)
έκρηξη
  rozerwanie się z hukiem;

eksponat /ɛksˈpɔ̃nat/ (n)
έκθεμα
  przedmiot wystawiony do oglądania w muzeum, na wystawie, pokazie itp.

eksportować /ˌɛkspɔrˈtɔvaʨ̑/ (v)
εξάγω
  (ekonomia, ekonomiczny) wywozić towary, kapitały za granicę w celu wymiany handlowej lub świadczyć odpłatne usługi na rzecz kontrahenta zagranicznego

ekspozycja /ˌɛkspɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
έκθεση
  (książkowy) prezentacja, wystawienie czegoś na pokaz; pokaz, wystawa

ekspresyjność /ˌɛksprɛsˈɨjnɔɕtɕ/ (n)
εκφραστικότητα
  cecha tego, co jest ekspresyjne; cecha tych, którzy są ekspresyjni

ekspresyjny /ˌɛksprɛsˈɨjnɨ/ (adj)
εκφραστικός
  odznaczający się siłą wyrazu

ekstaza /ɛkˈstaza/ (n)
έκσταση
  (psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;

eksterminacja /ˌɛkstɛrmʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
αφανισμός, εξόντωση
  systematyczne działanie zmierzające do zagłady, wyniszczenia określonych grup ludności w imię jakiejś idei

eksterytorialność /ˌɛkstɛrˌɨtɔrjˈalnɔɕtɕ/ (n)
εξωεδαφικότητα
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyłączenie spod jurysdykcji danego państwa osób reprezentujących inne państwa lub obiektów należących do innych państw

ekstradycja /ˌɛkstradˈɨtsja/ (n)
έκδοση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydanie innemu państwu osoby, która naruszyła jego prawa

ekstrapolacja /ˌɛkstrapɔˈlaʦ̑ʲja/ (n)
παρεκβολή
  (matematyka, matematyczny) wyznaczanie wartości funkcji poza przedziałem, w którym wartości tej funkcji są znane
επέκταση, παρεκβολή, συμπερασματικός εξαγωγή
  prognozowanie przebiegu wydarzeń na podstawie znajomości analogicznych zjawisk

ekstremizm /ɛksˈtrɛ̃mʲism̥/ (n)
εξτρεμισμός
  wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii

ekstremum /ɛksˈtrɛ̃mũm/ (n)
ακρότατο
  (matematyka, matematyczny) skrajna (minimalna lub maksymalna) wartość funkcji;
ακρότητα
  skrajność

ekumenizm /ˌɛkumˈɛɲizm/ (n)
οικουμενισμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami;

ekwinokcjum /ˌɛkfʲĩˈnɔkʦ̑ʲjũm/ (n)
ισημερία
  (astronomia, astronomiczny) równonoc, zrównanie dnia i nocy

elastyczność /ˌɛlaˈstɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
ελαστικότητα
  cecha tego, co elastyczne

elegancki /ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲci/ (adj)
κομψός
  dotyczący elegancji; charakteryzujący się elegancją

elekcja /ɛˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
εκλογή
  proces wyboru na stanowisko lub urząd państwowy

elektro- /ɛˈlɛktrɔ/
ηλεκτρο-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z elektrycznością

elektroda /ˌɛlɛkˈtrɔda/ (n)
ηλεκτρόδιο
  (fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;

elektroencefalograf /ˌɛlɛktrɔɛ̃nʦ̑ɛfaˈlɔɡraf/ (n)
ηλεκτροεγκεφαλογράφος
  (medycyna, medyczny) aparat elektroniczny do badania mózgu, rejestrujący odebrane za pomocą odpowiednich elektrod bioprądy;

elektroforeza /ˌɛlɛktrˌɔfɔrˈɛza/ (n)
ηλεκτροφόρηση
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu naładowanych cząstek w kierunku jednej z elektrod;

elektrolit /ˌɛlɛkˈtrɔlʲit/ (n)
ηλεκτρολύτης
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;

elektroliza /ˌɛlɛktrɔˈlʲiza/ (n)
ηλεκτρόλυση
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego

elektroluminescencja /ˌɛlɛktrɔlũmʲĩnɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
ηλεκτροφωταύγεια
  (fizyka, fizyczny) świecenie ciał, wywołane działaniem zmiennego pola elektrycznego;

elektron /ɛˈlɛktrɔ̃n/ (n)
ηλεκτρόνιο
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;

elektroniczny /ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
ηλεκτρονικός
  związany z elektroniką, opierający się na elektronice

elektroniczny papieros /ˌɛlɛktrɔɲˈitʃnɨ papʲˈɛrɔs/ (n)
ηλεκτρονικό τσιγάρο
  elektroniczny zamiennik papierosa tytoniowego pozwalający na inhalację par płynnych substancji aromatycznych;

elektrownia /ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa/ (n)
ηλεκτροπαραγωγικός σταθμός
  (elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną;

elektrownia słoneczna /ˌɛlɛktrˈɔvɲʲa swɔnˈɛtʃna/ (n)
φωτοβολταϊκός σταθμός
  (elektryczność) zakład przemysłowy, w którym przetwarza się energię niesioną przez promienie słońca w energię elektryczną;

elektrownia wodna /ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa ˈvɔdna/ (n)
υδροηλεκτρικός σταθμός
  (technologia, technika, techniczny) elektrownia, która zamienia energię kinetyczną lub energię potencjalną (grawitacyjną) wody na energię elektryczną;

elektryczność /ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
ηλεκτρισμός
  (fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;

elektryczny /ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
ηλεκτρικός
  związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności

elektryk /ɛˈlɛktrɨk/ (n)
ηλεκτρολόγος
  osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi

element /ɛˈlɛ̃mɛ̃nt/ (n)
στοιχείο
  część składowa
  (matematyka, matematyczny) obiekt należący do rozważanego zbioru lub klasy
  (filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze)
  (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela

elementarz /ˌɛlɛ̃ˈmɛ̃ntaʃ/ (n)
αλφαβητάριο, αλφαβητάρι
  (edukacja, edukacyjny) podręcznik do początkowej nauki czytania i pisania;
αλφαβητάρι, αλφαβητάριο
  (przenośnie, przenośnia) rzecz podstawowa; coś, co każdy powinien wiedzieć i umieć

elewacja /ˌɛlɛˈvaʦ̑ʲja/ (n)
πρόσοψη
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) zewnętrzna powierzchnia ściany budynku z wszystkimi znajdującymi się na niej elementami;
ύψος
  (astronomia, astronomiczny) wysokość ciała niebieskiego podawana w stopniach; kąt zawarty między horyzontem a prostą skierowaną do ciała niebieskiego

elipsa /ɛˈlʲipsa/ (n)
έλλειψη
  (matematyka, matematyczny) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;
  (literacko) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;

eliptyczny /ˌɛliptˈɨtʃnɨ/ (adj)
ελλειπτικός
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) polegający na elipsie, zawierający elipsę
ελλειπτικός, ελλειψοειδής
  mający kształt elipsy

elita /ɛˈlʲita/ (n)
ελίτ
  grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku
  wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju

embargo /ɛ̃mˈbarɡɔ/ (n)
εμπάργκο
  zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową;
  zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa
  zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną
  zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego

emeryt /ɛ̃ˈmɛrɨt/ (n)
συνταξιούχος
  osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę

emerytura /ˌɛ̃mɛrɨˈtura/ (n)
σύνταξη
  okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

emigracja /ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
αποδημία
  wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim

emigrant /ɛ̃ˈmʲiɡrãnt/ (n)
μετανάστης
  ktoś, kto na stałe lub na pewien okres czasu zamieszkał poza swoją ojczyzną

emigrantka /ˌɛ̃mʲiˈɡrãntka/ (n)
μετανάστρια
  kobieta, która na stałe lub na pewien okres czasu zamieszkała poza swoją ojczyzną

emirat /ɛ̃ˈmʲirat/ (n)
εμιράτο
  (administracja) terytorium podległe władzy emira

emitent /ɛ̃ˈmʲitɛ̃nt/ (n)
εκδότης
  (ekonomia, ekonomiczny) podmiot emitujący papiery wartościowe (np. akcje, obligacje itp.)

emocja /ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja/ (n)
συγκίνηση, συναίσθημα
  silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;

empatia /ɛ̃mˈpatʲja/ (n)
ενσυναίσθηση, συμπάθεια
  (psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

empiryczny /ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
εμπειρικός
  (filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim

emu /ˈɛ̃mu/ (n)
εμού, δρομαίος
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)

encyklopedia /ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja/ (n)
εγκυκλοπαίδεια
  dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł;

endemiczny /ˌɛndɛmˈitʃnɨ/ (adj)
ενδημικός
  występujący tylko na określonym obszarze

endogenny /ˌɛndɔɡˈɛnnɨ/ (adj)
ενδογενής
  (biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) pochodzący z wewnątrz

endokrynologia /ˌɛ̃ndɔkrɨ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
ενδοκρινολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu;
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego

endorfina /ˌɛ̃ndɔrˈfʲĩna/ (n)
ενδορφίνη
  (biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;

energetyczny /ˌɛnɛrɡɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
ενεργειακός
  dotyczący energetyki
  związany z energią

energia /ɛ̃ˈnɛrʲɟja/ (n)
ενέργεια
  (fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy;
  entuzjazm, chęć do działania

energia jądrowa /ɛ̃ˈnɛrʲɟja jɔ̃nˈdrɔva/ (n)
πυρηνική ενέργεια
  (fizyka, fizyczny) energia wydzielana podczas reakcji jądrowej;

enigmatyczny /ˌɛ̃ɲiɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
αινιγματικός
  zagadkowy, trudny do zrozumienia

enolog /ɛ̃ˈnɔlɔk/ (n)
οινολόγος
  specjalista w dziedzinie enologii

enologia /ˌɛ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
οινολογία
  (spożywczy) wiedza o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina, obejmująca również zagadnienia jego chemii, mikrobiologii oraz analizy;

enologiczny /ˌɛnɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
οινολογικός
  dotyczący enologii, winoznawstwa

entalpia /ɛ̃nˈtalpʲja/ (n)
ενθαλπία
  (fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;

entomolog /ˌɛ̃ntɔ̃ˈmɔlɔk/ (n)
εντομολόγος
  naukowiec zajmujący się badaniami owadów
  kobieta naukowiec zajmująca się badaniami owadów

entomologia /ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
εντομολογία
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach;

entropia /ɛ̃nˈtrɔpʲja/ (n)
εντροπία
  (fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych;
  (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) średnia ilość informacji przypadająca na znak symbolizujący zajście zdarzenia z pewnego zbioru zdarzeń o danych prawdopodobieństwach;

entuzjasta /ˌɛ̃ntuˈzʲjasta/ (n)
ενθουσιαστής
  osoba pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; osoba żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą

entuzjastka /ˌɛ̃ntuˈzʲjastka/ (n)
ενθουσιάστρια
  kobieta pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; kobieta żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą

enuncjacja /ˌɛ̃nũnˈʦ̑ʲjaʦ̑ʲja/ (n)
ανακοίνωση, δήλωση
  (książkowy) wypowiedź, ogłoszenie, oświadczenie

enzym /ˈɛ̃w̃zɨ̃m/ (n)
ένζυμο
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;

eoliczny /ˌɛɔˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
αιολικός
  (geologia, geologiczny) związany z działalnością wiatru

epi- /ˈɛpʲi/
επ- έπ-, επι- επί-, εφ- έφ-
  pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: zewnętrzny, poprzedzający coś, następujący po czymś, położony nad czymś

epicentrum /ˈɛpitsˌɛntrum/ (n)
επίκεντρο
  (geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi

epidemia /ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja/ (n)
επιδημία
  (medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;

epidemiologia /ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja/ (n)
επιδημιολογία
  (edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;

epiderma /ˌɛpʲiˈdɛrma/ (n)
επιδερμίδα
  (botanika, botaniczny) zewnętrzna warstwa komórek pokrywająca całą powierzchnię rośliny;
  (zoologia, zoologiczny) jednowarstwowy nabłonek pokrywający ciało bezkręgowców

epidiaskop /ˌɛpʲiˈdʲjaskɔp/ (n)
επιδιασκόπιο
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne będące połączeniem diaskopu i episkopu, służące do wyświetlania pojedynczych obrazów nieruchomych zarówno w świetle odbitym, jak i przechodzącym (przezroczy, folii, stron książki, fotografii itp.);

epidot /ɛpˈidɔt/ (n)
επίδοτο
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH);

epigramat /ˌɛpʲiˈɡrãmat/ (n)
επίγραμμα
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór poetycki mający charakter satyryczny bądź dydaktyczny;
  (historia, historyczny, historycznie) krótki wierszowany napis umieszczany na nagrobkach i pomnikach (zwłaszcza w starożytności)

epikureizm /ˌɛpʲikuˈrɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
επικουρισμός
  (filozofia, filozoficzny) jeden z kierunków filozoficznych;

epikurejski /ˌɛpikurˈɛjski/ (adj)
επικούρειος
  (filozofia, filozoficzny) związany z epikureizmem, dotyczący epikureizmu, poglądów Epikura
επικούρειος, ευδαιμονιστικός
  (książkowy) dążący do własnej przyjemności, używający uciech

epilog /ɛˈpʲilɔk/ (n)
επίλογος
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) końcowa część utworu informująca o dalszych losach bohaterów już po zamknięciu akcji;

epirski /ɛpˈirski/ (adj)
ηπειρωτικός, ηπειρώτικος
  związany z Epirem, dotyczący Epiru

episkopalny /ˌɛpiskɔpˈalnɨ/ (adj)
επισκοπικός
  (kościelny) związany z Kościołem episkopalnym

epistemologiczny /ˌɛpistˌɛmɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
επιστημολογικός
  związany z epistemologią, dotyczący epistemologii

epistolografia /ˌɛpʲistɔlɔˈɡrafʲja/ (n)
επιστολογραφία
  sztuka pisania listów;

epistoła /ˌɛpʲiˈstɔwa/ (n)
επιστολή
  (przestarzałe, przestarzały) list

epitafium /ˌɛpʲiˈtafʲjũm/ (n)
επιτύμβιο, επιτύμβιο επίγραμμα
  inskrypcja nagrobna;

epizod /ɛˈpʲizɔt/ (n)
επεισόδιο
  zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne)
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) drobna rola, drobna scena
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wątek, odrębny fragment utworu powiązany z fabułą książki

epoka /ɛˈpɔka/ (n)
εποχή
  (geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki;
  punkt w czasie, dla którego określone są współrzędne astronomiczne lub parametry orbity;
  zamknięty w określonych ramach czasowych fragment procesu rozwojowego sztuki (kultury)

epoka kamienia /ɛpˈɔka kamjˈɛɲʲa/ (n)
εποχή του λίθου
  (archeologia, archeologiczny) najstarsza i najdłuższa epoka prehistoryczna;

epoka żelaza /ɛpˈɔka ʒɛlˈaza/ (n)
Εποχή του Σιδήρου
  (archeologia, archeologiczny) epoka dziejów następująca po epoce brązu;

epolet /ɛˈpɔlɛt/ (n)
επωμίδα
  (wojskowość, wojskowy) naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym, często z frędzlami, w niektórych armiach z umieszczonymi oznakami stopnia wojskowego

epsilon /ɛpˈsʲilɔ̃n/ (n)
έψιλον
  nazwa piątej litery alfabetu greckiego, ε;

era /ˈɛra/ (n)
εποχή, περίοδος
  (geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi;
  (historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.

erekcja /ɛˈrɛkʦ̑ʲja/ (n)
στύση
  (fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;
ανέγερση, οικοδόμηση
  (książkowy) wzniesienie, zbudowanie lub ufundowanie jakiejś budowli

erotyczny /ˌɛrɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
ερωτικός
  dotyczący erotyki, seksu

erozja /ɛˈrɔzʲja/ (n)
αποσάθρωση
  (geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;
  (socjologia, socjologiczny) (społeczny) stopniowe niszczenie norm, wartości

erudycja /ˌɛruˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
πολυμάθεια, ευρυμάθεια
  rozległy zasób książkowej wiedzy; gruntowne wykształcenie

erupcja /ɛˈrupʦ̑ʲja/ (n)
έκρηξη
  (geologia, geologiczny) wybuch wulkanu;

erygować /ˌɛrɨˈɡɔvaʨ̑/ (v)
ανεγείρω
  (historia, historyczny, historycznie) (kościelny) wznosić, fundować

erystyka /ɛˈrɨstɨka/ (n)
εριστική
  sztuka prowadzenia sporów;

erytrejski /ˌɛrɨˈtrɛjsʲci/ (adj)
ερυθραϊκός
  związany z Erytreą, dotyczący Erytrei

erytrocyt /ˌɛrɨˈtrɔʦ̑ɨt/ (n)
ερυθροκύτταρο
  (medycyna, medyczny) składnik morfotyczny krwi;

eschatologia /ˌɛsxatɔˈlɔɟja/ (n)
εσχατολογία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.

eseista /ˌɛsɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
δοκιμιογράφος
  literat, autor esejów, szkiców literackich

esej /ˈɛsɛj/ (n)
δοκίμιο
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;

eskalacja /ˌɛskalˈatsja/ (n)
κλιμάκωση
  stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś

eskimoski /ˌɛsʲcĩˈmɔsʲci/ (adj)
εσκιμώικος
  związany z Eskimosami, dotyczący Eskimosów

esperanto /ˌɛspɛˈrãntɔ/ (n)
Εσπεράντο, εσπεράντο
  (językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.;

espresso /ɛsˈprɛsːɔ/ (n)
εσπρέσο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;

esteta /ɛˈstɛta/ (n)
εστέτ
  człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna

estetyka /ɛˈstɛtɨka/ (n)
αισθητική
  ładny, gustowny wygląd czegoś
  subiektywne kryteria piękna

estoński /ɛˈstɔ̃j̃sʲci/ (adj)
εσθονικός
  odnoszący się do Estonii lub Estończyków

eta /ˈɛta/ (n)
ήτα
  nazwa siódmej litery alfabetu greckiego współczesnego i ósmej alfabetu starogreckiego, η;

etanol /ɛˈtãnɔl/ (n)
αιθανόλη
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH;

eten /ˈɛtɛ̃n/ (n)
αιθένιο
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy alken, bezbarwny i łatwopalny gaz o słodkawym zapachu, fitohormon;

etiopski /ɛˈtʲjɔpsʲci/ (adj)
αιθιοπικός
  odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków

etiuda /ɛˈtʲjuda/ (n)
σπουδή
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy;
  krótki utwór w sztuce, mający na celu doskonalenie stylu literackiego, gry aktorskiej, techniki malarskiej itp.;

etnograficzny /ˌɛtnɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
εθνογραφικός
  związany z etnografią

etola /ɛˈtɔla/ (n)
ετόλ
  rodzaj szala lub krótkiej pelerynki, zwykle z miękkiego futra; narzutka futrzana na ramiona noszona do sukien wieczorowych

etologia /ˌɛtɔˈlɔɟja/ (n)
ηθολογία
  (biologia, biologiczny) nauka o zachowaniu się zwierząt
  (filozofia, filozoficzny) nauka badająca powstawanie charakteru i sposobu zachowania się człowieka

etologiczny /ˌɛtɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ηθολογικός
  (biologia, biologiczny) związany z etologią, dotyczący etologii

etyka /ˈɛtɨka/ (n)
ηθική
  (filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;

etykieta /ˌɛtɨˈcɛta/ (n)
ετικέτα
  nalepka na produkcie zawierająca jego nazwę, zawartość, cenę itp.
  zbiór norm i zasad panujących w określonej grupie społecznej lub środowisku;

etylen /ɛˈtɨlɛ̃n/ (n)
αιθυλένιο
  (chemia, chemiczny) (zobacz) eten

etymologia /ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
ετυμολογία, ετυμολόγηση
  (językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów;

eubejski /ɛwbˈɛjski/ (adj)
ευβοϊκός
  związany z Eubeą, dotyczący Eubei

eufemizm /ɛwˈfɛ̃mʲism̥/ (n)
ευφημισμός
  (językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, który jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;

euforia /ɛwˈfɔrʲja/ (n)
ευφορία
  stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia

eugenika /ɛwˈɡɛ̃ɲika/ (n)
ευγονική
  (biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;

eunuch /ˈɛwnux/ (n)
ευνούχος
  mężczyzna z wyciętymi jądrami;
  (dawniej, dawny) sługa dworski, pokojowiec

euro /ˈɛwrɔ/ (n)
ευρώ
  (jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej;

eurocent /ɛwˈrɔʦ̑ɛ̃nt/ (n)
λεπτό, σεντ
  (potocznie, potoczny) (jednostka monetarna) moneta zdawkowa o wartości jednej setnej (1/100) euro

eurodeputowany /ˌɛwrɔdɛputɔˈvãnɨ/ (n)
ευρωβουλευτής
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) poseł do Parlamentu Europejskiego;

europ /ˈɛwrɔp/ (n)
ευρώπιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63;

europeizacja /ˌɛwrɔpˌɛizˈatsja/ (n)
εξευρωπαϊσμός
  czynienie czegoś europejskim, nadawanie cech europejskich

europejski /ˌɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
ευρωπαϊκός
  dotyczący Europy

eurosceptycyzm /ˌɛwrɔsʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
ευρωσκεπτικισμός
  (publikatory) negatywne nastawienie do integracji z Unią Europejską;

eurosceptyk /ˌɛwrɔˈsʦ̑ɛptɨk/ (n)
ευρωσκεπτικός
  osoba przeciwna integracji z Unią Europejską

eurowybory /ˌɛwrɔvɨˈbɔrɨ/ (n)
ευρωεκλογές
  wybory do Parlamentu Europejskiego

eutanazja /ˌɛwtãˈnazʲja/ (n)
ευθανασία
  (medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;

eutychianizm /ˌɛwtɨhjˈaɲizm/ (n)
ευτυχιανισμός
  (teologia, teologiczny) doktryna głosząca, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu

ewakuacja /ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
εκκένωση
  opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

ewangelia /ˌɛvãŋˈɡɛlʲja/ (n)
ευαγγέλιο
  (biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;

ewangelicki /ˌɛvandʒɛlˈitski/ (adj)
ευαγγελικός
  związany z ewangelicyzmem

ewangelista /ˌɛvandʒɛlˈista/ (n)
ευαγγελιστής
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;

ewzon /ˈɛvzɔ̃n/ (n)
εύζωνας
  (historia, historyczny, historycznie) żołnierz bojowej, elitarnej jednostki piechoty górskiej
  (wojskowość, wojskowy) grecki żołnierz gwardii honorowej, pełniący straż w tradycyjnym stroju;

ezoteryczny /ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
εσωτερικός
  tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

fabryka /ˈfabrɨka/ (n)
εργοστάσιο, φάμπρικα
  produkcyjny zakład przemysłowy

facet /ˈfaʦ̑ɛt/ (n)
τύπος
  (potocznie, potoczny) mężczyzna

facjata /faˈʦ̑ʲjata/ (n)
φάτσα
  (slangowo) (potocznie, potoczny) twarz
σοφίτα
  mieszkalne pomieszczenie na poddaszu, zwykle nadbudowane i posiadające odrębne zadaszenie

fagocista /fˌaɡɔtɕˈista/ (n)
φαγκοτίστας
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie

fagot /ˈfaɡɔt/ (n)
φαγκότο, βαρύαυλος
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

fajka /ˈfajka/ (n)
πίπα
  przedmiot do palenia tytoniu;

fajnie /fˈajɲʲɛ/ (adv)
καλά
  (potocznie, potoczny) w sposób fajny; dobrze, ładnie

fake news /fˈakɛ nˈɛfs/ (n)
φέικ νιουζ
  (publikatory) nieprawdziwe, fałszywe wiadomości rozpowszechniane w mass mediach i Internecie;

faks /faks/ (n)
φαξ
  (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) wiadomość przesłana faksem (1.1)
  (potocznie, potoczny) numer telefonu, na który można wysłać faks (1.2)
φαξ, τέλεφαξ
  (technologia, technika, techniczny) (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego;

fala /ˈfala/ (n)
κύμα
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody
  (fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;
  (przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie
  (wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;

fale długie /ˈfalɛ ˈdwuɟjɛ/ (n)
μακρά κύματα
  (fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 1 do 100 km;

fale krótkie /ˈfalɛ ˈkrutʲcɛ/ (n)
βραχέα κύματα
  (fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 10 do 100 m;

fale ultrakrótkie /ˈfalɛ ˌultraˈkrutʲcɛ/ (n)
υπερβραχέα κύματα
  (fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 1 do 10 m;

fale średnie /ˈfalɛ ˈɕrɛdʲɲɛ/ (n)
μεσαία κύματα
  (fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 100 do 1000 m;

fallus /ˈfalːus/ (n)
φαλλός
  (anatomia, anatomiczny) penis, męski organ płciowy, symbol płodności

falochron /faˈlɔxrɔ̃n/ (n)
κυματοθραύστης
  konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal;

famotydyna /ˌfãmɔtɨˈdɨ̃na/ (n)
φαμοτιδίνη
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy antagonistów receptorów histaminowych H2;

fanfaron /fãnˈfarɔ̃n/ (n)
φανφαρόνος
  (przestarzałe, przestarzały) człowiek zarozumiały, pyszny, butny

fantastyczny /ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
φανταστικός
  (potocznie, potoczny) wspaniały, cudowny

fantastyka naukowa /fantˈastɨkˌa nˌaukˈɔva/ (n)
επιστημονική φαντασία
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;

faraon /faˈraɔ̃n/ (n)
φαραώ
  (historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu;

farba /ˈfarba/ (n)
μπογιά, χρώμα
  mieszanina barwników służąca do malowania

farciara /fartɕˈara/ (n)
κωλόφαρδη, ξεκωλιάρα
  (potocznie, potoczny) kobieta, której wiedzie się w życiu, mająca szczęście, której coś się udało, powiodło się, którą ominęła nieprzyjemna sytuacja

farciarz /fˈartɕaʃ/ (n)
κωλόφαρδος, ξεκωλιάρης, τυχεράκιας
  (potocznie, potoczny) człowiek, który ma szczęście, któremu coś się udało

farma wiatrowa /fˈarma vʲatrˈɔva/ (n)
αιολικό πάρκο
  (technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności

farmaceuta /ˌfarmaˈʦ̑ɛwta/ (n)
φαρμακοποιός
  specjalista, znawca farmacji

farmaceutyczny /ˌfarmaʦ̑ɛwˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
φαρμακευτικός
  związany z farmacją

farmaceutyk /ˌfarmaˈʦ̑ɛwtɨk/ (n)
φάρμακο
  substancja wyprodukowana przez przemysł farmaceutyczny

farmacja /farˈmaʦ̑ʲja/ (n)
φαρμακευτική
  nauka o lekach;

farmakologia /ˌfarmakɔˈlɔɟja/ (n)
φαρμακολογία
  dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

farsz /farʃ/ (n)
γέμιση, γέμισμα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych;

fart /fart/ (n)
κωλοφαρδία, ρέντα, φάρδος
  (potocznie, potoczny) szczęście

faryzeusz /ˌfarɨˈzɛ<sup>w</sup>uʃ/ (n)
φαρισαίος
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę);

fascynujący /fˌastsɨnujˈɔntsɨ/ (adj)
συναρπαστικός
  wzbudzający fascynację; dający nieodpartą chęć poznania; bardzo przyciągający uwagę

fasola /faˈsɔla/ (n)
φασόλι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona lub całe strąki tej rośliny; także: potrawa z nich przyrządzona
  (botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

fasolówka /fˌasɔlˈufka/ (n)
φασολάδα, φασουλάδα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z fasoli

fast food /fˈast fˈɔɔt/ (n)
φαστ φουντ, φαστφουντάδικο
  (gastronomia) jadłodajnia serwująca fast foody (1.1)

faszerowany /fˌaʃɛrɔvˈanɨ/ (adj)
γεμιστός
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (gastronomia) przekładany, wypełniony nadzieniem

faszysta /faˈʃɨsta/ (n)
φασίστας
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu

faszyzm /ˈfaʃɨsm̥/ (n)
φασισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

faul /fawl/ (n)
φάουλ
  (sport, sportowy) umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry;

faun /fˈawn/ (n)
φαύνος
  (mitologia, mitologiczny) figura bożka leśnego przedstawianego zazwyczaj pod postacią brodatego mężczyzny z kozimi rogami i kopytami

fauna /ˈfawna/ (n)
πανίδα
  (biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;

faworyt /favˈɔrɨt/ (n)
φαβορί
  (sport, sportowy) osoba lub drużyna typowana na zwycięzcę w zawodach
αγαπημένος
  ktoś lubiany, faworyzowany
φαβορίτα
  (sport, sportowy) zwierzę typowane na zwycięzcę w wyścigach

faworyzować /ˌfavɔrɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
ευνοώ
  wyróżniać kogoś, darzyć szczególnymi względami

fałszerz /fˈawʃɛʃ/ (n)
παραχαράκτης
  osoba, która coś fałszuje

fałszywy /fawˈʃɨvɨ/ (adj)
ψεύτικος
  niezgodny z rzeczywistością, z prawdą; błędny, mylny
  o człowieku: obłudny, zakłamany, przewrotny; kierujący się negatywnymi uczuciami
  pozorny, udający coś, symulowany, udawany
φάλτσος
  o dźwięku: nieharmoniczny
πλαστός
  sztuczny, podrobiony

federacja /ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
ομοσπονδία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;
  związek stowarzyszeń, organizacji zawodowych, politycznych i innych

federalny /fˌɛdɛrˈalnɨ/ (adj)
ομοσπονδιακός
  dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji

fedora /fɛˈdɔra/ (n)
καβουράκι
  fason męskiego kapelusza z rondem i wklęsłą fałdą na środku;

felga /ˈfɛlɡa/ (n)
ζάντα
  element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

fellatio /fɛlˈːatʲjɔ/ (n)
πεολειξία, πίπα
  (seksuologia, seksuologiczny) oralna stymulacja penisa;

feminizm /fɛ̃ˈmʲĩɲism̥/ (n)
φεμινισμός
  (książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

fenicki /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci/ (adj)
φοινικικός
  (historia, historyczny, historycznie) związany z Fenicjanami lub Fenicją

fenicki /fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci/ (n)
φοινικικά
  (językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich;

feniks /ˈfɛ̃ɲiks/ (n)
φοίνικας
  (mitologia, mitologiczny) ognisty ptak z legend, symbol słońca, odradzania się i nieśmiertelności;

fenol /ˈfɛ̃nɔl/ (n)
φαινόλη
  (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, C6H5OH;

fenomenologiczny /ˌfɛ̃nɔ̃mɛ̃nɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
φαινομενολογικός
  (filozofia, filozoficzny) związany z fenomenologią, charakterystyczny dla fenomenologii

ferm /fɛrm/ (n)
φέρμιο
  (chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

fermentacja /ˌfɛrmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
ζύμωση
  (biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;

fermion /ˈfɛrmʲjɔ̃n/ (n)
φερμιόνιο
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie;

feromon /fɛˈrɔ̃mɔ̃n/ (n)
φερομόνη
  (biochemia, biochemiczny) substancja chemiczna wabiąca osobników płci przeciwnej;

festiwal /fɛˈstʲival/ (n)
φεστιβάλ
  impreza artystyczna, często cykliczna, połączona z konkursem

feta /ˈfɛta/ (n)
φέτα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj greckiego sera (zwykle owczego), o słonym smaku;

fetoskopia /ˌfɛtɔˈskɔpʲja/ (n)
εμβρυοσκοπία
  (medycyna, medyczny) biopsja tkanek płodu;

fez /fɛs/ (n)
φέσι
  orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;

fi /fʲi/ (n)
φι
  nazwa dwudziestej pierwszej litery alfabetu greckiego, φ;

fiasko /ˈfʲjaskɔ/ (n)
φιάσκο
  nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś

figa /ˈfʲiɡa/ (n)
σύκο
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc figi (1.1)

figowiec /fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑/ (n)
συκιά
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi
φίκος
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;

figura /fʲiˈɡura/ (n)
μορφή
  (sztuka) odwzorowana w rzeźbie lub malarstwie postać zwierzęcia lub człowieka

figura retoryczna /fʲiˈɡura ˌrɛtɔˈrɨʧ̑na/ (n)
σχήμα λόγου
  (językoznawstwo, językoznawczy) środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń;

filatelista /fˌilatɛlˈista/ (n)
γραμματοσυλλέκτης, φιλοτελιστής
  kolekcjoner lub znawca znaczków pocztowych

filatelistyka /ˌfʲilatɛˈlʲistɨka/ (n)
φιλοτελισμός
  hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

filia /ˈfʲilʲja/ (n)
παράρτημα, υποκατάστημα
  (zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny

filipika /ˌfʲilʲiˈpʲika/ (n)
φιλιππικός
  stanowcze, gwałtowne, oponujące mówienie;

filipino /fˌilipˈinɔ/ (n)
φιλιππινέζικα
  (językoznawstwo, językoznawczy) główny dialekt języka tagalskiego

filipiński /ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃sʲci/ (adj)
φιλιππινέζικος
  związany z Filipinami, odnoszący się do państwa Filipiny

filiżanka /ˌfʲilʲiˈʒãnka/ (n)
φλιτζάνι, κούπα
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)
  niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje

film /fʲilm/ (n)
ταινία, φιλμ
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;
ταινία
  (fotografia) światłoczuła taśma filmowa lub fotograficzna

film niemy /fˈilm ɲʲˈɛmɨ/ (n)
βουβή ταινία
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film bez ścieżki dźwiękowej;

filmidło /fʲilˈmʲidwɔ/ (n)
εργάρα, ταινιάρα
  (zgrubienie) od: film

filmik /ˈfʲilmʲik/ (n)
ταινιούλα, φιλμάκι
  (zdrobniale) od: film
φιλμάκι
  krótki film

filmoteka /ˌfʲilmɔˈtɛka/ (n)
φιλμοθήκη
  skatalogowany zbiór materiałów filmowych; także prywatna kolekcja filmów

filmować /fʲilˈmɔvaʨ̑/ (v)
γυρίζω
  nagrywać coś kamerą filmową

filo /ˈfʲilɔ/ (n)
φύλλο
  tradycyjne greckie ciasto w formie cienkich płatów – surowe przygotowywane i sprzedawane jako półprodukt

filologia /ˌfʲilɔˈlɔɟja/ (n)
φιλολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;
  (potocznie, potoczny) wydział wyższej uczelni, na którym wykłada się nauki filologiczne

filozof /fʲiˈlɔzɔf/ (n)
φιλόσοφος
  (edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie filozofii

filozofia /ˌfʲilɔˈzɔfʲja/ (n)
φιλοσοφία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

filozoficzny /ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
φιλοσοφικός
  związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii

filozofka /ˌfʲilɔˈzɔfka/ (n)
φιλόσοφος
  kobieta filozof

filtr /fʲiltr̥/ (n)
φίλτρο
  (elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości
  (optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji
  błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych

finansować /fˌinansˈɔvatɕ/ (v)
χρηματοδοτώ
  dostarczać finansów

finansowo /fˌinansˈɔvɔ/ (adv)
οικονομικά
  pod względem finansów, pieniędzy

finał /ˈfʲĩnaw/ (n)
φινάλε
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia
τέλος, τελικός
  koniec, zakończenie

fioletowy /ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
μενεξεδής, μοβ
  mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka itp.

fiord /fʲjɔrt/ (n)
φιόρδ
  (geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;

fiołek /ˈfʲjɔwɛk/ (n)
μενεξές, βιολέτα, ίο
  (botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

fiołek trójbarwny /ˈfʲjɔwɛk trujˈbarvnɨ/ (n)
αγιοπανσές, βιόλα η τρίχρωμη
  (botanika, botaniczny) pospolity w Polsce gatunek rośliny należący do rodziny fiołkowatych;

firmament /fʲirˈmãmɛ̃nt/ (n)
στερέωμα
  nieboskłon, sklepienie niebieskie, niebo

fitogeografia /ˌfʲitɔɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
φυτογεωγραφία
  dział biogeografii i geobotaniki zajmujący się badaniem rozmieszczenia roślin na kuli ziemskiej;

fitopatologia /ˌfʲitɔpatɔˈlɔɟja/ (n)
φυτοπαθολογία
  (botanika, botaniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział botaniki, nauka o chorobach roślin

fizjologia /fˌizjɔlˈɔɡja/ (n)
φυσιολογία
  nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

fizjoterapeuta /ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta/ (n)
φυσιοθεραπευτής
  (medycyna, medyczny) terapeuta, specjalista od fizjoterapii

fizyk /ˈfʲizɨk/ (n)
φυσικός
  naukowiec zajmujący się fizyką
  (potocznie, potoczny) nauczyciel fizyki

fizyka /ˈfʲizɨka/ (n)
φυσική
  nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

fiński /ˈfʲĩj̃sʲci/ (adj)
φινλανδικός, φιλανδικός
  odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

fiński /ˈfʲĩj̃sʲci/ (n)
φινλανδικά, φιλανδικά
  ugrofiński język używany przez Finów;

flaga /ˈflaɡa/ (n)
σημαία, λάβαρο
  płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

flaki /ˈflaci/ (n)
πατσάς
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny;

flamaster /flãˈmastɛr/ (n)
μαρκαδόρος
  rodzaj pióra wypełnionego tuszem i mającego kawałek filcu zamiast stalówki

flambirowanie /ˌflãmbʲirɔˈvãɲɛ/ (n)
φλαμπέ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób podawania potrawy, polegający na oblaniu mocnym alkoholem i podpaleniu

flaming /ˈflãmʲĩŋk/ (n)
φλαμίγκο
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu;

flanela /flãˈnɛla/ (n)
φανέλα
  (włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;

flauta /ˈflawta/ (n)
γαλήνη
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) sytuacja na morzu, gdy brak wiatru;

flegmatyczny /ˌflɛɡmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
φλεγματικός
  odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny

flesz /flˈɛʃ/ (n)
φλας
  lampa błyskowa aparatu fotograficznego

flet /flɛt/ (n)
φλάουτο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny;

flet poprzeczny /ˈflɛt pɔˈpʃɛʧ̑nɨ/ (n)
πλαγίαυλος
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;

fletnia Pana /ˈflɛtʲɲa ˈpãna/ (n)
σύριγγα, αυλός του Πανός
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;

flirtować /flirtˈɔvatɕ/ (v)
φλερτάρω
  uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

flora /ˈflɔra/ (n)
χλωρίδα
  (botanika, botaniczny) ogół organizmów roślinnych

flora bakteryjna /ˈflɔra ˌbaktɛˈrɨjna/ (n)
μικροβιακή χλωρίδα
  drobnoustroje występujące naturalnie w organizmie;

flota /ˈflɔta/ (n)
στόλος
  zbiór jednostek pływających;

flotylla /flɔtˈɨlla/ (n)
στόλος
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) jednostka wojskowa występująca w marynarce wojennej odpowiadająca dywizji piechoty.

fluor /ˈflu<sup>w</sup>ɔr/ (n)
φθόριο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

fluoryt /fluˈɔrɨt/ (n)
φθορίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) różnobarwny minerał z gromady halogenków, zawierający fluorek wapnia;

fobia /ˈfɔbʲja/ (n)
φοβία
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

fok /fɔk/ (n)
φλόκος
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jeden z żagli pierwszego masztu;

foka /ˈfɔka/ (n)
φώκια
  (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny;

fokstrot /ˈfɔkstrɔt/ (n)
φοξ τροτ
  (choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski w rytmie 4/4 (cztery czwarte);

folder /ˈfɔldɛr/ (n)
φάκελος
  (informatyka, informatyczny) (zobacz) katalog
μπροσούρα, φυλλάδιο
  rodzaj druku reklamowego lub informacyjnego;

foliogram /fɔˈlʲjɔɡrãm/ (n)
διαφάνεια
  folia z odbitym na niej materiałem tekstowym i graficznym, którą za pomocą rzutnika (grafoskopu) wyświetla się na ekranie

folklor /ˈfɔlklɔr/ (n)
φολκλόρ, λαογραφία
  (etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.

folklorystyka /fˌɔlklɔrˈɨstɨkˌa/ (n)
λαογραφία
  (etnografia, etnograficzny) (sztuka) nauka badająca folklor;

fondue /fɔ̃dˈi/ (n)
φοντύ, φοντί
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;

fonem /ˈfɔ̃nɛ̃m/ (n)
φώνημα
  (językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

fonetyczny /fˌɔnɛtˈɨtʃnɨ/ (adj)
φωνητικός
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

fonetyka /fɔ̃ˈnɛtɨka/ (n)
φωνητική
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

foniatria /fɔ̃ˈɲatrʲja/ (n)
φωνιατρική
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);

fonologia /ˌfɔ̃nɔˈlɔɟja/ (n)
φωνολογία
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o fonemach i relacjach między nimi;

fonometr /fɔ̃ˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
φωνόμετρο
  (akustyka, akustyczny) przyrząd do mierzenia natężenia dźwięku

fontanna /fɔ̃nˈtãnːa/ (n)
πίδακας
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zwykle w lm: fontanny: wzburzony strumień wody
σιντριβάνι, αναβρυτήριο
  dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

forma /ˈfɔrma/ (n)
φόρμα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) naczynie do pieczenia ciast
  kondycja fizyczna osoby
μορφή, σχήμα
  zewnętrzny kształt

forma sonatowa /ˈfɔrma ˌsɔ̃naˈtɔva/ (n)
φόρμα σονάτας
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trzyczęściowa forma muzyczna składająca się z ekspozycji, przetworzenia i repryzy, występująca jako pierwsza część sonaty, koncertu czy symfonii;

formularz /fɔrˈmulaʃ/ (n)
έντυπο
  blankiet jakiegoś dokumentu do wypełnienia

formuła /fɔrˈmuwa/ (n)
τύπος
  przepis na daną czynność, sposób funkcjonowania czegoś

forsa /ˈfɔrsa/ (n)
μαλλί, παραδάκι
  (potocznie, potoczny) pieniądze

forteca /fɔrˈtɛʦ̑a/ (n)
φρούριο, κάστρο, οχυρό
  (architektura, architektoniczny) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;

fortepian /fɔrˈtɛpʲjãn/ (n)
πιάνο με ουρά
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;

fortuna /fɔrˈtũna/ (n)
τύχη
  los, szczególnie ten dobry
  wielkie bogactwo

fosa /ˈfɔsa/ (n)
τάφρος
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;

fosfor /ˈfɔsfɔr/ (n)
φωσφόρος, φώσφορος
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

fosforescencja /ˌfɔsfɔrɛˈsʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
φωσφορισμός
  (fizyka, fizyczny) świecenie ciał wywołane uprzednim naświetlaniem i trwające po jego ustaniu;

fosylizacja /ˌfɔsɨlʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
απολίθωση
  (geologia, geologiczny) ogół procesów prowadzących do utrwalenia w osadzie organizmów roślinnych i zwierzęcych, bądź też śladów ich działalności życiowej;

fotel /ˈfɔtɛl/ (n)
πολυθρόνα
  rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

foto- /ˈfɔtɔ/
φωτο-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze światłem

fotodepilacja /ˌfɔtɔdɛpʲiˈlaʦ̑ʲja/ (n)
φωτοαποτρίχωση
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) depilacja za pomocą silnej wiązki światła, np. lasera

fotogeniczny /fˌɔtɔɡɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
φωτογενής
  korzystnie wyglądający na zdjęciach

fotograf /fɔˈtɔɡraf/ (n)
φωτογράφος
  osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

fotografia /ˌfɔtɔˈɡrafʲja/ (n)
φωτογραφία
  sztuka wykonywania fotografii (1.1);
  nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym

fotograficzny /ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
φωτογραφικός
  związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć

fotografować /ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑/ (v)
φωτογραφίζω, φωτογραφώ
  robić zdjęcie, robić fotografię

fotomontaż /ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ/ (n)
φωτομοντάζ
  (fotografia) obraz fotograficzny powstały przez manipulację lub skomponowanie kilku obrazów;

foton /ˈfɔtɔ̃n/ (n)
φωτόνιο
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

fotosynteza /fˌɔtɔsɨntˈɛza/ (n)
φωτοσύνθεση
  (biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;

fototranzystor /ˌfɔtɔtrãw̃ˈzɨstɔr/ (n)
φωτοτρανζίστορ
  (elektronika, elektroniczny) element optoelektroniczny złożony z trzech warstw półprzewodnika o kolejno zmieniających się typach przewodnictwa;

fotowoltaiczny /ˌfɔtɔvɔltaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ/ (adj)
φωτοβολταϊκός
  (przymiotnik) związany z przetwarzaniem światła słonecznego na energię elektryczną

fragment /ˈfraɡmɛ̃nt/ (n)
απόσπασμα, περικοπή
  wyodrębniona część czegoś

fragmentacja /ˌfraɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
θρυμμάτισμα
  podział na części, wydzielenie fragmentów

frajer /ˈfrajɛr/ (n)
αγαθιάρης, αφελής, χαζοβιόλης, χαζοχαρούμενος
  (potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane

frakcjonowanie /frˌaktsjɔnɔvˈaɲʲɛ/ (n)
κλασμάτωση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: frakcjonować

frakcyjny /fraktsˈɨjnɨ/ (adj)
κλασματικός
  (chemia, chemiczny) związany z frakcją, frakcjonowaniem

fraktal /ˈfraktal/ (n)
μορφόκλασμα, φράκταλ
  (matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;

franciszkański /frãɲˈʨ̑iʃkaɨ̃j̃sʲci/ (adj)
φραγκισκανικός
  związany z franciszkanami lub franciszkankami, dotyczący franciszkanów lub franciszkanek

franciszkański /frãɲˈʨ̑iʃkaɨ̃j̃sʲci/ (possessiveAdjective)
φραγκισκανικός
  należący do franciszkanów lub franciszkanek, będący ich własnością

francuska choroba /frãnˈʦ̑uska xɔˈrɔba/ (n)
γαλλική αρρώστια, μαλαφράντζα
  (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) kiła

francuski /frãnˈʦ̑usʲci/ (adj)
γαλλικός, γαλλικά
  odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

francuski /frãnˈʦ̑usʲci/ (n)
γαλλικά
  język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

francuski pocałunek /frãnˈʦ̑usʲci ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (n)
γαλλικό φιλί
  namiętny, erotyczny pocałunek, podczas którego języki obojga partnerów dotykają się i wchodzą w kontakt z wnętrzem ich ust;

francuskojęzyczny /frãnˈʦ̑uskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
γαλλόφωνος
  posługujący się językiem francuskim
  taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim

francuzieć /frantsˈuʑɛtɕ/ (v)
εκγαλλίζομαι
  przejmować zwyczaje francuskie kosztem rodzimych

franczyza /frantʃˈɨza/ (n)
δικαιόχρηση
  (ekonomia, ekonomiczny) rodzaj współpracy gospodarczej pomiędzy samodzielnymi podmiotami, w ramach której franczyzobiorca prowadzi swoje przedsiębiorstwo pod marką i według koncepcji franczyzodawcy;

frankofilia /ˌfrãŋkɔˈfʲilʲja/ (n)
γαλλοφιλία
  umiłowanie wszystkiego, co francuskie; sympatia do Francuzów lub ich kultury

frankofilski /ˌfrãŋkɔˈfʲilsʲci/ (adj)
γαλλόφιλος
  związany z frankofilią, charakterystyczny dla frankofila

frans /frãw̃s/ (n)
φράγκιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

frappe /frˈappɛ/ (n)
φραπέ
  grecki napój przyrządzany z mrożonej kawy ubijanej w celu uzyskania wysokiej pianki

frazes /ˈfrazɛs/ (n)
κοινοτοπία
  często powtarzane, wyszukane powiedzenie, pozbawione jednak głębszego sensu

fregata /frɛˈɡata/ (n)
φρεγάτα, φρεγάδα
  (ornitologia, ornitologiczny) szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych;
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;

frekwencja /frɛˈkfɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
συχνότητα
  (fizyka, fizyczny) częstotliwość
  częstotliwość dziania się czegoś
παρουσία, προσέλευση
  liczba osób biorących udział w jakimś zdarzeniu / znajdujących się w jakimś miejscu

fresk /frɛsk/ (n)
νωπογραφία
  (sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką (1.1)
  (sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk;

front /frɔ̃nt/ (n)
πρόσοψη, φάτσα, όψη
  (budownictwo) przód budynku
  przód, przednia część
μέτωπο
  (wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych;
  (meteorologia, meteorologiczny) strefa między dwiema masami powietrza;
  zgromadzenie partii lub osób pod jednym wspólnym programem

fronton /frˈɔntɔn/ (n)
αέτωμα
  (architektura, architektoniczny) trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;
πρόσοψη, πρόσωπο
  (książkowy) przednia ściana budynku

froterować /ˌfrɔtɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
γυαλίζω
  polerować zapastowaną podłogę froterką lub miękką tkaniną

fruktoza /fruktˈɔza/ (n)
φρουκτόζη
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;

frygijka /frɨɡʲˈijka/ (n)
φρυγικός σκούφος
  wełniane lub filcowe nakrycie głowy w kształcie stożka, symbol narodowy Francji;

frygijski /frɨɡʲˈijski/ (adj)
φρυγικός
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii

fryzjer /ˈfrɨzʲjɛr/ (n)
κομμωτής, κουρέας
  osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

fuj /fˈuj/ (interjection)
πουφ
  (potocznie, potoczny) wyrażanie obrzydzenia

fundamentalizm /fˌundamɛntˈalizm/ (n)
φονταμενταλισμός
  pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

fundować /fundˈɔvatɕ/ (v)
κερνάω, κερνώ
  (potocznie, potoczny) zapraszać i płacić za poczęstunek
στήνω
  zakładać i opłacać instytucje

funkcja /ˈfũŋkʦ̑ʲja/ (n)
συνάρτηση
  (informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;
  (matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;
λειτούργημα, συνάρτηση
  przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;

funkcjonowanie /ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ/ (n)
λειτουργία
  działanie

funkcjonować /ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
λειτουργώ
  działać, wykonywać czynności w sposób właściwy

furman /ˈfurmãn/ (n)
αμαξάς, καροτσέρης
  człowiek powożący zaprzęgiem konnym, zwykle furmanką

fusta /ˈfusta/ (n)
φούστα
  (historia, historyczny, historycznie) (marynarka) rodzaj lekkiej galery;

futbolista /ˌfudbɔˈlʲista/ (n)
ποδοσφαιριστής
  (sport, sportowy) zawodnik grający w piłkę nożną

futurolog /fˌuturˈɔlɔk/ (n)
μελλοντολόγος
  mężczyzna przewidujący przyszłość cywilizacji w oparciu o przesłanki naukowe

futurologiczny /fˌuturˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
μελλοντολογικός
  związany z futurologią, dotyczący futurologii

futurystyczny /ˌfuturɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
φουτουριστής
  (sztuka) związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu
  taki, który wygląda jakby był wytworem techniki przyszłości

futuryzm /fuˈturɨsm̥/ (n)
φουτουρισμός
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

gabardyna /ˌɡabarˈdɨ̃na/ (n)
γκαμπαρντίνα
  (włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.

gabinet cieni /ɡabʲˈinɛt tɕˈɛɲi/ (n)
σκιώδης κυβέρνηση
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skład rządu formowany przez opozycyjną partię, gotowy do przejęcia władzy po wyborach;

gabinet zabiegowy /ɡabʲˈinɛd zˌabjɛɡˈɔvɨ/ (n)
αίθουσα θεραπείας
  (medycyna, medyczny) sala przystosowana do wykonywania niewielkich zabiegów medycznych

gad /ɡat/ (n)
ερπετό
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;

gadatliwy /ˌɡadaˈtlʲivɨ/ (adj)
πολυλογάς
  taki, który dużo i chętnie mówi

gadolin /ɡaˈdɔlʲĩn/ (n)
γαδολίνιο
  (chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

gadożer /ɡaˈdɔʒɛr/ (n)
φιδαετός
  (ornitologia, ornitologiczny) Circaetus gallicus, duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;

gaj /ɡaj/ (n)
άλσος
  (książkowy) niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących
περιβόλι
  plantacja owocowych drzew egzotycznych

gajówka /ɡaˈjufka/ (n)
κηποτσιροβάκος
  (ornitologia, ornitologiczny) Sylvia borin, mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie;

gal /ɡal/ (n)
γάλλιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

galaktyczny /ɡˌalaktˈɨtʃnɨ/ (adj)
γαλαξιακός
  związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

galaktyka /ɡaˈlaktɨka/ (n)
γαλαξίας
  (astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

galaretka /ˌɡalaˈrɛtka/ (n)
ζελεδάκι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno;

galas /ˈɡalas/ (n)
κηκίδα
  (botanika, botaniczny) narośl na liściach roślin, spowodowana przez złożenie w nich owadzich jaj;

galera /ɡaˈlɛra/ (n)
γαλέρα
  (historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

galery /ɡalˈɛrɨ/ (n)
κάτεργο
  (historia, historyczny, historycznie) kara polegająca na zmuszeniu kogoś do pracy jako wioślarz na galerze

galon /ˈɡalɔ̃n/ (n)
γαλόνι
  (jednostka miary) jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;
  naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;

galop /ˈɡalɔp/ (n)
καλπασμός
  (jeździectwo, jeździecki) szybki, trzytaktowy chód konia;

gameta /ɡãˈmɛta/ (n)
γαμέτης
  (biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego;

gamma /ˈɡãmːa/ (n)
γάμα, γάμμα
  nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego, γ;

gangster /ˈɡãŋkstɛr/ (n)
γκάνγκστερ
  osoba należąca do gangu

garaż /ˈɡaraʃ/ (n)
γκαράζ
  wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

garbarski /ɡarbˈarski/ (adj)
βυρσοδεψικός
  związany z garbarstwem albo garbarzem, dotyczący garbarstwa

garbarstwo /ɡarˈbarstfɔ/ (n)
βυρσοδεψία
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wyprawianie skór;

garbus /ˈɡarbus/ (n)
καμπούρης
  (pogardliwie) człowiek z garbem (kifozą)
σκαθάρι
  (potocznie, potoczny) (motoryzacja) jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

garderoba /ˌɡardɛˈrɔba/ (n)
καμαρίνι
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy

gardło /ˈɡardwɔ/ (n)
τράχηλος
  (anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

garig /ˈɡarʲik/ (n)
φρύγανο
  (ekologia, ekologiczny) (botanika, botaniczny) zimozielona formacja roślinna wtórna po wycięciu lasów, występująca w okolicach Morza Śródziemnego

garncarski /ɡarntsˈarski/ (adj)
πηλοπλαστικός
  dotyczący garncarstwa albo garncarza

garncarstwo /ɡarn̥ˈʦ̑arstfɔ/ (n)
αγγειοπλαστική
  rzemiosło zajmujące się ręcznym wyrobem naczyń glinianych;

garncarz /ˈɡarn̥ʦ̑aʃ/ (n)
αγγειοπλάστης, τσουκαλάς
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący garnki i inne naczynia ceramiczne

garnek /ˈɡarnɛk/ (n)
κατσαρόλα, τσουκάλι, χύτρα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

garnitur /ɡarʲˈɲitur/ (n)
κουστούμι, κοστούμι
  (krawiectwo) eleganckie ubranie męskie;
σετ, σύνολο
  komplet przedmiotów stanowiących pewną całość lub służących do jednego celu

garść /ɡarʲɕʨ̑/ (n)
φούχτα, χούφτα
  dłoń złożona tak, aby móc coś zaczerpnąć lub chwycić
χούφτα, φούχτα
  ilość mieszcząca się w garści (1.1)

gasnąć /ˈɡasnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
σβήνω
  o źródle światła lub ciepła, o uczuciach zanikać, zmniejszać swoją moc, siłę

gatunek /gaˈtuŋki/ /ɡaˈtũnɛk/ (n)
είδος
  (biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;
  odmiana czegoś, typ, rodzaj

gawial /ɡˈavʲal/ (n)
γαβιάλης
  (zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy;

gawron /ˈɡavrɔ̃n/ (n)
χαβαρόνι
  (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

gaz /ɡas/ (n)
αέριο, ατμός
  (fizyka, fizyczny) lotny stan materii;
  (technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)
  (wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna

gaz cieplarniany /ˈɡasʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ/ (n)
αέριο του θερμοκηπίου, αέριο που προκαλεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου
  gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;

gaz musztardowy /ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ/ (n)
αέριο μουστάρδας
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego

gaz szlachetny /ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
ευγενές αέριο
  (chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny gaz, którego atomy nie łączą się w cząsteczki;

gaz ziemny /ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ/ (n)
φυσικό αέριο
  (geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;

gaza /ɡˈaza/ (n)
γάζα
  (medycyna, medyczny) materiał opatrunkowy z gazy (1.1);
  (włókiennictwo) cienka i rzadka tkanina bawełniana;

gazeciarz /ɡaˈzɛʨ̑aʃ/ (n)
εφημεριδοπώλης
  człowiek, który sprzedaje lub dostarcza gazety

gazela /ɡaˈzɛla/ (n)
γαζέλα
  (zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa;

gazeta /ɡaˈzɛta/ (n)
εφημερίδα
  drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

gazociąg /ɡaˈzɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
αγωγός αερίου
  (technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu gazu;

gazowany /ɡˌazɔvˈanɨ/ (adj)
αεριούχος
  (spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla

gałka muszkatołowa /ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva/ (n)
μοσχοκάρυδο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;

gałąź /ˈɡawɔ̃w̃ɕ/ (n)
κλαδί, κλαρί
  (botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu
κλάδος
  (przenośnie, przenośnia) odgałęzienie, odnoga, rozgałęzienie czegoś
  (przenośnie, przenośnia) dział gospodarki, nauki itp.

gaśnica /ɡaɕˈɲiʦ̑a/ (n)
πυροσβεστήρας
  (technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

gdakać /ˈɡdakaʨ̑/ (v)
κακαρίζω
  o kurze: wydawać głos

gdy /ɡdɨ/ (conjunction)
όταν
  …rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego

gdy kota nie ma, myszy harcują /ˈɡdɨ ˈkɔta ˈɲɛ‿ma ˈmɨʃɨ xarˈʦ̑ujɔ̃w̃/ (proverb)
όταν λείπει η γάτα, χορεύουν τα ποντίκια
  kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.

gdy się drzewo obali, każdy wióry zbiera /ˈɡdɨ‿ɕɛ ˈḍʒɛvɔ ːˈbalʲi ˈkaʒdɨ ˈvʲjurɨ ˈzbʲjɛra/ (proverb)
δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται
  wszyscy wykorzystują nieszczęście, które spotkało kogoś ważnego

gdyby /ˈɡdɨbɨ/ (conjunction)
αν
  …wprowadzający w zdaniu podrzędnym warunek, który w danej sytuacji nie jest możliwy do spełnienia

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (interrogativePronoun)
πού
  służący do tworzenia pytań o lokalizację

gdzie /ɟʥ̑ɛ/ (pronoun)
όπου
  …względny, zastępujący określenie miejsca

gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą /ˈɟʥ̑ɛ ˈdrva ˈrɔ̃mbʲjɔ̃w̃ ˈtãm ˈvʲjurɨ ˈlɛʦ̑ɔ̃w̃/ (proverb)
κοντά στα ξερά καίγονται και τα χλωρά
  uczestnicząc biernie, choć niekoniecznie świadomie w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, często ponosi się jej przykre konsekwencje

gdzie indziej /ˈɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j/
αλλού
  do innego miejsca
  w innym miejscu

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść /ˈɟʥ̑ɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕʨ̑ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑ɔ ˈjɛ̇ɕʨ̑/ (proverb)
όπου λαλούν πολλοί κοκόροι, αργεί να ξημερώσει
  jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu

gdzie praca, pilność na straży, tam się bieda wejść nie waży /ˈɟʥ̑ɛ ˈpraʦ̑a ˈpʲilnɔɕʨ̑ na‿ˈstraʒɨ ˈtãmʲ‿ɕɛ ˈbʲjɛda ˈvɛjɕʨ̑ ɲɛ‿ˈvaʒɨ/ (proverb)
έκατσε η δουλειά στην πόρτα και κυνήγησε τη φτώχεια
  pracowity człowiek nie zazna biedy

gejsza /ˈɡɛjʃa/ (n)
γκέισα
  w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;

gejzer /ˈɡɛjzɛr/ (n)
θερμοπίδακας
  (geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą;

gekon /ˈɡɛkɔ̃n/ (n)
σαμιαμίδι, σαμιαμίθι
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach

gem /ɡɛ̃m/ (n)
γκέιμ, παιχνίδι
  (sport, sportowy) część seta w tenisie

gen /ɡɛ̃n/ (n)
γονίδιο
  (biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

generator /ˌɡɛ̃nɛˈratɔr/ (n)
γεννήτρια
  (elektryczność) prądnica, szczególnie o dużej mocy;

generał /ɡɛ̃ˈnɛraw/ (n)
στρατηγός, πτέραρχος
  (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;

generał broni /ɡɛ̃ˈnɛraw ˈbrɔ̃ɲi/ (n)
αντιπτέραρχος, αντιστράτηγος
  (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała dywizji;

generał dywizji /ɡɛ̃ˈnɛraw dɨˈvʲizʲji/ (n)
υποπτέραρχος, υποστράτηγος
  (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała brygady i niższy od generała broni

genetyka /ɡɛ̃ˈnɛtɨka/ (n)
γενετική
  dziedzina naukowa zajmująca się badaniami nad dziedzicznością;

geneza /ɡɛ̃ˈnɛza/ (n)
γένεση
  zespół czynników prowadzących do powstania czegoś

genitalia /ˌɡɛ̃ɲiˈtalʲja/ (n)
γεννητικά όργανα
  (anatomia, anatomiczny) narządy płciowe

genitalny /ɡˌɛɲitˈalnɨ/ (adj)
γεννητικός
  związany z genitaliami, dotyczący genitaliów

genua /ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a/ (n)
τζένοα
  trójkątny żagiel przedni w omasztowaniu jachtów;

geodezja /ˌɡɛɔˈdɛzʲja/ (n)
γεωδαισία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi;

geograf /ɡɛˈɔɡraf/ (n)
γεωγράφος
  osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii

geografia /ˌɡɛɔˈɡrafʲja/ (n)
γεωγραφία
  nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

geograficzny /ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
γεωγραφικός
  związany z geografią, odnoszący się do geografii

geolog /ɡɛˈɔlɔk/ (n)
γεωλόγος
  (edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii

geologia /ˌɡɛɔˈlɔɟja/ (n)
γεωλογία
  nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

geometria /ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
γεωμετρία
  (matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi
  (matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;

geometryczny /ˌɡɛɔ̃mɛˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
γεωμετρικός
  (matematyka, matematyczny) dotyczący geometrii
  składający się z elementów będących figurami geometrycznymi

geomorfologia /ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja/ (n)
γεωμορφολογία
  (geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

geopolityczny /ˌɡɛɔpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
γεωπολιτικός
  dotyczący położenia geograficznego danego obszaru, które wpływa na jego sytuację polityczną

gepard /ˈɡɛpart/ (n)
γατόπαρδος
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

geranos /ɡɛˈrãnɔs/ (n)
γερανός
  (choreografia, choreograficzny) (mitologia, mitologiczny) taniec żurawia

geriatria /ɡɛrʲˈjatrʲja/ (n)
γηριατρική
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami wieku podeszłego;

german /ˈɡɛrmãn/ (n)
γερμάνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

giez /ɟɛs/ (n)
αλογόμυγα
  (zoologia, zoologiczny) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;

giełda /ˈɟɛwda/ (n)
χρηματιστήριο
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;

gigant /ˈɟiɡãnt/ (n)
γίγαντας, γίγας
  (zobacz) olbrzym

gilotyna /ˌɟilɔˈtɨ̃na/ (n)
κόφτης
  przyrząd służący do cięcia papieru, blachy itp.
καρμανιόλα, γκιλοτίνα, λαιμητόμος
  urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy;

gimnastyka /ɟĩmˈnastɨka/ (n)
γυμναστική
  (sport, sportowy) (edukacja, edukacyjny) szkolne zajęcia sportowe, zwłaszcza w młodszych klasach
  (sport, sportowy) grupa dyscyplin sportowych związanych z pokazem sprawności ciała
γυμναστική, σωμασκία
  (sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

gimnazjalny /ɡʲˌimnazjˈalnɨ/ (adj)
γυμνασιακός
  (szkolnictwo, szkolny) związany z gimnazjum, dotyczący gimnazjum (szkoły ponadpodstawowej)

gimnazjum /ɟĩmˈnazʲjũm/ (n)
γυμνάσιο
  (szkolnictwo, szkolny) trzyletnia, ponadpodstawowa szkoła ogólnokształcąca;

ginekolog /ˌɟĩnɛˈkɔlɔk/ (n)
γυναικολόγος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka ginekologii

ginekologia /ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja/ (n)
γυναικολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;

ginekomastia /ˌɟĩnɛkɔ̃ˈmastʲja/ (n)
γυναικομαστία
  (medycyna, medyczny) rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzny, objawiające się jego powiększeniem

gips /ɟips/ (n)
γύψος
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;
  (potocznie, potoczny) opatrunek unieruchamiający wykonany z gipsu

gitara /ɟiˈtara/ (n)
κιθάρα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny;

gitara basowa /ɡʲitˈara basˈɔva/ (n)
μπάσο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na gryfie, transponujący o oktawę w dół;

gitara elektryczna /ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na/ (n)
ηλεκτρική κιθάρα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;

gitarzysta /ˌɟitaˈʒɨsta/ (n)
κιθαρίστας
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze

gitarzystka /ˌɟitaˈʒɨstka/ (n)
κιθαρίστρια
  kobieta, która gra na gitarze

gięcie /ɡʲˈɛɲtɕɛ/ (n)
κάμψη, κύρτωση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: giąć

gladiator /ɡlaˈdʲjatɔr/ (n)
μονομάχος
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;

glin /ɡlʲĩn/ (n)
αλουμίνιο, αργίλιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13;

glina /ˈɡlʲĩna/ (n)
άργιλος, πηλός
  (geologia, geologiczny) skała osadowa;

gliniarz /ˈɡlʲĩɲaʃ/ (n)
μπάτσος
  (potocznie, potoczny) policjant

glista /ˈɡlʲista/ (n)
ασκαρίδα
  (potocznie, potoczny) nicień, pasożyt jelita;

glob /ɡlɔp/ (n)
υδρόγειος
  (potocznie, potoczny) (astronomia, astronomiczny) kula ziemska

globalizacja /ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
παγκοσμιοποίηση
  proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

globus /ˈɡlɔbus/ (n)
γεώσφαιρα, υδρόγειος σφαίρα
  kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;

glon /ɡlɔ̃n/ (n)
φύκι
  Algae, rodzaj organizmów wodnych;

glukoza /ɡlukˈɔza/ (n)
γλυκόζη
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

gluon /ˈɡlu<sup>w</sup>ɔ̃n/ (n)
γλουόνιο
  (fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, będąca nośnikiem oddziaływań silnych

gmatwać /ˈɡmatfaʨ̑/ (v)
μπερδεύω, περιπλέκω
  czynić coś trudnym do zrozumienia lub rozwiązania, czynić niejasnym, niezrozumiałym, powodować zamęt w czymś

gmina /ˈɡmʲĩna/ (n)
κοινότητα
  (administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

gnejs /ɡnɛjs/ (n)
γνεύσιος
  (geologia, geologiczny) skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej;

gniazdo /ˈɟɲazdɔ/ (n)
φωλιά
  (zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;

gnida /ˈɟɲida/ (n)
κόνιδα
  jajo wszy;

gnić /ɟɲiʨ̑/ (v)
σαπίζω
  ulegać procesowi rozkładu pod wpływem działania drobnoustrojów: bakterii i grzybów

gnu /ɡnu/ (n)
γκνου
  (zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

godność /ˈɡɔdnɔɕʨ̑/ (n)
επώνυμο, ονοματεπώνυμο
  (przestarzałe, przestarzały) nazwisko
αξιοπρέπεια
  poczucie własnej wartości, szacunek dla samego siebie;
αξίωμα
  zaszczytne stanowisko, oficjalna funkcja

godny /ˈɡɔdnɨ/ (adj)
άξιος, αξιοπρεπής
  wart, zacny
άξιος
  zasługujący na coś

godzina /ɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
ώρα
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;
  jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy

godzina policyjna /ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna/ (n)
απαγόρευση της κυκλοφορίας, απαγόρευση κυκλοφορίας
  pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach;

godzina prawdy /ɡɔˈʥ̑ĩna ˈpravdɨ/ (n)
ώρα της αλήθειας
  sytuacja, w której dowiadujemy się czegoś ważnego o sobie lub o innych

godzinny /ɡɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
ωριαίος
  trwający jedną godzinę

godło /ˈɡɔdwɔ/ (n)
έμβλημα
  (heraldyka, heraldyczny) wizerunek przedstawiony na tarczy herbowej;

gogle /ɡˈɔɡlɛ/ (n)
γυαλιά ασφαλείας
  okulary z oprawą ściśle przylegającą do twarzy, chroniących oczy przed wiatrem, deszczem, urazami;

gol /ɡɔl/ (n)
γκολ, τέρμα
  (sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

golenie /ɡɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
ξύρισμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: golić

golf /ɡɔlf/ (n)
γκολφ
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu polegająca na bijaniu kijem do dołków małej piłki;

golfista /ɡɔlˈfʲista/ (n)
γκόλφερ
  (sport, sportowy) ktoś, kto uprawia golf

golfistka /ɡɔlˈfʲistka/ (n)
γκόλφερ
  (sport, sportowy) kobieta uprawiająca golf

golić /ˈɡɔlʲiʨ̑/ (v)
σουφρώνω
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) pozbawiać kogoś pieniędzy
ξυρίζω
  usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze

golonka /ɡɔˈlɔ̃nka/ (n)
κότσι
  (spożywczy) część szynki z kością goleniową;

gondola /ɡɔ̃nˈdɔla/ (n)
γόνδολα
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;

gondolier /ɡɔ̃nˈdɔlʲjɛr/ (n)
γονδολιέρης
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) człowiek sterujący gondolą

gong /ɡɔ̃ŋk/ (n)
γκονγκ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;

goniec /ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
άγγελος
  roznosiciel korespondencji

gont /ɡˈɔnt/ (n)
ξυλοκέραμο, ξυλοκέραμος
  (budownictwo) drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych;

gorczyca /ɡɔrˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
σινάπι
  (botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych;

gorset /ˈɡɔrsɛt/ (n)
κορσές
  część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku do pierwszej dekady XX wieku;

goryl /ˈɡɔrɨl/ (n)
γορίλας
  (zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna;
γορίλας, μπράβος
  (potocznie, potoczny) osobisty ochroniarz, szczególnie jeśli wysoki i mocno zbudowany

gorzki /ˈɡɔʃʲci/ (adj)
πικρός
  taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu
  (przenośnie, przenośnia) taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny

gorzkość /ɡˈɔʃkɔɕtɕ/ (n)
πικρίλα, πικρότητα
  cecha tego, co gorzkie

gorący /ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
θερμός, καυτός
  bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie

gorączka /ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
πυρετός
  (medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃;
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego

gorączka krwotoczna Ebola /ɡɔrˈɔntʃka krfɔtˈɔtʃna ɛbˈɔla/ (n)
αιμορραγικός πυρετός Έμπολα
  (medycyna, medyczny) ciężka, często śmiertelna choroba zakaźna wywoływana przez wirus Ebola;

gorączka złota /ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka ˈzwɔta/ (idiom)
πυρετός του χρυσού
  nagły pęd do poszukiwania złota

gospodarz /ɡɔsˈpɔdaʃ/ (n)
ξενιστής
  (biologia, biologiczny) organizm żywy, na którym żyje pasożyt;

gospodyni domowa /ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva/ (n)
νοικοκυρά, οικοδέσποινα
  kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi

goszysta /ɡɔˈʃɨsta/ (n)
αριστεριστής
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik odchylenia lewicowego, lewak

gotowy /ɡɔˈtɔvɨ/ (adj)
έτοιμος
  skończony, wykonany
  chętny i zdolny do zrobienia czegoś
  przygotowany do czegoś, na coś
  o wyrobach, zwłaszcza ubraniu: wykonany seryjnie, nie na miarę
  o żywności: wyprodukowany w fabryce i wymagający tylko podgrzania

gotówka /ɡɔˈtufka/ (n)
μετρητά
  pieniądze w postaci banknotów lub monet

gołowąs /ɡɔ.ˈwɔvɔ̃.w̃s/ (n)
αγένειος, αμούστακος
  (przestarzałe, przestarzały) młodzik, niedoświadczony chłopak

gołąb /ˈɡɔwɔ̃mp/ (n)
περιστέρι
  (ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach;

gołąbek /ɡɔˈwɔ̃mbɛk/ (n)
λάχανο ντολμάδες, λαχανοντολμάς
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z ryżu i mielonego mięsa zawiniętego w liście kapusty;

gołębi /ɡɔˈwɛ̃mbʲi/ (adj)
περιστερίσιος
  (zoologia, zoologiczny) charakterystyczny dla gołębia, dotyczący gołębia, odnoszący się do gołębia, związany z gołębiem

gołębica /ˌɡɔwɛ̃mˈbʲiʦ̑a/ (n)
περιστέρα
  (ornitologia, ornitologiczny) samica gołębia

gołębnik /ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik/ (n)
περιστερώνας
  pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi

goździk /ˈɡɔʑʥ̑ik/ (n)
γαριφαλιά
  (botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach;
γαρίφαλο, μοσχοκάρφι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;
γαρίφαλο
  kwiat rośliny (1.1)

gra /ɡra/ (n)
παίξιμο, παιχνίδι
  granie na instrumencie
παιχνίδι
  zabawa według ustalonych reguł;
  (sport, sportowy) mecz

gra słów /ˈɡra ˈswuf/ (n)
λογοπαίγνιο
  budowanie zdań w oparciu o wieloznaczność lub homonimię wyrazów

grabarz /ˈɡrabaʃ/ (n)
νεκροθάφτης
  osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych;

grabie /ˈɡrabʲjɛ/ (n)
τσουγκράνα
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

grabież /ˈɡrabʲjɛʃ/ (n)
λεηλασία, πλιάτσικο
  zabieranie siłą czyjejś własności; obrabowanie, plądrowanie

gracz /ɡraʧ̑/ (n)
παίκτης, παίχτης
  uczestnik gry lub zawodów

grad /ɡrat/ (n)
χαλάζι
  (meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę

gradobicie /ˌɡradɔˈbʲiʨ̑ɛ/ (n)
χαλάζι
  (meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu powodujące znaczne straty materialne

grafem /ɡrˈafɛm/ (n)
γράφημα
  najmniejsza, fundamentalna jednostka pisma;

grafia /ˈɡrafʲja/ (n)
γραφή
  postać graficzna wyrazu, pisownia

grafit /ˈɡrafʲit/ (n)
γραφίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;

grafoskop /ɡraˈfɔskɔp/ (n)
προβολέας διαφανειών
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie);

gramatyk /ɡrãˈmatɨk/ (n)
γραμματικός
  specjalista w dziedzinie gramatyki

gramatyka /ɡrãˈmatɨka/ (n)
γραμματική
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię;

gramofon /ɡrãˈmɔfɔ̃n/ (n)
γραμμόφωνο, φωνογράφος
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;

gramofonowy /ˌɡrãmɔfɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
γραμμόφωνο
  dotyczący gramofonu

granat /ˈɡrãnat/ (n)
ροδιά
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) granatowiec;
ρόδι
  (spożywczy) owoc granatowca
χειροβομβίδα
  (wojskowość, wojskowy) pocisk wyrzucany ręcznie, wypełniony materiałem wybuchowym;
γκρενά
  kolor ciemnoniebieski, także ubranie, materiał itp. w tym kolorze;

granatowiec /ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
ροδιά
  (botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;

granatowy /ˌɡrãnaˈtɔvɨ/ (adj)
μπλε σκούρος
  mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

granica /ɡrãˈɲiʦ̑a/ (n)
σύνορο, σύνορα
  (administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;
όριο
  (matematyka, matematyczny) wartość, do której zmierza ciąg lub funkcja;

graniczyć /ɡrãˈɲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
αγγίζω, πλησιάζω
  (w odniesieniu do uczuć, stanu fizycznego lub psychicznego) być bliskim, być podobnym, przypominać
γειτονεύω, συνορεύω
  mieć wspólną granicę, sąsiadować

granit /ˈɡrãɲit/ (n)
γρανίτης
  (geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa;

granola /ɡranˈɔla/ (n)
γκρανόλα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;

grasica /ɡraɕˈitsa/ (n)
θύμος
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

grawitacja /ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja/ (n)
βαρύτητα
  (fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

grawitacyjny /ˌɡravʲitaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
βαρυτικός
  (fizyka, fizyczny) związany z grawitacją, dotyczący grawitacji

grawiton /ɡravˈitɔn/ (n)
βαρυτόνιο
  (fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego;

grać w otwarte karty /ˈɡraʥ̑ v‿ɔtˈfartɛ ˈkartɨ/ (v)
παίζω με ανοιχτά χαρτιά
  (przenośnie, przenośnia) być szczerym, mówić całą prawdę

grdyka /ˈɡrdɨka/ (n)
καρύδι
  (anatomia, anatomiczny) wystająca na przedniej części szyi chrząstka krtani (zazwyczaj u mężczyzn)

grecki /ˈɡrɛʦ̑ʲci/ (adj)
ελληνικός, ελληνικά
  związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków

grecki /ˈɡrɛʦ̑ʲci/ (n)
ελληνικά, ελληνικός
  język Greków i po części Cypryjczyków;

greckojęzyczny /ˌɡrɛʦ̑kɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
ελληνόγλωσσος, ελληνόφωνος
  posługujący się językiem greckim
ελληνόγλωσσος
  spisany, stworzony w języku greckim

gregoriański /ˌɡrɛɡɔrʲˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
γρηγοριανός
  odnoszący się do papieża Grzegorza I; ,
  odnoszący się do papieża Grzegorza XIII; ,

grejpfrut /ˈɡrɛjpfrut/ (n)
γκρέιπ-φρουτ
  (botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;
  (spożywczy) owoc grejpfruta (1.1)

gremium /ˈɡrɛ̃mʲjũm/ (n)
συντεχνία
  grupa osób zajmujących się tym samym zawodem lub pełniących te same funkcje

grobowa cisza /ɡrɔˈbɔva ˈʨ̑iʃa/ (n)
νεκρική σιγή
  złowroga cisza, pełna napięcia emocjonalnego

groch /ɡrɔx/ (n)
μπιζέλι
  (botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

grochy /ˈɡrɔxɨ/ (n)
πουά
  deseń w postaci dużych kropek wyraźnie odcinających się od tła

gromadzenie /ˌɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
συσσώρευση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: gromadzić

gronostaj /ɡrɔ̃ˈnɔstaj/ (n)
ερμίνα
  (zoologia, zoologiczny) Mustela erminea, gatunek niewielkiego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych;
  futro z gronostaja (1.1), zwykle w lm gronostaje; (dawniej, dawny) symbol władzy

grosso modo /ɡrˈɔssɔ mˈɔdɔ/ (adv)
grosso modo, πάνω κάτω, χοντρικά
  w ogólnych zarysach, w przybliżeniu

grosz /ɡrɔʃ/ (n)
γρόσι
  (historia, historyczny, historycznie) miedziana lub srebrna moneta różnej wartości, bita w krajach Europy
  (historia, historyczny, historycznie) setna część szylinga austriackiego
  (jednostka monetarna) jednostka monetarna w Polsce, obecnie setna część złotego;

grosz do grosza, a będzie kokosza /ˈɡrɔʒ dɔ‿ˈɡrɔʃa ː‿ˈbɛ̃ɲʥ̑ɛ kɔˈkɔʃa/ (proverb)
φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι
  dzięki cierpliwemu oszczędzaniu można sobie pozwolić na więcej

groszek /ˈɡrɔʃɛk/ (n)
μπιζελιά
  (botanika, botaniczny) Lathyrus L., roślina o prostej lub pnącej się łodydze i kwiatach o różnych kolorach;
μπιζέλι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zielone nasiona grochu; także potrawa z tych nasion

grota /ˈɡrɔta/ (n)
σπηλιά, σπήλαιο
  (geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

groźba /ˈɡrɔʑba/ (n)
απειλή, φοβέρα
  zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd.

grubiutki /ɡruˈbʲjutʲci/ (adj)
παχουλός
  (zdrobniale) od: gruby

grubodziób /ɡruˈbɔʥ̑up/ (n)
κοκκοθραύστης, χοντρομύτης
  (ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

grubość /ɡrˈubɔɕtɕ/ (n)
πάχος
  wymiar w krótszej osi

gruby /ˈɡrubɨ/ (adj)
χοντρός
  mający dużą grubość, średnicę
  (staropolski) wulgarny, prostacki, nieokrzesany, grubiański
  o głosie: niski
χοντρός, παχύς
  otyły

gruczolak /ɡruˈʧ̑ɔlak/ (n)
αδένωμα
  (medycyna, medyczny) nowotwór niezłośliwy tkanek gruczołowych;

gruczoł /ˈɡruʧ̑ɔw/ (n)
αδένας
  (anatomia, anatomiczny) narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju;

grudzień /ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
Δεκέμβριος, Δεκέμβρης
  dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

grupa /ˈɡrupa/ (n)
ομάδα
  (chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego
  zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze
  zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie

grupa nominalna /ˈɡrupa ˌnɔ̃mʲĩˈnalna/ (n)
ονοματική φράση
  (językoznawstwo, językoznawczy) jednostka składniowa, której centralnym elementem jest rzeczownik lub zaimek rzeczowny

grupa werbalna /ˈɡrupa vɛrˈbalna/ (n)
ρηματική φράση
  (językoznawstwo, językoznawczy) jednostka składniowa, której centralnym elementem jest czasownik

grusza /ˈɡruʃa/ (n)
αχλαδιά
  (botanika, botaniczny) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;
αχλαδόξυλο
  (technologia, technika, techniczny) drewno gruszy (1.1)

gruszka /ˈɡruʃka/ (n)
πουάρ
  (medycyna, medyczny) gumowy odsysacz w kształcie gruszki (1.1);
αχλάδι
  (spożywczy) owoc gruszy;

gruszkowaty /ˌɡruʃkɔˈvatɨ/ (adj)
αχλαδόσχημος
  przypominający kształtem gruszkę

gruyère /ɡrujˈɛrɛ/ (n)
γραβιέρα
  (spożywczy) jeden z rodzajów szwajcarskiego, dojrzewającego sera;

gruziński /ɡruˈʑĩj̃sʲci/ (adj)
γεωργιανός
  dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

gruziński /ɡruˈʑĩj̃sʲci/ (n)
γεωργιανά
  język urzędowy Gruzji;

gruźlica /ɡruʑˈlʲiʦ̑a/ (n)
φυματίωση
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

gryka /ˈɡrɨka/ (n)
φαγόπυρο
  (botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną;

grypa /ˈɡrɨpa/ (n)
γρίπη
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego;

gryzoń /ˈɡrɨzɔ̃ɲ/ (n)
τρωκτικό
  ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

gryźć /ɡrɨɕʨ̑/ (v)
τρώω
  (przenośnie, przenośnia) martwić, niepokoić
δαγκώνω
  zatapiać w czymś zęby
  atakować lub walczyć zębami

grzebać /ˈɡʒɛbaʨ̑/ (v)
θάβω
  chować zmarłego do grobu lub zajmować się grabarstwem
σκαλίζω
  rozgarniać, np. ziemię

grzebień /ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
χτένα
  (fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;

grzech /ɡʒɛx/ (n)
αμαρτία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

grzechotka /ɡʒɛˈxɔtka/ (n)
κουδουνίστρα
  rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu

grzechotnik /ɡʒɛˈxɔtʲɲik/ (n)
κροταλίας
  (herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;

grzesznica /ɡʒɛʃʲˈɲiʦ̑a/ (n)
αμαρτωλή, αμαρτωλότητα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzeszna osoba płci żeńskiej

grzeszność /ɡʒˈɛʃnɔɕtɕ/ (n)
αμαρτωλότητα
  cecha tego, co grzeszne; cecha tego, kto grzeszny

grzeszny /ˈɡʒɛʃnɨ/ (adj)
αμαρτωλός
  popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne

grzmot /ɡʒmɔt/ (n)
βροντή
  huk towarzyszący, wraz z błyskawicą, piorunowi
  silny huk

grzyb /ɡʒɨp/ /ˈɡʒɨbɨ/ (n)
μύκητας, μανιτάρι
  (mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy;
μανιτάρι
  owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor
  (przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu
μύκητες
  (pogardliwie) ktoś stary, niedołężny

grzybobranie /ˌɡʒɨbɔˈbrãɲɛ/ (n)
ξεφυτρώματος
  zbieranie grzybów

grzybobójczy /ˌɡʒɨbɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
μυκητοκτόνος
  taki, który zabija grzyby i zapobiega ich rozwojowi oraz pojawieniu się

grzywa /ˈɡʒɨva/ (n)
χαίτη
  (zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi
  (książkowy) bujna czupryna

grzywna /ɡʒˈɨvna/ (n)
πρόστιμο
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

grób /ɡrup/ (n)
τάφος
  przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

gręplarz /ˈɡrɛ̃mplaʃ/ (n)
ξάντης
  pracownik zajmujący się gręplowaniem

gubernator /ˌɡubɛrˈnatɔr/ (n)
κυβερνήτης
  (administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

guma do żucia /ɡˈuma dɔ ʒˈutɕa/ (n)
τσίχλα
  (spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia;

gumka /ˈɡũmka/ (n)
λαστιχάκι
  (fryzjerstwo, fryzjerski) elastyczna taśma przetykana kawałkami gumy, służąca do związywania włosów; (zobacz) gumka do włosów
λάστιχο, λαστιχάκι
  (handel, handlowy) rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; (zobacz) gumka recepturka
λάστιχο
  (informatyka, informatyczny) narzędzie w programach graficznych służące do usuwania fragmentów narysowanych obiektów, odpowiadające funkcji gumki (1.1)
γομολάστιχα, γόμα, σβήστρα, σβηστήρα
  (szkolnictwo, szkolny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;

gumno /ˈɡũmnɔ/ (n)
αλώνι
  klepisko

guru /ˈɡuru/ (n)
γκουρού
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu;

gustować /ɡuˈstɔvaʨ̑/ (v)
γουστάρω, επιθυμώ
  lubić

gutacja /ɡutˈatsja/ (n)
σταγονόρροια
  (biologia, biologiczny) zjawisko wydzielania kropel wodnych przez rośliny poprzez wypotniki;

guzik /ˈɡuʑik/ (n)
κουμπί
  (krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;
διακόπτης, πλήκτρο
  (potocznie, potoczny) włącznik, przycisk

gwara /ˈɡvara/ (n)
αργκό
  (językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) żargon określonego środowiska zawodowego lub społecznego;
διάλεκτος
  (językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna, odmienna od przyjętego języka standardowego;

gwatemalczyk /ˌɡvatɛ̃ˈmalʧ̑ɨk/ (n)
Γουατεμαλέζος
  mieszkaniec Gwatemali (stolicy państwa Gwatemala)

gwałciciel /ɡvawʲˈʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
βιαστής
  osoba dopuszczająca się gwałtu

gwałt /ɡvawt/ (n)
βιασμός
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;

gwałtownie /ɡvawˈtɔvʲɲɛ/ (adv)
βίαια
  intensywnie
απότομα
  nagle, raptownie

gwiazda /ˈɡvʲjazda/ (n)
αστέρι, άστρο, αστέρας, άστερας, αστήρ, αστρί
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;

gwiazda Dawida /ɡvʲˈazda davˈida/ (n)
άστρο του Δαβίδ
  (żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela;

gwiazda spadająca /ˈɡvʲjazda ˌspadaˈjɔ̃nʦ̑a/ (n)
διάττοντας, διάττοντας αστέρας
  (astronomia, astronomiczny) bryła kamienna lub metaliczna poruszająca się w przestrzeni międzyplanetarnej

gwiazdozbiór /ɡvʲjazˈdɔzbʲjur/ (n)
αστερισμός
  (astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba;

gwintownica /ɡvˌintɔvɲˈitsa/ (n)
βιδολόγος, φιλιέρα
  narzędzie służące do nacinania gwintów zewnętrznych;

gwintownik /ɡvʲĩnˈtɔvʲɲik/ (n)
κολαούζο
  narzędzie skrawające wieloostrzowe, służące do nacinania gwintów wewnętrznych;

gwizdać /ˈɡvʲizdaʨ̑/ (v)
σφυρίζω
  wydawać z siebie gwizd, gwizdanie
  (przenośnie, przenośnia) ignorować coś, nie przejmować się czymś
  poprzez gwizdanie wyrażać dezaprobatę

gwizdek /ˈɡvʲizdɛk/ (n)
σφύριγμα
  dźwięk wydawany przez gwizdek (1.1)
σφυρίχτρα
  nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza;

gwóźdź /ɡvuɕʨ̑/ (n)
καρφί
  podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;

gyros /ˈɡɨrɔs/ (n)
γύρος
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z Grecji potrawa, składająca się z opiekanego mięsa, pomidorów, cebuli i sosu tzatziki, często podawana zawinięta w placek;

góra /ˈɡura/ (n)
βουνό, όρος
  (geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu;

góra lodowa /ˈɡura lɔˈdɔva/ (n)
παγόβουνο, άισμπεργκ
  olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu;

górnik /ˈɡurʲɲik/ (n)
μεταλλωρύχος, ανθρακωρύχος
  pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin

górski /ˈɡursʲci/ (adj)
βουνίσιος, ορεινός
  związany z górami, dotyczący gór

górzysty /ɡuˈʒɨstɨ/ (adj)
ορεινός
  pełen gór, wzniesień, pokryty górami

gówno /ˈɡuvnɔ/ (n)
σκατό
  (wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał
  (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego
  (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) nic

gąbczasty /ɡɔ̃mpˈʧ̑astɨ/ (adj)
σπογγώδης
  mający budowę charakterystyczną dla gąbki, podobny do gąbki: porowaty, miękki i sprężysty

gągoł /ˈɡɔ̃ŋɡɔw/ (n)
βουκεφάλα, κουδουνόπαπια
  (ornitologia, ornitologiczny) gniazdujący w dziuplach gatunek kaczki;

gąsienica /ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
σαρανταποδαρούσα, κάμπια
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;
ερπύστρια
  (motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie

gąsienicowy /ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ɲiˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
ερπυστριοφόρος
  związany z gąsienicą (stalową taśmą), dotyczący gąsienicy

gęgawa /ɡɛ̃ŋˈɡava/ (n)
σταχτόχηνα
  (ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;

gęsia skórka /ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka/ (n)
ανατριχίλα
  (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;

gęś /ɡɛ̃j̃ɕ/ /ɡɛ̃w̃ɕ/ /ɡɛ̃ɕ/ (n)
χήνα
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona

gładzica /ɡwaˈʥ̑iʦ̑a/ (n)
γλωσσάκι, ευρωπαϊκή χωματίδα, φασί
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego;

głaskać /ˈɡwaskaʨ̑/ (v)
χαϊδεύω
  łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

głodnemu chleb na myśli /ɡwɔdˈnɛ̃mu ˈxlɛp na‿ˈmɨɕlʲi/ (proverb)
ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται
  człowiek naturalnie kieruje swoje myśli i starania ku temu, czego mu najdotkliwiej brakuje

głodny /ˈɡwɔdnɨ/ (adj)
νηστικός, πεινασμένος
  czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny

głos /ɡwɔs/ (n)
ψήφος, φωνή
  decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania
φωνή
  dźwięk wydawany przez istoty żyjące
  zdanie, osąd, opinia
  zdolność wydawania dźwięku (1.1)
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym
λόγος, φωνή
  prawo / pozwolenie przemawiania

głos wołającego na puszczy /ˈɡwɔz ˌvɔwajɔ̃nˈʦ̑ɛɡɔ na‿ˈpuʃʧ̑ɨ/ (n)
φωνή βοώντος εν τη ερήμω
  czyjeś słowa, apele nieznajdujące oddźwięku, zlekceważone

głoska /ˈɡwɔska/ (n)
φθόγγος
  (językoznawstwo, językoznawczy) najmniejszy element dźwiękowej formy wypowiedzi, charakteryzujący się stałym zespołem fonetycznych cech artykulacyjnych i akustycznych;

głosowanie /ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ/ (n)
ψηφοφορία, ψήφιση
  wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś

głosować /ɡwɔˈsɔvaʨ̑/ (v)
ψηφίζω
  oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania

głosowy /ɡwɔsˈɔvɨ/ (adj)
φωνητικός
  związany z głosem, dotyczący głosu

głowa /ˈɡwɔva/ (n)
κεφάλι, κεφαλή
  (anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;

głowa państwa /ɡwˈɔva pˈaɲstfa/ (n)
αρχηγός κράτους
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba sprawująca najwyższą władzę w kraju

głowizna /ɡwɔˈvʲizna/ (n)
κεφαλάκι
  (spożywczy) mięso z głowy zwierząt rzeźnych

głośno /ˈɡwɔɕnɔ/ (adv)
δυνατά
  w sposób głośny, słyszalny, nie szeptem

głuchoniemy /ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ/ (adj)
κωφάλαλος
  niesłyszący i jednocześnie nieumiejący mówić

głuchoniemy /ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ/ (n)
κωφάλαλος
  osoba głuchoniema (1.1)

głupawka /ɡwuˈpafka/ (n)
νευρικό γέλιο
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) niekontrolowany napad śmiechu; stan bezmyślnej wesołości – często zaraźliwej

głupi /ˈɡwupʲi/ (adj)
κουτή, κουτό, κουτός
  bez głębszego znaczenia, pozbawiony sensu
  kłopotliwy, niezręczny
  naiwny, łatwowierny, dający się wykorzystywać
χαζός, ανόητος, κουτός, βλάκας, κουτή, κουτό
  niemądry, ograniczony intelektualnie

głupota /ɡwuˈpɔta/ (n)
βλακεία, ηλιθιότητα
  niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia

głupstwo /ˈɡwupstfɔ/ (n)
μωρία
  (przestarzałe, przestarzały) niewiedza, brak bystrości
ανοησία, κουταμάρα, μωρία
  głupie, niedorzeczne powiedzenie
ανοησία, βλακεία
  lekkomyślny, głupi postępek

głuszec /ˈɡwuʃɛʦ̑/ (n)
αγριόκουρκος
  (ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem;

głuszek /ˈɡwuʃɛk/ (n)
βουνοτσίχλονο
  (ornitologia, ornitologiczny) (Emberiza cia) ptak z rodziny trznadlowatych;

głód /ɡwut/ (n)
πείνα
  (fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia;
  (przenośnie, przenośnia) uczucie potrzeby osiągnięcia, zdobycia, zrobienia czegoś
  u osób uzależnionych od nałogu: potrzeba, pragnienie skorzystania z przedmiotu nałogu
λιμός
  czas, obszar, na którym wielu ludzi lub zwierząt cierpi głód (1.1)

głóg /ɡwuk/ (n)
κράταιγος
  (botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach;

główka /ˈɡwufka/ (n)
κεφαλάκι
  (zdrobniale) od: głowa
  mała głowa

główny /ˈɡwuvnɨ/ (adj)
κύριος
  pierwszorzędny, podstawowy, zasadniczy, najważniejszy

głęboki /ɡwɛ̃mˈbɔci/ (adj)
βαθύς, βαρύς
  charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu

głęboko /ɡwɛ̃mˈbɔkɔ/ (adv)
βαθιά
  daleko w głębi

głębokość /ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑/ (n)
βάθος
  odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza

habit nie czyni mnicha /ˈxabʲitʲ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈmʲɲixa/ (proverb)
το ράσο δεν κάνει τον παπά
  wygląd zewnętrzny nie świadczy o wartości człowieka

hadron /ˈxadrɔ̃n/ (n)
αδρόνιο
  (fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków;

hafn /xafn̥/ (n)
άφνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

haftka /ˈxaftka/ (n)
θηλιά
  (potocznie, potoczny) uszko haftki (1.1)
κόπιτσα, κόπτσα
  rodzaj drucianej zapinki składającej się z haczyka (konika) i uszka; (zobacz) też haftka w Encyklopedii staropolskiej

hagiograficzny /xˌaɡʲɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
αγιοποιητικός
  (przenośnie, przenośnia) opisujący bardzo pozytywnie i bezkrytycznie jakąś postać
αγιογραφικός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) typowy dla piśmiennictwa kościelnego o żywotach świętych

haiku /xaˈ<sup>j</sup>iku/ (n)
χαϊκού
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;

haitański /ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃sʲci/ (adj)
αϊτινός
  odnoszący się do państwa Haiti

haker /ˈxakɛr/ (n)
χάκερ
  (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską;

halabarda /ˌxalaˈbarda/ (n)
αλεβάρδα, λογχοπέλεκυς
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

halibut /xaˈlʲibut/ (n)
ιππόγλωσσα, χάλιμπατ
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

halka /ˈxalka/ (n)
κομπινεζόν
  (krawiectwo) część bielizny damskiej zakładana pod suknię lub spódnicę;

halowy /xalˈɔvɨ/ (adj)
κλειστός
  (sport, sportowy) taki, który jest rozgrywany w hali sportowej

halucynacja /ˌxaluʦ̑ɨ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
παραίσθηση
  (psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;

hamak /ˈxãmak/ (n)
αιώρα
  podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

hamburger /xãmˈburɡɛr/ (n)
χάμπουργκερ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;

hamowanie /ˌxãmɔˈvãɲɛ/ (n)
φρενάρισμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: hamować

hamulec /xãˈmulɛʦ̑/ (n)
πέδη, φρένο
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;

hamulec ręczny /xãˈmulɛʦ̑ ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (n)
χειρόφρενο
  (motoryzacja) ręcznie aktywowany hamulec postojowy w samochodzie;

handel /ˈxãndɛl/ (n)
εμπόριο
  proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

handlowy /xãnˈdlɔvɨ/ (adj)
εμπορικός
  związany z handlem, odnoszący się do handlu

hangar /ˈxãŋɡar/ (n)
υπόστεγο
  pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);

hantel /xˈantɛl/ (n)
αλτήρας
  (sport, sportowy) ciężarek gimnastyczny do trzymania w jednej ręce;

hanzeatycki /ˌxãw̃zɛaˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
χανσεατικός
  (historia, historyczny, historycznie) dotyczący hanzy, należący do hanzy

haplo- /ˈxaplɔ/
απλο-, απλό-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający: pojedynczy, prosty

haplologia /ˌxaplɔˈlɔɟja/ (n)
απλολογία
  (językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne polegające na skróceniu wyrazu przez usunięcie jednej z sylab bezpośrednio po sobie następujących, jednakowych lub o jednakowym spółgłoskowym nagłosie;

happening /ˈxɛpɛ̃ɲĩŋk/ (n)
χάπενινγκ
  (sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;

harcerz /ˈxarʦ̑ɛʃ/ (n)
πρόσκοπος
  (harcerski) członek harcerstwa, polskiej organizacji skautowej

harem /ˈxarɛ̃m/ (n)
χαρέμι
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni;
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1)

harfa /ˈxarfa/ (n)
άρπα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta;

harfista /xarˈfʲista/ (n)
αρπιστής
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na harfie

harfistka /xarˈfʲistka/ (n)
αρπίστρια
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na harfie

harmonijka ustna /ˌxarmɔ̃ˈɲijka ˈustna/ (n)
φυσαρμόνικα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielki, ustny instrument, w którym dźwięk wyzwalany jest przez wciągane i wydmuchiwane przez muzyka powietrze poruszające podczas ruchu metalowe blaszki umieszczone wewnątrz;

harować /xaˈrɔvaʨ̑/ (v)
μοχθώ, σκοτώνομαι
  ciężko pracować

harować jak wół /xaˈrɔvaʨ̑ ˈjaɡ ˈvuw/ (v)
δουλεύω σαν σκύλος
  (związek frazeologiczny) (potocznie, potoczny) bardzo ciężko pracować

harpun /ˈxarpũn/ (n)
καμάκι
  miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;

haruspik /xarˈuspik/ (n)
ιεροφάντης
  (historia, historyczny, historycznie) starożytny etruski wróżbita;

has /xas/ (n)
χάσσιο, χάσιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108;

haszysz /ˈxaʃɨʃ/ (n)
χασίς, χασίσι
  narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

hasło /ˈxaswɔ/ (n)
σλόγκαν
  jeden z możliwych elementów kampanii marketingowej lub politycznej
σύνθημα
  myśl przewodnia, idea
σύνθημα, συνθηματικό
  tajny wyraz lub ciąg znaków
λήμμα
  wyraz lub wyrażenie stanowiące odrębną część w słowniku lub katalogu

hau /xaw/ (interjection)
γαβ, βαβ, γαυ
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa

haubica /xawˈbʲiʦ̑a/ (n)
οβιδοβόλο, χόβιτζερ
  (wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

hazardzista /ˌxazarʲˈʥ̑ista/ (n)
τζογαδόρος
  człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy

hałas /ˈxawas/ (n)
θόρυβος
  głośne, uciążliwe dźwięki;

hałaśliwy /ˌxawaɕˈlʲivɨ/ (adj)
θορυβώδης, θορυβοποιός
  powodujący hałas

heban /ˈxɛbãn/ (n)
έβενος
  cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;

hebraizm /xɛˈbra<sup>j</sup>ism̥/ (n)
εβραϊσμός
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka hebrajskiego;

hebrajski /xɛˈbrajsʲci/ (adj)
εβραϊκός, εβραϊκά
  związany z Hebrajczykami

hebrajski /xɛˈbrajsʲci/ (n)
εβραϊκά
  (językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich;

hegemonia /ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja/ (n)
ηγεμονία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś

hektar /ˈxɛktar/ (n)
εκτάριο
  (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);

hel /xɛl/ (n)
ήλιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;

helio- /ˈxɛlʲjɔ/
ηλιο-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze Słońcem, energią słoneczną lub światłem słonecznym

heliograf /xɛljˈɔɡraf/ (n)
ηλιογράφος
  (meteorologia, meteorologiczny) urządzenie służące do pomiaru czasu trwania usłonecznienia w danym miejscu;

hellenista /xˌɛllɛɲˈista/ (n)
ελληνιστής
  znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki

helleński /xɛllˈɛɲski/ (adj)
ελληνικός
  związany z Helladą i Hellenami, dotyczący Hellady i Hellenów

helmintologia /ˌxɛlmʲĩntɔˈlɔɟja/ (n)
ελμινθολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział zoologii zajmujący się robakami pasożytniczymi;

hematyt /xɛmˈatɨt/ (n)
αιματίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III);

hemistych /xɛmˈistɨx/ (n)
ημιστίχιο
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) półwiersz

hemodynamika /xˌɛmɔdɨnˈamikˌa/ (n)
αιμοδυναμική
  (medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych

hemofilia /xˌɛmɔfˈilja/ (n)
αιμοφιλία
  (medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości;

henna /ˈxɛ̃nːa/ (n)
χένα
  (biochemia, biochemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów;

heparyna /ˌxɛpaˈrɨ̃na/ (n)
ηπαρίνη
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;

hepatocyt /ˌxɛpaˈtɔʦ̑ɨt/ (n)
ηπατοκύτταρο
  (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) komórka wątrobowa;

hepatologia /xˌɛpatɔlˈɔɡja/ (n)
ηπατολογία
  (medycyna, medyczny) nauka o wątrobie

heptagram /xɛptˈaɡram/ (n)
επτάγραμμα
  (geometria) figura w kształcie regularnej siedmioramiennej gwiazdy

herajon /xɛrˈajɔn/ (n)
ηραίο, ηραίον
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) świątynia grecka, miejsce kultu Hery;

heraldyka /xɛrˈaldɨkˌa/ (n)
εραλδική
  nauka o herbach i rodach szlacheckich;

herb /xɛrp/ (n)
εθνόσημο, οικόσημο
  (heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe

herbaciarnia /ˌxɛrbaˈʨ̑arʲɲa/ (n)
τσαγερία
  (gastronomia) lokal gastronomiczny specjalizujący się w podawaniu herbaty

herbata /xɛrˈbata/ (n)
τσάι
  napój, napar z innych ziół i owoców
  popołudniowe spotkanie towarzyskie przy stole, często przy herbacie (1.3)
τσάι, τσάϊ
  napój, napar z suszu (1.2);
τσάι, τέιο, τέιον
  susz z pąków lub liści służący do przygotowania herbaty (1.3)
τεϊόδεντρο τσάι, τσάι
  wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis, uprawiana dla herbaty (1.2);

herbicyd /xɛrˈbʲiʦ̑ɨt/ (n)
ζιζανιοκτόνο
  (biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;

herezja /xɛˈrɛzʲja/ (n)
αίρεση
  (przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej;

herezjarcha /xˌɛrɛzjˈarxa/ (n)
αιρεσιάρχης
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił;

heroina /ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
ηρωίνη
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;

herold /ˈxɛrɔlt/ (n)
τελετάρχης
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu mistrz ceremonii na dworze panującego władcy; także sędzia podczas rycerskich turniejów
αγγελιαφόρος, αγγελιοφόρος
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu poseł ogłaszający zarządzenia w imieniu władcy
  (przenośnie, przenośnia) głosiciel nowej myśli

herpetologia /ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja/ (n)
ερπετολογία
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach;

herszt /xɛrʃt/ (n)
αρχιληστής, λήσταρχος
  (potocznie, potoczny) przywódca bandy, szajki złoczyńców

heterogenny /xˌɛtɛrɔɡˈɛnnɨ/ (adj)
ετερογενής
  zawierający elementy niejednorodne

heteroseksualny /ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
ετεροφυλόφιλος
  odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej

hetman /ˈxɛtmãn/ (n)
βασίλισσα
  (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku;

heurystyczny /xˌɛwrɨstˈɨtʃnɨ/ (adj)
ευρετικός
  związany z heurystyką; oparty na heurystyce

heurystyka /xɛwˈrɨstɨka/ (n)
ευρετική
  (logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;

hełm /xɛwm/ (n)
κράνος, κάσκα
  zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami;

hełmiatka /xɛwˈmʲjatka/ (n)
ροπαλόπαπια
  (ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;

hiacynt /ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt/ (n)
υάκινθος, ζουμπούλι
  (botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach;

hiena /ˈxʲjɛ̃na/ (n)
ύαινα
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną;

hierarchia /xʲjɛˈrarxʲja/ (n)
ιεραρχία
  układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;
  osoby sprawujące władzę w organizacji, w szczególności w Kościele

hierarchiczny /xjˌɛrarçˈitʃnɨ/ (adj)
ιεραρχικός
  taki, który jest uporządkowany zgodnie z przyjętą hierarchią

hierarchizacja /xjˌɛrarçizˈatsja/ (n)
ιεράρχηση
  uporządkowanie elementów czegoś według pewnej hierarchii

hieroglif /xʲjɛˈrɔɡlʲif/ (n)
ιερογλυφικά
  starożytne egipskie pismo obrazkowe;
  (przenośnie, przenośnia) nieczytelny pojedynczy znak pisarski
  (przenośnie, przenośnia) pismo nieczytelne
  pismo obrazkowe (starożytne, trudne do odczytania)

higiena /xʲiˈɟɛ̃na/ (n)
υγιεινή
  dbanie o czystość ciała
  nauka o wpływie środowiska na zdrowie ludzkie

higieniczny /çˌiɡjɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
υγιεινός
  zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia

hinduistyczny /ˌxʲĩndu<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
ινδουιστικός
  związany z hinduizmem, dotyczący hinduizmu

hiperbola /ˌxʲipɛrˈbɔla/ (n)
υπερβολή
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk;
  (matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;

hiperlipidemia /çˌipɛrlˌipidˈɛmja/ (n)
υπερλιπιδαιμία
  (medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne polegające na podwyższonych poziomach frakcji cholesterolu lub trójglicerydów w surowicy krwi spowodowane stylem życia (nieprawidłowe odżywianie, nadwaga, siedzący tryb życia) lub predyspozycjami genetycznymi;

hiperonim /ˌxʲipɛrˈɔ̃ɲĩm/ (n)
υπερώνυμο
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”;

hipersomnia /çˌipɛrsˈɔmɲʲa/ (n)
υπερυπνία
  (medycyna, medyczny) nadmierna senność, występowanie senności mimo przespania nocy, przedłużanie się snu lub występowanie senności w czasie przeznaczonym na aktywność;

hipertekst /xʲipɛrˈtɛkst/ (n)
υπερκείμενο
  (informatyka, informatyczny) organizacja tekstu komputerowego polegająca na zastosowaniu hiperłączy przenoszących użytkownika do innych informacji;

hipertermia /ˌxʲipɛrˈtɛrmʲja/ (n)
υπερθερμία, θερμοπληξία
  (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;

hipertonia /çˌipɛrtˈɔɲʲa/ (n)
υπέρταση
  (medycyna, medyczny) nadciśnienie tętnicze
υπερτονία
  (medycyna, medyczny) patologiczny stan wzmożonego napięcia mięśni szkieletowych

hipertrofia /çˌipɛrtrˈɔfja/ (n)
υπερτροφία
  (biologia, biologiczny) powiększenie jakiegoś narządu w toku ewolucji lub w rozwoju osobniczym

hipertroficzny /çˌipɛrtrɔfˈitʃnɨ/ (adj)
υπερτροφικός
  dotyczący hipertrofii; nadmiernie rozwinięty, przerosły, rozrośnięty

hipo- /ˈxʲipɔ/
υπο-
  pierwszy człon wyrazów złożonych, oznaczający: pod, poniżej normy

hipoalergiczny /ˌxʲipɔalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
υποαλλεργικός
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o kosmetykach: przeznaczony dla alergików, niewywołujący alergii

hipodrom /çipˈɔdrɔm/ (n)
ιππόδρομος
  (architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta

hipoglikemia /çˌipɔɡlikˈɛmja/ (n)
υπογλυκαιμία
  (medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej

hipokorystyk /çˌipɔkɔrˈɨstɨk/ (n)
υποκοριστικό
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz pieszczotliwy;

hipokryzja /ˌxʲipɔˈkrɨzʲja/ (n)
υποκρισία
  (psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;

hipologia /ˌxʲipɔˈlɔɟja/ (n)
ιππολογία
  (zoologia, zoologiczny) nauka o koniu domowym;

hiponim /xʲiˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
υπώνυμο
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;

hipopotam /ˌxʲipɔˈpɔtãm/ (n)
ιπποπόταμος
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia;

hipoteka /ˌxʲipɔˈtɛka/ (n)
υποθήκη
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;

hipotermia /ˌxʲipɔˈtɛrmʲja/ (n)
υποθερμία
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy utraty ciepłoty ciała i zaniku funkcji życiowych;

hipoteza /ˌxʲipɔˈtɛza/ (n)
υπόθεση
  niepotwierdzony konstrukt myślowy wyjaśniający dane zagadnienie;

histeria /xʲiˈstɛrʲja/ (n)
υστερία
  (psychologia, psychologiczny) wybuchowa płaczliwość, nerwowość, rozemocjonowanie;

histeryczka /ˌxʲistɛˈrɨʧ̑ka/ (n)
υστερική υστερικιά
  kobieta cierpiąca na histerię, która ma ataki histerii

histeryczny /çˌistɛrˈɨtʃnɨ/ (adj)
υστερικός
  właściwy histerii

histeryk /xʲiˈstɛrɨk/ (n)
υστερικός
  człowiek cierpiący na histerię; taki, który ma ataki histerii

histo- /ˈxʲistɔ/
ιστο-
  (biologia, biologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tkanką

histogram /xʲiˈstɔɡrãm/ (n)
ιστόγραμμα
  (matematyka, matematyczny) wykres słupkowy ukazujący rozkład empiryczny danej cechy, np. jasności pikseli na fotografii cyfrowej;

histologia /çˌistɔlˈɔɡja/ (n)
ιστολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach

historia /xʲiˈstɔrʲja/ (n)
ιστορία
  nauka zajmująca się badaniem przeszłości;
  krótka opowieść, opis jakiegoś wydarzenia

historyk /xʲiˈstɔrɨk/ (n)
ιστορικός
  specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów
  specjalistka w dziedzinie historii, badaczka dziejów

hiszpański /xʲiʃˈpãj̃sʲci/ (adj)
ισπανικός, ισπανικά
  nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów

hiszpański /xʲiʃˈpãj̃sʲci/ (n)
ισπανικός, ισπανικά
  romański język używany m.in. w Hiszpanii;

hokej /ˈxɔkɛj/ (n)
χόκεϊ
  (sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;

hokej na lodzie /ˈxɔkɛj na‿ˈlɔʥ̑ɛ/ (n)
χόκεϊ επί πάγου
  (sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku;

hokej na rolkach /ˈxɔkɛj na‿ˈrɔlkax/ (n)
χόκεϊ με πατίνια
  (sport, sportowy) hokej rozgrywany na boisku, naktórym gracze jeżdżą na rolkach;

hokej na trawie /ˈxɔkɛj na‿ˈtravʲjɛ/ (n)
χόκεϊ επί χόρτου
  (sport, sportowy) hokej rozgrywany na boisku pokrytym trawą;

hol /xɔl/ (n)
χολ
  (architektura, architektoniczny) duża, reprezentacyjna sala znajdująca się u wejścia do kina, teatru, hotelu, do apartamentów itp.

holenderski /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci/ (adj)
ολλανδικός, ολλανδέζικος
  związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa)

holenderski /ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci/ (n)
ολλανδέζικος, ολλανδικός
  główny język Holandii;

holm /xɔlm/ (n)
όλμιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67;

holokaust /xɔˈlɔkawst/ (n)
ολοκαύτωμα
  (historia, historyczny, historycznie) zagłada, całkowite zniszczenie, zwłaszcza prześladowanie i zagłada Żydów europejskich przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, (zobacz) Holokaust

holować /xɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
ρυμουλκώ
  ciągnąć za sobą kogoś lub coś, co nie ma lub nie używa własnego napędu

holownik /xɔˈlɔvʲɲik/ (n)
ρυμουλκό
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek;

homar /ˈxɔ̃mar/ (n)
αστακός
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)

homarzec /xɔ̃ˈmaʒɛʦ̑/ (n)
καραβίδα
  (zoologia, zoologiczny) gatunek homara ceniony ze względu na walory smakowe;

homeopatia /ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja/ (n)
ομοιοπαθητική
  leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę;

homeostaza /ˌxɔ̃mɛɔˈstaza/ (n)
ομοιόσταση
  zdolność organizmu do utrzymywania stałości parametrów wewnętrznych mimo zmian w otoczeniu

homerycki /ˌxɔ̃mɛˈrɨʦ̑ʲci/ (adj)
ομηρικός
  odnoszący się do Homera lub jego twórczości;

homo- /ˈxɔ̃mɔ/
ομο-, ομό-
  pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity

homofobia /ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja/ (n)
ομοφοβία
  silna niechęć do homoseksualizmu i homoseksualistów;

homofon /xɔmˈɔfɔn/ (n)
ομόηχο
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz dźwiękowo identyczny z innym lub innymi wyrazami, odmienny jednak pod względem pisowni i treści, np. morze i może

homofonia /ˌxɔ̃mɔˈfɔ̃ɲja/ (n)
ομοφωνία
  (językoznawstwo, językoznawczy) identyczność fonetyczna między wyrazami o różnej pisowni i różnym znaczeniu
  styl utworów muzycznych, w których jeden głos dominuje nad pozostałymi, które stanowią akompaniament

homoseksualizm /ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥/ (n)
ομοφυλοφιλία
  (seksuologia, seksuologiczny) kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci

homoseksualny /ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
ομοφυλοφιλικός
  związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu

honduraski /ˌxɔ̃nduˈrasʲci/ (adj)
ονδουρανός
  odnoszący się do państwa Honduras

hoplita /xɔˈplʲita/ (n)
οπλίτης
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;

horda /ˈxɔrda/ (n)
ορδή
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich
ορδή, στίφος, όχλος
  (książkowy) tłum, zgraja, banda

hormon /ˈxɔrmɔ̃n/ (n)
ορμόνη
  (biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe;

horoskop /xɔˈrɔskɔp/ (n)
ωροσκόπιο
  opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię

horror /ˈxɔrːɔr/ (n)
έργο φρίκης, ταινία φρίκης
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literacko) dzieło, głównie film, przedstawiające makabryczną, najczęściej nierealną i pełną napięcia akcję;
φρίκη
  (przenośnie, przenośnia) straszne zdarzenie, dramatyczna sytuacja, uciążliwe okoliczności

hortensja /xɔrˈtɛ̃w̃sʲja/ (n)
ορτανσία
  (botanika, botaniczny) Hydrangea L., rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych;
  (potocznie, potoczny) kwiat rośliny z rodzaju (1.1)

horyzont /xɔˈrɨzɔ̃nt/ (n)
ορίζοντας
  linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;

hosanna /xɔsˈanna/ (interjection)
ωσαννά
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;

hospitalizacja /ˌxɔspʲitalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
νοσοκομειακή περίθαλψη
  umieszczenie pacjenta w szpitalu

hostia /ˈxɔstʲja/ (n)
όστια
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;

hotel /ˈxɔtɛl/ (n)
ξενοδοχείο
  (hotelarstwo) budynek do czasowego pobytu za opłatą;

hołota /xɔˈwɔta/ (n)
όχλος, συρφετός
  (pogardliwie) grupa osób, które zachowują się w sposób niekulturalny, chamski, ordynarny, prostacki

hrabia /ˈxrabʲja/ (n)
κόμης
  tytuł szlachecki;

hrabina /xraˈbʲĩna/ (n)
κόμισσα, κόμησσα
  żona hrabiego

hrabstwo /ˈxrapstfɔ/ (n)
κομητεία
  (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego;
  (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych

hrywna /ˈxrɨvna/ (n)
γκρίβνα
  (jednostka monetarna) waluta Ukrainy;

hulajnoga /ˌxulajˈnɔɡa/ (n)
πατίνι
  prosty pojazd złożony z dwóch lub trzech kół, kierownicy i miejsc na nogi

humanistyka /ˌxũmãˈɲistɨka/ (n)
ανθρωπιστικές επιστήμες
  grupa nauk dotyczących człowieka, jego wytworów i społeczeństwa ludzkiego;

humanizm /xumˈaɲizm/ (n)
ανθρωπισμός
  (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie
  postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością

humanoidalny /xˌumanˌɔidˈalnɨ/ (adj)
ανθρωποειδής
  mający cechy ludzkie

hummus /xˈummus/ (n)
χούμους, ρεβιθοσαλάτα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;

humor /ˈxũmɔr/ (n)
χιούμορ
  zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości

humus /ˈxũmus/ (n)
χούμος
  (ekologia, ekologiczny) (geologia, geologiczny) składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów;

huragan /xuˈraɡãn/ (n)
τυφώνας, λαίλαπα
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;

huta /ˈxuta/ (n)
χυτήριο
  zakład metalurgiczny, w którym wytapia się stal, aluminium lub inne metale

huzar /xˈuzar/ (n)
ουσάρος
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy lekkiej;

huśtawka /xuɕˈtafka/ (n)
κούνια, τραμπάλα
  przyrząd do bujania dzieci;

huśtać /ˈxuɕtaʨ̑/ (v)
κουνώ
  wprawiać w ruch wahadłowy

hybryda /xɨ.ˈbrɨ.da/ (n)
υβρίδιο
  (biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków;
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz złożony z elementów pochodzących z dwóch różnych języków;
  (książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie
  (fotografia) aparat kompaktowy z wymienną optyką, dawniej także kompakt z dużym zoomem i bardziej zaawansowanymi funkcjami
  (potocznie, potoczny) (motoryzacja) samochód hybrydowy
  w heraldyce fantastyczne zwierzę, będące połączeniem cech zwierząt realnie istniejących;

hycel /ˈxɨʦ̑ɛl/ (n)
μπόγιας
  (potocznie, potoczny) osoba zajmująca się wyłapywaniem bezpańskich psów
  (przenośnie, przenośnia) osoba niegodziwa, bezwartościowa

hydrant /ˈxɨdrãnt/ (n)
κρουνός, πυροσβεστικός κρουνός
  urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;

hydraulik /xɨˈdrawlʲik/ (n)
υδραυλικός
  robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania

hydro- /xˈɨdrɔ/
υδρο-, νερο-, υδατο-, υδρ-, υδρό-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z wodą

hydrobiologia /ˌxɨdrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
υδροβιολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się organizmami wodnymi;

hydrobiologiczny /xˌɨdrɔbjˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
υδροβιολογικός
  (biologia, biologiczny) związany z hydrobiologią, dotyczący hydrobiologii

hydrodynamiczny /xˌɨdrɔdˌɨnamˈitʃnɨ/ (adj)
υδροδυναμικός
  związany z hydrodynamiką, dotyczący hydrodynamiki

hydroelektryczny /xˌɨdrɔˌɛlɛktrˈɨtʃnɨ/ (adj)
υδροηλεκτρικός
  (technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dotyczący elektryczności powstałej z energii ze spadku wody

hydrofon /xɨˈdrɔfɔ̃n/ (n)
υδρόφωνο
  (technologia, technika, techniczny) mikrofon służący do odbierania dźwięków rozchodzących się w wodzie lub innych cieczach;

hydrograficzny /ˌxɨdrɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
υδρογραφικός
  związany z hydrografią, dotyczący hydrografii

hydrologia /ˌxɨdrɔˈlɔɟja/ (n)
υδρολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

hydroplan /xɨˈdrɔplãn/ (n)
υδροπλάνο
  samolot, który może lądować na wodzie i startować z niej;

hydroponika /ˌxɨdrɔˈpɔ̃ɲika/ (n)
υδροπονία
  bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;

hydrostatyka /ˌxɨdrɔˈstatɨka/ (n)
υδροστατική
  nauka zajmująca się cieczami w stanie spoczynku lub bezwładności;

hymn /xɨ̃mn/ (n)
ύμνος
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

i /i/ (conjunction)
και, κι
  …łączący słowa i zdania równorzędne
  …uwydatniający znaczenie (przy powtórzeniach)

i /i/ (n)
και, κι
  dwunasta litera alfabetu polskiego oznaczająca samogłoskę ustną;

i tak dalej /i tˈaɡ dˈalɛj/ (adv)
και ούτω καθεξής
  wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia

i w Paryżu nie zrobią z owsa ryżu /ˌi‿f‿paˈrɨʒu ɲɛ‿ˈzrɔbʲjɔ̃w̃ ˈz‿ɔfsa ˈrɨʒu/ (proverb)
τον αράπη κι αν τον πλένεις, το σαπούνι σου χαλάς
  pewne rzeczy są niemożliwe do zrobienia

ibis /ˈibʲis/ (n)
ίβις
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak brodzący z podrodziny ibisów, Threskiornithinae;

ichtiolog /ixtjˈɔlɔk/ (n)
ιχθυολόγος
  (biologia, biologiczny) uczony – specjalista badający ryby

ichtiologia /ˌixtʲjɔˈlɔɟja/ (n)
ιχθυολογία
  (zoologia, zoologiczny) nauka o rybach;

idea /iˈdɛa/ (n)
ιδέα
  myśl przewodnia;

idealistka /ˌidɛaˈlʲistka/ (n)
ιδεαλίστρια
  (filozofia, filozoficzny) zwolenniczka idealizmu

ideał /idˈɛaw/ (n)
ιδανικό
  doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień

identyczny /ˌidɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
ολόιδιος
  dokładnie taki sam

ideolog /ˌidɛˈɔlɔk/ (n)
ιδεολόγος
  twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii

ideologiczny /ˌidɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ιδεολογικός
  związany z ideologią, mający cechy ideologii

idiolekt /iˈdʲjɔlɛkt/ (n)
ιδιόλεκτο, ιδιόλεκτος
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór indywidualnych cech mowy danego rozmówcy;

idiom /ˈidʲjɔ̃m/ (n)
ιδιωτισμός
  wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;

idiosynkrazja /ˌidjɔsɨŋkrˈazja/ (n)
ιδιοσυγκρασία
  (psychologia, psychologiczny) czyjś indywidualny sposób spostrzegania, doświadczania i reakcji na pewną zwyczajną sytuację

idol /ˈidɔl/ (n)
είδωλο
  osoba, którą się podziwia
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bóstwa

idy /ˈidɨ/ (n)
ειδοί
  (historia, historyczny, historycznie) w kalendarzu rzymskim trzynasty, a w marcu, maju, lipcu i październiku piętnasty dzień miesiąca;

ignorancja /ˌiɡnɔˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
άγνοια, αμάθεια
  brak wiedzy na jakiś ważny temat

ignorować /ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
αγνοώ, αδιαφορώ
  pomijać, nie zwracać uwagi

igrać z ogniem /ˈiɡraʥ̑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m/ (idiom)
παίζω με τη φωτιά
  niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować

igrzyska olimpijskie /iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ/ (n)
ολυμπιακοί αγώνες
  (sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;

igła /ˈiɡwa/ (n)
βελόνα, πευκοβελόνα
  (krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;

ikona /iˈkɔ̃na/ (n)
εικονίδιο
  (informatyka, informatyczny) niewielki obrazek widoczny na ekranie, symbolizujący określony plik, folder, aplikację lub program i stanowiący odsyłacz uruchamiający je;
εικόνα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;

ikosaedr /ˌikɔˈsaɛtr̥/ (n)
εικοσάεδρο
  (geometria) dwudziestościan foremny

ile /ˈilɛ/ (interrogativePronoun)
πόσος
  używany do pytania o wielkość
  używany do pytania o liczność elementów w zbiorze

ile /ˈilɛ/ (pronoun)
πόσος
  rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś
  rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze

iloczyn /iˈlɔʧ̑ɨ̃n/ (n)
γινόμενο
  (matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego

iloraz /iˈlɔras/ (n)
πηλίκο
  (matematyka, matematyczny) wynik dzielenia

ilościowy /ˌilɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
ποσοτικός
  dotyczący ilości

ilość /ˈilɔɕʨ̑/ (n)
ποσότητα
  liczba określająca objętość lub masę;
  liczba sztuk

iluzja /ilˈuzja/ (n)
παραίσθηση
  (psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

imadło /ĩˈmadwɔ/ (n)
μέγγενη
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;

imbecyl /ĩmˈbɛʦ̑ɨl/ (n)
βλάκας
  (medycyna, medyczny) ktoś z niedorozwojem umysłowym

imbir /ˈĩmbʲir/ (n)
ζιγγίβερι, πιπερόριζα
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich, Zingiber Boehm., pochodzących z Azji i Australii;
πιπερόριζα, τζίντζερ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku

imieniny /ˌĩmʲjɛ̇̃ˈɲĩnɨ/ (n)
ονομαστική γιορτή
  dzień patrona określonego imienia; dzień, który jest świętem dla osób o danym imieniu

imienniczka /ˌĩmʲjɛ̇̃ɲˈːiʧ̑ka/ (n)
συνονόματη
  kobieta lub dziewczyna mająca takie samo imię lub nazwisko, jak inna osoba

imiennik /ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik/ (n)
συνεπώνυμος, συνονόματος
  ktoś niespokrewniony, kto nosi takie samo nazwisko, jak dana osoba
συνονόματος
  ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba

imiesłów /ĩˈmʲjɛswuf/ (n)
μετοχή
  (gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

imigracja /ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja/ (n)
είσοδος μεταναστών
  napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrant /ĩˈmʲiɡrãnt/ (n)
μετανάστης
  osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imitować /ˌĩmʲiˈtɔvaʨ̑/ (v)
αντιγράφω, μιμούμαι
  naśladować coś lub kogoś

imię /ˈĩmʲjɛ/ (n)
όνομα
  indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.); (potocznie, potoczny) również nazwa zwierzęcia, rośliny itp.;
  imię (1.1) i nazwisko
  (przestarzałe, przestarzały) rzeczownik (imię rzeczowne), przymiotnik (imię przymiotne), liczebnik (imię liczbowe), zaimek lub imiesłów;

immunologia /ˌimmunɔlˈɔɡja/ (n)
ανοσολογία
  (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

imperialista /ˌĩmpɛrʲjaˈlʲista/ (n)
ιμπεριαλιστής
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik imperializmu

imperialistyczny /ˌimpɛrjˌalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
ιμπεριαλιστικός
  dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata

imperializm /ˌimpɛrjˈalizm/ (n)
ιμπεριαλισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium

imponderabilia /ˌĩmpɔ̃ndɛraˈbʲilʲja/ (n)
αστάθμητος παράγοντας
  coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń

imponujący /ˌimpɔnujˈɔntsɨ/ (adj)
εντυπωσιακός
  wzbudzający uznanie i zachwyt

importować /ˌimpɔrtˈɔvatɕ/ (v)
εισάγω
  (handel, handlowy) sprowadzać towary z innych krajów

impotent /ĩmˈpɔtɛ̃nt/ (n)
ανίκανος
  ktoś cierpiący na impotencję
  ktoś niezdolny do działania

impresjonizm /ˌimprɛsjˈɔɲizm/ (n)
ιμπρεσιονισμός
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;

impulsywny /ˌĩmpulˈsɨvnɨ/ (adj)
παρορμητικός
  taki, który szybko i wyraziście reaguje na bodźce; taki, który jest porywczy

inauguracja /ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja/ (n)
έναρξη, εγκαίνια
  (podniośle) uroczyste rozpoczęcie

ind /ĩnt/ (n)
ίνδιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

indagować /ˌĩndaˈɡɔvaʨ̑/ (v)
ερευνώ
  (książkowy) przeprowadzać indagację, wypytywać kogoś o coś, dopytywać się, badać, zasypywać pytaniami

indiański /ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
ινδιάνικος
  związany z Indianami, dotyczący Indian

indoeuropejski /ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci/ (adj)
ινδοευρωπαϊκός
  (językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

indolog /indˈɔlɔk/ (n)
ινδολόγος
  specjalista zajmujący się się indologią

indologia /ˌindɔlˈɔɡja/ (n)
ινδολογία
  (edukacja, edukacyjny) nauka o językach i kulturze Indii

indonezyjski /ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci/ (adj)
ινδονησιακός
  odnoszący się do państwa Indonezja

indyjski /ĩnˈdɨjsʲci/ (adj)
ινδικός
  związany z Indiami, dotyczący Indii

indyk /ˈĩndɨk/ (n)
γαλοπούλα
  (ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

inercja /ĩˈnɛrʦ̑ʲja/ (n)
αδράνεια, απραξία
  bierność, bezwładność, niezdarność, niezgrabność, próżniactwo, lenistwo; bierne poddawanie się, niechęć do czynu

infekcja /ĩnˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
μόλυνση
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;

inflacja /ĩnˈflaʦ̑ʲja/ (n)
πληθωρισμός
  (ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

informacja /ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja/ (n)
πληροφορία
  poinformowanie o czymś, zakomunikowanie
  (informatyka, informatyczny) dane przesyłane bądź przetwarzane
  miejsce, w którym udziela się wiadomości z określonej dziedziny

informatyka /ˌĩnfɔrˈmatɨka/ (n)
πληροφορική
  nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji;

informować /ˌĩnfɔrˈmɔvaʨ̑/ (v)
πληροφορώ
  przekazywać wiadomość i objaśniać

inhibitor /ˌĩnxʲiˈbʲitɔr/ (n)
αναστολέας
  (chemia, chemiczny) substancja zwalniająca lub hamująca reakcję chemiczną;

inicjatywa /ˌiɲitsjatˈɨva/ (n)
πρωτοβουλία
  propozycja zrealizowania określonych działań
  skłonność do samodzielnego inicjowania działań

inkubator /ˌĩŋkuˈbatɔr/ (n)
επωαστήρας
  (medycyna, medyczny) urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach;

inkwizycja /ˌĩŋkfʲiˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
Ιερά Εξέταση
  (historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;

innowierca /ˌĩnːɔˈvʲjɛrʦ̑a/ (n)
αλλόθρησκος
  człowiek wyznający religię inną niż osoba mówiąca lub inną niż dominująca w jakimś środowisku

inny /ˈĩnːɨ/ (indefinitePronoun)
άλλος
  nie ten, jakiś odmienny

innymi słowy /ĩnˈːɨ̃mʲi ˈswɔvɨ/
μ' άλλα λόγια
  inaczej mówiąc, ujmując coś w innych słowach

inochód /ĩˈnɔxut/ (n)
πλαγιοδιποδισμός, πλαγιοτροχασμός
  (zoologia, zoologiczny) sposób poruszania się niektórych zwierząt czworonożnych (kopytnych i psowatych), polegający na stawianiu jednocześnie raz obu kończyn prawych, raz lewych;

inseminacja /ˌĩw̃sɛ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
σπερματέγχυση, τεχνητή γονιμοποίηση
  (zootechnika, zootechniczny) sztuczne zapłodnienie poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy nasienia pobranego od samca;

inspiracja /ˌĩw̃spʲiˈraʦ̑ʲja/ (n)
έμπνευση
  natchnienie, twórczy zapał, wena

inspirować /ˌinspirˈɔvatɕ/ (v)
εμπνέω
  dostarczać natchnienia

instalacja /ˌĩw̃staˈlaʦ̑ʲja/ (n)
εγκατάσταση
  (technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów
  (technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość

instalator /ˌinstalˈatɔr/ (n)
εγκατάστασης
  (technologia, technika, techniczny) osoba zakładająca instalację

instalować /ˌĩw̃staˈlɔvaʨ̑/ (v)
εγκαθιστώ
  (informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał
  montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach
εγκαθίσταμαι
  (potocznie, potoczny) wprowadzać się do nowego mieszkania, pokoju itp., urządzać się

instrument /ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt/ (n)
όργανο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny

insulina /ˌĩw̃suˈlʲĩna/ (n)
ινσουλίνη
  (fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;

integralność /ˌintɛɡrˈalnɔɕtɕ/ (n)
ολοκληρία
  nierozdzielność, związek całości

inteligencja /ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
διανόηση, ιντελιγκέντσια
  (przenośnie, przenośnia) ogół ludzi wykształconych i wykonujących zawodowo pracę umysłową;
ευφυΐα, διανοητικότητα, διανόηση
  sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;

inteligentny /ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ/ (adj)
έξυπνος
  odznaczający się inteligencją

intencja /ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
πρόθεση
  chęć, zamiar

intensywny /ˌĩntɛ̃w̃ˈsɨvnɨ/ (adj)
έντονος
  natężony, mocny, nasycony
υπερεντατικός
  o dużej dynamice, wzmożonej aktywności

intercyza /ˌĩntɛrˈʦ̑ɨza/ (n)
γαμήλιο συμβόλαιο
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej

interdyscyplinarny /ˌĩntɛrdɨsʦ̑ɨplʲĩˈnarnɨ/ (adj)
διεπιστημονικός
  dotyczący kilku dyscyplin naukowych

interes /ĩnˈtɛrɛs/ (n)
ασχολία
  sprawa (do załatwienia)

interesujący /ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
ενδιαφέρων
  ciekawy, zajmujący

interfejs użytkownika /ĩnˈtɛrfɛjs ˌuʒɨtkɔvʲˈɲika/ (n)
διασύνδεση χρήστη
  (informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem;

interlingua /ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva/ (n)
ιντερλίνγκουα
  międzynarodowy sztuczny język pomocniczy;

internetowy /ˌĩntɛrnɛˈtɔvɨ/ (adj)
διαδικτυακός, ιντερνετικός
  dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet

interpretacja /ˌĩntɛrprɛˈtaʦ̑ʲja/ (n)
απόδοση, ερμηνεία
  (sztuka) twórcze odtworzenie utworu lub dzieła
διερμηνεία, ερμηνεία, εκδοχή
  wykładnia, wyjaśnienie, tłumaczenie;

interpunkcja /ˌĩntɛrˈpũŋkʦ̑ʲja/ (n)
στίξη
  (językoznawstwo, językoznawczy) użycie znaków przestankowych w piśmie;

interwencja /ˌĩntɛrˈvɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
επέμβαση
  wejście pomiędzy, mieszać się do czegoś aby osiągnąć zamierzony cel

interwencjonizm /ˌĩntɛrvɛ̃nˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
επεμβατισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa

interweniować /ˌĩntɛrvɛ̃ˈɲɔvaʨ̑/ (v)
επεμβαίνω
  mieszać się w sprawy kogoś innego lub innego kraju, w celu uzyskania określonego efektu

intifada /ˌĩntʲiˈfada/ (n)
ιντιφάντα
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) arabskie określenie buntu, rebelii, powstania;

intonacja /ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja/ (n)
τονισμός
  (językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań;

introligator /ˌĩntrɔlʲiˈɡatɔr/ (n)
βιβλιοδέτης
  (drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;

introligatornia /ˌĩntrɔlʲiɡaˈtɔrʲɲa/ (n)
βιβλιοδετείο
  (drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) zakład rzemieślniczy, w którym oprawia się książki i inne wydawnictwa

intronizacja /ˌintrɔɲizˈatsja/ (n)
ενθρόνιση
  wyniesienie na tron, objęcie władzy królewskiej lub wysokiego stanowiska kościelnego

inwalida /ˌĩnvaˈlʲida/ (n)
ανάπηρος
  osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia

inwalidztwo /ˌinvalˈitstfɔ/ (n)
αναπηρία
  brak pełnej sprawności fizycznej lub intelektualnej u danej osoby spowodowany chorobą, urazem lub wadą wrodzoną

inwazja /ĩnˈvazʲja/ (n)
εισβολή, επιδρομή
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium;
  (biologia, biologiczny) gwałtowne rozprzestrzenienie się nowego gatunku na terytorium zajmowane dotąd przez reprezentantów rodzimych populacji;

inwentaryzacja /ˌĩnvɛ̃ntarɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
απογραφή
  spisywanie inwentarza

inwestor /ĩnˈvɛstɔr/ (n)
επενδυτής
  (ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji

inwestycja /ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja/ (n)
επένδυση
  (ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;
  (ekonomia, ekonomiczny) wydatek przedsiębiorstwa na dobra, które mogą być użyte do produkcji innych dóbr i wykonywania usług
  (przenośnie, przenośnia) wyrzeczenie się obecnych, pewnych korzyści na rzecz niepewnych osiągnięć w przyszłości

inżynier /ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr/ (n)
μηχανικός
  człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

iperyt /iˈpɛrɨt/ (n)
υπερίτης
  (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) iperyt siarkowy, bojowy środek trujący

ipsylon /ipˈsɨlɔ̃n/ /ipˈsʲilɔ̃n/ (n)
ύψιλον
  nazwa dwudziestej litery alfabetu greckiego, υ;

iracki /iˈraʦ̑ʲci/ (adj)
ιρακινός
  odnoszący się do państwa Irak

irański /iˈrãj̃sʲci/ (adj)
ιρανικός
  odnoszący się do państwa Iran

irga /ˈirɡa/ (n)
κυδωνίαστρο
  (botanika, botaniczny) Cotoneaster, rodzaj roślin z rodziny różowatych;

irlandzki /irˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
ιρλανδέζικος, ιρλανδικός
  odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków

ironia /iˈrɔ̃ɲja/ (n)
ειρωνεία, ειρωνία
  zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

ironicznie /ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
ειρωνικά
  używając ironii; pozornie szczerze/prawdziwie

ironiczny /ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
ειρωνικός
  zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego

irracjonalny /ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
αλόγιστος
  sprzeczny z rozumem, rozsądkiem

iryd /ˈirɨt/ (n)
ιρίδιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

irygacja /ˌirɨɡˈatsja/ (n)
άρδευση
  (rolnictwo, rolniczy) sztuczne nawadnianie pól;

iskra /ˈiskra/ (n)
σπίθα
  rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości
  (przenośnie, przenośnia) człowiek ruchliwy, szybki, zwinny

islam /ˈislãm/ (n)
ισλάμ, Ισλάμ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

islamizm /isˈlãmʲism̥/ (n)
ισλαμισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;

islamizować /ˌislãmʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
εξισλαμίζω
  wprowadzać islam, poddawać coś pod wpływy islamu

islamofobia /ˌislãmɔˈfɔbʲja/ (n)
ισλαμοφοβία
  uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

istnienie /iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
ύπαρξη
  bycie, trwanie, występowanie, egzystencja
ον
  wyodrębniona całość, istota, byt

istnieć /ˈistʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
υπάρχω
  być, występować w rzeczywistości

istotny /iˈstɔtnɨ/ (adj)
ουσιώδης, αρχικός
  taki, który jest istotą czegoś; jest charakterystyczny, specyficzny, ważny
ουσιαστικός
  taki, który jest prawdziwy, rzeczywisty

iterb /ˈitɛrp/ (n)
υττέρβιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Yb i liczbie atomowej 70;

itr /itr̥/ (n)
ύττριο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

izo- /ˈizɔ/
ισο-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednakowość, równość, np. „izobara”

izobara /ˌizɔˈbara/ (n)
ισοβαρής καμπύλη
  (meteorologia, meteorologiczny) krzywa łącząca miejsca o jednakowym ciśnieniu atmosferycznym;

izoglosa /ˌizɔˈɡlɔsa/ (n)
ισόγλωσσο
  (językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej

izolator /ˌizɔlˈatɔr/ (n)
μονωτής, μονωτήρας, μονωτικό
  (elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem
μονωτής, μονωτήρας
  materiał izolujący

izotop /iˈzɔtɔp/ (n)
ισότοπο
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;

izraelski /ˌizraˈɛlsʲci/ (adj)
ισραηλινός
  odnoszący się do państwa Izrael

iłołupek /ˌiwɔwˈupɛk/ (n)
αργιλικός σχιστόλιθος, σχιστή άργιλος
  (geologia, geologiczny) zwięzła osadowa skała ilasta wykazująca łupkowatość;

iść spać /ˈiɕʨ̑ ˈspaʨ̑/ (v)
κοιμάμαι, πάω για ύπνο
  udawać się na sen

ja /ja/ (n)
εγώ
  jaźń, jestestwo

ja /ja/ (personalPronoun)
εγώ
  pierwsza osoba liczby pojedynczej

jabłecznik /jabˈwɛʧ̑ʲɲik/ (n)
μηλόπιτα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto z jabłkami
μηλίτης, μηλόκρασο
  słabe wino z jabłek

jabłko /ˈjap.kɔ/ /ˈjap.w̥kɔ/ (n)
μήλο
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc jabłoni

jabłko Adama /ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma/ /ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma/ (n)
μήλο του Αδάμ
  (przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn)

jabłko niezgody /ˈjapkɔ ɲɛˈzɡɔdɨ/ /ˈjapw̥kɔ ɲɛˈzɡɔdɨ/ (n)
μήλον της Έριδος
  (związek frazeologiczny) rzecz, sprawa, która skłóca, poróżnia dane osoby

jabłoń /ˈjabwɔ̃ɲ/ (n)
μηλιά
  drzewo, na którym rosną jabłka;

jacht /jaxt/ (n)
θαλαμηγός, γιοτ
  lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

jadalnia /jaˈdalʲɲa/ (n)
τραπεζαρία
  pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków
  komplet mebli znajdujących się w jadalni (1.1)

jadalny /jaˈdalnɨ/ (adj)
βρώσιμος, εδώδιμος, φαγώσιμος
  nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć

jadowity /jˌadɔvˈitɨ/ (adj)
ιοβόλος, μοχθηρός
  (przenośnie, przenośnia) złośliwy, wrogi
ιοβόλος
  zawierający jad, trujący

jaglica /jaɡlˈitsa/ (n)
τράχωμα
  (medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka;

jagniątko /jäɟˈɲɔ̃ntkɔ/ (n)
αρνάκι
  (zdrobniale) od: jagnię

jagnię /ˈjäɟɲɛ/ (n)
αρνί
  (zoologia, zoologiczny) młode owcy;

jagnięcina /ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna/ (n)
αρνάκι, αρνί
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z jagnięciny (1.1)
αρνί, αρνάκι
  (spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy)

jaguar /jaˈɡu<sup>w</sup>ar/ (n)
ιαγουάρος
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca;

jajeczkowanie /ˌjäjɛʧ̑kɔˈvãɲɛ/ (n)
ωορρηξία
  (biologia, biologiczny) występujące okresowo wydalanie dojrzałego jaja z jajnika do jajowodu;

jajecznica /ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
ομελέτα, χτυπητά αβγά
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) smażona potrawa z wymieszanych jajek;

jajko /ˈjäjkɔ/ (n)
αβγό
  (ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce

jajko Kolumba /ˈjäjkɔ kɔˈlũmba/ (idiom)
αβγό του Κολόμβου
  (książkowy) proste rozwiązanie pozornie trudnego zagadnienia;

jajnik /ˈjäjɲik/ (n)
ωοθήκη
  (anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy;

jajo /ˈjäjɔ/ (n)
ωάριο
  (biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;
αβγό
  (spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;

jajowaty /ˌjäjɔˈvatɨ/ (adj)
ωοειδής, αβγοειδής
  kształtem przypominający ptasie jajo

jajowód /jäˈjɔvut/ (n)
ωαγωγός
  (anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

jak /jak/ (n)
γιακ
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny pustorożców;

jak /jak/ (pronoun)
όπως
  …używany w zdaniach zależnych jeśli

jak rak świśnie a ryba piśnie /jˈak rˈak ɕfˈiɕɲʲɛ a rˈɨba pˈiɕɲʲɛ/ (adv)
όταν ασπρίσει ο κόρακας και γίνει περιστέρι
  nigdy

jak się drzewo powali, każdy je rąbie i pali /ˈjäc‿ɕɛ ˈḍʒɛvɔ pɔˈvalʲi ˈkaʒdɨ‿jɛ ˈrɔ̃mbʲjɛ i‿ˈpalʲi/ (proverb)
δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται
  wszyscy wykorzystują nieszczęście, które spotkało kogoś ważnego

jak się masz /ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ/
πώς είσαι ;; πώς είστε ;; τι κάνεις ;; τι κάνετε ;
  …otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój

jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz /ˈjak ˈsɔbʲjɛ pɔˈɕʨ̑ɛlɛʃ ˈtac‿ɕɛ ˈvɨɕpʲiʃ/ (proverb)
όπως στρώσεις, θα κοιμηθείς; όπως έστρωσες, θα κοιμηθείς
  sami mamy wpływ na to, co się dzieje w naszym życiu, na jego jakość

jak słoń w składzie porcelany /ˈjak ˈswɔ̃ɲ ˈf‿skwaʥ̑ɛ ˌpɔrʦ̑ɛˈlãnɨ/ (adv)
σαν ταύρος σε υαλοπωλείο, ως ταύρος εν υαλοπωλείο
  w sposób niezręczny, nieumiejętny

jaki pan, taki kram /ˈjäci ˈpãn ˈtaci ˈkrãm/ (proverb)
κατά τα βουνά και τα χιόνια, μαθημένα τα βουνά απ' τα χιόνια
  taka, jaka jest osoba, taki jest u niej porządek

jakikolwiek /ˌjäciˈkɔlvʲjɛk/ (pronoun)
οποιοσδήποτε
  dowolny, nieokreślony, wszystko jedno jaki

jako /ˈjakɔ/ (conjunction)
όπως
  pot., przest. jak

jako /ˈjakɔ/ (preposition)
σαν
  używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

jakobin /jakˈɔbʲin/ (n)
Ιακωβίνος
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w czasie Wielkiej Rewolucji Francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki;

jakoś /ˈjakɔɕ/ (pronoun)
κάπως
  w pewien, nie do końca określony, sposób

jakościowy /jˌakɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
ποιοτικός
  odnoszący się do jakości, związany z jakością

jakość /ˈjakɔɕʨ̑/ (n)
ποιότητα
  wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

jama bębenkowa /ˈjãma ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
τυμπανική κοιλότητα
  (anatomia, anatomiczny) część ucha środkowego będąca przestrzenią powietrzną pomiędzy błoną bębenkową a ścianą kostną;

jama ustna /ˈjãma ˈustna/ (n)
στόμα, στοματική κοιλότητα
  (anatomia, anatomiczny) usta, początkowy odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego;

jamajski /jãˈmajsʲci/ (adj)
τζαμαϊκανός
  odnoszący się do państwa Jamajka

jamb /jãmp/ (n)
ίαμβος
  (językoznawstwo, językoznawczy) w języku polskim: stopa złożona z sylaby nieakcentowanej i akcentowanej
  (językoznawstwo, językoznawczy) w wersyfikacji antycznej: stopa, miara wierszowa złożona z sylaby krótkiej i długiej;

japoński /jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (adj)
ιαπωνικός, γιαπωνέζικος
  dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

japoński /jaˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
ιαπωνικός
  język używany w Japonii;

jarzębina /ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna/ (n)
σουρβιά
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (potocznie, potoczny) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;
σούρβο
  owoc jarzębiny (1.1)

jasiek /ˈjäɕɛk/ (n)
μαξιλάρι
  mała poduszka, zwykle pod głowę

jaskier /ˈjasʲcɛr/ (n)
νεραγκούλα
  (botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

jaskinia /jaˈsʲcĩɲa/ (n)
σπηλιά, σπήλαιο
  naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

jaskiniowiec /ˌjasʲcĩˈɲɔvʲjɛʦ̑/ (n)
άνθρωπος των σπηλαίων
  (antropologia, antropologiczny) człowiek jaskiniowy, wczesny człowiek mieszkający w jaskini

jaskółka /jaˈskuwka/ (n)
χελιδόνι
  (ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

jasne jak słońce /jˈasnɛ jˈak swˈɔɲtsɛ/ (idiom)
φως φανάρι
  (potocznie, potoczny) oczywiste, niebudzące wątpliwości

jasnowidz /jasˈnɔvʲiʦ̑/ (n)
μάντης
  (ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasny jak słońce /ˈjasnɨ ˈjak ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (adj)
φως φανάρι
  oczywisty, ewidentny, zrozumiały, bardzo łatwy do zrozumienia

jastrząb /ˈjasṭʃɔ̃mp/ (n)
διπλοσάινο, γεράκι
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

jaszczurka /jaʃˈʧ̑urka/ (n)
σαύρα
  (herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

jazz /ʤ̑ɛs/ (n)
τζαζ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

jałmużna /jawˈmuʒna/ (n)
ελεημοσύνη
  (książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

jałowiec /jaˈwɔvʲjɛʦ̑/ (n)
γιουνίπερος
  (botanika, botaniczny) roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych, Juniperus L.;

jałówka /jaˈwufka/ (n)
δαμάλα
  (zoologia, zoologiczny) młoda, nieposiadająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów

jaśmin /ˈjäɕmʲĩn/ (n)
γιασεμί
  (botanika, botaniczny) Jasminum L, rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae);

jaźń /jäɕɲ̊/ (n)
εγώ
  świadomość siebie i swojej osobowości

jebak /ˈjɛbak/ (n)
γαμιάς
  (wulgarnie, wulgaryzm) (obraźliwie) mężczyzna o dużej potencji seksualnej

jebaka /jɛˈbaka/ (n)
γαμίκος, γαμιάς
  (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) mężczyzna odbywający dużo stosunków płciowych z wieloma kobietami

jechać /ˈjɛxaʨ̑/ (v)
βρωμάω, μυρίζω
  (potocznie, potoczny) brzydko pachnieć, śmierdzieć
γλιστρώ, παγοδρομώ
  (potocznie, potoczny) o butach, sankach: ślizgać się
οδηγώ, πάω, κινούμαι, οχούμαι
  o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia
κινούμαι, κυκλοφορώ, πηγαίνω
  o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne

jeden /ˈjɛdɛ̃n/ (cardinalNumeral)
ένας, ένα
  liczba 1

jeden /ˈjɛdɛ̃n/ (n)
ένα
  cyfra 1

jeden /ˈjɛdɛ̃n/ (pronoun)
ένας
  jednaki, jednakowy
  sam, pojedynczy, bez nikogo/niczego innego

jeden za wszystkich, wszyscy za jednego /jˈɛdɛn za fʃˈɨstkix fʃˈɨstsɨ za jɛdnˈɛɡɔ/ (idiom)
ένας για όλους, όλοι για έναν
  zawołanie podkreślające solidarność i współodpowiedzialność

jedna jaskółka nie czyni wiosny /ˈjɛdna jaˈskuwka ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈvʲjɔsnɨ/ (proverb)
ένα χελιδόνι δε φέρνει την άνοιξη, ένας κούκος δε φέρνει την άνοιξη
  nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie jednego tylko faktu

jedna jaskółka wiosny nie czyni /ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (proverb)
ένα χελιδόνι δε φέρνει την άνοιξη, ένας κούκος δε φέρνει την άνοιξη
  nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów

jednocześnie /ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
ταυτόχρονα
  naraz, równolegle
  w tej samej chwili, w jednym czasie
  zarazem, również (sygnalizuje kontrast w opisie czegoś)

jednofazowy /ˌjɛdnɔfaˈzɔvɨ/ (adj)
μονοφασικός
  składający się z jednej fazy (jednego etapu)

jednogłośny /ˌjɛdnɔˈɡwɔɕnɨ/ (adj)
ομόφωνος
  jednomyślny

jednoizbowy /jˌɛdnɔizbˈɔvɨ/ (adj)
που αποτελούμαι από ένας σώμα αντιπρόσωπος
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) składający się z jednej izby parlamentarnej
που αποτελούμαι από ένας δωμάτιο
  składający się z jednej izby, pojedynczego pomieszczenia

jednokomórkowiec /ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
μονοκύτταρος οργανισμός
  (biologia, biologiczny) organizm składający się tylko z jednej komórki

jednokomórkowy /ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
μονοκύτταρος, μονοκυτταρικός
  (biologia, biologiczny) składający się z jednej komórki

jednokołowy /ˌjɛdnɔkɔˈwɔvɨ/ (adj)
μονότροχος
  taki, który ma jedno koło

jednolity /ˌjɛdnɔˈlʲitɨ/ (adj)
ομοιογενής, ομοιόμορφος
  niezróżnicowany pod względem budowy, składu

jednomasztowy /ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvɨ/ (adj)
μονοκάταρτος
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) o żaglowcu – mający jeden maszt

jednomyślność /ˌjɛdnɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑/ (n)
ομοφωνία
  zupełna zgodność zdań, opinii, myśli

jednomyślny /jˌɛdnɔmˈɨɕlnɨ/ (adj)
ομόφωνος
  bez różnic w przekonaniach

jednooki /ˌjɛdnɔˈːci/ (adj)
μονόφθαλμος
  taki, który ma jedno oko

jednopiętrowy /ˌjɛdnɔpʲjɛ̃nˈtrɔvɨ/ (adj)
μονώροφος
  mający tylko parter i jedno piętro

jednorożec /ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
μονόκερος, μονόκερως
  (mitologia, mitologiczny) (książkowy) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

jednospadowy /ˌjɛdnɔspaˈdɔvɨ/ (adj)
μονόριχτη
  taki, który ma tylko jedną powierzchnię spadku

jednostka astronomiczna /jɛdnˈɔstka ˌastrɔnɔmˈitʃna/ (n)
αστρονομική μονάδα
  (jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;

jednosylabowy /ˌjɛdnɔsɨlaˈbɔvɨ/ (adj)
μονοσύλλαβος
  liczący jedną sylabę, składający się z jednej sylaby

jednoślad /jɛdˈnɔɕlat/ (n)
δίτροχος όχημα
  pojazd, którego koła są ustawione w jednej linii (tak, że jadąc, pozostawiają po sobie ślad w postaci jednej linii)

jednym słowem /ˈjɛdnɨ̃m ˈswɔvɛ̃m/ (adv)
με μια λέξη
  (związek frazeologiczny) nie rozwodząc się nad jakimś tematem, nie rozwlekając zagadnienia

jedwab /ˈjɛdvap/ (n)
μετάξι
  (włókiennictwo) tkanina z przędzy (1.1);
  (włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników

jedwabnictwo /ˌjɛdvabʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
σηροτροφία
  (rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki rolnej obejmujący hodowlę jedwabników, wstępną obróbkę kokonów oraz uprawę morwy
  (włókiennictwo) przemysł zajmujący się produkcją jedwabiu

jedwabnik /jɛdˈvabʲɲik/ (n)
μεταξοσκώληκας
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;

jedynaczka /ˌjɛdɨ̃ˈnaʧ̑ka/ (n)
μοναχοκόρη
  osoba płci żeńskiej, która nie ma rodzeństwa; jedyne dziecko rodziny

jedynak /jɛˈdɨ̃nak/ (n)
μοναχογιός
  osoba płci męskiej, która nie ma rodzeństwa; jedyny syn rodziny

jedynka /jɛˈdɨ̃nka/ (n)
μονάδα
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) ocena niedostateczna (najniższa) w szkole
  (matematyka, matematyczny) element neutralny różnych działań matematycznych
μονόκλινο
  (hotelarstwo) pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem

jedyny /jɛˈdɨ̃nɨ/ (adj)
μοναδικός
  istniejący tylko w jednym egzemplarzu

jedzenie /jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
φαγητό
  coś, co można jeść; żywność, pokarm

jej /jɛ̇j/ (pronoun)
της
  3. (osoba) lp, rodzaj żeński

jeleń /ˈjɛlɛ̃ɲ/ (n)
ελάφι, ζαρκάδι
  (zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców;

jelito /jɛˈlʲitɔ/ (n)
έντερο
  (anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

jelito cienkie /jɛlˈitɔ tɕˈɛŋkʲɛ/ (n)
λεπτό έντερο
  (anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego położona między żołądkiem a jelitem grubym

jelito grube /jɛlˈitɔ ɡrˈubɛ/ (n)
παχύ έντερο
  (anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy;

jemioła /jɛ̃ˈmʲjɔwa/ (n)
ιξός, γκι
  (botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny;

jemiołuszka /ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka/ (n)
βομβυκίλα
  (ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;

jen /jɛ̃n/ (n)
γιεν, γεν
  (jednostka monetarna) waluta Japonii;

jeniec /ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
αιχμάλωτος, αιχμάλωτος πολέμου
  osoba wzięta do niewoli w czasie wojny;

jeniectwo /jɛ̇̃ˈɲɛʦ̑tfɔ/ (n)
αιχμαλωσία
  (rzadki, rzadko używany) niewola

jerzyk /ˈjɛʒɨk/ (n)
πετροχελίδονο
  (ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;

jesienny /jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ/ (adj)
φθινοπωρινός
  mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

jesień /ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ/ (n)
φθινόπωρο
  pora roku między latem a zimą;

jesion /ˈjɛ̇ɕɔ̃n/ (n)
μελιά
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych;

jesiotr /ˈjɛ̇ɕɔtr̥/ (n)
στουριόνι, μουρούνα
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;

jeszcze /ˈjɛʃʧ̑ɛ/ (particle)
πάλι
  w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo

jezdnia /ˈjɛzdʲɲa/ (n)
οδόστρωμα
  część ulicy przeznaczona do ruchu pojazdów

jeziorny /jɛʑˈɔrnɨ/ (adj)
λιμνίσιος, λιμναίος
  związany z jeziorem, dotyczący jeziora, pochodzący z jeziora

jezioro /jɛ̇ˈʑɔrɔ/ (n)
λίμνη
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

jezuicki /jˌɛzuˈitski/ (adj)
ιησουιτικός
  dotyczący zakonu jezuitów albo członka tego zakonu
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący w sposób przebiegły, przewrotny i obłudny lub świadczący o przebiegłości, przewrotności i obłudzie

jezuityzm /jˌɛzuˈitɨzm/ (n)
ιησουιτισμός
  zakłamany i przewrotny sposób postępowania przypisywany jezuitom

jeść /jɛ̇ɕʨ̑/ (v)
τρώω, τρώγω
  przyjmować pokarmy

jeść jak wróbelek /ˈjɛ̇ɕʨ̑ ˈjaɡ vruˈbɛlɛk/ (v)
τρώω σα σπουργίτι
  jeść bardzo mało

jeździec /ˈjɛ̇ʑʥ̑ɛʦ̑/ (n)
ιππέας, καβαλάρης
  (jeździectwo, jeździecki) osoba jeżdżąca wierzchem na zwierzęciu wierzchowym;

jeździectwo /jɛʑdʑˈɛtstfɔ/ (n)
ιππασία
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu konnego z wyjątkiem wyścigów konnych

jeż /jɛʃ/ (n)
σκαντζόχοιρος, σκατζόχοιρος
  (zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami

jeżeli /jɛˈʒɛlʲi/ (conjunction)
εάν
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

jeżozwierz /jɛˈʒɔzvʲjɛʃ/ (n)
ακανθόχοιρος
  (zoologia, zoologiczny) Hystrix, duży gryzoń pokryty długimi kolcami;

jeżyna /jɛˈʒɨ̃na/ (n)
βατόμουρο
  (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica

jidysz /ˈjidɨʃ/ (n)
γίντις
  język Żydów aszkenazyjskich;

jod /jɔt/ (n)
ιώδιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

jodła /ˈjɔdwa/ (n)
έλατο
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;

joga /ˈjɔɡa/ (n)
γιόγκα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;

jogging /jˈɔɡɡʲiŋk/ (n)
τρέξιμο
  (sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;

jogurt /ˈjɔɡurt/ (n)
γιαούρτι, γιαούρτη
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt mleczarski fermentowany mlekowo;
γιαούρτη, γιαούρτι
  (potocznie, potoczny) jedno opakowanie jogurtu (1.1)

joint /jˈɔint/ (n)
τσιγαριλίκι
  (slangowo) rodzaj skręta zawierający marihuanę;

jon /jɔ̃n/ (n)
ιόν
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

jonasz /ˈjɔ̃naʃ/ (n)
γρουσούζης
  (przenośnie, przenośnia) człowiek sprowadzający nieszczęście, przynoszący pecha, ściągający biedę

jota /ˈjɔta/ (n)
γιώτα
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dziewiątej litery alfabetu greckiego, ι;

jotacyzm /jɔˈtaʦ̑ɨsm̥/ (n)
ιωτακισμός
  (językoznawstwo, językoznawczy) sposób wymawiania starogreckich samogłosek η, υ oraz dyftongów ει, οι, ηι, υι jako samogłoski [i] (jota)

jowialność /jɔvʲˈalnɔɕtɕ/ (n)
φαιδρότητα
  (rzadki, rzadko używany) pogodne usposobienie i nieco rubaszne poczucie humoru; radość i humor

jubiler /juˈbʲilɛr/ (n)
κοσμηματοπώλης, χρυσοχόος
  osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

juczny /ˈjuʧ̑nɨ/ (adj)
φορτηγός
  o zwierzęciu: przeznaczony do noszenia ciężarów na grzbiecie

judaizm /juˈda<sup>j</sup>ism̥/ (n)
ιουδαϊσμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

judasz /ˈjudaʃ/ (n)
ιούδας, ματάκι
  (budownictwo) przyrząd optyczny umożliwiający sprawdzenie, czy ktoś stoi po drugiej stronie drzwi

judaszowy pocałunek /ˌjudaˈʃɔvɨ ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (idiom)
φιλί του Ιούδα
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) znak, symbol fałszywej przyjaźni;

judeochrześcijański /ˌjudɛɔxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci/ (adj)
ιουδαιοχριστιανικός
  (książkowy) odnoszący się do związków między kulturą judaistyczną i chrześcijańską, świadczący o ich ciągłości

juliański /juˈlʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
ιουλιανός
  autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara
  z czasów Juliusza Cezara

jurta /ˈjurta/ (n)
γιούρτη, γιούρτα
  (etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;

jutro /ˈjutrɔ/ (adv)
αύριο αύριο, αύριο
  następnego dnia po obecnym

jutro /ˈjutrɔ/ (n)
αύριο
  dzień następny w stosunku do obecnego

jutrzejszy /juˈṭʃɛjʃɨ/ (adj)
αυριανός
  odnoszący się do jutra

już /juʃ/ (particle)
πια
  …określająca granicę między przeszłością a przyszłością
ήδη, κιόλας
  …podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

jąderko /jɔndˈɛrkɔ/ (n)
πυρηνίσκος
  (zdrobniale) od: jądro

jądro /ˈjɔ̃ndrɔ/ (n)
όρχις
  (anatomia, anatomiczny) narząd rozrodczy wytwarzający nasienie;
πυρήνας
  (informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego;
  (biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny;
  (fizyka, fizyczny) centralna część atomu;
  wewnętrzna część planet i innych ciał niebieskich;

jądro Ziemi /ˈjɔ̃ndrɔ ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
γήινος πυρήνας, πυρήνας
  (geologia, geologiczny) wewnętrzna część Ziemi;

jąkała /jɔ̃ŋˈkawa/ (n)
τραυλός
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto się jąka
τραυλή
  (potocznie, potoczny) kobieta, która się jąka

jęczmień /ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
κριθαράκι
  (potocznie, potoczny) torbielowata infekcja powieki;
κριθάρι
  (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodzaju (1.1)
  (spożywczy) ziarno z nasion rośliny (1.1)

jętka /ˈjɛ̃ntka/ (n)
εφημερόπτερο
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko;

język /ˈjɛ̃w̃zɨk/ (n)
γλώσσα
  (anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;
  (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;
  (informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;
  część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie
  część buta osłaniająca stopę pod sznurówką

język i do Krakowa dopyta /ˈjɛ̃w̃zɨk ˌi‿dɔ‿kraˈkɔva dɔˈpɨta/ (proverb)
ρωτώντας πας στην Πόλη
  kto pyta o to, czego nie wie, może zajść daleko

język migowy /ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ/ (n)
νοηματική γλώσσα
  język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi

język obcy /ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ/ (n)
ξένη γλώσσα
  (językoznawstwo, językoznawczy) język inny niż język ojczysty

język ojczysty /ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ/ (n)
μητρική γλώσσα
  (językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;

język programowania /ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa/ (n)
γλώσσα προγραμματισμού
  (informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych

językoznawca /ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafʦ̑a/ (n)
γλωσσολόγος
  (językoznawstwo, językoznawczy) specjalista w zakresie językoznawstwa

językoznawstwo /ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ/ (n)
γλωσσολογία
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku;

kabaret /kaˈbarɛt/ (n)
καμπαρέ
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.;

kabaretki /kˌabarˈɛtki/ (n)
διχτυωτές κάλτσες
  rodzaj ażurowych pończoch tworzących siatkę o widocznych oczkach
διχτυωτό καλσόν
  rodzaj ażurowych rajstop tworzących siatkę o widocznych oczkach

kabel /ˈkabɛl/ (n)
καλώδιο, συρματόσκοινο
  (budownictwo) rodzaj liny, w której druty prowadzone są równolegle;
καλώδιο
  (elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;
ναυτικός στάδιο
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka długości równa 185,2 metra, czyli jednej dziesiątej mili morskiej;
καρφί, σπιούνος
  (potocznie, potoczny) donosiciel

kabotaż /ka.ˈbɔ.taʃ/ (n)
ακτοπλοΐα
  żegluga między portami tego samego kraju

kabotażowy /ˌka.bɔ.ta.ˈʒɔ.vɨ/ (adj)
ακτοπλοϊκός
  związany z kabotażem

kabriolet /kaˈbrʲjɔlɛt/ (n)
καμπριολέ
  (motoryzacja) samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu)

kacheksja /kaxˈɛksja/ (n)
καχεξία
  (medycyna, medyczny) stopniowe wyniszczanie i ubytek masy ciała wskutek choroby lub jako efekt przyjmowania leków

kaczeniec /kaˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
κάλθα η ελοχαρής
  (botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;

kaczka /ˈkaʧ̑ka/ (n)
πάπια
  (medycyna, medyczny) naczynie do oddawania moczu bez wstawania z łóżka
πάπια, νήσσα
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

kaczy /ˈkaʧ̑ɨ/ (adj)
παπίσιος
  dotyczący, odnoszący się do kaczki (o ptaku)

kaczątko /kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ/ (n)
παπάκι, παπί
  (ornitologia, ornitologiczny) młoda kaczka

kadm /katm̥/ (n)
κάδμιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

kaduceusz /ˌkaduˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>uʃ/ (n)
κηρύκειο
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;

kadzidło /kaˈʥ̑idwɔ/ (n)
θυμίαμα, θυμιάμα
  przeznaczona do spalenia w celach kultu mieszanina żywic, dająca intensywną, przyjemną woń

kafejka /kaˈfɛjka/ (n)
καφενείο
  (potocznie, potoczny) mała kawiarnia

kafenijo /ˌkafɛ̃ˈɲijɔ/ (n)
καφενείο
  typowo grecki lokal gastronomiczny z kawą, alkoholami i zakąskami, tradycyjnie męski, rodzaj pubu lub piwiarni

kaftan bezpieczeństwa /ˈkaftãn ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa/ (n)
ζουρλομανδύας
  bluza z długimi rękawami wiązanymi na plecach, używana do unieruchomienia osób psychicznie chorych;

kaganek /kaˈɡãnɛk/ (n)
λυχνάρι, λύχνος
  mała lampka w kształcie miseczki (glinianej lub metalowej) z dziobkiem i uchwytem, wypełnionej tłuszczem, najczęściej olejem;

kaganiec /kaˈɡãɲɛʦ̑/ (n)
καντήλι
  przyrząd do oświetlania w formie żelaznego koszyka wypełnionego ogniem
φίμωτρο
  siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

kainowe piętno /ˌka<sup>j</sup>ĩˈnɔvɛ ˈpʲjɛ̃ntnɔ/ (idiom)
σημάδι του Κάιν
  znamię zabójcy brata lub rodaka

kajak /ˈkajak/ (n)
καγιάκ
  niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

kakadu /kaˈkadu/ (n)
κακατόης
  (ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

kakofonia /kˌakɔfˈɔɲʲa/ (n)
κακοφωνία
  nieprzyjemne połączenie dźwięków;

kaktus /ˈkaktus/ (n)
κάκτος
  (botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

kalafior /kaˈlafʲjɔr/ (n)
κουνουπίδι
  (botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

kalafonia /ˌkalaˈfɔ̃ɲja/ (n)
κολοφώνιο
  (technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;

kalarepa /ˌkalaˈrɛpa/ (n)
γογγυλοκράμβη, γογγύλι, ραφανοκράμβη
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;
γογγυλίδα, γογγύλι, καυλοράπα, λαχανόγουλο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo, jadalna bulwa pędowa rośliny (1.1)

kalejdoskop /ˌkalɛjˈdɔskɔp/ (n)
καλειδοσκόπιο
  (optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

kalendarz /kaˈlɛ̃ndaʃ/ (n)
ημερολόγιο
  system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;

kalendarz adwentowy /kalˈɛndaʃ ˌadvɛntˈɔvɨ/ (n)
Χριστουγεννιάτικο ημερολόγιο
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;

kalendy /kaˈlɛ̃ndɨ/ (n)
καλένδες
  (historia, historyczny, historycznie) pierwszy dzień każdego miesiąca w kalendarzu rzymskim;

kalenica /ˌkalɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
καβαλάρης, κορφιάς
  (architektura, architektoniczny) najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych;

kalesony /ˌkalɛˈsɔ̃nɨ/ (n)
μακρύ σώβρακο
  (krawiectwo) rodzaj bielizny męskiej z długimi nogawkami, zakładanej na chłody pod spodnie;

kalif /ˈkalʲif/ (n)
χαλίφης
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

kaliforn /kaˈlʲifɔrn/ (n)
καλιφόρνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

kaligrafia /ˌkalʲiˈɡrafʲja/ (n)
καλλιγραφία
  sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

kaligrafować /ˌkalʲiɡraˈfɔvaʨ̑/ (v)
καλλιγραφώ
  pisać zgodnie z zasadami kaligrafii

kalmar /ˈkalmar/ (n)
καλαμάρι, καλαμαράκι
  (zoologia, zoologiczny) Teuthida, gatunek głowonoga;

kaloria /kaˈlɔrʲja/ (n)
θερμίδα
  (fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;

kaloryfer /ˌkalɔˈrɨfɛr/ (n)
καλοριφέρ
  element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna

kalorymetryczny /kˌalɔrˌɨmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
θερμιδομετρικός
  (fizyka, fizyczny) związany z kalorymetrem lub z kalorymetrią

kalosz /ˈkalɔʃ/ (n)
γαλότσα
  gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą;

kambodżański /ˌkãmbɔˈʤ̑ãj̃sʲci/ (adj)
καμποτζιανός
  odnoszący się do państwa Kambodża

kameleon /ˌkãmɛˈlɛɔ̃n/ (n)
χαμαιλέοντας
  (herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, który łatwo zmienia poglądy

kamera /kãˈmɛra/ (n)
κάμερα
  urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

kamerdyner /kˌamɛrdˈɨnɛr/ (n)
αρχιοικονόμος
  starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe

kameruński /ˌkãmɛˈrũj̃sʲci/ (adj)
καμερουνέζος
  odnoszący się do państwa Kamerun

kamerzysta /ˌkãmɛˈʒɨsta/ (n)
κάμεραμαν
  ktoś, kto obsługuje kamerę i filmuje

kamfora /kãw̃ˈfɔra/ (n)
καμφορά, κάμφορα
  organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

kamieniołom /kˌamjɛɲʲˈɔwɔm/ (n)
λατομείο
  (górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

kamienisty /ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲistɨ/ (adj)
πετρώδης
  taki, który pokryty jest kamieniami albo zawiera dużo kamieni

kamienny /kãˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
λίθινος, πέτρινος
  zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni
  (przenośnie, przenośnia) przypominający kamień, taki jak kamień pod względem właściwości (np. twardości, nieruchomości)

kamień /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
λίθος
  (medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody
πέτρα, λίθος
  (mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia
πέτρα
  twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.;

kamień budowlany /kˈamjɛɲ bˌudɔvlˈanɨ/ (n)
λίθος
  (budownictwo) kamień używany w budownictwie

kamień milowy /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ/ (n)
χιλιομετροδείκτης
  słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta;

kamień półszlachetny /kˈamjɛɲ pˌuwʃlaxˈɛtnɨ/ (n)
ημιπολύτιμος λίθος
  (jubilerstwo, jubilerski) względnie pospolity minerał jubilerski o niższej jakości i wartości

kamień szlachetny /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlaˈxɛtnɨ/ (n)
πολύτιμος λίθος
  (jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;

kamień szlifierski /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlʲiˈfʲjɛrsʲci/ (n)
ακονόπετρα
  twardy materiał ścierny, stanowiący roboczą część maszyn szlifujących

kamień węgielny /ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ vɛ̃ŋʲˈɟɛlnɨ/ (n)
αγκωνάρι, θεμέλιος λίθος
  (przenośnie, przenośnia) podstawa, najważniejsza część czegoś
  obecnie pierwsza cegła lub inny element budowlany stawiany jako pierwszy podczas budowy, mający znaczenie symboliczne
αγκωνάρι
  kamień znajdujący się w węgle

kamizelka /ˌkãmʲiˈzɛlka/ (n)
γελέκι
  (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki

kampanologia /kˌampanɔlˈɔɡja/ (n)
καμπανολογία
  nauka o tradycyjnych dzwonach wieżowych i kościelnych;

kanadyjski /ˌkãnaˈdɨjsʲci/ (adj)
καναδέζικος, καναδικός
  związany z Kanadą, dotyczący Kanady

kanalia /kãˈnalʲja/ (n)
κανάγιας
  (pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa

kanalizacja /ˌkãnalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
αποχέτευση
  system urządzeń sanitarnych służących do odprowadzania ścieków

kananejski /ˌkãnãˈnɛjsʲci/ (adj)
χαναναϊκός
  (przymiotnik) od Kanaan

kanapa /kãˈnapa/ (n)
καναπές
  podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia

kanapka /kãˈnapka/ (n)
σάντουιτς
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim ;

kanarek /kãˈnarɛk/ (n)
καναρίνι
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

kanał /ˈkãnaw/ (n)
κανάλι
  (potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych
  droga wysyłania i odbierania informacji
  przewód służący do wentylacji
θέση ορχήστρα λούκι
  (przenośnie, przenośnia) (slangowo) niepowodzenie, nieprzyjemna sytuacja
αγωγός, κανάλι
  koryto podziemne odprowadzające nieczystości i wodę deszczową
κανάλι, διώρυγα
  wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków
λάκκος επιθεώρησης
  wykop w garażu lub warsztacie, ułatwiający dostęp do podwozia pojazdu

kanclerz /kˈantslɛʃ/ (n)
καγκελάριος
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech

kandydat /kãnˈdɨdat/ (n)
υποψήφιος
  ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

kandydatura /kˌandɨdatˈura/ (n)
υποψηφιότητα
  wniosek proponujący kogoś na określone stanowisko czy funkcję

kangur /ˈkãŋɡur/ (n)
καγκουρό
  (zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków;

kania /ˈkãɲa/ (n)
ψαλιδιάρης
  (ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;

kanibal /kãˈɲibal/ (n)
κανίβαλος
  człowiek, który jada ludzkie mięso

kanibalizm /ˌkãɲiˈbalʲism̥/ (n)
κανιβαλισμός
  (zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku;

kanonada /kˌanɔnˈada/ (n)
κανονιοβολισμός
  (wojskowość, wojskowy) silny, długotrwały ostrzał z dział, nawała artyleryjska

kanonizacja /ˌkãnɔ̃ɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
αγιοποίηση
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;

kantar /kˈantar/ (n)
κάνθαρος, σκαθάρι
  (ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek ryby z rodziny prażmowatych
καπίστρι
  (jeździectwo, jeździecki) rodzaj uproszczonej uzdy bez wędzidła

kanton /ˈkãntɔ̃n/ (n)
καντόνι
  kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej;

kantyna /kãnˈtɨ̃na/ (n)
τραπεζαρία
  bar, restauracja przeznaczona dla określonej grupy osób, np. żołnierzy

kaolin /kaˈɔlʲĩn/ (n)
καολίνης
  (geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;

kapar /ˈkapar/ (n)
κάππαρη
  (botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa

kapecytabina /kˌapɛtsˌɨtabʲˈina/ (n)
καπεσιταβίνη
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy

kapelusz /kaˈpɛluʃ/ (n)
καπέλο
  rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku;

kapeć /ˈkapɛʨ̑/ (n)
παντόφλα, παντούφλα
  obuwie używane tylko w domu

kapilarność /kˌapilˈarnɔɕtɕ/ (n)
τριχοειδικότητα
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest kapilarne

kapitalizm /ˌkapʲiˈtalʲism̥/ (n)
καπιταλισμός, κεφαλαιοκρατία
  (ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

kapitan /kaˈpʲitãn/ (n)
πλοίαρχος, καπετάνιος
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu
αρχηγός
  (sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę
λοχαγός, σμηναγός
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;

kapitał /kaˈpʲitaw/ (n)
κεφάλαιο
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)
  (ekonomia, ekonomiczny) osoby lub instytucje dysponujące wielkimi sumami pieniędzy

kapitel /kapˈitɛl/ (n)
κιονόκρανο
  (architektura, architektoniczny) ozdobne zwieńczenie kolumny lub pilastra;

kapitulacja /ˌkapʲituˈlaʦ̑ʲja/ (n)
συνθηκολόγηση
  zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi

kaplica /kaˈplʲiʦ̑a/ (n)
παρεκκλήσι
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

kapliczka /kaˈplʲiʧ̑ka/ (n)
εκκλησάκι, ναΐσκος
  mała kaplica

kappa /ˈkapːa/ (n)
κάπα, κάππα
  nazwa dziesiątej litery alfabetu greckiego, κ;

kapral /ˈkapral/ (n)
δεκανέας
  (wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim;

kaptur /ˈkaptur/ (n)
κουκούλα
  część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy

kapturka /kapˈturka/ (n)
μαυροσκούφης
  (ornitologia, ornitologiczny) (Sylvia atricapilla) mały ptak z rodziny pokrzewkowatych;

kapucyn /kaˈpuʦ̑ɨ̃n/ (n)
καπουτσίνος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu braci kapucynów;

kapusta /kaˈpusta/ (n)
λάχανο
  (botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;

kapusta kiszona /kapˈusta kiʃˈɔna/ (n)
ξινό λάχανο
  (spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych

kapuś /ˈkapuɕ/ (n)
χαφιές
  (potocznie, potoczny) donosiciel

kapłan /ˈkapwãn/ (n)
ιερέας
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych

kapłanka /kapˈwãnka/ (n)
ιέρεια
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która sprawuje posługę religijną

kapłański /kapˈwãj̃sʲci/ (adj)
ιερατικός
  związany z kapłaństwem lub kapłanem

kapłon /kˈapwɔn/ (n)
καπόνι
  (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany kogut kury domowej;

kara /ˈkara/ (n)
ποινή, τιμωρία
  dolegliwość wymierzona jako sankcja

kara śmierci /ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i/ (n)
θανατική ποινή, καταδίκη εις θάνατον, καταδίκη σε θάνατο
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;

karabin /kaˈrabʲĩn/ (n)
τουφέκι
  (wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

karabin maszynowy /kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
πολυβόλο
  (wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm;

karabinek /ˌkaraˈbʲĩnɛk/ (n)
καραμπίνα
  indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

karabińczyk /ˌkaraˈbʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
αρπαγή, κλιπ, κρίκος
  (technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj zaczepu w postaci pierścienia z otwieranym zamkiem z jednej strony, używanego do zaczepiania różnych przedmiotów, np. kluczy, zapinania łańcuszków itp.;

karalny /kaˈralnɨ/ (adj)
αξιόποινος, τιμωρητέος
  taki, który podlega karze

karaluch /kaˈralux/ (n)
κατσαρίδα
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

karangioza /ˌkarãŋʲˈɟɔza/ (n)
καραγκιόζης
  rodzaj ludowego greckiego i tureckiego teatru cieni

karat /ˈkarat/ (n)
καράτι
  dawna miara zawartości złota w stopach (czyste złoto miało 24 karaty);
  jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł;

karate /kaˈratɛ/ (n)
καράτε
  (sport, sportowy) japońska sztuka walki;

karateka /ˌkaraˈtɛka/ (n)
καρατέκα, καρατίστας
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca karate

karawan /karˈavan/ (n)
νεκροφόρα
  pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

karawela /ˌkaraˈvɛla/ (n)
καραβέλα
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku;

karcer /kˈartsɛr/ (n)
απομόνωση
  (więziennictwo, więzienny) kara przebywania w celi bez pryczy
  (więziennictwo, więzienny) karna cela więzienna bez pryczy i często bez okna

karczoch /ˈkarʧ̑ɔx/ (n)
αγκινάρα
  (botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

kardamon /karˈdãmɔ̃n/ (n)
κάρδαμο
  (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców rośliny (1.1)

kardio- /ˈkardʲjɔ/
καρδι-, καρδιο-, καρδιό-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z sercem

kardiologia /ˌkardʲjɔˈlɔɟja/ (n)
καρδιολογία
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

kardiologiczny /ˌkardʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
καρδιολογικός
  związany z kardiologią, dotyczący kardiologii

kardynał /karˈdɨ̃naw/ (n)
καρδινάλιος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;
  (ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis, ptak z rodziny łuszczaków;

karetka /kaˈrɛtka/ (n)
ασθενοφόρο, νοσοκομειακό
  (medycyna, medyczny) (motoryzacja) samochód służący do przewozu chorych

kariatyda /ˌkarʲjaˈtɨda/ (n)
Καρυάτις, Καρυάτιδα
  (architektura, architektoniczny) podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms;

kark /kark/ (n)
αυχένας, σβέρκος
  (anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu

karlica /karˈlʲiʦ̑a/ (n)
γυναίκα νάνος
  osoba płci żeńskiej o niedoborze wzrostu;

karmazyn /karˈmazɨ̃n/ (n)
κοκκινόψαρο
  barwa intensywnie czerwona

karmić /ˈkarmʲiʨ̑/ (v)
βυζαίνω, τρέφω θηλάζω
  (u samic ssaków) żywić potomstwo własnym mlekiem

karnawał /karˈnavaw/ (n)
καρναβάλι
  okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;

karnisz /ˈkarʲɲiʃ/ (n)
κουρτινόξυλο
  drążek albo listwa nad drzwiami lub oknem służące do zawieszania portier, firanek, zasłon itp.

karo /ˈkarɔ/ (n)
καρό
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru;

karp /karp/ (n)
κυπρίνος, γριβάδι
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

karta do gry /ˈkarta dɔ‿ˈɡrɨ/ (n)
τραπουλόχαρτο
  (termin karciany) (sport, sportowy) papierowa lub plastikowa karta z symbolem z jednej strony, służąca do gier karcianych;

karta do głosowania /kˈarta dɔ ɡwˌɔsɔvˈaɲʲa/ (n)
ψηφοδέλτιο
  (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach

karta dźwiękowa /ˈkarta ʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
κάρτα ήχου
  (informatyka, informatyczny) karta rozszerzeniowa umożliwiająca generowanie dźwięku przez komputer i głośniki do niej podłączone;

karta graficzna /ˈkarta ɡraˈfʲiʧ̑na/ (n)
κάρτα γραφικών
  (informatyka, informatyczny) urządzenie odpowiadające za wyświetlany obraz na monitorze komputera;

karta kredytowa /ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva/ (n)
πιστωτική κάρτα
  (bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;

karta pamięci /kˈarta pamjˈɛɲtɕi/ (n)
κάρτα μνήμης, κάρτα φλας
  (informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;

karta pokładowa /kˈarta pˌɔkwadˈɔva/ (n)
κάρτα επιβίβασης
  (lotnictwo, lotniczy) rodzaj biletu upoważniającego do wejścia na pokład samolotu bądź statku

kartagiński /ˌkartaˈɟĩj̃sʲci/ (adj)
καρχηδονιακός
  związany z Kartaginą

kartoflisko /ˌkartɔfˈlʲiskɔ/ (n)
φυτεία γεώμηλο
  pole, na którym rosną ziemniaki

kartograf /karˈtɔɡraf/ (n)
χαρτογράφος
  specjalista w zakresie kartografii; rysownik map

kartografia /ˌkartɔˈɡrafʲja/ (n)
χαρτογραφία
  nauka o tworzeniu map;

kartograficzny /ˌkartɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
χαρτογραφικός
  dotyczący kartografii

kartografka /ˌkartɔˈɡrafka/ (n)
χαρτογράφος
  (potocznie, potoczny) (rzadki, rzadko używany) specjalistka w zakresie kartografii; rysowniczka map

kary /ˈkarɨ/ (adj)
μαύρος
  czarny (o maści konia)

kary /ˈkarɨ/ (n)
καράς
  koń maści czarnej

kaseta /kasˈɛta/ (n)
κασέτα
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie

kasetofon /ˌkasɛˈtɔfɔ̃n/ (n)
κασετόφωνο
  magnetofon mogący odtwarzać taśmy umieszczone w kasetach magnetofonowych

kasjer /ˈkasʲjɛr/ (n)
ταμίας
  pracownik instytucji finansowej lub firmy handlowej przyjmujący lub wypłacający pieniądze

kasjerka /kaˈsʲjɛrka/ (n)
ταμίας
  forma żeńska od: kasjer (pracownik przyjmujący/wypłacający pieniądze)

kask /kask/ (n)
κράνος, κάσκα
  rodzaj ochronnego nakrycia głowy;

kaskader /kaskˈadɛr/ (n)
κασκαντέρ
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

kasować /kaˈsɔvaʨ̑/ (v)
επικυρώνω
  stemplować, dziurkować bilet na znak jego wykorzystania

kasownik /kaˈsɔvʲɲik/ (n)
αναίρεση
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak umieszczany przed nutą, anulujący działanie innych znaków chromatycznych – krzyżyka i bemola;

kastet /kˈastɛt/ (n)
σιδηρογροθιά
  broń do walki wręcz w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

kastracja /kaˈstraʦ̑ʲja/ (n)
ευνουχισμός
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) usunięcie chirugiczne gruczołów płciowych lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami rentgenowskimi;

kastrować /kaˈstrɔvaʨ̑/ (v)
ευνουχίζω, μουνουχίζω
  usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

kasyno /kaˈsɨ̃nɔ/ (n)
καζίνο
  ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

kaszalot /kaˈʃalɔt/ (n)
φυσητήρας
  (zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus, waleń z rodziny kaszalowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

kaszanka /kaˈʃãnka/ (n)
λουκάνικο με αίμα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;

kaszel /ˈkaʃɛl/ (n)
βήχας
  nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

kaszleć /ˈkaʃlɛʨ̑/ (v)
βήχω
  gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc

kasztan /ˈkaʃtãn/ (n)
καστανιά
  (botanika, botaniczny) Castanea Mill., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny bukowatych;
καστανό
  rudobrązowy kolor, kolor kasztana (2.2)
κάστανο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc (orzech) kasztana (1.1)
  nasienie kasztanowca
καστανός άλογο
  (jeździectwo, jeździecki) koń o maści kasztanowej – rudobrązowej sierści, skórze oraz takiej samej grzywie i ogonie

kasztanowiec /ˌkaʃtãˈnɔvʲjɛʦ̑/ (n)
ιπποκαστανιά, καστανιά
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny kasztanowcowatych;

kasztanowy /ˌkaʃtãˈnɔvɨ/ (adj)
καστανός
  mający kolor rudawobrązowy, taki jak kolor owocu kasztanowca

kat /kat/ (n)
δήμιος
  osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć;

kataforeza /kˌatafɔrˈɛza/ (n)
καταφόρηση
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu dodatnio naładowanych cząstek w kierunku katody

katafrakta /kˌatafrˈakta/ (n)
κατάφρακτος
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny jeździec, zwykle dosiadający opancerzonego wierzchowca, walczący w szeregach armii starożytnych i średniowiecznych państw od wybrzeży Morza Śródziemnego po Persję;

kataklizm /katˈaklizm/ (n)
κατακλυσμός
  gwałtowne zmiany w przyrodzie wywołujące znaczne zniszczenia, spustoszenie

katalityczny /ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
καταλυτικός
  (chemia, chemiczny) związany z katalizą, dotyczący katalizy, polegający na katalizie

katalizator /ˌkatalʲiˈzatɔr/ (n)
καταλύτης
  (chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej;
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające katalizator (1.1)
καταλυτής, καταλύτης
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) czynnik będący przyczyną czegoś, przyśpieszający coś

katalizator samochodowy /ˌkatalʲiˈzatɔr ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ/ (n)
καταλυτικός μετατροπέας
  (motoryzacja) (zobacz) reaktor katalityczny

katalog /kaˈtalɔk/ (n)
κατάλογος
  (informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików;
  folder lub księga zawierająca spis towarów wraz z ich cenami

katamaran /ˌkatãˈmarãn/ (n)
καταμαράν
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle

katapulta /ˌkataˈpulta/ (n)
καταπέλτης
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;
  (lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) urządzenie skracające drogę startu samolotów z lotniskowca;
  (potocznie, potoczny) każda inna wyrzutnia

katar /ˈkatar/ (n)
συνάχι, καταρροή
  (medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa;

katarakta /ˌkataˈrakta/ (n)
καταρράκτης, καταρράχτης
  (geologia, geologiczny) próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód;

kataryniarz /ˌkataˈrɨ̃ɲaʃ/ (n)
λατερνατζής
  uliczny grajek grający na katarynce

katarynka /kˌatarˈɨŋka/ (n)
λατέρνα, ρομβία
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;

katastralny /ˌkataˈstralnɨ/ (adj)
κτηματολογικός
  (przymiotnik) od kataster (kadaster)

katastrofa /ˌkataˈstrɔfa/ (n)
καταστροφή
  tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi

katecheta /ˌkatɛˈxɛta/ (n)
κατηχητής
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba duchowna lub świecka nauczająca religii

katecheza /kˌatɛxˈɛza/ (n)
κατήχηση
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nauczanie zasad wiary chrześcijańskiej;

katechizować /kˌatɛçizˈɔvatɕ/ (v)
κατηχώ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nauczać katechizmu, prowadzić katechezę

katechumen /ˌkatɛˈxũmɛ̃n/ (n)
κατηχούμενος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba przygotowująca się do przyjęcia chrztu

katechumenka /ˌkatɛxũˈmɛ̃nka/ (n)
κατηχούμενη
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma żeńska od: katechumen

katedra /kaˈtɛdra/ (n)
μητρόπολη, καθεδρικός ναός
  (kościelny) główny kościół diecezji;
έδρα
  greckie krzesło z oparciami, tron
  szeroki stół wykładowcy, podium pod tym stołem

katharewusa /kˌasarɛvˈusa/ (n)
καθαρεύουσα
  (językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;

kation /ˈkatʲjɔ̃n/ (n)
κατιόν
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon;

katoda /kaˈtɔda/ (n)
κάθοδος
  (elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale;

katolicki /ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci/ (adj)
καθολικός
  związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

katolicyzm /ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥/ (n)
καθολικισμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

katoliczka /ˌkatɔˈlʲiʧ̑ka/ (n)
καθολική, καθολικιά
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje katolicyzm

katolik /kaˈtɔlʲik/ (n)
καθολικός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego

katorga /katˈɔrɡa/ (n)
κάτεργο
  (historia, historyczny, historycznie) zesłanie na Syberię, często związane z ciężką niewolniczą pracą

kaucja /ˈkawʦ̑ʲja/ (n)
εγγύηση, ενέχυρο
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania

kaukaski /kawˈkasʲci/ (adj)
καυκάσιος, καυκασικός
  wywodzący się z Kaukazu

kaval /ˈkaval/ (n)
καβάλι
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument drewniany, otwarty na obydwóch końcach

kawa /ˈkava/ (n)
καφές, ελληνικός, νες, φραπές
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;
καφές
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) ziarna rośliny (1.1), z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój (1.3)
καφέα, καφές
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych Coffea

kawaler /kaˈvalɛr/ (n)
ιππότης
  (przestarzałe, przestarzały) rycerz
ανύπαντρος, άγαμος
  mężczyzna, który nigdy nie był żonaty
ταξιάρχης
  mężczyzna, który otrzymał dany order
παλικάρι
  młody mężczyzna, młodzieniec

kawaleria /ˌkavaˈlɛrʲja/ (n)
ιππικό
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno;

kawał /ˈkavaw/ (n)
ανέκδοτο, αστείο, πλάκα
  (potocznie, potoczny) dowcip, śmieszna historyjka
κομμάτι, μέρος
  (zgrubienie) od kawałek

kawałek /kaˈvawɛk/ (n)
κομμάτι, μέρος
  fragment pewnej całości

kawiarnia /kaˈvʲjarʲɲa/ (n)
καφενείο, καφέ, καφετερία
  lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

kawior /ˈkavʲjɔr/ (n)
χαβιάρι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;

kawka /ˈkafka/ (n)
κάργια
  (ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych;
καφεδάκι
  (zdrobniale) od: kawa (napój)

kawowy /kaˈvɔvɨ/ (adj)
καφετής
  mający kolor kawy z mlekiem; jasnobrązowy
καφεϊκός
  mający smak kawy, zawierający kawę – palone i zmielone ziarna kawowca

kawusia /kaˈvuɕa/ (n)
καφεδάκι
  (potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (zdrobniale) od: kawa (napój)

kazanie /kaˈzãɲɛ/ (n)
δασκάλεμα
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca
κήρυγμα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;

kazarka /kaˈzarka/ (n)
αγκίτι, καστανόπαπια
  (ornitologia, ornitologiczny) Tadorna ferruginea, gatunek kaczki;

kazirodztwo /kˌazirˈɔtstfɔ/ (n)
αιμομιξία, αδελφομιξία
  stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

kaznodzieja /kˌaznɔdʑˈɛja/ (n)
ιεροκήρυκας
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania;

kał /kaw/ (n)
περίττωμα, κόπρος
  (fizjologia, fizjologiczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

kałamarz /kaˈwãmaʃ/ (n)
μελανοδοχείο, καλαμάρι
  pojemnik do przechowywania atramentu lub tuszu;

kałasznikow /kˌawaʃɲˈikɔf/ (n)
καλάσνικοφ
  (wojskowość, wojskowy) karabinek automatyczny radzieckiej konstrukcji;

kałuża /kaˈwuʒa/ (n)
νερόλακκος
  płytki dołek wypełniony wodą, błotem

każda pliszka swój ogonek chwali /ˈkaʒda ˈplʲiʃka ˈsfuj ɔˈɡɔ̃nɛk ˈxfalʲi/ (proverb)
κάθε παπάς την καμπάνα του επαινεί, κάθε παπάς την καμπάνα του παινά
  każdy się chwali i przypisuje sobie zasługi

każdy /ˈkaʒdɨ/ (pronoun)
κάθε, καθένας
  odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

kciuk /cʨ̑uk/ (n)
αντίχειρας
  (anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;

kebab /ˈkɛbap/ (n)
κεμπάπ, κεμπάπι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;

keczup /ˈkɛʧ̑up/ (n)
κέτσαπ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;

kelner /ˈkɛlnɛr/ (n)
σερβιτόρος, γκαρσόνι, μπάρμαν
  osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy

kelnerka /kɛlˈnɛrka/ (n)
σερβιτόρα
  osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy

kemping /ˈkɛ̃mpʲĩŋk/ (n)
κάμπινγκ
  ogrodzony i strzeżony teren przeznaczony dla namiotów, samochodów kempingowych i przyczep kempingowych;

keratyna /ˌkɛraˈtɨ̃na/ (n)
κερατίνη
  (chemia, chemiczny) białko występujące w rogach, włosach, paznokciach;

khaki /ˈkaci/ /ˈkxaci/ (adj)
χακί
  (książkowy) szarozielony

kibic /ˈcibʲiʦ̑/ (n)
φίλαθλος, οπαδός
  osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;

kibuc /ˈcibuʦ̑/ (n)
κιμπούτς
  izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;

kichać /ˈcixaʨ̑/ (v)
φταρνίζομαι, φτερνίζομαι
  gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz

kicz /ciʧ̑/ (n)
κιτς
  mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu

kiedy /ˈcɛdɨ/ (pronoun)
όταν, πότε
  …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia
πότε
  …służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia

kiedy indziej /ˈcɛdɨ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j/ (adv)
άλλος φορά, άλλοτε
  w jakimś innym czasie, przy innej okazji

kieliszeczek /ˌcɛlʲiˈʃɛʧ̑ɛk/ (n)
ποτηράκι
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: kieliszek

kieliszek /cɛˈlʲiʃɛk/ (n)
ποτήρι, ποτηράκι, ποτηριά
  zawartość kieliszka (1.1)
ποτήρι, ποτηράκι
  zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;

kielnia /ˈcɛlʲɲa/ (n)
μυστρί
  narzędzie murarskie składające się z płaskiej stalowej płytki i trzonka;

kier /cɛr/ (n)
κούπα
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru

kierowca /cɛˈrɔfʦ̑a/ (n)
οδηγός
  osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta)

kierownica /ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
αντιτροχιά
  (kolejnictwo) element rozjazdu torowego;
τιμόνι
  (motoryzacja) element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu;

kierunkowskaz /ˌcɛrũŋˈkɔfskas/ (n)
φλας
  (motoryzacja) urządzenie służące do sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku poruszania się
οδοδείκτης
  (zobacz) drogowskaz; znak wskazujący drogę

kiesa /ˈcɛsa/ (n)
πουγκί
  (dawniej, dawny) woreczek wykorzystywany do przechowywania pieniędzy

kieszeń /ˈcɛʃɛ̃ɲ/ (n)
τσέπη
  (krawiectwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie;

kieszonkowe /ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ/ (n)
χαρτζιλίκι
  zazwyczaj stała suma pieniędzy otrzymywana przez dziecko od rodziców na własne wydatki

kieszonkowiec /ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
πορτοφολάς
  osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi

kieszonkowy /ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
τσέπης
  o małym rozmiarze, mogącym pomieścić się w kieszeni

kiełb /cɛwp/ (n)
γυφτόψαρο, μουστακάς, γωβιός
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drobna europejska ryba słodkowodna;

kiełbasa /cɛwˈbasa/ (n)
λουκάνικο, σαλάμι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;

kij /cij/ (n)
ξύλο
  długi patyk;

kijanka /ciˈjãnka/ (n)
γυρίνος
  (zoologia, zoologiczny) prowadząca wodny tryb życia larwa płazów;

kilo /ˈcilɔ/ (n)
κιλό
  (potocznie, potoczny) kilogram

kilo- /ˈcilɔ/
χιλιο-
  (fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;

kilobajt /ciˈlɔbajt/ (n)
κιλομπάιτ
  (jednostka miary) (informatyka, informatyczny) jednostka informacji lub pojemności pamięci komputera równa 1 024 bajtom

kiloherc /kilˈɔxɛrts/ (n)
κιλοχέρτς
  (metrologia, metrologiczny) jednostka częstotliwości równa tysiącowi herców

kilometrowy /ˌcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ/ (adj)
χιλιομετρικός
  stanowiący oznaczenie odległości jednego kilometra

kilowatogodzina /ˌcilɔvatɔɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
κιλοβατώρα
  (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 kilowata w ciągu jednej godziny;

kimation /cĩˈmatʲjɔ̃n/ (n)
κυμάτιο
  (sztuka) (architektura, architektoniczny) ornament ciągły ze stylizowanych liści, rzeźbiony lub malowany, występujący w dekoracji architektury, w reliefach, malarstwie i w rzemiośle artystycznym;

kimono /cĩˈmɔ̃nɔ/ (n)
κιμονό
  tradycyjny strój japoński;

kindżał /kˈindʒaw/ (n)
κάμα
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym

kinematograf /kˌinɛmatˈɔɡraf/ (n)
κινηματογράφος
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów;

kino /ˈcĩnɔ/ (n)
σινεμά, κινηματογράφος
  (sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy
  ogół filmów, które mają wspólną cechę, np. kraj produkcji, tematykę;

kiosk /cɔsk/ (n)
περίπτερο
  mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy

kioskarka /kʲɔskˈarka/ (n)
περιπτερού
  sprzedawczyni w kiosku

kirasjer /ciˈrasʲjɛr/ (n)
ιππέας
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz ciężkiej jazdy w zbroi płytowej;

kirgiski /cirʲˈɟisʲci/ (adj)
κιργιζικός
  odnoszący się do Kirgistanu lub Kirgizów

kirgiski /cirʲˈɟisʲci/ (n)
κιργιζικά
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Kirgistanu;

kirys /ˈcirɨs/ (n)
θώρακας
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) tułowiowa część zbroi;

kitel /ˈcitɛl/ (n)
ποδιά
  lekkie ubranie ochronne noszone w pracy lub w celach higienicznych;

kiła /ˈciwa/ (n)
σύφιλη
  (medycyna, medyczny) choroba weneryczna wywoływana przez krętka bladego;

klacz /klaʧ̑/ (n)
φοράδα
  (zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia;

klakier /ˈklacɛr/ (n)
κλακαδόρος
  osoba opłacona przez artystę, która za wynagrodzenie wyraża zachwyt nad jego dziełem

klamerka /klãˈmɛrka/ (n)
μανταλάκι
  przyrząd do przypinania suszącej się odzieży do sznura

klamka /ˈklãmka/ (n)
χερούλι
  dźwignia przy drzwiach lub oknach, umożliwiająca ich otwieranie i zamykanie

klamoty /klamˈɔtɨ/ (n)
συμπράγκαλα
  (potocznie, potoczny) rzeczy osobiste, pakunki

klan /klãn/ (n)
κλίκα
  (historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.1) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji;
πατριά, σόι
  wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani;

klapek /ˈklapɛk/ (n)
σαγιονάρα
  lekkie obuwie składające się z samej podeszwy i paska na palce;

klarnecista /ˌklarnɛˈʨ̑ista/ (n)
κλαρινετίστας
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klarnecie

klarnecistka /ˌklarnɛˈʨ̑istka/ (n)
κλαρινετίστρια
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta grająca na klarnecie

klarnet /ˈklarnɛt/ (n)
κλαρινέτο, κλαρίνο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem;

klasa /ˈklasa/ (n)
κλάση
  (informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych
  dobry styl
τάξη
  grupa dzieci w szkole
  pewien zbiór spełniający dane kryteria
  (botanika, botaniczny) jednostka podziału świata roślin
  pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje

klaskać /ˈklaskaʨ̑/ (v)
χειροκροτώ, βαράω παλαμάκια, χτυπάω παλαμάκια
  wielokrotnie uderzać dłonią o dłoń, zwykle wyrażając w ten sposób uznanie

klasy /klˈasɨ/ (n)
κουτσό
  zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą

klasztor /ˈklaʃtɔr/ (n)
μοναστήρι, μονή
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły
μοναστήρι
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dom buddyjskiej wspólnoty mniszej

klatka /ˈklatka/ (n)
κλουβί
  skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki

klatka piersiowa /ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva/ (n)
θώρακας, στέρνο
  (anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce;

klaustrofobia /ˌklawstrɔˈfɔbʲja/ (n)
κλειστοφοβία
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym

klawesyn /klaˈvɛsɨ̃n/ (n)
τσέμπαλο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;

klawiatura /ˌklavʲjaˈtura/ (n)
πληκτρολόγιο, κλαβιέ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych
πληκτρολόγιο
  część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków

klawiatura numeryczna /ˌklavʲjaˈtura ˌnũmɛˈrɨʧ̑na/ (n)
αριθμητικό πληκτρολόγιο
  część klawiatury komputera zawierająca pogrupowane klawisze z cyframi;

klawisz /ˈklavʲiʃ/ (n)
πλήκτρο
  element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;

klej /klɛj/ (n)
κόλλα
  lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów

klepsydra /klɛpˈsɨdra/ (n)
αγγελτήριο θανάτου, κηδειόσημο, κηδειόχαρτο, νεκρώσιμο
  niewielki plakat informujący o czyjejś śmierci oraz terminie i miejscu pogrzebu
κλεψύδρα
  przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przesączają się przez wąski kanalik łączący;

kler /klɛr/ (n)
κλήρος, ιερατείο
  ogół duchowieństwa danego wyznania lub kraju

klerokracja /klˌɛrɔkrˈatsja/ (n)
κληρικοκρατία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządzenia, w którym władza należy do kleru

klerykalny /klˌɛrɨkˈalnɨ/ (adj)
κληρικός
  związany z klerykalizmem, charakterystyczny dla klerykalizmu

kleszcz /klɛʃʧ̑/ (n)
τσιμπούρι
  (zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią;

kleszcze porodowe /ˈklɛʃʧ̑ɛ ˌpɔrɔˈdɔvɛ/ (n)
εμβρυουλκός
  (medycyna, medyczny) kleszcze wykorzystywane przy porodzie kleszczowym

klient /ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt/ (n)
πελάτης
  (handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej

klientela /ˌklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nˈtɛla/ (n)
πελατεία
  ogół klientów jakiejś instytucji, jakiegoś sklepu, punktu usługowego itp.

klika /ˈklʲika/ (n)
πλήρες γράφημα
  (matematyka, matematyczny) część grafu, w której każdy wierzchołek jest połączony z każdym różnym od niego;
κλίκα
  (socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą;

klikać /ˈklʲikaʨ̑/ (v)
κλικάρω
  (informatyka, informatyczny) naciskać przycisk myszy komputerowej

klimat /ˈklʲĩmat/ (n)
κλίμα
  (geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat;

klimat umiarkowany /ˈklʲĩmat ˌũmʲjarkɔˈvãnɨ/ (n)
κλίμα εύκρατο
  (geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) klimat pośredni między gorącym a zimnym;

klimatyczny /ˌklʲĩmaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
κλιματικός
  związany z klimatem

klimatyzacja /ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
κλιματισμός
  automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;

klimatyzacyjny /klˌimatˌɨzatsˈɨjnɨ/ (adj)
κλιματιστικός
  związany z klimatyzacją, dotyczący klimatyzacji

klimatyzator /ˌklʲĩmatɨˈzatɔr/ (n)
κλιματιστικό, αιρκοντίσιον, ερκοντίσιον
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do klimatyzowania pomieszczeń;

klinika /ˈklʲĩɲika/ (n)
κλινική
  (architektura, architektoniczny) budynek będący siedzibą kliniki (1.1)
  (medycyna, medyczny) (edukacja, edukacyjny) specjalistyczny oddział szpitalny działający przy uczelni lub instytucie naukowym;

klon /klɔ̃n/ (n)
κλώνος
  (biologia, biologiczny) zbiór komórek lub cały organizm wywodzący się z jednej komórki, identyczny pod względem genetycznym;
σφεντάμι, σφενδάμι
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;

kloszard /ˈklɔʃart/ (n)
αλήτης, αλάνης, κλοσάρ
  odziany w łachy żebrak, często bezdomny

kloszowy /klɔʃˈɔvɨ/ (adj)
κλος
  mający formę klosza, taki jak klosz

klub /klup/ (n)
λέσχη
  stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach

klucz /kluʧ̑/ (n)
κλειδί
  przyrząd do otwierania zamka;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;
  kod do szyfru;
  narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub
  podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pokrętło do naciągu strun i strojenia instrumentu

klucz francuski /ˈkluʧ̑ frãnˈʦ̑usʲci/ (n)
γαλλικό κλειδί, ρυθμιζόμενο κλειδί
  (technologia, technika, techniczny) klucz z regulowanym rozstawem szczęk uchwytu;

kląć /klɔ̃ɲʨ̑/ (v)
βρίζω, βλαστημώ
  używać wyrazów obelżywych lub wulgarnych

klęska /ˈklɛ̃w̃ska/ (n)
ήττα
  fatalna przegrana w bitwie
καταστροφή, συμφορά
  wielkie nieszczęście, niepowodzenie lub zniszczenie

kminek /ˈkmʲĩnɛk/ (n)
κύμινο
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie
  (botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych;

knować /ˈknɔvaʨ̑/ (v)
σκευωρώ, μηχανεύομαι
  planować, obmyślać potajemnie coś złego, knuć spisek

knuć /knˈutɕ/ (v)
απεργάζομαι, βυσσοδομώ, μηχανορραφώ
  skrycie planować działania przeciw komu

koaksjalny /ˌkɔakˈsʲjalnɨ/ (adj)
ομοαξονικός
  (technologia, technika, techniczny) współosiowy

koala /kɔˈala/ (n)
κοάλα
  (zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski;

koalicja /ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
συνασπισμός, συμμαχία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji

kobalt /ˈkɔbalt/ (n)
κοβάλτιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

kobaltyn /kɔbˈaltɨn/ (n)
κοβαλτίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarkosoli, siarczek kobaltu i arsenu;

kobieciarz /kɔˈbʲjɛ̇ʨ̑aʃ/ (n)
γυναικάς
  (potocznie, potoczny) mężczyzna lubiący flirty z kobietami

kobiecy /kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ/ (adj)
γυναικείος
  dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

kobieta /kɔˈbʲjɛta/ (n)
γυναίκα
  dorosły człowiek płci żeńskiej;

kobuz /ˈkɔbus/ (n)
δεντρογέρακο
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco subbuteo, ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;

kobyła /kɔˈbɨwa/ (n)
αλόγα, φοράδα
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta dużego wzrostu, niezgrabna, bez wdzięku
φοράδα, αλόγα
  (zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia

koc /kɔʦ̑/ (n)
κουβέρτα
  gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

kochanek /kɔˈxãnɛk/ (n)
εραστής
  mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński
  ogólnie o mężczyźnie z punktu widzenia jakości relacji seksualnych

kochanie /kɔˈxãɲɛ/ (n)
έρωτας, αγάπη
  (rzeczownik odczasownikowy) od: kochać
αγάπη, μωρό
  osoba ukochana

kochany /kɔˈxãnɨ/ (adj)
ακριβός
  taki, który jest darzony przez kogoś miłością

kochany /kɔˈxãnɨ/ (n)
φίλος
  osoba bliska, darzona miłością

kochać /ˈkɔxaʨ̑/ (v)
αγαπώ
  odczuwać miłość do kogoś
  uwielbiać jakąś rzecz
  uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem

kochliwy /kɔxˈlʲivɨ/ (adj)
ερωτόληπτος
  mający skłonność do łatwego zakochiwania się

koci /ˈkɔ.ʨ̑i/ (possessiveAdjective)
γατίσιος
  należący do kota

kocioł parowy /ˈkɔʨ̑ɔw paˈrɔvɨ/ (n)
ατμογεννήτρια, ατμολέβητας
  urządzenie służące do wytwarzania pary wodnej;

kocię /ˈkɔʨ̑ɛ/ (n)
γατάκι
  młody kot

kocur /ˈkɔʦ̑ur/ (n)
γάτος
  samiec kota

koczowniczy /ˌkɔʧ̑ɔvʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
νομαδικός
  związany z koczownictwem i koczownikami, polegający na ciągłej zmianie miejsca pobytu

kod kreskowy /ˈkɔt krɛˈskɔvɨ/ (n)
γραμμοκωδικός, γραμμωτός κώδικας, ραβδοκώδικας, ραβδωτός κώδικας
  standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;

kod źródłowy /ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ/ (n)
πηγαίος κώδικας
  (informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;

kodeks drogowy /ˈkɔdɛɡz drɔˈɡɔvɨ/ (n)
κώδικας οδικής κυκλοφορίας
  (motoryzacja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalny spis praw i obowiązków dla poruszających się po drogach publicznych;

kofeina /ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
καφεΐνη
  (biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;

kognitywny /ˌkɔɟɲiˈtɨvnɨ/ (adj)
γνωστικός
  taki, który zajmuje się poznaniem, dotyczy poznania, ma związek z poznaniem

kogut /ˈkɔɡut/ (n)
κόκορας, πετεινός
  (ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej;

koherencja /kˌɔxɛrˈɛntsja/ (n)
συνάφεια
  wewnętrzna spójność np. tekstu, poglądów, wypowiedzi

kohorta /kɔˈxɔrta/ (n)
κοόρτη
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;

koja /ˈkɔja/ (n)
κουκέτα
  (marynarka) łóżko na statku

kojec /kˈɔjɛts/ (n)
πάρκο
  zagroda dla małych dzieci do bezpiecznej zabawy;

kojot /ˈkɔjɔt/ (n)
κογιότ
  (zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka;

kok /kɔk/ (n)
κότσος
  (fryzjerstwo, fryzjerski) włosy upięte w węzeł z tyłu głowy

kokaina /ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
κοκαΐνη
  silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;

kokainista /ˌkɔka<sup>j</sup>ĩˈɲista/ (n)
κοκαϊνομανής
  (książkowy) osoba uzależniona od kokainy

kokainistka /ˌkɔka<sup>j</sup>ĩˈɲistka/ (n)
κοκαϊνομανής
  kobieta uzależniona od kokainy

kokarda /kɔˈkarda/ (n)
φιόγκος, κογκάρδα, κονκάρδα
  rodzaj ozdoby, zawiązana wstążka

kokieteria /ˌkɔcɛˈtɛrʲja/ (n)
φιλαρέσκεια
  zachowanie osoby starającej się spodobać i wzbudzić zainteresowanie osoby przeciwnej płci

kokietka /kɔkʲˈɛtka/ (n)
κοκέτα
  kobieta zalotna, starająca się podobać, wywrzeć wrażenie swym zachowaniem, strojem itp.

kokietować /ˌkɔcɛˈtɔvaʨ̑/ (v)
ερεθίζω, ερωτοτροπώ, φλερτάρω
  starać się komuś spodobać, zwykle okazując seksapil

kokos /ˈkɔkɔs/ (n)
κοκοφοίνικας
  (botanika, botaniczny) palma kokosowa (kokos właściwy, Cocos nucifera L.);
ινδική καρύδα, ινδοκάρυδο
  (spożywczy) owoc palmy kokosowej (1.1)

koktajl /ˈkɔktajl/ (n)
κοκτέιλ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób;
  (książkowy) oficjalne przyjęcie popołudniowe, na którym podaje się alkohole oraz skromne przekąski
  (przenośnie, przenośnia) mieszanka czegoś, np. styli muzycznych, artystycznych

koktajl Mołotowa /ˈkɔktajl ˌmɔwɔˈtɔva/ (n)
κοκτέιλ μολότωφ
  (potocznie, potoczny) prymitywny granat zapalający wykonany z butelki napełnionej benzyną;

kolacja /kɔˈlaʦ̑ʲja/ (n)
δείπνο, βραδινό
  ostatni posiłek w ciągu dnia

kolano /kɔˈlãnɔ/ (n)
γόνατο
  (anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

kolarstwo /kɔˈlarstfɔ/ (n)
ποδηλασία
  forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych;

kolarz /ˈkɔlaʃ/ (n)
ποδηλατιστής, ποδηλατοδρόμος
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca wyczynowo jazdę na rowerze

kolaż /kɔlˈaʃ/ (n)
κολάζ, κολλάζ
  (sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów;

kolce /ˈkɔlʦ̑ɛ/ (n)
αθλητικός παπούτσι με τάπα
  (sport, sportowy) buty o podeszwie z ostrymi, metalowymi ćwiekami, używany do biegów i skoków

kolczyk /ˈkɔlʧ̑ɨk/ (n)
σκουλαρίκι ενώτιο
  znakowana blaszka umieszczana w przekłutym uchu zwierzęcia

kolebka /kɔˈlɛpka/ (n)
κοιτίδα, λίκνο
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym coś powstało, rozpoczęło się
κούνια, λίκνο
  kołyska, łóżeczko dla dziecka

kolega /kɔˈlɛɡa/ (n)
συνάδελφος, συμπαίκτης, συμφοιτητής
  towarzysz pracy, nauki lub zabawy

kolegium /kɔlˈɛɡʲum/ (n)
κολλέγιο
  (kościelny) ogół kardynałów Kościoła katolickiego;

kolej /ˈkɔlɛj/ (n)
σειρά
  następstwo zdarzeń według ustalonego porządku
σιδηρόδρομος, τρένο
  środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;

kolejarz /kɔˈlɛjaʃ/ (n)
σιδηροδρομικός
  pracownik kolei

kolejowy /ˌkɔlɛˈjɔvɨ/ (adj)
σιδηροδρομικός
  związany z kolejnictwem (koleją); taki, który dotyczy kolejnictwa, pociągów

kolekcja /kɔˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
συλλογή
  zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.)
  zestaw projektów jakiejś firmy na dany sezon

kolekcjoner /ˌkɔlɛkˈʦ̑ʲjɔ̃nɛr/ (n)
συλλέκτης
  osoba, która coś kolekcjonuje; właściciel kolekcji

kolekcjonerka /ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɛrka/ (n)
συλλέκτρια
  kobieta, która coś kolekcjonuje; właścicielka kolekcji

kolendra /kɔˈlɛ̃ndra/ (n)
κόλιαντρος, κόλιανδρος
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;

koliber /kɔˈlʲibɛr/ (n)
κολιμπρί
  (ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków;

kolokwializm /ˌkɔlɔˈkfʲjalʲism̥/ (n)
έκφραση της καθομιλουμένης
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie potoczne, używane tylko w swobodnej rozmowie;

kolonia bakteryjna /kɔlˈɔɲʲa bˌaktɛrˈɨjna/ (n)
βακτηριακή αποικία
  (biologia, biologiczny) widoczne gołym okiem skupisko wielu komórek bakterii powstałych z jednej komórki lub z jednej jednostki wzrostowej;

kolonializm /ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥/ (n)
αποικιοκρατία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

kolonizować /kˌɔlɔɲizˈɔvatɕ/ (v)
αποικώ
  przekształcać zdobyty kraj we własną kolonię

kolonoskop /ˌkɔlɔ̃ˈnɔskɔp/ (n)
κολονοσκόπιο
  (medycyna, medyczny) urządzenie do przeprowadzania kolonoskopii w zakresie diagnostyki i niewielkich zabiegów;

kolonoskopia /ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja/ (n)
κολονοσκόπηση
  (medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;

kolor /ˈkɔlɔr/ (n)
χρώμα
  cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;
  w kartach: symbol na karcie umieszczony obok jej wartości;
  (zobacz) kolory

kolorowy /ˌkɔlɔˈrɔvɨ/ (adj)
έγχρωμος, χρωματιστός
  wielobarwny, pełen różnych kolorów

kolos na glinianych nogach /ˈkɔlɔs ˌna‿ɡlʲĩˈɲãnɨx ˈnɔɡax/ (n)
γίγαντας με πήλινα πόδια
  (książkowy) coś pozornie mocnego, potężnego, wielkiego, a w rzeczywistości małego, słabego, nieznacznego

kolosalny /ˌkɔlɔˈsalnɨ/ (adj)
κολοσσιαίος
  bardzo duży; wielki

kolumbarium /ˌkɔlũmˈbarʲjũm/ (n)
κολουμβάριο
  (historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami;
  (współcześnie) (architektura, architektoniczny) cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych

kolumbijski /ˌkɔlũmˈbʲijsʲci/ (adj)
κολομβιανός
  odnoszący się do państwa Kolumbia

kolęda /kɔˈlɛ̃nda/ (n)
κάλαντα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;

komandor /kɔ̃ˈmãndɔr/ (n)
πλοίαρχος
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający pułkownikowi;

komandor podporucznik /kɔ̃ˈmãndɔr ˌpɔtpɔˈruʧ̑ʲɲik/ (n)
πλωτάρχης
  stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający majorowi;

komandor porucznik /kɔ̃ˈmãndɔr pɔˈruʧ̑ʲɲik/ (n)
αντιπλοίαρχος
  stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający podpułkownikowi;

komar /ˈkɔ̃mar/ (n)
κουνούπι
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;

kombucza /kɔmbˈutʃa/ (n)
κομπούχα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój ze słodzonej herbaty poddanej fermentacji przez tzw. „grzybek” herbaciany;

komedia /kɔ̃ˈmɛdʲja/ (n)
κωμωδία
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;

komentator /ˌkɔ̃mɛ̃nˈtatɔr/ (n)
σχολιαστής
  osoba, która komentuje coś

komentować /ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
σχολιάζω, εξηγώ
  wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi

kometa /kɔ̃ˈmɛta/ (n)
κομήτης
  (astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

komfort /ˈkɔ̃w̃fɔrt/ (n)
άνεση, κομφόρ
  ogólnie warunki zapewniające spokój, wygodę i elegancję

komfortowy /ˌkɔ̃w̃fɔrˈtɔvɨ/ (adj)
αναπαυτικός, βολικός
  sprawiający, że czujemy się bardzo wygodnie

komiczność /kɔmˈitʃnɔɕtɕ/ (n)
κωμικότητα
  cecha tego, co jest komiczne

komiczny /kɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
κωμικός
  taki, który wywołuje śmiech; jest śmieszny
  związany z komedią; taki, jak komedia; humorystyczny

komiks /ˈkɔ̃mʲiks/ (n)
κόμικς
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię;

komin /ˈkɔ̃mʲĩn/ (n)
φουγάρο, καπνοσωλήνας
  (budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca;

kominek /kɔ̃ˈmʲĩnɛk/ (n)
εστία, τζάκι
  (zdrobniale) od: komin

kominiarka /ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka/ (n)
κουκούλα, σκούφος
  (potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy

kominiarz /kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ/ (n)
καπνοδοχοκαθαριστής
  rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

komoda /kɔ̃ˈmɔda/ (n)
σκευοθήκη
  mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

komora /kɔ̃ˈmɔra/ (n)
θάλαμος
  wydzielone pomieszczenie

komora gazowa /kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva/ (n)
θάλαμος αερίων
  urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca;

kompas /ˈkɔ̃mpas/ (n)
πυξίδα
  przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;

kompendium /kɔ̃mˈpɛ̃ndʲjũm/ (n)
επιτομή
  książka zawierająca zwięzły wykład podstawowych wiadomości z danej dziedziny wiedzy

kompleks /ˈkɔ̃mplɛks/ (n)
κόμπλεξ συγκρότημα
  (budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość
σύμπλεγμα
  (psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego;
συναπάρτισμα
  zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość

kompleks Elektry /ˈkɔ̃mplɛks ɛˈlɛktrɨ/ (n)
σύμπλεγμα της Ηλέκτρας
  (psychologia, psychologiczny) podświadoma skłonność płciowa córki do ojca (występująca u dziewczynek w wieku 3-6 lat) i strach przed odwetem matki; uczucie wrogości wobec matki;

kompleks Medei /ˈkɔ̃mplɛks mɛˈdɛji/ (n)
σύμπλεγμα της Μήδειας
  (psychologia, psychologiczny) wrogość matki wobec własnych dzieci, połączona z pragnieniem ich śmierci, uwarunkowana chęcią zemsty na ojcu dzieci;

kompleks niższości /kˈɔmplɛks ɲiʃʃˈɔɕtɕi/ (n)
σύμπλεγμα κατωτερότητας, κόμπλεξ κατωτερότητας
  (psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;

komplement /kɔmplˈɛmɛnt/ (n)
κομπλιμέντο, κοπλιμέντο
  grzecznościowa, zwykle przesadna pochwała

kompost /ˈkɔ̃mpɔst/ (n)
κομπόστ, λίπασμα
  produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)

kompot /ˈkɔ̃mpɔt/ (n)
κομπόστα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki napój z gotowanych owoców;

kompozytor /ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr/ (n)
συνθέτης
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę

komputer /kɔ̃mˈputɛr/ (n)
υπολογιστής, κομπιούτερ
  (informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr, albo sygnału ciągłego;

komuch /ˈkɔ̃mux/ (n)
κομούνι
  (pogardliwie) komunista lub inna osoba o poglądach lewicowych

komunikacja /ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
επικοινωνία
  (książkowy) porozumiewanie się, przekazywanie myśli, udzielanie wiadomości
συγκοινωνία, επικοινωνία
  ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności

komunista /ˌkɔ̃mũˈɲista/ (n)
κομμουνιστής
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu
αυτός που παίρνω την πρώτος θεία κοινωνία
  (żartobliwie) przyjmujący pierwszą komunię

komunistka /ˌkɔ̃mũˈɲistka/ (n)
κομουνίστρια
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka komunizmu

komunizm /kɔ̃ˈmũɲism̥/ (n)
κομμουνισμός
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

komórka /kɔ̃ˈmurka/ (n)
κύτταρο
  (biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;
κινητό
  (potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefon komórkowy
κελάρι
  małe pomieszczenie, pokój

komórka macierzysta /kɔmˈurka mˌatɕɛʒˈɨsta/ (n)
βλαστοκύτταρο
  (biologia, biologiczny) komórka względnie niewyspecjalizowana, z której podczas pojedynczego podziału powstają: identyczna komórka potomna i nieco bardziej zróżnicowana komórka potomna

koncentryczny /ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ/ (adj)
ομοαξονικός, ομοκεντρικός, ομόκεντρος
  skierowany ku środkowi, ku określonemu punktowi; współśrodkowy

koncert /ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt/ (n)
συναυλία
  występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;

koncesja /kɔntsˈɛsja/ (n)
άδεια
  (urzędowy) pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej

kondensacja /ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja/ (n)
συμπύκνωση, αντίδραση συμπύκνωσης
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego
συμπύκνωση, υγροποίηση
  (fizyka, fizyczny) przejście ze stanu gazowego w ciecz lub w ciało stałe
συμπύκνωση
  (meteorologia, meteorologiczny) powstawanie chmur

kondensator /ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr/ (n)
πυκνωτής
  (elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;
συμπυκνωτής
  skraplacz;

kondolencje /ˌkɔ̃ndɔˈlɛ̃nʦ̑ʲjɛ/ (n)
συλλυπητήρια
  (książkowy) wyrażanie żalu z powodu czyjejś śmierci, wyrazy współczucia składane komuś, kto stracił bliską osobę

kondor /ˈkɔ̃ndɔr/ (n)
κόνδορας
  (ornitologia, ornitologiczny) wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny

konduktor /kɔ̃nˈduktɔr/ (n)
εισπράκτορας, ελεγκτής
  osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);

konewka /kɔ̃ˈnɛfka/ (n)
ποτιστήρι
  pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

konfederacja /ˌkɔ̃nfɛdɛˈraʦ̑ʲja/ (n)
ομοσπονδία, συνομοσπονδία
  związek, stowarzyszenie, unia

konferansjer /kˌɔnfɛrˈansjɛr/ (n)
κονφερανσιέ
  osoba prowadząca występy, koncerty, rewie itp., zapowiada kolejne punkty programu, zabawia publiczność

konferencja prasowa /ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja praˈsɔva/ (n)
συνέντευξη τύπου
  spotkanie przedstawicieli jakiejś instytucji z dziennikarzami, wysłannikami mediów;

konfesjonał /kˌɔnfɛsjˈɔnaw/ (n)
εξομολογητήριο
  (kościelny) kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi;

konflikt /ˈkɔ̃nflʲikt/ (n)
σύγκρουση, διένεξη
  sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności

konformistka /kˌɔnfɔrmˈistka/ (n)
κομφορμίστρια
  kobieta, która bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

konformistyczny /kˌɔnfɔrmistˈɨtʃnɨ/ (adj)
κομφορμιστικός
  taki, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

konformizm /kɔnfˈɔrmizm/ (n)
κομφορμισμός
  (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;

konfucjanizm /kˌɔnfutsjˈaɲizm/ (n)
κομφουκιανισμός
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;

kongijski /kɔ̃ŋʲˈɟijsʲci/ (adj)
κονγκολέζος
  odnoszący się do państwa Demokratyczna Republika Konga

koniak /ˈkɔ̃ɲak/ (n)
κονιάκ
  rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

koniczyna /ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
τριφύλλι
  (botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;
  liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść

koniec /ˈkɔ̃ɲɛʦ̑/ (n)
τέλος, τέρμα
  chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana
  okoliczności końca (1.2)
άκρη
  ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek

konieczność /kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
αναγκαιότητα, απαίτηση
  coś, czego nie można uniknąć

konieczny /kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɨ/ (adj)
απαραίτητος, αναγκαίος
  taki, który dotyczy konieczności; jest nieunikniony lub niezbędny

konik morski /ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci/ (n)
ιππόκαμπος, αλογάκι της θάλασσας
  (ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus przypominająca kształtem konika szachowego;

konik polny /ˈkɔ̃ɲik ˈpɔlnɨ/ (n)
ακρίδα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) owad z rodzaju konik;

koniugacja /ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
συζυγία
  (językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj;

konklawe /kɔ̃ŋˈklavɛ/ (n)
κογκλάβιο, κονκλάβιο
  (kościelny) w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia.

konkludować /ˌkɔ̃ŋkluˈdɔvaʨ̑/ (v)
συγκεφαλαιώνω, συνοψίζω
  (przestarzałe, przestarzały) podsumowywać np. wypowiedź, formułować ostateczne wnioski, wnioskować

konkordat /kɔ̃ŋˈkɔrdat/ (n)
κονκορδάτο
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;

konkubina /ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna/ (n)
παλλακή
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego

konkubinat /ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩnat/ (n)
παλλακεία
  związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania;

konkurs piękności /ˈkɔ̃ŋkurs pʲjɛ̃ŋkˈnɔɕʨ̑i/ (n)
διαγωνισμός ομορφιάς
  impreza, w czasie której jury wybiera najpiękniejszą spośród zgłoszonych uczestniczek;

konno /ˈkɔ̃nːɔ/ (adv)
καβάλα
  o sposobie poruszania się: na koniu

konosament /ˌkɔ̃nɔˈsãmɛ̃nt/ (n)
φορτωτική
  (handel, handlowy) (morski) morski list przewozowy, potwierdzający przyjęcie ładunku do przewozu;

konował /kɔ̃ˈnɔvaw/ (n)
κομπογιαννίτης, αγύρτης
  (pogardliwie) zły, kiepski lekarz

konserwacja /kˌɔnsɛrvˈatsja/ (n)
συντήρηση
  (technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem

konserwant /kɔnsˈɛrvant/ (n)
συντηρητικό
  (chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;

konserwatywny /ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ/ (adj)
συντηρητικός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów

konserwatyzm /ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥/ (n)
συντηρητισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)
  postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;

konspekt /ˈkɔ̃w̃spɛkt/ (n)
περίληψη, σύνοψη
  zarys, plan, szkic wykładu, utworu

konsternacja /ˌkɔ̃w̃stɛrˈnaʦ̑ʲja/ (n)
κατάπληξη
  stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji

konstruktywizm /kˌɔnstruktˈɨvizm/ (n)
κονστρουκτιβισμός
  (sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;

konstytucja /ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
σύνταγμα
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

konstytucyjny /ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
συνταγματικός
  dotyczący konstytucji
  zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

konsul /ˈkɔ̃w̃sul/ (n)
πρόξενος
  urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym;

konsulat /kɔ̃w̃ˈsulat/ (n)
προξενείο
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;

konsumpcja /kɔ̃w̃ˈsũmpʦ̑ʲja/ (n)
κατανάλωση
  spożywanie, jedzenie
  zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie

konsumpcjonizm /ˌkɔ̃w̃sũmpˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
καταναλωτισμός
  (socjologia, socjologiczny) postawa polegająca na nieusprawiedliwionej rzeczywistymi potrzebami konsumpcji dóbr materialnych i usług, a także pogląd głoszący uznawanie konsumpcji za wyznacznik jakości życia;

kontener /kɔ̃nˈtɛ̃nɛr/ (n)
εμπορευματοκιβώτιο, κοντέινερ
  standaryzowany pojemnik służący do przechowywania i przewożenia towarów;

kontestacja /ˌkɔ̃ntɛˈstaʦ̑ʲja/ (n)
αμφισβήτηση, αντίρρηση
  protest, manifestowanie sprzeciwu wobec czegoś; podanie w wątpliwość

konto /ˈkɔ̃ntɔ/ (n)
λογαριασμός
  (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;

kontrabas /kɔ̃nˈtrabas/ (n)
κοντραμπάσο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy;

kontradmirał /kˌɔntradmˈiraw/ (n)
υποναύαρχος
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi brygady w wojskach lądowych i lotnictwie;

kontrast /ˈkɔ̃ntrast/ (n)
κοντράστ
  (optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu
αντίθεση
  sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.)

kontrola jakości /kɔ̃nˈtrɔla jaˈkɔɕʨ̑i/ (n)
ποιοτικός έλεγχος
  świadome działania przedsiębiorstwa mające na celu dbanie o jakość towarów i usług;

kontroler /kɔ̃nˈtrɔlɛr/ (n)
ρυθμιστήρας
  osoba kierująca ruchem wielu obiektów
ελεγκτής
  osoba kontrolująca, sprawdzająca coś

kontrolować /ˌkɔ̃ntrɔˈlɔvaʨ̑/ (v)
ελέγχω
  dokonywać kontroli; sprawdzać, czy coś działa sprawnie (lub tak jak powinno); weryfikować

kontrrewolucja /ˌkɔ̃ntr̥rɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
αντεπανάσταση
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) działania stanowiące reakcję w stosunku do rewolucji;

kontrwywiad /kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat/ (n)
αντικατασκοπία, αντικατασκοπεία
  instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;

kontuar /kɔ̃nˈtu<sup>w</sup>ar/ (n)
κονσόλα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stół gry w organach piszczałkowych
πάγκος
  blat oddzielający sprzedawcę, szatniarza itp. od klienta;

kontuzjować /ˌkɔ̃ntuˈzʲjɔvaʨ̑/ (v)
μωλωπίζω
  (sport, sportowy) spowodować czyjąś kontuzję

kontynent /kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
ήπειρος
  (geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

kontynuować /ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
συνεχίζω
  dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

konwalia /kɔ̃nˈvalʲja/ (n)
μιγκέ
  (botanika, botaniczny) Convallaria L., rodzaj roślin o białych kwiatach i intensywnym zapachu;

konwojować /kˌɔnvɔjˈɔvatɕ/ (v)
συνοδεύω, φρουρώ
  towarzyszyć komuś lub czemuś w drodze w celu ochrony lub uniemożliwienia ucieczki

konwulsja /kɔnvˈulsja/ (n)
αναταραχή
  gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś
σπασμός, σύσπαση
  mimowolny, gwałtowny skurcz mięśni powodujący silne drgania całego ciała

konwój /ˈkɔ̃nvuj/ (n)
συνοδεία
  grupa uzbrojonych osób ochraniająca przewożony ładunek lub ludzi
νηοπομπή, εφοδιοπομπή, κομβόι
  poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo;

kopalnia /kɔˈpalʲɲa/ (n)
ορυχείο, μεταλλείο
  zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

koparka /kɔˈparka/ (n)
εκσκαφέας
  maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

kopać /ˈkɔpaʨ̑/ (v)
κλοτσάω
  uderzać kogoś / coś nogą
σκάβω
  wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny
  wydobywać minerały lub płody rolne z ziemi przy pomocy narzędzi lub maszyn

koper /ˈkɔpɛr/ (n)
άνηθος
  (botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;

kopernik /kɔˈpɛrʲɲik/ (n)
κοπερνίκιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112;

kopernikański /kˌɔpɛrɲikˈaɲski/ (adj)
κοπερνίκειος
  związany z kopernikanizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Kopernika

koperta /kɔˈpɛrta/ (n)
φάκελος
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

kopertować /ˌkɔpɛrˈtɔvaʨ̑/ (v)
φακελώνω
  wkładać do koperty, zaklejać w kopercie

kopia /ˈkɔpʲja/ (n)
αντίγραφο
  przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał

kopiowanie /ˌkɔpʲjɔˈvãɲɛ/ (n)
αντιγραφή, λογοκλοπία
  (rzeczownik odczasownikowy) od: kopiować

kopnięcie /kɔpʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
κλοτσιά
  cios zadany nogą

koprolalia /ˌkɔprɔˈlalʲja/ (n)
κοπρολαλία
  obsesyjne wypowiadanie słów nieprzyzwoitych lub wulgarnych

koptyjski /kɔpˈtɨjsʲci/ (adj)
κοπτικός
  (antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców

koptyjski /kɔpˈtɨjsʲci/ (n)
κοπτικά, κοπτική
  (językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich

kopytny /kɔpˈɨtnɨ/ (adj)
οπληφόρος
  taki, który ma kopyta

kopyto /kɔˈpɨtɔ/ (n)
οπλή
  (zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

kora /ˈkɔra/ (n)
φλοιός
  (botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny
  (botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką

koralik /kɔˈralʲik/ (n)
χάντρα
  mały koral, paciorek

koreański /ˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
κορεατικός, κορεάτικος
  odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

koreański /ˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (n)
κορεατικά, κορεάτικα, κορεατική
  język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej;

korekta /kɔˈrɛkta/ (n)
διόρθωση
  poprawienie błędu lub niedoskonałości, dorównanie do stanu prawidłowego

korektorka /ˌkɔrɛkˈtɔrka/ (n)
διορθώτρια
  (drukarstwo, drukarski) kobieta zawodowo poprawiająca teksty na różnych etapach przygotowywania druku

korespondencja /ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
αλληλογραφία
  wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)
  zbiór dokumentujący korespondencję (1.1), ogół listów wymienionych z kimś lub w konkretnej sprawie lub w jakimś okresie

korkociąg /kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
ελικοειδής πτώση αεροσκάφους
  (lotnictwo, lotniczy) rodzaj akrobacji lotniczej;
τιρμπουσόν
  urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

kormoran /kɔrˈmɔrãn/ (n)
κορμοράνος
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

korona /kɔˈrɔ̃na/ (n)
στεφάνη, στέμμα
  (botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi;
κορόνα, στέμμα
  (jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech
  (jednostka monetarna) waluta w Czechach;
  (jednostka monetarna) waluta w Skandynawii;
κορωνίδα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej przedłużający wartość nuty lub pauzy o dowolną długość
στέμμα, κορόνα
  atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę)

koronacja /kˌɔrɔnˈatsja/ (n)
στέψη
  akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

koronawirus /kˌɔrɔnavˈirus/ (n)
κοροναϊός, κορονοϊός
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus powodujący infekcje układu oddechowego;

korpulentny /ˌkɔrpuˈlɛ̃ntnɨ/ (adj)
ευτραφής
  o człowieku odznaczający się nadwagą, o tęgiej budowie ciała

korsykański /ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
κορσικανικός
  odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki

korsykański /ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci/ (n)
κορσικανική
  język używany na Korsyce;

kort /kɔrt/ (n)
γηπέδο αντισφαίρισης, γηπέδο τένις
  (sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa, badmintona, squasha itp.;

korupcja /kɔˈrupʦ̑ʲja/ (n)
αποσύνθεση, σήψη
  (przestarzałe, przestarzały) psucie się, gnicie, rozkład
διαφθορά, δωροδοκία
  nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

korweta /kɔrvˈɛta/ (n)
κορβέττα
  (historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;
  (marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;

koryfeusz /kˌɔrɨfˈɛuʃ/ (n)
κορυφαίος
  (historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;

koryncki /kɔˈrɨ̃nʦ̑ʲci/ (adj)
κορινθιακός
  (historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto w starożytnej Grecji)
  (historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto-państwo, polis w starożytnej Grecji)
  od Korynt (miasto w obecnej Grecji)

koryntianin /kˌɔrɨntjˈaɲin/ (n)
Κορίνθιος
  mieszkaniec Koryntu

korytarz /kɔˈrɨtaʃ/ (n)
διάδρομος
  (budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

korzenie /kɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
ρίζα
  pochodzenie, rodowód, początki

korzeń /ˈkɔʒɛ̃ɲ/ (n)
ρίζα
  (botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;
  (anatomia, anatomiczny) element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała

korzyść /ˈkɔʒɨɕʨ̑/ (n)
κέρδος
  zysk, pożytek

kos /kɔs/ (n)
κότσυφας, κοτσύφι
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku (1.1)

kosa /ˈkɔsa/ (n)
κόσα
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju;

kosaciec /kɔˈsaʨ̑ɛʦ̑/ (n)
ίριδα
  (botanika, botaniczny) Iris, roślina o barwnych kwiatach, najczęściej fioletowych, niebieskich lub żółtych;

kosmetyczka /ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑ka/ (n)
αισθητικός
  kobieta, która wykonuje zabiegi kosmetyczne;
νεσεσέρ καλλυντικών, τσαντάκι καλλυντικών
  torebka, saszetka do noszenia / przechowywania kosmetyków

kosmetyk /kɔsˈmɛtɨk/ (n)
καλλυντικό
  substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów

kosmita /kɔsˈmʲita/ (n)
εξωγήινος
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.;

kosmo- /ˈkɔsmɔ/
κοσμ-, κοσμο-, κοσμό-
  wskazuje na związek znaczeniowy wyrazu złożonego z kosmosem

kosmodrom /kɔsˈmɔdrɔ̃m/ (n)
κοσμοδρόμιο
  (astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;

kosmogoniczny /kˌɔsmɔɡɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
κοσμογονικός
  związany z kosmogonią, dotyczący kosmogonii

kosmologia /ˌkɔsmɔˈlɔɟja/ (n)
κοσμολογία
  (astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;
  (filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się tematami powstania, istoty i końca wszechświata

kosmopolita /ˌkɔsmɔpɔˈlʲita/ (n)
κοσμοπολίτης
  człowiek nieuznający jakiegokolwiek obywatelstwa, a jedynie światowe

kosmos /ˈkɔsmɔs/ (n)
διάστημα, κόσμος, σύμπαν
  (astronomia, astronomiczny) przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery;

kosteczki słuchowe /kɔˈstɛʧ̑ʲci swuˈxɔvɛ/ (n)
ακουστικά οστάρια
  (anatomia, anatomiczny) drobne kostki w jamie bębenkowej ucha przenoszące drgania błony bębenkowej do ucha wewnętrznego;

kostium kąpielowy /ˈkɔstʲjũm ˌkɔ̃mpʲjɛˈlɔvɨ/ (n)
μαγιό, μπανιερό
  strój służący do pływania

kostka Rubika /ˈkɔstka ruˈbʲika/ (n)
κύβος του Ρούμπικ
  zabawka logiczna o kształcie sześcianu;

kostka do gry /kˈɔstka dɔ ɡrˈɨ/ (n)
ζάρι, κύβος
  niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników

kostnica /kɔˈstʲɲiʦ̑a/ (n)
νεκροθάλαμος, νεκροτομείο
  pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

kostny /ˈkɔstnɨ/ (adj)
οστεογόνος
  związany z kością

kostucha /kɔˈstuxa/ (n)
χάρος
  (potocznie, potoczny) personifikacja śmierci zabierająca ludzi w zaświaty, przedstawiana jako szkielet, zwykle z atrybutami takimi jak kosa, klepsydra czy kaptur

kosz /kɔʃ/ (n)
κάδος ανακύκλωσης
  (informatyka, informatyczny) folder systemowy do przechowywania usuniętych plików
κάδος απορριμμάτων
  pojemnik na odpady
καλάθι
  pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego
  jakikolwiek pojemnik przypominający kosz (1.1)
  (potocznie, potoczny) koszykówka

kosz dziobowy /kˈɔʒ dʑɔbˈɔvɨ/ (n)
δελφινιέρα
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) barierka z metalowych prętów w dziobowej części pokładu jachtu;

koszmar /ˈkɔʃmar/ (n)
εφιάλτης
  marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;

kosztować /kɔˈʃtɔvaʨ̑/ (v)
κοστίζω, στοιχίζω, κάνω, έχω
  mieć jakąś cenę (także przenośnie)
απολαμβάνω, τέρπομαι
  (przenośnie, przenośnia) korzystać z czegoś
γεύομαι, δοκιμάζω
  próbować smakiem

koszula /kɔˈʃula/ (n)
πουκάμισο
  (krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

koszulka /kɔˈʃulka/ (n)
φανέλα
  ubranie z rękawami lub bez noszone na tułowiu

koszyk /ˈkɔʃɨk/ (n)
καλάθι
  mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów

koszykarz /kɔˈʃɨkaʃ/ (n)
μπασκετμπολίστας
  (sport, sportowy) sportowiec grający w koszykówkę
καλαθοποιός
  rzemieślnik wyplatający kosze i koszyki

koszykówka /ˌkɔʃɨˈkufka/ (n)
καλαθοσφαίριση, καλαθόσφαιρα, μπάσκετ, μπάσκετμπολ
  (sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

kot /kɔt/ (n)
γάτα
  (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris domesticus, zwierzę domowe;

kotek /ˈkɔtɛk/ (n)
γατάκι, γατούλα
  (językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot

kotlet mielony /ˈkɔtlɛt mʲjɛˈlɔ̃nɨ/ (n)
κεφτές, μπιφτέκι, χάμπουργκερ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z mięsa mielonego, zwykle wieprzowego, z dodatkiem bułki, cebuli i jaj

kotwica /kɔtˈfʲiʦ̑a/ (n)
άγκυρα
  przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

kotwicowisko /ˌkɔtfʲiʦ̑ɔˈvʲiskɔ/ (n)
αγκυροβόλιο
  (marynarka) część redy (lub portu), w której można zakotwiczać statki;

kowadełko /ˌkɔvaˈdɛwkɔ/ (n)
άκμονας
  (anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych u ssaków;

kowal /ˈkɔval/ (n)
σιδεράς, σιδηρουργός
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu;

koza /ˈkɔza/ (n)
κατσίκα, γίδα
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

kozacki /kɔˈzaʦ̑ʲci/ (adj)
κοζάκικος
  odnoszący się do Kozaków (ludności ruskiej/ukraińskiej)
  odnoszący się do kozaków (oddziałów wojskowych)

kozi /ˈkɔʑi/ (adj)
γιδίσιος, κατσικίσιος
  dotyczący kozy, odnoszący się do kozy (o zwierzęciu)

kozia bródka /ˈkɔʑa ˈbrutka/ (idiom)
μούσι
  zarost w formie spiczastej, nieco podkręconej w górę bródki

kozioł /ˈkɔʑɔw/ (n)
τράγος
  (zoologia, zoologiczny) dorosły samiec kozy;

kozioł ofiarny /ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ/ (n)
αποδιοπομπαίος τράγος
  (przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;
  (biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi

kołchoz /ˈkɔwxɔs/ (n)
κολχόζ
  spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

kołczan /ˈkɔwʧ̑ãn/ (n)
φαρέτρα
  podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach;

kołdra /ˈkɔwdra/ (n)
πάπλωμα
  element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu

kołnierz /ˈkɔwʲɲɛʃ/ (n)
γιακάς, περιλαίμιο
  część ubrania otaczająca szyję;

koło /ˈkɔwɔ/ (n)
κύκλος
  (potocznie, potoczny) linia o kształcie brzegu koła (1.1), okrąg
  określona grupa osób, stowarzyszenie ludzi o podobnych celach
  (geometria) okrąg wraz z odciętym wewnątrz niego fragmentem płaszczyzny;
ρόδα, τροχός
  przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;

koło /ˈkɔwɔ/ (preposition)
δίπλα
  obok, przy, blisko czegoś
γύρω, περίπου
  około

koło garncarskie /ˈkɔwɔ ɡarn̥ˈʦ̑arsʲcɛ/ (n)
τροχός ο αγγειοπλάστης
  urządzenie do wykonywania przedmiotów i narzędzi z gliny techniką toczenia;

koło podbiegunowe /ˈkɔwɔ ˌpɔdbʲjɛɡũˈnɔvɛ/ (n)
πολικός κύκλος
  (geografia, geograficzny) równoleżnik o szerokości geograficznej 66°33 na pólkuli północnej i południowej;

koło ratunkowe /ˈkɔwɔ ˌratũŋˈkɔvɛ/ (n)
σωσίβιο
  przyrząd służący do ratowania tonącej osoby w postaci obręczy z lekkiego impregnowanego materiału, z płótna wypełnionego korkiem, ze styropianu lub z gumy wypełnionej powietrzem;

koło zębate /ˈkɔwɔ zɛ̃mˈbatɛ/ (n)
οδοντωτός τροχός, γρανάζι
  (mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;

kołowanie /ˌkɔwɔˈvãɲɛ/ (n)
τροχοδρόμηση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: kołować

kołyska /kɔˈwɨska/ (n)
κούνια
  sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach;

koń /kɔ̃ɲ/ (n)
ίππος, άλογο
  (szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach
άλογο, ίππος
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;

koń mechaniczny /ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
ιπποδύναμη
  (fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy;

koń trojański /ˈkɔ̃ɲ trɔˈjä̃j̃sʲci/ (idiom)
δούρειος ίππος
  (przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp

końcówka /kɔ̃j̃nˈʦ̑ufka/ (n)
κατάληξη
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) końcowy element wyrazu podlegający odmianie

kości /ˈkɔɕʨ̑i/ (n)
ζάρια
  gra hazardowa sześciennymi kostkami

kości zostały rzucone /ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ/ (idiom)
ο κύβος ερρίφθη
  (książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja;

kościany /kɔˈɕʨ̑ãnɨ/ (adj)
κοκάλινος, κοκαλένιος
  wykonany z kości

kościsty /kɔɕtɕˈistɨ/ (adj)
κοκαλιάρης, οστεώδης
  o ciele lub o części ciała: o wydatnych, wystających kościach

kościół /ˈkɔɕʨ̑uw/ (n)
εκκλησία, ναός
  (budownictwo) świątynia chrześcijańska;

kościół parafialny /kˈɔɕtɕuw pˌarafjˈalnɨ/ (n)
ενοριακός ναός
  (kościelny) (administracja) jedyna lub główna świątynia w danej parafii;

kościółek /kɔɕˈʨ̑uwɛk/ (n)
εκκλησάκι
  (zdrobniale) od: kościół
εκκλησάκι, ναΐσκος
  mały kościół

kość /kɔɕʨ̑/ (n)
οστό, κόκαλο
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt;
ζάρι, κύβος
  wielościan z oczkami służący do gry;

kość krzyżowa /ˈkɔɕʨ̑ kʃɨˈʒɔva/ (n)
ιερό οστό
  (anatomia, anatomiczny) dolny odcinek kręgosłupa powstały ze zrośnięcia pięciu kręgów krzyżowych;

kość niezgody /ˈkɔɕʨ̑ ɲɛˈzɡɔdɨ/ (n)
μήλον της Έριδος
  (związek frazeologiczny) przyczyna sporu, konfliktu

kość słoniowa /ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva/ (n)
ελεφαντόδοντο, ελεφαντοστό
  (zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;

koźlątko /kɔʑˈlɔ̃ntkɔ/ (n)
κατσικάκι
  (zdrobniale) od: koźlę

koźlę /kˈɔʑlɛ/ (n)
κατσίκι
  (zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej

kpić /kpˈitɕ/ (v)
γελώ
  odnosić się z lekceważeniem, żartować, wyśmiewać, drwić

krabik /krˈabʲik/ (n)
καβουράκι
  (zdrobniale) od: krab
  mały krab

krach /krax/ (n)
κραχ
  (ekonomia, ekonomiczny) bankructwo, upadek gospodarczy, załamanie ekonomiczne
  (ekonomia, ekonomiczny) nagły, gwałtowny spadek kursu walut, akcji, obligacji lub innych aktywów;

kradzież /ˈkraʥ̑ɛʃ/ (n)
κλοπή
  przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

kraina /kraˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
χώρα
  obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska, itp.;

kraj /kraj/ (n)
χώρα
  (geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny;
  państwo

krakać /ˈkrakaʨ̑/ (v)
κακομελετώ
  (przenośnie, przenośnia) wygłaszać pesymistyczne sądy
κρώζω
  wydawać charakterystyczny dla wron i kruków dźwięk

kran /krãn/ (n)
βρύση
  rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

kraska /ˈkraska/ (n)
χαλκοκουρούνα
  (ornitologia, ornitologiczny) Coracias garrulus, ptak o jaskrawym upierzeniu, najczęściej owadożerny;

kraska zwyczajna /krˈaska zvɨtʃˈajna/ (n)
χαλκοκουρούνα
  (ornitologia, ornitologiczny) Coracias garrulus, gatunek ptaka z rodziny krasek;

krater /ˈkratɛr/ (n)
κρατήρας
  (geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;
  (geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu;
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji rodzaj naczynia używanego do mieszania wina z wodą;

kraul /krawl/ (n)
κρόουλ
  (sport, sportowy) sposób pływania polegający na naprzemiennych, zagarniających ruchach rąk oraz nóg pracujących jak nożyce;

krawat /ˈkravat/ (n)
γραβάτα, λαιμοδέτης
  (krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety;

krawcowa /krafˈʦ̑ɔva/ (n)
ράφτρα, μοδίστρα
  (rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta zajmująca się krawiectwem

krawiec /ˈkravʲjɛʦ̑/ (n)
ράφτης
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin;

krawężnik /kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik/ (n)
κράσπεδο πεζοδρόμιο
  (budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią

kraść /kraɕʨ̑/ (v)
κλέβω
  brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

kreatynina /ˌkrɛatɨ̃ˈɲĩna/ (n)
κρεατινίνη
  (biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;

kreda /ˈkrɛda/ (n)
κιμωλία
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;
  (szkolnictwo, szkolny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie
Κρητιδικό
  (geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);

kredka /ˈkrɛtka/ (n)
μπογιά
  ołówek z kolorowym grafitem służący do rysowania lub pisania

krematorium /ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm/ (n)
κρεματόριο
  budynek, w którym spopiela się zwłoki ludzkie;

kres /krɛs/ (n)
όριο
  granica pewnej przestrzeni

kreskówka /krɛˈskufka/ (n)
κινούμενα σχέδια
  film rysunkowy, zazwyczaj przeznaczony dla dzieci

kret /krɛt/ (n)
τυφλοπόντικας, ασπάλακας
  (zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;

kreton /krˈɛtɔn/ (n)
κρετόν
  (włókiennictwo) barwna tkanina bawełniana;

kretowisko /ˌkrɛtɔˈvʲiskɔ/ (n)
λοφίσκος τυφλοπόντικας
  kopczyk ziemi usypany przez kreta

kretyn /ˈkrɛtɨ̃n/ (n)
κρετίνος
  (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem

krew /krɛf/ (n)
αίμα
  (biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;

krew żylna /ˈkrɛv ˈʒɨlna/ (n)
φλεβικό αίμα
  (fizjologia, fizjologiczny) krew płynąca w żyłach krwiobiegu dużego

krewetka /krɛˈvɛtka/ (n)
γαρίδα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)
  (zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;

krewni wstępni /ˈkrɛvʲɲi ˈfstɛ̃mpʲɲi/ (n)
ανιόντες, ανιόντες συγγενείς
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przodkowie w linii prostej, np. rodzice, dziadkowie

krewni zstępni /ˈkrɛvʲɲi ˈsːtɛ̃mpʲɲi/ (n)
κατιόντες, κατιόντες συγγενείς
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) krewni pochodzący od wspólnego przodka w linii prostej, np. dzieci, wnuki, prawnuki

krewny /ˈkrɛvnɨ/ (n)
συγγενής
  człowiek mający z kimś wspólnego przodka

krnąbrność /ˈkr̥nɔ̃mbrnɔɕʨ̑/ (n)
ξεροκεφαλιά, πείσμα
  brak posłuszeństwa, ignorowanie rozkazów, nakazów

krochmalić /krɔxˈmalʲiʨ̑/ (v)
κολλάρω, κολλαρίζω
  nasycać tkaninę krochmalem, usztywniać

krocze /krˈɔtʃɛ/ (n)
περίνεο
  (anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem

krogulec /krɔˈɡulɛʦ̑/ (n)
μικροσαΐνι, ξεφτέρι
  (ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;

kroić /ˈkrɔ.<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
κόβω, τεμαχίζω
  oddzielać z czegoś kawałki lub dzielić na części za pomocą noża lub ostrego narzędzia

krok /krɔk/ (n)
βήμα
  przestawienie nogi, by wykonać ruch

krokiet /ˈkrɔcɛt/ (n)
κροκέτα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z masy z gotowanych ziemniaków z jajkiem i przyprawami w postaci smażonych kulek lub o walcowatym kształcie
κροκέ
  (sport, sportowy) gra popularna w XIX wieku w Wielkiej Brytanii i USA;

krokodyl /krɔˈkɔdɨl/ (n)
κροκόδειλος
  (herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;

krokodyle łzy /ˌkrɔkɔˈdɨlɛ ˈwzɨ/ (idiom)
κροκοδείλια δάκρυα
  nieszczery płacz; fałszywe, udawane ubolewanie

krokus /ˈkrɔkus/ (n)
κρόκος
  (botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;

kromka /ˈkrɔ̃mka/ (n)
φέτα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki kawałek chleba odcięty nożem

kropka /ˈkrɔpka/ (n)
τελεία
  znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.:

kropka w kropkę /ˈkrɔpka ˈf‿krɔpkɛ/
λέξη προς λέξη
  tak samo, identycznie

kropla /ˈkrɔpla/ (n)
σταγόνα
  drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;

kropla drąży skałę /ˈkrɔpla ˈdrɔ̃w̃ʒɨ ˈskawɛ/ (proverb)
στάλα με στάλα το νερό τρυπάει το λιθάρι, στάλα τη στάλα το νερό τρυπάει το λιθάρι, σταλαγματιά σταλαγματιά γεμίζει η στάμνα η πλατιά
  długie i wytrwałe działania przynoszą w końcu oczekiwane wyniki

kropla w morzu /ˈkrɔpla ˈv‿mɔʒu/ (idiom)
σταγόνα στον ωκεανό
  bardzo mała, całkowicie niewystarczająca ilość czegoś

kropla, która przepełnia czarę /ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈʧ̑arɛ/ (n)
η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι
  dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.

kroplomierz /krɔˈplɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
σταγονόμετρο
  (metrologia, metrologiczny) przyrząd do odmierzania, dozowania kropli

krosno /ˈkrɔsnɔ/ (n)
αργαλειός
  (włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;

krosta /ˈkrɔsta/ (n)
φλύκταινα, φουσκάλα
  (medycyna, medyczny) wykwit na skórze, zawierający ropę lub płyn surowiczy;

krowa /ˈkrɔva/ (n)
αγελάδα
  (zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego;

krowi /ˈkrɔvʲi/ (adj)
αγελαδίσιος, αγελαδινός
  pochodzący od krowy, odnoszący się do krowy

krtań /kr̥tãɲ/ (n)
λάρυγγας
  (anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

krucjata /kruˈʦ̑ʲjata/ (n)
σταυροφορία
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (każda) wyprawa wojenna inicjowana przez papiestwo przeciwko muzułmanom, poganom lub przeciwnikom Kościoła (także heretykom)
σταυροφορία, επιχείρηση
  (przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś

krucyfiks /kruˈʦ̑ɨfʲiks/ (n)
σταυρός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa;

kruk /kruk/ (n)
κόρακας, κοράκι
  (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;

kruk krukowi oka nie wykole /ˈkruk ːruˈkɔvʲi ˈɔka ˌɲɛ‿vɨˈkɔlɛ/ (proverb)
κόρακας κοράκου μάτι δε βγάζει
  osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy

kruszconośny /ˌkruʃʦ̑ɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
μεταλλοφόρος
  (geologia, geologiczny) zawierający kruszce

krużganek /kruʒˈɡãnɛk/ (n)
πρόπυλο
  (architektura, architektoniczny) korytarz otwarty arkadami na dziedziniec;

krwiak /krfʲˈak/ (n)
αιμάτωμα
  (medycyna, medyczny) patologiczne nagromadzenie krwi w organizmie;

krwiodawca /kr̥fʲjɔˈdafʦ̑a/ (n)
αιμοδότης
  (medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

krwiodawczyni /ˌkr̥fʲjɔdafˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
αιμοδότρια
  kobieta oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

krwionośny /kr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
αιμοφόρος
  (medycyna, medyczny) mający związek z krążeniem krwi

krwiopijca /kr̥fʲjɔˈpʲijʦ̑a/ (n)
βδέλλα, ύαινα
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) ten, który wyzyskuje innych

krwotok /ˈkr̥fɔtɔk/ (n)
αιμορραγία
  obfita utrata krwi na skutek urazu lub jako objaw choroby;

kryjówka /krɨˈjufka/ (n)
κρυψώνας, κρυψώνα
  miejsce bezpiecznego ukrycia czegoś; miejsce, gdzie ktoś ukrywa się

kryminologia /ˌkrɨ̃mʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
εγκληματολογία
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);

krymski /ˈkrɨ̃msʲci/ (adj)
κριμαϊκός
  od Krym

kryptografia /krˌɨptɔɡrˈafja/ (n)
κρυπτογραφία
  umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie

kryptograficzny /krˌɨptɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
κρυπτογραφικός
  związany z kryptografią, dotyczący kryptografii

krypton /ˈkrɨptɔ̃n/ (n)
κρυπτόν, κρυπτό
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

kryształ /ˈkrɨʃ.taw/ (n)
κρύσταλλος
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;

krytyka /ˈkrɨtɨka/ (n)
κριτική
  surowa lub negatywna ocena kogoś lub czegoś

krytykować /ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑/ (v)
επικρίνω
  oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady

kryzys /ˈkrɨzɨs/ (n)
κρίση
  zła sytuacja (trwająca dłużej)

krzak /kʃak/ (n)
θάμνος
  (botanika, botaniczny) krzew
κινέζικα
  (przenośnie, przenośnia) (informatyka, informatyczny) zwykle w lm zbiór bezsensownych znaków powstały z logicznego tekstu, np. na skutek niepoprawnych ustawień strony kodowej lub wystąpienia błędów

krzak gorejący /ˈkʃaɡ ˌːɔrɛˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
φλεγομένη βάτος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii: płonący krzak, pod postacią którego Bóg objawił się Mojżeszowi;

krzem /kʃɛ̃m/ (n)
πυρίτιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14;

krzemowy /kʃɛmˈɔvɨ/ (adj)
πυριτικός
  dotyczący krzemu

krzepkość /kʃˈɛpkɔɕtɕ/ (n)
αλκή
  cecha tego, kto jest krzepki, pełen tężyzny

krzesło /ˈkʃɛswɔ/ (n)
καρέκλα
  (branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

krzesło elektryczne /ˈkʃɛswɔ ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɛ/ (n)
ηλεκτρική καρέκλα
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci;

krzyk /kʃɨk/ (n)
κραυγή
  głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

krzywa /ˈkʃɨva/ (n)
καμπύλη
  (matematyka, matematyczny) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

krzywoprzysięstwo /ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ/ (n)
ψευδορκία
  złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą

krzywoprzysięzca /ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃sʦ̑a/ (n)
ψεύδορκος
  ktoś, kto przysięgając składa fałszywe zeznanie

krzywousty /kʃˌɨvɔˈustɨ/ (adj)
στραβομούρης
  mający krzywe, asymetryczne usta

krzyż /kʃɨʃ/ (n)
ιερό οστό, μέση
  (anatomia, anatomiczny) część kręgosłupa;
σταυρός
  konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;
  (przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności
  order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)

krzyżodziób świerkowy /kʃɨˈʒɔʥ̑upʲ ɕfʲjɛrˈkɔvɨ/ (n)
σταυρομύτης
  (ornitologia, ornitologiczny) Loxia curvirostra, gatunek ptaka z rodziny łuszczaków, rodzaju krzyżodziobów;

krzyżowiec /kʃɨʒˈɔvʲɛts/ (n)
σταυροφόρος
  (historia, historyczny, historycznie) uczestnik zwoływanych przez kościół wypraw krzyżowych

krzyżyk /ˈkʃɨʒɨk/ (n)
δίεση
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak muzyczny podnoszący nutę o pół tonu;
δεκαετία
  (potocznie, potoczny) o wieku: dziesięć lat
σταυρουδάκι
  mały krzyż
σταυρός
  motyw graficzny składający się z dwóch prostopadle przecinających się linii

krzyżówka /kʃɨˈʒufka/ (n)
υβρίδιο
  (biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę mające rodziców z dwóch różnych taksonów (gatunków, podgatunków, odmian lub form), posiadające przez to cechy obojga osobników;
πρασινοκέφαλη πάπια
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek kaczki;
σταυροδρόμι
  (potocznie, potoczny) skrzyżowanie dróg
σταυρόλεξο
  zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;

król /krul/ (n)
βασιλιάς, ρήγας
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa;
βασιλιάς
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie
βασιλιάς, ρήγας
  (szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach;
ρήγας, βασιλιάς
  (termin karciany) figura w kartach między damą a asem;

królestwo /kruˈlɛstfa/ /kruˈlɛstfɔ/ (n)
βασίλειο
  ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;
  (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);

królewski /kruˈlɛfsʲci/ (adj)
βασιλικός
  mający związek z królem lub królową
  (przenośnie, przenośnia) bogaty i pełen przepychu, jakby z królewskiego (1.1) dworu

królik /ˈkrulʲik/ (n)
κουνέλι
  (zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;
βασιλίσκος
  (pejoratywnie, pejoratywny) władca małego państwa

królowa /kruˈlɔva/ (n)
βασίλισσα, ρήγαινα, ρήγισσα
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów
  (szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman

krótkowzroczność /ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
μυωπία
  (medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;

krótkość /krˈutkɔɕtɕ/ (n)
βραχύτητα, συντομία
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest krótkie; cecha tych, którzy są krótcy

krąg /krɔ̃ŋk/ (n)
κύκλος
  okrąg
  grupa ludzi, których coś łączy

krążownik /krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik/ (n)
καταδρομικό, εύδρομο
  (wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;

kręgosłup /krɛ̃ŋˈɡɔswup/ (n)
σπονδυλική στήλη, ραχοκοκαλιά
  (anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

kręgowiec /krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑/ (n)
σπονδυλωτό
  (zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem;

krętacz /krˈɛntatʃ/ (n)
απατεώνας, καταφερτζής, κατεργάρης
  człowiek oszukujący, używający wykrętów, wybiegów

krętarz /ˈkrɛ̃ntaʃ/ (n)
τροχαντήρας
  (anatomia, anatomiczny) wyniosłość kostna na górnym końcu kości udowej;
  (zoologia, zoologiczny) odcinek odnóża owadów

krętogłów /krɛ̃nˈtɔɡwuf/ (n)
στραβολαίμης
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Jynginae, krętogłowy;

ksenia /ksˈɛɲʲa/ (n)
ξενία
  (botanika, botaniczny) zjawisko ujawniania się genotypu rośliny ojcowskiej w tkankach nasion lub owoców;

ksenofobia /ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja/ (n)
ξενοφοβία
  (psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

ksenon /ˈksɛ̃nɔ̃n/ (n)
ξένον, ξένο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54;

kserograf /ksɛˈrɔɡraf/ (n)
φωτοτυπικό, φωτοτυπικό μηχάνημα
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do kopiowania materiałów drukowanych lub odręcznych

kserokopia /ksˌɛrɔkˈɔpja/ (n)
φωτοτυπία, φωτοαντίγραφο, φωτοκόπια
  (biurowość, biurowy) kopia dokumentu sporządzona przy użyciu kserokopiarki

kserokopiarka /ksˌɛrɔkɔpʲˈarka/ (n)
φωτοτυπικό
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do kopiowania materiałów drukowanych lub odręcznych;

ksi /ksʲi/ (n)
χι
  nazwa czternastej litery alfabetu greckiego, ξ;

ksiądz /cɕɔ̃nʦ̑/ (n)
παπάς, φραγκόπαπας
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;

książeczka żeglarska /kɕɔ̃ʒˈɛtʃka ʒɛɡlˈarska/ (n)
ναυτικό φυλλάδιο
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (administracja) państwowy dokument zawodowy marynarzy pracujących w marynarce handlowej, który potwierdza tożsamość, dokumentuje przebieg pracy oraz umożliwia przekraczanie granic morskich i pobyt we wszystkich portach świata;

książka /ˈcɕɔ̃w̃ʃka/ (n)
βιβλίο
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;

książka elektroniczna /kɕˈɔ̃ʃka ˌɛlɛktrɔɲˈitʃna/ (n)
ηλεκτρονικό βιβλίο
  (informatyka, informatyczny) e-book, utwór literacki w wersji elektronicznej;

książka kucharska /ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska/ (n)
βιβλίο μαγειρικής, οδηγός μαγειρικής, τσελεμεντές
  książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych;

książka telefoniczna /ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
τηλεφωνικός κατάλογος
  spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;

książę /ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ/ (n)
πρίγκιπας
  władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla

książę z bajki /ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ ˈz‿bajci/ (n)
πρίγκιπας του παραμυθιού, πριγκιπόπουλο του παραμυθιού
  (żartobliwie) nieosiągalny ideał partnera wymarzony przez młodą kobietę, dziewczynę (mężczyznę, chłopaka)

księga /ˈcɕɛ̃ŋɡa/ (n)
βιβλίο
  opasła książka
  część dzieła literackiego

księgarnia /cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa/ (n)
βιβλιοπωλείο
  sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

księgowość /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑/ (n)
λογιστική
  (ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;

księgowy /cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ/ (n)
λογιστής
  (księgowość) osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych

księżniczka /cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
βασιλοπούλα, πριγκίπισσα
  córka księcia i/lub księżnej

księżyc /ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (n)
φεγγάρι, σελήνη
  Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część

księżycowy /ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
σεληνιακός
  związany z Księżycem, dotyczący Księżyca

ksylitol /ksɨˈlʲitɔl/ (n)
ξυλιτόλη
  (chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;

ksylofon /ksɨˈlɔfɔ̃n/ (n)
ξυλόφωνο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;

kszyk /kʃɨk/ (n)
μπεκατσίνι
  (ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;

kto /ktɔ/ (interrogativePronoun)
ποιος
  …służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

kto /ktɔ/ (pronoun)
κάποιος
  (zobacz) ktoś
ποιος
  …służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie /ˈktɔ ˈmʲjɛʧ̑ɛ̃m vɔˈjüjɛ ˈtɛ̃n ɔd‿ˈmʲjɛʧ̑a ˈɟĩɲɛ/ (proverb)
μάχαιραν έδωκας, μάχαιραν θα λάβεις
  jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami

kto nie ma w głowie, ten ma w nogach /ˈktɔ ˈɲɛ‿ma ˈv‿ɡwɔvʲjɛ ˈtɛ̃n ˈma ˈv‿nɔɡax/ (proverb)
όποιος δεν έχει μυαλό, έχει πόδια
  jeśli ktoś nie ma dobrej pamięci, musi często wracać po to, o czym zapomniał

kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada /ˈktɔ pɔtʲ‿ˈcĩm ˈdɔwʲci ˈkɔpʲjɛ ˈsãm ˈvʲ‿ɲɛ ˈfpada/ (proverb)
όποιος σκάβει το λάκκο του αλλουνού, πέφτει ο ίδιος μέσα
  intrygi zwykle obracają się przeciw intrygantowi

kto pyta, nie błądzi /ˈktɔ ˈpɨta ɲɛ‿ˈbwɔ̃ɲʥ̑i/ (proverb)
ρωτώντας πας στην Πόλη
  zamiast uczyć się na własnych błędach, warto spytać o radę

kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje /ˈktɔ ˈrãnɔ ˈfstajɛ ˈtɛ̃mu ˈpãn‿buɡ ˈdajɛ/ (proverb)
όποιος πρόλαβε, τον Κύριον είδε
  ludziom pracowitym dobrze się wiedzie, bo wszystko im sprzyja, nawet sam Bóg

kto sieje wiatr, ten zbiera burzę /ˈktɔ ˈɕɛ̇jɛ ˈvʲjatr̥ ˈtɛ̃n ˈzbʲjɛra ˈbuʒɛ/ (proverb)
όποιος σπέρνει ανέμους, θερίζει θύελλες
  kto wywołuje zamęt, niezgodę, może sam paść ofiarą swoich poczynań

kto szuka, ten znajdzie /ˈktɔ ˈʃuka ˈtɛ̃n ˈznajʥ̑ɛ/ (proverb)
όποιος ψάχνει, βρίσκει
  jeśli jest się wytrwałym w swoich postanowieniach, na pewno osiągnie się swój cel

kto wiatr sieje, zbiera burzę /ˈktɔ ˈvʲjatr̥ʲ ˈɕɛ̇jɛ ˈzbʲjɛra ˈbuʒɛ/ (proverb)
όποιος σπέρνει ανέμους, θερίζει θύελλες
  kto mąci, sieje zamieszanie i zamęt naraża się na niemiłe konsekwencje swych własnych poczynań

ktoś /ktɔɕ/ (indefinitePronoun)
κάποιος
  nieokreślona osoba, nieznany człowiek
  (potocznie, potoczny) osoba, która coś osiągnęła

który /ˈkturɨ/ (pronoun)
ποιος, τι
  …pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie
που, όποιος
  …względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego

kubek /ˈkubɛk/ (n)
κούπα, μαστραπάς
  naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

kubizm /ˈkubʲism̥/ (n)
κυβισμός
  (sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów;

kucharz /ˈkuxaʃ/ (n)
μάγειρας
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ten, kto gotuje potrawy;

kuchenka mikrofalowa /kuxˈɛŋka mˌikrɔfalˈɔva/ (n)
φούρνος μικροκυμάτων
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;

kuchenny /kuˈxɛ̃nːɨ/ (adj)
κουζινικός
  związany z kuchnią, używany w kuchni

kuchnia /ˈkuxʲɲa/ (n)
κουζίνα, μαγειρείο
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;
κουζίνα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się
  komplet mebli kuchennych
  sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.
  piec kuchenny

kucki /ˈkuʦ̑ʲci/ (n)
ανακούρκουδα w kucki
  pozycja w przysiadzie

kucyk /ˈkuʦ̑ɨk/ (n)
πόνεϊ
  (jeździectwo, jeździecki) (zoologia, zoologiczny) (zdrobniale) od kuc
αλογοουρά
  (fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

kufel /ˈkufɛl/ (n)
ποτήρι μπίρα
  grubościenne duże naczynie z uchem do picia piwa lub wina;

kujon /ˈkujɔ̃n/ (n)
σπασίκλας, φυτό, φύτουλας
  (pogardliwie) osoba, która dużo się uczy, ale bez zrozumienia

kukurydza /ˌkukuˈrɨʣ̑a/ (n)
καλαμπόκι
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolba kukurydzy (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ziarno kukurydzy (1.1)

kukuryku /ˌkukuˈrɨku/ (interjection)
κουκουρίκου, κικιρίκου
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta

kukułka /kuˈkuwka/ (n)
κούκος
  (ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;
  figurka ptaka w ściennych zegarach, wysuwająca się ze środka w równych odstępach czasu

kula /ˈkula/ (n)
σφαίρα
  (geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest niewiększa od pewnej ustalonej liczby;
  (wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej
  każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1)
  (fizyka, fizyczny) (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie w kształcie zbliżonym do kuli (1.1)
  (sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą;
δεκανίκι
  (medycyna, medyczny) rodzaj laski do wysokości pachy ułatwiająca chodzenie inwalidzie;

kulczyk /ˈkulʧ̑ɨk/ (n)
σκαρθάκι
  (ornitologia, ornitologiczny) Serinus serinus, ptak z rodziny łuszczaków;

kulisty /kuˈlʲistɨ/ (adj)
σφαιρικός
  przypominający kształtem kulę

kulon /ˈkulɔ̃n/ (n)
πετροτριλίδα
  (ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;

kuloodporny /kˌulɔɔtpˈɔrnɨ/ (adj)
αλεξίσφαιρος
  taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej

kult /kult/ (n)
λατρεία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;
  (przenośnie, przenośnia) opowiadanie się za jakąś wartością, przekonaniem

kultura /kulˈtura/ (n)
πολιτισμός, κουλτούρα
  całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości
κουλτούρα, πολιτισμός
  umiejętność obcowania z ludźmi

kultywar /kulˈtɨvar/ (n)
καλλιεργητική ποικιλία
  (botanika, botaniczny) odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości;

kum /kũm/ (interjection)
βρεκεκέξ, κουαξ
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez żabę

kumin /ˈkũmʲĩn/ (n)
κύμινο
  (spożywczy) przyprawa z nasion kminu rzymskiego

kumkwat /ˈkũmkfat/ (n)
κουμκουάτ, κουμ κουάτ, κουμ-κουάτ
  mały, pomarańczowy, słodko-kwaśny owoc tej rośliny

kumpel /ˈkũmpɛl/ (n)
φιλάρας, φιλαράκος
  (potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel

kuna /ˈkũna/ (n)
κουνάβι
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

kupny /ˈkupnɨ/ (adj)
αγοραστός
  (potocznie, potoczny) ze sklepu

kupon /ˈkupɔ̃n/ (n)
κουπόνι
  blankiet, formularz z wydrukowanymi rubrykami do wypełnienia używany do udziału w grze liczbowej, konkursie

kupować /kuˈpɔvaʨ̑/ (v)
αγοράζω
  nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy

kupować kota w worku /kuˈpɔvaʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku/ (v)
αγοράζω γουρούνι στο σακί
  kupować bez dokładnego sprawdzenia, bez obejrzenia, bez kontroli, w ciemno

kura /ˈkura/ (n)
κότα, όρνιθα
  (ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj;

kura znosząca złote jajka /kˈura znɔʃˈɔntsa zwˈɔtɛ jˈajka/ (n)
κότα με τα χρυσά αυγά
  (przenośnie, przenośnia) źródło łatwych i dużych dochodów

kurcz /kˈurtʃ/ (n)
κράμπα
  (medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;

kurczak /ˈkurʧ̑ak/ (n)
κοτόπουλο
  większe kurczę (pisklę kury)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z kurczaka (1.1)
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kurczaka (1.1)

kurczę /ˈkurʧ̑ɛ/ (interjection)
αμάν
  …wyrażający zdziwienie, zaskoczenie

kurczę /ˈkurʧ̑ɛ/ (n)
νεοσσός
  pisklę kury

kurdyjski /kurˈdɨjsʲci/ (n)
κουρδικά
  (językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów

kurek /ˈkurɛk/ (n)
καπόνι
  (ichtiologia, ichtiologiczny) przybrzeżna ryba atlantycka i sąsiednich mórz, poławiana dla celów konsumpcyjnych;
πετεινός
  (wojskowość, wojskowy) element broni palnej powodujący odpalenie pocisku poprzez uderzenie w iglicę;
  (zdrobniale) (dawniej, dawny) kur
ανεμοδείκτης, ανεμοδούρα
  wiatrowskaz na dachu w kształcie koguta

kurewka /kurˈɛfka/ (n)
τσουλάκι, τσουλί, τσουλίτσα
  (wulgarnie, wulgaryzm) (zdrobniale) od: kurwa

kurhan /ˈkurxãn/ (n)
κουργκάν, τύμβος
  (archeologia, archeologiczny) rodzaj mogiły w kształcie kopca;

kurnik /ˈkurʲɲik/ (n)
κοτέτσι
  (rolnictwo, rolniczy) pomieszczenie gospodarcze dla kur;

kuropatwa /ˌkurɔˈpatfa/ (n)
πέρδικα
  (ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

kursor /ˈkursɔr/ (n)
δρομέας, κέρσορας
  (informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;
κέρσορας
  (informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury

kurtka /ˈkurtka/ (n)
μπουφάν, σακάκι
  (krawiectwo) krótkie okrycie wierzchnie;

kurtuazja /ˌkurtuˈ<sup>w</sup>azʲja/ (n)
αβροφροσύνη
  wyszukana, oficjalna uprzejmość i takt w zachowaniu

kurtyna /kurˈtɨ̃na/ (n)
αυλαία
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni

kurwa /ˈkurva/ (n)
πουτάνα
  (wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) do kobiety / o kobiecie
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie) człowiek postępujący w sposób podły lub niemoralny, łajdak, nikczemnik, sprzedający się
  (wulgarnie, wulgaryzm) kobieta prowadząca rozwiązły tryb życia

kurwisko /kurˈvʲiskɔ/ (n)
καραπουτάνα, καραπουτανάρα, πουτανάρα
  (wulgarnie, wulgaryzm) (zgrubienie) od: kurwa

kurz /kuʃ/ (n)
σκόνη
  pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

kurzy /ˈkuʒɨ/ (adj)
κοτήσιος
  związany z kurą, pochodzący od kury

kuskus /ˈkuskus/ (n)
κουσκούς
  potrawa przyrządzana z kuskusu (1.1)

kusza /ˈkuʃa/ (n)
βαλλίστρα
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

kusznik /ˈkuʃʲɲik/ (n)
βαλλιστριδοφόρος
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w kuszę, strzelający z kuszy;

kuwejcki /kuˈvɛjʦ̑ʲci/ (adj)
κουβεϊτιανός
  odnoszący się do państwa Kuwejt

kuzyn /ˈkuzɨ̃n/ (n)
ξάδελφος
  syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuzynka /kuˈzɨ̃nka/ (n)
ξαδέλφη
  córka wujka/stryjka lub cioci/wujenki/stryjenki

kuć żelazo, póki gorące /ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ/ (proverb)
στη βράση κολλάει το σίδερο
  robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe

kuśnierz /kˈuɕɲʲɛʃ/ (n)
γουναράς
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra

kwadrat /ˈkfadrat/ (n)
τετράγωνο
  (geometria) figura geometryczna, czworokąt foremny;
  (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego jakiejś liczby;

kwadratowy /ˌkfadraˈtɔvɨ/ (adj)
τετραγωνικός, τετράγωνος
  (matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia
τετράγωνος
  (matematyka, matematyczny) związany z kwadratem, dotyczący kwadratu

kwadratura koła /ˌkfadraˈtura ˈkɔwa/ (n)
τετραγωνισμός του κύκλου
  (geometria) jeden ze starożytnych, nie mających rozwiązania problemów matematyki greckiej, polegający na skonstruowaniu kwadratu, którego pole równe jest polu danego koła, przy użyciu wyłącznie cyrkla i linijki bez podziałki;

kwadryga /kfaˈdrɨɡa/ (n)
τέθριππο
  (historia, historyczny, historycznie) rzymski wóz dwukołowy, zaprzężony w cztery konie obok siebie;

kwarantanna /kfˌarantˈanna/ (n)
καραντίνα
  przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

kwarc /kfarʦ̑/ (n)
χαλαζίας
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;

kwartet /ˈkfartɛt/ (n)
κουαρτέτο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na cztery instrumenty lub cztery głosy
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół czterech muzyków lub śpiewaków

kwas /kfas/ (n)
οξύ
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;

kwas akrylowy /ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ/ (n)
ακρυλικό οξύ
  (chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;

kwas azotowy /ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ/ (n)
νιτρικό οξύ
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3

kwas chlebowy /kfˈas xlɛbˈɔvɨ/ (n)
κβας
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezalkoholowy napój otrzymywany przez fermentację chleba lub słodu zbożowego;

kwas foliowy /ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ/ (n)
φολικό οξύ
  (biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

kwas krotonowy /ˈkfas ˌkrɔtɔ̃ˈnɔvɨ/ (n)
κροτονικό οξύ
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów karboksylowych;

kwas mlekowy /ˈkfas mlɛˈkɔvɨ/ (n)
γαλακτικό οξύ, 2-υδροξυπροπανικό οξύ
  (chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;

kwas octowy /ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ/ (n)
αιθανικό οξύ, οξικό οξύ
  (chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;

kwazar /ˈkfazar/ (n)
κβάζαρ, κβασάρ
  (astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;

kwaśny /ˈkfaɕnɨ/ (adj)
όξινος
  (chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu
ξινός, στυφός
  mający cierpki smak

kwestionariusz /kfˌɛstjɔnˈarjuʃ/ (n)
ερωτηματολόγιο
  arkusz zawierający szereg pytań dotyczących konkretnego zagadnienia

kwiaciarka /kfʲjäˈʨ̑arka/ (n)
ανθοπώλισσα
  (handel, handlowy) kobieta, która sprzedaje kwiaty

kwiaciarnia /kfʲjäˈʨ̑arʲɲa/ (n)
ανθοπωλείο
  (handel, handlowy) sklep z kwiatami

kwiat /kfʲjat/ (n)
λουλούδι, άνθος
  (botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna

kwiatostan /kfʲjaˈtɔstãn/ (n)
ανθοταξία, ταξιανθία
  (botanika, botaniczny) zgrupowanie kwiatów na jednym pędzie rośliny;

kwiczoł /ˈkfʲiʧ̑ɔw/ (n)
κεδρότσιχλα
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki europejski ptak wędrowny;

kwiecień /ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
Απρίλιος, Απρίλης, Ἀπρίλιος
  czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

kwietniowy /kfʲjɛtʲˈɲɔvɨ/ (adj)
απριλιάτικος, απριλιανός
  charakterystyczny dla kwietnia, związany z kwietniem; taki, jak w kwietniu

kwietyzm /kfʲˈɛtɨzm/ (n)
ησυχασμός
  (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt kładący nacisk na kontemplowanie i modlitwę;
αδράνεια, απραξία
  brak zaangażowania, bierność

kwintesencja /ˌkfʲĩntɛˈsɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
πεμπτουσία
  elementy najważniejsze dla jakiejś sprawy; istota rzeczy

kwitnąć /ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
ανθίζω, ανθώ, λουλουδίζω
  (botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty
ακμάζω, ανθίζω, ανθώ
  (przenośnie, przenośnia) rozwijać się, prosperować

kwoka /ˈkfɔka/ (n)
κλώσα
  kura będąca w okresie lęgowym

kwokacz /ˈkfɔkaʧ̑/ (n)
πρασινοσκέλης
  (ornitologia, ornitologiczny) Tringa nebularia, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

kworum /ˈkfɔrũm/ (n)
απαρτία
  liczba uczestników niezbędna do obradowania i podejmowania prawomocnych decyzji

kwota /ˈkfɔta/ (n)
ποσό, σύνολο
  ilość pieniędzy bądź innych dóbr materialnych
ποσότητα
  ustalony limit danej substancji/materiału

kółko i krzyżyk /ˈkuwkɔ i‿ˈkʃɨʒɨk/ (n)
τρίλιζα
  popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi;

kąkol /ˈkɔ̃ŋkɔl/ (n)
γόγγολη
  (botanika, botaniczny) Agrostemma L., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach;

kąpielówki /ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci/ (n)
μαγιό, μπανιερό
  krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli

kąt /kɔ̃nt/ (n)
γωνία
  (geometria) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi

kąt prosty /ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ/ (n)
ορθή γωνία
  (geometria) kąt równy 90 stopni;

kłamać /ˈkwãmaʨ̑/ (v)
ψεύδομαι, λέω ψέμα, ψεματίζω
  świadomie mówić nieprawdę

kłamca /ˈkwãmʦ̑a/ (n)
ψεύτης
  osoba płci męskiej, która kłamie

kłamstwo /ˈkwãmstfɔ/ (n)
ψέμα
  nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

kłamstwo ma krótkie nogi /ˈkwãmstfɔ ˈma ˈkrutʲcɛ ˈnɔɟi/ (proverb)
το ψέμα έχει κοντά ποδάρια, το ψέμα δε ζει για να γεράσει
  kłamstwo zawsze wyjdzie na jaw

kłamstwo oświęcimskie /kwˈamstfɔː ˌɔɕfʲɛɲtɕˈimskʲɛ/ (n)
άρνηση του Ολοκαυτώματος
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) praktyka negowania holokaustu, upowszechnianie opinii, że znane fakty na temat Holocaustu są wyolbrzymione lub nieprawdziwe;

kłopotliwy /ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ/ (adj)
ενοχλητικός, οχληρός
  sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie

kłos /kwɔs/ (n)
στάχυ
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

kłusownik /kwuˈsɔvʲɲik/ (n)
λαθροθήρας
  (łowiectwo, łowiecki) człowiek zajmujący się kłusownictwem, nielegalnie polujący na zwierzęta

kłódka /ˈkwutka/ (n)
λουκέτο
  przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

kłąb /kwˈɔmp/ (n)
θέναρ
  (anatomia, anatomiczny) zespół mięśni, część dłoni u człowieka;
κουβάρι
  zbite, obłe, splątane nagromadzenie czegoś

kłącze /ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ/ (n)
ρίζωμα
  (botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;
  (filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie

kłębek /ˈkwɛ̃mbɛk/ (n)
κουβάρι
  przędza (np. nić) zwinięty w kulkę

labirynt /laˈbʲirɨ̃nt/ (n)
λαβύρινθος
  ciąg korytarzy, w którym trudno znaleźć wyjście;

laborant /laˈbɔrãnt/ (n)
τεχνικός εργαστηρίου
  pracownik laboratorium

laboratorium /ˌlabɔraˈtɔrʲjũm/ (n)
εργαστήριο
  pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;

lada /ˈlada/ (n)
πάγκος
  (handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru

lagana /laˈɡãna/ (n)
λαγάνα
  rodzaj tradycyjnego greckiego chleba pieczonego i spożywanego w Czysty Poniedziałek (Καθαρή Δευτέρα)

laguna /laˈɡũna/ (n)
λιμνοθάλασσα
  (geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

laicyzacja /ˌla<sup>j</sup>iʦ̑ɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
εκλαΐκευση
  zeświecczenie różnych poziomów życia społecznego

laik /ˈla<sup>j</sup>ik/ (n)
λαοσ
  ktoś niekompetentny

lak /lak/ (n)
βουλοκέρι
  topliwy materiał do odciskania pieczęci;

lakier /ˈlacɛr/ (n)
βερνίκι
  (technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony

lakier do paznokci /ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i/ (n)
βερνίκι νυχιών
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych

laktaza /lakˈtaza/ (n)
λακτάσης
  enzym trawienny rozkładający laktozę do glukozy i galaktozy;

lalka /ˈlalka/ (n)
κούκλα
  dziecięca zabawka mająca ludzką postać;

lalkarz /ˈlalkaʃ/ (n)
κουκλοπαίχτης, μαριονετίστας
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem lalek

lama /ˈlãma/ (n)
λάμα, προβατοκάμηλος
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny;
λάμα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nauczyciel buddyzmu tybetańskiego;

lamaizm /lãˈma<sup>j</sup>ism̥/ (n)
λαμαϊσμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) buddyzm tybetański

lambda /ˈlãmbda/ (n)
λάμδα
  nazwa jedenastej litery alfabetu greckiego, λ;

lampa /ˈlãmpa/ (n)
λάμπα
  urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło;

lampa Aladyna /ˈlãmpa ˌːlaˈdɨ̃na/ (n)
λυχνάρι του Αλαντίν, λύχνος του Αλαντίν
  (książkowy) magiczny przedmiot mający spełniać wszelkie życzenia osoby, która go posiada

lampart /ˈlãmpart/ (n)
λεοπάρδαλη
  (zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny;

lampka wieczysta /ˈlãmpka vʲjɛˈʧ̑ɨsta/ (n)
φως της Θείας Ευχαριστίας
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nigdy niegasnąca, mała lampa przed tabernakulum

lando /ˈlãndɔ/ (n)
λαντό
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj pojazdu konnego czterokołowego z siedzeniami dla pasażerów umieszczonymi naprzeciw siebie;

langusta /lãŋˈɡusta/ (n)
αστακός
  (zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;

lantan /ˈlãntãn/ (n)
λανθάνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57;

laotański /ˌlaɔˈtãj̃sʲci/ (adj)
λαοτινός
  odnoszący się do Laosu lub Laotańczyków

laotański /ˌlaɔˈtãj̃sʲci/ (n)
λαοτινά
  język urzędowy Laosu;

laparoskopia /ˌlaparɔˈskɔpʲja/ (n)
λαπαροσκόπηση
  (medycyna, medyczny) wziernikowanie jamy otrzewnej;

laparoskopowy /lˌaparˌɔskɔpˈɔvɨ/ (adj)
λαπαροσκοπικός
  związany z laparoskopią, dotyczący laparoskopii

lapoński /laˈpɔ̃j̃sʲci/ (adj)
λαπωνικός
  dotyczący Laponii, związany z Laponią, pochodzący z Laponii

lapoński /laˈpɔ̃j̃sʲci/ (n)
Λαπωνικά
  język używany w Laponii;

laptop /ˈlaptɔp/ (n)
φορητός υπολογιστής, λάπτοπ
  (informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop;

larwa /ˈlarva/ (n)
προνύμφη
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;

laryngolog /ˌlarɨ̃ŋˈɡɔlɔk/ (n)
λαρυγγολόγος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła

laryngoskop /lˌarɨŋɡˈɔskɔp/ (n)
λαρυγγοσκόπιο
  (medycyna, medyczny) przyrząd medyczny pozwalający obejrzeć wnętrze krtani;

las /las/ (n)
δάσος, δρυμός
  gęste zbiorowisko drzew;

lasencja /lasˈɛntsja/ (n)
καλλονή, κόμματος
  (potocznie, potoczny) atrakcyjna kobieta

laska /ˈlaska/ (n)
θεογκόμενα, κομμάτι, κουκλάρα
  (potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna

latarka /laˈtarka/ (n)
φακός, κλεφτοφάναρο
  podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło

latarnia /laˈtarʲɲa/ (n)
φανάρι
  lampa przeznaczona do oświetlania otwartej przestrzeni
φάρος
  lampa przeznaczona do wysyłania sygnałów świetlnych

latarnia Diogenesa /laˈtarʲɲa ˌdʲjɔɡɛ̃ˈnɛsa/ (n)
φανάρι του Διογένη
  symbol niewiary w istnienie prawdziwego człowieka

latarnia morska /laˈtarʲɲa ˈmɔrska/ (n)
φάρος, φανάρι
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;

latawiec /laˈtavʲjɛʦ̑/ (n)
χαρταετός
  zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;

latać /ˈlataʨ̑/ (v)
πετώ
  umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie
  (przenośnie, przenośnia) być w ruchu, śpieszyć się

lateks /ˈlatɛks/ (n)
κόμμι, λατέξ
  (chemia, chemiczny) koloidalny roztwór kauczuku w cieczy;

lato /ˈlatɔ/ (n)
καλοκαίρι, θέρος
  pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami;

latoś /lˈatɔɕ/ (adv)
εφέτος
  (dawniej, dawny) dziś (gwara, gwarowe) (także TemplateParserError:LuaError) w tym, bieżącym roku

latynoski /lˌatɨnˈɔski/ (adj)
λατινοαμερικανικός
  dotyczący Latynosów

lawa /ˈlava/ (n)
λάβα
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej;

lawenda /laˈvɛ̃nda/ (n)
λεβάντα
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;

laweta /laˈvɛta/ (n)
κιλλίβαντας
  (wojskowość, wojskowy) podstawa armaty służąca jako oparcie dla lufy i przyrządów celowniczych

lazuryt /laˈzurɨt/ (n)
κύανος
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów;

lać jak z cebra /ˈlaʨ̑ ˈjak ˈs‿ʦ̑ɛbra/ (v)
βρέχει με το τουλούμι, βρέχει καρεκλοπόδαρα, ρίχνει καρεκλοπόδαρα, βρέχει με το κανάτι, πέφτει νερό με το τουλούμι
  (potocznie, potoczny) bardzo mocno padać, o ulewnym deszczu

leading /lˈidʲiŋk/ (n)
διάστιχο
  (termin typograficzny) odległość w pionie pomiędzy sąsiednimi wierszami drukowanego tekstu;

lebioda /lɛˈbʲjɔda/ (n)
βρωμόχορτο, κλουβίδα, λουβουδιά
  (botanika, botaniczny) zwyczajowa nazwa komosy

lecieć /ˈlɛʨ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
πετώ
  przemieszczać się w powietrzu

leczniczy /lɛʧ̑ʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
θεραπευτικός, ιαματικός
  pomagający wyzdrowieć

leczyć /ˈlɛʧ̑ɨʨ̑/ (v)
γιατρεύω, θεραπεύω
  przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby

ledwo /ˈlɛdvɔ/ (adv)
μόλις
  … czasu: niedawno, dopiero co
μόλις, μόλις που
  … sposobu: z trudem, z ledwością

ledwo /ˈlɛdvɔ/ (conjunction)
μόλις
  … wskazujący, że bardzo niewiele czasu upłynęło pomiędzy jednym zdarzeniem a drugim, że zaszły one niemal równocześnie: zaledwie, bezpośrednio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko

ledwo /ˈlɛdvɔ/ (particle)
μόλις
  podkreślająca, że czegoś jest mniej, niż spodziewała się osoba mówiąca
μόλις, μόλις που
  prawie nie, tylko trochę

legendarny /ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ/ (adj)
θρυλικός, επικός, μυθικός
  fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend
ξακουστός, φημισμένος
  rzeczywisty, ale tak sławny, że krążą o nim legendy

legia cudzoziemska /ˈlɛɟja ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mska/ (n)
λεγεώνα των ξένων
  w niektórych armiach, oddziały żołnierzy zawodowych składające się - w części lub w w całości - z obcokrajowców

legion /ˈlɛɟɔ̃n/ (n)
λεγεώνα
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;
  (potocznie, potoczny) masa, rzesza

legitymacja /ˌlɛɟitɨ̃ˈmaʦ̑ʲja/ (n)
ταυτότητα
  dokument potwierdzający tożsamość oraz przynależność do określonej grupy ludzi

lekarski /lɛˈkarsʲci/ (adj)
ιατρικός
  dotyczący leczenia, mający zastosowanie w leczeniu
  związany z lekarzem, dotyczący lekarza

lekarstwo /lɛˈkarstfɔ/ (n)
φάρμακο
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy

lekarz /ˈlɛkaʃ/ (n)
γιατρός, ιατρός
  (medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt;

lekarz rodzinny /ˈlɛkaʃ rɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (n)
οικογενειακός ιατρός
  (medycyna, medyczny) lekarz, specjalista medycyny rodzinnej;

lekceważenie /ˌlɛkʦ̑ɛvaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
περιφρόνηση, υποτίμηση
  traktowanie kogoś z pogardą, bez dostatecznej uwagi

lekceważyć /ˌlɛkʦ̑ɛˈvaʒɨʨ̑/ (v)
περιφρονώ, υποτιμώ
  traktować kogoś lub coś pogardliwie, bez szacunku lub zainteresowania

lekceważący /lˌɛktsɛvaʒˈɔntsɨ/ (adj)
ασεβής
  świadczący o lekceważeniu, bagatelizowaniu

lekcja /ˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
μάθημα
  jednostka zajęć dydaktycznych

lekka śmierć /ˈlɛkːa ˈɕmʲjɛrʲʨ̑/ (n)
ανώδυνος θάνατος, ευθανασία
  śmierć bezbolesna i bez cierpienia

lekki /ˈlɛcːi/ (adj)
αλαφριός, αλαφρός, αλαφρύς, ελαφριός, ελαφρός, ελαφρύς
  o słabej sile, niskim natężeniu

lekkoatletyka /ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka/ (n)
στίβος
  (sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty;

lekkość /lˈɛkkɔɕtɕ/ (n)
ελαφρότητα
  cecha tego, co lekkie

leksykografia /lˌɛksɨkɔɡrˈafja/ (n)
λεξικογραφία
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników;
  tworzenie słowników, słownikarstwo

lelek kozodój /ˈlɛlɛk ːɔˈzɔduj/ (n)
γιδοβυζάστρα, ευρωπαϊκό γιδοβύζι
  (ornitologia, ornitologiczny) europejski ptak leśny ze sztywnymi piórami otaczającymi dziób;

lemiesz /ˈlɛ̃mʲjɛʃ/ (n)
ύνιδα
  (anatomia, anatomiczny) płaska kość stanowiąca tylną część przegrody nosowej;
υνί
  (rolnictwo, rolniczy) dolna część pługa odcinająca skibę;
άκρο σάρωση, λεπίδα
  (technologia, technika, techniczny) element roboczy spycharki lub równiarki;
αγκύρωση πυροβόλο
  (wojskowość, wojskowy) płyta przy lawecie działa zapobiegająca odrzutowi przy wystrzale

lemoniada /ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada/ (n)
λεμονάδα, γκαζόζα
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z cytryn

leninowski /ˌlɛ̃ɲĩˈnɔfsʲci/ (adj)
λενινιστικός
  związany z Włodzimierzem Leninem albo leninizmem, właściwy dla leninizmu

lenistwo /lɛ̃ˈɲistfɔ/ (n)
τεμπελιά
  odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku

leniwiec /lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑/ (n)
βραδύπους, βραδύποδας
  (zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);

leniwy /lɛ̃ˈɲivɨ/ (adj)
τεμπέλης
  charakteryzujący się lenistwem

lepiej /ˈlɛpʲjɛ̇j/ (adv)
κάλλιο, καλύτερα
  (zobacz) dobrze
  nie powinno się (robić czegoś)

lepiej późno niż wcale /ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ/ (proverb)
κάλλιο αργά παρά ποτέ
  sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale

lepiej zapobiegać niż leczyć /ˈlɛpʲjɛ̇j ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ ˈɲiʃ ˈlɛʧ̑ɨʨ̑/ (proverb)
κάλλιο γαϊδουρόδενε, παρά γαϊδουρογύρευε
  bardziej opłaca się zapobieganie niż naprawianie zaniedbań i błędów

lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu /ˈlɛpʃɨ ˈvrubɛl ˈv‿ɡarʲɕʨ̑i ˈɲiʒ ˈɡɔwɔ̃mp na‿ˈdaxu/ (proverb)
κάλλιο πέντε και στο χέρι, παρά δέκα και καρτέρει
  lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał

lesbijka /lɛzˈbʲijka/ (n)
λεσβία
  homoseksualna kobieta;

lesbofobia /lˌɛzbɔfˈɔbja/ (n)
λεσβοφοβία
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec lesbijek;

lesisty /lɛˈɕistɨ/ (adj)
δασοσκέπαστος, δασοσκεπής
  obfitujący w lasy, pokryty lasami

letni /ˈlɛtʲɲi/ (adj)
θερινός
  taki, który odbywa się w lecie, odnosi się do lata; jest przystosowany do lata

letniość /ˈlɛtʲɲɔ̇ɕʨ̑/ (n)
χλιαρότητα
  cecha, tego co letnie, średnie, bez temperamentu, bez wyrazu

letnisko /lɛtɲˈiskɔ/ (n)
εξοχή
  osada lub miejscowość o funkcji wypoczynkowej, często zamieszkała tylko sezonowo;

lew /lɛf/ (n)
λιοντάρι, λέων
  (zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych;

lewa /ˈlɛva/ (n)
μπάζα, χαρτωσιά, λεβέ
  (termin karciany) karty wzięte przez gracza na jednym etapie rozgrywki

lewar /lˈɛvar/ (n)
γρύλος
  (technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewarek /lɛˈvarɛk/ (n)
γρύλος
  (technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewatywa /ˌlɛvaˈtɨva/ (n)
κλύσμα, ένεμα
  (medycyna, medyczny) zabieg leczniczy polegający wprowadzenie do odbytnicy ciepłej wody, czasem z dodatkiem leków lub soli, w celu wywołania wypróżnienia;

lewicowiec /lˌɛvitsˈɔvʲɛts/ (n)
αριστερός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik lewicy

lewicowy /ˌlɛvʲiˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
αριστερός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy

lewo /ˈlɛvɔ/ (n)
αριστερά
  lewa strona

leworęczny /ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
ζερβοχέρης
  posługujący się głównie lewą ręką

leworęczny /ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (n)
αριστερόχειρας
  osoba leworęczna (1.1)

lewoskrętny /ˌlɛvɔˈskrɛ̃ntnɨ/ (adj)
αριστερόστροφος
  taki, który skręca się odwrotnie do ruchu wskazówek zegara

lewy /ˈlɛvɨ/ (adj)
αριστερός
  znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka

leśnictwo /lɛɕˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
δασολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną
δασοπονία
  (urzędowy) dział gospodarki zajmujący się zagospodarowaniem, ochroną i użytkowaniem zasobów leśnych

leśniczy /lɛɕˈɲiʧ̑ɨ/ (n)
δασοφύλακας
  (leśnictwo) pracownik zajmujący się gospodarowaniem lasu, odpowiedzialny za obszar leśnictwa

leśnik /ˈlɛɕɲik/ (n)
δασοκόμος, δασοφύλακας
  pracownik lub urzędnik zajmujący się zagospodarowaniem lasu

leżak /ˈlɛʒak/ (n)
ξαπλώστρα
  rodzaj fotela, służący do leżenia; zwykle składany, co umożliwia jego łatwy transport

libański /lʲiˈbãj̃sʲci/ (adj)
λιβανέζικος
  odnoszący się do państwa Liban

liberia /lʲiˈbɛrʲja/ (n)
λιβρέα
  (historia, historyczny, historycznie) uniform używany przez służbę królewską i magnacką, a także urzędników dworskich

libero /lʲiˈbɛrɔ/ (n)
λίμπερο
  (sport, sportowy) w piłce nożnej: stoper grający najbliżej bramki, kierujący całą obroną
  (sport, sportowy) w siatkówce: zawodnik mogący brać udział jedynie w obronie, wyróżniający się spośród kolegów z zespołu innym kolorem koszulki

libido /lʲiˈbʲidɔ/ (n)
λίμπιντο
  (seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego;

libijski /lʲiˈbʲijsʲci/ (adj)
λιβυκός
  odnoszący się do Libii

licealistka /ˌlʲiʦ̑ɛaˈlʲistka/ (n)
μαθήτρια λύκειο
  uczennica liceum

licencja poetycka /lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja ˌpɔɛˈtɨʦ̑ka/ (n)
ποιητική άδεια
  (literacko) swoboda poetycka dopuszczająca odstępstwa od norm językowych, reguł formalnych lub wierności w opisie faktów;

liceum /lʲiˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
λύκειο
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;

lichwiarz /lˈixfʲaʃ/ (n)
τοκογλύφος
  (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek pożyczający pieniądze na wysoki procent

liczba /ˈlʲiʤ̑ba/ (n)
αριθμός, πλήθος
  (matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);
αριθμός
  grupa o określonej liczebności
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa
αριθμός, νούμερο
  zapis liczby (1.1)

liczba atomowa /ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva/ (n)
ατομικός αριθμός
  (fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu;

liczba całkowita /ˈlʲiʤ̑ba ˌʦ̑awkɔˈvʲita/ (n)
ακέραιος αριθμός, ακέραιος
  (matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;

liczba mnoga /ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa/ (n)
πληθυντικός
  (gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element

liczba pierwsza /ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa/ (n)
πρώτος αριθμός
  (matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;

liczba podwójna /ˈlʲiʤ̑ba pɔˈdvujna/ (n)
δυϊκός
  (gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego dokładnie dwa elementy, różna od liczby mnogiej;

liczba pojedyncza /ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a/ (n)
ενικός
  (gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy;

liczba wymierna /lˈidʒba vɨmjˈɛrna/ (n)
ρητός αριθμός
  (matematyka, matematyczny) liczba dająca się przedstawić jako ułamek liczb całkowitych;

liczebnik /lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik/ (n)
αριθμητικό
  (gramatyka) nazwa liczby

liczebnik porządkowy /litʃˈɛbɲik pˌɔʒɔntkˈɔvɨ/ (n)
τακτικό αριθμητικό
  (gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu

liczebnikowy /ˌlʲiʧ̑ɛbʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
αριθμητικός
  (językoznawstwo, językoznawczy) mający cechy liczebnika lub mający związek z liczebnikiem

licznik /ˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
αριθμητής
  (matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową;
μετρητής
  urządzenie służące do pomiaru jakiejś wielkości naliczanej w czasie;

ligatura /ˌlʲiɡaˈtura/ (n)
λεγκάτο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający następstwo dwu lub więcej nut;

likier /ˈlʲicɛr/ (n)
λικέρ
  słodki i mocny napój alkoholowy;

likoryna /lˌikɔrˈɨna/ (n)
λυκορίνη
  (chemia, chemiczny) (botanika, botaniczny) trujący alkaloid stosowany również jako lek, występujący w roślinach z rodziny amarylkowatych

liktor /lˈiktɔr/ (n)
ραβδούχος
  (historia, historyczny, historycznie) rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;

lilak /ˈlʲilak/ (n)
πασχαλιά
  (botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych;

lilia /ˈlʲilʲja/ (n)
κρίνο, λείριον
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych;

limfa /lˈimfa/ (n)
λέμφος
  (fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;

limfocyt /lʲĩw̃ˈfɔʦ̑ɨt/ (n)
λεμφοκύτταρο
  (biologia, biologiczny) typ komórki znajdującej się we krwi i limfie, podklasa leukocytów;

limnologia /ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja/ (n)
λιμνολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;

limonit /lʲĩˈmɔ̃ɲit/ (n)
λειμωνίτης
  (geologia, geologiczny) żółtobrązowa bądź ciemnobrunatna bardzo drobnoziarnista lub skrytokrystaliczna mieszanina minerałów (tlenków i wodorotlenków żelaza);

limuzyna /lˌimuzˈɨna/ (n)
λιμουζίνα
  (motoryzacja) luksusowy samochód;

lin /lʲĩn/ (n)
γλίνι, γλινάρι, γλινί
  (ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba;

lingwistyczny /lˌiŋɡvistˈɨtʃnɨ/ (adj)
γλωσσολογικός
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z lingwistyką lub dotyczący lingwisty

lingwistyka /lʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
γλωσσολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku

linia /ˈlʲĩɲja/ (n)
γραμμή
  kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka
  trasa dla środków lokomocji
  umowna granica czegoś
  wiersz tekstu

linie lotnicze /lˈiɲʲɛ lɔtɲˈitʃɛ/ (n)
αεροπορική εταιρία
  (lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego;

linijka /lʲĩˈɲijka/ (n)
ρίγα, χάρακας
  przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

link /lʲĩŋk/ (n)
σύνδεσμος
  (informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie

linkomycyna /ˌlʲĩŋkɔ̃mɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
λινκομυκίνη
  (biochemia, biochemiczny) antybiotyk z grupy linkozamidów

linoleum /ˌlʲĩnɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
λινόλαιο
  wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego;

linoskoczek /ˌlʲĩnɔˈskɔʧ̑ɛk/ (n)
σχοινοβάτης
  cyrkowiec wykonujący ćwiczenia gimnastyczne na wysoko zawieszonej linie

lipa /ˈlʲipa/ (n)
φιλύρα, φλαμουριά
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., rodzaj drzew liściastych z podrodziny lipowatych;

lipid /ˈlʲipʲit/ (n)
λιπίδιο
  (biochemia, biochemiczny) związek chemiczny tworzący cząsteczki hydrofobowe albo amfifilne, służący głównie do magazynowania energii lub jako substrat budulcowy komórek i tkanek;

lipiec /ˈlʲipʲjɛʦ̑/ (n)
Ιούλιος, ιούλιος
  siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

lipień /ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
θύμαλος, θύμαλλος
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych;

lipo- /lˈipɔ/
λιπ-, λιπο-, λιπό-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na związek znaczeniowy z tłuszczem

liposukcja /ˌlʲipɔˈsukʦ̑ʲja/ (n)
λιποαναρρόφηση
  (medycyna, medyczny) zabieg odsysania tkanki tłuszczowej;

lira /ˈlʲira/ (n)
λίρα
  (historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta Malty;
  (jednostka monetarna) waluta Turcji;
λύρα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy strunowy instrument muzyczny, posiadający trzy lub cztery struny, popularny na Krecie, Dodekanezie, w Tracji i wśród uchodźców z Azji Mniejszej
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, szarpany posiadający od czterech do dziesięciu strun;

liryzm /lˈirɨzm/ (n)
λυρισμός
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwiastek uczuciowy w utworze lub zachowaniu osób

lis /lʲis/ (n)
αλεπού
  (zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik z rodziny psów o długim i puszystym ogonie;

list /lʲist/ (n)
επιστολή, γράμμα
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu
  papier, na którym napisano wypowiedź (1.1)
γράμμα, επιστολή
  wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie

list otwarty /ˈlʲist ɔtˈfartɨ/ (n)
ανοιχτή επιστολή
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) upubliczniony list z apelem lub deklaracją;

list polecony /lˈist pˌɔlɛtsˈɔnɨ/ (n)
συστημένο γράμμα
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) list przyjmowany za potwierdzeniem nadania, rejestrowany oraz doręczany adresatowi za pokwitowaniem odbioru

lista /ˈlʲista/ (n)
λίστα
  elementy zapisane w kolejności

listek figowy /ˈlʲistɛk fʲiˈɡɔvɨ/ (n)
φύλλο συκής
  (związek frazeologiczny) osłona czegoś, co z jakichś względów chciałoby się ukryć, nie ujawniać; przykrywka dla czegoś, parawan
  (związek frazeologiczny) skąpa przysłona nagości

listonosz /lʲiˈstɔ̃nɔʃ/ (n)
ταχυδρόμος
  pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listopad /lʲiˈstɔpat/ (n)
Νοέμβριος, Νοέμβρης
  jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

listopadowy /ˌlʲistɔpaˈdɔvɨ/ (adj)
νοεμβριανός
  mający miejsce, odbywający się w listopadzie

listwa przypodłogowa /lˈistfa pʃˌɨpɔdwɔɡˈɔva/ (n)
σοβατεπί
  (budownictwo) podłużny dekoracyjny element konstrukcyjny, który wykańcza ścianę przy podłodze

lit /lʲit/ (n)
λίθιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;
λίτας
  (jednostka monetarna) dawna waluta Litwy;

litanijny /lˌitaɲˈijnɨ/ (adj)
λιτανικός
  związany z litanią

litera /lʲiˈtɛra/ (n)
γράμμα
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

litera prawa /lʲiˈtɛra ˈprava/ (n)
γράμμα του νόμου
  dosłowne brzmienie, strona formalna tekstu prawnego, przepisu itp.

literatura /ˌlʲitɛraˈtura/ (n)
λογοτεχνία
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

litewski /lʲiˈtɛfsʲci/ (adj)
λιθουανικός
  odnoszący się do Litwy lub Litwinów

litograf /litˈɔɡraf/ (n)
λιθογράφος
  (sztuka) artysta, rzemieślnik stosujący technikę litografii

litosfera /ˌlʲitɔˈsfɛra/ (n)
λιθόσφαιρα
  (geologia, geologiczny) zewnętrzna, najbardziej sztywna sfera kuli ziemskiej;

litotomia /ˌlʲitɔˈtɔ̃mʲja/ (n)
λιθοτομία
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie kamieni nerkowych

litość /ˈlʲitɔɕʨ̑/ (n)
οίκτος, λύπηση
  współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś

litraż /ˈlʲitraʃ/ (n)
κυβισμός
  pojemność zbiornika lub naczynia wyrażona w litrach

liza /ˈlʲiza/ (n)
λύση
  (biologia, biologiczny) rozpad na cząstki elementarne;

lizać /ˈlʲizaʨ̑/ (v)
γλείφω
  dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

lizus /ˈlʲizus/ (n)
γλείφτης, κωλογλείφτης, κόλακας, τσανακογλείφτης
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy

liściasty /lʲiɕˈʨ̑astɨ/ (adj)
πλατύφυλλος
  mający liście, złożony z drzew lub krzewów mających liście

liścik /ˈlʲiɕʨ̑ik/ (n)
γραμματάκι
  (zdrobniale) od: list

liść /lʲiɕʨ̑/ (n)
φύλλο
  (botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;

liść laurowy /ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ/ (n)
φύλλο δάφνης
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa

locha /ˈlɔxa/ (n)
γουρούνα
  (zoologia, zoologiczny) dorosła samica świni

lodowiec /lɔˈdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
παγετώνας
  (geologia, geologiczny) ogromna masa lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu;

lodołamacz /ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑/ (n)
παγοθραυστικό, παγοθραύστης
  statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;

lody /lˈɔdɨ/ (n)
παγωτό
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków

lodówka /lɔˈdufka/ (n)
χιονόπαπια
  (ornitologia, ornitologiczny) Clangula hyemalis, gatunek morskiej kaczki;
ψυγείο
  pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;

logarytm /lɔˈɡarɨtm̥/ (n)
λογάριθμος
  (matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;

logiczny /lɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
λογικός
  (potocznie, potoczny) mający sens, zrozumiały, rozsądny
  związany z logiką, zgodny z logiką

logika /ˈlɔɟika/ (n)
λογική
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;
  poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych

logo /ˈlɔɡɔ/ (n)
λογοτύπο, λογοτύπος
  znak graficzny spełniający rolę marketingową i informacyjną;

logotyp /lɔɡˈɔtɨp/ (n)
λογότυπο, λογότυπος
  (drukarstwo, drukarski) czcionka lub matryca zawierająca skrót wyrazu lub wyrażenia;
  logo w formie tekstowej zawierające nazwę firmy lub jej akronim;

lojalność /lɔjˈalnɔɕtɕ/ (n)
εντιμότητα
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest lojalne; cecha tych, którzy są lojalni

lokaj /lˈɔkaj/ (n)
λακές, βαλές
  człowiek usługujący w bogatym dom lub na dworze panującego

lokalizacja /ˌlɔkalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
εντοπισμός
  usytuowanie, położenie jakiegoś obiektu; miejsce, pozycja zajmowana przez jakiś obiekt

lokalny /lɔˈkalnɨ/ (adj)
τοπικός, επιτόπιος
  związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca

lokomotywa /ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva/ (n)
μηχανή
  (kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .

loksodroma /lˌɔksɔdrˈɔma/ (n)
λοξοδρομία, πλαγιοδρομία
  (nawigacja) (matematyka, matematyczny) linia krzywa na powierzchni kuli, przecinająca wszystkie południki pod tym samym kątem;

lokówka /lɔˈkufka/ (n)
σίδερο για μπούκλες
  (fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco
μπικουτί, ρόλεϊ
  (fryzyjski) wałek wykonany z metalu lub tworzyw sztucznych, służący do zakręcania włosów

lombard /ˈlɔ̃mbart/ (n)
ενεχυροδανειστήριο
  instytucja udzielająca pożyczek pod zastaw przedmiotów lub papierów wartościowych;

londynka /lɔ̃nˈdɨ̃nka/ (n)
Λονδρέζα
  mieszkanka Londynu

londyńczyk /lɔ̃nˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Λονδρέζος
  mieszkaniec Londynu

londyński /lɔ̃nˈdɨ̃j̃sʲci/ (adj)
λονδρέζικος
  pochodzący z Londynu, dotyczący Londynu

lord /lɔrt/ (n)
λόρδος
  mężczyzna posiadający tytuł lorda (1.1)
  tytuł szlachecki stosowany w Anglii i Szkocji

lorens /ˈlɔrɛ̃w̃s/ (n)
λορένσιο, λωρένσιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103;

lornetka /lɔrˈnɛtka/ (n)
κιάλια
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych

losowy /lɔˈsɔvɨ/ (adj)
τυχαίος
  przypadkowy, niezależny od decyzji

lot /lɔt/ (n)
πτήση
  przemieszczanie się w jakiejś przestrzeni w powietrzu
  podróż, np. samolotem, balonem

lotnictwo /lɔtʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
αεροπορία
  ogół zagadnień związanych ze wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi;

lotnisko /lɔtʲˈɲiskɔ/ (n)
αεροδρόμιο, αερολιμένας
  wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych;

lotniskowiec /ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑/ (n)
αεροπλανοφόρο
  (wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;

lotność /lˈɔtnɔɕtɕ/ (n)
πτητικότητα
  (fizyka, fizyczny) właściwość niektórych substancji do występowania w stanie lotnym lub do przechodzenia w stan lotny

lotos /ˈlɔtɔs/ (n)
λωτός
  (botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych;

lub /lup/ (conjunction)
ή
  spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;

lubieżność /luˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
ασέλγεια, λαγνεία
  cecha tego, co lubieżne, wyuzdane, rozerotyzowane, rozpustne

lubieżny /luˈbʲjɛʒnɨ/ (adj)
λάγνος, φιλήδονος
  rozpustny, sprośny

lucerna /luˈʦ̑ɛrna/ (n)
αλφάλφα, τριφύλλι
  (botanika, botaniczny) rodzaj jednorocznych lub dwuletnich bylin z rodziny bobowatych;

ludność /ˈludnɔɕʨ̑/ (n)
πληθυσμός
  ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium

ludobójstwo /ˌludɔˈbujstfɔ/ (n)
γενοκτονία
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;

ludowy /luˈdɔvɨ/ (adj)
δημοτικός
  dotyczący obszarów wiejskich i chłopów
λαϊκός
  pochodzący od ludu
  przeznaczony dla ludu, powszechny

ludożerca /ˌludɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
ανθρωποφάγος
  człowiek zjadający mięso ludzkie

ludożerczy /lˌudɔʒˈɛrtʃɨ/ (adj)
ανθρωποφάγος
  właściwy ludożercy

ludożerstwo /ˌludɔˈʒɛrstfɔ/ (n)
ανθρωποφαγία
  jedzenie mięsa ludzkiego przez innych ludzi

ludzik /lˈudʑik/ (n)
ανθρωπάκι
  lekceważąco o człowieku

ludzki /ˈluʦ̑ʲci/ (adj)
ανθρώπινος
  odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka
  cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka

lukrecja /luˈkrɛʦ̑ʲja/ (n)
γλυκόριζα
  (botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji;

luksemburski /ˌluksɛ̃mˈbursʲci/ (adj)
λουξεμβουργιανός
  odnoszący się do miasta Luksemburg
  odnoszący się do państwa Luksemburg

luksus /ˈluksus/ (n)
λούσο, τρυφή
  warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek;
λούσο
  zbędny przedmiot zaspokajający czyjś wyszukany gust, czyjeś wygórowane wymagania

luksusowy /lˌuksusˈɔvɨ/ (adj)
πολυτελής, λουξ, λουσάτος
  taki, który jest przejawem luksusu, bogatego życia

lunapark /lũˈnapark/ (n)
λούνα παρκ
  teren z zespołem urządzeń rozrywkowych;

lusterko wsteczne /luˈstɛrkɔ ˈfstɛʧ̑nɛ/ (n)
κεντρικός καθρέφτης, πλαϊνός καθρέφτης
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) lusterko pojazdu (samochodu, samolotu) znajdujące się w polu widzenia kierowcy, służące do obserwacji tego, co dzieje się z tyłu, bez odwracania głowy

lustro /ˈlustrɔ/ (n)
καθρέφτης
  gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;

lutet /ˈlutɛt/ (n)
λουτήτιο, λουτέτσιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

lutnik /lˈutɲik/ (n)
κατασκευαστής έγχορδος όργανο
  rzemieślnik, który konstruuje i naprawia strunowe instrumenty muzyczne

lutować /luˈtɔvaʨ̑/ (v)
συγκολλώ
  (technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem

luty /ˈlutɨ/ (n)
Φεβρουάριος, Φλεβάρης
  drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

lwi /lvʲi/ (possessiveAdjective)
λιονταρίσιος
  należący do lwa

lwia część /ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑/ (idiom)
μερίδα του λέοντος
  ironiczne określenie zagarniętej całości lub niemalże całości, jako efekt współpracy z kimś silniejszym

lwica /ˈlvʲiʦ̑a/ (n)
λιονταρίνα, λέαινα
  (zoologia, zoologiczny) samica lwa

lód /lut/ (n)
πάγος
  stały stan skupienia wody;
  (potocznie, potoczny) lodowisko
παγωτό, πάγος
  (potocznie, potoczny) porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

ląd /lɔ̃nt/ (n)
ξηρά, στεριά, γη
  obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów;

lądowanie /ˌlɔ̃ndɔˈvãɲɛ/ (n)
προσγείωση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: lądować

lądowy /lɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
χερσαίος
  dotyczący lądu, odbywający się na lądzie, żyjący na lądzie

lędźwiowy /lɛ̃ɲʥ̑ˈvʲjɔvɨ/ (adj)
οσφυϊκός
  (przymiotnik) od lędźwie

lśnienie /ˈl̥ʲɕɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
γυαλάδα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: lśnić

lśnić /l̥ʲɕɲiʨ̑/ (v)
γυαλίζω
  świecić, błyszczeć, odbijać światło

macedoński /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (adj)
μακεδονικός
  odnoszący się do krainy Macedonii w Grecji lub mieszkańców tego regionu
σκοπιανός, τα Σκόπια
  odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków

macedoński /ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃j̃sʲci/ (n)
Σλαβομακεδονική
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Macedonii;
Μακεδονική
  (językoznawstwo, językoznawczy) język wymarły używany przez starożytnych mieszkańców Macedonii;

macica /maˈʨ̑iʦ̑a/ (n)
μήτρα
  (anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;

maciczny /matɕˈitʃnɨ/ (adj)
μητρικός
  dotyczący macicy

macierz /ˈmaʨ̑ɛʃ/ (n)
μήτρα, πίνακας
  (matematyka, matematyczny) prostokątna tablica wielkości należących do pewnego ciała K lub pierścienia;

macierzanka /ˌmaʨ̑ɛˈʒãnka/ (n)
θυμάρι
  (botanika, botaniczny) Thymus L., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

macierzyński /ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃sʲci/ (adj)
μητρικός
  dotyczący macierzyństwa, właściwy matce

macierzyństwo /ˌmaʨ̑ɛˈʒɨ̃j̃stfɔ/ (n)
μητρότητα
  bycie matką

macocha /maˈʦ̑ɔxa/ (n)
μητριά
  żona ojca, ale nie matka

maczuga /matʃˈuɡa/ (n)
ρόπαλο, ματσούκα, ματσούκι
  jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;

madagaskarski /ˌmadaɡaˈskarsʲci/ (adj)
μαλγασικός
  odnoszący się do państwa Madagaskar

madejowe łoże /ˌmadɛˈjɔvɛ ˈwɔʒɛ/ (n)
τροχός
  (historia, historyczny, historycznie) narzędzie tortur w formie ławy z kołowrotem do rozciągania kończyn;

madrytczyk /maˈdrɨṭʧ̑ɨk/ (n)
Μαδριλένος
  mieszkaniec Madrytu

madrytka /maˈdrɨtka/ (n)
Μαδριλένα
  mieszkanka Madrytu

maestria /maˈɛstrʲja/ (n)
μαεστρία
  artyzm, mistrzostwo

mafijny /maˈfʲijnɨ/ (adj)
μαφιόζικος
  dotyczący mafii; taki, który jest związany z mafią; mający charakter mafii

mafioso /maˈfʲjɔzɔ/ (n)
μαφιόζος
  członek mafii

magazyn /maˈɡazɨ̃n/ (n)
μαγκαζίνο
  cykliczna audycja radiowa lub telewizyjna
περιοδικό
  czasopismo
αποθήκη
  pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów

magazynek /mˌaɡazˈɨnɛk/ (n)
γεμιστήρα, γεμιστήρας
  (zdrobniale) od: magazyn

magazynować /ˌmaɡazɨ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
αποθηκεύω
  przechowywać w magazynie

magia /ˈmaɟja/ (n)
μαγεία
  (ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

magicznie /maɡʲˈitʃɲʲɛ/ (adv)
μαγικά
  w sposób magiczny

magma /ˈmaɡma/ (n)
μάγμα
  (geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;

magnes /ˈmaɡnɛs/ (n)
μαγνήτης
  przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

magnetofon /ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n/ (n)
μαγνητόφωνο
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

magnetofon kasetowy /mˌaɡnɛtˈɔfɔn kˌasɛtˈɔvɨ/ (n)
κασετόφωνο
  (elektronika, elektroniczny) przenośne lub stacjonarne urządzenie do nagrywania lub odtwarzana dźwięku z kaset magnetofonowych;

magnetyczny /ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
μαγνητικός
  (fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes
  taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym)

magnez /ˈmaɡnɛs/ (n)
μαγνήσιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

magnezyt /maɡnˈɛzɨt/ (n)
μαγνησίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;

magnolia /maɡˈnɔlʲja/ (n)
μανόλια
  (botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;

mahoń /ˈmaxɔ̃ɲ/ (n)
μαόνι
  (potocznie, potoczny) mebel z mahoniu (1.1)
μαόνι, ακαγιού, ακαζού
  drewno otrzymywane z mahoniowca
ακαγιού, ακαζού
  kolor czerwonobrunatny
  mahoniowiec

maj /maj/ (n)
Μάης Μάιος, Μάιος
  piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

majeranek /ˌmajɛˈrãnɛk/ (n)
μαντζουράνα, ματζουράνα
  (botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

majonez /maˈjɔ̃nɛs/ (n)
μαγιονέζα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

major /ˈmajɔr/ (n)
ταγματάρχης, επισμηναγός
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

majorowa /ˌmajɔˈrɔva/ (n)
ταγματαρχίνα
  żona majora

majstersztyk /majˈstɛrʃtɨk/ (n)
αριστούργημα
  (książkowy) coś wyjątkowo udanego, umiejętnie przeprowadzonego; osiągnięcie

makaron /maˈkarɔ̃n/ (n)
μακαρόνι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

make-up /mˈakɛˈup/ (n)
μέικ απ
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podkład pod makijaż

makieta /maˈcɛta/ (n)
μακέτα
  model czegoś wykonany w małej skali

makijaż /maˈcijaʃ/ (n)
μακιγιάζ
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy
μακιγιάζ, μέικ απ
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

makrela /maˈkrɛla/ (n)
σκουμπρί
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

makrocząsteczka /ˌmakrɔʧ̑ɔ̃w̃ˈstɛʧ̑ka/ (n)
μακρομόριο
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) cząsteczka zbudowana z bardzo dużej liczby atomów;

maksymalny /ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ/ (adj)
μέγιστος
  taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu)

makówka /maˈkufka/ (n)
κάψα παπαρούνας, κωδία της μήκωνος
  (botanika, botaniczny) owoc maku w formie torebki z nasionami

malachit /maˈlaxʲit/ (n)
μαλαχίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;

malagijski /mˌalaɡʲˈijski/ (adj)
από η Μάλαγα
  związany z Malagą, dotyczący Malagi

malakologia /ˌmalakɔˈlɔɟja/ (n)
μαλακολογία, μαλακοζωολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się mięczakami;

malaria /maˈlarʲja/ (n)
ελονοσία
  (medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

malarstwo /maˈlarstfɔ/ (n)
ζωγραφική
  (sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

malarz /ˈmalaʃ/ (n)
μπογιατζής, ζωγράφος
  (budownictwo) rzemieślnik, który maluje ściany i inne części budynku
ζωγράφος
  (sztuka) artysta, który maluje obrazy

malediwski /ˌmalɛˈdʲifsʲci/ (adj)
μαλδιβικός
  odnoszący się do państwa Malediwy

malezyjski /ˌmalɛˈzɨjsʲci/ (adj)
μαλαισιακός, μαλαισιανός
  odnoszący się do państwa Malezja

maleńki /maˈlɛ̃ɲci/ (adj)
μικρούλικος
  (zdrobniale) od: mały

malina /maˈlʲĩna/ (n)
σμεουριά, βατομουριά
  (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
βατομουριά, σμεουριά
  (botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej
σμέουρο
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2)

malować /maˈlɔvaʨ̑/ (v)
βάφω
  (technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem
ζωγραφίζω
  (sztuka) tworzyć obraz lub dzieło malarskie
βάφομαι
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) robić sobie makijaż
ζωγραφίζομαι
  (o uczuciu, stanie ducha) ukazywać się, uwidaczniać się na twarzy lub w postawie człowieka

maltański /malˈtãj̃sʲci/ (adj)
μαλτέζικος
  (geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Malta
  (geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta

maltański /malˈtãj̃sʲci/ (n)
μαλτέζικα
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Malty;

mama /ˈmãma/ (n)
μαμά, μάνα
  (potocznie, potoczny) matka

mammografia /ˌmãmːɔˈɡrafʲja/ (n)
μαστογραφία
  (medycyna, medyczny) radiologiczne badanie piersi;

mamrotać /mãmˈrɔtaʨ̑/ (v)
μουρμουρίζω
  mówić cicho i niewyraźnie

mamusia /mãˈmuɕa/ (n)
μαμάκα, μανούλα
  (zdrobniale) matka

manat /ˈmãnat/ (n)
μανάτ
  (jednostka monetarna) waluta Azerbejdżanu;
  (jednostka monetarna) waluta Turkmenistanu;

manatki /mãˈnatʲci/ (n)
πράγμα
  (potocznie, potoczny) drobiazgi, rzeczy osobiste, pakunki

mandarynka /ˌmãndaˈrɨ̃nka/ (n)
μανταρινιά
  (botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;
μανδαρινόπαπια, πάπια μανδαρίνος
  (ornitologia, ornitologiczny) Aix galericulata, ptak wodny z rodziny kaczkowatych;
μανταρίνι
  (spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce

mandat /ˈmãndat/ (n)
πρόστιμο
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara w postaci grzywny za wykroczenie;

mandolina /ˌmãndɔˈlʲĩna/ (n)
μαντολίνο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny;

manekin /mãˈnɛcĩn/ (n)
κούκλα
  figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka;

manewry /mãˈnɛvrɨ/ (n)
άσκηση
  (wojskowość, wojskowy) ćwiczenia wojskowe w terenie, w warunkach zbliżonych do bojowych

mangan /ˈmãŋɡãn/ (n)
μαγγάνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

manicure /mˌaɲitsˈurɛ/ (n)
μανικιούρ
  pielęgnacja dłoni, paznokci u rąk;

manierka /maɲʲˈɛrka/ (n)
παγούρι
  płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i skautów do przenoszenia płynów;

manna z nieba /ˈmãnːa ˈzʲ‿ɲɛba/ (n)
μάννα εξ ουρανού
  coś dobrego, co przychodzi nagle, niespodziewanie lub łatwo (bez wysiłku)

manometr /mãˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
μανόμετρο
  przyrząd do mierzenia ciśnienia;

manuskrypt /mãˈnuskrɨpt/ (n)
χειρόγραφο
  (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie;

maoista /ˌmaɔˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
μαοϊστής
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik maoizmu

maoizm /maˈɔizm/ (n)
μαοϊσμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;

mapa /ˈmapa/ (n)
χάρτης, άτλαντας
  graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

mapa topograficzna /ˈmapa ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑na/ (n)
τοπογραφικός χάρτης
  dokładna mapa terenu, która szczegółowo przedstawia elementy jego powierzchni;

maraton /maˈratɔ̃n/ (n)
μαραθώνιος
  (sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m

maratończyk /ˌmaraˈtɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
μαραθωνοδρόμος
  biegacz biorący udział w maratonie

marcepan /marˈʦ̑ɛpãn/ (n)
αμυγδαλόπαστα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana w do wyrobów cukierniczych;

marchew /ˈmarxɛf/ (n)
καρότο
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodzaju selerowatych, Daucus L.;

marcowy /mar.ˈʦ̑ɔ.vɨ/ (adj)
μαρτιάτικος
  odnoszący się do marca, trzeciego miesiąca roku

margaryna /ˌmarɡaˈrɨ̃na/ (n)
μαργαρίνη
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

margines /marɡʲˈinɛs/ (n)
περιθώριο
  niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu;
  (przenośnie, przenośnia) coś, co dzieje się poza głównym nurtem

marihuana /ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna/ (n)
μαριχουάνα
  substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

marinizm /maˈrʲĩɲism̥/ (n)
μαρινισμός
  (literacko) styl poetycki związany z literaturą włoskiego baroku;

marionetka /ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka/ (n)
μαριονέτα
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków

markasyt /markˈasɨt/ (n)
μαρκασίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, dwusiarczek żelaza;

markiz /mˈarkis/ (n)
μαρκήσιος
  tytuł arystokratyczny pomiędzy księciem a hrabią;

markiza /marʲˈciza/ (n)
μαρκησία
  arystokratka – żona markiza
τέντα
  daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.

marksista /marʲˈcɕista/ (n)
μαρξιστής
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik marksizmu

marksistowsko-leninowski /mˌarkɕistˈɔfskɔlˌɛɲinˈɔfski/ (adj)
μαρξιστικός-λενινιστικός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z marksizmem-leninizmem, dotyczący marksizmu-leninizmu

marksizm /ˈmarʲcɕism̥/ (n)
μαρξισμός
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

marmur /ˈmarmur/ (n)
μάρμαρο
  (geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

marokański /ˌmarɔˈkãj̃sʲci/ (adj)
μαροκινός
  odnoszący się do Maroka

marskość /ˈmarskɔɕʨ̑/ (n)
κίρρωση
  (medycyna, medyczny) stwardnienie narządu i związane z tym upośledzenie jego czynności

martwa natura /ˈmartfa naˈtura/ (n)
νεκρή φύση
  (sztuka) kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp.

martwić /ˈmartfʲiʨ̑/ (v)
στεναχωρώ, στενοχωρώ
  wzbudzać niepokój, obawę, smutek

martwy /ˈmartfɨ/ (adj)
νεκρός, πεθαμένος
  taki, który umarł

marynarka /ˌmarɨ̃ˈnarka/ (n)
σακάκι
  (krawiectwo) rodzaj męskiej kurtki, noszonej jako część garnituru lub munduru
ναυτικό
  (wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie albo ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu

marynarka wojenna /ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa/ (n)
πολεμικό ναυτικό
  (wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;

marynarz /maˈrɨ̃naʃ/ (n)
ναύτης
  (marynarka) człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

marzec /ˈmaʒɛʦ̑/ (n)
Μάρτιος, Μάρτης
  trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

marzenie /maˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
όνειρο
  ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu
  fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś
  (przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego

marzyć /ˈmaʒɨʨ̑/ (v)
ονειρεύομαι
  myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

masa perłowa /ˈmasa pɛrˈwɔva/ (n)
μάργαρο
  ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków;

masakra /maˈsakra/ (n)
σφαγή
  umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

masarz /ˈmasaʃ/ (n)
αλλαντοποιός
  pracownik masarni zajmujący się produkcją wędlin

masaż /ˈmasaʃ/ (n)
μασάζ
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

maseczka /maˈsɛʧ̑ka/ (n)
μάσκα
  (zdrobniale) od: maska

maska /ˈmaska/ (n)
καπό
  część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik
μάσκα
  przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;

maskonur /maˈskɔ̃nur/ (n)
θαλασσινός παπαγάλος, θαλασσοψιττακός
  (ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;

masochistka /ˌmasɔˈxʲistka/ (n)
μαζοχίστρια
  (psychologia, psychologiczny) forma żeńska od: masochista; kobieta znajdująca upodobanie w masochizmie

mason /ˈmasɔ̃n/ (n)
μασόνος, φαρμασόνος
  członek masonerii, stowarzyszenia masońskiego

masoneria /ˌmasɔ̃ˈnɛrʲja/ (n)
μασονία, τεκτονισμός
  międzynarodowe, elitarne stowarzyszenie o specyficznych strukturach organizacyjnych, które swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów;

masowiec /masˈɔvʲɛts/ (n)
μπαλκ κάριερ
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek handlowy przystosowany do masowego przewozu suchych, sypkich ładunków luzem;

masowo /masˈɔvɔ/ (adv)
αθρόα, αθρόως
  w sposób masowy

mastektomia /ˌmastɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
μαστεκτομή
  (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie piersi;

masturbacja /ˌmasturˈbaʦ̑ʲja/ (n)
αυνανισμός, μαλακία
  (medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm

mastyksowy /mˌastɨksˈɔvɨ/ (adj)
μαστιχάτος, μαστιχωτός
  dotyczący mastyksu

maszerować /mˌaʃɛrˈɔvatɕ/ (v)
βαδίζω
  iść miarowym, równym krokiem

maszt /maʃt/ (n)
κατάρτι
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;

maszyna do pisania /maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa/ (n)
γραφομηχανή
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne do pisania tekstów;

maszyna do szycia /maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a/ (n)
ραπτομηχανή
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do łączenia kawałków materiałów przy pomocy nici;

maszyna prosta /maˈʃɨ̃na ˈprɔsta/ (n)
απλή μηχανή
  (fizyka, fizyczny) urządzenie do zmiany kierunku i wartości siły bez użycia dodatkowego źródła energii;

maszynista /ˌmaʃɨ̃ˈɲista/ (n)
αμαξοδηγός, μηχανοδηγός
  (kolejnictwo) osoba prowadząca pociąg;

maszynka do golenia /maˈʃɨ̃nka ˌdɔ‿ɡɔˈlɛ̃ɲa/ (n)
ξυράφι
  narzędzie służące do usuwania w bezpieczny sposób owłosienia ciała

maszynka do mięsa /maˈʃɨ̃nka dɔ‿ˈmʲjɛ̃w̃sa/ (n)
κρεατομηχανή, μηχανή του κιμά
  mechaniczne narzędzie kuchenne, służące do rozdrabniania mięsa;

masło /ˈmaswɔ/ (n)
βούτυρο
  (spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka;
  (spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych

mat /mat/ (n)
υποναύκληρος
  (wojskowość, wojskowy) podoficer marynarki, odpowiednik kaprala w wojskach lądowych;
ματ
  (szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;
θαμπάδα, ματ
  przedmiot, powierzchnia bez połysku

matcha /mˈatxa/ (n)
μάτσα
  (spożywczy) specjalny rodzaj sproszkowanej zielonej herbaty;

matczyny /maṭˈʧ̑ɨ̃nɨ/ (adj)
μητρικός
  (książkowy) dotyczący matki, należący do matki, właściwy matce, charakteryzujący matkę

matematyczny /ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
μαθηματικός
  związany z matematyką

matematyka /ˌmatɛ̃ˈmatɨka/ (n)
μαθηματικά
  (edukacja, edukacyjny) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

materac /maˈtɛraʦ̑/ (n)
στρώμα
  duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

materia /maˈtɛrʲja/ (n)
ύλη
  (filozofia, filozoficzny) byt rozciągły w przestrzeni i czasie;
  (fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;

materialista /ˌmatɛrʲjaˈlʲista/ (n)
υλιστής, ματεριαλιστής
  (filozofia, filozoficzny) wyznawca, zwolennik materializmu
υλιστής
  (potocznie, potoczny) człowiek kierujący się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych

materializm /ˌmatɛrʲˈjalʲism̥/ (n)
υλισμός
  kierowanie się w życiu względami materialnymi

matka /ˈmatka/ (n)
μητέρα, μάνα, μαμά
  rodzic płci żeńskiej;

matka chrzestna /ˈmatka ˈxʃɛstna/ (n)
νονά, ανάδοχος, πνευματική μητέρα
  (kościelny) kobieta przedstawiająca do chrztu osobę chrzczoną

matkobójca /mˌatkɔbˈujtsa/ (n)
μητροκτόνος
  (książkowy) zabójca własnej matki

matriarchat /maˈtrʲjarxat/ (n)
μητριαρχία
  (socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;
  (przenośnie, przenośnia) dominacja kobiety w związku rodzinnym

maurytyjski /ˌmawrɨˈtɨjsʲci/ (adj)
μαυρικιανός
  odnoszący się do państwa Mauritius

mauzoleum /ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
μαυσωλείο
  (architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

mazurek /maˈzurɛk/ (n)
μαζούρκα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) stylizowany taneczny utwór muzyczny w takcie 3/4, oparty na mazurze, oberku lub kujawiaku;

mało /ˈmawɔ/ (indefiniteCardinalNumeral)
λίγος
  niewielka ilość czegoś lub kogoś

małpa /ˈmawpa/ (n)
παπάκι
  (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) znak @
πίθηκος, μαϊμού
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

małpi /ˈmawpʲi/ (adj)
μαϊμουδίστικος, πιθηκικός
  związany z małpą, dotyczący małpy

mały /ˈmawɨ/ (adj)
μικρός
  mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski
  występujący w niewielkiej ilości lub liczbie (zwykle z domyślną cechą)

mały /ˈmawɨ/ (n)
μικρός
  dziecko, niedorosły

mały ekran /ˈmawɨ ˈɛkrãn/ (n)
μικρή οθόνη
  telewizja

mały palec /ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑/ (n)
μικρός
  (anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi

małż /mawʃ/ (n)
μύδι
  (zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

małżeństwo /mawˈʒɛ̃j̃stfɔ/ (n)
γάμος
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;
αντρόγυνο
  dwie osoby będące w związku (1.1)

małżonek /mawˈʒɔ̃nɛk/ (n)
σύζυγος
  mąż lub żona (czyiś)
  mąż (czyjś)

małżowina /mˌawʒɔvˈina/ (n)
κέλυφος
  (zoologia, zoologiczny) skorupa małża; (dawniej, dawny) każdego skorupiaka

małżowina uszna /mˌawʒɔvˈina ˈuʃna/ (n)
λοβός
  (anatomia, anatomiczny) część ucha zewnętrznego zbierająca bodźce słuchowe z otoczenia

maślanka /maɕˈlãnka/ (n)
βουτυρόγαλα
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój mleczny powstały w efekcie oddzielenia tłuszczu od zmaślonej śmietany;

mdłości /ˈmdwɔɕʨ̑i/ (n)
αναγούλα
  (fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;

mebel /ˈmɛbɛl/ (n)
έπιπλο
  ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

mech /mɛx/ (n)
βρύο
  (botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

mechanika /mɛˈxãɲika/ (n)
μηχανική
  (technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;

mechanizm /mɛˈxãɲism̥/ (n)
μηχανισμός
  (technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność
  grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań

mecz /mɛʧ̑/ (n)
αγώνας
  (sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

meczet /ˈmɛʧ̑ɛt/ (n)
τζαμί, τέμενος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

medal /ˈmɛdal/ (n)
μετάλλιο
  niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

medalion /mɛˈdalʲjɔ̃n/ (n)
μενταγιόν
  (jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę;

mediacja /mɛdjˈatsja/ (n)
μεσολάβηση
  pośredniczenie w sporze, aby ułatwić stronom dojście do porozumienia

mediana /mɛˈdʲjãna/ (n)
διάμεσος
  (statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);

meduza /mɛˈduza/ (n)
μέδουσα, τσούχτρα
  (zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską;

medycyna /ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
ιατρική
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia,

mejoza /mɛˈjɔza/ (n)
μείωση
  (biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;

meksykański /ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
μεξικάνικος
  odnoszący się do państwa Meksyk

melancholia /ˌmɛlãnˈxɔlʲja/ (n)
μελαγχολία
  (psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

melasa /mɛˈlasa/ (n)
μελάσα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;

melina /mɛlˈina/ (n)
γιάφκα, φωλιά
  (potocznie, potoczny) kryjówka przestępców

melizanosalata /ˌmɛlʲizãnɔsaˈlata/ (n)
μελιτζανοσαλάτα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grecka pasta z pieczonych bakłażanów

melodia /mɛˈlɔdʲja/ (n)
μελωδία
  ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

melodramatyczny /mˌɛlɔdrˌamatˈɨtʃnɨ/ (adj)
μελοδραματικός
  dotyczący melodramatu

melodyjny /mˌɛlɔdˈɨjnɨ/ (adj)
μελωδικός, μουσικός
  o przyjemnym brzmieniu

melon /ˈmɛlɔ̃n/ (n)
πεπόνι
  (spożywczy) jadalny owoc rośliny (1.1)

meltemi /mɛltˈɛmi/ (n)
μελτέμι
  (meteorologia, meteorologiczny) silny wiatr na Morzu Egejskim wiejący w końcu czerwca lub na początku lipca, osiągający pełnię siły w lipcu, zamierający zaś w końcu września i na początku października, a wywołany wyżem atmosferycznym nad Bałkanami i Wyżyną Węgierską oraz niżem nad Azją Mniejszą

mendelew /mɛ̃nˈdɛlɛf/ (n)
μεντελέβιο μεντελεγέβιο, μεντελέβιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

mendoweszka /ˌmɛ̃ndɔˈvɛʃka/ (n)
μουνόψειρα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (medycyna, medyczny) Pthirus pubis, wesz łonowa, menda;

menora /mɛ̃ˈnɔra/ (n)
επτάφωτος λυχνία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny;

menstruacja /ˌmɛ̃w̃struˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
εμμηνόρροια, περίοδος
  (fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;

menu /mˈɛnu/ (n)
μενού
  (informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu
  karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji

metabolizm /ˌmɛtaˈbɔlʲism̥/ (n)
μεταβολισμός
  (biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie;

metafizycznie /mˌɛtafizˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
μεταφυσικά
  w sposób metafizyczny

metafizyczny /ˌmɛtafʲiˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
μεταφυσικός
  (filozofia, filozoficzny) związany z metafizyką, charakterystyczny dla metafizyki i metafizyków

metafizyka /mˌɛtafˈizɨkˌa/ (n)
μεταφυσική
  (filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu

metafora /ˌmɛtaˈfɔra/ (n)
μεταφορά
  (językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

metakognicja /mˌɛtakɔɡɲˈitsja/ (n)
μεταγιγνώσκειν
  (psychologia, psychologiczny) zdolność osobnicza do rozpoznawania własnych błędów w rozumowaniu, tzw. „myślenie o myśleniu”

metal /ˈmɛtal/ (n)
μέταλλο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;
  (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

metalizacja /ˌmɛtalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
επιμετάλλωση
  (technologia, technika, techniczny) proces pokrywania powierzchni przedmiotu warstwą metalu

metalizowanie /mˌɛtalˌizɔvˈaɲʲɛ/ (n)
επιμετάλλωση
  (technologia, technika, techniczny) pokrywanie przedmiotu powłoką z metalu

metalowy /ˌmɛtaˈlɔvɨ/ (adj)
μεταλλικός
  związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu

metamorfoza /ˌmɛtãmɔrˈfɔza/ (n)
μεταμόρφωση
  przekształcenie się jednej formy, postaci, struktury w inną

metan /ˈmɛtãn/ (n)
μεθάνιο
  (chemia, chemiczny) najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;

metanol /mɛˈtãnɔl/ (n)
μεθανόλη
  (chemia, chemiczny) najprostszy związek z grupy alkoholi, bezbarwna, łatwopalna ciecz;

metaxa /mɛtˈaksa/ (n)
μεταξά
  (spożywczy) rodzaj regionalnej greckiej wódki będącej mieszaniną destylatu i muskatu, w których maceruje się zioła;

metempsychoza /mˌɛtɛmpsɨxˈɔza/ (n)
μετεμψύχωση
  reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz

meteor /mɛˈtɛɔr/ (n)
μετέωρο
  (astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

meteorologia /ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja/ (n)
μετεωρολογία
  nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

meteoryt /ˌmɛtɛˈɔrɨt/ (n)
μετεωρίτης
  (astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

metoda /mɛˈtɔda/ (n)
μέθοδος
  sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu
  (informatyka, informatyczny) funkcja składowa klasy

metoda kija i marchewki /mɛˈtɔda ˈcija ˌi‿marˈxɛfʲci/ (n)
μέθοδος του καρότου και του ραβδιού
  (potocznie, potoczny) sposób postępowania z ludźmi mający na celu skłonienie ich do określonych działań poprzez straszenie i schlebianie, karanie i nagradzanie na przemian

metonimia /mˌɛtɔɲˈimja/ (n)
μετωνυμία
  (językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;

metr /mɛtr̥/ (n)
μέτρο
  odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;

metr kwadratowy /ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ/ (n)
τετραγωνικό μέτρο
  (matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra;

metr sześcienny /mˈɛtr ʃɛɕtɕˈɛnnɨ/ (n)
κυβικό μέτρο
  (jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra;

metro /ˈmɛtrɔ/ (n)
μετρό
  podziemna kolej miejska

metronidazol /ˌmɛtrɔ̃ɲiˈdazɔl/ (n)
μετρονιδαζόλη
  (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk będący pochodną nitroimidazolu;

metropolia /ˌmɛtrɔˈpɔlʲja/ (n)
μητρόπολη
  (geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju

metroseksualny /ˌmɛtrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
μετροσεξουαλικός
  o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii

mewa /ˈmɛva/ (n)
γλάρος
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;

mezopauza /ˌmɛzɔˈpawza/ (n)
μεσόπαυση
  (meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi oddzielająca mezosferę od termosferę;

mezosfera /ˌmɛzɔˈsfɛra/ (n)
μεσόσφαιρα
  (meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi znajdująca się między stratosferą a termosferą;

mezozoik /ˌmɛzɔˈzɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
Μεσοζωικό, Μεσοζωικός αιώνας
  (geologia, geologiczny) jedna z er geologicznych;

mgła /mɡwa/ (n)
ομίχλη
  zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;

mgławica /mɡwaˈvʲiʦ̑a/ (n)
νεφέλωμα
  (astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego;

mi /mʲi/ (n)
μι
  jedna z nazw dwunastej litery alfabetu greckiego;

mianownik /mʲjãˈnɔvʲɲik/ (n)
ονομαστική
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;
παρονομαστής
  (matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;

miasteczko /mʲjaˈstɛʧ̑kɔ/ (n)
κωμόπολη
  małe miasto

miasto /ˈmʲjastɔ/ (n)
πόλη
  (administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1)
άστυ, πόλη
  (potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1)

miasto widmo /mʲˈastɔ vˈidmɔ/ (n)
πόλη φάντασμα
  opuszczony teren zabudowany z niszczejącymi budynkami

miasto-państwo /ˌmʲjastɔ‿ˈpãj̃stfɔ/ (n)
πόλη-κράτος
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytności: zespół terenów i osiedli zgrupowanych wokół miast, mający charakter odrębnego państwa;

miau /mʲjaw/ (interjection)
νιάου
  (wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota

miazga /ˈmʲjazɡa/ (n)
μαλακός φλοιός
  (botanika, botaniczny) warstwa komórek u roślin drzewiastych znajdujących się między drewnem a łykiem;
πολτός, πούλπα
  bezkształtna masa powstała wskutek rozbicia, zgniecenia lub roztarcia czegoś

miażdżyca /mʲjaʒˈʤ̑ɨʦ̑a/ (n)
αθηροσκλήρωση
  (medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;

miecz /mʲjɛʧ̑/ (n)
ξίφος, σπαθί
  obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem;

miecz Damoklesa /ˈmʲjɛʤ̑ ˌdãmɔkˈlɛsa/ (n)
δαμόκλειος σπάθη
  wyrok losu, kara nieubłaganie wisząca nad człowiekiem;

miecz świetlny /mʲjɛʧ̑‿ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (n)
φωτόσπαθο
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

mieczyk /ˈmʲjɛʧ̑ɨk/ (n)
γλαδίολος, γλαδιόλα, σπαθόχορτο
  (botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;
γλαδίολος, γλαδιόλα
  (potocznie, potoczny) kwiat mieczyka (1.2)

miednica /mʲjɛdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
λεκάνη, πύελος
  (anatomia, anatomiczny) wklęsła, parzysta kość w obrębie lędźwi, łącząca kończynę dolną (tylną) z kręgosłupem;
λεκάνη
  duża miska, głównie do mycia lub prania;

miedź /mʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
χαλκός, μπακίρι
  (chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29;

miejsce /ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ/ (n)
μέρος, τόπος
  obszar lub punkt w przestrzeni

miejsce artykulacji /ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ ˌartɨkuˈlaʦ̑ʲji/ (n)
τόπος άρθρωσης
  (językoznawstwo, językoznawczy) miejsce, w którym narządy mowy zbliżają się do siebie podczas wymawiania danej głoski

miejscownik /mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
τοπικός πτώση
  (gramatyka) szósty przypadek deklinacji polskiej, odpowiada na pytania (o) kim? (o) czym?;

miejski /ˈmʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
αστικός, δημοτικός
  związany z miastem (jako miejscem lub jednostką administracyjną)

mielizna /mʲjɛˈlʲizna/ (n)
ρηχά, αμμοσύρτης, αμμώδες αβαθές, αμμώδης ύφαλος
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece;

mierzalny /mʲɛʒˈalnɨ/ (adj)
μετρήσιμος
  taki, który daje się zmierzyć

miesiąc /ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑/ (n)
μήνας
  (jednostka miary) jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku;
φεγγάρι
  (przestarzałe, przestarzały) ((współcześnie) (poetycki, poetycko) (literacko) lub (gwara, gwarowe)) księżyc (naturalny satelita Ziemi)

miesiąc miodowy /ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ/ (n)
μήνας του μέλιτος, σελήνη του μέλιτος
  pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje

miesiączkowy /mʲˌɛɕɔntʃkˈɔvɨ/ (adj)
εμμηνορροϊκός
  (fizjologia, fizjologiczny) dotyczący miesiączki, menstruacji

miesięczny /mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
μηνιαίος
  związany z okresem jednego miesiąca

mieszaniec /mʲjɛˈʃãɲɛʦ̑/ (n)
υβρίδιο, μιγάδας
  (biologia, biologiczny) osobnik powstały w wyniku skrzyżowania dwóch organizmów rodzicielskich należących do innych ras, odmian

mieszkanie /mʲjɛˈʃkãɲɛ/ (n)
κατοικία
  (rzeczownik odczasownikowy) od: mieszkać
  miejsce, gdzie dana osoba mieszka
διαμέρισμα, κατοικία
  zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi;

mieszkaniec /mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑/ (n)
κάτοικος
  osoba, która gdzieś mieszka (żyje)

mieszkać /ˈmʲjɛʃkaʨ̑/ (v)
κατοικώ, μένω, ζω
  przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem

mieć /mʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
έχω
  być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
  dysponować środkami na wykonanie czegoś
  dążyć do oddania czegoś komuś
  musieć coś zrobić
  czuć coś
  być w coś ubranym
  czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika

mieć bzika na punkcie czegoś /ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈbʲʑika na‿ˈpũŋʲcʨ̑ɛ ˈʧ̑ɛɡɔɕ/ (v)
είμαι τρελός για
  bardzo się czymś interesować, mieć manię na punkcie czegoś

mieć miejsce /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ/ (idiom)
συμβαίνει
  rozgrywać się, odbywać się, zaistnieć

mieć mocne plecy /mʲˈɛtɕ mˈɔtsnɛ plˈɛtsɨ/ (v)
έχω γερές πλάτες, έχω πλάτες
  mieć poparcie, protekcję

mieć na końcu języka /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ na‿ˈkɔ̃j̃nʦ̑u jɛ̃w̃ˈzɨka/ (v)
το έχω στην άκρη της γλώσσας μου
  wiedzieć, co się chce powiedzieć, ale w danej chwili to umknęło; mieć wrażenie, że za chwilę się to przypomni

mieć nadzieję /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ/ (v)
ελπίζω
  wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że

mieć nierówno pod sufitem /ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ɲɛˈruvnɔ ˌpɔt‿suˈfʲitɛ̃m/ (v)
έχω κάλο στο κεφάλι, έχω κάλο στο μυαλό, έχω κάλο στον εγκέφαλο
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) być niespełna rozumu, być osobą nierozsądną, działającą wariacko lub niemądrze

mieć się na baczności /ˈmʲjɛ̇ʨ̑‿ɕɛ ˌna‿baʧ̑ˈnɔɕʨ̑i/ (v)
έχω τα μάτια μου τέσσερα
  uważać; postępować ostrożnie w stosunku do czegoś lub kogoś

mieć węża w kieszeni /ˈmʲjɛ̇ʥ̑ ˈvɛ̃w̃ʒa fʲ‿cɛˈʃɛ̃ɲi/ (v)
έχω καβούρια στην τσέπη
  niechętnie wydawać pieniądze, być skąpym lub nazbyt oszczędnym

migdał /ˈmʲiɡdaw/ (n)
αμυγδαλή
  (anatomia, anatomiczny) (zobacz) migdałek
αμύγδαλο, μύγδαλο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;
αμυγδαλιά
  (zobacz) migdałowiec

migdałowiec pospolity /mˌiɡdawˈɔvʲɛts pˌɔspɔlˈitɨ/ (n)
αμυγδαλιά
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Prunus dulcis, gatunek krzewu lub niedużego drzewa z rodziny różowatych;
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z gatunku (1.1), uprawiane, o owocach z jadalnym nasieniem

migiem /ˈmʲiɟɛ̃m/ (adv)
αστραπιαία, εν ριπή οφθαλμού, μάνι μάνι, μέχρι να πεις κύμινο, όσο να πεις κύμινο
  szybko, natychmiast

migotanie przedsionków /ˌmʲiɡɔˈtãɲɛ pʃɛtʲˈɕɔ̃nkuf/ (n)
κολπική μαρμαρυγή
  (medycyna, medyczny) arytmia serca polegająca na braku koordynacji pobudzeń przedsionków serca;

migrant /ˈmʲiɡrãnt/ (n)
μετανάστης
  osoba migrująca

migrena /mʲiˈɡrɛ̃na/ (n)
ημικρανία
  (medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;

mikrobiologia /ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja/ (n)
μικροβιολογία
  (biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem;

mikroelement /mˌikrɔɛlˈɛmɛnt/ (n)
μικροστοιχείο
  pierwiastek chemiczny występujący w minimalnych ilościach w organizmach żywych

mikrofon /mʲiˈkrɔfɔ̃n/ (n)
μικρόφωνο
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;

mikroorganizm /ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥/ (n)
μικροοργανισμός
  (biologia, biologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem

mikroskop /mʲiˈkrɔskɔp/ (n)
μικροσκόπιο
  (optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;

mikroskopijny /ˌmʲikrɔskɔˈpʲijnɨ/ (adj)
μικροσκοπικός
  bardzo mały, w skali mikro

mila /ˈmʲila/ (n)
μίλι
  jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych;

milczenie /mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
σιωπή
  nieodzywanie się, niemówienie

milczeć /ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑/ (v)
σωπαίνω, σιωπώ
  nie mówić, nie wydawać głosu

milenium /mʲiˈlɛ̃ɲũm/ (n)
χιλιετηρίδα
  okres tysiąca lat

mili- /ˈmʲilʲi/
μιλι-
  (fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary tysiąc razy mniejsze od podstawowych;

miliamper /mʲilʲjˈãmpɛr/ (n)
μιλιαμπέρ
  (fizyka, fizyczny) jednostka natężenia pola elektrycznego równa jedna tysięcznej ampera

miliarder /mʲiˈlʲjardɛr/ (n)
δισεκατομμυριούχος
  osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy

milimetrowy /mˌilimɛtrˈɔvɨ/ (adj)
μιλιμετρέ
  taki, który ma wielkość jednego milimetra

milioner /mʲiˈlʲjɔ̃nɛr/ (n)
εκατομμυριούχος
  osoba bardzo bogata, posiadająca miliony

militaryzm /mˌilitˈarɨzm/ (n)
μιλιταρισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne

miliwolt /mʲiˈlʲivɔlt/ (n)
μιλιβόλτ
  (metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) tysięczna część wolta

mimo /ˈmʲĩmɔ/ (preposition)
παρά
  wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają

mimo że /mˈimɔ ʒˈɛ/
αν και, παρόλο
  łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało

mina /ˈmʲĩna/ (n)
νάρκη
  (wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;
μορφασμός, γκριμάτσα
  wyraz twarzy

minaret /mʲĩˈnarɛt/ (n)
μιναρές
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;

mineralogia /ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja/ (n)
μεταλλειολογία
  (geologia, geologiczny) nauka o minerałach;

minerał /mʲĩˈnɛraw/ (n)
ορυκτό
  (geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;

minispódniczka /ˌmʲĩɲispudʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
μίνι φούστα, μίνι
  (krawiectwo) spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część;

minister /mʲĩˈɲistɛr/ (n)
υπουργός
  urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem;

ministerstwo /ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ/ (n)
υπουργείο
  urząd, którego szefem jest minister

ministra /mʲĩˈɲistra/ (n)
υπουργός
  kobieta minister

ministrant /mʲĩˈɲistrãnt/ (n)
παπαδάκι, παπαδοπαίδι
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy;

minojski /minˈɔjski/ (adj)
μινωικός
  (historia, historyczny, historycznie) dotyczący, odnoszący się do cywilizacji powstałej w rejonie Morza Egejskiego w okresie od 2600 do 1100 r. p.n.e.

mintaj /ˈmʲĩntaj/ (n)
γάδος της Αλάσκας, μπακαλιάρος της Αλάσκας
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Theragra chalcogramma, ryba z północnego Pacyfiku, masowo odławiana dla przemysłu spożywczego;

minuskuła /ˌmʲĩnuˈskuwa/ (n)
πεζό
  (termin typograficzny) mała litera;

minuta /mʲĩˈnuta/ (n)
λεπτό
  (jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu);

miododajny /ˌmʲjɔdɔˈdajnɨ/ (adj)
μελιτοφόρος
  (botanika, botaniczny) taki, który zawiera nektar wykorzystywany przez pszczoły do wytwarzania miodu
  bogaty w miód

miotacz /ˈmʲjɔtaʧ̑/ (n)
ρίπτης
  (sport, sportowy) lekkoatleta uprawiający pchnięcie kulą, rzut dyskiem lub rzut oszczepem
  (sport, sportowy) zawodnik drużyny baseballa będący na pozycji, z której rzuca piłkę

miotła /ˈmʲjɔtwa/ (n)
σκούπα
  narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

mirra /ˈmʲirːa/ (n)
μύρο, μύρρο
  żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

mirt /mʲirt/ (n)
μύρτος
  (botanika, botaniczny) Myrtus, krzew wiecznie zielony, o wonnych liściach i białych kwiatach, będący symbolem dziewictwa;

mister /ˈmʲistɛr/ (n)
μίστερ
  zwycięzca jakiegoś konkursu lub plebiscytu, zwłaszcza konkursu urody męskiej

mistrzostwo /mʲiˈsṭʃɔstfɔ/ (n)
πρωτάθλημα
  (sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie
  (sport, sportowy) w lm zawody lub rozgrywki o tytuł mistrza
μαστοριά
  najwyższa biegłość w czymś

mistrzowski /mʲiˈsṭʃɔfsʲci/ (adj)
αριστοτεχνικός, αριστουργηματικός
  świetny, wspaniały, doskonały w swojej dziedzinie; doskonale wykonany

mistycyzm /mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
μυστικισμός
  kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;

mit /mʲit/ (n)
μύθος
  (literacko) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;
  (potocznie, potoczny) fałszywy pogląd o czymś, coś zmyślonego

mitolog /mʲiˈtɔlɔk/ (n)
μυθολόγος
  (antropologia, antropologiczny) (historia, historyczny, historycznie) badacz mitologii

mitologia /ˌmʲitɔˈlɔɟja/ (n)
μυθολογία
  funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;
  nauka zajmująca się mitami

mitologiczny /ˌmʲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
μυθολογικός
  związany z mitologią, dotyczący mitologii

mitrydatyzm /ˌmʲitrɨˈdatɨsm̥/ (n)
μιθριδατισμός
  zabezpieczanie się przed truciznami poprzez przyjmowanie małych nieletalnych dawek trucizny;

mityczny /mʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
μυθικός
  związany z mitem, mitologią

mizantrop /mizˈantrɔp/ (n)
μισάνθρωπος
  ktoś stroniący od ludzi, czujący do nich niechęć lub wręcz wrogość

mizantropia /ˌmʲizãnˈtrɔpʲja/ (n)
μισανθρωπία
  niechęć do ludzi, do obcowania z nimi;

mizantropijny /mˌizantrɔpˈijnɨ/ (adj)
μισάνθρωπος
  charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom

mizoginia /ˌmʲizɔˈɟĩɲja/ (n)
μισογυνία
  patologiczne, silne uprzedzenie mężczyzny do kobiet;

miód /mʲjut/ (n)
μέλι
  (spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;
υδρόμελι
  (spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników;

miód sztuczny /ˈmʲjut ˈʃtuʧ̑nɨ/ (n)
τεχνητό μέλι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) stały lub ciekły, syntetyczny produkt spożywczy imitujący miód naturalny, wytwarzany z sacharozy lub syropu skrobiowego z użyciem barwników, aromatów i dodatków smakowych;

mięczak /ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak/ (n)
μαλάκιο
  (zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne;
μαλακός
  (pogardliwie) człowiek miękki, uległy, bez charakteru

między /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ/ (preposition)
μεταξύ
  …używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami
  …określający przedział czasowy
  …podkreślający pośredni charakter czegoś
  …używany, gdy coś jest dzielone lub jest tego wiele, a części dostaje kilkoro odbiorców
  …używany, gdy coś otoczone jest większą ilością czegoś innego
  …zaznaczający możliwość wyboru

między Scyllą a Charybdą /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈsʦ̑ɨlːɔ̃w̃ ˌa‿xaˈrɨbdɔ̃w̃/ (idiom)
ανάμεσα στη Σκύλλα και στη Χάρυβδη, μεταξύ της Σκύλλας και της Χάρυβδης
  (książkowy) sytuacja wyboru między dwiema złymi możliwościami, z których każda obciążona jest kosztami

między innymi /mʲˌɛndʑɨ innˈɨmi/ (adv)
μεταξύ άλλων, μεταξύ
  fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa

między młotem a kowadłem /ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ ˈmwɔtɛ̃m ˌa‿kɔˈvadwɛ̃m/ (adv)
μεταξύ σφύρας και άκμονος
  (związek frazeologiczny) w sytuacji wyboru między dwiema złymi możliwościami

międzynarodowy /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ/ (adj)
διεθνής
  taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów

międzypaństwowy /mʲˌɛndʑɨpaɲstfˈɔvɨ/ (adj)
διακρατικός
  dotyczący wielu państw; zachodzący, odbywający się przy udziale różnych państw; złożony z wielu państw (ich przedstawicieli)

międzyplanetarny /ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨplãnɛˈtarnɨ/ (adj)
διαπλανητικός
  taki, który znajduje się między planetami, dzieje się w przestrzeni między danymi planetami

miękki /ˈmʲjɛ̃ŋʲci/ (adj)
μαλακός
  taki, który łatwo ugina się pod naciskiem

mięsień /ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ/ (n)
μυς, ποντίκι
  (anatomia, anatomiczny) czynny element narządu ruchu;

mięsień sercowy /ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ sɛrˈʦ̑ɔvɨ/ (n)
μυοκάρδιο
  (anatomia, anatomiczny) główna warstwa mięśniowa serca;

mięso /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ/ (n)
κρέας, σάρκα
  (spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia;

mięso armatnie /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ arˈmatʲɲɛ/ (n)
τροφή για τα κανόνια
  (związek frazeologiczny) żołnierze wysyłani na pewną śmierć, żołnierze mający zginąć na wojnie

mięso mielone /ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ/ (n)
κιμάς
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)

mięsożerca /ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
σαρκοβόρος, σαρκοφάγος, σαρκοφάγος ζώο
  (ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem

mięsożerny /ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
σαρκοφάγος
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się mięsem

mięta /ˈmʲjɛ̃nta/ (n)
μέντα
  (botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu;

mięśniak /ˈmʲjɛ̃w̃ɕɲak/ (n)
ινομύωμα
  (medycyna, medyczny) guz łagodny pochodzenia mezenchymalnego, wywodzący się z tkanki mięśniowej;

miłosierdzie /ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
έλεος
  okazywane współczucie, dobroć lub litość

miłosierny /ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ/ (adj)
σπλαχνικός, συμπονετικός
  okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

miłość /ˈmʲiwɔɕʨ̑/ (n)
αγάπη
  osoba, którą się kocha
αγάπη, έρωτας
  uczucie, którym się darzy kochaną osobę;

miłość od pierwszego wejrzenia /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌɔt‿pʲjɛrfˈʃɛɡɔ vɛjˈʒɛ̃ɲa/ (n)
έρωτας με την πρώτη ματιά, κεραυνοβόλος έρωτας
  zakochanie się w kimś od momentu zobaczenia go po raz pierwszy

miłość platoniczna /ˈmʲiwɔɕʨ̑ ˌplatɔ̃ˈɲiʧ̑na/ (n)
πλατωνικός έρωτας
  miłość pozbawiona zmysłowości, miłość aseksualna

miłość własna /ˈmʲiwɔʑʥ̑ ˈvwasna/ (n)
εγωισμός
  (potocznie, potoczny) uwielbienie do samego siebie (w negatywnym znaczeniu)
φιλαυτία
  poczucie własnej wartości, pewność siebie, miłość do samego siebie, kierowana pragnieniem własnego szczęścia (w pozytywnym znaczeniu)

miś /mʲiɕ/ (n)
αρκουδάκι
  (potocznie, potoczny) (zdrobniale) niedźwiedź lub niedźwiadek

mlecz /mlɛʧ̑/ (n)
ζοχός
  (botanika, botaniczny) Sonchus L., liczący około 60 gatunków rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
αγριοράδικο
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) mniszek lekarski

mleczarnia /mlɛtʃˈarɲʲa/ (n)
γαλακτοκομείο
  (zootechnika, zootechniczny) miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko

mleczarz /ˈmlɛʧ̑aʃ/ (n)
γαλατάς
  (potocznie, potoczny) roznosiciel lub sprzedawca mleka

mleko /ˈmlɛkɔ/ (n)
γάλα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu

mleko sojowe /ˈmlɛkɔ sɔˈjɔvɛ/ (n)
γάλα σόγιας
  tradycyjny chiński napój otrzymywany poprzez namoczenie w wodzie ziaren soi;

mleć /mlɛʨ̑/ (v)
αλέθω
  powoli coś żuć
  rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów

mniej więcej /ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj/
πάνω κάτω, περίπου
  szacunkowe podanie miary, wielkości

mniejszość /ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑/ (n)
μειονότητα
  grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp.
μειονότητα, μειοψηφία
  mniejsza część jakiejś całości

mniszek lekarski /mɲˈiʃɛk lɛkˈarski/ (n)
δανδελίων, κοινός δανδελίων, πικραλίδα
  (systematyka) (botanika, botaniczny) Taraxacum officinale F.H. Wigg., rodzaj roślin z rodziny astrowatych

mnogi /ˈmnɔɟi/ (adj)
πλήθος
  (książkowy) występujący w dużej ilości

mnożenie /mnɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
πολλαπλασιασμός
  (matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem
  (matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu, uogólnienie mnożenia (1.1)
  (rzeczownik odczasownikowy) od: mnożyć

moc /mɔʦ̑/ (n)
ισχύς
  (fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach;
  (matematyka, matematyczny) liczebność zbioru
  (potocznie, potoczny) wiele, mnóstwo
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obowiązywanie jakiegoś prawa, ustawy
  siła, umiejętność, zdolność do wysiłku

mocarstwo /mɔtsˈarstfɔ/ (n)
δύναμη, μεγάλη δύναμη
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pełniące kluczową rolę w stosunkach międzynarodowych;

mocz /mɔʧ̑/ (n)
ούρο
  (fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

moczopędny /ˌmɔʧ̑ɔˈpɛ̃ndnɨ/ (adj)
διουρητικός
  taki, który wywołuje wydzielanie moczu lub zwiększenie jego objętości

moczowód /mɔtʃˈɔvut/ (n)
ουρητήρας
  (anatomia, anatomiczny) parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

model /ˈmɔdɛl/ (n)
μοντέλο
  (matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) matematyczny opis zachowania jakiegoś układu;
  (matematyka, matematyczny) zbiór obiektów matematycznych, spełniających pewne aksjomaty;
  fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu
  kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach
  mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody

modelka /mɔˈdɛlka/ (n)
μανεκέν, μοντέλο
  kobieta prezentująca stroje na pokazach mody

modem /ˈmɔdɛ̃m/ (n)
μόντεμ
  (informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

modliszka /mɔˈdlʲiʃka/ (n)
αλογάκι της Παναγίας
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

modlitewnik /ˌmɔdlʲiˈtɛvʲɲik/ (n)
προσευχητάριο, προσευχητάρι
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;

modlitwa /mɔˈdlʲitfa/ (n)
προσευχή
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

modlić się /ˈmɔdlʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
προσεύχομαι
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś

modrzew /ˈmɔḍʒɛf/ (n)
λάριξ
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Larix Mill., rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;
λάριξ, λάρικας
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo iglaste z rodzaju (1.1), o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę

moher /ˈmɔxɛr/ (n)
μοχέρ
  wełna z kóz angorskich;

moim zdaniem /mˈɔim zdˈaɲʲɛm/
κατά τη γνώμη μου
  wyrażenie oceniające, wprowadzające osobistą opinię autora wypowiedzi

mojito /mɔjˈitɔ/ (n)
μοχίτο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

mokasyn /mɔkˈasɨn/ (n)
μοκασίνι
  krótki but wzorowany na indiańskim mokasynie (1.1)
  tradycyjny, skórzany indiański but o miękkiej cholewie;

mokry /ˈmɔkrɨ/ (adj)
βρεγμένος, μουσκεμένος
  pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

molekularny /mˌɔlɛkulˈarnɨ/ (adj)
μοριακός
  dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

molekuła /ˌmɔlɛˈkuwa/ (n)
μόριο
  (chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;

molibden /mɔˈlʲibdɛ̃n/ (n)
μολυβδαίνιο, μολυβδένιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

molibdenit /mˌɔlibdˈɛɲit/ (n)
μολυβδαινίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;

molo /ˈmɔlɔ/ (n)
μόλος, προβλήτα
  pomost spacerowy wychodzący w morze;

moment /ˈmɔ̃mɛ̃nt/ (n)
στιγμή
  krótki odcinek czasu

monakijski /ˌmɔ̃naˈcijsʲci/ (adj)
μονεγάσκικος
  odnoszący się do państwa Monako

monarcha /mɔ̃ˈnarxa/ (n)
μονάρχης
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

monarchia /mɔ̃ˈnarxʲja/ (n)
μοναρχία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

monarchista /ˌmɔ̃narˈxʲista/ (n)
μοναρχικός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik monarchizmu

monarchistyczny /mˌɔnarçistˈɨtʃnɨ/ (adj)
βασιλικός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z monarchizmem lub monarchistami

moneta /mɔ̃ˈnɛta/ (n)
κέρμα, νόμισμα
  metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

monitor /mɔ̃ˈɲitɔr/ (n)
οθόνη
  (technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera

monodia /mɔnˈɔdja/ (n)
μονωδία
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

monofizytyzm /ˌmɔ̃nɔfʲiˈzɨtɨsm̥/ (n)
μονοφυσιτισμός
  (teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;

monoftong /mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk/ (n)
μονόφθογγος
  (językoznawstwo, językoznawczy) prosty dźwięk samogłoskowy

monogamia /ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja/ (n)
μονογαμία
  życie w związku z tylko jednym partnerem;

monografia /ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
μονογραφία
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

monokultura /ˌmɔ̃nɔkulˈtura/ (n)
μονοκαλλιέργεια
  system wieloletniego uprawiania tego samego gatunku roślin na określonym gruncie;

monoteizm /ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
μονοθεϊσμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga;

monotonia /ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃ɲja/ (n)
μονοτονία
  jednostajny, powtarzalny stan bez urozmaicenia

monotonny /ˌmɔ̃nɔˈtɔ̃nːɨ/ (adj)
μονότονος
  ciągle taki sam, bez urozmaicenia

montować /mɔ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
στήνω
  instalować, zakładać, umocowywać

morawski /mɔˈravsʲci/ (adj)
μοραβικός
  związany z Morawami, dotyczący Moraw, pochodzący z Moraw

morderca /mɔrˈdɛrʦ̑a/ (n)
φονιάς, δολοφόνος
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo

morderstwo /mɔrˈdɛrstfɔ/ (n)
ανθρωποκτονία, δολοφονία
  celowe odebranie komuś życia

morela /mɔˈrɛla/ (n)
βερικοκιά, βερίκοκο
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;
βερίκοκο
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoce tego drzewa

morena /mɔˈrɛ̃na/ (n)
λιθώνας, μοραίνα
  (geologia, geologiczny) materiał skalny transportowany i osadzany przez lodowiec;

morfem /ˈmɔrfɛ̃m/ (n)
μόρφημα
  (gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

morfina /mɔrˈfʲĩna/ (n)
μορφίνη
  (medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

morfologia /ˌmɔrfɔˈlɔɟja/ (n)
μορφολογία
  (biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział gramatyki dotyczący budowy wyrazów;

morfologiczny /mˌɔrfɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
μορφολογικός
  (biologia, biologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) (geologia, geologiczny) dotyczący morfologii

morganatyczny /ˌmɔrɡãnaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
μοργανατικός
  o małżeństwie: zawarty przez panującego z kobietą nie z rodu królewskiego

mormon /ˈmɔrmɔ̃n/ (n)
μορμόνος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, który wyznaje mormonizm

morze /ˈmɔ.ʒɛ/ (n)
θάλασσα, πέλαγος, πόντος, πέλαγο, πέλαο
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;

morze Marmara /mˈɔʒɛ marmˈara/ (pn)
Θάλασσα του Μαρμαρά, Προποντίδα
  (geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;

morświn /ˈmɔrʲɕfʲĩn/ (n)
φαλιανός
  (dawniej, dawny) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, morświn zwyczajny;

mosiądz /ˈmɔɕɔ̃nʦ̑/ (n)
ορείχαλκος
  stop miedzi z cynkiem;

moskiewski /mɔˈsʲcɛfsʲci/ (adj)
μοσχοβίτικος
  odnoszący się do miasta Moskwa

moskit /ˈmɔsʲcit/ (n)
σκνίπα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;

moskitiera /ˌmɔsʲciˈtʲjɛra/ (n)
κουνουπιέρα
  zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń);

most /mɔst/ (n)
γέφυρα Ουαρόλειος
  (anatomia, anatomiczny) część mózgu zawarta między rdzeniem przedłużonym a śródmózgowiem;
γέφυρα
  (architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

mostek /ˈmɔstɛk/ (n)
στέρνο
  (anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;
γέφυρα
  (stomatologia, stomatologiczny) rodzaj protezy zębowej
γεφυράκι
  (zdrobniale) od: most

moszcz /mɔʃʧ̑/ (n)
γλεύκος, μούστος
  (spożywczy) półprodukt ze świeżo wyciśniętego soku z owoców lub warzyw

moszna /ˈmɔʃna/ (n)
όσχεο
  (anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;

motek /ˈmɔtɛk/ (n)
κούκλα, νηματόδεμα
  pewna liczba kolisto namotanych pasm nici, przędzy zwiniętych luźno w podłużny pęczek

motel /ˈmɔtɛl/ (n)
μοτέλ
  hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;

motocykl /mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥/ (n)
μοτοσικλέτα, μηχανάκι
  (motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

motorniczy /ˌmɔtɔˈrʲɲiʧ̑ɨ/ (n)
τραμβαγέρης
  osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem tramwaju;

motorower /ˌmɔtɔˈrɔvɛr/ (n)
μοτοποδήλατο, μοτοσακό, παπάκι
  (motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;

motyka /mɔˈtɨka/ (n)
τσάπα
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;

motyl /ˈmɔtɨl/ (n)
πεταλούδα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rodziny motyli, Lepidoptera;

motyw /ˈmɔtɨf/ (n)
μοτίβο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejszy element formy w utworze muzycznym, struktura powstająca w wyniku współdziałania elementów muzycznych;
  (sztuka) powtarzający się element kompozycyjny w dziełach sztuki
ελατήριο, κίνητρο
  (psychologia, psychologiczny) bodziec skłaniający do działania

motłoch /mˈɔtwɔx/ (n)
λαουτζίκος
  (pogardliwie) gmin, lud
όχλος
  (pogardliwie) tłum chuliganów, hołota

mowa jest srebrem, a milczenie złotem /ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m/ (proverb)
τα λίγα λόγια είναι ζάχαρη, τα καθόλου μέλι
  chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć

mowa niezależna /ˈmɔva ˌɲɛzaˈlɛʒna/ (n)
ευθύς λόγος
  (literacko) (językoznawstwo, językoznawczy) dosłowne przytoczenie czyichś słów wyodrębnione z narracji cudzysłowem lub myślnikiem;

mowa zależna /ˈmɔva zaˈlɛʒna/ (n)
πλάγιος λόγος
  (literacko) (językoznawstwo, językoznawczy) przytoczenie czyichś słów w formie zdania podrzędnego podporządkowane narracji

mozarab /mɔzˈarap/ (n)
Μοζάραβας
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijanin żyjący na Półwyspie Iberyjskim pod dominacją Arabów;

mozolny /mɔˈzɔlnɨ/ (adj)
βαρύς
  wymagający sporego wysiłku i dużo cierpliwości, pochłaniający wiele czasu

mołdawski /mɔwˈdafsʲci/ (adj)
μολδαβικός
  odnoszący się do Mołdawii

mołdawski /mɔwˈdafsʲci/ (n)
μολδαβικά
  (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Mołdawii

moździerz /ˈmɔʑʥ̑ɛʃ/ (n)
γουδί
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;
όλμος, ολμοβόλο
  (wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;

może /ˈmɔʒɛ/ (particle)
μπορεί, ίσως
  …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia
μπορεί
  …stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby

możliwość /mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑/ (n)
δυνατότητα
  często w lm umiejętność, predyspozycja, sprzyjające warunki do dokonania czegoś
πιθανότητα, δυνατότητα
  stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

możliwy /mɔʒˈlʲivɨ/ (adj)
υποφερτός
  (potocznie, potoczny) akceptowalny
δυνατός, εφικτός
  taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

można /ˈmɔʒna/ (v)
επιτρέπεται να, μπορώ να
  jest możliwe do wykonania

mrowisko /mrɔˈvʲiskɔ/ (n)
μυρμηγκοφωλιά, μυρμηγκιά
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;
μυρμηγκιά
  (przenośnie, przenośnia) zgromadzenie ludzi, zbiorowisko

mrówka /ˈmrufka/ (n)
μυρμήγκι, μυρμήκι
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae

mrówka faraona /ˈmrufka ˌfaraˈɔ̃na/ (n)
μυρμήγκι του Φαραώ
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Monomorium pharaonis, gatunek bardzo małych mrówek;

mszyca /ˈm̥ʃɨʦ̑a/ (n)
αφίδα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały owad żerujący na roślinach;

mucha /ˈmu.xa/ (n)
μύγα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad;
παπιγιόν
  krawat w kształcie kokardy, muszka;
ομοίωμα μύγας
  sztuczna przynęta wędkarska imitująca rozmaite owady wodne

muczeć /mˈutʃɛtɕ/ (v)
μουγκρίζω
  o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos

mudżahedin /mˌudʒaxˈɛdʲin/ (n)
μουτζαχεντίν
  muzułmański bojownik uczestniczący w ruchu religijnym, społecznym lub wyzwoleńczym;

muezin /muˈ<sup>w</sup>ɛzʲĩn/ (n)
μουεζίνης
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;

mufka /mˈufka/ (n)
μανσόν
  rodzaj futrzanego lub sukiennego tunelu do ocieplania rąk, noszonego przeważnie przez kobiety;

mugol /ˈmuɡɔl/ (n)
Μαγκλ
  (fantasy) (literacko) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;

multi- /mˈultʲi/
πολυ-, πολύ-
  (zobacz) wielo-

mumia /ˈmũmʲja/ (n)
μούμια
  zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

mundur /ˈmũndur/ (n)
στολή
  charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;

mundurowy /ˌmũnduˈrɔvɨ/ (adj)
ένστολος
  związany z mundurem, dotyczący munduru

mundurowy /ˌmũnduˈrɔvɨ/ (n)
ένστολος
  (potocznie, potoczny) umundurowany policjant lub żołnierz

munsztuk /ˈmũw̃ʃtuk/ (n)
στομίδα
  połączone ze sobą metalowe drążki, wkładane do pyska narowistym koniom, służące do powodowania koniem; rodzaj kiełzna;

mur /mur/ (n)
μάντρα, μαντρότοιχος
  (architektura, architektoniczny) murowane ogrodzenie, zwykle kamienne
τείχος
  (budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku
  (sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny

mur oporowy /mˈur ˌɔpɔrˈɔvɨ/ (n)
τοίχος αντιστήριξης
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) konstrukcja, która powstrzymuje poziome parcie gruntu;

murarstwo /muˈrarstfɔ/ (n)
τοιχοποιία
  rzemiosło i rodzaj pracy zajmujące się głównie murowaniem – wznoszeniem ścian;

murarz /ˈmuraʃ/ (n)
χτίστης, κτίστης, πλινθοκτίστης
  robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów

murawa /muˈrava/ (n)
γκαζόν
  gęsta, niska trawa pokrywająca jakiś teren
γκαζόν, χλοοτάπητας
  nawierzchnia boiska piłkarskiego

musaka /muˈsaka/ (n)
μουσακάς
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej;

musieć /ˈmuɕɛ̇ʨ̑/ (modal)
πρέπει, πρέπει να
  być zobowiązanym do zrobienia czegoś

muskuł /ˈmuskuw/ (n)
μυς
  mięsień

muszka /ˈmuʃka/ (n)
μυγάκι, μυγίτσα, μυγούλα
  (zdrobniale) mucha; mała mucha
στόχαστρο
  jeden z elementów celownika mechanicznego;
παπιγιόν, παπιόν
  rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata;
ομοίωμα μύγας
  sztuczna przynęta wędkarska imitująca owada;

muszkiet /ˈmuʃʲcɛt/ (n)
μουσκέτο
  (wojskowość, wojskowy) czarnoprochowa, odprzodowa długa broń palna wyposażona w lufę gładką kalibru od 17 do 25 milimetrów,

musztarda /muˈʃtarda/ (n)
μουστάρδα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

muza /ˈmuza/ (n)
μούσα
  (mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;
  (książkowy) kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty

muzeum /muˈzɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
μουσείο
  (turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;
  (turystyka, turystyczny) budynek instytucji (1.1)

muzułmanin /ˌmuzuwˈmãɲĩn/ (n)
μουσουλμάνος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu;

muzułmański /ˌmuzuwˈmãj̃sʲci/ (adj)
μουσουλμανικός
  związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

muzyk /ˈmuzɨk/ (n)
μουσικός
  osoba, która zajmuje się muzyką;

muzyka /ˈmuzɨka/ (n)
μουσική
  kompozycja artystyczna złożona z dźwięków
  całokształt takich kompozycji
  sztuka układania takich kompozycji

muzykalne ucho /ˌmuzɨˈkalnɛ ˈuxɔ/ (n)
μουσικό αυτί
  zdolność dokładnego odbierania tonów i wysokości dźwięków i wrażliwość na rytm

muzykalny /ˌmuzɨˈkalnɨ/ (adj)
μουσικός
  uzdolniony muzycznie, wrażliwy na muzykę

muzykant /muˈzɨkãnt/ (n)
μουζικάντης
  (potocznie, potoczny) osoba grająca na instrumencie muzycznym nie posiadająca wykształcenia muzycznego

muzykologia /mˌuzɨkɔlˈɔɡja/ (n)
μουσικολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;

muł /muw/ (n)
μουλάρι, μούλος
  (zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia;
μουλάρι
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba uparta, bardzo niechętna do zmiany swojego zdania
βόρβορος
  naturalny, grząski i błotnisty osad zbiorników wodnych;

muślin /ˈmuɕlʲĩn/ (n)
μουσελίνα
  (włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;

mużyk /mˈuʒɨk/ (n)
μουζίκος
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) ciemny, zacofany chłop
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) nieobyty mężczyzna ubrany po chłopsku

my /mɨ/ (personalPronoun)
εμείς
  pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

mydelniczka /ˌmɨdɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
θήκη σαπούνι
  pojemnik na mydło

mydlarz /ˈmɨdlaʃ/ (n)
ιδιοκτήτης σαπουνάδικο, σαπουνάς
  (dawniej, dawny) właściciel sklepu z mydłem
σαπουνάς, σαπωνοποιός
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba produkująca mydło
σαπουνάς, υπάλληλος σαπουνάδικο
  sprzedawca w sklepie z mydłem

mydliny /mɨdlˈinɨ/ (n)
σαπουνάδα, σαπουνόνερο
  rozpuszczone w wodzie mydło

mydło /ˈmɨdwɔ/ (n)
σαπούνι
  (higiena, higieniczny) substancja używana do mycia i prania

myjnia /ˈmɨjɲa/ (n)
πλυντήριο
  miejsce i urządzenia do mycia pojazdów

mykeński /mɨˈkɛ̃j̃sʲci/ (adj)
μυκηναίος, μυκηναϊκός
  dotyczący Myken

mykologiczny /mˌɨkɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
μυκητολογικός
  związany z mykologią

mylny /ˈmɨlnɨ/ (adj)
λανθασμένος, σφαλερός
  wynikający z pomyłki, błędu

myrmekologia /ˌmɨrmɛkɔˈlɔɟja/ (n)
μυρμηγκολογία
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dział entomologii, nauka o mrówkach;

mysikrólik /ˌmɨɕiˈkrulʲik/ (n)
χρυσοβασιλίσκος
  (ornitologia, ornitologiczny) Regulus regulus, mały, eurazjatycki ptak owadożerny;

mysz /mɨʃ/ (n)
ποντίκι, ποντικός
  (zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;
  (informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora

myć /mɨʨ̑/ (v)
πλένω
  czyścić coś za pomocą wody

myśl /mɨɕl̥/ (n)
ιδέα
  (potocznie, potoczny) pomysł
σκέψη
  efekt pracy umysłu
  zbiór powiązanych idei

myśleć /ˈmɨɕlɛʨ̑/ (v)
σκέφτομαι, νομίζω
  kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu
σκέφτομαι
  mieć zdanie
  chcieć coś zrobić, mieć zamiar
  skupiać się nad czymś

myśliwiec /mɨɕˈlʲivʲjɛʦ̑/ (n)
καταδιωκτικό, μαχητικό αεροπλάνο
  (lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;

myśliwy /mɨɕˈlʲivɨ/ (n)
κυνηγός, θηρευτής
  (łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta

móc /muʦ̑/ (modal)
μπορώ
  być w stanie coś wykonać
  mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się
  mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś

mój /muj/ (pronoun)
ο δικός εγώ, μου
  1. (osoba) lp

mól /mul/ (n)
σκόρος, βότριδα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

mówić /ˈmuvʲiʨ̑/ (v)
μιλώ, μιλάω
  posługiwać się jakimś językiem
μιλώ
  rozmawiać
  używać mowy do wyrażania myśli

mówić na ty /ˈmuvʲiʨ̑ na‿ˈtɨ/ (v)
μιλώ στον ενικός
  zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”)

mówić trzy po trzy /ˈmuvʲiʨ̑ ṭʃɨ‿ˈpɔ‿ṭʃɨ/ (v)
η γλώσσα μου πάει ροδάνι/ψαλίδι
  mówić bez sensu, pleść bzdury

mózg /musk/ (n)
εγκέφαλος
  (anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;
  (przenośnie, przenośnia) osoba o wybitnym intelekcie

mózgowo-rdzeniowy /muzɡˈɔvɔrdʑɛɲʲˈɔvɨ/ (adj)
εγκεφαλονωτιαίος
  (anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem i rdzeniem kręgowym

mądrość /ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑/ (n)
σοφία
  umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

mąka /ˈmɔ̃ŋka/ (n)
αλεύρι
  (spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

mąż /mɔ̃w̃ʃ/ (n)
άντρας
  (przestarzałe, przestarzały) mężczyzna; rycerz, wojownik
σύζυγος, άντρας
  mężczyzna będący w małżeństwie

męczennik /mɛntʃˈɛnɲik/ (n)
μάρτυρας
  (przenośnie, przenośnia) osoba, która cierpi z powodu swych przekonań
μάρτυρας, ιερομάρτυρας
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

męka /ˈmɛ̃ŋka/ (n)
άλγος, κούραση
  wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne)

męska kurwa /ˈmɛ̃w̃ska ˈkurva/ (n)
ζιγκολό
  (wulgarnie, wulgaryzm) mężczyzna trudniący się prostytucją

mężatka /mɛ̃w̃ˈʒatka/ (n)
παντρεμένος
  kobieta, która jest żoną

mężczyzna /mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna/ (n)
άντρας
  dorosły człowiek płci męskiej;

mężnieć /mˈɛ̃ʒɲʲɛtɕ/ (v)
ωριμάζω
  stawać się męskim

młociarz /ˈmwɔʨ̑aʃ/ (n)
σφυροβόλος
  (sport, sportowy) zawodnik rzucający młotem

młodoturek /mwˌɔdɔtˈurɛk/ (n)
νεότουρκος
  (historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;

młodość /ˈmwɔdɔɕʨ̑/ (n)
νιάτα, νιότη
  okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością

młody /ˈmwɔdɨ/ (adj)
νεαρός, νέος, μικρός
  znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością

młodzieniec /mwɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
νεαρός
  (książkowy) młody mężczyzna

młodzieńczy /mwɔˈʥ̑ɛ̇̃j̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
νεανικός
  właściwy młodym ludziom

młodzież /ˈmwɔʥ̑ɛʃ/ (n)
νεολαία
  młodzi ludzie

młokos /mwˈɔkɔs/ (n)
παιδάριο, παιδαρέλι
  (lekceważąco, lekceważący) o dorastającym chłopcu

młotek /ˈmwɔtɛk/ (n)
σφυρί
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

młyn /mwɨ̃n/ (n)
μύλος
  budynek, w którym zboże miele się na mąkę
  maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów

młynarka /mwɨ̃ˈnarka/ (n)
άλεση, άλεσμα, βιομηχανία άλεσμα
  (potocznie, potoczny) zajęcie młynarza
μυλωνού
  kobieta, która miele mąkę w młynie

młynarz /ˈmwɨ̃naʃ/ (n)
μυλωνάς
  człowiek, który miele mąkę w młynie

młócić /mwˈutɕitɕ/ (v)
αλωνίζω
  (rolnictwo, rolniczy) łuskać ziarna z kłosów, strąków używając do tego cepów lub maszyn

mściciel /ˈm̥ʲɕʨ̑iʨ̑ɛl/ (n)
εκδικητής
  osoba dokonująca zemsty, mszcząca się

mścicielka /mɕtɕitɕˈɛlka/ (n)
εκδικήτρια
  kobieta dokonująca zemsty, mszcząca się

mściwy /ˈm̥ʲɕʨ̑ivɨ/ (adj)
εκδικητικός
  skłonny do zemsty, niewybaczający

na barana /ˌna‿baˈrãna/ (adv)
καβάλα
  o noszeniu kogoś na plecach lub na barkach

na chybił trafił /na xˈɨbʲiw trˈafiw/ (adv)
στα κουτουρού, στην τύχη
  losowo, przypadkowo

na czczo /na‿ˈʧ̑ːɔ/ (adv)
νηστικός
  przed zjedzeniem czegoś, o pustym żołądku

na dwoje babka wróżyła /na‿ˈdvɔjɛ ˈbapka vruˈʒɨwa/ (idiom)
ή του ύψους ή του βάθους
  mówiący o sytuacji, której wynik jest niepewny; gdy każda z opcji jest możliwa

na końcu świata /na‿ˈkɔ̃j̃nʦ̑u ˈɕfʲjata/ (adv)
τέρμα Θεού
  bardzo daleko
  w nieokreślonym miejscu

na miłość boską /na mˈiwɔʑdʑ bˈɔskɔ̃/ (interjection)
νισάφι, νισάφι πια
  wykrzyknik wyrażający przerażenie, błaganie

na oścież /na‿ˈɔɕʨ̑ɛʃ/ (adv)
ορθάνοιχτος, τέντα
  o drzwiach, oknie: na całą szerokość

na pamięć /na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (adv)
απέξω, από μνήμης, παπαγαλίστικα
  w taki sposób, aby wiernie zapamiętać

na pewno /na‿ˈpɛvnɔ/ (adv)
σίγουρα
  z całą pewnością, bez wątpliwości

na przykład /na‿ˈpʃɨkwat/
παραδείγματος χάρη, παραδείγματος χάριν
  … poprzedzająca wyliczenie przykładów

na razie /na‿ˈraʑɛ/ (adv)
για την ώρα, προς το παρόν, προσωρινά
  tymczasem, póki coś się nie zmieni

na razie /na‿ˈraʑɛ/ (interjection)
τα λέμε, θα τα πούμε
  (potocznie, potoczny) do zobaczenia wkrótce!

na wiosnę /na vʲˈɔsnɛ/ (adv)
ανοιξιάτικα
  w czasie trwania wiosny, po zimie

na wszelki wypadek /na‿ˈfʃɛlʲci vɨˈpadɛk/ (idiom)
για κάθε ενδεχόμενο, διά παν ενδεχόμενο, καλού κακού
  przewidując wszelkie możliwe okoliczności, zabezpieczając się przed czymś niespodziewanym

na wynos /na‿ˈvɨ̃nɔs/ (adj)
πακέτο
  o daniach, napojach: taki, który można wziąć ze sobą

na zawsze /na zˈafʃɛ/ (adv)
για πάντα
  bez możliwości zmiany danego stanu

na zdrowie /na‿ˈzdrɔvʲjɛ/ (interjection)
γειά μας, εις υγείαν, στην υγειά
  zwrot używany przed toastem
γείτσες
  zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął

na żądanie /na ʒɔndˈaɲʲɛ/ (adj)
τη αιτήσει
  taki, który wystąpi tylko wtedy, gdy ktoś zażąda

nabiał /ˈnabʲjaw/ (n)
γαλακτοκομικά προϊόντα
  (spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj;

nabrzeże /naˈbʒɛʒɛ/ (n)
μόλος, μώλος, προκυμαία
  budowla zabezpieczająca i utwardzająca brzeg rzeki, jeziora lub morza, dostosowana do przyjmowania statków, często połączona z chodnikiem spacerowym;

nabój /ˈnabuj/ (n)
φυσίγγιο, φυσίγγι
  (wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;

nacjonalista /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista/ (n)
εθνικιστής
  (pejoratywnie, pejoratywny) zwolennik nacjonalizmu

nacjonalizacja /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
εθνικοποίηση
  (ekonomia, ekonomiczny) przejmowanie przez państwo przedsiębiorstw, banków, majątków ziemskich lub innego mienia, będącego własnością prywatną lub niemającego właściciela;

nacjonalizować /ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
εθνικοποιώ
  (ekonomia, ekonomiczny) zmieniać właściciela czegoś z prywatnego na państwowego

naczelny /natʃˈɛlnɨ/ (n)
πρωτεύον
  (zoologia, zoologiczny) zwykle w lm Primates, przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;

naczyniak krwionośny /naˈʧ̑ɨ̃ɲak ːr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (n)
αιμαγγείωμα
  łagodny nowotwór z naczyń krwionośnych

naczynie /naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ/ (n)
αγγείο
  (biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)
αγγείο, δοχείο, σκεύος
  rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia

naczynie krwionośne /natʃˈɨɲʲɛ krfʲɔnˈɔɕnɛ/ (n)
αιμοφόρο αγγείο
  (anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia

naczyniowy /ˌnaʧ̑ɨ̃ˈɲɔvɨ/ (adj)
αγγειακός
  dotyczący naczynia, np. chłonnego lub krwionośnego

nadajnik /nadˈajɲik/ (n)
πομπός
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika

nadawca /naˈdafʦ̑a/ (n)
αποστολέας
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę
πομπός
  ten, kto nadaje komunikat, wiadomość

nadbrzusze /nadˈbʒuʃɛ/ (n)
επιγάστριο
  (anatomia, anatomiczny) górna okolica brzucha;

nadciśnienie płucne /ˌnatʲʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈpwuʦ̑nɛ/ (n)
πνευμονική υπέρταση
  (medycyna, medyczny) nieprawidłowe, zwiększone ciśnienie w tętnicy płucnej

naddunajski /ˌnadːũˈnajsʲci/ (adj)
παραδουνάβιος
  znajdujący się w bliskiej odległości od Dunaju

naddźwiękowy /ˌnadʲʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
υπερηχητικός
  poruszający się szybciej niż dźwięk (w powietrzu)

nadgarstek /nadˈɡarstɛk/ (n)
καρπός
  (anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

nadgodzina /ˌnadɡɔˈʥ̑ĩna/ (n)
υπερωρία
  (urzędowy) godzina nadliczbowa, spędzona w pracy poza obowiązującym wymiarem

nadir /ˈnadʲir/ (n)
ναδίρ
  (astronomia, astronomiczny) punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu;

nadkonsumpcja /ˌnatkɔ̃w̃ˈsũmpʦ̑ʲja/ (n)
υπερκαταναλωτισμός
  (socjologia, socjologiczny) zjawisko masowego wydawania pieniędzy ponad możliwości finansowe

nadmiar /ˈnadmʲjar/ (n)
περίσσεμα
  reszta pozostała po czymś, z czegoś
  zbyt duża ilość lub liczba czegoś

nadmorski /nadˈmɔrsʲci/ (adj)
παραθαλάσσιος
  znajdujący się w niewielkiej odległości od morza

nadnercze /nadˈnɛrʧ̑ɛ/ (n)
επινεφρίδιο
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w sąsiedztwie nerek;

nadrzeczny /nadʒˈɛtʃnɨ/ (adj)
παραποτάμιος
  bliski rzece, położony przy rzece

nadużycie /nˌaduʒˈɨtɕɛ/ (n)
κατάχρηση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie lub czyn niezgodne z prawem

nadwzroczność /nadvzrˈɔtʃnɔɕtɕ/ (n)
υπερμετρωπία
  (medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

nadzieja /naˈʥ̑ɛ̇ja/ (n)
ελπίδα
  oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy
  osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia

nadzienie /naˈʥ̑ɛ̇̃ɲɛ/ (n)
γέμιση, παραγέμισμα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa, którą nadziewa się mięso, paszteciki, pierogi itp., zwykle z mielonego mięsa, warzyw, białego sera
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa, którą wypełnia się słodycze

naga prawda /ˈnaɡa ˈpravda/ (n)
γυμνή αλήθεια
  (przenośnie, przenośnia) prawda, fakt zawierający najistotniejszą treść; fakt pozbawiony ozdobników, uzupełnień, zbędnych dodatków

nagana /naˈɡãna/ (n)
επίπληξη, επιτίμηση
  upomnienie za niewłaściwe postępowanie lub za wykroczenie

nagi /ˈnaɟi/ (adj)
γυμνός
  bez ubrania na sobie ubrania, rozebrany do naga

nagle /ˈnaɡlɛ/ (adv)
ξαφνικά
  w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

nago /ˈnaɡɔ/ (adv)
τσιτσίδι
  bez ubrania, goło

nagolenica /ˌnaɡɔlɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
κνημίδα
  (historia, historyczny, historycznie) część zbroi ochraniająca goleń;

nagolennik /ˌnaɡɔˈlɛ̃ɲːik/ (n)
κνημίδα
  (historia, historyczny, historycznie) część zbroi ochraniająca goleń;
περικνημίδα
  (sport, sportowy) usztywniony ochraniacz, mający za zadanie osłaniać goleń

nagość /ˈnaɡɔɕʨ̑/ (n)
γυμνότητα, γύμνια
  brak ubrania na ciele

nagranie /naˈɡrãɲɛ/ (n)
ηχογράφηση
  zapis dźwięku lub obrazu taki, że można później znowu zobaczyć ten obraz lub posłuchać tego dźwięku

nagrobek /naˈɡrɔbɛk/ (n)
ταφόπλακα, ταφόπετρα, επιτύμβια πλάκα
  trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

nagroda /naˈɡrɔda/ (n)
έπαθλο, βραβείο
  wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

nagrywarka /ˌnaɡrɨˈvarka/ (n)
συσκευή εγγραφής
  (informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD;

nagrywać /naˈɡrɨvaʨ̑/ (v)
γράφω
  rejestrować obraz, dźwięk lub informację na nośniku

naiwny /naˈ<sup>j</sup>ivnɨ/ (adj)
απλοϊκός, ναΐφ
  taki, który jest pełen prostoty, łatwowierności, naiwności

naj- /naj/ (prefix)
πιο
  …służący do tworzenia stopnia najwyższego od stopnia wyższego przymiotników i przysłówków

najciężej pierwszy krok zrobić /najˈʨ̑ɛ̃w̃ʒɛj ˈpʲjɛrfʃɨ ˈkrɔɡ ˈzrɔbʲiʨ̑/ (proverb)
κάθε αρχή και δύσκολη
  oddaje trudność rozpoczęcia czegoś dla osób nie mających doświadczenia w danej dziedzinie

najemnik /naˈjɛ̃mʲɲik/ (n)
μεροκαματιάρης, μισθωτός
  (rzadki, rzadko używany) pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny
μισθοφόρος
  (wojskowość, wojskowy) wynajęty za pieniądze, niezależny żołnierz;

najpierw /ˈnajpʲjɛrf/ (adv)
πρώτα, κατ' αρχάς
  przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności

naktuz /nˈaktus/ (n)
πυξιδοθήκη
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska szafka stanowiąca podstawę kompasu okrętowego;

naleśnik /naˈlɛɕɲik/ (n)
τηγανίτα, κρέπα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

należeć /naˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
πρέπει
  (tylko forma bezosobowa) należy = wypada, powinno się
ανήκω
  być członkiem jakiejś organizacji, społeczności, elementem zbioru
  być w posiadaniu czyimś

należy /naˈlɛʒɨ/ (v)
πρέπει
  powinno się; warto, trzeba, wypada

namaszczenie /nˌamaʃtʃˈɛɲʲɛ/ (n)
χρίσμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: namaścić

namiot /ˈnãmʲjɔt/ (n)
σκηνή
  (turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

namydlanie /nˌamɨdlˈaɲʲɛ/ (n)
σαπούνισμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: namydlać

nankin /ˈnãŋʲcĩn/ (n)
νανκίν
  rodzaj tkaniny bawełnianej o gęstym splocie;

nanometr /nãˈnɔ̃mɛtr̥/ (n)
νανόμετρο
  jednostka długości równa jednej miliardowej metra

naparstek /naˈparstɛk/ (n)
δαχτυλήθρα
  (krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu;

napastnik /naˈpastʲɲik/ (n)
επιθετικός, κυνηγός
  (sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnik mający za zadanie strzelać bramki;
εισβολέας, επιδρομέας
  strona atakująca, osoba dokonująca napaści

napierśnik /naˈpʲjɛrʲɕɲik/ (n)
θώρακας
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz będący częścią zbroi, osłaniającą piersi
προστερνίδιο
  (jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego, która zapobiegająca przesuwaniu się siodła do tyłu;
πέτο
  górna część fartucha zakrywająca piersi

napisy /napˈisɨ/ (n)
γράμματα, υπότιτλοι
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) tekst wyświetlany na ekranie podczas projekcji filmu lub nadawania programu telewizyjnego w celu przetłumaczenia dialogów lub udostępnienia ich osobom niedosłyszącym;

napisy końcowe /naˈpʲisɨ kɔ̃j̃nˈʦ̑ɔvɛ/ (n)
τίτλοι
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dodawana na końcu filmu, programu telewizyjnego itp., lista nazwisk aktorów obsady i osób zaangażowanych w produkcję

napiwek /naˈpʲivɛk/ (n)
πουρμπουάρ, φιλοδώρημα
  pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

napletek /naˈplɛtɛk/ (n)
πόσθη
  (anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

napotny /naˈpɔtnɨ/ (adj)
εφιδρωτικός, ιδρωτικός
  (medycyna, medyczny) taki, który powoduje intensywniejsze pocenie

napój /ˈnapuj/ (n)
ποτό
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płyn przeznaczony do picia;

naramiennik /ˌnarãˈmʲjɛ̇̃ɲːik/ (n)
ωμίτης
  (wojskowość, wojskowy) umieszczony na ramieniu munduru pasek materiału, służący do zamocowania odznak stopni wojskowych lub innych odznak przynależności;

narciarstwo wodne /narʲˈʨ̑arstfɔ ˈvɔdnɛ/ (n)
θαλάσσιο σκι
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca trzy konkurencje: slalom, skoki i jazdę figurową na nartach wodnych;

narciarz /ˈnarʲʨ̑aʃ/ (n)
σκιέρ, χιονοδρόμος
  (sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo

narcyz /ˈnarʦ̑ɨs/ (n)
νάρκισσος
  (botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

narcyzm /nˈartsɨzm/ (n)
ναρκισσισμός
  (psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

narkoman /narˈkɔ̃mãn/ (n)
ναρκομανής, τοξικομανής
  osoba uzależniona od narkotyków

narkotyczny /ˌnarkɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
ναρκωτικός
  związany z narkotykiem, dotyczący narkotyku

narkotyk /narˈkɔtɨk/ (n)
ναρκωτικό
  substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

narkoza /narˈkɔza/ (n)
νάρκωμα
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wprowadzenie osoby lub zwierzęcia w stan snu przy użyciu substancji powodujących utratę świadomości i wrażliwości na ból;
νάρκωση
  stan uśpienia spowodowany zastosowaniem (1.1)

narobić bigosu /naˈrɔbʲiʥ̑ bʲiˈɡɔsu/ (v)
τα κάνω σαλάτα
  zrobić zamieszanie, ferment; zrobić kłopot, problem

narodowość /ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑/ (n)
εθνικότητα
  przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

narodowy socjalizm /ˌnarɔˈdɔvɨ sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
εθνικοσοσιαλισμός
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm;

narrator /narˈːatɔr/ (n)
αφηγητής
  postać fikcyjna powołana przez autora w celu opowiedzenia określonej fabuły

narta /ˈnarta/ (n)
σκι
  (sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;

nartnik /ˈnartʲɲik/ (n)
νεροβάτης
  (zoologia, zoologiczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodziny Gerridae, nartnikowatych, z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, który potrafi chodzić po powierzchni wody

narzeczona /ˌnaʒɛˈʧ̑ɔ̃na/ (n)
αρραβωνιαστικιά, νύφη
  kobieta, która jest w stanie narzeczeństwa, jest zaręczona

narzeczony /nˌaʒɛtʃˈɔnɨ/ (n)
αρραβωνιαστικός
  mężczyzna w okresie narzeczeństwa

narzekać /naˈʒɛkaʨ̑/ (v)
παραπονιέμαι, παραπονιούμαι
  mówić w sposób wyrażający niezadowolenie

narzędzie /naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (n)
εργαλείο
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;
  (informatyka, informatyczny) program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania
  (przenośnie, przenośnia) osoba wykorzystywana bez swojej wiedzy

naród /ˈnarut/ (n)
έθνος, λαός
  grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

naród wybrany /nˈarud vɨbrˈanɨ/ (n)
περιούσιος λαός
  (biblijny) Żydzi;

nasenny /naˈsɛ̃nːɨ/ (adj)
υπνωτικός
  wywołujący sen

nasieniowód /nˌaɕɛɲʲˈɔvut/ (n)
σπερματικός πόρος
  (anatomia, anatomiczny) parzysty przewód wyprowadzający plemniki z jąder

nasierdzie /naˈɕɛrʲʥ̑ɛ/ (n)
επικάρδιο
  (anatomia, anatomiczny) błona surowicza pokrywająca z zewnątrz mięsień sercowy, stanowiąca wewnętrzną blaszkę osierdzia;

nasiono /naˈɕɔ̃nɔ/ (n)
σπέρμα, σπόρος
  (botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych składający się z zarodka, tkanki zapasowej i łupiny nasiennej;

naskórek /naˈskurɛk/ (n)
επιδερμίδα
  najbardziej zewnętrzna warstwa skóry;

nastolatek /ˌnastɔˈlatɛk/ (n)
έφηβος
  chłopiec w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

następca /naˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
διάδοχος
  ktoś obejmujący, dziedziczący po kimś jakąś funkcję, posadę, urząd itp.

następnie /naˈstɛ̃mpʲɲɛ/ (adv)
έπειτα, μετά, ύστερα
  później, w chwili następnej

następny /naˈstɛ̃mpnɨ/ (adj)
επόμενος
  mający nastąpić, kolejny

nasyp /ˈnasɨp/ (n)
ανάχωμα
  (architektura, architektoniczny) wał usypany w celu podniesienia terenu w danym miejscu;

nasz /naʃ/ (pronoun)
δικός εμείς, μας
  1. (osoba) lm (należący do nas lub mający związek z nami)

naszyjnik /naˈʃɨjɲik/ (n)
περιδέραιο, κολιέ
  (rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

natrętny /naˈtrɛ̃ntnɨ/ (adj)
ενοχλητικός, φορτικός
  taki, który się komuś naprzykrza, taki, który nie daje spokoju, powraca lub powtarza się

naturalizacja /ˌnaturalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
πολιτογράφηση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, na terytorium którego się osiedlił;

naturalny /ˌnatuˈralnɨ/ (adj)
φυσικός
  charakterystyczny dla natury
  najbardziej powszechny, zwykły
  wykonany z surowców występujących w naturze
  (matematyka, matematyczny) będący liczbą naturalną, czyli nieujemną (albo według innych dodatnią) liczbą całkowitą.

natychmiast /naˈtɨxmʲjast/ (adv)
αμέσως, ευθεία
  bardzo szybko, bez zwłoki

natychmiastowy /nˌatɨxmʲastˈɔvɨ/ (adj)
άμεσος
  dziejący się natychmiast, bardzo szybko po jakimś wydarzeniu

nauczyciel /ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl/ (n)
δάσκαλος, καθηγητής
  osoba zajmująca się nauczaniem;

nauczycielka /ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka/ (n)
δασκάλα
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) kobieta, która zajmuje się nauczaniem

nauka /naˈ<sup>w</sup>uka/ (n)
διάβασμα, εκμάθηση, σπουδή
  proces uczenia (siebie lub kogoś)
επιστήμη
  usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;

nauki humanistyczne /naˈ<sup>w</sup>uci ˌxũmãɲiˈstɨʧ̑nɛ/ (n)
ανθρωπιστικές επιστήμες, γράμματα
  nauki, których przedmiotem badań jest człowiek jako istota społeczna i jego wytwory;

nauki polityczne /naˈ<sup>w</sup>uci ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɛ/ (n)
πολιτική επιστήμη
  nauki zajmujące się problemami dotyczącymi polityki oraz zdobywaniem i sprawowaniem władzy w państwie;

nauki społeczne /naˈ<sup>w</sup>uci spɔˈwɛʧ̑nɛ/ (n)
κοινωνικές επιστήμες
  nauki zajmujące się społeczeństwem, badające z różnych punktów widzenia zjawiska i procesy społeczne;

nauki stosowane /naˈ<sup>w</sup>uci ˌstɔsɔˈvãnɛ/ (n)
εφαρμοσμένες επιστήμες
  nauki służące potrzebom praktycznym;

naukowiec /ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
επιστήμονας
  człowiek zajmujący się nauką;

naukowy /ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ/ (adj)
επιστημονικός
  związany z nauką

nawa /ˈnava/ (n)
κλίτος
  (architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;

nawet /ˈnavɛt/ (particle)
ακόμα και
  …wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru
ακόμα και, ούτε
  …wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją

nawierzchnia /naˈvʲjɛʃxʲɲa/ (n)
οδόστρωμα
  górna część drogi, placu, chodnika;

nawyk /ˈnavɨk/ (n)
συνήθεια, ιδίωμα, χούι
  (psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;

nazista /naˈʑista/ (n)
ναζιστής, ναζί
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu

nazizm /ˈnaʑism̥/ (n)
ναζισμός
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;

nazwa /ˈnazva/ (n)
όνομα
  wyraz lub termin określający coś

nazwa własna /ˈnazva ˈvwasna/ (n)
κύριο όνομα
  (zobacz) rzeczownik własny

nazwisko /naˈzvʲiskɔ/ (n)
επώνυμο, επίθετο
  nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

nazwisko panieńskie /nazvˈiskɔ paɲʲˈɛɲskʲɛ/ (n)
πατρικό όνομα
  nazwisko kobiety przed wyjściem za mąż

nazywać /naˈzɨvaʨ̑/ (v)
ονομάζω
  określać nazwą, mianem

nazywać rzeczy po imieniu /naˈzɨvaʥ̑ ˈʒɛʧ̑ɨ ˌpɔ‿ĩˈmʲjɛ̇̃ɲu/ (v)
λέω τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη, λέω τα πράγματα με τ' όνομά τους
  mówić szczerze, bez ogródek

nałóg /ˈnawuk/ (n)
εθισμός
  (medycyna, medyczny) chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;

naśladowca /nˌaɕladˈɔftsa/ (n)
μιμητής
  osoba, która kogoś naśladuje, wzoruje się na kimś

neapolitanka /ˌnɛapɔlʲiˈtãnka/ (n)
Ναπολιτάνα
  mieszkanka Neapolu

neapolitańczyk /ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Ναπολιτάνος
  mieszkaniec Neapolu

neapolitański /ˌnɛapɔlʲiˈtãj̃sʲci/ (adj)
ναπολιτάνικος
  związany z Neapolem lub neapolitańczykami

negacja /nɛˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
άρνηση
  zaprzeczenie, przeciwieństwo
  (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) zaprzeczenie w logice, symbol odpowiadający słowu „nie”;
  odrzucenie, podważanie słuszności

negatyw /nɛˈɡatɨf/ (n)
αρνητικό
  (fotografia) obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej mający odwrócone barwy;
  (fotografia) (potocznie, potoczny) klisza negatywowa

negatywny /ˌnɛɡaˈtɨvnɨ/ (adj)
αρνητικός
  niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy
  stwierdzający nieistnienie lub brak czegoś (w badaniu, eksperymencie, doświadczeniu)
  wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący

nekrolog /nɛˈkrɔlɔk/ (n)
νεκρώσιμο
  afisz z zawiadomieniem o czyjejś śmierci i terminie pogrzebu

nekromancja /nˌɛkrɔmˈantsja/ (n)
νεκρομαντεία
  (ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;

nektarynka /ˌnɛktaˈrɨ̃nka/ (n)
νεκταρίνι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc nektarynki (1.1)

nenufar /nɛ̃ˈnufar/ (n)
νούφαρο
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Nymphaea alba L., grzybień biały, roślina wodna

neo- /ˈnɛɔ/ (prefix)
νεο-, νέο-, νιο-, νιό-
  nowy, niedawny

neodym /nɛˈɔdɨ̃m/ (n)
νεοδύμιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nd i liczbie atomowej 60;

neogotycki /nˌɛɔɡɔtˈɨtski/ (adj)
νεογοτθικός
  wykorzystujący elementy charakterystyczne dla gotyku

neolit /nɛˈɔlʲit/ (n)
Νεολιθική
  (historia, historyczny, historycznie) końcowy okres epoki kamienia

neologizm /ˌnɛɔˈlɔɟism̥/ (n)
νεολογισμός
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

neon /ˈnɛɔ̃n/ (n)
νέον, νέο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;

neonatolog /ˌnɛɔ̃naˈtɔlɔk/ (n)
νεογνολόγος
  (medycyna, medyczny) lekarz, specjalista neonatologii
  (medycyna, medyczny) lekarka, specjalistka neonatologii

neoplatoński /ˌnɛɔplaˈtɔ̃j̃sʲci/ (adj)
νεοπλατωνικός
  (filozofia, filozoficzny) związany z neoplatonizmen lub neoplatonikami, dotyczący neoplatonizmu lub neoplatoników

nepotyzm /nɛˈpɔtɨsm̥/ (n)
νεποτισμός, οικογενειοκρατία
  obsadzanie podległych sobie stanowisk krewnymi

neptun /ˈnɛptũn/ (n)
ποσειδώνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93;

nerka /ˈnɛrka/ (n)
νεφρό, νεφρός
  (anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt;

nerpa /ˈnɛrpa/ (n)
δακτυλιοφόρο φώκια
  (zoologia, zoologiczny) Pusa hispida, mała foka o ciemnym futrze z jasnymi kolistymi plamami, żyje w głównie morzach arktycznych;

nerw /nɛrf/ (n)
νεύρο
  (anatomia, anatomiczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;
  (botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu;

nestorianizm /nˌɛstɔrjˈaɲizm/ (n)
νεστοριανισμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;

nestoriański /nˌɛstɔrjˈaɲski/ (adj)
νεστοριανός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nestorianizmu

neurobiologia /nˌɛwrɔbjɔlˈɔɡja/ (n)
νευροβιολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;

neurochirurg /ˌnɛwrɔˈxʲirurk/ (n)
νευροχειρουργός
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami układu nerwowego

neurochirurgia /ˌnɛwrɔxʲiˈrurʲɟja/ (n)
νευροχειρουργική
  (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego;

neurofizjologia /nˌɛwrɔfˌizjɔlˈɔɡja/ (n)
νευροφυσιολογία
  (medycyna, medyczny) fizjologia układu nerwowego

neurologia /ˌnɛwrɔˈlɔɟja/ (n)
νευρολογία
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się schorzeniami układu nerwowego

neuron /ˈnɛwrɔ̃n/ (n)
νευρώνας
  (anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;

neuropata /nˌɛwrɔpˈata/ (n)
νευροπαθής
  (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na neuropatię, podatny na schorzenia nerwowe

neutralność /nɛwtrˈalnɔɕtɕ/ (n)
ουδετερότητα
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami

neutralny /nɛwˈtralnɨ/ /ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ/ (adj)
ουδέτερος
  taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny

neutrino /nɛwˈtrʲĩnɔ/ (n)
νετρίνο
  (fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;

neutron /nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n/ /ˈnɛwtrɔ̃n/ (n)
νετρόνιο
  (fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

newralgia /nɛvˈralʲɟja/ (n)
νευραλγία
  (medycyna, medyczny) nerwoból

ni /ɲi/ (n)
νι
  nazwa trzynastej litery alfabetu greckiego, „ν”;

nic /ɲiʦ̑/ (indefinitePronoun)
τίποτα, τίποτα δεν
  …sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu

nicość /ɲˈitsɔɕtɕ/ (n)
ανυπαρξία, μηδενικό
  pustka, brak, nieistnienie czegoś

nie /ɲɛ/ (particle)
όχι, δεν, μη, μην
  zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś

nie chwal dnia przed zachodem słońca /ˈɲɛ‿xfal ˈdʲɲa ˌpʃɛd‿zaˈxɔdɛ̃m ˈswɔ̃j̃nʦ̑a/ (proverb)
προτού σκάσουν τ' αυγά μη μετράς πουλιά
  nie ciesz się z pozytywnych efektów zbyt wcześnie, bo możesz zapeszyć

nie kiwnąć palcem w bucie /ɲɛ‿ˈcivnɔ̃ɲʨ̑ ˈpalʦ̑ɛ̃m ˈv‿buʨ̑ɛ/ (v)
δεν κουνώ ούτε το μικρό μου δαχτυλάκι, δεν κουνώ το δαχτυλάκι μου
  (potocznie, potoczny) nie zdobyć się nawet na minimalny wysiłek

nie ma dymu bez ognia /ˈɲɛ‿ma ˈdɨ̃mu bɛz‿ˈɔɟɲa/ (proverb)
δεν υπάρχει καπνός χωρίς φωτιά
  nie ma skutku bez przyczyny

nie ma mowy /ˈɲɛ‿ma ˈmɔvɨ/ (interjection)
δε γίνεται συζήτηση
  o czymś zupełnie niemożliwym do zrealizowania; stanowcza odmowa

nie ma róży bez kolców /ˈɲɛ‿ma ˈruʒɨ bɛs‿ˈkɔlʦ̑uf/ (proverb)
δεν υπάρχει ρόδο χωρίς αγκάθι
  nie ma radości bez smutku; wszystko ma zalety i wady

nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło /ɲʲˈɛma tˌɛɡɔ zwˈɛɡɔ tsˈɔ bˈɨ na dˈɔbrɛ ɲʲɛ vˈɨʃwɔ/ (proverb)
ουδέν κακόν αμιγές καλού
  każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany

nie mieć nic do stracenia /ˈɲɛ‿mʲjɛ̇ʨ̑ ˈɲiʣ̑ ˌdɔ‿straˈʦ̑ɛ̃ɲa/ (v)
δεν έχω τίποτα να χάσω
  być w tak trudnej sytuacji, że żadna decyzja nie stanowi już ryzyka
  nie mieć już niczego, czego by można zostać pozbawionym

nie mieć zielonego pojęcia /ˈɲɛ‿mʲjɛ̇ʥ̑ ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑a/ (v)
έχω μαύρα σκοτάδια, δε σκαμπάζω γρι, δεν έχω ιδέα
  nic nie wiedzieć o czymś, zupełnie sobie czegoś nie wyobrażać

nie od razu Kraków zbudowano /ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ/ (proverb)
η Ρώμη δε χτίστηκε σε μια μέρα
  nie osiąga się natychmiast imponujących wyników

nie samym chlebem człowiek żyje /ɲɛ‿ˈsãmɨ̃m ˈxlɛbɛ̃m ˈʧ̑wɔvʲjɛɡ ˈʒɨjɛ/ (proverb)
ο άνθρωπος δεν ζει μονάχα με ψωμί, ουκ επ' άρτω μόνο ζήσεται άνθρωπος
  człowiek, oprócz podstawowych potrzeb materialnych, ma także wyższe potrzeby — duchowe

nie szata zdobi człowieka /ɲɛ‿ˈʃata ˈzdɔbʲi ʧ̑wɔˈvʲjɛka/ (proverb)
τα ράσα δεν κάνουν τον παπά, το ράσο δεν κάνει τον παπά
  nie należy oceniać ludzi po stroju czy wyglądzie, a po charakterze

nie wierzyć własnym oczom /ɲɛ‿ˈvʲjɛʒɨʥ̑ ˈvwasnɨ̃m ˈɔʧ̑ɔ̃m/ (idiom)
δεν πιστεύω στα μάτια μου
  bardzo dziwić się czemuś; być bardzo zaskoczonym, zdumionym; uważać coś, co się widzi za rzecz nieprawdopodobną

nie wszystko złoto, co się świeci /ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i/ (proverb)
ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός
  nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości

nieadekwatny /ɲʲˌɛadɛkfˈatnɨ/ (adj)
ακατάλληλος
  (książkowy) niezgodny z czymś, niedokładnie czemuś odpowiadający

niebezpieczeństwo /ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
κίνδυνος
  sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

niebezpieczny /ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
επικίνδυνος
  taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego

niebiański /ɲʲɛbjˈaɲski/ (adj)
αιθέριος, ουράνιος
  związany z mitycznym niebem, dotyczący tego nieba

niebieski /ɲɛˈbʲjɛsʲci/ (adj)
μπλε, γαλάζιος, ουρανής
  mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;
ουράνιος
  (astronomia, astronomiczny) dotyczący nieba jako pozornego sklepienia Ziemi
ουράνιος, ο ουρανός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący nieba jako wyobrażanego miejsca pobytu Boga, bogów, aniołów, świętych itp.

niebieskooki /ˌɲɛbʲjɛskɔˈːci/ (adj)
γαλανομάτης, μπλαβομάτης
  taki, który ma niebieskie oczy

niebieskozielony /ˌɲɛbʲjɛskɔʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
κυανός
  zielony o odcieniu niebieskim

niebo /ˈɲɛbɔ/ (n)
ουρανός
  (astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

niebyt /ɲʲˈɛbɨt/ (n)
ανυπαρξία
  nieistnienie, nicość

niech żyje /ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ/ (interjection)
ζήτω
  wiwat na cześć kogoś lub czegoś

niecierpliwie /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivʲjɛ/ (adv)
ανυπόμονα
  okazując brak cierpliwości, z niecierpliwością

niecierpliwość /ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
ανυπομονησία
  brak cierpliwości, brak umiejętności czekania na coś

nieczystość /ɲɛˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑/ (n)
ακαθαρσία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezachowywanie zaleceń lub przykazań swojej religii odnośnie życia seksualnego

niedaleko pada jabłko od jabłoni /ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi/ (proverb)
το μήλο πέφτει κάτω από τη μηλιά
  dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach

niedawno /ɲɛˈdavnɔ/ (adv)
πρόσφατα, νεωστί
  w niedalekiej przeszłości

niedojrzały /ˌɲɛdɔjˈʒawɨ/ (adj)
ανώριμος
  o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie
ανώριμος, πράσινος
  o owocu, warzywie: taki, który jeszcze nie nadaje się do jedzenia

niedokrwienie /ˌɲɛdɔˈkr̥fʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
ισχαιμία
  (medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu

niedokrwistość /ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑/ (n)
αναιμία
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

niedopałek /ˌɲɛdɔˈpawɛk/ (n)
γόπα
  niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu

niedoprzęd /ɲʲɛdˈɔpʃɛnt/ (n)
πρόνημα
  (włókiennictwo) półprodukt przędzy w postaci rozciągniętej, lekko skręconej tasiemki włókien

niedopuszczalny /ɲʲˌɛdɔpuʃtʃˈalnɨ/ (adj)
ανεπίτρεπτος, απαράδεκτος
  taki, którego nie można tolerować

niedostatek /ˌɲɛdɔˈstatɛk/ (n)
έλλειψη
  zbyt mała ilość

niedostrzegalny /ɲʲˌɛdɔstʃɛɡˈalnɨ/ (adj)
ανεπαίσθητος, αδιόρατος
  niemożliwy do dostrzeżenia, zobaczenia

niedouczony /ˌɲɛdɔ<sup>w</sup>uˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
αγράμματος
  mający gruntowne braki w wiedzy na jakiś temat

niedowierzanie /ɲʲˌɛdɔvʲɛʒˈaɲʲɛ/ (n)
δυσπιστία
  (rzeczownik odczasownikowy) od: nie dowierzać

niedoświadczony /ɲʲˌɛdɔɕfʲattʃˈɔnɨ/ (adj)
άπραγος
  nie mający doświadczenia w określonej dziedzinie

niedyskretnie /ɲʲˌɛdɨskrˈɛtɲʲɛ/ (adv)
αδιάκριτα
  w sposób niedyskretny

niedziela /ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla/ (n)
Κυριακή
  siódmy i ostatni dzień tygodnia;

niedźwiedzi /ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑i/ (adj)
αρκουδίσιος
  związany z niedźwiedziem, dotyczący niedźwiedzia

niedźwiedzica /ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a/ (n)
άρκτος, αρκούδα
  (zoologia, zoologiczny) samica niedźwiedzia

niedźwiedź /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
αρκούδα, άρκτος
  (zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae);

niedźwiedź polarny /ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ/ (n)
πολική αρκούδα
  (zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;

nieestetyczny /ˌɲɛːstɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
ακαλαίσθητος
  niezgodny z wymaganiami estetyki

nieetyczny /ˌɲɛːˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
ανήθικος
  niezgodny z etyką

nieformalny /ˌɲɛfɔrˈmalnɨ/ (adj)
ανεπίσημος
  taki, który nie ma charakteru oficjalnego, nie opiera się na obowiązujących przepisach

niegrzeczny /ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
αγενής
  zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy

nieistnienie /ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
ανυπαρξία
  fakt, że coś nie istnieje

niekonstytucyjnie /ɲʲˌɛkɔnstˌɨtutsˈɨjɲʲɛ/ (adv)
αντισυνταγματικά
  w sposób niekonstytucyjny

nielegalnie /ˌɲɛlɛˈɡalʲɲɛ/ (adv)
παράνομα, παρανόμως
  w sposób nielegalny; niezgodnie z prawem

nielegalny /ˌɲɛlɛˈɡalnɨ/ (adj)
έκνομος, παράνομος
  niezgodny z prawem

niemiecki /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (adj)
γερμανικός, γερμανικά
  związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec

niemiecki /ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci/ (n)
γερμανικά, Γερμανικά
  język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);

niemiły /ɲɛ̃ˈmʲiwɨ/ (adj)
κακοήθης
  niesympatyczny, wredny, zachowujący się wobec innych w odpychający sposób

niemniej jednak /ɲʲˈɛmɲʲɛj jˈɛdnak/
ωστόσο, παρ' όλα αυτά, όμως, εντούτοις
  …przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu

niemowlak /ɲʲɛmˈɔvlak/ (n)
βρέφος, μωρό
  (potocznie, potoczny) małe dziecko nieumiejące jeszcze mówić

niemowlę /ɲɛ̃ˈmɔvlɛ/ (n)
βρέφος, μωρό
  małe dziecko nie umiejące jeszcze mówić;

nienaruszony /ɲʲˌɛnaruʃˈɔnɨ/ (adj)
ανέπαφος, άθιχτος, άφθαρτος
  taki, który nie został naruszony, zachował się w stanie pierwotnym

nienawidzić /ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑/ (v)
μισώ
  czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś

nienawiść /ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑/ (n)
μίσος, έχθρα
  silna niechęć, awersja, wrogość

nienormalny /ɲɛnɔrˈmalnɨ/ (adj)
άρρωστος
  taki, który odbiega od pewnej normy

nieobecność /ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑/ (n)
απουσία
  brak kogoś w jakimś miejscu
  (urzędowy) opuszczenie lekcji, zajęć, dnia pracy itp.

nieobecny /ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ/ (adj)
απών
  (przenośnie, przenośnia) będący myślami gdzie indziej
  taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa

nieoczekiwanie /ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ/ (adv)
ξαφνικά
  nagle, niespodziewanie

nieoczekiwany /ˌɲɛɔʧ̑ɛciˈvãnɨ/ (adj)
απροσδόκητος, ανέλπιστος
  taki, którego nikt nie oczekiwał, nie spodziewał się

nieodmienny /ˌɲɛɔdˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
άκλιτος, άπτωτος
  (gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same
αμετάβλητος
  (przestarzałe, przestarzały) taki sam od dłuższego czasu, taki, który się nie zmienił

nieodwracalny /ɲʲˌɛɔdvratsˈalnɨ/ (adj)
αμετάκλητος
  taki, którego nie można usunąć, cofnąć; uniemożliwiający przywrócenie do poprzedniego stanu

nieoficjalny /ɲʲˌɛɔfitsjˈalnɨ/ (adj)
ανεπίσημος
  taki, który nie został podany oficjalnie do wiadomości

nieograniczony /ˌɲɛɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
απεριόριστος
  nie mający żadnych ograniczeń, niczym nie skrępowany

nieopisywalny /ˌɲɛɔpʲisɨˈvalnɨ/ (adj)
απερίγραπτος
  niemożliwy do opisania

nieosiągalny /ˌɲɛɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ/ (adj)
ανέφικτος, ανεπίτευκτος
  taki, którego nie da się osiągnąć

niepalący /ˌɲɛpaˈlɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
μη καπνίζοντος
  osoba, która nie pali papierosów

nieparzysty /ˌɲɛpaˈʒɨstɨ/ (adj)
μονός
  (matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa
  niewystępujący w parze, parami, będący nie do pary

niepewność /ɲɛˈpɛvnɔɕʨ̑/ (n)
αβεβαιότητα
  brak pewności

niepewny /ɲɛˈpɛvnɨ/ (adj)
αβέβαιος, αμφίβολος
  ciężki do przewidzenia, niebezpieczny, ryzykowny; taki, który nie jest pewny, oczywisty, jasny
αναξιόπιστος
  taki, na którym nie można polegać, nie zaufany

niepełnoletni /ˌɲɛpɛwnɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
ανήλικος
  niebędący dojrzałym

niepełnosprawność /ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɔɕʨ̑/ (n)
μειονέκτημα
  bycie niepełnosprawnym, cecha osoby niepełnosprawnej

niepiśmienny /ɲʲˌɛpiɕmʲˈɛnnɨ/ (adj)
αγράμματος
  taki, który nie umie pisać

niepodległościowy /ɲʲˌɛpɔdlˌɛɡwɔɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
ανεξαρτησιακός, απελευθερωτικός
  (książkowy) związany z walką o niepodległość, wyrażający dążność do niepodległości

niepodległość /ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑/ (n)
ανεξαρτησία
  niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych;

niepokalane poczęcie /ɲʲˌɛpɔkalˈanɛ pɔtʃˈɛɲtɕɛ/ (n)
άμωμος σύλληψη
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) poczęcie osoby ludzkiej bez przekazania jej grzechu pierworodnego występujące w charakterze mitu lub dogmatu religijnego

niepokoić /ˌɲɛpɔˈkɔ<sup>j</sup>iʨ̑/ (v)
ανησυχώ
  wzbudzać niepokój, martwić

niepokój /ɲɛˈpɔkuj/ (n)
ανησυχία
  stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi

nieporozumienie /ˌɲɛpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
παρεξήγηση
  pomyłka wynikła z niewłaściwego zrozumienia słów, sytuacji

nieposzlakowany /ˌɲɛpɔʃlakɔˈvãnɨ/ (adj)
αδιάβλητος
  bez zarzutu, najczęściej pod względem moralnym

nieposłuszeństwo /ˌɲɛpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ/ (n)
ανυπακοή, παρακοή
  cecha kogoś, kto jest nieposłuszny; brak posłuszeństwa

nieposłuszny /ɲʲˌɛpɔswˈuʃnɨ/ (adj)
ανυπάκουος, παράκουος
  odznaczający się nieposłuszeństwem

niepotrzebny /ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ/ (adj)
περιττός
  taki, który nie jest potrzebny

niepowodzenie /ˌɲɛpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
αποτυχία
  przeciwieństwo powodzenia, sukcesu; przegrana, porażka

niepowtarzalny /ɲʲˌɛpɔftaʒˈalnɨ/ (adj)
μοναδικός
  wyjątkowy, nadzwyczajny, jedyny w swoim rodzaju

nieprzechodni /ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi/ (adj)
αμετάβατος
  (gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej

nieprzekupny /ɲʲˌɛpʃɛkˈupnɨ/ (adj)
αδιάφθορος, αδέκαστος
  niedający się przekupić

nieprzyjaciel /ˌɲɛpʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (n)
εχθρός
  (wojskowość, wojskowy) wroga armia, ogół wrogich wojsk
  ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś

nieprzytomny /ˌɲɛpʃɨˈtɔ̃mnɨ/ (adj)
αναίσθητος, λιπόθυμος
  taki, który stracił przytomność, świadomość

nieprzyzwoitość /ɲʲˌɛpʃɨzvɔˈitɔɕtɕ/ (n)
απρέπεια, αναξιοπρέπεια, ανηθικότητα
  brak przyzwoitości

nierdzewny /ɲʲɛrdʑˈɛvnɨ/ (adj)
ανοξείδωτος
  nieulegający rdzewieniu, odporny na rdzewienie

nierealnie /ɲʲˌɛrɛˈalɲʲɛ/ (adv)
εξωπραγματικά, εξωπραγματικώς
  w sposób nierealny

nierozsądek /ɲʲˌɛrɔssˈɔndɛk/ (n)
ανοησία
  brak rozsądku

nieruchomo /ˌɲɛruˈxɔ̃mɔ/ (adv)
ακίνητα
  bez ruchu, nie poruszając się, nie wykonując żadnych ruchów

nieruchomość /ˌɲɛruˈxɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
ακίνητα
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;

nieskończony /ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (adj)
ατέλειωτος, ατέρμων
  (przenośnie, przenośnia) trwający niezwykle długo, nieustający
απέραντος, ατέλειωτος
  niemający końca, niekończący się

niespodziewanie /ˌɲɛspɔʥ̑ɛˈvãɲɛ/ (adv)
ανέλπιστα, απρόσμενα
  w sposób nieoczekiwany, niespodziewany, powodujący zaskoczenie

niespodziewany /ˌɲɛspɔʥ̑ɛˈvãnɨ/ (adj)
ανέλπιστος, απροσδόκητος
  zdarzenie, którego się nie spodziewano; rzecz zaskakująca, nieoczekiwana, nagła

niesprawiedliwość /ˌɲɛspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
αδικία
  brak sprawiedliwości
αδίκημα, αδικία
  niesprawiedliwy czyn; przykre, niesprawiedliwe zdarzenie

niestałość /ɲɛˈstawɔɕʨ̑/ (n)
αστάθεια, μεταβλητότητα
  zmienność, brak stałości, trwałości (np. w przekonaniach)

niestały /ɲʲɛstˈawɨ/ (adj)
άστατος, ανερμάτιστος
  taki, który często zmienia upodobania, poglądy, świadczący o braku stałości
άστατος, ευμετάβλητος
  taki, który podlega zmianom

niestety /ɲɛˈstɛtɨ/ (particle)
δυστυχώς
  …służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

nieszczęśliwy /ˌɲɛʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ/ (adj)
δυστυχισμένος, καημένος, κακόμοιρος
  nieodczuwający szczęścia, przygnębiony
άτυχος
  prowadzący do niekorzystnego przebiegu wydarzeń

niesłychany /ˌɲɛswɨˈxãnɨ/ (adj)
ανήκουστος, απίθανος, πρωτάκουστος
  taki, o którym nie słyszano, nadzwyczajny

nietaktownie /ɲʲˌɛtaktˈɔvɲʲɛ/ (adv)
χωρίς τακτ
  w sposób nietaktowny

nietoperz /ɲɛˈtɔpɛʃ/ (n)
νυχτερίδα, νυκτερίδα
  (zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

nieuleczalny /ˌɲɛ<sup>w</sup>ulɛˈʧ̑alnɨ/ (adj)
αθεράπευτος
  (medycyna, medyczny) taki, który jest niemożliwy do wyleczenia
αδιόρθωτος
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) taki, którego nie można zmienić lub przezwyciężyć

nieumalowany /ɲʲˌɛumˌalɔvˈanɨ/ (adj)
άβαφος, άβαφτος, αμακιγιάριστος
  (potocznie, potoczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) bez makijażu, określenie najczęściej używane w odniesieniu do kobiet

nieumyślny /ɲʲˌɛumˈɨɕlnɨ/ (adj)
αβούλητος, αθέλητος, ακούσιος
  wyrządzony bez uprzedniego zamysłu

nieuprzejmy /ɲʲˌɛupʃˈɛjmɨ/ (adj)
αγενής
  niemiły, nieżyczliwy, zachowujący się wobec innych w sposób pozbawiony uprzejmości

nieustający /ɲʲˌɛustajˈɔntsɨ/ (adj)
ακατάπαυστος
  taki, który nie ustaje

nieustannie /ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈstãɲːɛ/ (adv)
αδιάκοπα, ακατάπαυστα
  bez przerwy, non-stop, bez ustanku

nieustanny /ɲʲˌɛustˈannɨ/ (adj)
αδιάκοπος
  taki, który nie ustaje, trwający ciągle

nieuwaga /ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈvaɡa/ (n)
αβλεψία, αμέλεια, απροσεξία
  brak uwagi, koncentracji

niewdzięczność /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
αχαριστία
  brak wdzięczności; cecha tego, co jest niewdzięczne; cecha tego, kto jest niewdzięczny

niewdzięczny /ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
αχάριστος, αγνώμων
  pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności

niewiarygodny /ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ/ (adj)
απίθανος
  któremu trudno uwierzyć, niegodny zaufania
απίστευτος
  w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem

niewidoczny /ˌɲɛvʲiˈdɔʧ̑nɨ/ (adj)
αόρατος
  taki, którego nie widać

niewidomy /ˌɲɛvʲiˈdɔ̃mɨ/ (adj)
αόμματος
  taki, który trwale nie widzi

niewidomy /ˌɲɛvʲiˈdɔ̃mɨ/ (n)
αόμματος, τυφλός
  osoba, która trwale nie widzi

niewidzialny /ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ/ (adj)
αόρατος
  niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi

niewinność /ɲɛˈvʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
αθωότητα
  cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu

niewinny /ɲɛˈvʲĩnːɨ/ (adj)
αθώος
  taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy

niewola /ɲɛˈvɔla/ (n)
αιχμαλωσία
  areszt dla żołnierzy drugiej strony podczas wojny
αιχμαλωσία, σκλαβιά
  brak wolności, suwerenności; zamknięcie

niewolnictwo /ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
δουλεία, σκλαβιά
  (socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;

niewolnik /ɲɛˈvɔlʲɲik/ (n)
δούλος, σκλάβος
  osoba będąca w niewoli

niewrażliwość /ɲʲˌɛvraʒlˈivɔɕtɕ/ (n)
αναισθησία
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest niewrażliwe; cecha tych, którzy są niewrażliwi

niewrażliwy /ɲʲˌɛvraʒlˈivɨ/ (adj)
άτρωτος
  niepodatny na działanie
άκαρδος
  pozbawiony wrażliwości

niewybaczalny /ˌɲɛvɨbaˈʧ̑alnɨ/ (adj)
ασυγχώρητος
  taki, którego nie można wybaczyć

niewymowny /ˌɲɛvɨ̃ˈmɔvnɨ/ (adj)
άφατος
  niemożliwy do wyrażenia za pomocą słów

niewyobrażalny /ˌɲɛvɨɔbraˈʒalnɨ/ (adj)
αφάνταστος
  (książkowy) niedający się wyobrazić

niewypowiedziany /ˌɲɛvɨpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ/ (adj)
άφατος, ανείπωτος, απερίγραπτος
  niemożliwy do wyrażenia za pomocą słów
ανείπωτος
  taki, który nie został powiedziany

niewytłumaczalny /ɲʲˌɛvɨtwˌumatʃˈalnɨ/ (adj)
ανεξήγητος
  nie dający się wytłumaczyć lub wyjaśnić, niemożliwy do wytłumaczenia

niezadowolenie /ˌɲɛzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
δυσαρέσκεια
  brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem

niezależny /ˌɲɛzaˈlɛʒnɨ/ (adj)
ανεξάρτητος
  samodzielny, niepodporządkowany, niebędący w zależności od nikogo ani niczego

niezapominajka /ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka/ (n)
μυοσωτίς, μη με λησμόνει
  (botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych;

niezbędny /ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ/ (adj)
απαραίτητος
  taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny

niezgodność /ɲʲɛzɡˈɔdnɔɕtɕ/ (n)
ασυμφωνία
  cecha tego, co niezgodne; cecha tych, którzy są niezgodni

niezidentyfikowany obiekt latający /ɲʲˌɛzidˌɛntɨfˌikɔvˈanɨ ˈɔbjɛkt lˌatajˈɔntsɨ/ (n)
άγνωστης ταυτότητας ιπτάμενο αντικείμενο
  obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski;

nieziszczalny /ɲʲˌɛziʃtʃˈalnɨ/ (adj)
απραγματοποίητος
  taki, który nie może się ziścić

niezliczony /ɲʲˌɛzlitʃˈɔnɨ/ (adj)
αμέτρητος, αναρίθμητος
  niedający się zliczyć, bardzo liczny

nieznany /ɲɛˈznãnɨ/ (adj)
άγνωστος
  ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany

nieznośny /ɲɛˈznɔɕnɨ/ (adj)
αβάσταχτος, ανυπόφορος
  o człowieku: nieprzyjemny w obejściu, w zachowaniu
ανυπόφορος, αβάσταχτος
  taki, którego nie da się znieść; bardzo męczący

niezwyciężony /ˌɲɛzvɨʨ̑ɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
αήττητος, ανίκητος
  taki, którego nie da się zwyciężyć
  taki, którego nikt nie zwyciężył

nieład /ˈɲɛwat/ (n)
ακαταστασία, αταξία
  brak ładu, uporządkowania

nieśmiertelność /ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑/ (n)
αθανασία
  koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas;

nieśmiertelny /ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
αθάνατος
  wiecznie żywy, żyjący, nieumierający

nieść /ɲɛ̇ɕʨ̑/ (v)
κουβαλώ
  zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu, idąc i będąc nim obciążonym

nieść pomoc /ɲʲˈɛɕtɕ pˈɔmɔts/ (v)
δίνω χέρι βοήθειας, παρέχω βοήθεια
  pomagać, śpieszyć z pomocą

nieżonaty /ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ/ (adj)
άγαμος
  zwykle o mężczyźnie: niemający żony

nigdy /ˈɲiɡdɨ/ (pronoun)
ποτέ
  w żadnym czasie, momencie, sytuacji

nigdy indziej /ˈɲiɡdɨ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j/ (adv)
ποτέ άλλοτε‏
  w żadnym innym czasie

nigdzie indziej /ˈɲiɟʥ̑ɛ ˈĩɲʥ̑ɛ̇j/ (adv)
πουθενά αλλού
  w żadnym innym miejscu

nihilista /ˌɲixʲiˈlʲista/ (n)
νιχιλιστής
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik nihilizmu

nihilistka /ˌɲixʲiˈlʲistka/ (n)
νιχιλίστρια
  forma żeńska od: nihilista

nijaki /ɲiˈjäci/ (adj)
ουδέτερο
  (gramatyka) rodzaj nijaki

nikiel /ˈɲicɛl/ (n)
νικέλιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28;

nikielin /ɲikʲˈɛlin/ (n)
νικελίνης
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady arsenków o metalicznym połysku i miedzianoczerwonym kolorze;

nikotyna /ˌɲikɔˈtɨ̃na/ (n)
νικοτίνη
  bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu;

nikt /ɲikt/ (pronoun)
κανένας, κανείς
  żadna osoba

nikt nie jest prorokiem we własnym kraju /ˈɲiktʲ ˈɲɛ‿jɛst prɔˈrɔcɛ̃m vɛ‿ˈvwasnɨ̃m ˈkraju/ (proverb)
ουδείς προφήτης στον τόπο του
  łatwiej znaleźć uznanie u obcych niż wśród swoich, najtrudniej zdobyć uznanie wśród rodaków

nimfomanka /ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãnka/ (n)
νυμφομανής
  kobieta o chorobliwie nadmiernym popędzie seksualnym

niob /ɲɔp/ (n)
νιόβιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41;

niski /ˈɲisʲci/ (adj)
χαμηλός
  mający mały wymiar w pionie
  mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości
ποταπός, χαμηλός
  oceniany ujemnie w sensie moralnym

niszczyć /ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑/ (v)
γκρεμίζω, καταστρέφω
  pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji

nić /ɲiʨ̑/ (n)
νήμα, κλωστή
  cienkie włókno używane np. do szycia

nić Ariadny /ˈɲiʨ̑ arʲˈjadnɨ/ (idiom)
μίτος της Αριάδνης
  coś, co pomaga wybrnąć z kłopotów; kluczowy element będący rozwiązaniem problemu

noblista /nɔˈblʲista/ (n)
νομπελίστας
  osoba, która otrzymała Nagrodę Nobla

noc /nɔʦ̑/ (n)
νύχτα
  okres od zmierzchu do świtu;

nocna zmiana /ˈnɔʦ̑na ˈzmʲjãna/ (n)
νυχτερινή βάρδια
  okres czasu pracy przebiegający w nocy

nocny /ˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
νυχτερινός, νυχτιάτικος
  związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy

nocny marek /ˈnɔʦ̑nɨ ˈmarɛk/ (n)
ξενύχτης
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień

noga /ˈnɔɡa/ (n)
πόδι
  (anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga;
  element budowy mebla

nogawka /nɔˈɡafka/ (n)
μπατζάκι
  (krawiectwo) część spodni okrywająca nogę

nom /ˈnɔ̃m/ (n)
νομός
  (historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału administracyjnego w starożytnym i wczesnośredniowiecznym Egipcie

nomofobia /ˌnɔ̃mɔˈfɔbʲja/ (n)
νομοφοβία
  (neologizm) strach przed sytuacją niemożliwości korzystania z telefonu komórkowego

nonkonformizm /nˌɔŋkɔnfˈɔrmizm/ (n)
αντικομφορμισμός
  (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) postawa sprzeciwu wobec zasad, norm i opinii obowiązujących w danym środowisku;

nora /ˈnɔra/ (n)
αχούρι
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) obskurne, podejrzane, zaniedbane mieszkanie lub lokal
φωλιά
  (zoologia, zoologiczny) podziemne schronienie zwierząt

norka /nˈɔrka/ (n)
βιζόν
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z każdego z dwóch gatunków z rodziny łasicowatych: norka europejska lub norka amerykańska;

normalny /nɔrˈmalnɨ/ (adj)
κανονικός
  zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być

norweski /nɔrˈvɛsʲci/ (adj)
νορβηγικός
  odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów

norweski /nɔrˈvɛsʲci/ (n)
νορβηγικά
  język urzędowy Norwegii;

nos /nɔs/ (n)
μύτη
  (anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;
  koniec buta
ρύγχος, μύτη
  dziób samolotu

nosiciel /nɔˈɕiʨ̑ɛl/ (n)
φορέας
  (medycyna, medyczny) organizm zawierający bakterie, wirusy lub w inny sposób dotknięty chorobą, sam nie cierpiący z powodu jej objawów, lecz mogący nią zarażać;

nosorożec /ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑/ (n)
ρινόκερος
  (zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych;

nosowy /nɔˈsɔvɨ/ (adj)
ένρινος, έρρινος
  (fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową
  (przymiotnik) od nos

nostalgia /nɔˈstalʲɟja/ (n)
νοσταλγία
  tęsknota, zwłaszcza za krajem

nostalgiczny /ˌnɔstalʲˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
νοσταλγικός
  taki, który wyraża, odczuwa lub wzbudza nostalgię; jest pełen tęsknoty

noszowy /nɔʃˈɔvɨ/ (n)
τραυματιοφορέας, φορειοφόρος
  sanitariusz, ratownik wyznaczony do noszy

nosówka /nɔˈsufka/ (n)
μόρβα, νόσος του Carré, νόσος του Καρέ
  (weterynaria, weterynaryjny) groźna choroba zakaźna psów;

notarialny /nˌɔtarjˈalnɨ/ (adj)
συμβολαιογραφικός
  odnoszący się do notariusza lub notariatu, związany z notariuszem lub notariatem

notariusz /nɔtˈarjuʃ/ (n)
συμβολαιογράφος
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron

notatka /nɔˈtatka/ (n)
σημείωση
  robocze, odręczne zapiski, np. z wykładów, z pracy koncepcyjnej
  krótki tekst, mający na celu przypomnienie jakiejś informacji

notes /ˈnɔtɛs/ (n)
σημειωματάριο, ατζέντα
  plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;

nowalijka /ˌnɔvaˈlʲijka/ (n)
πρώιμο οπωροκηπευτικό
  młode warzywo pojawiające się po raz pierwszy w sezonie

nowiusieńki /ˌnɔvʲjüˈɕɛ̇̃ɲci/ (adj)
του κουτιού
  (potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (zdrobniale) od: nowiuśki

nowogrecki /ˌnɔvɔˈɡrɛʦ̑ʲci/ (adj)
νεοελληνικός
  związany z Grecją nowożytną, dotyczący Grecji nowożytnej

nowogrecki /ˌnɔvɔˈɡrɛʦ̑ʲci/ (n)
νέα ελληνική, νεοελληνική γλώσσα
  (językoznawstwo, językoznawczy) współczesny język grecki używany powszechnie w Grecji i na Cyprze;

nowojorski /ˌnɔvɔˈjɔrsʲci/ (adj)
νεοϋορκέζικος
  dotyczący Nowego Jorku, związany z Nowym Jorkiem, pochodzący z Nowego Jorku

noworoczny /ˌnɔvɔˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
πρωτοχρονιάτικος
  związany z dniem Nowego Roku

noworodek /ˌnɔvɔˈrɔdɛk/ (n)
νεογνό, νεογέννητο
  człowiek lub zwierzę tuż po przyjściu na świat;

nowotwór /nɔˈvɔtfur/ (n)
όγκος, νεόπλασμα
  (medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;

nowozelandzki /ˌnɔvɔzɛˈlãnʦ̑ʲci/ (adj)
νεοζηλανδικός
  odnoszący się do państwa Nowa Zelandia

nowożeniec /ˌnɔvɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
νιόπαντρος
  mężczyzna świeżo po ślubie

nowy /ˈnɔvɨ/ (adj)
νέος, καινούργιος, καινούριος
  istniejący od niedawna

nozdrze /ˈnɔzḍʒɛ/ (n)
ρουθούνι
  (anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa

nożyczki /nɔˈʒɨʧ̑ʲci/ (n)
ψαλίδι
  małe nożyce;

nucić /ˈnuʨ̑iʨ̑/ (v)
σιγοτραγουδώ, τερετίζω, ψιλοτραγουδώ
  śpiewać półgłosem lub bez słów

nudności /nudnˈɔɕtɕi/ (n)
αναγούλα
  (medycyna, medyczny) mdłości, stan poprzedzający wymioty

nudny /ˈnudnɨ/ (adj)
ανιαρός, βαρετός
  wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie

nudysta /nuˈdɨsta/ (n)
γυμνιστής
  osoba przebywająca towarzysko na zewnątrz nago dla kontaktu z naturą

nudzić się jak mops /ˈnuʥ̑iʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈmɔps/ (idiom)
πλήττω θανάσιμα
  bardzo się nudzić

numer /ˈnũmɛr/ (n)
νούμερο
  egzemplarz czasopisma z daną datą
  pozycja w programie (zwykle w cyrku)
  (przenośnie, przenośnia) żart, przekręt, oszustwo
  identyfikator zawierający, między innymi, cyfry;
νούμερο, αριθμός
  liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru

numerus clausus /numˈɛrus klˈawsus/ (n)
περιορισμένες θέσεις
  maksymalna liczba bądź procentowy udział osób pewnej kategorii, które mogą być przyjęte na studia, do pracy, stowarzyszeń itp.;

numeryczny /ˌnũmɛˈrɨʧ̑nɨ/ (adj)
αριθμητικός
  składający się z liczb lub cyfr
  operujący na przybliżonych wartościach liczbowych

numizmatyk /nˌumizmˈatɨk/ (n)
νομισματολόγος
  specjalista w dziedzinie numizmatyki
νομισματοσυλλέκτης
  zbieracz numizmatów

nurkowanie /ˌnurkɔˈvãɲɛ/ (n)
κατάδυση
  pływanie pod wodą;
βουτιά
  skakanie do wody

nurkować /nurˈkɔvaʨ̑/ (v)
βουτώ
  pływać pod powierzchnią wody

nuta /ˈnuta/ (n)
νότα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość
  (przenośnie, przenośnia) delikatne wrażenie zmysłowe: dźwięku, smaku lub zapachu

nutacja /nutˈatsja/ (n)
κλόνηση
  (fizyka, fizyczny) zjawisko drgania osi obrotu ciała poddanego precesji;

nuworysz /nuˈvɔrɨʃ/ (n)
αρχοντοχωριάτης, βλαχοδήμαρχος
  (książkowy) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie) osoba, która dorobiła się majątku lub pozycji społecznej, ale nie jest akceptowana przez nowe środowisko

nylon /ˈnɨlɔ̃n/ (n)
νάιλον
  tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch

nów /nuf/ (n)
νέα σελήνη, νέο φεγγάρι, νουμηωία
  (astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;

nóż /nuʃ/ (n)
μαχαίρι
  krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia;

o /ɔ/ (interjection)
ω
  …używany przy wyrażaniu silnych emocji

o mały włos /ɔ‿ˈmawɨ ˈvwɔs/ (adv)
παρά τρίχα
  omal, niewiele brakowało

o wilku mowa, a wilk tu /ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva ː‿ˈvʲilk ˈtu/ (idiom)
κατά φωνή και το πουλί, κατά φωνή κι ο γάιδαρος
  (zobacz) o wilku mowa

oaza /ɔˈaza/ (n)
όαση
  (geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;

obalać /ɔˈbalaʨ̑/ (v)
ανατρέπω
  odbierać komuś władzę, moc, wpływ itp.

obcas /ˈɔpʦ̑as/ (n)
τακούνι
  część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry;

obcisły /ɔpʲˈʨ̑iswɨ/ (adj)
σφιχτός
  o ubraniu: ściśle przylegający do ciała, ciasno opinający

obcokrajowiec /ˌɔpʦ̑ɔkraˈjɔvʲjɛʦ̑/ (n)
αλλοδαπός
  osoba pochodząca z innego kraju

obczyzna /ɔptʃˈɨzna/ (n)
αλλοδαπή, ξένα, ξενιτιά
  kraje poza ojczyzną

obcęgi /ɔptsˈɛŋɡʲi/ (n)
τανάλια
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.

obecność /ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑/ (n)
παρουσία
  bycie, przebywanie gdzieś

obecny /ɔˈbɛʦ̑nɨ/ (adj)
σύγχρονος
  dzisiejszy, teraźniejszy, współczesny
παρών
  osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili

obejmować /ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑/ (v)
περιλαμβάνω, περιέχω
  mieścić w sobie
αγκαλιάζω
  otaczać ramionami
αναλαμβάνω
  rozpoczynać sprawowanie funkcji, urzędu, stanowiska itp.

obezwładniać /ˌɔbɛzvˈwadʲɲäʨ̑/ (v)
αδρανοποιώ, ακινητοποιώ
  pozbawiać kogoś swobody poruszania się

obezwładnić /ˌɔbɛzvˈwadʲɲiʨ̑/ (v)
καταβάλλω
  pozbawić kogoś swobody ruchu

obfitość /ɔpˈfʲitɔɕʨ̑/ (n)
αφθονία, πλησμονή
  duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś

obiad /ˈɔbʲjat/ (n)
γεύμα, μεσημεριανό
  gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia;

obiecywać /ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑/ (v)
τάζω
  mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę

obiektyw /ɔˈbʲjɛktɨf/ (n)
φακός
  (technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia

obiektyw szerokokątny /ɔˈbʲjɛktɨf ˌʃɛrɔkɔˈkɔ̃ntnɨ/ (n)
ευρυγώνιος φακός
  (fotografia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej, obejmujący większe pole widzenia niż obiektyw standardowy, pozwalający na fotografowanie dużych przedmiotów z małych odległości;

obiektywny /ˌɔbʲjɛkˈtɨvnɨ/ (adj)
αδέκαστος
  odznaczający się obiektywizmem, wolny od uprzedzeń

obieżyświat /ˌɔbʲjɛˈʒɨɕfʲjat/ (n)
κοσμογυρισμένος, ταξιδευτής
  ktoś wiele podróżujący, włóczący się po świecie

objaw /ˈɔbʲjaf/ (n)
σύμπτωμα
  oznaka jakiegoś zjawiska

objazd /ˈɔbʲjast/ (n)
παράκαμψη, παρακαμπτήρια οδός
  (motoryzacja) tymczasowa trasa wyznaczona w celu ominięcia miejsca zablokowanego przez roboty drogowe lub wypadek
παράκαμψη
  objeżdżanie, omijanie (np. korka)

obligacja /ˌɔblʲiˈɡaʦ̑ʲja/ (n)
ομόλογο
  (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie;

oblężenie /ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
πολιορκία
  otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia

obmierzły /ɔbˈmʲjɛrzwɨ/ (adj)
βδελυρός, σιχαμένος
  budzący wstręt

obnażać /ɔbnˈaʒatɕ/ (v)
γδύνομαι
  czynić nagim siebie samego

obojczyk /ɔˈbɔjʧ̑ɨk/ (n)
κλείδα
  (anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką;

obora /ɔˈbɔra/ (n)
βουστάσιο
  budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania

obornik /ɔˈbɔrʲɲik/ (n)
κοπριά
  (rolnictwo, rolniczy) odchody zwierząt hodowlanych uprzątnięte wraz ze ściółką;

obosieczny /ˌɔbɔˈɕɛʧ̑nɨ/ (adj)
δίκοπος
  (przenośnie, przenośnia) niebezpieczny dla obu stron konfliktu, mogący zwrócić się przeciwko obu stronom
  mający ostrze z obu stron

obowiązkowy /ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ/ (adj)
ευσυνείδητος
  (o człowieku) dobrze wywiązujący się z obowiązków
υποχρεωτικός
  będący czyimś obowiązkiem

obrabiarka /ˌɔbraˈbʲjarka/ (n)
εργαλειομηχανή
  maszyna do mechanicznej obróbki przedmiotów;

obraz /ˈɔbras/ (n)
είδωλο
  (fizyka, fizyczny) reprezentacja rzeczywistego przedmiotu w punkcie przecięcia promieni świetlnych po przejściu układu optycznego;
πίνακας, εικόνα
  (sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
εικόνα
  widok na ekranie urządzenia
  (informatyka, informatyczny) dokładna kopia płyty kompaktowej, dysku twardego lub partycji;
  (matematyka, matematyczny) zbiór wartości funkcji dla argumentów z zadanego zbioru;

obraza /ɔbˈraza/ (n)
προσβολή
  urażenie czyjejś godności osobistej

obraźliwy /ˌɔbraʑˈlʲivɨ/ (adj)
ευερέθιστος, εύθικτος, οξύθυμος
  obrażający się z byle powodu, skłonny do obrażania się
προσβλητικός, υβριστικός
  stanowiący dla kogoś obrazę

obrażać /ɔbˈraʒaʨ̑/ (v)
προσβάλλω, υβρίζω
  sprawiać komuś przykrość
θίγομαι, παρεξηγιέμαι, παρεξηγούμαι
  być urażonym, dotkniętym

obrona /ɔbˈrɔ̃na/ (n)
άμυνα
  przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją
  (wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu;

obronny /ɔbˈrɔ̃nːɨ/ (adj)
αμυντικός
  taki, który stanowi obronę przed atakiem; taki, który służy do obrony

obrotnik /ɔbˈrɔtʲɲik/ (n)
άξονας
  (anatomia, anatomiczny) drugi kręg szyjny;

obrus /ˈɔbrus/ (n)
τραπεζομάντιλο
  wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu;

obrzezanie /ˌɔbʒɛˈzãɲɛ/ (n)
περιτομή
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;

obrzydliwiec /ˌɔbʒɨˈdlʲivʲjɛʦ̑/ (n)
σκουλήκι
  (potocznie, potoczny) osoba mająca w zwyczaju robienie rzeczy obrzydliwych; osoba oceniana negatywnie, wzbudzająca niesmak lub obrazę, obrzydzenie

obrzęk /ˈɔbʒɛŋk/ (n)
οίδημα
  (medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;

obrócić w popiół /ɔbˈruʨ̑iʨ̑ ˈf‿pɔpʲjuw/ (v)
κάνω στάχτη
  zniszczyć coś całkowicie, zrujnować doszczętnie

obserwować /ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑/ (v)
παρατηρώ
  uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś
  spostrzegać

obsesja /ɔpˈsɛsʲja/ (n)
έμμονη ιδέα
  (książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności
ιδεοληψία
  (psychologia, psychologiczny) objaw choroby (nerwicy lub psychonerwicy), polegający na uporczywych myślach i czynnościach i niemożności uwolnienia się od nich;

obsesyjny /ˌɔpsɛsˈɨjnɨ/ (adj)
απορροφημένος
  właściwy obsesji, taki, jak w obsesji

obszar chroniony /ˈɔpʃar xrɔɲʲˈɔnɨ/ (n)
προστατευόμενη περιοχή
  obszar wydzielony przez władze obejmujący ochroną położone na nim obiekty naturalne oraz zabytki

obszar euro /ˈɔpʃar ˈɛwrɔ/ (n)
ζώνη ευρώ
  (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obszar państw, których walutą jest euro

oburzać /ɔbˈuʒatɕ/ (v)
αγανακτώ, αγαναχτώ
  odczuwać oburzenie

oburzenie /ˌɔbuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
αγανάκτηση
  silne zdenerwowanie spowodowane czyimś nieodpowiednim / niewłaściwym / niesprawiedliwym zachowaniem

oburęczny /ˌɔbuˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
αμφιδέξιος
  posługujący się z równą sprawnością obiema rękami

obwarzanek /ˌɔbvaˈʒãnɛk/ (n)
κουλούρα, κουλούρι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem;
κουλούρα
  (potocznie, potoczny) coś, co przypomina kształtem obwarzanek (1.1)

obwodnica /ˌɔbvɔdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
περιφερειακή οδός
  droga poprowadzona wokół obszarów miejskich, umożliwiająca ich ominięcie;

obwód /ˈɔbvut/ (n)
περιφέρεια
  (administracja) jednostka podziału terytorialnego w niektórych krajach;
περίμετρος
  (geometria) długość brzegu figury geometrycznej;

obwód drukowany /ˈɔbvud drˌukɔvˈanɨ/ (n)
πλακέτα τυπωμένου κυκλώματος
  (elektronika, elektroniczny) płytka z materiału izolacyjnego z naniesionymi na powierzchni ścieżkami przewodzącymi oraz punktami lutowniczymi do montażu elementów elektronicznych;

obywatel /ˌɔbɨˈvatɛl/ (n)
πολίτης
  członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;

obywatelka /ˌɔbɨvaˈtɛlka/ (n)
υπήκοος
  kobieta związana z krajem oficjalnymi prawami i obowiązkami

obywatelstwo /ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ/ (n)
ιθαγένεια, υπηκοότητα
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

obój /ˈɔbuj/ (n)
όμποε, οξύαυλος
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;

obóz koncentracyjny /ˈɔbus ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃ntraˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
στρατόπεδο συγκέντρωσης, στρατόπεδο συγκεντρώσεως
  miejsce, w którym są przetrzymywane grupy ludności w celu ich izolacji, wykonywania niewolniczej pracy albo eksterminacji tych grup;

obłok /ˈɔbwɔk/ (n)
σύννεφο
  (meteorologia, meteorologiczny) chmura niewielkich rozmiarów

ocean /ɔˈʦ̑ɛãn/ (n)
ωκεανός
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi

oceanograf /ˌɔʦ̑ɛãˈnɔɡraf/ (n)
ωκεανογράφος
  specjalista w dziedzinie oceanografii (oceanologii)

oceanografia /ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja/ (n)
ωκεανογραφία
  nauka o oceanach i morzach;

oceanograficzny /ˌɔtsɛˌanɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
ωκεανογραφικός
  (geografia, geograficzny) związany z oceanografią, dotyczący oceanografii

oceanologia /ˌɔtsɛˌanɔlˈɔɡja/ (n)
ωκεανολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o oceanach

oceanologiczny /ˌɔtsɛˌanɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
ωκεανολογικός
  związany z oceanologią, dotyczący oceanologii

ocena /ɔˈʦ̑ɛ̃na/ (n)
βαθμός
  (szkolnictwo, szkolny) nota dawana uczniowi lub studentowi
εκτίμηση
  opinia kogoś o czymś lub kimś

ocet /ˈɔʦ̑ɛt/ (n)
ξίδι, ξύδι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5–10%, czasem z domieszkami;

och /ɔx/ (interjection)
ωχ
  …służący wyrażaniu stanów uczuciowych (zachwytu, zaskoczenia, przestrachu)

ochota /ɔˈxɔta/ (n)
κέφι, προθυμία
  pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś

ochrona środowiska /ɔxrˈɔna ɕrˌɔdɔvˈiska/ (n)
προστασία του περιβάλλοντος
  (ekologia, ekologiczny) ogół działań, których celem jest wykorzystanie zasobów środowiska naturalnego ograniczając jednocześnie negatywne wpływy działalności człowieka;

ochroniarz /ɔxˈrɔ̃ɲaʃ/ (n)
σωματοφύλακας
  (potocznie, potoczny) pracownik służb ochrony

oczerniać /ɔtʃˈɛrɲʲatɕ/ (v)
λασπολογώ
  rozgłaszać nieprawdziwe informacje o kimś, mając na celu przedstawienie go w niekorzystnym świetle

oczko /ˈɔʧ̑kɔ/ (n)
εικοσιένα, εικοσιμία, στούκι
  (termin karciany) hazardowa gra w karty;
ματάκι
  (zdrobniale) od: oko
θηλιά, πόντος
  najmniejszy element w splocie dzianiny;

oczyszczalnia ścieków /ˌɔʧ̑ɨʃˈʧ̑alʲɲa ˈɕʨ̑ɛkuf/ (n)
μονάδα επεξεργασίας λυμάτων, σταθμός επεξεργασίας λυμάτων
  zespół urządzeń i obiektów technologicznych służących do usuwania zanieczyszczeń z odpadów płynnych;

oczytany /ˌɔtʃɨtˈanɨ/ (adj)
διαβασμένος, πολυδιαβασμένος
  taki, który przeczytał wiele książek

oczywisty /ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ/ (adj)
ολοφάνερος, φανερός
  taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać

oczywiście /ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ/ (particle)
προφανώς
  partykuła wyrażająca brak wątpliwości

od czasu do czasu /ɔt‿ˈʧ̑asu dɔ‿ˈʧ̑asu/ (adv)
από καιρού εις καιρόν, από καιρό σε καιρό, κάπου κάπου, πότε πότε, κατά καιρούς
  co jakiś czas, niezbyt regularnie lub niezbyt często

od czubka głowy do pięt /ɔt‿ˈʧ̑upka ˈɡwɔvɨ dɔ‿ˈpʲjɛ̃nt/ (adv)
απ' την κορυφή ως τα νύχια
  całkowicie, zupełnie, cała postać od dołu do góry

od dawna /ɔd dˈavna/ (adv)
από παλιά
  od dłuższego czasu

od groma /ɔd‿ˈɡrɔ̃ma/
με τη σέσουλα
  bardzo dużo, mnóstwo

od stóp do głów /ɔt‿ˈstub dɔ‿ˈɡwuf/ (adv)
απ' την κορυφή ως τα νύχια, απ' την κορφή ως τα νύχια
  całkowicie, zupełnie, cała postać od dołu do góry

oda /ˈɔda/ (n)
ωδή
  patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee;

odaliska /ˌɔdaˈlʲiska/ (n)
οδαλίσκη
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim

odbijacz /ɔdˈbʲijaʧ̑/ (n)
μπαλόνι, παράβλημα, στρωμάτσο
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu;

odbyt /ˈɔdbɨt/ (n)
πρωκτός
  (anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego;

odbytnica /ˌɔdbɨtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
ορθό, ορθόν
  (anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek jelita grubego ssaków;

odcień /ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
τόνος
  odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru

odcisk /ˈɔtʲʨ̑isk/ (n)
αποτύπωμα
  odbicie kształtu jakiegoś obiektu, przedmiotu w innym
κάλος
  zgrubienie skóry powstałe na skutek ucisku

odcisk palca /ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a/ (n)
δακτυλικό αποτύπωμα
  wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby

odczasownikowy /ˌɔttʃasˌɔvɲikˈɔvɨ/ (adj)
ρηματικός
  (gramatyka) utworzony od czasownika, pochodzący od czasownika

odczucie /ɔṭˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
εντύπωση
  wrażenie, które się odczuwa

oddawać /ɔdˈːavaʨ̑/ (v)
επιστρέφω
  dawać coś komuś z powrotem, zwracać właścicielowi

oddać honory /ˈɔdːaʨ̑ xɔ̃ˈnɔrɨ/ (idiom)
αποδίδω τιμές
  (wojskowość, wojskowy) wykonać ustalone gesty lub czynności będące oznaką uszanowania, np. zasalutować, sprezentować broń

oddech /ˈɔdːɛx/ (n)
αναπνοή
  pobranie tlenu poprzez wciągnięcie go do płuc

oddechowy /ˌɔddɛxˈɔvɨ/ (adj)
αναπνευστικός
  dotyczący oddechu i oddychania

oddychanie /ˌɔdːɨˈxãɲɛ/ (n)
αναπνοή
  (rzeczownik odczasownikowy) od: oddychać

oddychać /ɔdˈːɨxaʨ̑/ (v)
αναπνέω
  (fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska
  (przenośnie, przenośnia) (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) (fantasy) przejawiać funkcje życiowe

oddziaływać /ˌɔdʲʥ̑aˈwɨvaʨ̑/ (v)
αντιδρώ
  (chemia, chemiczny) powodować reakcję chemiczną
επιδρώ
  wpływać, powodować skutek

oddzielić ziarno od plew /ɔdʲˈʥ̑ɛlʲiʥ̑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛf/ (v)
ξεχωρίζω την ήρα από το σιτάρι, χωρίζω τα πρόβατα από τα ερίφια, χωρίζω τους αμνούς από τα ερίφια
  wybrać to, co wartościowe, spośród tego, co niewiele warte lub bezwartościowe

oddzielić ziarno od plewy /ɔdʲˈʥ̑ɛlʲiʥ̑ ˈʑarnɔ ːt‿ˈplɛvɨ/ (idiom)
ξεχωρίζω την ήρα από το σιτάρι, χωρίζω τα πρόβατα από τα ερίφια, χωρίζω τους αμνούς από τα ερίφια
  (książkowy) oddzielić to, co dobre, od tego, co złe, oddzielić dobrych od złych

odejmowanie /ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ/ (n)
αφαίρεση
  (matematyka, matematyczny) działanie odwrotne do dodawania;
  (rzeczownik odczasownikowy) od: odejmować

odejmować /ˌɔdɛjˈmɔvaʨ̑/ (v)
αφαιρώ
  (matematyka, matematyczny) wykonywać działanie odejmowania;

odjemna /ɔdʲˈjɛ̃mna/ (n)
αφαιρέτης, μειωτέος
  (matematyka, matematyczny) liczba, od której odejmujemy

odjemnik /ɔdʲˈjɛ̃mʲɲik/ (n)
αφαιρετέος
  (matematyka, matematyczny) liczba, którą odejmujemy od innej

odkrycie /ɔtˈkrɨʨ̑ɛ/ (n)
ανακάλυψη
  napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej
αποκάλυψη
  ujawnienie czegoś, co dotąd było skrywane lub nieznane

odkurzacz /ɔtˈkuʒaʧ̑/ (n)
ηλεκτρική σκούπα
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;

odległy /ɔdˈlɛɡwɨ/ (adj)
μακρινός
  znajdujący się daleko

odmiana /ɔdˈmʲjãna/ (n)
κλίση
  (językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp.

odmienny /ɔdˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
διάφορος, ξένος
  różny

odnawiać /ɔdˈnavʲjäʨ̑/ (v)
ανανεώνω
  ponownie nadawać wygląd nowości, tak by coś wyglądało znów jak nowe

odpoczynek /ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk/ (n)
αναπνοή, ξεκούραση
  przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił

odpoczywać /ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑/ (v)
ξεκουράζομαι
  przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił

odpowiadać /ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
αντιστοιχώ
  być równoważnym czemuś
ταιριάζω
  podobać się
απαντώ
  udzielać odpowiedzi
  odpisywać (np. na list)
  być za coś odpowiedzialnym
  odpowiadać (1.1) na pytania nauczyciela w celu oceny wiedzy

odpowiedzialność /ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑/ (n)
ευθύνη
  obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś

odpowiedź /ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
απάντηση, απόκριση
  reakcja na pytanie

odpychający /ˌɔtpɨxajˈɔntsɨ/ (adj)
απεχθής, αποκρουστικός
  taki, który wzbudza niechęć; zrażający do siebie

odpływ /ˈɔtpwɨf/ (n)
άμπωτη
  (hydrologia, hydrologiczny) niski stan wody w akwenie morskim wynikający ze zjawiska pływów

odra /ˈɔdra/ (n)
ιλαρά, παραμαγούλα, παρωτίτιδα
  (medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;

odrodzenie /ˌɔdrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
αναγέννηση Αναγέννηση
  (historia, historyczny, historycznie) epoka w historii kultury europejskiej wieku XV i XVI

odstęp księżycowy /ˈɔtstɛ̃mp ˌcɕɛ̃w̃ʒɨˈʦ̑ɔvɨ/ (n)
σεληνοπαλιρροϊκό διάστημα
  (nawigacja) różnica między momentem kulminacji Księżyca, a momentem wystąpienia wody wielkiej lub wody niskiej

odstępca /ɔtstˈɛmptsa/ (n)
αποστάτης
  ktoś, kto odstąpił od dotychczas wyzwanych ideałów

odszczepieniec /ˌɔṭʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
αρνησίθρησκος, εξωμότης
  ktoś, kto zerwał z jakąś tradycją, ideologią itp.

odszkodowanie /ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ/ (n)
αποζημίωση, αντάλλαγμα
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;

odtrutka /ɔtˈːrutka/ (n)
αντίδοτο
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;

odwaga /ɔdˈvaɡa/ (n)
θάρρος, τόλμη
  zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa

odważnik /ɔdˈvaʒʲɲik/ (n)
βαρίδι, σταθμά
  przedmiot służący do pomiaru masy innych przedmiotów na wadze szalkowej;

odważny /ɔdˈvaʒnɨ/ (adj)
γενναίος, θαρραλέος, άφοβος
  taki, który ma odwagę

odwet /ˈɔdvɛt/ (n)
ρεβάνς
  odwzajemnienie za zło

odwiedzać /ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑/ (v)
επισκέπτομαι
  składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś

odwrotny /ɔdˈvrɔtnɨ/ (adj)
αντίθετος
  odbywający się w przeciwnym kierunku

odwrót /ˈɔdvrut/ (n)
υποχώρηση
  (wojskowość, wojskowy) wycofanie się wojska

odwłok /ˈɔdvwɔk/ (n)
κοιλιά
  (zoologia, zoologiczny) tylny odcinek ciała stawonogów

odyseja /ˌɔdɨˈsɛja/ (n)
οδύσσεια
  (przenośnie, przenośnia) długa podróż pełna wydarzeń i przeciwności

odzew /ˈɔdʑɛf/ (n)
παρασύνθημα
  (wojskowość, wojskowy) ustalona odpowiedź na hasło, służąca do weryfikacji tożsamości

odzież /ˈɔʥ̑ɛʃ/ (n)
ρούχο
  ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca

odznaczenie /ˌɔdznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
παρασημοφόρηση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: odznaczyć
παράσημο
  honorowe wyróżnienie w formie emblematu: odznaki, medalu, krzyża lub gwiazdy, przyznawane komuś za wybitny czyn lub osiągnięcia – przez władze, dowództwo wojskowe lub instytucję;

odłożyć na półkę /ɔdˈwɔʒɨʨ̑ na‿ˈpuwkɛ/ (v)
βάζω στο ράφι
  (przenośnie, przenośnia) zostawić coś do zrobienia na później, na czas bliżej nieokreślony

offset /ˈɔfːsɛt/ (n)
όφσετ
  (drukarstwo, drukarski) technika druku płaskiego;

oficer /ɔˈfʲiʦ̑ɛr/ (n)
αξιωματικός
  (wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;

oficjalny /ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ/ (adj)
επίσημος
  zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący

oftalmolog /ˌɔftalˈmɔlɔk/ (n)
οφθαλμίατρος, οφθαλμολόγος
  (medycyna, medyczny) (zobacz) okulista

ogier /ˈɔɟɛr/ (n)
επιβήτορας ίππος, επιβήτορας
  (zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych;

ogień /ˈɔɟɛ̇̃ɲ/ (n)
φωτιά, πυρ
  płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania;

ogon /ˈɔɡɔ̃n/ (n)
ουρά
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;
  końcowa część jakiegoś przedmiotu
  (potocznie, potoczny) długa kolejka

ogrodniczka /ˌɔɡrɔdʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
κηπουρός
  kobieta, dziewczyna pracująca w ogrodzie

ogrodniczki /ˌɔɡrɔdɲˈitʃki/ (n)
σαλοπέτα
  (potocznie, potoczny) (krawiectwo) rodzaj spodni z charakterystycznym karczkiem z przodu i szalkami;

ogrodnik /ɔˈɡrɔdʲɲik/ (n)
κηπουρός
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) osoba zajmująca się ogrodem

ogrodzenie /ˌɔɡrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
φραγμός
  przeszkoda ogradzająca jakiś teren, np. w postaci płotu, parkanu, muru

ogromny /ɔˈɡrɔ̃mnɨ/ (adj)
τεράστιος, πελώριος
  mający bardzo duży rozmiar

ogród /ˈɔɡrut/ (n)
κήπος, περιβόλι
  miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;

ogród botaniczny /ˈɔɡrud ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
βοτανικός κήπος
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;

ogród zoologiczny /ˈɔɡrud ˌzɔːlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
ζωολογικός κήπος
  teren do ekspozycji i hodowli zwierząt z różnych stron świata;

ogródek jordanowski /ɔˈɡrudɛc ˌjɔrdãˈnɔfsʲci/ (n)
παιδική χαρά
  teren z urządzeniami sportowymi, przeznaczony dla dzieci na miejsce gier, zabaw i ćwiczeń fizycznych;

ogólnie /ɔˈɡulʲɲɛ/ (adv)
γενικά, γενικώς
  powszechnie, w sposób przyjęty przez ogół określonych ludzi lub grupy
  w sposób pozbawiony wnikania w szczegóły

ogólny /ɔˈɡulnɨ/ (adj)
γενικός
  nieuwzględniający szczegółów
  zbierający w całość
  powszechny, często występujący

ogórek /ɔˈɡurɛk/ (n)
αγγουριά, αγγούρι
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;
αγγούρι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc ogórka siewnego, Cucumis sativus L.

ogłoszenie /ˌɔɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
ανακοίνωση, άγγελμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ogłosić
αγγελία
  pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu

ogłowie /ɔˈɡwɔvʲjɛ/ (n)
χαλινάρι
  (jeździectwo, jeździecki) element uprzęży zakładany na głowę konia;

ogłupianie /ˌɔɡwuˈpʲjä̃ɲɛ/ (n)
αποβλάκωση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ogłupiać

ohar /ˈɔxar/ (n)
βαρβάρα
  (ornitologia, ornitologiczny) Tadorna tadorna, wędrowny, eurazjatycki ptak wodny;

ojciec /ˈɔjʨ̑ɛʦ̑/ (n)
πατέρας
  mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);
  założyciel, pierwszy przedstawiciel;
  (biologia, biologiczny) samiec mający potomstwo
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma tytularna zakonników, rzadziej księży;

ojciec chrzestny /ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ/ (n)
νονός
  (kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną

ojcobójca /ˌɔjtsɔbˈujtsa/ (n)
πατροκτόνος
  (książkowy) zabójca własnego ojca

ojcostwo /ɔjˈʦ̑ɔstfɔ/ (n)
πατρότητα
  bycie ojcem

ojcowie /ɔjˈʦ̑ɔvʲjɛ/ (n)
πατέρες, πατεράδες
  (podniośle) przodkowie

ojczenasz /ɔjˈʧ̑ɛ̃naʃ/ (n)
Πάτερ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”

ojczym /ˈɔjʧ̑ɨ̃m/ (n)
πατριός, μητριός
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

ojczysty /ɔjˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
πατρικός
  (dawniej, dawny) dotyczący ojca, charakteryzujący ojca, wywodzący się od ojca, spokrewniony przez ojca
μητρικός, πάτριος
  dotyczący ojczyzny, charakteryzujący ojczyznę, wywodzący się z ojczyzny

ojczyzna /ɔjˈʧ̑ɨzna/ (n)
πατρίδα
  kraj, w którym ktoś się urodził;

okapi /ɔˈkapʲi/ (n)
οκάπι
  (zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach;

okaryna /ˌɔkaˈrɨ̃na/ (n)
οκαρίνα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie;

okeanida /ˌɔkɛaɲˈida/ (n)
Ωκεανίδα
  (mitologia grecka) nimfa morska, każda z córek Okeanosa i Tetydy;

okienko /ɔˈcɛ̃nkɔ/ (n)
θυρίδα
  (potocznie, potoczny) wolna jednostka zajęciowa w trakcie dnia
  miejsce, stoisko w urzędach lub biurach, przy którym są obsługiwani klienci
παραθυράκι
  (zdrobniale) od okno

okiennica /ˌɔcɛ̇̃ɲˈːiʦ̑a/ (n)
παραθυρόφυλλο
  rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;

oklaskiwać /ˌɔklaˈsʲcivaʨ̑/ (v)
χειροκροτώ
  klaskać w dłonie dla wyrażenia uznania

oklejarka /ˌɔklɛˈjarka/ (n)
ρολό αυτοκόλλητη ταινία
  przyrząd ułatwiający klejenie lub oklejanie przedmiotów za pomocą taśmy samoprzylepnej

okno /ˈɔkna/ /ˈɔknɔ/ (n)
παράθυρο
  oszklony otwór w ścianie
  (informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program
  (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra

oko /ˈɔkɔ/ (n)
μάτι, οφθαλμός, όμμα
  (anatomia, anatomiczny) narząd wzroku;

oko cyklonu /ˈɔkɔ ʦ̑ɨkˈlɔ̃nu/ (n)
μάτι του κυκλώνα
  obszar ciszy w centrum cyklonu;

oko za oko, ząb za ząb /ˈɔkɔ za‿ˈɔkɔ ˈzɔ̃mb za‿ˈzɔ̃mp/ (proverb)
οφθαλμόν αντί οφθαλμού και οδόντα αντί οδόντος
  zasada odwetu, odpłacanie złem za zło;

oko złożone /ˈɔkɔ zwɔʒˈɔnɛ/ (n)
σύνθετος οφθαλμός
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) rodzaj oka występujący u owadów, wijów i niektórych skorupiaków, składające się z tysięcy drobnych omatidiów;

okolica /ˌɔkɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
περίχωρα, περιοχή
  obszar wokół czegoś
μέρος, περιφέρεια
  obszar, który stanowi jakiś zbiór, całość

okolicznik /ˌɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik/ (n)
προσδιορισμός
  (gramatyka) część zdania określająca czasownik;

okoliczność /ˌɔkɔˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
περίσταση
  coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia

okop /ˈɔkɔp/ (n)
χαράκωμα, τάφρος
  odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;

okostna /ɔˈkɔstna/ (n)
περιόστεο
  (anatomia, anatomiczny) błona otaczająca i ochraniająca kości;

okostnowy /ˌɔkɔstnˈɔvɨ/ (adj)
περιοστεϊκός
  (anatomia, anatomiczny) związany z okostną, dotyczący okostnej

około /ɔˈkɔwɔ/ (particle)
περίπου, κοντά, γύρω
  … wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

około /ɔˈkɔwɔ/ (preposition)
γύρω, περίπου
  (dawniej, dawny) … określający miejsce dookoła przedmiotu
περίπου, κοντά, γύρω
  … wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu

okołoporodowy /ˌɔkɔwɔpɔrɔˈdɔvɨ/ (adj)
περιγεννητικός
  taki, który ma miejsce w okresie porodu oraz bezpośrednio przed nim lub po nim

okoń /ˈɔkɔ̃ɲ/ (n)
πέρκα, πέρκη
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis, słodkowodna ryba drapieżna;

okra /ˈɔkra/ (n)
μπάμια
  (botanika, botaniczny) Abelmoschus moschatus Medik., roślina jednoroczna o wyprostowanych pędach o wysokości jednego metra i żółtych kwiatach, stosowana jako roślina ozdobna, warzywo i zioło;

okrakiem /ɔˈkracɛ̃m/ (adv)
καβάλα
  obejmując coś rozstawionymi nogami

okres /ˈɔkrɛs/ (n)
περίοδος
  (fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;
  przedział czasu, czas trwania czegoś
  (potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem
  (geologia, geologiczny) część podziału historii Ziemi, podzielona na epoki;
  (matematyka, matematyczny) dla funkcji okresowej: przedział zmiennej niezależnej, w którym zmienna zależna (wartości funkcji) przyjmuje te same wartości, co w każdym przedziale odległym o całkowitą wielokrotność długości tego przedziału;

okres wegetacyjny /ˈɔkrɛz vˌɛɡɛtatsˈɨjnɨ/ (n)
καλλιεργητική περίοδος
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) część roku, gdy roślinność może się rozwijać ze względu na dostateczną ilość wilgoci i ciepła;

okresowy /ˌɔkrɛˈsɔvɨ/ (adj)
περιοδικός
  cyklicznie powtarzający się
προσωρινός
  trwający lub mający trwać tylko przez pewien czas, chwilowy

określać /ɔˈkrɛɕlaʨ̑/ (v)
καθορίζω, προσδιορίζω, ορίζω
  definiować, ustalać cechy czegoś

okruszyna /ˌɔkruʃˈɨna/ (n)
ψίχουλο
  (zdrobniale) od okruch

okrutny /ɔˈkrutnɨ/ (adj)
στυγνός
  nie znający litości, nieludzki, charakteryzujący się okrucieństwem

okrąg /ˈɔkrɔ̃ŋk/ (n)
περιφέρεια
  (geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);
  kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1)

okrągły /ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ/ (adj)
στρογγυλός
  mający kształt koła, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich

okręt /ˈɔkrɛ̃nt/ (n)
πολεμικό πλοίο, πολεμικό
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;

okręt podwodny /ˈɔkrɛnt pɔdvˈɔdnɨ/ (n)
υποβρύχιο
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;

okrężnica /ˌɔkrɛ̃ʒɲˈitsa/ (n)
κόλον
  (anatomia, anatomiczny) najdłuższa część jelita grubego

oksymoron /ˌɔksɨ̃ˈmɔrɔ̃n/ (n)
οξύμωρο σχήμα
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;

oktan /ˈɔktãn/ (n)
οκτάνιο
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników benzyny;

oktawa /ɔkˈtava/ (n)
οκτάβα
  (literacko) strofa składająca się z ośmiu wierszy
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej
οκταήμερο
  przedział czasu równy ośmiu dniom; również ostatni dzień tego okresu

okularnik /ˌɔkuˈlarʲɲik/ (n)
γυαλάκιας
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto nosi okulary
νάγια
  (zoologia, zoologiczny) Naja naja, duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym;

okulary /ˌɔkuˈlarɨ/ (n)
γυαλιά
  przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

okulary przeciwsłoneczne /ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ/ (n)
γυαλιά ηλίου
  (optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem;

okulista /ˌɔkuˈlʲista/ (n)
οφθαλμίατρος, οφθαλμολόγος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu

okulistyczny /ˌɔkulistˈɨtʃnɨ/ (adj)
οφθαλμικός
  (medycyna, medyczny) związany z okulistyką, dotyczący okulistyki

okultyzm /ɔkˈultɨzm/ (n)
αποκρυφισμός
  doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;

okup /ˈɔkup/ (n)
λύτρα
  pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników

okupacja /ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja/ (n)
κατοχή
  (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium
κατάληψη
  tymczasowe zajęcie czegoś dla osiągnięcia zamierzonego celu

okupacyjny /ˌɔkupaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
κατοχικός
  związany z okupacją lub okupantem

okwiat /ˈɔkfʲjat/ (n)
περιάνθιο
  (botanika, botaniczny) część kwiatu złożona z kielicha i korony osłaniająca pręciki i słupek lub słupki;

olbrzym /ˈɔlbʒɨ̃m/ (n)
γίγαντας, γίγας
  człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile

olcha /ˈɔlxa/ (n)
κλήθρα, σκλήθρα
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., rodzaj drzew z rodziny brzozowatych;

olej /ˈɔlɛj/ (n)
λάδι, έλαιο
  (spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo
λάδι
  (sztuka) obraz namalowany farbami olejnymi
λάδι, πετρέλαιο, ορυκτέλαιο
  (technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar

olej palmowy /ˈɔlɛj palmˈɔvɨ/ (n)
φοινικέλαιο
  (spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;

olej rycynowy /ˈɔlɛj rˌɨtsɨnˈɔvɨ/ (n)
ρητινέλαιο
  olej pozyskiwany z nasion rącznika pospolitego, mający zastosowanie w medycynie i kosmetyce;

olej sezamowy /ˈɔlɛj sˌɛzamˈɔvɨ/ (n)
σησαμέλαιο
  (spożywczy) olej tłoczony z ziaren sezamu;

olej sojowy /ˈɔlɛj sɔˈjɔvɨ/ (n)
σογιέλαιο
  olej roślinny wytwarzany z ziaren soi;

olej słonecznikowy /ˈɔlɛj ˌswɔ̃nɛʧ̑ʲɲiˈkɔvɨ/ (n)
ηλιέλαιο
  olej wytwarzany z nasion słonecznika;

olejek eteryczny /ɔˈlɛjɛk ˌɛtɛˈrɨʧ̑nɨ/ (n)
αιθέριο έλαιο, εσάνς
  mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;

oligarchia /ˌɔlʲiˈɡarxʲja/ (n)
ολιγαρχία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;

olimpijski /ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲci/ (adj)
ολύμπιος
  taki, który dotyczy Olimpu, geograficznego lub mitycznego
ολυμπιακός
  związany z olimpiadą (starożytną lub nowożytną), taki, który dotyczy olimpiady albo taki jak na olimpiadzie

oliwa /ɔˈlʲiva/ (n)
ελαιόλαδο, λάδι
  (spożywczy) ciekły tłuszcz wytłaczany z oliwek;
έλαιο, λάδι
  (technologia, technika, techniczny) olej mineralny, którym oliwi się urządzenia mechaniczne

oliwka /ɔˈlʲifka/ (n)
ελαιόδεντρο, ελιά
  (botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;
ελιά
  owoc oliwki (1.1)

omański /ɔ̃ˈmãj̃sʲci/ (adj)
ομανικός
  odnoszący się do państwa Oman

ombudsman /ɔ̃mˈbutsmãn/ (n)
συνηγόρος του πολίτη
  (zobacz) rzecznik praw obywatelskich

omega /ɔ̃ˈmɛɡa/ (n)
ωμέγα
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa dwudziestej czwartej litery alfabetu greckiego, ω;

omikron /ɔ̃ˈmʲikrɔ̃n/ (n)
όμικρον
  nazwa piętnastej litery alfabetu greckiego, ο;

omlet /ˈɔ̃mlɛt/ (n)
ομελέτα
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

omnipotencja /ˌɔ̃mʲɲipɔˈtɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
παντοδυναμία
  wszechmoc, wszechwładza

omocznia /ɔ̃ˈmɔʧ̑ʲɲa/ (n)
αλλαντοΐδα, αλλαντοειδής υμένας
  (biologia, biologiczny) jedna z błon płodowych;

on /ɔ̃n/ (personalPronoun)
αυτός
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

ona /ˈɔ̃na/ (personalPronoun)
αυτή
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

onanizm /ɔ̃ˈnãɲism̥/ (n)
αυνανισμός
  (seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

onanizować /ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑/ /ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
αυνανίζομαι, μαλακίζομαι, παίζω το πουλί μου
  (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajać popęd płciowy przez pobudzanie narządów płciowych

one /ˈɔ̃nɛ/ (personalPronoun)
αυτές, αυτά, αυτοί
  3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego

oni /ˈɔ̃ɲi/ (personalPronoun)
αυτοί
  trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

onkolog /ɔ̃ŋˈkɔlɔk/ (n)
ογκολόγος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka onkologii

onkologia /ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja/ (n)
ογκολογία
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się nowotworami

ono /ˈɔ̃nɔ/ (personalPronoun)
αυτό, εκείνο
  trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj nijaki

onomatopeja /ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja/ (n)
ονοματοποιία
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy;

ontologia /ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja/ (n)
οντολογία
  (filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;

onuca /ɔ̃ˈnuʦ̑a/ (n)
ποδοπάνι, ποδόπανο
  pas tkaniny do owijania stopy;

op-art /ˈɔpˈart/ (n)
Οπ Αρτ
  (sztuka) kierunek w plastyce i sztuce użytkowej opierający się na oddziaływanie na oko odbiorcy, nie zaś na jego intelekt czy emocje;

opactwo /ɔˈpaʦ̑tfɔ/ (n)
αβαείο, μοναστήρι
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata;

opakowanie /ˌɔpakɔˈvãɲɛ/ (n)
συσκευασία
  to, co służy do przechowywania

opal /ˈɔpal/ (n)
οπάλι, οπάλιο, οπάλιος
  (mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;

opalenizna /ˌɔpalɛ̃ˈɲizna/ (n)
μαύρισμα
  ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

opat /ˈɔpat/ (n)
αβάς, αββάς
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa

opera /ˈɔpɛra/ (n)
όπερα
  utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;
  budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);

opieka /ɔˈpʲjɛka/ (n)
επιμέλεια
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadzór prawny nad osobą małoletnią
φροντίδα
  dbanie o kogoś lub coś;

opiekun klienta /ɔpʲˈɛkun kljˈɛnta/ (n)
υπεύθυνος διαχείρισης λογαριασμών
  osoba odpowiedzialna za bezpośredni kontakt z klientem – w agencji reklamowej, banku itp.;

opinia /ɔˈpʲĩɲja/ (n)
γνώμη
  sąd, zdanie na jakiś temat
φήμη, όνομα
  zdanie innych ludzi na temat danej osoby, renoma, reputacja

opinia publiczna /ɔˈpʲĩɲja puˈblʲiʧ̑na/ (n)
κοινή γνώμη
  reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;

opisowy /ˌɔpisˈɔvɨ/ (adj)
περιγραφικός
  mający charakter opisu

opisywać /ˌɔpʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
περιγράφω
  przekazywać informacje w sposób słowny, dawać opis

opium /ˈɔpʲjũm/ (n)
όπιο
  wysuszony sok mleczny z ponacinanych, niedojrzałych makówek;

opona /ɔˈpɔ̃na/ (n)
μηνίγγι
  (anatomia, anatomiczny) błona tkanki łącznej, otaczająca mózg i rdzeń kręgowy; (zobacz) [[opony mózgowo-rdzeniowe]]
λάστιχο
  (motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

oponka /ɔˈpɔ̃nka/ (n)
λουκουμάς
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem

opornik /ɔˈpɔrʲɲik/ (n)
αντίσταση, αντιστάτης
  (elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;

oportunista /ˌɔpɔrtũˈɲista/ (n)
καιροσκόπος, οπορτουνιστής
  (książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

oportunistka /ˌɔpɔrtũˈɲistka/ (n)
οπορτουνίστρια
  forma żeńska od: oportunista

oportunizm /ˌɔpɔrˈtũɲism̥/ (n)
καιροσκοπισμός, οπορτουνισμός
  postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;

opowiadanie /ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ/ (n)
αφήγηση
  coś, co zostało opowiedziane
αφήγημα
  krótki utwór epicki

opowiadać /ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
διηγούμαι, αφηγούμαι, ιστορώ, λέγω
  mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

opozycja /ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja/ (n)
αντίθεση
  (astronomia, astronomiczny) układ planet, ciał niebieskich w stosunku do Ziemi;
αντιπολίτευση
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi, większości parlamentarnej
αντίρρηση
  przeciwstawienie, przeciwdziałanie

oprawiać /ɔprˈavʲatɕ/ (v)
γδέρνω, εκδέρω
  szykować zabite zwierzę na mięso
καδράρω, κορνιζάρω
  wkładać obraz w ramy
βάζω λαβή
  wyposażać narzędzie w trzonek lub rękojeść
βιβλιοδετώ
  zaopatrywać książkę, zeszyt w okładki

oprogramowanie /ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ/ (n)
λογισμικό
  ogół programów komputerowych

opryszczka /ɔprˈɨʃtʃka/ (n)
έρπης
  (medycyna, medyczny) (Herpes simplex) choroba zakaźna wywołana przez wirusy HSV1 i HSV2;

oprzyrządowanie /ˌɔpʃɨʒɔ̃ndɔˈvãɲɛ/ (n)
εξοπλισμός, εργαλείο, σύνεργο, όργανο
  (technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji

oprócz /ˈɔpruʧ̑/ (preposition)
εκτός
  oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, poza, z wyłączeniem, nie licząc

optować /ɔpˈtɔvaʨ̑/ (v)
διαλέγω, επιλέγω
  wybierać coś, opowiadać się za czymś, głosować na kogoś lub coś

optyka /ˈɔptɨkˌa/ (n)
οπτική
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle

optymista /ˌɔptɨ̃ˈmʲista/ (n)
αισιόδοξος, οπτιμιστής
  człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

optymistka /ˌɔptɨ̃ˈmʲistka/ (n)
οπτιμίστρια
  kobieta przeniknięta skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

optymizm /ɔpˈtɨ̃mʲism̥/ (n)
αισιοδοξία, οπτιμισμός
  wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów

opłucna /ɔpwˈutsna/ (n)
υπεζωκώς
  (anatomia, anatomiczny) błona surowicza okrywająca płuca i wyściełająca wnętrze klatki piersiowej;

oralny /ɔˈralnɨ/ (adj)
στοματικός
  o zachowaniu seksualnym z użyciem języka i ust
προφορικός, στοματικός
  ustny, przekazywany za pomocą mowy

orangutan /ˌɔrãŋˈɡutãn/ (n)
ουρακοτάγκος, ουραγκοτάγκος
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

oranżada /ˌɔrãn͇ˈʒada/ (n)
πορτοκαλάδα
  napój o smaku pomarańczowym, również jego surogat

orać /ˈɔraʨ̑/ (v)
αροτριώνω, οργώνω
  (rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

orchidea /ˌɔrxʲiˈdɛa/ (n)
ορχιδέα
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) egzotyczny storczyk;

ordalia /ɔrˈdalʲja/ (n)
αγνείας πείρα
  (historia, historyczny, historycznie) Sąd Boży;

oreada /ˌɔrɛˈada/ (n)
ορεάδα
  (mitologia grecka) nimfa zamieszkująca góry i jaskinie, którymi opiekuje się i które ochrania;

oregano /ˌɔrɛˈɡãnɔ/ (n)
ρίγανη
  (botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L.
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa

organista /ˌɔrɡãˈɲista/ (n)
οργανίστας, οργανιστής
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach;

organizacja /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
οργανισμός, οργάνωση
  grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów
διοργάνωση
  sposób przygotowywania czegoś, planowania

organizacja pozarządowa /ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔva/ (n)
μη κυβερνητική οργάνωση
  stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;

organizator /ˌɔrɡãɲiˈzatɔr/ (n)
οργανωτής
  instytucja lub osoba, do której należy zorganizowanie czegoś (np. wydarzenia)

organizatorka /ˌɔrɡãɲizaˈtɔrka/ (n)
οργανώτρια
  forma żeńska od: organizator

organizm /ɔrˈɡãɲism̥/ (n)
οργανισμός
  (biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;

organizować /ˌɔrɡãɲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
οργανώνω
  porządkować, zbierać, zakładać coś; układać coś w pewną całość podległą określonym normom

organy /ɔrɡˈanɨ/ (n)
όργανο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

orgazm /ˈɔrɡasm̥/ (n)
οργασμός
  (seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

orgia /ˈɔrʲɟja/ (n)
όργιο
  (historia, historyczny, historycznie) początkowo muzyczny, z czasem ekstatyczny obrzęd ku czci bóstw;
παρτούζα, όργια
  (potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia
πανδαισία
  (przenośnie, przenośnia) przesadzona, rozbuchana różnorodność

orientalny /ˌɔrʲjɛ̃nˈtalnɨ/ (adj)
ανατολικός
  związany z Orientem, dotyczący Orientu

origami /ˌɔrʲiˈɡãmʲi/ (n)
οριγκάμι
  (sztuka) technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii;

ork /ɔrk/ (n)
ορκ
  (literacko) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą

orka /ˈɔrka/ (n)
όργωμα
  (rolnictwo, rolniczy) czynność rozdrabniania i odwracania wierzchniej warstwa gleby;
όρκα
  (zoologia, zoologiczny) Orcinus orca, drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy;

orkiestra /ɔrʲˈcɛstra/ (n)
ορχήστρα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne

orli /ˈɔrlʲi/ (adj)
αετίσιος
  związany z orłem, dotyczący orła

ornitolog /ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk/ (n)
ορνιθολόγος
  (biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii
  (biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie ichtiologii

ornitologia /ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja/ (n)
ορνιθολογία
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach;

ornitologiczny /ˌɔrʲɲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (adj)
ορνιθολογικός
  (biologia, biologiczny) związany z ornitologią, dotyczący ornitologii

oronim /ɔˈrɔ̃ɲĩm/ (n)
ορώνυμο
  (językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) nazwa obiektów znajdujących się n.p.m.; w szczególności wzniesień

orszak /ˈɔrʃak/ (n)
ακολουθία, συνοδεία
  grupa ludzi uroczyście towarzyszących komuś

ortodontyczny /ˌɔrtɔdɔntˈɨtʃnɨ/ (adj)
ορθοδοντικός
  związany z ortodoncją

ortodroma /ˌɔrtɔdrˈɔma/ (n)
ορθοδρομία
  (nawigacja) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najkrótsza droga pomiędzy dwoma punktami na powierzchni kuli biegnąca po jej powierzchni; fragment koła wielkiego;

ortografia /ˌɔrtɔˈɡrafʲja/ (n)
ορθογραφία
  zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

ortograficzny /ˌɔrtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
ορθογραφικός
  dotyczący ortografii, odnoszący się do ortografii, zgodny z zasadami ortografii, traktujący o ortografii

oryginalność /ˌɔrɨɡʲinˈalnɔɕtɕ/ (n)
πρωτοτυπία
  cecha tego, co jest oryginalne

orzech /ˈɔʒɛx/ (n)
καρυδιά
  drewno drzewa z rodziny orzechowatych;
  roślina, której owoce to orzechy (1.1);

orzech laskowy /ˈɔʒɛx laskˈɔvɨ/ (n)
φουντούκι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) jadalny owoc leszczyny

orzech włoski /ˈɔʒɛɣ vwˈɔski/ (n)
καρυδιά
  (botanika, botaniczny) Juglans regia L., gatunek drzewa liściastego z rodziny orzechowatych;
καρύδι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne nasiono, orzech z drzewa (1.2)

orzech ziemny /ˈɔʒɛγʲ ˈʑɛ̃mnɨ/ (n)
αραχίδα
  (botanika, botaniczny) (Arachis hypogaea) brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;

orzechówka /ˌɔʒɛˈxufka/ (n)
καρυοθραύστης
  (ornitologia, ornitologiczny) Nucifraga caryocatactes, ptak o długim, mocnym dziobie, czekoladowobrązowym upierzeniu w białe plamki i ogonie czarnym z zielonkawym lub niebieskawym połyskiem, żywiący się orzechami laskowymi, żołędziami, jarzębiną itp.;

orzeczenie /ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
κατηγόρημα, ρήμα
  (językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu

orzeczenie proste /ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈprɔstɛ/ (n)
μονολεκτικό κατηγόρημα
  (językoznawstwo, językoznawczy) orzeczenie wyrażone za pomocą jednowyrazowych form osobowych czasowników łączących się bezpośrednio z podmiotem

orzecznik /ɔˈʒɛʧ̑ʲɲik/ (n)
κατηγορούμενο
  (językoznawstwo, językoznawczy) nieczasownikowa część orzeczenia imiennego;

orzeł /ˈɔʒɛw/ (n)
κορόνα
  (numizmatyka, numizmatyczny) (bankowość, bankowy) rewers monety
αετός, ἀετός
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;
αετός
  (przenośnie, przenośnia) zdolna, bystra osoba

osa /ˈɔsa/ (n)
σφήκα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

oscylacja /ˌɔsʦ̑ɨˈlaʦ̑ʲja/ (n)
ταλάντωση
  wahanie, drganie, falowanie, kołysanie; ruch wahadłowy

oset /ˈɔsɛt/ (n)
γαϊδουράγκαθο
  (botanika, botaniczny) Carduus, rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

osiedle /ɔˈɕɛdlɛ/ (n)
οικισμός, συγκρότημα πολυκατοικιών, συνοικία
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

osiemdziesięciolatek /ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk/ (n)
ογδοηκοντούτης, ογδοντάρης
  osoba w wieku 80-89 lat

osiemdziesięciolecie /ˌɔɕɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
ογδοηκονταετηρίδα
  okres osiemdziesięciu lat
  osiemdziesiąta rocznica

osiemnastolatek /ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlatɛk/ (n)
δεκαοχτάρης, δεκαοχτάχρονος
  mężczyzna mający osiemnaście lat

osiemnastoletni /ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
δεκαοχτάρης, δεκαοχτάχρονος
  mający osiemnaście lat
δεκαοχτάχρονος
  trwający osiemnaście lat

osioł /ˈɔɕɔw/ (n)
γάιδαρος, γαϊδούρι
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę domowe z rodziny koniowatych;
  (potocznie, potoczny) głupi człowiek
  (potocznie, potoczny) uparty człowiek

osiołek /ɔˈɕɔwɛk/ (n)
γαϊδουράκι
  (zdrobniale) od: osioł

osiołek Buridana /ɔˈɕɔwɛɡ ˌburʲiˈdãna/ (n)
γαϊδούρι του Μπουριντάν
  (związek frazeologiczny) osoba nieumiejąca podjąć decyzji, dokonać wyboru

oskarżony /ˌɔskarˈʒɔ̃nɨ/ (n)
κατηγορούμενος
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne

osm /ɔsm̥/ (n)
όσμιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

osmotyczny /ˌɔsmɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
ωσμωτικός
  oparty na procesie osmozy; dotyczący osmozy

osnowa /ɔsˈnɔva/ (n)
υφάδι
  (włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;

osoba /ɔˈsɔba/ (n)
πρόσωπο
  (gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych
  bohater dramatu
άτομο
  pojedynczy człowiek, ktoś

osoba fizyczna /ɔˈsɔba fʲiˈzɨʧ̑na/ (n)
φυσικό πρόσωπο
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci;

osoba prawna /ɔˈsɔba ˈpravna/ (n)
νομικό πρόσωπο
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;

osobistość /ˌɔsɔˈbʲistɔɕʨ̑/ (n)
προσωπικότητα
  osoba wybitna, ważna i wpływowa

osobliwy /ˌɔsɔblˈivɨ/ (adj)
γραφικός, παράξενος, περίεργος
  nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

osobowość /ˌɔsɔˈbɔvɔɕʨ̑/ (n)
προσωπικότητα
  (psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;

osocze /ɔsˈɔtʃɛ/ (n)
πλάσμα
  (biologia, biologiczny) płynna składowa zawarta w naczyniach, w której są zawieszone krwinki

ospa /ˈɔspa/ (n)
ανεμοβλογιά
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wspólna nazwa kilku różnych wirusowych chorób zakaźnych objawiających się wysypką

ospa wietrzna /ˈɔspa vʲˈɛtʃna/ (n)
ανεμοβλογιά
  (medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;

ostatni /ɔˈstatʲɲi/ (adj)
τελευταίος
  znajdujący się na końcu listy, kolejności

ostatnia deska ratunku /ɔˈstatʲɲa ˈdɛska raˈtũnku/ (n)
σανίδα σωτηρίας
  sposób wyjścia z trudnej sytuacji

ostatnia wieczerza /ɔˈstatʲɲa vʲjɛˈʧ̑ɛʒa/ (n)
Μυστικός Δείπνος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;

ostatnio /ɔˈstatʲɲɔ/ (adv)
τελευταία
  ostatnim razem
πρόσφατα
  w niedalekiej przeszłości

ostentacja /ˌɔstɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
επίδειξη
  (książkowy) demonstracyjny, manifestacyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, na pokaz

osteoporoza /ˌɔstɛɔpɔˈrɔza/ (n)
οστεοπόρωση
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;

ostrokrzew /ɔˈstrɔkʃɛf/ (n)
ίληξ, αρκουδοπούρναρο
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;

ostrokrzew kolczasty /ɔˈstrɔkʃɛf kɔlˈʧ̑astɨ/ (n)
αρκουδοπούρναρο
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex aquifolium L., gatunek krzewu zimozielonego z rodziny ostrokrzewowatych;

ostrosłup /ɔˈstrɔswup/ (n)
πυραμίδα
  (geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach zbiegających się w jednym punkcie;

ostrożnie /ɔˈstrɔʒʲɲɛ/ (adv)
προσεχτικά
  w sposób ostrożny, uważny

ostrożność /ɔstrˈɔʒnɔɕtɕ/ (n)
προσοχή, σύνεση
  zdolność do działania z rozwagą

ostryga /ɔˈstrɨɡa/ (n)
στρείδι
  (zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

ostrze /ˈɔsṭʃɛ/ (n)
λεπίδα, κόχη, λάμα
  część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

ostrzegawczy /ˌɔsṭʃɛˈɡafʧ̑ɨ/ (adj)
προειδοποιητικός
  będący ostrzeżeniem, ostrzegający przed czymś, sygnalizujący zagrożenie, niebezpieczeństwo

ostrzegać /ɔˈsṭʃɛɡaʨ̑/ (v)
προειδοποιώ, προαναγγέλλω
  informować o potencjalnym niebezpieczeństwie

ostrzeżenie /ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
προειδοποίηση
  akt ostrzegania; przestroga przed czymś

ostuda /ɔˈstuda/ (n)
χλόασμα
  (medycyna, medyczny) przebarwienie skóry twarzy (zwykle brązowe), występujące pod wpływem intensywnego opalania, u kobiet w czasie ciąży lub u osób chorych na wątrobę;

osuwisko /ˌɔsuˈvʲiskɔ/ (n)
κατολίσθηση
  (geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania

oszczep /ˈɔʃʧ̑ɛp/ (n)
ακόντιο
  (łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;
  (sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;

oszczepniczka /ˌɔʃʧ̑ɛpʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
ακοντίστρια
  (sport, sportowy) sportsmenka uprawiająca rzut oszczepem

oszczepnik /ɔʃˈʧ̑ɛpʲɲik/ (n)
ακοντιστής
  (historia, historyczny, historycznie) żołnierz, rycerz, myśliwy uzbrojony w oszczep
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający rzut oszczepem

oszczerstwo /ɔʃˈʧ̑ɛrstfɔ/ (n)
συκοφαντία
  kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś

oszukańczy /ˌɔʃuˈkãj̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
απατηλός, δόλιος, πλανερός
  opierający się na oszustwie, nieuczciwości

osąd /ˈɔsɔ̃nt/ (n)
κρίση
  opinia o czymś lub o kimś

osądzić /ɔˈsɔ̃ɲʥ̑iʨ̑/ (v)
δικάζω
  (książkowy) wydać opinię o czymś lub o kimś
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozpatrzyć sprawę i wydać wyrok

osłomuł /ɔsˈwɔ̃muw/ (n)
μουλάρι
  (zootechnika, zootechniczny) mieszaniec ogiera konia i klaczy osła, bezpłodny;

otchłań /ˈɔtxwãɲ/ (n)
άβυσσος
  puste, ogromne, głębokie miejsce

otoczak /ɔˈtɔʧ̑ak/ (n)
βότσαλο
  (geologia, geologiczny) kamień wygładzony i zaokrąglony podczas transportu przez wodę;

otręby /ɔˈtrɛ̃mbɨ/ (n)
πίτουρο
  (rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako cenna pasza treściwa lub dodawane do potraw;

otwarty /ɔtˈfartɨ/ (adj)
ανοικτός, ανοιχτός
  o sklepie: czynny, działający

otwieracz /ɔtˈfʲjɛraʧ̑/ (n)
ανοιχτήρι
  przyrząd służący do otwierania, np. konserw, butelek

otwierać /ɔtˈfʲjɛraʨ̑/ (v)
ανοίγω
  powodować, że coś przestaje być zamknięte

otwór /ˈɔtfur/ (n)
άνοιγμα
  dziura lub wgłębienie

otyłość /ɔˈtɨwɔɕʨ̑/ (n)
παχυσαρκία
  (medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;

ouzo /ɔˈuzɔ/ (n)
ούζο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwny, niesłodzony grecki likier anyżowy;

owad /ˈɔvat/ (n)
έντομο
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;

owadobójczy /ˌɔvadɔˈbujʧ̑ɨ/ (adj)
εντομοκτόνος
  używany do zabijania owadów

owadożerca /ˌɔvadɔˈʒɛrʦ̑a/ (n)
εντομοφάγο
  zwierzę lub roślina żywiąca się owadami

owadożerny /ˌɔvadɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
εντομοφάγος
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się owadami

owal /ˈɔval/ (n)
ωοειδές
  (geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę;

owalny /ɔˈvalnɨ/ (adj)
οβάλ
  przypominający kształtem owal

owca /ˈɔfʦ̑a/ (n)
πρόβατο, προβατίνα
  (zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie;

owczy /ˈɔfʧ̑ɨ/ (adj)
προβατίσιος, πρόβιος
  związany z owcami, pochodzący od owcy

owdowieć /ɔvdˈɔvʲɛtɕ/ (v)
χηρεύω
  zostać wdowcem lub wdową

owies /ˈɔvʲjɛs/ (n)
βρόμη, βρώμη
  (botanika, botaniczny) Avena L., rodzaj roślin zbożowych należących do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;

owoc /ˈɔvɔʦ̑/ (n)
φρούτο, καρπός
  (botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona;

owocnia /ɔˈvɔʦ̑ʲɲa/ (n)
περικάρπιο
  (botanika, botaniczny) część owocu, powstająca ze ściany zalążni;

owocożerny /ˌɔvɔtsɔʒˈɛrnɨ/ (adj)
καρποφάγος
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się owocami

owulacja /ˌɔvulˈatsja/ (n)
ωορρηξία
  (biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;

ozdabiać /ɔzˈdabʲjäʨ̑/ (v)
στολίζω
  czynić coś ładniejszym lub strojniejszym

oznaczać /ɔzˈnaʧ̑aʨ̑/ (v)
σημαίνω
  wyrażać określoną treść
σημαίνω, σημαδεύω
  znakować, wyróżniać, robić znak

oznajmiać /ɔznˈajmʲatɕ/ (v)
αναγγέλλω, ανακοινώνω
  podawać wiadomość w sposób oficjalny, uroczysty lub zdecydowany

ozon /ˈɔzɔ̃n/ (n)
όζον
  (chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach;

ołtarz /ˈɔwtaʃ/ (n)
βωμός, Αγία Τράπεζα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;

ołów /ˈɔwuf/ (n)
μόλυβδος
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82;

ołówek /ɔˈwuvɛk/ (n)
μολύβι
  przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać;

oś /ɔɕ/ (n)
άξονας
  centralna linia danego układu

oślica /ɔɕˈlʲiʦ̑a/ (n)
γαϊδούρα, γαϊδάρα
  (zoologia, zoologiczny) samica osła

ośmiokąt /ɔɕmʲˈɔkɔnt/ (n)
οκτάγωνο, οχτάγωνο
  (matematyka, matematyczny) figura geometryczna zamknięta mająca osiem kątów;

ośmiokątny /ˌɔɕmʲɔkˈɔntnɨ/ (adj)
οκτάγωνος
  taki, który ma osiem kątów; mający kształt ośmiokąta

ośmiomiesięczny /ˌɔɕmʲjɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
οκτάμηνος
  trwający osiem miesięcy

ośmiornica /ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a/ (n)
χταπόδι, οκτάπους
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

ośmiotysięcznik /ˌɔɕmʲjɔtɨˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
οκτάρα κορυφή
  góra o wysokości przekraczającej osiem tysięcy metrów n.p.m.;

oświadczać /ɔɕˈfʲjaṭʧ̑aʨ̑/ (v)
δηλώνω
  komunikować w podniosły lub formalny sposób

ość /ɔɕʨ̑/ (n)
ψαροκόκαλο, ψαροκόκκαλο
  (ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb;

ożenić /ɔˈʒɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
νυμφεύομαι, παντρεύομαι, στεφανώνομαι
  dać komuś kobietę za żonę, spowodować zawarcie związku małżeńskiego z kobietą

pacha /ˈpaxa/ (n)
μασχάλη
  (anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym

pachnieć /ˈpaxʲɲɛ̇ʨ̑/ (v)
μυρίζω
  wydzielać jakiś zapach, zwykle przyjemny

pachwina /paxˈfʲĩna/ (n)
βουβώνας
  (anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda
μασχάλη
  (botanika, botaniczny) miejsce między górną stroną nasady liścia a łodygą

pacjent /ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt/ (n)
ασθενής, πελάτης γιατρός
  osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej;

packa /ˈpaʦ̑ka/ (n)
μυγοσκοτώστρα
  przyrząd do zabijania much

pacyfizm /patsˈɨfizm/ (n)
πασιφισμός
  pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen

paczka /ˈpaʧ̑ka/ (n)
δέμα
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;

padaczka /paˈdaʧ̑ka/ (n)
επιληψία
  (medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;

padaczkowy /ˌpadaʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
επιληπτικός
  (medycyna, medyczny) związany z padaczką (epilepsją)

padalec /paˈdalɛʦ̑/ (n)
κονάκι
  (zoologia, zoologiczny) Anguis, rodzaj beznogiej jaszczurki;

padlina /paˈdlʲĩna/ (n)
κουφάρι, ψοφίμι
  zwierzęce zwłoki

padlinożerny /ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
νεκροφάγος
  (zoologia, zoologiczny) żywiący się padliną

paella /paˈɛlla/ (n)
παέγια
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;

pafijski /paˈfʲijsʲci/ (adj)
πάφιος
  dotyczący Pafos

pagaj /ˈpaɡaj/ (n)
παγαία
  (środowiskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krótkie wiosło z jednym piórem, służące do wiosłowania bez użycia dulki, np. w kanadyjce

pagoda /paˈɡɔda/ (n)
παγόδα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia buddyjska o architekturze jak w (1.1)

pagórek /paˈɡurɛk/ (n)
λοφίσκος
  niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów

pajac /ˈpajaʦ̑/ (n)
παλιάτσος, αρλεκίνος, νευρόσπαστο
  (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) ktoś zachowujący się niepoważnie, bez godności
αρλεκίνος, παλιάτσος
  komiczna postać w dawnej krotochwili
νευρόσπαστο
  figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka

pająk /ˈpajɔ̃ŋk/ (n)
αράχνη
  (zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny;

pajęczyna /ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
ιστός η αράχνη
  sieć tkana przez pająka

pakuły /paˈkuwɨ/ (n)
στουπί, τίλμα
  (technologia, technika, techniczny) włókno konopne lub lniane do uszczelniania połączeń hydraulicznych i jako wyściółka tapicerska;

palacz /ˈpalaʧ̑/ (n)
θερμαστής
  ktoś, kto zawodowo pali w piecu;
καπνιστής
  osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo

palec /ˈpalɛʦ̑/ (n)
δείκτης
  (technologia, technika, techniczny) element maszyny w kształcie sztyftu, który służy do przekazywania ruchu
δάχτυλο
  część rękawiczki przykrywająca palce (1.1)
δάχτυλο, δάκτυλος
  u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy

palec wskazujący /ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
δείκτης
  (anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki;

palenie /paˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
κάπνισμα
  zwyczaj palenia papierosów, tytoniu

palenisko /pˌalɛɲˈiskɔ/ (n)
τζάκι
  (technologia, technika, techniczny) część pieca lub urządzenia, w którym pali się ogień

paleo- /paˈlɛɔ/
παλαιο-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z dawnymi czasami, prehistorią

paleoantropologia /ˌpalɛɔãntrɔpɔˈlɔɟja/ (n)
παλαιοανθρωπολογία
  (biologia, biologiczny) nauka o ewolucji człowieka;

paleografia /ˌpalɛɔˈɡrafʲja/ (n)
παλαιογραφία
  badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych;

paleolityczny /ˌpalɛɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
παλαιολιθικός
  żyjący / mający miejsce w paleolicie lub pochodzący/wywodzący się z niego

paleontolog /ˌpalɛɔ̃ˈntɔlɔk/ (n)
παλαιοντολόγος
  (biologia, biologiczny) naukowiec zajmujący się badaniem organizmów kopalnych
  specjalistka z zakresu paleontologii

palestyński /ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci/ (adj)
παλαιστινιακός
  związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców

paliczek /paˈlʲiʧ̑ɛk/ (n)
φάλαγγα
  (anatomia, anatomiczny) mała kość palców stopy i dłoni;

palimpsest /paˈlʲĩmpsɛst/ (n)
παλίμψηστο
  (historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;

palindrom /paˈlʲĩndrɔ̃m/ (n)
καρκινικός στίχος, καρκινική επιγραφή
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);

palinodia /ˌpalʲĩˈnɔdʲja/ (n)
παλινωδία
  (literacko) (historia, historyczny, historycznie) utwór literacki, którego autor, w formie satyrycznej, odwołuje swoje uprzednio wyrażone poglądy;

palinologia /ˌpalʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
παλυνολογία
  (botanika, botaniczny) nauka o pyłkach oraz zarodnikach roślin

paliwo /paˈlʲivɔ/ (n)
καύσιμο
  substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach

palić /ˈpalʲiʨ̑/ (v)
καπνίζω
  wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo

palić jak smok /ˈpalʲiʨ̑ ˈjak ˈsmɔk/ (idiom)
καπνίζω σαν Αράπης
  palić dużo, nadmiernie

palić za sobą mosty /ˈpalʲiʥ̑ za‿ˈsɔbɔ̃w̃ ˈmɔstɨ/ (v)
γκρεμίζω τις γέφυρες, κόβω τις γέφυρες
  (książkowy) uniemożliwiać sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zrywać z kimś, z czymś nieodwołalnie

pallad /ˈpalːat/ (n)
παλλάδιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46;

palma /ˈpalma/ (n)
φοίνικας, φοινικιά
  (botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie

palto /ˈpaltɔ/ (n)
παλτό, πανωφόρι
  ciepłe okrycie wierzchnie do noszenia głównie zimą

pamflet /ˈpãw̃flɛt/ (n)
λίβελος, λιβελογράφημα
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji

pamiątka /pãˈmʲjɔ̃ntka/ (n)
ενθύμιο, σουβενίρ
  drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę

pamiątkowy /ˌpãmʲjɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
αναμνηστικός
  taki, który został wykonany, aby upamiętniać coś lub kogoś

pamięć /ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
μνήμη
  zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.;
  fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości
  (informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane;

pan /pãn/ (n)
δεσπότης, κύριος
  feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca
κύριος
  zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty
  pracodawca dla służby
  właściciel niewolników

pan młody /ˈpãn ˈmwɔdɨ/ (n)
γαμπρός
  mężczyzna w dniu swojego ślubu

panaceum /ˌpãnaˈʦ̑ɛ<sup>w</sup>ũm/ (n)
πανάκεια
  (książkowy) lek (środek) na wszystko; superlekarstwo

panarabizm /ˌpãnaˈrabʲism̥/ (n)
παναραβισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna głosząca zjednoczenie wszystkich ludów arabskojęzycznych;

panarabski /ˌpãnaˈrapsʲci/ (adj)
παναραβικός
  związany z panarabizmem, głoszący zjednoczenie ludów arabskich

pancernik /pãnˈʦ̑ɛrʲɲik/ (n)
αρμαντίλλο, αρμαδίλιο
  (zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek;
θωρηκτό
  (marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;

pancerny /pantsˈɛrnɨ/ (adj)
τεθωρακισμένος
  (wojskowość, wojskowy) związany z wojskami pancernymi
  taki, który ma pancerz

pancerz /ˈpãnʦ̑ɛʃ/ (n)
θώρακας, θωράκιση
  (wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym
καύκαλο, θωράκιση
  (zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze;

pandeizm /pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
παντεϊσμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;

pandemia /pãnˈdɛ̃mʲja/ (n)
πανδημία
  (medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat)

pandemonium /ˌpãndɛ̃ˈmɔ̃ɲũm/ (n)
πανδαιμόνιο
  przerażająca sytuacja, wydarzenie, miejsce
  królestwo władcy piekieł i demonów

pani /ˈpãɲi/ (n)
κυρία
  zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

panichida /ˌpãɲiˈxʲida/ (n)
μνημόσυνο
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prawosławne nabożeństwo żałobne;

panienka /pãˈɲɛ̃nka/ (n)
δεσποινίδα, δεσποινίς
  młoda dziewczyna

pankracjon /paŋkrˈatsjɔn/ (n)
παγκράτιο
  (sport, sportowy) (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) połączenie boksu i zapasów

panna /ˈpãnːa/ (n)
δεσποινίς, δεσποινίδα
  kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)

panna młoda /ˈpãnːa ˈmwɔda/ (n)
νύφη
  kobieta w dniu swojego ślubu

panorama /ˌpãnɔˈrãma/ (n)
πανόραμα
  rozległy, szeroki widok

panoramiczny /ˌpãnɔrãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
πανοραμικός
  taki, który ukazuje panoramę, pełen obraz czegoś

panslawistyczny /pˌanslavistˈɨtʃnɨ/ (adj)
πανσλαβιστικός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z panslawizmem, dotyczący panslawizmu

panslawizm /pãw̃ˈslavʲism̥/ (n)
πανσλαβισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;

panteon /pãnˈtɛɔ̃n/ (n)
πάνθεο
  (architektura, architektoniczny) budynek lub budowla, w której spoczywają zwłoki lub pomniki wielkich ludzi
  (starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom;
  ogół bogów jakiejś religii;

pantograf /pãnˈtɔɡraf/ (n)
παντογράφος
  przyrząd kreślarski do wykonywania powiększeń lub pomniejszeń;
  przyrząd służący do pobierania prądu z napowietrznej sieci trakcyjnej przez pojazdy szynowe;

pantokrator /ˌpãntɔˈkratɔr/ (n)
παντοκράτορας, παντοκράτωρ
  (ikonografia, ikonograficzny) malarski sposób przedstawienia Chrystusa jako wszechwładcy i sędziego wszechrzeczy – z Biblią i gestem błogosławieństwa;

pantomima /ˌpãntɔ̃ˈmʲĩma/ (n)
παντομίμα
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;

papier /ˈpapʲjɛr/ (n)
χαρτί
  wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji;
  (potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument

papier milimetrowy /pˈapʲɛr mˌilimɛtrˈɔvɨ/ (n)
χαρτί μιλιμετρέ
  arkusz papieru kreślarskiego z naniesioną siatką milimetrową

papier toaletowy /ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ/ (n)
χαρτί υγείας
  chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu;

papier wartościowy /ˈpapʲjɛr ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ/ (n)
αξιόγραφο, αξία, τίτλος
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;

papier ścierny /ˈpapʲjɛrʲ ˈɕʨ̑ɛrnɨ/ (n)
σμυριδόχαρτο
  jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;

papieros /paˈpʲjɛrɔs/ (n)
τσιγάρο
  wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;

papierośnica /ˌpapʲjɛrɔɕˈɲiʦ̑a/ (n)
ταμπακιέρα, τσιγαροθήκη
  mały, elegancki pojemnik do trzymania papierosów.

papieski /paˈpʲjɛsʲci/ (adj)
παπικός
  związany z papieżem lub papiestwem, dotyczący papieża lub papiestwa

papież /ˈpapʲjɛʃ/ (n)
πάπας, ποντίφικας
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;

papirologia /pˌapirɔlˈɔɡja/ (n)
παπυρολογία
  nauka, która zajmuje się badaniem i odczytywaniem rękopisów;

papirusowy /pˌapirusˈɔvɨ/ (adj)
παπύρινος
  wykonany z papirusu

paplać /ˈpaplaʨ̑/ (v)
φλυαρώ, κουτσομπολεύω
  (potocznie, potoczny) mówić dużo i bez sensu lub o mało istotnych sprawach

paproć /ˈpaprɔʨ̑/ (n)
φτέρη
  (botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z gromady paprotników;

papucaki /ˌpapuˈʦ̑aci/ (n)
παπουτσάκι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa grecka z połówek bakłażana nadziewanych mielonym mięsem i zapiekanych z beszamelem

papuga /paˈpuɡa/ (n)
παπαγάλος
  (ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych;
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty

papużka falista /paˈpuʃka faˈlʲista/ (n)
παπαγαλάκι
  (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;

para /ˈpara/ (n)
ατμός
  (fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym;
ταίρι
  drugi przedmiot z przedmiotów występujących po dwa
ζευγάρι
  dwie osoby, darzące się uczuciem
  dwa przedmioty stanowiące komplet
  dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu
  określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części

para- /ˈpara/
παρ-, παρά-, παρα-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający: niby, prawie, podobny do tego, co jest określane drugą częścią złożenia

parabola /ˌparaˈbɔla/ (n)
παραβολή
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria;
  (matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;

paradoks /paˈradɔks/ (n)
παράδοξο
  rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy
  zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią

paradoksalny /ˌparadɔˈksalnɨ/ (adj)
παράδοξος
  sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny

paradygmat /ˌparaˈdɨɡmat/ (n)
παράδειγμα
  (filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki;
  (językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;

parafia /paˈrafʲja/ (n)
ενορία
  (kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;

parafianin /ˌparaˈfʲjä̃ɲĩn/ (n)
ενορίτης
  (kościelny) członek wspólnoty parafialnej

parafilia /pˌarafˈilja/ (n)
παραφιλία
  (seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne

paragraf /paˈraɡraf/ (n)
παράγραφος
  podstawowa jednostka redakcyjna rozporządzenia, oznaczana w tekście symbolem §;

paraliż /paˈralʲiʃ/ (n)
παράλυση
  utrata możliwości ruchu spowodowana uszkodzeniem układu nerwowego

paraliżować /pˌaraliʒˈɔvatɕ/ (v)
παραλύω
  utrudniać swobodne funkcjonowanie czegoś

paralotniarstwo /ˌparalɔtʲˈɲarstfɔ/ (n)
αλεξίπτωτο πλαγιάς, παραπέντε
  sport i forma rekreacji polegająca na lataniu przy użyciu paralotni:

parametr /paˈrãmɛtr̥/ (n)
παράμετρος
  (informatyka, informatyczny) wartość lub zmienna przekazywana do podprogramu podczas jego wywoływania, pozwalająca na sterowanie jego zachowaniem lub uzyskanie jego wyników;
  (technologia, technika, techniczny) (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca właściwości czegoś (np. równania, rozkładu, urządzenia, procesu technologicznego, materiału, itp.)

paranauka /pˌaranaˈuka/ (n)
παραεπιστήμη
  część wiedzy przez naukowców nieuznawana za naukę

paranoiczny /pˌaranɔˈitʃnɨ/ (adj)
παρανοϊκός
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z paranoją, charakterystyczny dla paranoi

paranoja /pˌaranˈɔja/ (n)
παράνοια
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) sytuacja absurdalna, niedorzeczna

paraplegia /ˌparaˈplɛɟja/ (n)
παραπληγία, παραπληξία
  (medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;

parawan /parˈavan/ (n)
παραβάν, παραπέτασμα
  rozstawialna segmentowa ścianka wydzielająca część pomieszczenia;

parazytologia /ˌparazɨtɔˈlɔɟja/ (n)
παρασιτολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział biologii zajmujący się pasożytami;

parazytologiczny /pˌarazˌɨtɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
παρασιτολογικός
  dotyczący parazytologii

parch /parx/ (n)
ψώρα
  (medycyna, medyczny) grzybicza choroba owłosionej skóry głowy;

paremia /paˈrɛ̃mʲja/ (n)
παροιμία
  (przestarzałe, przestarzały) przysłowie, sentencja

pareo /parˈɛɔ/ (n)
παρεό
  (etnografia, etnograficzny) kawałek kolorowej tkaniny, rodzaj spódnicy noszonej przez kobiety lub mężczyzn na Tahiti;
  prostokątna, kwadratowa lub trójkątna chusta z cienkiej tkaniny noszona jako część damskiego stroju plażowego, zawiązywana zwykle na biodrach i noszona jako spódnica lub zawiązywana na szyi i noszona jako sukienka

parestezja /pˌarɛstˈɛzja/ (n)
παραισθησία
  (medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;

park /park/ (n)
πάρκο
  (turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;

park narodowy /ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
εθνικός δρυμός
  obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody;

parkiet /ˈparʲcɛt/ (n)
παρκέ
  drewniane klepki na podłogi
  podłoga z drewnianych klepek (1.1)

parkinson /parʲˈcĩw̃sɔ̃n/ (n)
πάρκινσον
  (potocznie, potoczny) choroba Parkinsona

parkowanie /ˌparkɔˈvãɲɛ/ (n)
παρκάρισμα, στάθμευση
  zatrzymywanie pojazdu na postoju, parkingu lub w innym przeznaczonym do tego miejscu

parkować /parˈkɔvaʨ̑/ (v)
παρκάρω, σταθμεύω
  zostawiać samochód na parkingu, miejscu przeznaczonym do zatrzymania samochodu lub innym wolnym miejscu

parlament /parˈlãmɛ̃nt/ (n)
κοινοβούλιο, βουλή
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;

parlamentarny /ˌparlãmɛ̃nˈtarnɨ/ (adj)
κοινοβουλευτικός, βουλευτικός
  dotyczący parlamentu, związany z parlamentem

parmezan /parˈmɛzãn/ (n)
παρμεζάνα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;

parodia /paˈrɔdʲja/ (n)
παρωδία
  celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;

parodiować /pˌarɔdjˈɔvatɕ/ (v)
παρωδώ
  dokonywać parodii czegoś

paronim /paˈrɔ̃ɲĩm/ (n)
παρώνυμο
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz kojarzący się z innym ze względu na podobieństwo brzmienia, ale odmienny pod względem znaczeniowym;

parostatek /ˌparɔˈstatɛk/ (n)
ατμόπλοιο
  dawny, niewielki statek z silnikiem parowym, zwykle przeznaczony do żeglugi śródlądowej lub przybrzeżnej, z podsiębiernymi kołami napędowymi

parowiec /parˈɔvʲɛts/ (n)
ατμόπλοιο, βαπόρι
  (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek z napędem parowym;

parowóz /paˈrɔvus/ (n)
ατμομηχανή, ατμάμαξα
  (kolejnictwo) lokomotywa, której napęd stanowi silnik parowy

parsek /pˈarsɛk/ (n)
παρσέκ
  (astronomia, astronomiczny) jednostka długości w astronomii, odległość, przy której paralaksa roczna jest równa 1 sekundzie łuku;

partenogeneza /pˌartɛnˌɔɡɛnˈɛza/ (n)
παρθενογένεση
  (biologia, biologiczny) rozmnażanie z niezapłodnionej komórki jajowej;

parter /ˈpartɛr/ (n)
ισόγειο
  kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią

parterowy /ˌpartɛˈrɔvɨ/ (adj)
μονόπατος, μονώροφος
  nie mający pięter
ισόγειος
  znajdujący się na parterze

partia polityczna /ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
πολιτικό κόμμα, κόμμα
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;

partyjska strzała /partˈɨjska stʃˈawa/ (n)
πάρθιο βέλος
  (związek frazeologiczny) cięte i trafne słowa wypowiedziane na odchodnem, na pożegnanie

partyjski /partˈɨjski/ (adj)
πάρθιος
  związany z Partami lub Partią, dotyczący Partów lub Partii

partykuła /ˌpartɨˈkuwa/ (n)
μόριο
  (językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;

partytura /ˌpartɨˈtura/ (n)
παρτιτούρα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szczegółowy zapis nutowy całości utworu muzycznego z założenia przeznaczony do wykonywania przez wiele instrumentów, uporządkowanych według powszechnie przyjętej kolejności jedna partia pod drugą;

partyzancki /ˌpartɨˈzãnʦ̑ʲci/ (adj)
αντάρτικος, ανταρτικός, παρτιζάνικος
  związany z partyzantką i partyzantami

paruzja /paˈruzʲja/ (n)
Δευτέρα Παρουσία, παρουσία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: ponowne przyjście Chrystusa na świat,

paryski /paˈrɨsʲci/ (adj)
παρισινός
  związany z Paryżem, dotyczący Paryża

paryżanin /ˌparɨˈʒãɲĩn/ (n)
Παριζιάνος, Παρισινός
  mieszkaniec Paryża

paryżanka /ˌparɨˈʒãnka/ (n)
Παριζιάνα, Παρισινή
  mieszkanka Paryża

parzysty /paˈʒɨstɨ/ (adj)
ζυγός
  taki, który występuje w parze

parzyć /ˈpaʒɨʨ̑/ (v)
ζεματίζω
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać coś działaniu wrzątku lub gorącej wody
  być odczuwanym jako gorące

parówka /paˈrufka/ (n)
λουκάνικο, λουκάνικο Φρανκφούρτη
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tania kiełbasa z przemielonej masy mięsno-kostno-tłuszczowej, spożywana zwykle na gorąco;

pas /pas/ (n)
λωρίδα, λουρίδα
  (motoryzacja) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga;
ιμάντας
  (technologia, technika, techniczny) część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości
λουρί
  część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;
στοίχος
  długi rząd czegoś
μέση
  miejsce wokół ciała wzdłuż bioder, gdzie nosi się pas (1.1)

pas cnoty /ˈpas ˈʦ̑nɔtɨ/ (n)
ζώνη αγνότητας
  (historia, historyczny, historycznie) specjalny metalowy lub skórzany pas, który mąż mocował wokół bioder i pachwin żony, aby uniemożliwić jej stosunek seksualny z drugim mężczyzną podczas swojej nieobecności;

pas startowy /ˈpas ːtarˈtɔvɨ/ (n)
πίστα, τροχόδρομος
  (lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów

pasażer /paˈsaʒɛr/ (n)
επιβάτης
  osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasażerka /ˌpasaˈʒɛrka/ (n)
επιβάτισσα
  kobieta podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasażerski /pˌasaʒˈɛrski/ (adj)
επιβατηγός, επιβατικός
  taki, który służy do przewozu pasażerów

pasek narzędzi /ˈpasɛk naˈʒɛ̃ɲʥ̑i/ (n)
γραμμή εργαλείων
  (informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu

pasierb /ˈpaɕɛrp/ (n)
προγονός, προγόνι
  syn małżonka z innego małżeństwa

pasierbica /ˌpaɕɛrˈbʲiʦ̑a/ (n)
προγονή, προγόνι
  córka małżonka z innego małżeństwa

pasjans /ˈpasʲjãw̃s/ (n)
πασιέντσα
  (termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;

paskudztwo /paˈskuʦ̑tfɔ/ (n)
αίσχος
  coś paskudnego, bardzo brzydkiego, nieestetycznego

pasożyt /paˈsɔʒɨt/ (n)
παράσιτο
  (biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;
παράσιτος
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba wykorzystująca innych dla osiągnięcia własnych korzyści

pasożytniczy /pˌasɔʒɨtɲˈitʃɨ/ (adj)
παράσιτος
  (biologia, biologiczny) dotyczący pasożytów

pasta do zębów /ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf/ (n)
οδοντόκρεμα, οδοντόπαστα
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;

pasterka /paˈstɛrka/ (n)
νυχτερινός δοξολογία της παραμονής ο Χριστούγεννα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) msza odprawiana w noc Bożego Narodzenia
βοσκοπούλα
  dziewczyna pasąca bydło, gęsi, itp.

pasternak /pastˈɛrnak/ (n)
παστινάκα, παστινάκη
  (botanika, botaniczny) Pastinaca, roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu;

pasteryzacja /ˌpastɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
παστερίωση
  (spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie;

pasterz /ˈpastɛʃ/ (n)
ποιμένας
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun
βοσκός, ποιμένας
  (zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu

pasticjo /paˈstʲiʦ̑ʲjɔ/ (n)
παστίτσιο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska potrawa z długich makaronowych rurek układany warstwowo z podsmażony mięsem mielonym i zapiekanych w beszamelu

pastisz /ˈpastʲiʃ/ (n)
παστίτσιο
  (książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;

pastor /ˈpastɔr/ (n)
πάστορας
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny protestancki;

pastuch /pˈastux/ (n)
βοσκός
  człowiek wypasający hodowlane zwierzęta domowe

pasturma /paˈsturma/ (n)
παστουρμάς, παστρουμάς
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wędliny z suszonej wołowiny o wyrazistym smaku i aromacie; specjalność kuchni tureckiej;

pastuszek /paˈstuʃɛk/ (n)
βοσκόπουλο
  chłopiec zajmujący się pasterstwem

pastwisko /paˈstfʲiskɔ/ (n)
βοσκότοπος, βοσκοτόπι
  (rolnictwo, rolniczy) teren porośnięty trawą, przeznaczony do wypasania zwierząt

pasywność /paˈsɨvnɔɕʨ̑/ (n)
παθητικότητα
  (książkowy) bierna postawa, brak aktywności

pasza /ˈpaʃa/ (n)
πασάς
  (historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik wojskowy lub cywilny w Imperium Osmańskim; także tytuł tego dostojnika;
κτηνοτροφή
  (zootechnika, zootechniczny) pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich; karma;

paszkwil /ˈpaʃkfʲil/ (n)
λίβελος
  publikacja brukająca czyjąś reputację;

paszport /ˈpaʃpɔrt/ (n)
διαβατήριο
  dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych;

pasztet /ˈpaʃtɛt/ (n)
πατέ, πολτός
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się miele i zwykle zapieka
μπλέξιμο
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kłopotliwa sytuacja

pasztet strasburski /ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci/ (n)
φουά γκρα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;

pat /pat/ (n)
πατ
  (szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;

patagoński /ˌpataˈɡɔ̃j̃sʲci/ (adj)
παταγονικός
  od Patagonia

patelnia /paˈtɛlʲɲa/ (n)
τηγάνι
  naczynie kuchenne służące do smażenia potraw;

patetyczny /ˌpatɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
παθητικός
  poważny, doniosły, uroczysty

patio /ˈpatʲjɔ/ (n)
μεσαύλιο
  (architektura, architektoniczny) niewielki dziedziniec wewnątrz domu, z wejściami do pomieszczeń, często z krużgankami, zwykle w architekturze hiszpańskiej i portugalskiej;

patriotycznie /pˌatrjɔtˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
πατριωτικά
  w sposób patriotyczny

patriotyczny /ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
πατριωτικός
  taki, którego cechuje patriotyzm
  związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu

patriotyzm /paˈtrʲjɔtɨsm̥/ (n)
πατριωτισμός
  miłość ojczyzny i własnego narodu, często połączona z gorliwością ofiar dla ojczczyzny;

patrolować /pˌatrɔlˈɔvatɕ/ (v)
περιπολώ
  wykonywać obchód kontrolowanego terenu

patronimiczny /ˌpatrɔ̃ɲĩˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
πατρωνυμικός
  (językoznawstwo, językoznawczy) utworzony od imienia ojca

patrzeć /ˈpaṭʃɛʨ̑/ (v)
κοιτάζω
  kierować wzrok na coś lub na kogoś
  (potocznie, potoczny) szukać czegoś, kogoś wzrokiem
  (potocznie, potoczny) zważać na coś, mieć coś na uwadze
  obserwować, zauważać
  pojmować lub oceniać coś w pewien sposób
  traktować kogoś lub coś w jakiś sposób

patrzeć przez palce /pˈatʃɛtɕ pʃˈɛs pˈaltsɛ/ (v)
κάνω τα στραβά μάτια
  udawać, że się czegoś nie widzi, być pobłażliwym, tolerować coś

patyczek do szaszłyków /paˈtɨʧ̑ɛɡ ˌdɔ‿ʃaʃˈwɨkuf/ (n)
καλαμάκι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaostrzony, drewniany patyk używany do nabijania mięsa i innych składników szaszłyka

patyczek do uszu /patˈɨtʃɛɡ dɔː ˈuʃu/ (n)
μπατονέτα, ωτογλυφίδα, ωτοκαθαριστής
  plastikowy patyczek zakończony watą przeznaczony do higieny uszu

patyk /ˈpatɨk/ (n)
ξύλο
  cienkie drewienko

patyna /paˈtɨ̃na/ (n)
πατίνα
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) oznaka dawności, znamię czasu zwykle nadające wartości, szlachetności
  rdza na miedzi i jej stopach (brąz, mosiądz) w postaci zielonego nalotu
  warstwa zasadowych węglanów wytwarzana sztucznie w celach zdobniczych

paw /paf/ (n)
παγόνι, ταώς, παγώνι
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju (1.1)

pawian /ˈpavʲjãn/ (n)
βαβουίνος, μπαμπουίνος
  (zoologia, zoologiczny) małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;

paznokieć /pazˈnɔcɛ̇ʨ̑/ (n)
νύχι
  (anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka;

pałac /ˈpawaʦ̑/ (n)
παλάτι
  (architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

pański /pˈaɲski/ (possessiveAdjective)
εσείς
  należący do mężczyzny, do którego zwracamy się per pan

państwo /ˈpãj̃stfɔ/ (n)
κράτος
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;
αφεντικό
  pan i pani wobec służby
ανδρόγυνο, ο κύριος και η κυρία
  tytuł grzecznościowy wobec małżeństwa
κυρίες και κύριοι, ομάδα άτομο με άντρας και γυναίκα
  zwrot grzecznościowy względem grupy, w której są zarówno kobiety, jak i mężczyźni

państwowy /pãj̃ˈstfɔvɨ/ (adj)
κρατικός
  będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem

pańszczyzna /pãj̃ˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
αγγαρεία
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) uciążliwy obowiązek

paść ofiarą /ˈpaɕʨ̑ ɔˈfʲjarɔ̃w̃/ (v)
πέφτω θύμα
  zostać zaatakowanym, stać się ofiarą czegoś lub kogoś

październik /paʑˈʥ̑ɛrʲɲik/ (n)
Οκτώβριος, Οκτώβρης
  dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

październikowy /ˌpaʑʥ̑ɛrʲɲiˈkɔvɨ/ (adj)
οκτωβριανός, οχτωβριανός
  dotyczący października, dziejący się w październiku

pchać /pxaʨ̑/ (v)
σκουντώ, ωθώ
  (przenośnie, przenośnia) namawiać do czegoś
σπρώχνω, προωθώ, σκουντώ, ωθώ
  przesuwać coś przed sobą napierając z tyłu

pchnięcie kulą /ˈpxʲɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ ˈkulɔ̃w̃/ (n)
σφαιροβολία
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;

pchła /pxwa/ (n)
ψύλλος
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;

pechowiec /pɛxˈɔvʲɛts/ (n)
γκαντέμης
  (potocznie, potoczny) ktoś, kto ma pecha

pedantyczny /ˌpɛdãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
σχολαστικός
  skrajnie, nadmiernie dokładny

pedał /ˈpɛdaw/ (n)
πεντάλ
  (technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;
αδελφή, κίναιδος, πούστης
  (slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści

pederastia /ˌpɛdɛˈrastʲja/ (n)
παιδεραστία
  (dawniej, dawny) kontakty erotyczne dojrzałych mężczyzn z dojrzewającymi chłopcami;

pediatra /pɛˈdʲjatra/ (n)
παιδίατρος
  (medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy
  (medycyna, medyczny) lekarka dziecięca

pediatria /pɛdjˈatrja/ (n)
παιδιατρική
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;

pedikiurzystka /ˌpɛdʲicuˈʒɨstka/ (n)
πεντικιουρίστα
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kobieta wykonująca pedikiur zawodowo

pedofil /pɛˈdɔfʲil/ (n)
παιδόφιλος
  (seksuologia, seksuologiczny) dorosły odczuwający popęd płciowy do dzieci

pedofilia /ˌpɛdɔˈfʲilʲja/ (n)
παιδοφιλία
  (seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci;

pedofobia /pˌɛdɔfˈɔbja/ (n)
παιδοφοβία
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed dziećmi, niechęć wobec dzieci

pejoratywny /ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ/ (adj)
εξευτελιστικός
  mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk

pejzaż /ˈpɛjzaʃ/ (n)
θέα, τοπίο
  (książkowy) krajobraz przedstawiony w dziele sztuki
τοπίο
  (przenośnie, przenośnia) ogół faktów i procesów tworzących obraz pewnego zjawiska
τοπίο, τοπιογραφία
  (sztuka) obraz, którego tematem jest krajobraz

pelikan /pɛˈlʲikãn/ (n)
πελεκάνος
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych;

penicylina /pˌɛɲitsɨlˈina/ (n)
πενικιλίνη
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy penicylin;

penis /ˈpɛ̃ɲis/ (n)
πέος
  (anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt;

peniuar /pɛ̃ˈɲu<sup>w</sup>ar/ (n)
πενιουάρ, πενουάρ
  (książkowy) delikatny, zwiewny kobiecy strój domowy nakładany rano lub wieczorem, zwykle na nocną bieliznę;
  (historia, historyczny, historycznie) pelerynka zakładana dawniej podczas czesania i pudrowania włosów, używana w XVIII w.

pentagram /pɛ̃nˈtaɡrãm/ (n)
πεντάλφα
  (geometria) pięciokąt gwiaździsty;

pentan /ˈpɛ̃ntãn/ (n)
πεντάνιο
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwna, palna ciecz, stosowany jako składnik mieszanin rozpuszczalnikowych oraz w termometrach do mierzenia niskich temperatur;

pepsi /ˈpɛpsʲi/ (n)
πέπσι
  rodzaj ciemnego, gazowanego napoju chłodzącego produkowanego przez koncern PepsiCo;

per se /ˈpɛr ˈse/
καθεαυτού
  (książkowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sam z siebie, sam przez się

perfekcja /pɛrˈfɛkʦ̑ʲja/ (n)
τελειότητα
  doskonałość, cecha tego, co jest perfekcyjne

perfekcjonizm /ˌpɛrfɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
περφεξιονισμός
  (filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna, która za najwyższą wartość uznaje doskonałość osobistą
τελειομανία, περφεξιονισμός
  dążenie do doskonałości

perforator /ˌpɛrfɔˈratɔr/ (n)
περφορατέρ
  (zobacz) dziurkarka

pergamin /pɛrɡˈamin/ (n)
περγαμηνή
  niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania

pergola /pɛrˈɡɔla/ (n)
πέργκολα, κληματαριά
  (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;

perkoz /ˈpɛrkɔs/ (n)
βουτηχτάρα, βουτηχτάρι
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak śródlądowy zmieniający upierzenie stosownie do pory roku;

perkoz dwuczuby /ˈpɛrkɔz dvuˈʧ̑ubɨ/ (n)
σκουφοβουτηχτάρα, σκουφοβουτηχτάρι
  (ornitologia, ornitologiczny) Podiceps cristatus, gatunek ptaka z rodziny perkozów;

perkoz rdzawoszyi /ˈpɛrkɔs ˌrʣ̑avɔˈʃɨji/ (n)
κοκκινοβουτηχτάρα, κοκκινοβουτηχτάρι
  (ornitologia, ornitologiczny) Podiceps grisegena, gatunek ptaka z rodziny perkozów;

perkusista /ˌpɛrkuˈɕista/ (n)
ντράμερ, ντραμίστας
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji

perliczka /pɛrˈlʲiʧ̑ka/ (n)
φραγκόκοτα
  (ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;

permakultura /pˌɛrmakultˈura/ (n)
μόνιμη καλλιέργεια
  (ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;

peron /ˈpɛrɔ̃n/ (n)
πλατφόρμα, αποβάθρα
  (kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

personalny /pˌɛrsɔnˈalnɨ/ (n)
προσωπάρχης
  (administracja) kierownik działu kadr

personel /pɛrˈsɔ̃nɛl/ (n)
προσωπικό
  zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji

perswadować /ˌpɛrsfaˈdɔvaʨ̑/ (v)
πείθω
  tłumaczyć, wyjaśniać, dowodzić coś komuś; przekonywać o czymś, udowodnić coś; korzystać z perswazji

perswazja /pɛrsˈfazʲja/ (n)
πειθώ
  nakłanianie, tłumaczenie, przekonywanie kogoś do czegoś

persymona /ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na/ (n)
λωτός
  (botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju (1.1)
  (spożywczy) czerwonopomarańczowy, jadalny owoc rośliny z rodzaju (1.1)

peruka /pɛˈruka/ (n)
περούκα
  cudze lub sztuczne włosy przystosowane do zakładania na głowę;

peruwiański /ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci/ (adj)
περουβιανός
  odnoszący się do państwa Peru

perwersja /pɛrvˈɛrsja/ (n)
διαστροφή, ανωμαλία
  (psychologia, psychologiczny) skłonność do zaspokajania popędów w sposób odbiegający od normy

peryfraza /ˌpɛrɨˈfraza/ (n)
περίφραση
  (językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy jakiegoś zjawiska przez bardziej lub mniej rozbudowane jego opisanie

peryhelium /ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm/ (n)
περιήλιο
  (astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;

perła /ˈpɛrwa/ (n)
μαργαριτάρι
  (biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;

pestycyd /pɛˈstɨʦ̑ɨt/ (n)
φυτοφάρμακο
  częściej w lm: (chemia, chemiczny) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;

pesymizm /pɛˈsɨ̃mʲism̥/ (n)
πεσιμισμός
  tendencja do zakładania, że wydarzenia potoczą się najgorszym z możliwych scenariuszy;

peszmerg /pˈɛʃmɛrk/ (n)
πεσμεργκά
  (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kurdyjski bojownik walczący w partyzantce i powstaniach o niepodległość Kurdystanu;

pet /pɛt/ (n)
αποτσίγαρο, γόπα
  (potocznie, potoczny) resztka wypalonego papierosa

petrochemiczny /ˌpɛtrɔxɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
πετροχημικός
  (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) dotyczący produkcji i przerobu surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego

petrografia /ˌpɛtrɔˈɡrafʲja/ (n)
πετρογραφία
  (geologia, geologiczny) nauka o składzie i właściwościach skał;

petrograficzny /pˌɛtrɔɡrafˈitʃnɨ/ (adj)
πετρογραφικός
  (geologia, geologiczny) związany z petrografią, dotyczący petrografii

petrologia /ˌpɛtrɔˈlɔɟja/ (n)
πετρολογία
  (geologia, geologiczny) nauka o składzie, powstawaniu i rozmieszczeniu skał w skorupie ziemskiej

petycja /pɛˈtɨʦ̑ʲja/ (n)
αίτηση, υπόμνημα
  (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;

pewien /ˈpɛvʲjɛ̃n/ (adj)
σίγουρος
  całkowicie przekonany o słuszności

pewien /ˈpɛvʲjɛ̃n/ (pronoun)
κάποιος
  określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś

pełnia /ˈpɛwʲɲa/ (n)
πανσέληνος
  (astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część

pełnoletni /pˌɛwnɔlˈɛtɲi/ (adj)
ενήλικος
  mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny

pełnoziarnisty /ˌpɛwnɔʑarʲˈɲistɨ/ (adj)
ολικής άλεσης, πλήρης
  (spożywczy) zawierający niełuskane ziarna zbóż

pełzanie /pɛwˈzãɲɛ/ (n)
ερπυσμός
  (rzeczownik odczasownikowy) od: pełzać
  (technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) powolne zwiększanie się odkształceń materiału poddanego długotrwałemu obciążeniu;

pi /pʲi/ (n)
πι
  nazwa szesnastej litery alfabetu greckiego, π;

piana /ˈpʲjãna/ (n)
αφρός
  masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

pianino /pʲjä̃ˈɲĩnɔ/ (n)
πιάνο, κλειδοκύμβαλο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

pianista /pʲjä̃ˈɲista/ (n)
πιανίστας
  osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

pianistka /pʲjä̃ˈɲistka/ (n)
πιανίστρια, πιανίστα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na pianinie, fortepianie

piasek /ˈpʲjasɛk/ (n)
άμμος
  luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

piaskownica /ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
αμμοδόχος, αμμοδοχείο, αμμοδόχη
  wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;

piaszczysty /pʲjaʃˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
αμμώδης, αμμουδερός
  usypany z piasku, pełen piasku

piec /pʲjɛʦ̑/ (n)
φούρνος, σόμπα, θερμάστρα, κλίβανος
  budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

piec /pʲjɛʦ̑/ (v)
ψήνω, ψένω
  poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody
καίω
  działać na coś wysoką temperaturą
καίω, τσούζω
  powodować ból odbierany jako gorące swędzenie

piechota /pʲjɛˈxɔta/ (n)
πεζικό
  (wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

pieczeń /ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
ψητό
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

pieczona głowa /pʲjɛˈʧ̑ɔ̃na ˈɡwɔva/ (n)
κεφαλάκι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z pieczonej głowizny – baraniej lub koziej

pieczony /pʲɛtʃˈɔnɨ/ (adj)
ψημένος, ψητός
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

pieczywo /pʲjɛˈʧ̑ɨvɔ/ (n)
αρτοσκεύασμα
  (spożywczy) ogólnie o produktach spożywczych wypiekanych na bazie mąki

pieczęć /ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑/ (n)
σφραγίδα
  znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności
  środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu

pieg /pʲjɛk/ (n)
φακίδα, πανάδα
  mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);

piegowaty /ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ/ (adj)
φακιδιάρης
  pokryty piegami

piegowaty /ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ/ (n)
φακιδιάρης
  ktoś piegowaty (1.1)

piegus /ˈpʲjɛɡus/ (n)
φακιδιάρης
  (potocznie, potoczny) człowiek, który ma piegi

piegża /ˈpʲjɛɡʒa/ (n)
λαλοτσιροβάκος
  (ornitologia, ornitologiczny) Sylvia curruca, niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;

piekarnia /pʲjɛˈkarʲɲa/ (n)
αρτοποιείο, φούρνος
  miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki
αρτοπωλείο, φούρνος
  sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze

piekarnik /pʲjɛˈkarʲɲik/ (n)
φούρνος
  wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;

piekarz /ˈpʲjɛkaʃ/ (n)
αρτοποιός, φούρναρης
  człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekło /ˈpʲjɛkwɔ/ (n)
κόλαση
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień

pielucha /pʲjɛˈluxa/ (n)
πάνα
  niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt

pieluszka /pʲjɛˈluʃka/ (n)
πάμπερς, πάνα
  (potocznie, potoczny) jednorazowy artykuł higieniczny łączący funkcję pieluszki (1.1) z majtkami
πάνα
  kawałek płótna do przewijania niemowląt

pielęgniarka /ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka/ (n)
νοσοκόμα
  kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

pielęgnować /ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvaʨ̑/ (v)
περιποιούμαι, φροντίζω
  dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych
διατηρώ, διαφυλάσσω
  dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską

piemontyt /pʲɛmˈɔntɨt/ (n)
πιεμοντίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów o czerwonej lub brunatnej barwie;

pieniądz /pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ/ /ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑/ (n)
χρήμα
  (bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

pienić /ˈpʲjɛ̇̃ɲiʨ̑/ (v)
αφρίζω
  wytwarzać pianę na czymś
αφρίζω, οργίζομαι
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) objawiać gniew, złość
αφρίζω
  wytwarzać pianę na sobie

pieprz /pʲjɛpʃ/ (n)
πιπεριά
  (botanika, botaniczny) roślina zielna lub krzew z rodziny pieprzowatych;
πιπέρι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa otrzymywana z nasion rośliny (1.1)

pieprz się /pʲˈɛpʃ ɕɛ/ (interjection)
άι γαμήσου, άι στο διάβολο, εξαφανίσου, χάσου
  (wulgarnie, wulgaryzm) odczep się, zostaw mnie w spokoju

pieprzniczka /pʲjɛˈpʃʲɲiʧ̑ka/ (n)
πιπεριέρα, πιπεροδοχείο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu

pieprzony /pʲjɛˈpʃɔ̃nɨ/ (adj)
κερατένιος, ξεφτιλισμένος, πούστικος
  (potocznie, potoczny) wzbudzający gniew, niechęć, pogardę

pieprzyca siewna /pʲjɛˈpʃɨʦ̑a ˈɕɛvna/ (n)
κάρδαμο
  (botanika, botaniczny) roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni;

pierdel /ˈpʲjɛrdɛl/ (n)
στενή, φυλάκα, χάψη, ψειρού
  (wulgarnie, wulgaryzm) (grubiański, grubiańsko) więzienie

pierdolić /pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑/ (v)
γαμώ, πηδάω
  (wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)
δεν γαμώ
  (wulgarnie, wulgaryzm) zmyślać, mówić coś głupiego
γαμώ, πηδάω
  (wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać seks ze sobą nawzajem
  (wulgarnie, wulgaryzm) psuć się

pierdziel /pʲˈɛrdʑɛl/ (n)
κλανιάρης, πορδαλάς, πορδιάρης
  (wulgarnie, wulgaryzm) ktoś, kto często pierdzi

pierdzieć /ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
κλάνω, πορδίζω
  (wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne

pieriestrojka /ˌpʲjɛrʲjɛˈstrɔjka/ (n)
περεστρόικα
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;

pierrot /ˈpʲjɛrːɔt/ (n)
πιερότος
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) smutna i romantyczna postać z commedia dell’arte, w białym stroju i pobieloną twarzą;
  ktoś przebrany za pierrota (1.1) na kostiumowej zabawie

piersiówka /pʲjɛrʲˈɕufka/ (n)
φιάλη πλακέ
  (potocznie, potoczny) płaska butelka alkoholu
  niewielki, płaski, najczęściej metalowy pojemnik na alkohol, noszony w wewnętrznej kieszeni

pierwiastek /pʲjɛrˈvʲjastɛk/ (n)
στοιχείο
  (chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;
ρίζα
  (matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;
  (matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;

pierwiastek chemiczny /pʲjɛrˈvʲjastɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (n)
χημικό στοιχείο
  zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;

pierwiosnek /pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk/ (n)
πρίμουλα
  (botanika, botaniczny) Primula L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;

pierwiosnek zwyczajny /pʲjɛrˈvʲjɔsnɛɡ zvɨˈʧ̑ajnɨ/ (n)
δεντροφυλλοσκόπος
  (ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus collybita, gatunek drobnego ptaka wędrownego z rodziny świstunek;

pierworodny /ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ/ (adj)
πρωτότοκος
  urodzony jako pierwszy z potomstwa

pierworództwo /pʲˌɛrvɔrˈutstfɔ/ (n)
πρωτοτόκια
  (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego
πρωτογένεια
  bycie pierworodnym synem

pierwsza dama /ˈpʲjɛrfʃa ˈdãma/ (n)
πρώτη κυρία
  nieformalny, honorowy tytuł, przysługujący małżonce głowy (przywódcy) państwa, zwykle żonie prezydenta;

pierwsza pomoc /ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑/ (n)
πρώτες βοήθειες
  pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;

pierś /pʲjɛrʲɕ/ (n)
στήθος, μαστός
  (anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka;
στήθος
  (anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu

pierścień /ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
δακτύλιος
  (matematyka, matematyczny) rodzaj struktury algebraicznej;
  krąg naokoło czegoś
  (astronomia, astronomiczny) pierścień (1.2) składający się z cząsteczek pyłu i innych małych cząstek krążących dookoła planety w obszarze o kształcie dysku;
  (botanika, botaniczny) słój w przekroju pnia drzewa świadczący o przyroście rocznym
  (informatyka, informatyczny) jedna z topologii sieci lokalnych;
  (technologia, technika, techniczny) część urządzenia o kształcie koła z otworem
  (zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt powtarzalna część ciała;
δαχτυλίδι
  ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;

pierścionek /pʲjɛrʲɕˈʨ̑ɔ̃nɛk/ (n)
δαχτυλίδι
  rodzaj ozdoby na palec, wykonanej zazwyczaj z metalu szlachetnego z oczkiem

pies /pʲjɛs/ (n)
σκύλος, σκυλί
  (zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe;

pies ogrodnika /ˈpʲjɛs ˌɔɡrɔdʲˈɲika/ (n)
το σκυλί του περιβολάρη
  (przenośnie, przenośnia) o kimś, kto nie pozwala innym z czegoś korzystać, mimo że sam tego nie używa;

pies policyjny /ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
λαγωνικό η αστυνομία
  pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby

piesek preriowy /ˈpʲjɛsɛk prɛˈrʲjɔvɨ/ (n)
κυνόμυς
  (zoologia, zoologiczny) Cynomys, niewielki, północnoamerykański ssak z rodziny wiewiórkowatych;

pieskie życie /ˈpʲjɛsʲcɛ ˈʒɨʨ̑ɛ/ (idiom)
σκυλίσια ζωή, μαύρη ζωή
  życie nędzne, pełne wyrzeczeń i trudności

pieszczota /pʲjɛʃˈʧ̑ɔta/ (n)
χάιδεμα
  czułe dotykanie, głaskanie, całowanie kogoś

pieszo /ˈpʲjɛʃɔ/ (adv)
με τα πόδια, πεζή, περπατώ
  idąc, biegnąc, nie zaś pojazdem

pieta /ˈpʲjɛta/ (n)
πιετά
  (ikonografia, ikonograficzny) (sztuka) forma przedstawienia rzeźbiarskiego lub malarskiego sceny pasyjnej z martwym Chrystusem na kolanach opłakującej go matki;

pietruszka /pʲjɛˈtruʃka/ (n)
μαϊντανός, πετροσέλινο
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

pień /pʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
κορμός
  zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

pieśń /pʲjɛ̇ɕɲ̊/ (n)
τραγούδι
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

pigment /ˈpʲiɡmɛ̃nt/ (n)
χρωστική
  (biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor
μπογιά, χρώμα
  (technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb

pigwa /ˈpʲiɡva/ (n)
κυδωνιά, κυδώνι
  (botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;
κυδώνι, κυδωνιά
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory

pigwowiec /piɡvˈɔvʲɛts/ (n)
κυδωνιά
  (botanika, botaniczny) rodzaj krzewu o skórzastych liściach i aromatycznych owocach

pijak /ˈpʲijak/ (n)
μεθυσμένος
  (potocznie, potoczny) osoba będąca pod wpływem alkoholu
μέθυσος, μεθύστακας, μπεκρής
  osoba nadużywająca alkoholu

pijany /pʲiˈjãnɨ/ (adj)
μεθυσμένος
  pod wpływem alkoholu

pijawka /pʲiˈjafka/ (n)
βδέλλα
  (zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych

pik /pʲik/ (n)
μπαστούνι
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną pojedynczym listkiem; karta tego koloru

pikantny /pʲiˈkãntnɨ/ (adj)
γαργαλιστικός, πικάντικος, πιπεράτος
  dowcipny z odcieniem nieprzyzwoitości
πικάντικος, καυτερός, πιπεράτος
  ostry w smaku, mający dużo drażniących język przypraw

pikolo /pʲiˈkɔlɔ/ (n)
πίκολο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu;

piksel /ˈpʲiksɛl/ (n)
εικονοστοιχείο, πίξελ
  (informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

pilaster /pʲiˈlastɛr/ (n)
πίλαστρο
  (architektura, architektoniczny) filar ustawiony przy ścianie lub częściowo w nią wtopiony, nieznacznie występujący przed lico ściany;

pilaw /ˈpʲilaf/ (n)
πιλάφι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;

pilnik /ˈpʲilʲɲik/ (n)
λίμα, ράσπα, ρίνη
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;

pilny /ˈpʲilnɨ/ (adj)
επιμελής
  gorliwie i rzetelnie coś wykonujący
επείγων
  wymagający pośpiechu, szybkiego działania

pilot /ˈpʲilɔt/ (n)
πιλότος
  (lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem
τηλεχειριστήριο, τηλεκοντρόλ
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;

pinakoteka /ˌpʲĩnakɔˈtɛka/ (n)
πινακοθήκη
  galeria, zbiór obrazów i dzieł sztuki

pinezka /pʲĩˈnɛska/ (n)
πινέζα
  krótka szpilka z płaską lub kulistą główką;

pingwin /ˈpʲĩŋɡvʲĩn/ (n)
πιγκουίνος
  (ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

pinyin /pinˈɨin/ (n)
πινγίν
  system latynizacji języka chińskiego

pionek /ˈpʲjɔ̃nɛk/ (n)
πιόνι
  (szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka;
πούλι
  przedmiot przemieszczany na planszy w niektórych grach
πιόνι
  (przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę

pionier /ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr/ (n)
πιονέρος
  ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje

pionowo /pʲjɔ̃ˈnɔvɔ/ (adv)
κάθετα, καθέτως
  w kierunku pionowym; poruszając się w górę lub dół, prostopadle do podstawy

piorun /ˈpʲjɔrũn/ (n)
κεραυνός, αστραπή
  (meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

piorunochron /ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n/ (n)
αλεξικέραυνο
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;

piosenka /pʲjɔˈsɛ̃nka/ (n)
τραγούδι, ωδή
  wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

piosenkarka /ˌpʲjɔsɛ̃ŋˈkarka/ (n)
τραγουδίστρια
  artystka, która śpiewa piosenki

piosenkarz /pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ/ (n)
τραγουδιστής
  osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem;

piołun /ˈpʲjɔwũn/ (n)
αψιθιά
  (botanika, botaniczny) bylica piołun

pipeta /pipˈɛta/ (n)
πιπέτα, σιφώνιο, σταγονόμετρο
  (laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;

piramida /ˌpʲirãˈmʲida/ (n)
πυραμίδα
  (architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;
  (architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej
  (geometria) ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;

pirat /ˈpʲirat/ (n)
πειρατής
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;
  (potocznie, potoczny) przestępca nielegalnie rozpowszechniający cudzą własność intelektualną

pirenejski /ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci/ (adj)
πυρηναϊκός
  związany z Pirenejami, dotyczący Pirenejów

piro- /ˈpʲirɔ/
πυρ-, πυρο-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ogniem lub wysoką temperaturą

piroman /pʲiˈrɔ̃mãn/ (n)
πυρομανής
  (psychologia, psychologiczny) ktoś dotknięty piromanią

piromania /ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja/ (n)
πυρομανία
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

piryt /ˈpʲirɨt/ (n)
σιδηροπυρίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) minerał, polimorficzna odmiana siarczku żelaza;

pisanie /pʲiˈsãɲɛ/ (n)
γράψιμο, γραφή
  (rzeczownik odczasownikowy) od: pisać

pisarka /pʲiˈsarka/ (n)
συγγραφέας
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma żeńska od: pisarz

pisarz /ˈpʲisaʃ/ (n)
συγγραφέας
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

pisać /ˈpʲisaʨ̑/ (v)
γράφω
  umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium

pisemnie /pʲiˈsɛ̃mʲɲɛ/ (adv)
γραπτά, γραπτώς, γραφτά, εγγράφως
  na piśmie, za pomocą pisma

pisklę /ˈpʲisklɛ/ (n)
νεοσσός
  (przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku
  (ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;

pismo /ˈpʲismɔ/ (n)
έντυπο
  czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści
έγγραφο
  nota, dokument na jakiś temat
γραφή
  zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;
  sposób pisania

pistacja /pʲiˈstaʦ̑ʲja/ (n)
πιστακιά, φιστικιά
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny nanerczowatych;
φιστίκι
  owoc drzewa pistacjowego

pistolet /pʲiˈstɔlɛt/ (n)
πιστολέτο, πιστόλι
  narzędzie w kształcie pistoletu (1.1), np. do malowania, klejenia
πιστόλι
  ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

pistolet maszynowy /pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ/ (n)
οπλοπολυβόλο
  indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,

pisuar /pʲiˈsu<sup>w</sup>ar/ (n)
ουρητήριο
  muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco
  męska ubikacja publiczna wyposażona w pisuary (1.1)

piszczel /pˈiʃtʃɛl/ (n)
κνήμη
  (anatomia, anatomiczny) podstawowa kość goleni;

pitaja /pitˈaja/ (n)
φρούτο του δράκου
  (spożywczy) jadalny owoc kaktusów z rodzajów Hylocereus i Stenocereus, o różowej, czerwonej lub żółtej skórce;

pitny /ˈpʲitnɨ/ (adj)
πόσιμος
  nieszkodliwy i zdatny do picia

piuska /ˈpʲjuska/ (n)
καλότα
  płaska, okrągła czapka, wykonana z tkaniny; pierwotnie służyła do przykrycia tonsury;

piwiarnia /pʲiˈvʲjarʲɲa/ (n)
μπιραρία, μπυραρία
  lokal, w którym sprzedaje się piwo

piwo /ˈpʲivɔ/ (n)
ζύθος, μπύρα, μπίρα
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

pizańczyk /pizˈaɲtʃɨk/ (n)
Πιζανός
  mieszkaniec Pizy

pizański /pizˈaɲski/ (adj)
πιζάνικος
  związany z Pizą, dotyczący Pizy, pochodzący z Pizy

pizda /ˈpʲizda/ (n)
μουνί
  (wulgarnie, wulgaryzm) (anatomia, anatomiczny) pochwa lub srom; żeński narząd płciowy

pizza /ˈpʲiʦ̑ːa/ (n)
πίτσα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

pizzeria /pʲiʦ̑ˈːɛrʲja/ (n)
πιτσαρία
  (gastronomia) restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

piórnik /ˈpʲjurʲɲik/ (n)
γραφιδοθήκη
  (szkolnictwo, szkolny) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

pióro /ˈpʲjurɔ/ (n)
φτερό, πούπουλο
  (ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;
γραφίδα
  przyrząd do pisania

piąte koło u wozu /ˈpʲjɔ̃ntɛ ˈkɔwɔ u‿ˈvɔzu/ (n)
πέμπτος τροχός της αμάξης, τελευταίος τροχός της αμάξης
  (przenośnie, przenośnia) osoba lub rzecz zbędna, niepotrzebna, zawadzająca lub niepożądana

piątek /ˈpʲjɔ̃ntɛk/ (n)
Παρασκευή
  piąty dzień tygodnia

pić /pʲiʨ̑/ (v)
πίνω
  spożywać płyny
  pić (1.1) alkohol, również nałogowo

pić jak szewc /ˈpʲiʨ̑ ˈjak ˈʃɛfʦ̑/ (idiom)
πίνω σαν σφουγγάρι
  pić dużo alkoholu, pić nałogowo, być pijakiem

pięciobój /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔbuj/ (n)
πένταθλο
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, która składa się z pięciu części;

pięciokrotnie /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
πεντάκις
  pięć razy

pięciokąt /pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt/ (n)
πεντάγωνο
  (geometria) wielokąt mający pięć boków;

pięciokątny /pʲˌɛɲtɕɔkˈɔntnɨ/ (adj)
πεντάγωνος
  taki, który ma pięć kątów

pięciolecie /ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
πενταετία
  okres pięciu lat

pięciolinia /pʲˌɛɲtɕɔlˈiɲʲa/ (n)
πεντάγραμμο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych lini, który służy do zapisu muzyki;

piędź /pʲjɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
πιθαμή, σπιθαμή
  (historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);

piękno /ˈpʲjɛ̃ŋknɔ/ (n)
ομορφιά, κάλλος
  zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

piękność /ˈpʲjɛ̃ŋknɔɕʨ̑/ (n)
γοργόνα, κούκλα, νεράιδα
  piękna kobieta

piękny /ˈpʲjɛ̃ŋknɨ/ (adj)
όμορφος, ωραίος
  taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

pięta /ˈpʲjɛ̃nta/ (n)
φτέρνα
  (anatomia, anatomiczny) tylna część stopy
  część skarpety, pończochy, buta w okolicach pięty (1.1)

pięta Achillesa /ˈpʲjɛ̃nta ˌːxʲilˈːɛsa/ (n)
αχίλλειος πτέρνα
  (mitologia grecka) (mitologia rzymska) czuły punkt, miejsce słabości;

piętro /ˈpʲjɛ̃ntrɔ/ (n)
όροφος
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

pięćdziesięciolatek /ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk/ (n)
πενηντάρης
  osoba w wieku 50-59 lat

pięćdziesięcioletni /ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
πενηντάρης, πεντηκονταετής
  mający pięćdziesiąt lat
πεντηκονταετής
  trwający pięćdziesiąt lat

pięściarski /pʲɛɲɕtɕˈarski/ (adj)
πυγμαχικός
  (sport, sportowy) związany z pięściarstwem lub pięściarzami, dotyczący pięściarstwa

pięściarz /ˈpʲjɛ̃w̃ɕʨ̑aʃ/ (n)
πυγμάχος
  (sport, sportowy) zawodnik, który uprawia pięściarstwo (boks), zwłaszcza w kontekście historycznym

pięść /pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑/ (n)
γροθιά
  zaciśnięta dłoń

piła /ˈpʲiwa/ (n)
πριόνι
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

piłka /ˈpʲiwka/ (n)
μπάλα
  (sport, sportowy) gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych
  (potocznie, potoczny) zabawa lub gra sportowa z użyciem piłki (1.1)
  rzut piłką (1.1); piłka (1.1) lecąca w powietrzu podczas gry
πριονάκι
  (technologia, technika, techniczny) piła ręczna o małych rozmiarach

piłka nożna /ˈpʲiwka ˈnɔʒna/ (n)
ποδόσφαιρο
  (sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;

piłka ręczna /ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na/ (n)
χειροσφαίριση
  (sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;

piłka siatkowa /pˈiwka ɕatkˈɔva/ (n)
πετόσφαιρα
  (sport, sportowy) piłka używana do gry w siatkówkę (1.1)

piłkarka ręczna /piwkˈarka rˈɛntʃna/ (n)
βολεϊμπολίστρια
  (sport, sportowy) kobieta, która gra w piłkę ręczną (szczypiorniak)

piłkarski /pʲiwˈkarsʲci/ (adj)
ποδοσφαιρικός
  dotyczący piłki nożnej (piłkarzy i piłkarstwa)

piłkarz /ˈpʲiwkaʃ/ (n)
ποδοσφαιριστής
  (sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną

piłkarz ręczny /pˈiwkaʃ rˈɛntʃnɨ/ (n)
χαντμπολίστας
  (sport, sportowy) zawodnik uprawiający piłkę ręczną

piłkarzyki /ˌpʲiwkaˈʒɨci/ (n)
ποδοσφαιράκι, επιτραπέζιο ποδόσφαιρο
  gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

piłkowany /ˌpʲiwkɔˈvãnɨ/ (adj)
πριονωτός
  (botanika, botaniczny) posiadający krawędź z ostro zakończonymi, pochylonymi, drobnymi wcięciami i klapkami

piżama /pʲiˈʒãma/ (n)
πιτζάμα
  strój, który zakłada się, idąc spać;

plac /plaʦ̑/ (n)
πλατεία
  wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

plagi egipskie /plˈaɡʲi ɛɡʲˈipskʲɛ/ (n)
πληγές της Αιγύπτου, πληγές του Φαραώ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii: dziesięć plag, którymi Bóg ukarał Egipt za zatrzymanie Żydów w niewoli;

plagiat /ˈplaɟjat/ (n)
λογοκλοπή
  skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa;

plakat /ˈplakat/ (n)
πλακάτ
  wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś

plama /ˈplãma/ (n)
κηλίδα, στίγμα
  (przenośnie, przenośnia) hańba, kompromitacja
λεκές, κηλίδα
  brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś
λεκές
  część powierzchni jakiegoś przedmiotu różniąca się kolorem lub walorem od tła
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) różnica w pigmentacji

plama słoneczna /ˈplãma swɔ̃ˈnɛʧ̑na/ (n)
ηλιακή κηλίδα
  (astronomia, astronomiczny) ciemniejszy obszar obserwowany na powierzchni Słońca;

planeta /plãˈnɛta/ (n)
πλανήτης
  (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

planetarium /ˌplãnɛˈtarʲjũm/ (n)
πλανητάριο
  (astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;

planisfera /ˌplãɲiˈsfɛra/ (n)
επιπεδόσφαιρο
  (geografia, geograficzny) mapa przedstawiająca Ziemię w rzucie płaskim bez podziału na półkule

plantacja /plãnˈtaʦ̑ʲja/ (n)
φυτεία
  obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym

plastelina /ˌplastɛˈlʲĩna/ (n)
πλαστελίνη
  zwykle barwiona, odporna na wysychanie masa plastyczna, do zabawy dla dzieci;

plaster /ˈplastɛr/ (n)
κηρήθρα, κερήθρα
  (pszczelarstwo, pszczelarski) uformowany przez pszczoły zlepek sześciokątnych komórek woskowych
φέτα
  płaski, szeroki płat, często odkrojony od pewnej całości

plasterek /plaˈstɛrɛk/ (n)
φέτα, ροδέλα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mały plaster (porcja czegoś)

platfus /ˈplatfus/ (n)
πλατύποδας
  (potocznie, potoczny) osoba, która ma płaskostopie

platoniczny /plˌatɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
πλατωνικός
  o uczuciu: oparty na skłonności duchowej, pozbawiony pierwiastka zmysłowego, seksualnego

platynowy /plˌatɨnˈɔvɨ/ (adj)
πλατινένιος
  (chemia, chemiczny) (jubilerstwo, jubilerski) (metaloznawstwo, metalurgia) dotyczący platyny, związany z platyną, wykonany z platyny, zawierający platynę

plaża /ˈplaʒa/ (n)
παραλία, αμμουδιά
  brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

plebejski /plɛbˈɛjski/ (adj)
πληβειακός
  związany z polskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy
  związany z rzymskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy

plebejusz /plɛbˈɛjuʃ/ (n)
πληβείος
  (historia, historyczny, historycznie) człowiek zaliczany do plebsu, grupy społecznej nie posiadającej szlachectwa
  (historia, historyczny, historycznie) człowiek zaliczany do plebsu, rzymskiej klasy społecznej

plecak /ˈplɛʦ̑ak/ (n)
σακίδιο
  rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach;

plecy /ˈplɛʦ̑ɨ/ (n)
πλάτη
  (anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa;
  tylna część ubrania okrywająca plecy (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) poparcie wpływowych osób

plemienny /plɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ/ (adj)
φυλετικός
  dotyczący plemienia, właściwy plemieniu i jego regułom

plemię /ˈplɛ̃mʲjɔna/ /ˈplɛ̃mʲjɛ/ (n)
φύλο
  (biologia, biologiczny) kategoria systematyki roślin i zwierząt;
φυλή, φύλο
  forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;

plemnik /ˈplɛ̃mʲɲik/ (n)
σπερματοζωάριο
  (biologia, biologiczny) męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin;

plenum /ˈplɛ̃nũm/ (n)
ολομέλεια
  ogół członków jakiejś organizacji obecnych na zebraniu

pleonastyczny /plˌɛɔnastˈɨtʃnɨ/ (adj)
πλεοναστικός
  (językoznawstwo, językoznawczy) związany z pleonazmem, dotyczący pleonazmu

pleonazm /plɛˈɔ̃nasm̥/ (n)
πλεονασμός
  (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

pleśń /plˈɛɕɲ/ (n)
μούχλα
  gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych

plik /plʲik/ (n)
αρχείο
  (informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość;
μάτσο
  pęk papierów (dokumentów, banknotów)

pliocen /ˈplʲjɔʦ̑ɛ̃n/ (n)
πλειόκαινο, πλειόκαινος
  (geologia, geologiczny) młodsza epoka neogenu

pliszka /ˈplʲiʃka/ (n)
σουσουράδα
  (ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należacy do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;

plon /plɔ̃n/ (n)
σοδειά
  zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców

plotka /ˈplɔtka/ (n)
κουτσομπολιό
  pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie

plotkarka /plɔtˈkarka/ (n)
κότα
  kobieta zajmująca się plotkami, rozsiewająca plotki

plotkować /plɔtˈkɔvaʨ̑/ (v)
κουτσομπολεύω, κουτσομπολιάζω
  opowiadać, roznosić plotki

pluskwa /ˈpluskfa/ (n)
κοριός, κόριζα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;
κοριός, υπερκοριός
  (potocznie, potoczny) małe urządzenie służące do podsłuchu;

plutokracja /plˌutɔkrˈatsja/ (n)
πλουτοκρατία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi
  (książkowy) warstwa najbogatszych ludzi wpływających na rząd państwa

pluton /ˈplutɔ̃n/ (n)
πλουτώνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;
θάλαμος, ουλαμός
  (wojskowość, wojskowy) pododdział złożony z kilkunastu żołnierzy (kilka drużyn lub pojazdów)

pluwiometr /pluvʲˈɔmɛtr/ (n)
βροχόμετρο
  (meteorologia, meteorologiczny) (metrologia, metrologiczny) aparat do pomiaru opadów deszczowych

pluć /pluʨ̑/ (v)
φτύνω
  wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę

plwocina /pl̥fɔˈʨ̑ĩna/ (n)
φλέγμα
  (fizjologia, fizjologiczny) płynna, śluzowata treść wydzielona podczas wypluwania

pnącze /pnˈɔntʃɛ/ (n)
αναρριχητικός φυτό
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o długich pędach, wijąca się ku górze;

po moim trupie /pɔ‿ˈmɔ<sup>j</sup>ĩm ˈtrupʲjɛ/ (interjection)
πάνω από το πτώμα μου
  nigdy na to nie pozwolę, nigdy na to się nie zgodzę, sprzeciwiam się absolutnie

po omacku /ˌpɔ‿ɔ̃ˈmaʦ̑ku/ (adv)
στα τυφλά, στην τύχη
  (przenośnie, przenośnia) bez rozeznania, intuicyjnie
ψαχουλευτά, ψηλαφιστά
  nic nie widząc, kierując się dotykiem

po pierwsze /pɔ‿ˈpʲjɛrfʃɛ/ (idiom)
εν πρώτοις, καταρχήν
  przy wyliczaniu jako początek, jako pierwszy element listy przedmiotów, zagadnień, zjawisk itp.

pobieżny /pɔbjˈɛʒnɨ/ (adj)
αβαθής
  wykonany na szybko, bez wnikania w szczegóły, bez zgłębiania treści

pobocze /pɔˈbɔʧ̑ɛ/ (n)
έρεισμα
  skraj drogi; jej część przeznaczona do ruchu pieszych, niektórych pojazdów oraz do postojów

poborowy /pˌɔbɔrˈɔvɨ/ (n)
κληρωτός
  (administracja) (wojskowość, wojskowy) mężczyzna przeznaczony do poboru, powołany do pełnienia służby wojskowej

pobożny /pɔˈbɔʒnɨ/ (adj)
θρησκευόμενος
  taki, który żyje zgodnie z zasadami religii

pobudliwy /ˌpɔbuˈdlʲivɨ/ (adj)
ευερέθιστος
  taki, który łatwo reaguje na bodźce

pocałunek /ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk/ (n)
φιλί
  serdeczne dotknięcie ustami innej osoby

pocałunek Judasza /pˌɔtsawˈunɛk judˈaʃa/ (n)
φιλί του Ιούδα
  (przenośnie, przenośnia) pozornie przyjazny gest, który przypieczętowuje zdradę;

pochodna /pɔˈxɔdna/ (n)
παράγωγος
  (matematyka, matematyczny) granica ilorazu różnicowego;

pochodnia /pɔˈxɔdʲɲa/ (n)
πυρσός
  smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;

pochodzenie /ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
καταγωγή
  wywodzenie się z czegoś

pochodzić /pɔˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
προέρχομαι, κατάγομαι
  mieć coś za miejsce swojego pochodzenia, za źródło, przyczynę, wywodzić się skądś

pochwa /ˈpɔxfa/ (n)
κόλπος, κολεός
  (anatomia, anatomiczny) żeński narząd rozrodczy ssaków;
θηκάρι, θήκη
  futerał na broń białą;

pochwalny /pɔxfˈalnɨ/ (adj)
διθυραμβικός
  związany z chwaleniem lub uwielbieniem, dotyczący chwalenia lub uwielbienia

pochwowy /pɔxfˈɔvɨ/ (adj)
κολπικός
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący pochwy

pochód /ˈpɔxut/ (n)
παρέλαση
  uroczyste, grupowe przejście, zwykle ulicami miasta

pocieszać /pɔˈʨ̑ɛʃaʨ̑/ (v)
παρηγορώ
  mówić komuś zasmuconemu miłe rzeczy w celu wprawienia go w lepszy nastrój

pocieszenie /pˌɔtɕɛʃˈɛɲʲɛ/ (n)
παρηγοριά
  (rzeczownik odczasownikowy) od: pocieszyć

pocisk /ˈpɔʨ̑isk/ (n)
βλήμα
  przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;

pocisk manewrujący /ˈpɔʨ̑isk ˌmãnɛvruˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
πύραυλος Κρουζ, πύραυλος τύπου Κρουζ
  (wojskowość, wojskowy) bezpilotowa, sterowalna lub programowalna maszyna przemieszczająca się drogą powietrzną, a przeznaczona do przenoszenia ładunku wybuchowego;

pociąg /ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
τρένο, αμαξοστοιχία
  (kolejnictwo) (technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami;
έλξη
  pragnienie, pożądanie kogoś lub czegoś

poczekalnia /ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa/ (n)
αίθουσα αναμονής
  miejsce dla osób, które czekają

poczta /ˈpɔʧ̑ta/ (n)
ταχυδρομείο
  budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1)
  instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp.
  korespondencja, listy

poczta elektroniczna /pˈɔtʃta ˌɛlɛktrɔɲˈitʃna/ (n)
ηλεκτρονικό ταχυδρομείο
  (informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu

poczta głosowa /ˈpɔʧ̑ta ɡwɔˈsɔva/ (n)
φωνητικό ταχυδρομείο
  (telekomunikacja) usługa sieci telefonicznych umożliwiająca dzwoniącemu nagranie wiadomości głosowej, a abonentowi późniejszy jej odbiór;

poczta pantoflowa /ˈpɔʧ̑ta ˌpãntɔˈflɔva/ (n)
ράδιο αρβύλα
  idiom nieformalny kanał przekazywania informacji; plotki

pocztowy /pɔʧ̑ˈtɔvɨ/ (adj)
ταχυδρομικός
  związany z pocztą, dotyczący poczty

pocztówka /pɔʧ̑ˈtufka/ (n)
καρτ ποστάλ
  karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;

poczucie humoru /pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ xũˈmɔru/ (n)
αίσθηση του χιούμορ
  umiejętność dostrzegania rzeczy śmiesznych, zabawnych, wrażliwość na komizm czegoś

początek /pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk/ (n)
αρχή, έναρξη
  to, od czego się coś zaczyna

początkowy /ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
αρχικός
  stanowiący początek czegoś, występujący lub odbywający się na początku czegoś

poczęcie /pɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
σύλληψη
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) zajście kobiety w ciążę

poczęstunek /ˌpɔʧ̑ɛ̃w̃ˈstũnɛk/ (n)
κέρασμα
  małe, skromne przyjęcie

pod egidą /ˌpɔd‿ɛˈɟidɔ̃w̃/ (idiom)
υπό την αιγίδα
  pod opieką, pod patronatem

pod gołym niebem /pɔd‿ˈɡɔwɨ̃mʲ ˈɲɛbɛ̃m/ (adv)
στο ύπαιθρο
  na świeżym powietrzu, na zewnątrz budynku, bez zadaszenia

podatek /pɔˈdatɛk/ (n)
φόρος, φορολογία
  powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy

podatek od wartości dodanej /pɔˈdatɛk ˌɔd‿varˈtɔɕʨ̑i dɔˈdãnɛj/ (n)
φόρος προστιθέμενης αξίας
  (ekonomia, ekonomiczny) podatek od towarów i usług doliczany do ich ceny na kolejnych etapach ich tworzenia w zależności od kwoty, o jaką kolejne podmioty biorące udział w procesie tworzenia zwiększą ich wartość

podatek od zysków kapitałowych /pɔˈdatɛk ɔd‿ˈzɨskuf ˌkapʲitaˈwɔvɨx/ (n)
φορολογία επί των κεφαλαιακών κερδών
  (ekonomia, ekonomiczny) podatek od odsetek z lokat, pożyczek, dywidend itp.;

podatkowy /ˌpɔdatˈkɔvɨ/ (adj)
φορολογικός
  związany z podatkami lub systemem poboru podatków

podatnik /pɔˈdatʲɲik/ (n)
φορολογούμενος
  osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki

podbrzusze /pɔdˈbʒuʃɛ/ (n)
υπογάστριο
  (anatomia, anatomiczny) u człowieka: część ciała poniżej brzucha
κοιλιά
  (anatomia, anatomiczny) u zwierząt: spodnia część tułowia

podczerwony /ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ/ (adj)
υπέρυθρος
  (optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi

podejrzenie /ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
υποψία
  posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy

podejrzewać /ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑/ (v)
υποπτεύομαι, υποψιάζομαι
  przypuszczać

podeszwa /pɔˈdɛʃfa/ (n)
πέλμα
  (potocznie, potoczny) spodnia część stopy
σόλα
  dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami

podgatunek /pˌɔdɡatˈunɛk/ (n)
υποείδος
  (systematyka) (biologia, biologiczny) (subspecies), jednostka taksonomiczna;

podgorzałka /ˌpɔdɡɔˈʒawka/ (n)
βαλτόπαπια
  (ornitologia, ornitologiczny) Aythya nyroca, brązowy ptak wodny zamieszkujący wyspowo Eurazję;

podium /ˈpɔdʲjũm/ (n)
βάθρο
  podwyższenie w sali albo na świeżym powietrzu przeznaczone dla mówców, na występy artystyczne;
  trzystopniowe podwyższenie, na którym dekorowani są zwycięzcy w zawodach sportowych

podkolanówka /ˌpɔtkɔlãˈnufka/ (n)
κάλτσα ως ο γόνατο
  długa skarpetka sięgająca do kolana

podkoszulek /ˌpɔtkɔˈʃulɛk/ (n)
φανέλα
  krótka trykotowa lub bawełniana koszulka, noszona bezpośrednio na ciele;

podkowa /pɔtˈkɔva/ (n)
πέταλο
  metalowe wzmocnienie kopyt końskich;

podkuwacz /pɔtˈkuvaʧ̑/ (n)
καλιγωτής, πεταλωτής
  rzemieślnik, który zajmuje się podkuwaniem koni oraz korekcją kopyt i chodu konia

podkładka pod mysz /pɔtkwˈatka pɔt mˈɨʃ/ (n)
μαξιλαράκι ποντικιών
  (informatyka, informatyczny) mały materiałowy lub plastikowy dywanik używany pod myszkę komputerową

podmiot /ˈpɔdmʲjɔt/ (n)
υποκείμενο
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) część zdania, wyraz lub grupa wyrazów określająca wykonawcę czynności;
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś
  (filozofia, filozoficzny) człowiek, jednostka

podniebienie /ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
ουρανίσκος, υπερώα
  (anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców;
ουρανίσκος
  (przenośnie, przenośnia) smak, gust

podnosić na duchu /pɔdˈnɔɕiʨ̑ na‿ˈduxu/ (v)
τονώνω το ηθικό
  pocieszać kogoś, dodawać komuś otuchy

podnośnik /pɔdˈnɔɕɲik/ (n)
ανυψωτήρας
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do podnoszenia (bez względu na rozmiar)

podobać się /pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
αρέσω
  odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym

podobny /pɔˈdɔbnɨ/ (adj)
όμοιος, παρόμοιος
  (geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury;
  wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd

podpis /ˈpɔtpʲis/ (n)
υπογραφή
  własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol)

podpisywać /ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑/ (v)
υπογράφω
  składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie

podpuszczka /pɔtˈpuʃʧ̑ka/ (n)
πυτιά
  (biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (spożywczy) enzym trawienny wchodzący w skład soku żołądkowego, powodujący ścinanie się białka mleka, używany w mleczarstwie do produkcji serów;

podpułkownik /ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik/ (n)
αντισυνταγματάρχης
  (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;

podrywać /pɔdˈrɨvaʨ̑/ (v)
καμακώνω
  (potocznie, potoczny) zagadywać osobę przeciwnej płci i starać się zainteresować ją sobą; uwodzić

podróż /ˈpɔdruʃ/ (n)
ταξίδι
  długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego

podróżniczek /ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk/ (n)
γαλαζολαίμης
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;

podróżnik /pɔdˈruʒʲɲik/ (n)
ταξιδιώτης
  ktoś, kto podróżuje, jest w podróży (szczególnie często)

podróżować /ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑/ (v)
ταξιδεύω
  przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

podręcznik /pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
εγχειρίδιο
  książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny;

podstawa /pɔtˈstava/ (n)
αρχή
  pewna zasada, baza teoretyczna
βάση, υπόβαθρο
  to, na czym coś stoi
στοιχείο
  tylko w lm podstawy → elementarna wiedza z danej dziedziny

podstawowy /ˌpɔtstaˈvɔvɨ/ (adj)
βασικός
  główny, elementarny

podstrunnica /ˌpɔtstrũɲˈːiʦ̑a/ (n)
ταστιέρα
  w instrumentach strunowych: listwa z twardego drewna, nad którą są umieszczone struny;

podstrunnik /pɔtˈstrũɲːik/ (n)
ταστιέρα
  w instrumentach strunowych: listwa z twardego drewna, nad którą są umieszczone struny

podszewka /pɔṭˈʃɛfka/ (n)
φόδρα
  cienka tkanina wszyta po wewnętrznej stronie ubrania

poduszeczka /ˌpɔduˈʃɛʧ̑ka/ (n)
μαξιλαράκι
  (zdrobniale) od poduszka
πελότα
  miniaturowa poduszka do wbijania igieł lub szpilek

poduszka /pɔˈduʃka/ (n)
μαξιλάρι
  worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;

poduszka powietrzna /pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna/ (n)
αερόσακος
  (motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;

poduszkowiec /ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑/ (n)
αερόστρωμνο, χόβερκραφτ
  pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej;

podwajanie /pˌɔdvajˈaɲʲɛ/ (n)
διπλασιασμός
  zwiększanie czegoś dwukrotnie

podwodny /pɔdˈvɔdnɨ/ (adj)
υποβρύχιος, υποθαλάσσιος
  będący pod powierzchnią wody; odbywający się pod wodą, w całkowitym zanurzeniu

podwójna moralność /pɔˈdvujna mɔˈralnɔɕʨ̑/ (n)
δύο μέτρα και δύο σταθμά
  postępowanie obłudne, fałszywe; stwarzanie pozorów szlachetności i przestrzegania zasad moralnych przy jednoczesnym, często skrytym, niemoralnym postępowaniu

podwójny /pɔˈdvujnɨ/ (adj)
διπλάσιος
  dwa razy większy, z dwa razy większą liczbą czegoś
διπλός
  składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części

podwórze /pɔdˈvuʒɛ/ (n)
αυλή
  plac obok domu, najczęściej otoczony ogrodzeniem i zabudowaniami

podzespół /pɔdʑˈɛspuw/ (n)
κάρτα
  (technologia, technika, techniczny) części zmontowane ze sobą

podziemny /pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ/ (adj)
μυστικός, υπόγειος
  (przenośnie, przenośnia) konspiracyjny, nieoficjalny, tajny
υπόγειος
  znajdujący się pod powierzchnią ziemi

podziwiać /pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑/ (v)
θαυμάζω, εκπλήσσομαι
  darzyć podziwem
αποθαυμάζω, θαυμάζω
  oglądać z aprobatą, zachwytem

podziękowanie /ˌpɔʥ̑ɛ̃ŋkɔˈvãɲɛ/ (n)
ευχαριστία
  (rzeczownik odczasownikowy) od: podziękować
  fakt bądź materialny dowód złożenia wyrazów wdzięczności

podłoga /pɔdˈwɔɡa/ (n)
δάπεδο, πάτωμα
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże

podświadomość /pˌɔtɕfʲadˈɔmɔɕtɕ/ (n)
υποσυνείδητο
  (psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;

podświadomy /pˌɔtɕfʲadˈɔmɨ/ (adj)
υποσυνείδητος
  taki, który odbywa się bez udziału świadomości

poeta /pɔˈɛta/ (n)
ποιητής
  literat piszący wiersze, tworzący poezję

poetka /pɔˈɛtka/ (n)
ποιήτρια
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze wiersze

poetycki /ˌpɔɛˈtɨʦ̑ʲci/ (adj)
ποιητικός
  związany z poezją

poezja /pɔˈɛzʲja/ (n)
ποίηση
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką

pogarda /pɔˈɡarda/ (n)
περιφρόνηση
  uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś

pogarszać /pɔɡˈarʃatɕ/ (v)
χειροτερεύω
  sprawiać, że coś staje się gorsze

pogański /pɔˈɡãj̃sʲci/ (adj)
παγανιστικός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z pogaństwem

pogoda /pɔˈɡɔda/ (n)
καιρός
  chwilowy stan atmosfery

pogodowy /pˌɔɡɔdˈɔvɨ/ (adj)
καιρικός, μετεωρολογικός
  dotyczący pogody

pogrzeb /ˈpɔɡʒɛp/ (n)
κηδεία
  uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi

pogrzebowy /ˌpɔɡʒɛˈbɔvɨ/ (adj)
νεκρικός, πένθιμος
  smutny, ponury
νεκρώσιμος, ταφικός
  związany z pogrzebem, pochówkiem

pogróżka /pɔˈɡruʃka/ (n)
απειλή
  groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp.

pogłębiarka /pˌɔɡwɛmbjˈarka/ (n)
βυθοκόρος
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka pływająca przeznaczona do pogłębiania akwenów morskich lub śródlądowych;

poidło /pɔˈidwɔ/ (n)
ποτίστρα
  naczynie, koryto do pojenia zwierząt

pojawiać się /pɔˈjavʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
εμφανίζομαι
  stawać się widocznym, jawnym
  nadejść, zaistnieć, okazać się

pojawić się /pɔˈjavʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
εμφανίζομαι, παρουσιάζομαι
  (zobacz) pojawiać się

pojazd /ˈpɔjast/ (n)
αμάξι
  (potocznie, potoczny) samochód
όχημα, αμάξι
  maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;

pojednanie /pˌɔjɛdnˈaɲʲɛ/ (n)
συμφιλίωση
  akt zgody dokonany, by zażegnać trwający konflikt

pojedynczy /ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
απλός, ενικός, μεμονωμένος, μονός
  taki, który jest tylko jeden; osobny

pojedynek /pˌɔjɛdˈɨnɛk/ (n)
μονομαχία
  dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów
  walka, spór między dwiema stronami

pojemnik /pɔˈjɛ̃mʲɲik/ (n)
αγγείο, δοχείο
  zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje

pojemność /pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
χωρητικότητα
  parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić

pojemność życiowa /pɔˈjɛ̃mnɔʑʥ̑ ʒɨˈʨ̑ɔva/ (n)
ζωτική χωρητικότητα
  (medycyna, medyczny) największa objętość powietrza, jaką człowiek może wydmuchać z płuc po maksymalnym wdechu;

pojutrze /pɔˈjuṭʃɛ/ (adv)
μεθαύριο
  za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym

pokaz /ˈpɔkas/ (n)
επίδειξη
  prezentacja jakichś umiejętności, przedmiotów itp.

pokląskwa /pɔˈklɔ̃w̃skfa/ (n)
καστανολαίμης
  (ornitologia, ornitologiczny) Saxicola rubetra, niewelki ptak wędrowny z rzędu wróblowatych, na wiosnę i w lecie często spotykany na łąkach;

pokojowo /ˌpɔkɔˈjɔvɔ/ (adv)
ειρηνικά
  w sposób pokojowy

pokora /pɔˈkɔra/ (n)
ταπεινότητα
  świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom

pokrewieństwo /ˌpɔkrɛˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
συγγένεια
  relacja łącząca osoby posiadające wspólnego przodka

pokrzewka /pɔˈkʃɛfka/ (n)
τσιροβάκος
  (ornitologia, ornitologiczny) mały, częściowo wędrowny ptak z podrodziny gajówek, rodziny pokrzewkowatych, rzędu wróblowych, objęty ścisłą ochroną gatunkową;

pokrzywa /pɔˈkʃɨva/ (n)
τσουκνίδα
  (botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami
  (botanika, botaniczny) Urtica L., rodzaj roślin z rodziny pokrzywowatych;

pokrzywka /pɔˈkʃɨfka/ (n)
ουρτικάρια
  (zdrobniale) od pokrzywa

pokuta /pɔˈkuta/ (n)
επιτίμιο
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy;

pokój /ˈpɔkuj/ (n)
δωμάτιο, κάμαρα
  (budownictwo) część mieszkania, izba
ειρήνη
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę
  (przestarzałe, przestarzały) spokój

pokój jednoosobowy /ˈpɔkuj ˌːɛdnɔːsɔˈbɔvɨ/ (n)
μονόκλινο
  pokój przeznaczony dla jednej osoby, z jednym łóżkiem

pokój nauczycielski /pˈɔkuj nˌautʃɨtɕˈɛlski/ (n)
αίθουσα διδασκόντων, αίθουσα καθηγητών
  (szkolnictwo, szkolny) pomieszczenie na terenie szkoły zarezerwowane dla nauczycieli

pokład /ˈpɔkwat/ (n)
κατάστρωμα
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) każde poziome pokrycie kadłuba statku;
στρώμα
  warstwa określonej kopaliny zalegająca pomiędzy warstwami innych kopalin

pokłon /ˈpɔkwɔ̃n/ (n)
υπόκλιση
  niskie pochylenie głowy lub całego tułowia na znak oddania czci

polarny /pɔˈlarnɨ/ (adj)
πολικός
  (geografia, geograficzny) właściwy terenom podbiegunowym lub znajdujący się na tych terenach

pole /ˈpɔlɛ/ (n)
χωράφι, κάμπος
  część ziemi przeznaczona pod uprawę;

pole karne /pˈɔlɛ kˈarnɛ/ (n)
μεγάλη περιοχή, περιοχή του πέναλτι
  (sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad

pole minowe /pˈɔlɛ minˈɔvɛ/ (n)
ναρκοπέδιο
  (wojskowość, wojskowy) obszar pokryty minami;
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której pełno jest pułapek

polecony /ˌpɔlɛˈʦ̑ɔ̃nɨ/ (n)
συστημένος
  (potocznie, potoczny) przesyłka rejestrowana, przyjęta za potwierdzeniem nadania i doręczana adresatowi za pokwitowaniem odbioru

poli- /pˈɔli/
πολυ-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wielość, mnogość czegoś

poliandria /ˌpɔlʲiˈ<sup>j</sup>ãndrʲja/ (n)
πολυανδρία, πολύανδρος
  forma poligamii, w której kobieta jest zamężna jednocześnie z dwoma lub więcej mężczyznami;

policja /pɔˈlʲiʦ̑ʲja/ (n)
ευπρέπεια, κοσμιότητα
  (dawniej, dawny) grzeczność, obyczajność
τμήμα
  (potocznie, potoczny) budynek policji (1.1)
αστυνομία
  instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;
  (potocznie, potoczny) grupa policjantów

policja drogowa /pɔlˈitsja drɔɡˈɔva/ (n)
τροχαία
  (administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych

policjant /pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt/ (n)
αστυνομικός, αστυνόμος
  funkcjonariusz policji

policzalny /pˌɔlitʃˈalnɨ/ (adj)
αριθμήσιμος
  taki, który daje się policzyć

policzek /pɔˈlʲiʧ̑ɛk/ (n)
μάγουλο
  (anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa
χαστούκι, μπάτσος
  uderzenie otwartą dłonią w policzek (1.1)

poliestezja /pˌɔliɛstˈɛzja/ (n)
πολυαισθησία
  (medycyna, medyczny) zaburzenie wrażliwości na bodźce dotykowe polegające na wielokrotnym odczuciu podrażnienia przez pojedynczy bodziec

poligamia /ˌpɔlʲiˈɡãmʲja/ (n)
πολυγαμία
  (socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami

poligamiczny /pˌɔliɡamˈitʃnɨ/ (adj)
πολυγαμικός
  (socjologia, socjologiczny) (zoologia, zoologiczny) dotyczący poligamii

poliglota /ˌpɔlʲiˈɡlɔta/ (n)
πολύγλωσσος
  osoba znająca i biegle się posługująca wieloma językami

polimeryzacja /ˌpɔlʲĩmɛrɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
πολυμερισμός
  (chemia, chemiczny) proces chemiczny, w wyniku którego ze związków o małej masie cząsteczkowej (monomerów) powstają związki o dużej masie cząsteczkowej (polimery);

poliptyk /pɔlˈiptɨk/ (n)
πολύπτυχο
  (sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku;

polis /ˈpɔlʲis/ (n)
πόλις, πόλις-κράτος
  (historia, historyczny, historycznie) typ organizacji państwa w starożytnej Grecji, który obejmował ośrodek miejski wraz z przyległymi obszarami;

polisacharyd /ˌpɔlʲisaˈxarɨt/ (n)
πολυσακχαρίτης
  (biochemia, biochemiczny) sacharyd będący polimerem zbudowanym z więcej niż 10 częsteczek monosacharydów;

politeista /ˌpɔlʲitɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
πολυθεϊστής
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający politeizm, wierzący w wielu bogów

politeistyczny /ˌpɔlʲitɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
πολυθεϊστικός
  związany z politeizmem, właściwy politeizmowi i/lub politeistom

politeizm /ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
πολυθεϊσμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów;

polityczny /ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
πολιτικός
  dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce

polityk /pɔˈlʲitɨk/ (n)
πολιτικός
  osoba zajmująca się polityką

polityka /pɔˈlʲitɨka/ (n)
πολιτική
  całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;
  system odgórnie wprowadzonych zasad

polon /ˈpɔlɔ̃n/ (n)
πολώνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84;

polonez /pɔˈlɔ̃nɛs/ (n)
πολωνέζα
  (choreografia, choreograficzny) tradycyjny, ludowy taniec polski w metrum 3/4;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyczna forma oparta o polonez (1.1);

polonizacja /pˌɔlɔɲizˈatsja/ (n)
πολωνοποίηση
  nadawanie czemuś polskiego charakteru lub właściwości

polowanie /ˌpɔlɔˈvãɲɛ/ (n)
κυνηγητό
  (przenośnie, przenośnia) zorganizowany pościg za określonymi ludźmi w celu ich ujęcia lub zabicia
κυνήγι
  (łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny

polowanie na czarownice /ˌpɔlɔˈvãɲɛ ˌna‿ʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑ɛ/ (n)
κυνήγι μαγισσών
  szukanie kogoś, na kogo można zrzucić odpowiedzialność za coś i ukarać go

polski /ˈpɔlsʲci/ (adj)
πολωνικός, πολωνικά
  odnoszący się do Polski lub Polaków

polski /ˈpɔlsʲci/ (n)
πολωνικά, πολωνική γλώσσα
  (językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków;

polskość /ˈpɔlskɔɕʨ̑/ (n)
πολωνικότητα
  cecha tego, co polskie; polski charakter czegoś

pomagać /pɔ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
βοηθώ
  ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej

pomalutku /ˌpɔ̃maˈlutku/ (adv)
σιγά σιγά
  (potocznie, potoczny) bardzo wolno

pomarańcza /ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a/ (n)
πορτοκάλι πορτοκαλιά
  (botanika, botaniczny) drzewo, którego owocem jest pomarańcza (1.1)
πορτοκάλι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce;

pomarańczowy /ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ/ (adj)
πορτοκαλής
  mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;

pomidor /pɔ̃ˈmʲidɔr/ (n)
ντοματιά, ντομάτα
  (botanika, botaniczny) Lycopersicon, rodzaj roślin z rodziny psiankowatych;
ντομάτα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) owoc pomidora (1.2)

pomidorówka /ˌpɔ̃mʲidɔˈrufka/ (n)
ντοματόσουπα
  (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa pomidorowa;

pomieszanie z poplątaniem /ˌpɔ̃mʲjɛˈʃãɲɛ ˌs‿pɔplɔ̃nˈtãɲɛ̃m/ (n)
άνω κάτω
  (potocznie, potoczny) chaos, zamęt

pomnik /ˈpɔ̃mʲɲik/ (n)
μνημείο
  rzeźba, posąg utworzony w celu upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby;

pomoc /ˈpɔ̃mɔʦ̑/ (n)
βοήθεια
  ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności

pomocnik /pɔ̃ˈmɔʦ̑ʲɲik/ (n)
βοηθός
  osoba do pomocy przy jakiejś pracy
  pracownik pracujący pod czyimś kierunkiem

pompa /ˈpɔ̃mpa/ (n)
πομπή
  (ironicznie) bardzo wystawne przyjęcie, uroczystość
αντλία
  (mechanika) maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu;
νεροποντή
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) silny, ulewny deszcz

pompa ciepła /ˈpɔ̃mpa ˈʨ̑ɛpwa/ (n)
αντλία θερμότητας
  (fizyka, fizyczny) teoretyczna maszyna cieplna, która wymusza przepływ ciepła z obszaru o niższej temperaturze do obszaru o temperaturze wyższej;

pomurnik /pɔ̃ˈmurʲɲik/ (n)
σβαρνίστρα, τοιχοδρόμος
  (ornitologia, ornitologiczny) Tichodroma muraria, niewielki ptak z rodziny kowalikowatych;

pomysłowy /ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ/ (adj)
εφευρετικός, επινοητικός
  mający wiele pomysłów
έξυπνος, ευφυής
  oryginalny, nietypowy

pomyłka /pɔ̃ˈmɨwka/ (n)
λάθος, σφάλμα
  błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu

ponad /ˈpɔ̃nat/ (preposition)
πάνω από
  …tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
  …tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości

poniedziałek /ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk/ (n)
Δευτέρα
  pierwszy dzień tygodnia;

ponieważ /pɔ̃ˈɲɛvaʃ/ (conjunction)
επειδή, αφού, γιατί
  …wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

poniewczasie /ˌpɔ̃ɲɛˈfʧ̑aɕɛ/ (adv)
πάρα πολύς αργός
  zbyt późno

pontyfik /pɔntˈɨfik/ (n)
ποντίφικας
  (przenośnie, przenośnia) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) papież lub inny wyższy duchowny
  (starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnym Rzymie, który należał do kolegium czuwającego nad formalną stroną kultu religijnego;

pontyjski /pɔntˈɨjski/ (adj)
ποντιακός
  związany z Pontem, dotyczący Pontu

pontyjski /pɔntˈɨjski/ (n)
ποντιακά, ρωμαικά
  (językoznawstwo, językoznawczy) odmiana języka greckiego wywodząca się z Pontu, używana tradycyjnie na południowych i wschodnich wybrzeżach Morza Czarnego;

popadia /pɔpˈadja/ (n)
παπαδιά, πρεσβυτέρα
  żona popa

popielniczka /ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
τασάκι, σταχτοδοχείο
  otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

popiersie /pɔˈpʲjɛrʲɕɛ/ (n)
προτομή
  (sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

popiół /ˈpɔpʲjuw/ (n)
στάχτη, τέφρα
  szary proch pozostający po spaleniu czegoś

popołudnie /ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ/ (n)
απόγευμα
  okres pomiędzy południem a wieczorem

poprawa /pɔˈprava/ (n)
βελτίωση
  zmiana stanu czegoś na lepszy; ulepszenie, poprawienie

poprawczak /pɔˈprafʧ̑ak/ (n)
αναμορφωτήριο, σωφρονιστήριο
  (potocznie, potoczny) specjalna placówka resocjalizacyjna przeznaczona dla osób w wieku od 13 do 21 lat

poprawnie /pɔˈpravʲɲɛ/ (adv)
σωστά
  w sposób poprawny, zgodny z poprawnością lub określoną zasadą/przepisem

poprawny /pɔˈpravnɨ/ (adj)
σωστός, άσφαλτος
  zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

poprzedni /pɔˈpʃɛdʲɲi/ (adj)
προηγούμενος
  taki, który był uprzednio (w czasie)

poprzednio /pɔˈpʃɛdʲɲɔ/ (adv)
προηγουμένως
  przed określonym czasem

popręg /ˈpɔprɛ̃ŋk/ (n)
ίγκλα, ίγλα
  zakładany pod brzuchem konia pas przytrzymujący siodło;

popularność /ˌpɔpuˈlarnɔɕʨ̑/ (n)
δημοτικότητα
  bycie powszechnie znanym i lubianym, ogólne uznanie i rozgłos

popularyzować /ˌpɔpularɨˈzɔvaʨ̑/ (v)
εκλαϊκεύω
  czynić coś powszechnie znanym, rozpowszechniać coś, propagować

populistyczny /ˌpɔpulʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
λαϊκιστικός
  (pejoratywnie, pejoratywny) związany ze spełnianiem oczekiwań większości społeczeństwa w celu uzyskania jego poparcia, zdobycia lub utrzymania władzy, bez względu na koszty i realność składanych obietnic

populizm /pɔˈpulʲism̥/ (n)
λαϊκισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;

popyt /ˈpɔpɨt/ (n)
ζήτηση
  (ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie

por /pɔr/ (n)
πράσο
  (botanika, botaniczny) Allium porrum L., dwuletnia roślina uprawna z rodziny czosnkowatych;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) warzywo z młodych pędów pora (1.1)
πόρος
  bardzo mały otwór

pora roku /ˈpɔra ˈrɔku/ (n)
εποχή
  okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;

poranny /pɔˈrãnːɨ/ (adj)
πρωινός
  taki, który ma miejsce o poranku

porcelana /ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna/ (n)
πορσελάνη, πορσελάνα
  masa ceramiczna służąca do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;
πορσελάνη
  wyroby z porcelany (1.1)

porcik /pˈɔrtɕik/ (n)
λιμανάκι
  (zdrobniale) od port

pornografia /ˌpɔrnɔˈɡrafʲja/ (n)
πορνογραφία
  wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

pornograficzny /ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
πορνογραφικός
  związany z pornografią, dotyczący pornografii

pornokracja /pˌɔrnɔkrˈatsja/ (n)
πορνοκρατία
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;

poronienie /ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
αποβολή
  (medycyna, medyczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;

poronić /pɔrˈɔɲitɕ/ (v)
αποβάλλω
  (medycyna, medyczny) urodzić przedwcześnie martwy płód

port /pɔrt/ (n)
θύρα, πόρτα
  (informatyka, informatyczny) miejsce w urządzeniu do podłączenia innych urządzeń;
λιμάνι
  (potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1)
λιμάνι, λιμένας
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;
αερολιμένας
  port lotniczy: port (1.1) przeznaczony dla samolotów, helikopterów i innych statków powietrznych

portfel /ˈpɔrtfɛl/ (n)
πορτοφόλι
  najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)

portiernia /pɔrtjˈɛrɲʲa/ (n)
θυρωρείο
  miejsce pracy portiera

portrecista /ˌpɔrtrɛˈʨ̑ista/ (n)
πορτρετίστας, προσωπογράφος
  artysta (malarz, rysownik, fotografik) wykonujący portrety

portret /ˈpɔrtrɛt/ (n)
πορτρέτο, προσωπογραφία
  (przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)
προσωπογραφία, πορτρέτο, πορτραίτο
  dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób

portugalski /ˌpɔrtuˈɡalsʲci/ (adj)
πορτογαλικός, πορτογαλικά
  odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią

porucznik /pɔˈruʧ̑ʲɲik/ (n)
υπολοχαγός, υποσμηναγός
  (wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych;

poruszać /pɔˈruʃaʨ̑/ (v)
κινώ
  wprawiać coś w ruch

poruszyć niebo i ziemię /pɔˈruʃɨʨ̑ ˈɲɛbɔ i‿ˈʑɛ̃mʲjɛ/ (v)
κινώ γη και ουρανό
  zrobić wszystko (lub bardzo wiele), aby coś się powiodło

porwanie /pɔˈrvãɲɛ/ (n)
απαγωγή
  działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)

porywacz /pɔˈrɨvaʧ̑/ (n)
απαγωγέας
  człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś

porządek dorycki /pɔˈʒɔ̃ndɛɡ dɔˈrɨʦ̑ʲci/ (n)
δωρικός ρυθμός
  (architektura, architektoniczny) system konstrukcyjny i kompozycyjny budowli powstały w starożytnej Grecji, charakteryzujący się surowością i monumentalnością;

porządek joński /pɔˈʒɔ̃ndɛc ˈjɔ̇̃j̃sʲci/ (n)
ιωνικός ρυθμός
  (architektura, architektoniczny) system konstrukcyjny i kompozycyjny budowli powstały w starożytnej Grecji, charakteryzujący się lekkością i smukłością proporcji;

porządek koryncki /pɔˈʒɔ̃ndɛk ːɔˈrɨ̃nʦ̑ʲci/ (n)
κορινθιακός ρυθμός
  (architektura, architektoniczny) system konstrukcyjny i kompozycyjny budowli powstały w starożytnej Grecji, będący odmianą porządku jońskiego;

porządek publiczny /pɔʒˈɔndɛk publˈitʃnɨ/ (n)
δημόσια τάξη
  (urzędowy) ład, życie zgodne z prawami obowiązującymi w społeczeństwie

poród /ˈpɔrut/ (n)
τοκετός, γέννα
  (fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

porównanie /ˌpɔruvˈnãɲɛ/ (n)
σύγκριση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: porównać
παρομοίωση
  konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego;

porównywać /ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑/ (v)
συγκρίνω
  zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

posadzka /pɔˈsaʦ̑ka/ (n)
πάτωμα
  wierzchnia warstwa podłogi;

posag /ˈpɔsak/ (n)
προίκα
  rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

posiadacz /pɔˈɕadaʧ̑/ (n)
κάτοχος
  ktoś, kto coś ma, posiada

posiadać /pɔˈɕadaʨ̑/ (v)
έχω, διαθέτω
  (książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości
  opanować jakąś umiejętność, wiedzę w jakiejś dziedzinie

posiłek /pɔˈɕiwɛk/ (n)
φαγητό, τροφή
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) coś do zjedzenia, pożywienia się

posoka /pɔsˈɔka/ (n)
ιχώρ
  (medycyna, medyczny) krew w posocznicy

posrebrzać /pɔˈsrɛbʒaʨ̑/ (v)
ασημώνω
  pokrywać coś warstwą srebra

post /pɔst/ (n)
νηστεία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;
  czas obowiązywania postu (1.1)

post meridiem /pˈɔst mɛrˈidjɛm/ (adv)
μετά μεσημβρία
  po południu

post scriptum /ˈpɔst ˈskrʲiptũm/ (n)
υστερόγραφο
  zakończenie listu z uwagami na inny temat lub luźno związanymi z samą treścią listu, oddzielone wyraźnie od głównej części;

postapokaliptyczny /pˌɔstapˌɔkaliptˈɨtʃnɨ/ (adj)
μετα-αποκαλυπτικός
  taki, który nastąpił po apokalipsie, wydarzeniu katastroficznym

postkoitalny /ˌpɔstkɔ<sup>j</sup>iˈtalnɨ/ (adj)
μετασυνουσιακός
  po stosunku seksualnym

postrzegać /pɔˈsṭʃɛɡaʨ̑/ (v)
διακρίνω
  widzieć coś w dany sposób, mieć na jakiś temat określone zdanie

postęp /ˈpɔstɛ̃mp/ (n)
πρόοδος, προαγωγή
  rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

postępowanie /ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ/ (n)
διαγωγή, συμπεριφορά
  (rzeczownik odczasownikowy) od: postępować
διαδικασία, δικονομία
  określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)

postępować /ˌpɔstɛ̃mˈpɔvaʨ̑/ (v)
αναπτύσσω, προχωρώ
  dokonywać postępu
δρω, ενεργώ
  działać, czynić coś; wykonywać postępowanie

postępowy /ˌpɔstɛ̃mˈpɔvɨ/ (adj)
προοδευτικός
  postępujący, narastający
προοδευτικός, φιλοπρόοδος
  wyrażający postęp; też: będący zwolennikiem postępu

poszerzenie /ˌpɔʃɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
φάρδεμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: poszerzyć

posąg /ˈpɔsɔ̃ŋk/ (n)
άγαλμα
  (sztuka) rzeźba przedstawiająca człowieka lub zwierzę

posłaniec /pɔˈswãɲɛʦ̑/ (n)
αγγελιοφόρος
  (książkowy) albo (podniośle) osoba posłana przez kogoś w celu przekazania wiadomości albo wykonania jakiejś misji
κλητήρας
  (urzędowy) pracownik, który ma powierzony obowiązek doręczania dokumentów i przesyłek

posłuszeństwo /pˌɔswuʃˈɛɲstfɔ/ (n)
υπακοή
  postawa zgody na wykonywanie cudzych poleceń, rozkazów

pot /pɔt/ (n)
ιδρώτας
  (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów potowych;

potas /ˈpɔtas/ (n)
κάλιο, κάλιον
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

potem /ˈpɔtɛ̃m/ (adv)
έπειτα, ύστερα, μετά
  później, w chwili następnej

potencjometr /ˌpɔtɛ̃nˈʦ̑ʲjɔ̃mɛtr̥/ (n)
ποτενσιόμετρο, ρεοστάτης, ροοστάτης
  (technologia, technika, techniczny) opornik z możliwością zmiany (poprzez zmianę położenia styku na ścieżce oporowej) rezystancji przez użytkownika;

potocznie /pɔˈtɔʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
γενικά, συνήθως
  (językoznawstwo, językoznawczy) w sposób codzienny, powszechny, nieformalny, swobodny

potomek /pɔˈtɔ̃mɛk/ (n)
απόγονος, τέκνον
  (książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk)

potomstwo /pɔˈtɔ̃mstfɔ/ (n)
απόγονος
  (książkowy) dzieci w stosunku do rodziców

potop /ˈpɔtɔp/ (n)
πλημμύρα, κατακλυσμός
  (przenośnie, przenośnia) duże ilości czegoś
  powódź powstała na rozległych terenach
κατακλυσμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielka powódź opisana w Starym Testamencie (Rdz 6-8), jako kara zesłana przez Boga

potowy /pɔtˈɔvɨ/ (adj)
ιδρωτοποιός
  (fizjologia, fizjologiczny) dotyczący potu

potrawa /pɔˈtrava/ (n)
φαγητό
  posiłek stworzony z jadalnych składników

potrzeba /pɔˈṭʃɛba/ (n)
ανάγκη
  cel jakiegoś działania
  uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś

potrzeba /pɔˈṭʃɛba/ (particle)
πρέπει
  = trzeba

potrzebny /pɔˈṭʃɛbnɨ/ (adj)
απαραίτητος
  taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

potrzebować /ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑/ (v)
θέλω, χρειάζομαι
  mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

potwór /ˈpɔtfur/ (n)
τέρας
  straszny stwór

potwór z Loch Ness /ˈpɔtfur ˈz‿lɔx ˈnɛs/ (n)
τέρας του Λοχ Νες
  domniemane, legendarne zwierzę ze szkockiego jeziora;

potykać /pɔˈtɨkaʨ̑/ (v)
σκοντάβω, σκοντάφτω
  (przenośnie, przenośnia) popełniać błąd, postępować niesłusznie
  zaczepiać o coś nogą i tracić równowagę lub przewracać się

potylica /ˌpɔtɨˈlʲiʦ̑a/ (n)
ινίο
  (anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;

potyliczny /pˌɔtɨlˈitʃnɨ/ (adj)
ινιακός
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący potylicy

potężny /pɔˈtɛ̃w̃ʒnɨ/ (adj)
ισχυρός
  o wielkiej mocy

poufny /pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ/ (adj)
απόρρητος
  tajny, powierzony w sekrecie

powalać /pɔˈvalaʨ̑/ (v)
καταβάλλω
  przewracać kogoś lub coś na ziemię

poważać /pɔˈvaʒaʨ̑/ (v)
εκτιμώ, σέβομαι, τιμώ
  darzyć szacunkiem, uznaniem
δείχνω αξιοπρέπεια, σέβομαι αμοιβαία
  wzajemnie darzyć się szacunkiem, uznaniem

poważny /pɔˈvaʒnɨ/ (adj)
σοβαρός
  budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem
  mający uznanie u innych osób
  o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą
  odpowiedzialny, godny zaufania

powiedzieć /pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
λέω
  wyrazić coś słowami, oznajmić
  wyrazić w jakikolwiek sposób komunikatywny

powieka /pɔˈvʲjɛka/ (n)
βλέφαρο
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek skóry zakrywający oko;

powierzchowność /pˌɔvʲɛʃxˈɔvnɔɕtɕ/ (n)
επιπολαιότητα, ρηχότητα
  cecha tego, co powierzchowne; cecha tych, którzy są powierzchowni

powierzchowny /pˌɔvʲɛʃxˈɔvnɨ/ (adj)
επιφανειακός
  o uszkodzeniu: który znajduje się na powierzchni
αβαθής, επιφανειακός, επιπόλαιος
  taki, który opiera się na płytkiej, pobieżnej obserwacji, który nie wnika w istotę rzeczy

powietrze /pɔˈvʲjɛṭʃɛ/ (n)
αέρας, αήρ
  mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;

powieściopisarka /pɔˈvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔpʲiˈsarka/ (n)
μυθιστοριογράφος
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która pisze powieści

powieściopisarz /ˌpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔˈpʲisaʃ/ (n)
μυθιστοριογράφος
  autor powieści

powieściowy /pˌɔvʲɛɕtɕˈɔvɨ/ (adj)
μυθιστορηματικός, μυθιστορικός
  związany z powieścią, dotyczący powieści, występujący w powieści
  charakterystyczny dla powieści

powieść /ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
μυθιστόρημα
  (literacko) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

powinność /pɔˈvʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
καθήκον
  obowiązek wynikający z pełnionej funkcji lub z nakazu moralnego

powinowactwo /ˌpɔvʲĩnɔˈvaʦ̑tfɔ/ (n)
χημική συγγένεια
  (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zdolność pierwiastków do wchodzenia ze sobą w reakcje
συγγένεια εξ αγχιστείας
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) stosunek rodzinny, który zachodzi między jednym z małżonków a krewnymi drugiego małżonka

powodzenia /ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (interjection)
καλή τύχη, καλή επιτυχία
  wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

powodzenie /ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
επιτυχία, προκοπή
  sukces
  atrakcyjność w oczach innych

powojenny /pˌɔvɔjˈɛnnɨ/ (adj)
μεταπολεμικός
  taki, który dzieje się po wojnie

powoli /pɔˈvɔlʲi/ (adv)
αργά, σιγά
  wolno, z małą prędkością

powstanie /pɔˈfstãɲɛ/ (n)
εξέγερση
  zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

powstanie warszawskie /pɔˈfstãɲɛ varˈʃafsʲcɛ/ (n)
εξέγερση της Βαρσοβίας
  (historia, historyczny, historycznie) działania zbrojne podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej na terenie Warszawy i w jej okolicach od 1 sierpnia 1944 roku;

powszedni /pɔˈfʃɛdʲɲi/ (adj)
επιούσιος, καθημερινός
  codzienny, pospolity, zwykły

powtarzać /pɔˈftaʒaʨ̑/ (v)
επαναλαμβάνω
  mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił

powód /ˈpɔvut/ (n)
λόγος, αιτία
  coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego
ενάγων
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych;

powódź /ˈpɔvuʨ̑/ (n)
πλημμύρα
  (meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru;

poza /ˈpɔza/ (n)
πόζα
  (przenośnie, przenośnia) stanowisko lub zachowanie w danej sytuacji, zwykle mające na celu demonstracyjne okazanie niechęci lub niezadowolenia
  postawa, stan ciała w danej chwili

poza /ˈpɔza/ (preposition)
εκτός
  oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś pomieszczeniu, na zewnątrz

pozaeuropejski /pˌɔzaˌɛwrɔpˈɛjski/ (adj)
εξωευρωπαϊκός
  odnoszący się do obszarów lub państw poza Europą, leżący poza Europą

pozamałżeński /ˌpɔzãmawˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
εξωσυζυγικός, εξωγαμιαίος
  odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania

pozaziemski /pˌɔzaʑˈɛmski/ (adj)
εξωγήινος
  pochodzący spoza Ziemi

pozbawiać /pɔˈzbavʲjäʨ̑/ (v)
αφαιρώ, στερώ
  zabrać, odbierać coś

pozdrawiać /pɔˈzdravʲjäʨ̑/ (v)
χαιρετίζω, χαιρετώ
  witać

pozew /ˈpɔzɛf/ (n)
αγωγή
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;

poziom /ˈpɔʑɔ̃m/ (n)
επίπεδο
  położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny
  stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy
  stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju

poziomica /ˌpɔʑɔ̃ˈmʲiʦ̑a/ (n)
ισοϋψής
  (kartografia, kartograficzny) linia na mapie łącząca punkty znajdujące się na tym samym poziomie;
αλφάδι
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do wyznaczania poziomu lub pionu;

poziomy /pɔˈʑɔ̃mɨ/ (adj)
οριζόντιος
  prostopadły do kierunku siły grawitacji

pozornie /pɔzˈɔrɲʲɛ/ (adv)
φαινομενικώς
  sprawiając wrażenie prawdziwego

pozostały /ˌpɔzɔˈstawɨ/ (adj)
υπόλοιπος
  taki, który nie należy do grupy; stanowiący resztę

pozwalać /pɔˈzvalaʨ̑/ (v)
επιτρέπω
  zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić

pozwolenie /ˌpɔzvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
άδεια
  zgoda na coś lub uprawnienie dotyczące jakiejś czynności lub rzeczy

pozytywistyczny /pˌɔzɨtˌɨvistˈɨtʃnɨ/ (adj)
θετικιστικός, θετικός
  związany z pozytywizmem, właściwy pozytywizmowi

połowa /pɔˈwɔva/ (n)
μισός
  jedna z dwóch równych części całości

położnica /pˌɔwɔʒɲˈitsa/ (n)
λεχώνα
  kobieta w okresie połogu

położnictwo /pˌɔwɔʒɲˈitstfɔ/ (n)
μαιευτική
  (medycyna, medyczny) gałąź medycyny zajmująca się przebiegiem ciąży, porodu i połogu

położony /ˌpɔwɔˈʒɔ̃nɨ/ (participleAdjective)
εγκατεστημένος, κείμενος, τοποθετημένος
  znajdujący się, usytuowany w danym miejscu

południe /pɔˈwudʲɲɛ/ (n)
νότος
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;
μεσημέρι
  chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;

południk /pɔˈwudʲɲik/ (n)
μεσημβρινός
  (geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny;

południk zerowy /pɔˈwudʲɲiɡ zɛˈrɔvɨ/ (n)
πρώτος μεσημβρινός
  (geografia, geograficzny) umowny, początkowy południk od którego liczy się długość geograficzną;

południowoamerykański /ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
νοτιοαμερικάνικος, νοτιοαμερικανικός
  dotyczący Ameryki Południowej

południowoeuropejski /pˌɔwudɲʲˌɔvɔˌɛwrɔpˈɛjski/ (adj)
νοτιοευρωπαϊκός
  odnoszący się do Europy Południowej, związany z Europą Południową

południowy /ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ/ (adj)
νότιος
  (geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek)
μεσημβρινός, μεσημεριάτικος, μεσημεριανός
  odbywający się w południe, dotyczący południa (czas)

połóg /ˈpɔwuk/ (n)
λεχωνιά, λοχεία
  (medycyna, medyczny) okres po porodzie;

pończocha /pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa/ (n)
κάλτσα
  obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę;

pościel /ˈpɔɕʨ̑ɛl/ (n)
κλινοστρωμνή
  wyposażenie łóżka rozkładane do spania – poduszki, prześcieradło, przykrycie

pościć /ˈpɔɕʨ̑iʨ̑/ (v)
νηστεύω
  przestrzegać postu nakazanego przez religię

pośladek /pɔˈɕladɛk/ (n)
γλουτός, κωλομέρι, μπσύτι
  (anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

pośladkowy /pˌɔɕlatkˈɔvɨ/ (adj)
γλουτιαίος
  (anatomia, anatomiczny) dotyczący pośladków

poślij do Paryża osła głupiego, jeśli tu był osłem, nie będzie koń z niego /ˈpɔɕlʲij ˌdɔ‿paˈrɨʒa ˈɔswa ɡwuˈpʲjɛɡɔ ˈjɛ̇ɕlʲi ˈtu ˈbɨw ˈɔswɛ̃mʲ ɲɛ‿ˈbɛ̃ɲʥ̑ɛ ˈkɔ̃ɲ ˈzʲ‿ɲɛɡɔ/ (proverb)
τον αράπη κι αν τον πλένεις, το σαπούνι σου χαλάς
  pewne rzeczy są niemożliwe do zrobienia

pośmiertny /pɔɕmʲˈɛrtnɨ/ (adj)
μεταθανάτιος
  zrobiony po czyjejś śmierci; zachodzący po śmierci

pośpiech /ˈpɔɕpʲjɛx/ (n)
βιασύνη
  spieszenie się, robienie czegoś szybko

poświęcać /pɔˈɕfʲjɛ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
θυσιάζω, αφιερώνω, αφοσιώνω
  (książkowy) oddawać coś w ofierze; wyrzekać się czegoś dla czyjegoś dobra
αφιερώνω, αφοσιώνω, θυσιάζω
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą
  oddawać czemuś uwagę, kierować uwagę na coś, wyrażać zainteresowanie
αφιερώνομαι, αφοσιώνομαι, θυσιάζομαι
  rezygnować z czegoś dla czyjegoś dobra, dla jakiejś sprawy, dla kogoś
  zajmować się czymś, zwłaszcza zawodowo, oddawać swój czas jakiemuś celowi

pożar /ˈpɔʒar/ (n)
πυρκαγιά, φωτιά
  niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

pożegnanie /pˌɔʒɛɡnˈaɲʲɛ/ (n)
αποχαιρετισμός
  (rzeczownik odczasownikowy) od: pożegnać

prababcia /praˈbapʲʨ̑a/ (n)
προγιαγιά
  matka dziadka lub babci

prababka /praˈbapka/ (n)
προγιαγιά
  matka dziadka lub babki

praca /ˈpraʦ̑a/ (n)
έργο, δουλειά
  wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;

praca domowa /ˈpraʦ̑a dɔ̃ˈmɔva/ (n)
εργασίες
  (szkolnictwo, szkolny) praca zadana uczniom w szkole do zrobienia w domu

pracodawca /ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a/ (n)
εργοδότης
  osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników;

pracoholizm /ˌpraʦ̑ɔˈxɔlʲism̥/ (n)
εργασιομανία
  (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) uzależnienie od wykonywania pracy;

pracować /praˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
δουλεύω, εργάζομαι
  wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym

pracownica /ˌpraʦ̑ɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
εργαζόμενη
  kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy

pracowniczka /prˌatsɔvɲˈitʃka/ (n)
εργαζόμενη
  kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy

pracownik /praˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
εργαζόμενος
  osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę;

praczka /ˈpraʧ̑ka/ (n)
πλύντρια
  kobieta zawodowo piorąca

pradziadek /praˈʥ̑adɛk/ (n)
προπαππούς
  ojciec dziadka lub babci

pragnienie /praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
δίψα
  (fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;
επιθυμία, πόθος, δίψα
  chęć realizacji, zrobienia czegoś; dążenie do czegoś; życzenie, ambicja

pragnąć /ˈpraɡnɔ̃ɲʨ̑/ (v)
επιθυμώ, ποθώ
  (oficjalnie) chcieć czegoś, mieć pragnienie, życzyć sobie

prakseologia /ˌpraksɛɔˈlɔɟja/ (n)
πραξεολογία
  nauka dotycząca norm i reguł sprawnego i efektywnego działania;

pralka /ˈpralka/ (n)
πλυντήριο
  (technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;

pralnia /ˈpralʲɲa/ (n)
πλυντήριο, πλυσταριό
  miejsce, w którym pierze się odzież

prasowanie /ˌprasɔˈvãɲɛ/ (n)
σιδέρωμα
  wygładzanie ubrania za pomocą żelazka

prasować /praˈsɔvaʨ̑/ (v)
σιδερώνω
  wygładzać ubranie za pomocą żelazka

prawa człowieka /ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka/ (n)
ανθρώπινα δικαιώματα
  niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;

prawa ręka /ˈprava ˈrɛ̃ŋka/ (n)
δεξί χέρι
  (przenośnie, przenośnia) najbliższy, zaufany współpracownik

prawa zwierząt /ˈprava ˈzvʲjɛʒɔ̃nt/ (n)
δικαιώματα των ζώων
  idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;

prawda /ˈpravda/ (n)
αλήθεια
  treść zgodna z rzeczywistością;

prawdopodobieństwo /ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ/ (n)
πιθανότητα
  szansa, że coś się wydarzy
  (matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia takiej szansy (1.1);

prawdopodobnie /ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ/ (adv)
πιθανώς, πιθανόν
  przypuszczalnie, być może

prawdopodobny /ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ/ (adj)
πιθανός
  przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy

prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie /pravʲˈʥ̑ivɨx pʃɨˈjäʨ̑uw pɔˈznajɛ‿ɕɛ ˈv‿bʲjɛ̇ʥ̑ɛ/ (proverb)
ο καλός ο φίλος στην ανάγκη φαίνεται, ο φίλος στην ανάγκη φαίνεται
  szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem

prawicowiec /prˌavitsˈɔvʲɛts/ (n)
δεξιός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik prawicy, człowiek o poglądach prawicowych/konserwatywnych

prawicowy /ˌpravʲiˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
δεξιός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z prawicą, właściwy prawicy, wywodzący się z prawicy

prawiczek /pravˈitʃɛk/ (n)
παρθένος
  mężczyzna, który nie odbył jeszcze stosunku płciowego

prawidłowy /ˌpravʲidˈwɔvɨ/ (adj)
σωστός
  bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą)
ορθός ευπρεπής, σωστός
  słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)

prawie /ˈpravʲjɛ/ (particle)
σχεδόν, παραλίγο
  …informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

prawnuk /ˈpravnuk/ (n)
δισέγγονος, δισέγγονο
  syn wnuczki lub wnuka

prawo ciążenia Newtona /ˈpravɔ ʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲa nɛfˈtɔ̃na/ (n)
νόμος της βαρύτητας του Νεύτωνα, νόμος της παγκόσμιας έλξης
  (fizyka, fizyczny) zasada dotycząca grawitacji;

prawo dżungli /ˈpravɔ ˈʤ̑ũŋɡlʲi/ (n)
νόμος της ζούγκλας
  (przenośnie, przenośnia) prawo pięści, władza silniejszego

prawo jazdy /ˈpravɔ ˈjazdɨ/ (n)
δίπλωμα οδήγησης, άδεια οδηγήσεως
  (motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;

prawo karne /ˈpravɔ ˈkarnɛ/ (n)
ποινικό δίκαιο
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół norm prawnych zawierających zakazy i nakazy, których naruszenie jest karalne;

prawo niepisane /ˈpravɔ ˌɲɛpʲiˈsãnɛ/ (n)
άγραφος νόμος
  prawo zwyczajowe

prawo pierwszej nocy /ˈpravɔ ˈpʲjɛrfʃɛj ˈnɔʦ̑ɨ/ (n)
δικαίωμα της πρώτης νύχτας
  w feudalnej Europie i u niektórych ludów pierwotnych: prawo spędzenia z żoną wasala lub poddanego jej nocy poślubnej

prawo publiczne /ˈpravɔ puˈblʲiʧ̑nɛ/ (n)
δημόσιο δίκαιο
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa zawierająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego;

prawo zwyczajowe /ˈpravɔ ˌzvɨʧ̑aˈjɔvɛ/ (n)
άγραφος νόμος
  (socjologia, socjologiczny) zbiór stosowanych norm prawnych ukształtowanych w toku historii i uważanych przez jakąś społeczność lub grupę za obowiązujące;

prawoskrętny /ˌpravɔˈskrɛ̃ntnɨ/ (adj)
δεξιόστροφος
  obrócony / obracający się w prawą stronę

prawosławny /ˌpravɔˈswavnɨ/ (adj)
ορθόδοξος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia

prawosławny /ˌpravɔˈswavnɨ/ (n)
ορθόδοξος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca prawosławia

prawowity /ˌpravɔˈvʲitɨ/ (adj)
νόμιμος
  legalny, uzasadniony prawnie, zgodny z prawem, właściwy

prawoślaz lekarski /pravˈɔɕlas lɛkˈarski/ (n)
αλθαία, νερομολόχα
  (botanika, botaniczny) Althaea officinalis, gatunek roślina zielnej należący do rodziny ślazowatych;

prawy /ˈpravɨ/ (adj)
δεξιός
  znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce

prazeodym /ˌprazɛˈɔdɨ̃m/ (n)
πρασεοδύμιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;

prażyć /ˈpraʒɨʨ̑/ (v)
ψήνω
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu

precesja /prɛˈʦ̑ɛsʲja/ (n)
μετάπτωση
  (fizyka, fizyczny) zjawisko jednostajnej zmiany kierunku osi obrotu wirującego ciała;

precz /prɛʧ̑/ (interjection)
κάτω
  gwałtowne wyrażenie niechęci, sprzeciwu, tego że ma się czegoś dość

predylekcja /ˌprɛdɨˈlɛkʦ̑ʲja/ (n)
προτίμηση
  (książkowy) skłonność do kogoś lub czegoś

preeklampsja /prˌɛɛklˈampsja/ (n)
προεκλαμψία
  (medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu

prefiks /ˈprɛfʲiks/ (n)
πρόθημα, πρόθεμα, πρώτο συνθετικό
  (językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;

prehistoria /ˌprɛxʲiˈstɔrʲja/ (n)
προϊστορία
  okres dziejów od pojawienia się człowieka do powstania pisma;

prehistoryczny /prˌɛçistɔrˈɨtʃnɨ/ (adj)
προϊστορικός
  związany z prehistorią

prekariat /prɛˈkarʲjat/ (n)
πρεκαριάτο
  (ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia;

prekognicja /ˌprɛkɔɟˈɲiʦ̑ʲja/ (n)
προαίσθηση
  zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;

prekolumbijski /ˌprɛkɔlũmˈbʲijsʲci/ (adj)
προκολομβιανός
  odnoszący się do czasów przed odkryciem Ameryki przez Krzysztofa Kolumba

prekursor /prɛˈkursɔr/ (n)
πρόδρομος
  osoba, która w danej dziedzinie wyprzedza innych, zwiastuje jakiś nowy kierunek, okres itp.

prelegent /prɛˈlɛɡɛ̃nt/ (n)
ομιλητής
  osoba wygłaszająca wykład lub omawiająca prezentację

premia /prˈɛmja/ (n)
επίδοση, πριμ
  dodatkowe wynagrodzenie pracownika, będące nagrodą za jego pracę

premier /ˈprɛ̃mʲjɛr/ (n)
πρωθυπουργός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kobieta sprawująca urząd premiera (1.1)

prenatalny /prˌɛnatˈalnɨ/ (adj)
προγεννητικός
  (medycyna, medyczny) związany z życiem płodowym, dotyczący życia płodowego

prenumerata /ˌprɛ̃nũmɛˈrata/ (n)
συνδρομή
  przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas

prestiż /ˈprɛstʲiʃ/ (n)
γόητρο, κύρος
  znaczenie, poważanie, jakim ktoś lub coś cieszy się w swoim otoczeniu

pretekst /ˈprɛtɛkst/ (n)
πρόφαση
  powód, który ukrywa rzeczywistą przyczynę

pretor /ˈprɛtɔr/ (n)
πραίτορας
  (starożytność) jeden z ważniejszych urzędników w starożytnym Rzymie;

pretorianin /prˌɛtɔrjˈaɲin/ (n)
πραιτοριανός
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) członek gwardii pretoriańskiej - elitarnej formacji zbrojnej w starożytnym Rzymie i straży osobistej cesarzy;

prewentorium /ˌprɛvɛ̃nˈtɔrʲjũm/ (n)
πρεβαντόριο, πρεβεντόριο
  sanatorium zapobiegawcze dla osób, które są zagrożone przez chorobę

prezent /ˈprɛzɛ̃nt/ (n)
δώρο
  rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

prezerwatywa /ˌprɛzɛrvaˈtɨva/ (n)
προφυλακτικό
  (seksuologia, seksuologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

prezydent /ˈprɛzɨdɛ̃nt/ (n)
Πρόεδρος, πρόεδρος
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

prezydentka /prˌɛzɨdˈɛntka/ (n)
πρόεδρος
  (rzadki, rzadko używany) kobieta prezydent

prima aprilis /ˈprʲĩma ːˈprʲilʲis/ (n)
πρωταπριλιά
  dzień żartów obchodzony pierwszego kwietnia w wielu krajach, w tym w Polsce;

primaaprilisowy /ˌprʲĩmaːprʲilʲiˈsɔvɨ/ (adj)
πρωταπριλιάτικος
  (książkowy) związany z prima aprilisem, zrobiony na prima aprilis

primogenitura /ˌprʲĩmɔɡɛ̃ɲiˈtura/ (n)
πρωτοτόκια
  dziedziczenie przez najstarszego w rodzie;

priorytet /prʲjɔˈrɨtɛt/ (n)
προτεραιότητα
  pierwszeństwo przysługujące czemuś

problem /ˈprɔblɛ̃m/ (n)
πρόβλημα
  coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia

problematyczność /prˌɔblɛmatˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
προβληματικότητα
  cecha tego, co problematyczne; cecha tych, którzy są problematyczni

proboszcz /ˈprɔbɔʃʧ̑/ (n)
παπάς η ενορία
  (kościelny) ksiądz zarządzający parafią;

probówka /prɔbˈufka/ (n)
δοκιμαστικός σωλήνας
  (chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;

proca /ˈprɔʦ̑a/ (n)
σφεντόνα
  broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski;

procedura /ˌprɔʦ̑ɛˈdura/ (n)
διαδικασία
  określone reguły postępowania w jakiejś sprawie

procent /ˈprɔʦ̑ɛ̃nt/ (numeralFraction)
ποσοστό
  (matematyka, matematyczny) setna część całości;

procesja /prɔˈʦ̑ɛsʲja/ (n)
λιτανεία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;

procesor /prɔˈʦ̑ɛsɔr/ (n)
επεξεργαστής
  (informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;

prochownica /prˌɔxɔvɲˈitsa/ (n)
μπαρουτιέρα
  (historia, historyczny, historycznie) puszka lub róg do podręcznego przechowywania prochu

producent /prɔˈduʦ̑ɛ̃nt/ (n)
παραγωγός
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu
παραγωγός, κατασκευαστής
  osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży

produkcja /prɔˈdukʦ̑ʲja/ (n)
παραγωγή
  uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów
  ogół tego, co zostało wyprodukowane

produkt krajowy brutto /ˈprɔdukt kraˈjɔvɨ ˈbrutːɔ/ (n)
ακαθάριστο εγχώριο προϊόν
  (ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;

profanacja /ˌprɔfãˈnaʦ̑ʲja/ (n)
σύληση
  znieważenie rzeczy lub miejsca otaczanych powszechnym szacunkiem; zbezczeszczenie czegoś

profesor /prɔˈfɛsɔr/ (n)
καθηγητής
  (edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;

profesorka /ˌprɔfɛˈsɔrka/ (n)
καθηγήτρια
  (potocznie, potoczny) nauczycielka szkoły średniej

profesorski /prˌɔfɛsˈɔrski/ (adj)
καθηγητικός
  związany z osobą lub tytułem profesora, dotyczący profesora

profilaktyka przedekspozycyjna /prˌɔfilˈaktɨkˌa pʃˌɛdɛkspˌɔzɨtsˈɨjna/ (n)
προφύλαξη προ έκθεσης
  (medycyna, medyczny) lek, kuracja stosowana profilaktycznie przed ekspozycją, narażeniem na czynnik chorobotwórczy wywołujący AIDS

prognatyzm /prɔˈɡnatɨsm̥/ (n)
προγναθία, προγναθισμός
  (antropologia, antropologiczny) (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) silne wysunięcie do przodu szczęki (lub szczęk), cecha gatunkowa lub nieprawidłowość anatomiczna

programista /ˌprɔɡrãˈmʲista/ (n)
προγραμματιστής
  (informatyka, informatyczny) osoba, zajmująca się pisaniem programów komputerowych;

projekcja /prɔˈjɛkʦ̑ʲja/ (n)
προβολή
  pokaz filmu

prokrastynacja /prˌɔkrastɨnˈatsja/ (n)
αναβλητικότητα
  (psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;

proktologia /ˌprɔktɔˈlɔɟja/ (n)
πρωκτολογία
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się chorobami odbytu i odbytnicy;

proletariat /ˌprɔlɛˈtarʲjat/ (n)
προλεταριάτο
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo;
  (socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna
  (socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją

prom /prɔ̃m/ (n)
φέριμποτ
  statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;

promieniotwórczy /prˌɔmjɛɲʲɔtfˈurtʃɨ/ (adj)
ραδιενεργός, ακτινενεργός
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) związany z promieniotwórczością, mający cechy promieniotwórczości

promieniowanie jonizujące /ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ ˌjɔ̇̃ɲizuˈjɔ̃nʦ̑ɛ/ (n)
ιονίζουσα ακτινοβολία
  (fizyka, fizyczny) (medycyna, medyczny) promieniowanie, którego źródłem są substancje mające zdolność wytwarzania jonów w czasie przenikania przez materię;

promień /ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
ακτίνα
  (matematyka, matematyczny) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;
  wiązka światła wychodząca ze źródła światła;
  (fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała

promocja /prɔ̃ˈmɔʦ̑ʲja/ (n)
προώθηση
  lansowanie, upowszechnianie czegoś

propaganda /ˌprɔpaˈɡãnda/ (n)
προπαγάνδα
  działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;

propan /ˈprɔpãn/ (n)
προπάνιο
  (chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;

propedeutyczny /ˌprɔpɛdɛwˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
προπαιδευτικός
  wstępny; przygotowujący do czegoś

proponować /ˌprɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
προτείνω
  zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt)

proporzec /prɔpˈɔʒɛts/ (n)
επισείων
  niewielka chorągiew lub sztandar służący do celów reprezentacyjnych

proroctwo /prɔˈrɔʦ̑tfɔ/ (n)
προφητεία
  przepowiednia przyszłości, najczęściej wygłaszana przez proroka

proroczy /prɔˈrɔʧ̑ɨ/ (adj)
προφητικός
  taki, który niesie w sobie proroctwo; jest proroctwem

prorok /ˈprɔrɔk/ (n)
προφήτης
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;

prorokini /ˌprɔrɔˈcĩɲi/ (n)
προφήτισσα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości

prosić /ˈprɔɕiʨ̑/ (v)
παρακαλώ, ζητώ
  zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś

prosię /ˈprɔɕɛ/ (n)
γουρουνόπουλο, γουρουνάκι
  (zoologia, zoologiczny) młoda świnia

proso /ˈprɔsɔ/ (n)
κεχρί
  (botanika, botaniczny) Panicum miliaceum, roślina zbożowa;

prosta /ˈprɔsta/ (n)
ευθεία
  (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;

prostata /prɔˈstata/ (n)
προστάτης
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia

prostoduszność /prˌɔstɔdˈuʃnɔɕtɕ/ (n)
αγαθοσύνη
  cecha kogoś, kto odznacza się prostotą, szczerością i łatwowiernością

prostoduszny /prˌɔstɔdˈuʃnɨ/ (adj)
αγγελικός, αγνός, απλός
  odznaczający się prostotą, szczerością i łatwowiernością; (także, też): świadczący o takich cechach

prostokąt /prɔˈstɔkɔ̃nt/ (n)
ορθογώνιο, ορθογώνιο παραλληλόγραμμο
  (geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;

prostokątny /ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ/ (adj)
ορθογώνιος
  mający kształt prostokąta

prostoliniowość /prˌɔstɔliɲʲˈɔvɔɕtɕ/ (n)
ευθυγραμμικότητα
  (geometria) (fizyka, fizyczny) cecha czegoś, co przebiega po linii prostej

prostopadłościan /ˌprɔstɔpadˈwɔɕʨ̑ãn/ (n)
ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο
  (geometria) wielościan wypukły, którego wszystkie ściany są prostokątami;

prosty jak drut /ˈprɔstɨ ˈjaɡ ˈdrut/ (adj)
ένα και ένα κάνουν δύο
  bardzo łatwy, bardzo prosty; taki, który nie jest skomplikowany

prostytucja /ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja/ (n)
πορνεία
  proceder sprzedaży usług seksualnych;

prostytutka /ˌprɔstɨˈtutka/ (n)
πόρνη
  (książkowy) kobieta sprzedająca własne usługi seksualne

proszek do pieczenia /prˈɔʃɛɡ dɔ pʲɛtʃˈɛɲʲa/ (n)
μπέικιν πάουντερ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;

proszę /ˈprɔʃɛ/
παρακαλώ
  zwrot używany zamiast trybu rozkazującego

protaktyn /prɔˈtaktɨ̃n/ (n)
πρωτακτίνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;

protekcjonizm /ˌprɔtɛkˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥/ (n)
προστατευτισμός
  (ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;

protesis /prɔtˈɛɕis/ (n)
πρόθεση
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) przybudówka, pomieszczenie przy prezbiterium cerkwi, zwykle po północnej (lewej) jego stronie, miejsce przygotowania darów ofiarnych

protestancki /ˌprɔtɛˈstãnʦ̑ʲci/ (adj)
προτεσταντικός
  związany z protestantami lub protestantyzmem

protestant /prɔˈtɛstãnt/ (n)
προτεστάντης
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich

protestantka /ˌprɔtɛˈstãntka/ (n)
προτεστάντισσα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje protestantyzm

protestantyzm /ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥/ (n)
προτεσταντισμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;

proteza /prɔˈtɛza/ (n)
πρόθεση
  sztuczna kończyna lub (rzadziej) inny sztuczny narząd ciała;

proto- /ˈprɔtɔ/
πρωτο-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu

protokół /prɔˈtɔkuw/ (n)
πρωτόκολλο
  sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;

proton /ˈprɔtɔ̃n/ (n)
πρωτόνιο
  (fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;

protozoologia /ˌprɔtɔzɔːˈlɔɟja/ (n)
πρωτοζωολογία
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się pierwotniakami;

prowansalski /ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci/ (adj)
προβηγκιανός
  związany z Prowansją, dotyczący Prowansji

prowansalski /ˌprɔvãw̃ˈsalsʲci/ (n)
Προβηγκιανά, προβηγκιανή γλώσσα
  jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;

prowizja /prɔˈvʲizʲja/ (n)
προμήθεια
  zapłata, jaką otrzymuje się za pośredniczenie w transakcji handlowej

prowokacyjny /ˌprɔvɔkaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
προβοκατόρικος, προκλητικός
  zaczepny, mający charakter prowokacji

prowokator /ˌprɔvɔˈkatɔr/ (n)
προβοκάτορας
  osoba dokonująca prowokacji
  tajny agent działający w jakiejś organizacji, który jej szkodzi

prowokatorka /prˌɔvɔkatˈɔrka/ (n)
προβοκατόρισσα
  kobieta, która prowokuje; kobieta powodująca prowokację

prośba /ˈprɔʑba/ (n)
παράκληση, αίτηση
  uprzejme zwrócenie się do kogoś w celu uzyskania czegoś; skierowanie do kogoś jakiegoś życzenia

prukwa /ˈprukfa/ (n)
ακρόπολη
  (pospolicie) (obraźliwie) kobieta niesympatyczna, szczególnie starsza

pryk /prɨk/ (n)
γεροξεκούτης, πουρός
  (pogardliwie) lub (żartobliwie) (potocznie, potoczny) człowiek stary, zniedołężniały

prymas /ˈprɨ̃mas/ (n)
πριμάτος
  (kościelny) tytuł honorowy niektórych arcybiskupów katolickich oraz anglikańskich;

prysznic /ˈprɨʃʲɲiʦ̑/ (n)
ντους, ντουζ
  aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;

prywatny /prɨˈvatnɨ/ (adj)
ιδιωτικός
  będący czyjąś osobistą własnością

prywatyzacja /ˌprɨvatɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
ιδιωτικοποίηση
  (ekonomia, ekonomiczny) przekazanie prywatnym właścicielom mienia państwowego lub komunalnego;

przaśny /ˈpʃaɕnɨ/ (adj)
άζυμος
  taki, który nie uległ fermentacji, niekwaśny

przebaczenie /ˌpʃɛbaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
συγχώρηση, συχώρεση
  odpuszczenie czyichś win

przebiegły /pʃɛˈbʲjɛɡwɨ/ (adj)
πονηρός
  postępujący chytrze, przemyślnie

przebiśnieg /pʃɛˈbʲiɕɲɛk/ (n)
γάλανθος, γάλανθος ο χιονώδης
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L.

przebój /pʃˈɛbuj/ (n)
επιτυχία, σουξέ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych

przechadzka /pʃɛxˈatska/ (n)
βόλτα, περίπατος
  chodzenie dla relaksu, wypoczynku

przechodni /pʃɛˈxɔdʲɲi/ (adj)
μεταβατικός
  (gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej

przechodzień /pʃɛˈxɔʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
περαστικός
  osoba idąca ulicą lub chodnikiem

przechrzta /pʃˈɛxʃta/ (n)
προσήλυτος
  (przestarzałe, przestarzały) ktoś, kto zmienił wyznanie, ((zwłaszcza) na katolicyzm)

przeciek /ˈpʃɛʨ̑ɛk/ (n)
διαρροή, διάρρευση
  (przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej
διέξοδος
  miejsce, w którym następuje wypływ cieczy lub uchodzenie gazu
διαρροή, διαφυγή
  wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność

przecinek /pʃɛˈʨ̑ĩnɛk/ (n)
κόμμα
  znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;
  w niektórych krajach: znak separatora dziesiętnego

przeciwbakteryjny /ˌpʃɛʨ̑ivbaktɛˈrɨjnɨ/ (adj)
αντιβακτηριδιακός
  działający przeciw bakteriom, używany przy leczeniu chorób powodowanych przez bakterie, zapobiegający bakteriom

przeciwciało /ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ/ (n)
αντίσωμα
  (medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;

przeciwczołgowy /ˌpʃɛʨ̑ifʧ̑ɔwˈɡɔvɨ/ (adj)
αντιαρματικός
  mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie czołgu

przeciwgorączkowy /ˌpʃɛʨ̑ivɡɔrɔ̃n͇ʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
αντιπυρετικός
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce

przeciwgruźliczy /ˌpʃɛʨ̑ivɡruʑˈlʲiʧ̑ɨ/ (adj)
αντιφυματικός
  (medycyna, medyczny) działający przeciw gruźlicy, używany przy leczeniu gruźlicy, zapobiegający gruźlicy

przeciwległy /ˌpʃɛʨ̑ivˈlɛɡwɨ/ (adj)
αντίθετος
  znajdujący się, leżący po przeciwnej stronie czegoś

przeciwlotniczy /ˌpʃɛʨ̑ivlɔtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
αντιαεροπορικός
  służący do zwalczania statków powietrznych, mający za zadanie niszczenie statków powietrznych lub obronę przed nimi

przeciwmgłowy /ˌpʃɛʨ̑ivˈmɡwɔvɨ/ (adj)
ομίχλη
  taki, który umożliwia widoczność w czasie mgły

przeciwnik /pʃɛˈʨ̑ivʲɲik/ (n)
αντίπαλος, αντίμαχος
  (wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę
  ten, kto jest czemuś przeciwny

przeciwpancerny /ˌpʃɛʨ̑ifpãnˈʦ̑ɛrnɨ/ (adj)
αντιαρματικός
  mający na celu zniszczenie lub unieszkodliwienie wszelkiego typu broni pancernej

przeciwpasożytniczy /ˌpʃɛʨ̑ifpasɔʒɨtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
αντιπαρασιτικός
  o działaniu skierowanym przeciwko powstawaniu i rozwojowi pasożytów

przeciwpożarowy /pʃˌɛtɕifpˌɔʒarˈɔvɨ/ (adj)
πυροσβεστικός
  (urzędowy) (technologia, technika, techniczny) mający związek z przeciwdziałaniem lub gaszeniem pożaru, zabezpieczający przed rozprzestrzenianiem się ognia

przeciwrakowy /ˌpʃɛʨ̑ivraˈkɔvɨ/ (adj)
αντικαρκινικός
  działający przeciw rakowi, używany przy leczeniu raka, zapobiegający rakowi

przeciwstawiać /ˌpʃɛʨ̑ifˈstavʲjäʨ̑/ (v)
αντιθέτω, αντιτάσσω
  stawiać coś przeciwko czemuś innemu
αντιστέκομαι, αντιτίθεμαι, εναντιώνομαι
  być przeciwko czemuś

przeciwtężcowy /ˌpʃɛʨ̑iftɛ̃w̃ʃˈʦ̑ɔvɨ/ (adj)
αντιτετανικός
  (medycyna, medyczny) działający przeciw tężcowi, używany przy leczeniu tężca, zapobiegający tężcowi

przeciwutleniacz /ˌpʃɛʨ̑ivuˈtlɛ̃ɲaʧ̑/ (n)
αντιοξειδωτικό, αντιοξειδωτικός ουσία
  związek chemiczny chroniący przed utlenianiem inne związki albo pierwiastki

przeciwwaga /pʃˌɛtɕivvˈaɡa/ (n)
αντίβαρο
  (technologia, technika, techniczny) ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego;

przeciwzapalny /ˌpʃɛʨ̑ivzaˈpalnɨ/ (adj)
αντιφλεγμονώδης
  (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw zapaleniom, używany przy leczeniu zapaleń, zapobiegający zapaleniom

przeciwzmarszczkowy /ˌpʃɛʨ̑ivzmarʃʧ̑ˈkɔvɨ/ (adj)
αντιρυτιδικός
  działający przeciwko powstawaniu zmarszczek, wpływający na zmniejszenie lub likwidację już istniejących

przeciąg /ˈpʃɛʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
ρεύμα
  strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami

przeczuwać /pʃɛˈʧ̑uvaʨ̑/ (v)
διαισθάνομαι, προαισθάνομαι
  mieć przeczucie

przed /pʃɛt/ (preposition)
πριν
  …określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności
  …służący do opisania ruchu w kierunku miejsca określonego w (1.1)
  …służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem

przeddzień /ˈpʃɛdʲʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
παραμονή
  (książkowy) dzień poprzedni, dzień poprzedzający

przedni /ˈpʃɛdʲɲi/ (adj)
μπροστινός
  znajdujący się na przodzie

przedostatni /ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi/ (adj)
προτελευταίος
  będący przed ostatnim elementem, drugi od końca

przedpogrzebowy /ˌpʃɛtpɔɡʒɛˈbɔvɨ/ (adj)
επικήδειος
  odbywający się/dziejący się przed pogrzebem, związany z okresem przed pogrzebem

przedpotopowy /ˌpʃɛtpɔtɔˈpɔvɨ/ (adj)
προκατακλυσμιαίος
  (potocznie, potoczny) pochodzący z bardzo odległej epoki
πανάρχαιος, προκατακλυσμιαίος
  (żartobliwie) przestarzały, staroświecki

przedramię /pʃɛdˈrãmʲjɛ/ (n)
πήχης, αντιβράχιο, αντιβραχίονας
  (anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka

przedsionek /pʃɛtɕˈɔnɛk/ (n)
κόλπος
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory

przedsiębiorca /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a/ (n)
επιχειρηματίας
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

przedsiębiorczy /pʃˌɛtɕɛmbjˈɔrtʃɨ/ (adj)
ρηζικέλευθος
  zdolny do podejmowania kolejnych działań w sposób pomyślny

przedsiębiorstwo /ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ/ (n)
επιχείρηση, εταιρεία
  samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

przedsiębrać /pʃɛtʲˈɕɛ̃mbraʨ̑/ (v)
παίρνω, προβαίνω
  podejmować jakieś działanie lub działalność

przedsięwzięcie /ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
επιχείρηση
  zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana

przedstawiciel /ˌpʃɛtstaˈvʲiʨ̑ɛl/ (n)
αντιπρόσωπος
  osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś
δείγμα, πρότυπο
  typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii

przedstawienie /ˌpʃɛtstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
παρουσίαση
  prezentacja czegoś
παράσταση
  występ wykonywany na scenie przed publicznością, widowisko

przedszkolanka /ˌpʃɛṭʃkɔˈlãnka/ (n)
νηπιαγωγός
  (potocznie, potoczny) nauczycielka przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu

przedszkole /pʃɛṭˈʃkɔlɛ/ (n)
νηπιαγωγείο
  (szkolnictwo, szkolny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

przedwczesny /pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
πρόωρος
  pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie

przedwczoraj /pʃɛtˈfʧ̑ɔraj/ (adv)
προχθές, προχτές
  dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj

przedwieczny /pʃɛdvʲˈɛtʃnɨ/ (adj)
πρωτόγονος
  bardzo stary; taki, który istniał już przed wiekami

przedział /ˈpʃɛʥ̑aw/ (n)
κουπέ
  (kolejnictwo) jedno z pomieszczeń dla pasażerów, na które podzielony jest wagon;
διάστημα, πεδίο
  (matematyka, matematyczny) podzbiór zbioru liczb rzeczywistych, ograniczony z jednej lub z dwóch stron;

przedziałek /pʃɛˈʥ̑awɛk/ (n)
χωρίστρα
  linia oddzielająca włosy zaczesane na dwie strony

przedłużać /pʃɛdwˈuʒatɕ/ (v)
επιμηκύνω, μακραίνω, προεκτείνω
  czynić coś dłuższym

przeglądarka /ˌpʃɛɡlɔ̃nˈdarka/ (n)
φυλλομετρητής
  (informatyka, informatyczny) program do wyświetlania treści

przegroda nosowa /pʃɛˈɡrɔda nɔˈsɔva/ (n)
ρινικό διάφραγμα
  (anatomia, anatomiczny) przegroda dzieląca jamę nosową na dwie części;

przejrzysty /pʃɛjˈʒɨstɨ/ (adj)
διαφανής
  taki, który przepuszcza promienie słoneczne

przejście dla pieszych /pʃˈɛjɕtɕɛ dla pʲˈɛʃɨx/ (n)
διάβαση πεζών
  miejsce na trasie ruchu pojazdów wyznaczone do pokonywania przez pieszych;

przekonywać /ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvaʨ̑/ (v)
πείθω
  zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności
πείθομαι
  zmieniać swój stosunek do czegoś, dostrzegając słuszność, prawdziwość czegoś

przekraczać /pʃɛˈkraʧ̑aʨ̑/ (v)
ξεπερνώ
  przewyższać

przekroczenie prędkości /pʃˌɛkrɔtʃˈɛɲʲɛ prɛntkˈɔɕtɕi/ (n)
υπερβολική ταχύτητα
  (motoryzacja) poruszanie się pojazdem z prędkością wyższą niż dozwolona

przekupny /pʃɛˈkupnɨ/ (adj)
αργυρώνητος, διεφθαρμένος, σάπιος
  dający się przekupić

przekwitanie /pʃˌɛkfitˈaɲʲɛ/ (n)
εμμηνόπαυση
  (fizjologia, fizjologiczny) okres, w którym czynności narządów rozrodczych kobiety stopniowo zanikają

przekąska /pʃɛˈkɔ̃w̃ska/ (n)
μεζές, μεζεδάκι
  niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;
ορντέβρ
  wędliny, marynaty, sery itp. podawane przed głównym daniem lub do wódki

przekątna /pʃɛˈkɔ̃ntna/ (n)
διαγώνια, διαγώνιος
  (matematyka, matematyczny) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu

przelew /ˈpʃɛlɛf/ (n)
μεταφορά
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie wierzytelności z majątku pierwotnego wierzyciela (zbywcy, cedenta) do majątku osoby trzeciej (nabywcy, cesjonariusza) na podstawie umowy zawartej między tymi osobami;
υπερχείλιση
  wystąpienie z brzegów, przelanie
  otwór w urządzeniach sanitarnych zapobiegający wylaniu się wody

przelewać krew /pʃɛˈlɛvaʨ̑ ˈkrɛf/ (idiom)
δίνω το αίμα μου, χύνω το αίμα μου
  narażać swoje życie, poświęcać swoje życie lub zdrowie, brać udział w walce zbrojnej

przelotny /pʃɛlˈɔtnɨ/ (adj)
διαβαταρικός
  o ptaku wędrownym: gromadnie odlatujący na zimę do cieplejszych krajów
παροδικός, περαστικός
  szybko przemijający, nietrwały

przemiana /pʃɛ̃ˈmʲjãna/ (n)
μεταμόρφωση, μεταβολή, μετατροπή
  przejście w stan inny niż poprzedni

przemienienie /pʃˌɛmjɛɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
μεταμόρφωση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przemienić

przemoc /ˈpʃɛ̃mɔʦ̑/ (n)
βία
  zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

przemoc domowa /pʃˈɛmɔdʑ dɔmˈɔva/ (n)
ενδοοικογενειακή βία
  (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;

przemocą /pʃɛmˈɔtsɔ̃/ (adv)
βίαια, διά της βίας
  stosując przemoc

przemysł /ˈpʃɛ̃mɨsw̥/ (n)
βιομηχανία
  dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

przemysł zbrojeniowy /ˈpʃɛ̃mɨzw ˌzbrɔjɛ̇̃ˈɲɔvɨ/ (n)
βιομηχανία όπλων
  dział gospodarki związany z produkcją wyposażenia dla wojska, broni, amunicji itp.;

przemysłowy /ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ/ (adj)
βιομηχανικός
  dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle

przemyt /pʃˈɛmɨt/ (n)
λαθρεμπόριο
  nielegalny przewóz przez granicę państwa towarów, dewiz bez poddania ich kontroli i ocleniu lub przewóz przez granicę przedmiotów zakazanych;

przemytniczka /ˌpʃɛ̃mɨtʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
λαθρέμπορας, λαθρέμπορος
  kobieta dokonująca przemytu, przemycająca coś przez granicę

przemytnik /pʃɛ̃ˈmɨtʲɲik/ (n)
λαθρέμπορας
  osoba dokonująca przemytu, przemycająca coś

przemówienie /ˌpʃɛ̃muˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
λόγος, ομιλία
  oficjalna wypowiedź skierowana do jakiegoś gremium

przemądrzały /ˌpʃɛ̃mɔ̃nˈḍʒawɨ/ (adj)
έξυπνος
  (potocznie, potoczny) taki, który ma przesadnie wysokie mniemanie o posiadanej przez siebie wiedzy

przenikliwy /ˌpʃɛ̃ɲikˈlʲivɨ/ (adj)
διαπεραστικός, δριμύς
  intensywnie odczuwany, uderzający swoją mocą, intensywnością
διορατικός, οξυδερκής
  o człowieku taki, który potrafi trafnie ujmować zjawiska, mający dobry zmysł obserwacji, wnikliwość

przenośnie /pʃɛ̃ˈnɔɕɲɛ/ (adv)
μεταφορικά
  niedosłownie, obrazowo

przenośny /pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ/ (adj)
μεταφορικός
  (literacko) (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażony za pomocą metafory, będący przenośnią; niedosłowny
φορητός
  pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy

przeorysza /ˌpʃɛɔˈrɨʃa/ (n)
ηγουμένη
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru

przepaść /ˈpʃɛpaɕʨ̑/ (n)
γκρεμός
  obszar obok stromej ściany góry

przepis /ˈpʃɛpʲis/ (n)
συνταγή
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potrawy

przepiórka /pʃɛˈpʲjurka/ (n)
ορτύκι
  (ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

przepona /pʃɛˈpɔ̃na/ (n)
διάφραγμα
  (anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów

przepowiedzieć /pʃˌɛpɔvʲˈɛdʑɛtɕ/ (v)
κηρύσσω
  (potocznie, potoczny) powtórzyć sobie coś, odczytując lub recytując dla lepszego zapamiętania
προλέγω, προμαντεύω
  przewidzieć przyszłe wydarzenia w nadnaturalny sposób, wyprorokować

przepraszam /pʃɛˈpraʃãm/ (interjection)
με συγχωρείς, με συγχωρείτε
  uprzejme zwrócenie na siebie uwagi
συγγνώμη, συγνώμη
  wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność

przepuklina /pʃˌɛpuklˈina/ (n)
κήλη
  (medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną

przepych /pʃˈɛpɨx/ (n)
λαμπρότητα, μεγαλείο
  ostentacyjne, widoczne bogactwo

przerwa /ˈpʃɛrva/ (n)
διάλειμμα
  czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole
διακοπή
  czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś
άνοιγμα
  wolna przestrzeń otoczona czymś

przesadny /pʃɛˈsadnɨ/ (adj)
υπερβολικός
  taki, który przesadza, charakteryzuje się przesadą

przesadzać /pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑/ (v)
υπερβάλλω
  przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości

przestarzały /ˌpʃɛstaˈʒawɨ/ (adj)
απαρχαιωμένος
  taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju

przestawać /pʃɛˈstavaʨ̑/ (v)
σταματώ, αφήνω, παύω
  przerywać jakąś czynność, nie robić czegoś dłużej

przestronny /pʃɛˈstrɔ̃nːɨ/ (adj)
ευρύχωρος
  taki, który ma dużo wolnego miejsca, wolnej przestrzeni

przestrzeń /ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ/ (n)
χώρος, περιβάλλον
  (fizyka, fizyczny) miejsce w którym odbywają się zjawiska fizyczne;
διάστημα, χώρος
  (geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;
χώρος
  (matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;
  określony obszar

przestworze /pʃɛˈstfɔʒɛ/ (n)
άπειρο, απεραντοσύνη
  (książkowy) rozległa, nieograniczona przestrzeń (zwykle w liczbie mnogiej)

przestępca /pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
παραβάτης
  osoba, która dopuściła się przestępstwa

przestępczość /pʃɛˈstɛ̃mpʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
εγκληματικότητα
  ogół popełnionych przestępstw
εγκληματική συμπεριφορά
  popełnianie przestępstw

przestępstwo /pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ/ (n)
έγκλημα, αδίκημα, αξιόποινη πράξη
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;

przesyłka /pʃɛˈsɨwka/ (n)
δέμα, επιστολή, επιταγή
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy

przeszczep /ˈpʃɛʃʧ̑ɛp/ (n)
μεταμόσχευση
  (medycyna, medyczny) przeniesienie narządu w całości lub w części z jednego ciała do innego

przeszkadzać /pʃɛˈʃkaʣ̑aʨ̑/ (v)
ενοχλώ, εμποδίζω, δυσκολεύω
  sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo

przeszkoda /pʃɛˈʃkɔda/ (n)
εμπόδιο
  coś, co przeszkadza, utrudnia
  (sport, sportowy) płot, rów lub inne utrudnienie na trasie biegu

przeszło /pʃˈɛʃwɔ/ (particle)
πάνω από
  informująca o większej ilości czegoś, niż to zostaje określone przez wyraz po niej następujący

przeszłość /ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑/ (n)
παρελθόν
  wszystko to, co już się wydarzyło;

przesądny /pʃɛˈsɔ̃ndnɨ/ (adj)
προληπτικός, δεισιδαίμων
  wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów

przesłanka /pʃɛˈswãnka/ (n)
πρόταση
  okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś

przetacznik /pʃɛtˈatʃɲik/ (n)
βερόνικα
  (botanika, botaniczny) Veronica L., rodzaj roślin, współcześnie zaliczany do rodziny babkowatych;

przetak /pʃˈɛtak/ (n)
κόσκινο, σήτα
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj dużego okrągłego sita;

przetarg /ˈpʃɛtark/ (n)
δημοπρασία
  sposób wyboru wykonawcy usługi lub produktu, polegający na wyborze najkorzystniejszej dla zamawiającego oferty;

przewaga /pʃɛˈvaɡa/ (n)
υπεροχή
  górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś

przeważający /pʃˌɛvaʒajˈɔntsɨ/ (adj)
επικρατών, κυρίαρχος
  będący w większej ilości lub liczbie

przeważać /pʃɛˈvaʒaʨ̑/ (v)
επικρατώ, υπερισχύω
  mieć przewagę, być w przewadze, być w większości
βαραίνω
  ważyć więcej od czegoś

przewidywalny /pʃˌɛvidɨvˈalnɨ/ (adj)
προβλέψιμος
  taki, który daje się przewidzieć

przewidywać /ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑/ (v)
προβλέπω
  prognozować przyszłe zdarzenia

przewinienie /ˌpʃɛvʲĩˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
παράπτωμα
  błąd, występek; złe, niewłaściwe zachowanie; złamanie obowiązujących zasad

przewodnik /pʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
ξεναγός, οδηγός
  (turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.
  osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę
αγωγός
  (fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny;
οδηγός
  (turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.;

przewrażliwienie /ˌpʃɛvraʒlʲiˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
υπερευαισθησία
  zbyt duża wrażliwość; przeczulenie na punkcie czegoś

przewrotka /pʃɛˈvrɔtka/ (n)
ψαλίδια
  (sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

przewóz /ˈpʃɛvus/ (n)
μεταφορά
  transport, przewiezienie

przezimowanie /pʃˌɛʑimɔvˈaɲʲɛ/ (n)
ξεχειμώνιασμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: przezimować

przeziębienie /ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
κρυολόγημα, κρύωμα
  (medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu

przeznaczenie /ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
προορισμός
  cel, dla którego służy dana rzecz

przezorny /pʃɛˈzɔrnɨ/ (adj)
προβλεπτικός, προνοητικός
  rozważny, przewidujący konsekwencje

przezroczysty /ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
διαφανής
  taki, który przepuszcza światło

przezwisko /pʃɛˈzvʲiskɔ/ (n)
παρατσούκλι
  dodatkowa nazwa nadana komuś, często o charakterze ironicznym

prześcieradło /ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ/ (n)
σεντόνι
  prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

przeżuwacz /pʃɛˈʒuvaʧ̑/ (n)
μηρυκαστικό
  (zoologia, zoologiczny) ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin;

przodek /ˈpʃɔdɛk/ (n)
πρόγονος
  ktoś, od kogo ktoś pochodzi

przy drzwiach zamkniętych /pʃɨ‿ˈḍʒvʲjaγ zãˈmʲcɲɛ̃ntɨx/ (adv)
κεκλεισμένων των θυρών
  (przenośnie, przenośnia) bez obecności publiczności, bez udziału osób postronnych

przybijać gwóźdź /pʃɨˈbʲijäʥ̑ ˈɡvuɕʨ̑/ (v)
καρφώνω
  mocować gwóźdź silnymi uderzeniami młotka

przybijać piątkę /pʃɨˈbʲijäʨ̑ ˈpʲjɔ̃ntkɛ/ (v)
κολλώ πέντε, το κολλώ
  witać się lub gratulować sobie, uderzając wzniesioną, otwartą dłonią w dłoń

przybity /pʃɨˈbʲitɨ/ (adj)
αποθαρρύνω, θλιμμένος
  załamany, smutny, zmartwiony

przychodzić /pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑/ (v)
έρχομαι, φτάνω
  przybywać dokądś

przychylny /pʃɨˈxɨlnɨ/ (adj)
ευνοϊκός, ευμενής
  podchodzący z sympatią; dający, zapewniający dobre, korzystne warunki do czegoś; korzystny

przycinać /pʃɨˈʨ̑ĩnaʨ̑/ (v)
κλαδεύω, κουρεύω
  ucinać część czegoś, aby to skrócić, uformować lub dopasować do czegoś

przyczyna /pʃɨˈʧ̑ɨ̃na/ (n)
αιτία
  powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

przydatność /pʃɨˈdatnɔɕʨ̑/ (n)
χρησιμότητα, ωφελιμότητα
  posiadanie zastosowania; cecha czegoś, co jest przydatne

przydomek /pʃɨdˈɔmɛk/ (n)
παρατσούκλι, επωνυμία, παρωνύμιο
  dodatkowa nazwa nadana komuś, bazująca na cesze charakterystycznej tej osoby

przygniatający /pʃˌɨɡɲʲatajˈɔntsɨ/ (adj)
συντριπτικός
  znaczny, zdecydowanie przewyższający ((na przykład) liczebnie)

przygraniczny /pʃˌɨɡraɲˈitʃnɨ/ (adj)
παραμεθόριος
  znajdujący się przy granicy, związany z terenem przy granicy

przyimek /pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
πρόθεση
  (gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

przyjaciel /pʃɨˈjäʨ̑ɛl/ (n)
φίλος
  osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach
  osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem
  (eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym

przyjazny /pʃɨˈjaznɨ/ (adj)
φιλικός
  taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia

przyjaźń /ˈpʃɨjäɕɲ̊/ (n)
φιλία
  dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

przyjemność /pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
ευχαρίστηση, απόλαυση
  cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

przyjmować /pʃɨjˈmɔvaʨ̑/ (v)
δέχομαι
  odbierać coś (rzecz, informację)

przykazanie /ˌpʃɨkaˈzãɲɛ/ (n)
εντολή
  kategoryczne polecenie, nakaz

przykrywka /pʃɨkrˈɨfka/ (n)
σκέπασμα
  przedmiot lub jego część, służąca do przykrywania

przykład /ˈpʃɨkwat/ (n)
παράδειγμα
  fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem
  osoba (postępowanie) godne naśladowania
  osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów)

przylot /ˈpʃɨlɔt/ (n)
άφιξη
  przybycie lecąc, przybycie drogą powietrzną

przylądek /pʃɨˈlɔ̃ndɛk/ (n)
ακρωτήριο, κάβος, πούντα
  (geografia, geograficzny) fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego;

przymiarka /pʃɨ̃ˈmʲjarka/ (n)
δοκιμή, πρόβα
  przymierzanie ubrania u krawca, w celu dopasowania i dokonania poprawek

przymierzalnia /ˌpʃɨ̃mʲjɛˈʒalʲɲa/ (n)
δοκιμαστήριο
  pomieszczenie w sklepie służące do przymierzania garderoby

przymierzać /pʃɨ̃ˈmʲjɛʒaʨ̑/ (v)
δοκιμάζω, προβάρω
  (krawiectwo) zakładać ubranie w celu sprawdzenia czy pasuje

przymiotnik /pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik/ (n)
επίθετο
  (gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

przymrozek /pʃɨ̃ˈmrɔzɛk/ (n)
παγετός
  spadek temperatury powietrza poniżej 0°C, podczas gdy średnia dobowa temperatura powietrza jest dodatnia

przymykać oko /pʃɨ̃ˈmɨkaʨ̑ ˈɔkɔ/ (v)
κάνω τα στραβά μάτια
  nie reagować na czyjeś złe działanie; udawać, że się nie widzi; zezwalać komuś na robienie czegoś złego poprzez niekaranie go

przynajmniej /pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j/ (particle)
τουλάχιστον
  najmniejszy akceptowalny zakres
  nie mniej niż

przynęta /pʃɨnˈɛnta/ (n)
δόλωμα, φόλα
  (przenośnie, przenośnia) to, co kusi, wabi, przyciąga, pociąga
δόλωμα
  (wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;

przypadek /pʃɨˈpadɛk/ (n)
πτώση
  (gramatyka) forma wyrazu w deklinacji;
περίπτωση
  przebieg jakiegoś wydarzenia (zwykle choroby)

przypadkowo /ˌpʃɨpatˈkɔvɔ/ (adv)
τυχαία
  wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności

przypadkowy /ˌpʃɨpatˈkɔvɨ/ (adj)
τυχαίος
  będący wynikiem przypadku

przypominać /ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
ενθυμίζω, θυμίζω
  być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś
υπενθυμίζω, θυμίζω
  przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś

przypowieść /pʃɨpˈɔvʲɛɕtɕ/ (n)
παραβολή
  (literacko) krótkie alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej

przyprawa /pʃɨˈprava/ (n)
άρτυμα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

przyprawiać /pʃɨ.ˈpra.vʲjäʨ̑/ (v)
καρυκεύω
  dodawać przyprawę do potrawy lub napoju

przyprawiać rogi /pʃɨˈpravʲjäʨ̑ ˈrɔɟi/ (v)
κερατώνω
  (potocznie, potoczny) o żonie: zdradzać męża; o mężu: zdradzać żonę

przyprawić rogi /pʃɨˈpravʲiʨ̑ ˈrɔɟi/ (v)
κερατώνω
  (zobacz) przyprawiać rogi

przyprostokątna /pʃˌɨprɔstɔkˈɔntna/ (n)
κάθετος
  (geometria) w trójkącie prostokątnym jedno z dwóch ramion wyznaczających kąt prosty;

przyroda /pʃɨˈrɔda/ (n)
φυσικές επιστήμες
  (edukacja, edukacyjny) (szkolnictwo, szkolny) przedmiot w szkole podstawowej obejmujący wiedzę o przyrodzie (1.1)
φύση
  świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

przyrodnik /pʃɨˈrɔdʲɲik/ (n)
φυσιοδίφης
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uczony, specjalista w zakresie nauk przyrodniczych

przyrostek /pʃɨˈrɔstɛk/ (n)
επίθημα
  (językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

przysięga /pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa/ (n)
όρκος
  uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego

przystanek /pʃɨˈstãnɛk/ (n)
στάση
  miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

przystanek autobusowy /pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ/ (n)
στάση λεωφορείο
  przystanek, na którym zatrzymują się autobusy

przystań /ˈpʃɨstãɲ/ (n)
λιμάνι
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym można znaleźć bezpieczeństwo i spokój

przystosowawczość /pʃˌɨstɔsɔvˈaftʃɔɕtɕ/ (n)
προσαρμοστικότητα
  (zobacz) adaptabilność

przystosowywać /pʃˌɨstɔsɔvˈɨvatɕ/ (v)
προσαρμόζω
  zmieniać coś odpowiednio do określonych wymagań
προσαρμόζομαι
  zmieniać się do nowych okoliczności

przyszłość /ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑/ (n)
μέλλον
  czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

przyszły /ˈpʃɨʃwɨ/ (adj)
επόμενος, ερχόμενος
  następny, bliski w czasie
μελλοντικός, μέλλων
  ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości

przysłowie /pʃɨˈswɔvʲjɛ/ (n)
παροιμία
  zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

przysłówek /pʃɨˈswuvɛk/ (n)
επίρρημα
  (gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

przytulny /pʃɨtˈulnɨ/ (adj)
ζεστός
  dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa

przywieźć /pʃˈɨvʲɛɕtɕ/ (v)
φέρνω
  przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce

przywilej /pʃɨˈvʲilɛj/ (n)
προνόμιο, προνομία
  (książkowy) szczególne uprawnienie, prawo korzystania ze szczególnych względów w jakimś zakresie;

przywilej korzyści /pʃɨvˈilɛj kɔʒˈɨɕtɕi/ (n)
πλεονέκτημα
  (sport, sportowy) zasada w piłce nożnej nakazująca sędziemu nieprzerywanie gry po faulu, gdy drużyna faulowana utrzymuje się przy piłce lub jest w korzystniejszej sytuacji niż przeciwnik

przywiązywać wagę /ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʥ̑ ˈvaɡɛ/ (v)
δίνω αξία
  uważać coś za ważne, istotne, znaczące; nadawać czemuś duże znaczenie

przyśpieszacz /pʃɨɕˈpʲjɛʃaʧ̑/ (n)
επιταχυντής
  (chemia, chemiczny) substancja zwiększająca szybkość jakiejś reakcji

przyśpieszenie /ˌpʃɨɕpʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
επιτάχυνση
  (fizyka, fizyczny) zmiana prędkości w jednostce czasu;

przyśpieszony /pʃˌɨɕpʲɛʃˈɔnɨ/ (adj)
επιταχυνόμενος, ταχύρρυθμος
  szybszy niż zazwyczaj lub niż przyjęte normy

prêt-à-porter /pʀɛtapɔʀˈte/ (n)
πρεταπορτέ
  ubrania dostępne w sklepach, pochodzące z produkcji seryjnej, a nie szyte na zamówienie;

próba /ˈpruba/ (n)
δείγμα
  statystyka: pewna ilość (ludzi lub przedmiotów) pobierana w celu zbadania określonych cech
προσπάθεια
  usiłowanie dokonania czegoś
δοκιμή, πρόβα
  ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu

próbka /ˈprupka/ (n)
δείγμα
  mała porcja czegoś przeznaczona do badań
  mała porcja materiału do prezentacji dla klienta

próbować /pruˈbɔvaʨ̑/ (v)
κάνω πρόβα
  odbywać próbę sztuki, sceny, występu
δοκιμάζω
  starać się coś zrobić
  sprawdzać smak potrawy lub napoju

próchnica /pruxɲˈitsa/ (n)
τερηδόνα
  (stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;

próg /pruk/ (n)
τάστο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element na gryfie niektórych instrumentów, do którego dociska się struny

próżnia /ˈpruʒʲɲa/ (n)
κενό
  (fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);
  (technologia, technika, techniczny) stan bardzo niskiego ciśnienia

próżniactwo /pruʒɲʲˈatstfɔ/ (n)
αργία, ξάπλα, οκνηρία, τεμπελιά
  lenistwo, niechęć do pracy, nieróbstwo

próżnować /pruʒˈnɔvaʨ̑/ (v)
τεμπελιάζω
  (książkowy) nic nie robić, nie zajmować się żadną pracą, marnować czas

próżność /ˈpruʒnɔɕʨ̑/ (n)
ματαιοδοξία
  cecha osoby, która jest próżna; charakteryzuje ją chęć imponowania innym lub małostkowe ambicje

prąd /prɔ̃nt/ (n)
ρεύμα
  (fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych;
  (potocznie, potoczny) energia elektryczna
  strumień wody
  tendencja, kierunek

prądnica /prɔ̃ndʲˈɲiʦ̑a/ (n)
γεννήτρια, δυναμό
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) urządzenie do zamiany energii mechanicznej na elektryczną;

pręcik /ˈprɛ̃ɲʨ̑ik/ (n)
στήμονας
  (botanika, botaniczny) męski organ płciowy roślin znajdujący się w kwiatach;

prędkościomierz /ˌprɛ̃ntkɔɕˈʨ̑ɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
κοντέρ
  (metrologia, metrologiczny) urządzenie służące do pomiaru prędkości

prędkość /ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑/ (n)
ταχύτητα
  (fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;
  (fizyka, fizyczny) wielkość skalarna wyrażająca przebytą drogę w jednostce czasu
  tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu

psalm /psalm/ (n)
ψαλμός
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

psałterz /psˈawtɛʃ/ (n)
ψαλτήριο
  zbiór psalmów

psi /psʲi/ /pʲɕi/ (n)
ψι
  nazwa dwudziestej trzeciej litery alfabetu greckiego, ψ;

psiarnia /ˈpʲɕarʲɲa/ (n)
σκυλολόι
  (łowiectwo, łowiecki) zgraja psów myśliwskich
μπατσαρία
  (środowiskowy) (obraźliwie) policja

psikus /ˈpʲɕikus/ (n)
πλάκα
  (potocznie, potoczny) coś zrobione dla żartu

psowate /psɔˈvatɛ/ (n)
Κυνίδες
  (zoologia, zoologiczny) rodzina lądowych ssaków drapieżnych obejmująca ponad 30 współcześnie żyjących gatunków, m.in.: psy, wilki, lisy, fenki, kojoty i szakale;

pstrokaty /pstrɔˈkatɨ/ (adj)
παρδαλός
  odznaczający się rozmaitością barw, najczęściej jaskrawych

pstry /pstrɨ/ (adj)
παρδαλός, ποικιλόχρωμος
  o rozmaitych barwach, wielokolorowy

pstrąg /pstrɔ̃ŋk/ (n)
πέστροφα
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso lub potrawa z pstrąga (1.1)

psychiatra /psɨˈxʲjatra/ (n)
ψυχίατρος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych

psychiatria /psɨˈxʲjatrʲja/ (n)
ψυχιατρική
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;

psychiatryczny /psˌɨhiatrˈɨtʃnɨ/ (adj)
ψυχιατρικός
  związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

psycholingwistyka /ˌpsɨxɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
ψυχογλωσσολογία
  (językoznawstwo, językoznawczy) (psychologia, psychologiczny) dziedzina nauki na pograniczu psychologii i językoznawstwa zajmująca się psychologicznymi podstawami funkcjonowania języka;

psycholog /psɨˈxɔlɔk/ (n)
ψυχολόγος
  (psychologia, psychologiczny) specjalista w dziedzinie psychologii

psychologia /ˌpsɨxɔˈlɔɟja/ (n)
ψυχολογία
  nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

psychosocjologia /ˌpsɨxɔsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja/ (n)
ψυχοκοινωνιολογία
  dział psychologii, który zajmuje się procesami psychicznymi zachodzącymi w zbiorowościach ludzkich

psychotyczny /psˌɨxɔtˈɨtʃnɨ/ (adj)
ψυχωτικός
  (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą

psychoza /psɨˈxɔza/ (n)
ψύχωση
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) skłonność do ulegania intensywnym emocjom, nastrojom, szczególnie szerzącym się w jakiejś zbiorowości

pszczelarski /pʃtʃɛlˈarski/ (adj)
μελισσοκομικός
  odnoszący się do pszczelarstwa lub pszczelarzy

pszczelarstwo /pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ/ (n)
μελισσοκομία
  (rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół;

pszczoła /ˈpʃʧ̑ɔwa/ (n)
μέλισσα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

pszenica /pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
σιτάρι, στάρι
  roślina zbożowa z rodzaju (1.1)

pszeniczny /pʃɛɲˈitʃnɨ/ (adj)
σιταρόχρωμος, σταράτος
  o kolorze przypominającym dojrzałe kłosy pszenicy
σιταρένιος, σταρένιος
  wykonany z pszenicy, zawierający pszenicę
  związany z pszenicą, dotyczący pszenicy

pszenżyto /pʃɛ̃n͇ˈʒɨtɔ/ (n)
τριτικάλε
  (rolnictwo, rolniczy) sztuczna hybryda żyta i pszenicy;

ptactwo /ˈptaʦ̑tfɔ/ (n)
πτηνό
  (książkowy) ogół ptaków lub ich grupa

ptak /ptak/ (n)
πουλί, πτηνό
  (ornitologia, ornitologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

ptasi móżdżek /ˈptaɕi ˈmuʒʤ̑ɛk/ (idiom)
κοκόρου γνώση
  (potocznie, potoczny) (ironicznie) o tępym, ograniczonym umyśle, także: określenie osoby, którą uważa się za głupią

ptasia grypa /ˈptaɕa ˈɡrɨpa/ (n)
γρίπη των πτηνών
  (weterynaria, weterynaryjny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki;

ptaszek /ˈptaʃɛk/ (n)
πουλάκι, μπάμια
  (potocznie, potoczny) (infantylnie) penis
πουλάκι
  mały ptak

ptialina /ptʲjaˈlʲĩna/ (n)
πτυαλίνη
  (biochemia, biochemiczny) enzym obecny w ślinie i rozkładający skrobię;

ptyś /ptɨɕ/ (n)
σου
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kuliste ciastko z ciasta parzonego napełnione kremem bezowym lub bitą śmietaną;

publicznie /publˈitʃɲʲɛ/ (adv)
δημοσίως, δημόσια, φανερά
  w sposób jawny, otwarty, publiczny, przy udziale osób trzecich

publiczność /puˈblʲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
κοινό
  grupa osób, która oglądają jakieś przedstawienie, pokaz, zawody

publikacja /ˌpublʲiˈkaʦ̑ʲja/ (n)
δημοσίευση
  podawanie czegoś do publicznej wiadomości
έκδοση, δημοσίευση
  praca, artykuł, utwór wydane drukiem

puchacz /ˈpuxaʧ̑/ (n)
κουκουβάγια
  (ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa;

puchacz zwyczajny /pˈuxadʒ zvɨtʃˈajnɨ/ (n)
μπούφος
  (ornitologia, ornitologiczny) Bubo bubo, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych występujący m.in. w Polsce;

puchowy /puˈxɔvɨ/ (adj)
πουπουλένιος
  wykonany z puchu, zawierający puch

pucować /puˈʦ̑ɔvaʨ̑/ (v)
γυαλίζω, λουστράρω, στιλβώνω
  starannie czyścić gładką powierznię, taką którą da się doprowadzić do połysku

puderniczka /pˌudɛrɲˈitʃka/ (n)
πουδριέρα, πουντριέρα
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) płaskie pudełeczko służące do przechowywania pudru kosmetycznego, najczęściej zdobione i mające lusterko wewnątrz

pudełko /puˈdɛwkɔ/ (n)
κουτάκι, κουτί
  mały pojemnik, najczęściej wykonany z tektury

pudło /ˈpudwɔ/ (n)
κλούβα
  (motoryzacja) tylna część pojazdu do przewożenia osób lub towarów
κουτί, κούτα
  duże pudełko
  zawartość pudła (1.1)

pulmonolog /ˌpulmɔ̃ˈnɔlɔk/ (n)
πνευμονολόγος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób układu oddechowego

puma /ˈpũma/ (n)
πούμα
  (zoologia, zoologiczny) Puma, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

pumeks /ˈpũmɛks/ (n)
ελαφρόπετρα, αλαφρόπετρα
  (geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;
αλαφρόπετρα, ελαφρόπετρα
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przedmiot z pumeksu (1.1) lub uzyskiwany syntetycznie, stosowany do usuwania zrogowaciałego naskórka i odcisków

punicki /pũˈɲiʦ̑ʲci/ (adj)
καρχηδονιακός, καρχηδονικός
  dotyczący Kartaginy

punkt /pũŋkt/ (adv)
ακριβώς
  dokładnie (o godzinie)

punkt /pũŋkt/ (n)
σημείο
  (geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;
  (matematyka, matematyczny) element pewnej (abstrakcyjnej) przestrzeni, szczególnie mającej interpretację geometryczną
τελεία
  (potocznie, potoczny) o kropce
βαθμός, πόντος, σημείο
  (sport, sportowy) jednostka wyniku w grach sportowych opartych na współzawodnictwie
στιγμή
  jednostka miary stosowana w typografii;

punkt rzutu karnego /ˈpũŋɡd ˈʒutu karˈnɛɡɔ/ (n)
σημείο πέναλτι
  (sport, sportowy) punkt, z którego wykonuje się rzut karny; w piłce nożnej znajduje się jedenaście metrów od linii bramkowej

punkt widzenia /ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa/ (n)
πλευρά
  stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę, sposób, w jaki ujmuje się jakieś zagadnienie

punkt wyjścia /ˈpũŋɡd ˈvɨjɕʨ̑a/ (n)
αφετηρία, σημείο εκκινήσεως
  początkowe położenie, stan inicjujący jakiś proces, podłoże zmiany, źródło wydarzeń

punktualność /ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɔɕʨ̑/ (n)
ακρίβεια
  wykonywanie czegoś w ściśle określonym czasie; umiejętność nie spóźniania się

pupa /ˈpupa/ (n)
ποπός
  dziecięce pośladki, (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) każde inne

pupcia /ˈpupʲʨ̑a/ (n)
κωλάκι, κωλί
  (zdrobniale) od: pupa

purpurowy /ˌpurpuˈrɔvɨ/ (adj)
πορφυρένιος
  mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

purée /purˈɛɛ/ (n)
πουρές, πουρέ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;

pustelnik /puˈstɛlʲɲik/ (n)
ερημίτης, μαγκούφης
  (przenośnie, przenośnia) osoba stroniąca od innych ludzi
ερημίτης
  człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie

pustka /pˈustka/ (n)
κενό
  pusta, niewypełniona przestrzeń

pustułka /puˈstuwka/ (n)
βραχοκιρκίνεζο
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

pusty /ˈpustɨ/ (adj)
κενός, αδειανός
  niezawierający niczego

pustynia /puˈstɨ̃ɲa/ (n)
έρημος
  (geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

pustynnienie /pˌustɨnɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
ερημοποίηση
  (geologia, geologiczny) zjawisko zamieniania się jakiegoś obszaru w pustynię;

puszczyk /ˈpuʃʧ̑ɨk/ (n)
χουχουριστής
  (ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;

puszka Pandory /ˈpuʃka pãnˈdɔrɨ/ (idiom)
κουτί της Πανδώρας
  źródło wielkich nieszczęść, kłopotów

puszyć się jak paw /ˈpuʃɨʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈpaf/ (v)
φουσκώνω σαν παγώνι
  zachowywać się zarozumiale, dumnie

puzon /pˈuzɔn/ (n)
τρομπόνι
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

pułapka /puˈwapka/ (n)
παγίδα
  kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć
  zasadzka, podstęp

pułk /pˈuwk/ (n)
σύνταγμα
  (wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;

pułkownik /puwˈkɔvʲɲik/ (n)
συνταγματάρχης
  wyższy stopień oficerski niższy od generała;

pyrrusowe zwycięstwo /ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ/ (idiom)
πύρρειος νίκη
  zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem;

pysoń smukły /pˈɨsɔɲ smˈukwɨ/ (n)
μαρίδα
  (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Spicara smaris Linnaeus, gatunek niewielkiej ryby słonowodnej z rodziny śródkolcowatych;

pytanie /pɨˈtãɲɛ/ (n)
ερώτηση
  wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji

pytanie retoryczne /pɨˈtãɲɛ ˌrɛtɔˈrɨʧ̑nɛ/ (n)
ρητορική ερώτηση
  (językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się lub nie udziela się odpowiedzi, stosowane jako figura retoryczna lub wyraz powątpiewania;

pytać /ˈpɨtaʨ̑/ (v)
εξετάζω
  sprawdzać zasób wiadomości ucznia
ρωτώ
  wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

pył /pɨw/ (n)
σκόνη, κονιορτός
  bardzo drobny proszek mogący unosić się w powietrzu

pyłek /ˈpɨwɛk/ (n)
γύρη
  (botanika, botaniczny) męskie gamety u roślin;

pół /puw/ (numeralFraction)
μισό
  jedna z dwóch równych części całości

półeczka /puˈwɛʧ̑ka/ (n)
ραφάκι
  (zdrobniale) od: półka
  mała półka

półfinał /puwfˈinaw/ (n)
ημιτελικός
  etap rozgrywek po ćwierćfinale, w którym walczy się o udział w finale

półfinałowy /pˌuwfinawˈɔvɨ/ (adj)
ημιτελικός
  związany z półfinałem; odbywający się wramach półfinału

półgodzinny /pˌuwɡɔdʑˈinnɨ/ (adj)
ημίωρος
  trwający pół godziny

półka /ˈpuwka/ (n)
ράφι
  osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów

półksiężyc /puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (n)
ημισέληνος, μισοφέγγαρο
  (przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1);

północ /ˈpuwnɔʦ̑/ (n)
μεσάνυχτα
  godzina 24:00
βορράς
  kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

północno-wschodni /ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿ˈfsxɔdʲɲi/ (adj)
βορειοανατολικός
  (geografia, geograficzny) (administracja) położony, znajdujący się na północnym wschodzie

północnoamerykański /pˌuwnɔtsnˌɔamˌɛrɨkˈaɲski/ (adj)
βορειοαμερικανικός, βορειοαμερικάνικος
  związany z Ameryką Północną, dotyczący Ameryki Północnej

północnoeuropejski /pˌuwnɔtsnˌɔɛwrɔpˈɛjski/ (adj)
βορειοευρωπαϊκός
  odnoszący się do Europy Północnej, związany z Europą Północną

północnokoreański /puwˈnɔʦ̑nɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci/ (adj)
βορειοκορεατικός
  odnoszący się do Korei Północnej

północny /puwˈnɔʦ̑nɨ/ (adj)
βόρειος
  (geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

północny zachód /puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut/ (n)
βορειοδυτικός
  (geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim

półnuta /puwnˈuta/ (n)
μισό
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca połowę całej nuty;

półoś /ˈpuwɔɕ/ (n)
ημιαξόνιο
  (geometria) połowa osi niektórych krzywych geometrycznych
  (mechanika) wał, który przenosi napęd mechanizmu różnicowego samochodu na koło napędowe;

półpasiec /puwˈpaɕɛʦ̑/ (n)
έρπης ζωστήρας
  (medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;

półprzewodnik /ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik/ (n)
ημιαγωγός
  (fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;

półton /ˈpuwtɔ̃n/ (n)
ημιτόνιο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejsza odległość między dwoma dźwiękami we współczesnym zachodnim systemie tonalnym;

półtora /puwˈtɔra/ (numeralFraction)
ενάμισης, ενάμισι
  jeden/jedno i pół

półtorej /puwˈtɔrɛj/ (numeralFraction)
μιάμιση
  jedna i pół

półwysep /puwˈvɨsɛp/ (n)
χερσόνησος
  (geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

późno /ˈpuʑnɔ/ (adv)
αργά
  pod koniec jakiegoś czasu lub okresu

pęcherzyk jajnikowy /pɛ̃w̃ˈxɛʒɨc ˌjäjɲiˈkɔvɨ/ (n)
ωοθυλάκιο
  (anatomia, anatomiczny) (zobacz) pęcherzyk Graafa

pęd /pɛ̃nt/ (n)
βλαστάρι
  (botanika, botaniczny) nadziemna część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców;
ορμή
  (fizyka, fizyczny) prędkość pomnożona przez masę;
  wewnętrzna potrzeba, zamiłowanie do czegoś, wzmożona chęć dążenia do czegoś
ορμή, ταχύτητα
  szybkie posuwanie się naprzód, szybki ruch, szybki bieg

pędzel /ˈpɛ̃nʣ̑ɛl/ (n)
βούρτσα, πινέλο
  (sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;

pępek /ˈpɛ̃mpɛk/ (n)
ομφαλός
  (anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;

pępowina /pˌɛmpɔvˈina/ (n)
ομφάλιος λώρος
  (anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze

pęseta /pɛ̃sˈɛta/ (n)
λαβίδα
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś

pęto /ˈpɛ̃ntɔ/ (n)
ιπποπέδη, πέδικλο
  wiązadło z powroza, łańcucha, rzemienia nakładane na przednie nogi zwierząt w celu ograniczenia swobody ich ruchów

płaca /ˈpwaʦ̑a/ (n)
μισθός
  zarobek, wynagrodzenie za pracę

płacić /ˈpwaʨ̑iʨ̑/ (v)
πληρώνω
  dawać (przekazywać) pieniądze za coś
  (potocznie, potoczny) ponosić konsekwencje

płacz /pwaʧ̑/ (n)
κλάμα
  wylewanie łez;

płakać /ˈpwakaʨ̑/ (v)
κλαίω
  wylewać łzy, ronić łzy

płakać jak bóbr /ˈpwakaʨ̑ ˈjaɡ ˈbupr̥/ (v)
αναλύομαι σε δάκρυα, αυλάκι τρέχουν τα δάκρυα μου
  płakać żałośnie, rzewnie

płaski /ˈpwasʲci/ (adj)
επίπεδος
  nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień
  (przenośnie, przenośnia) niewyszukany, powierzchowny, banalny

płaskorzeźba /ˌpwaskɔˈʒɛʑba/ (n)
ανάγλυφο
  (sztuka) kompozycja rzeźbiarska na płaskim materiale, wykonana z pozostawieniem na niej tła

płaskostopie /pwˌaskɔstˈɔpʲɛ/ (n)
πλατυποδία
  (medycyna, medyczny) zniekształcenie stopy polegające na spłaszczeniu przez obniżenie się jej fizjologicznych sklepień;

płaskowyż /pwaˈskɔvɨʃ/ (n)
οροπέδιο, υψίπεδο
  (geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;

płaszcz /pwaʃʧ̑/ (n)
παλτό, πανωφόρι
  (krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;

płaszcz Ziemi /ˈpwaʒʤ̑ʲ ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
γήινος μανδύας
  (geologia, geologiczny) strefa między skorupą ziemską a jądrem Ziemi;

płaszczka /ˈpwaʃʧ̑ka/ (n)
σαλάχι, αετός
  (ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim;

płaszczyzna /pwaˈʃʧ̑ɨzna/ (n)
επίπεδο
  (geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa;
  płaska powierzchnia

płatek śniegu /ˈpwatɛc ˈɕɲɛɡu/ (n)
νιφάδα
  struktura kryształów śniegu

płatnerz /ˈpwatnɛʃ/ (n)
οπλουργός, κατασκευαστής πανοπλία
  (historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) wytwórca zbroi, tarcz i hełmów;

płaz /pwas/ (n)
αμφίβιο
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych Amphibia;

płciowy /ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ/ (adj)
σεξουαλικός
  zdeterminowany przez płeć, dotyczący płci

płetwa /ˈpwɛtfa/ (n)
πτερύγιο
  (zoologia, zoologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;
βατραχοπέδιλο
  płaski element nakładany na stopę i ułatwiający poruszanie się człowieka w wodzie;

płetwa sterowa /ˈpwɛtfa stɛˈrɔva/ (n)
πτερύγιο πηδαλίου
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zanurzona w wodzie, ruchoma część steru; płat, który dzięki opływającej go wodzie, generuje siłę skręcającą ruch statku;

płetwal błękitny /pwˈɛtfal bwɛŋkˈitnɨ/ (n)
γαλάζια φάλαινα
  (zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal;

płeć /pwɛʨ̑/ (n)
φύλο
  cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

płeć piękna /ˈpwɛʨ̑ ˈpʲjɛ̃ŋkna/ (idiom)
ωραίο φύλο
  (literacko) kobiety

płodność /ˈpwɔdnɔɕʨ̑/ (n)
γονιμότητα
  (biologia, biologiczny) naturalna zdolność do posiadania potomstwa, zdolność do zajścia w ciążę

płodozmian /pwɔˈdɔzmʲjãn/ (n)
αμειψισπορά
  (rolnictwo, rolniczy) system gospodarki rolnej ustalający z góry na wiele lat stałą rotację upraw;

płomień /ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
φλόγα
  język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem;

płoszyć /pwˈɔʃɨtɕ/ (v)
τρομάζω
  powodować ucieczkę

płot /pwɔt/ (n)
φράχτης, φράκτης
  ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

płuco /ˈpwuʦ̑ɔ/ (n)
πνεύμονας, πλεμόνι
  (anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

pług /pwuk/ (n)
άροτρο, αλέτρι
  (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;

płukanie /pwuˈkãɲɛ/ (n)
ξέπλυμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: płukać

płyn /pwɨ̃n/ (n)
υγρό
  substancja niemająca określonej postaci, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

płynny /ˈpwɨ̃nːɨ/ (adj)
ρευστός
  odznaczający się harmonijnym rytmem, swobodny, bez błędów, zahamowań
  będący płynem
  zmienny, niestały, taki, którego nie można dokładnie określić

płyta główna /ˈpwɨta ˈɡwuvna/ (n)
μητρική κάρτα
  (elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;

płyta litosferyczna /ˈpwɨta ˌlʲitɔsfɛˈrɨʧ̑na/ (n)
λιθοσφαιρική πλάκα
  (geologia, geologiczny) fragment litosfery mogący przemieszczać się po plastycznym podłożu;

płytka /ˈpwɨtka/ (n)
πλακάκι
  (budownictwo) ceramiczna, czworoboczna płyta do wykładania podłogi i ścian;
  (zdrobniale) od: płyta

płytkarz /ˈpwɨtkaʃ/ (n)
πλακάς
  (budownictwo) specjalista zajmujący się kafelkowaniem ścian lub podłóg

płytki /ˈpwɨtʲci/ (adj)
αβαθής, επιφανειακός
  (przenośnie, przenośnia) pozbawiony głębszych wartości; banalny
αβαθής
  taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki

pływactwo /pwɨvˈatstfɔ/ (n)
κολύμβηση
  (sport, sportowy) sport pływacki, zawody pływackie

pływaczka /pwɨˈvaʧ̑ka/ (n)
κολυμβήτρια
  forma żeńska od: pływak

pływalnia /pwɨˈvalʲɲa/ (n)
κολυμβητήριο, πισίνα
  (sport, sportowy) obiekt sportowy przeznaczony do treningu pływania

pływanie synchroniczne /pwɨvˈaɲʲɛ sˌɨnxrɔɲˈitʃnɛ/ (n)
συγχρονική κολύμβηση
  (sport, sportowy) drużynowa dyscyplina sportowa będąca połączeniem pływania, gimnastyki oraz tańca;

płód /pwut/ (n)
καρπός, οπώρα
  (przenośnie, przenośnia) dzieło jako wytwór talentu, pracy umysłowej
καρπός, σοδειά
  to, co wydała ziemia
έμβρυο
  zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju

quad /kwɔt/ (n)
όχημα παντός εδάφους, τετράτροχο
  (motoryzacja) pojazd terenowy podobny do motocykla na czterech kołach;

quiz /ɡvˈis/ (n)
κουίζ
  rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

rabarbar /raˈbarbar/ (n)
ραβέντι
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna łodyga rabarbaru (1.1)

rabin /ˈrabʲĩn/ (n)
ραβίνος, ραββίνος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

rachatłukum /ˌraxatˈwukũm/ (n)
λουκούμι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;

rachunek /raˈxũnɛk/ (n)
λογαριασμός
  spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową
  (bankowość, bankowy) konto w banku, przez które przeprowadza się operacje finansowe

racica /raˈʨ̑iʦ̑a/ (n)
χηλή
  (zoologia, zoologiczny) kopyto zwierząt parzystokopytnych, stanowiące rogową okrywę ostatniego członu trzeciego i czwartego palca;

racjonalizm /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥/ (n)
ρασιοναλισμός
  (filozofia, filozoficzny) pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu;

racjonalność /ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑/ (n)
ορθολογικότητα
  cecha tego, co racjonalne

raczej /ˈraʧ̑ɛj/ (adv)
μάλλον
  … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś decyzji, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że podejmie tę decyzję
  … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś opinii, ale bardziej przychyla się do jej potwierdzenia
  … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jego prawdziwości, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że jest prawdziwe

raczkować /raʧ̑ˈkɔvaʨ̑/ (v)
μπουσουλίζω, μπουσουλώ
  (potocznie, potoczny) o niemowlętach: poruszać się podpierając się na rękach i kolanach; chodzić na czworaka

rada /ˈrada/ (n)
επιτροπή
  grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu
συμβουλή
  wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji
συμβούλιο
  zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem

radar /ˈradar/ (n)
ραντάρ
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;

radio /ˈradʲjɔ/ (n)
ραδιόφωνο, ράδιο
  instytucja nadająca audycje za pomocą fal elektromagnetycznych
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do odbioru takich audycji;

radioaktywność /rˌadjɔaktˈɨvnɔɕtɕ/ (n)
ραδιοενέργεια
  (fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma

radioliza /ˌradʲjɔˈlʲiza/ (n)
ραδιόλυση
  (chemia, chemiczny) proces chemiczny zachodzący pod wpływem promieniowania jonizującego;

radioodbiornik /ˌradʲjɔːdˈbʲjɔrʲɲik/ (n)
ραδιοδέκτης
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odbioru sygnału radiowego;

radiostacja /ˌradʲjɔˈstaʦ̑ʲja/ (n)
ραδιοσταθμός
  urządzenie radiowe do nadawania, odbioru lub obu tych funkcji;

radioteleskop /rˌadjɔtɛlˈɛskɔp/ (n)
ραδιοτηλεσκόπιο
  (astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;

radioterapia /ˌradʲjɔtɛˈrapʲja/ (n)
ακτινοθεραπεία
  (medycyna, medyczny) leczenie za pomocą promieniowania jonizującego;

radiowóz /raˈdʲjɔvus/ (n)
περιπολικό, μπατσάδικο
  samochód policyjny;

radon /ˈradɔ̃n/ (n)
ραδόνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

radosny /raˈdɔsnɨ/ (adj)
χαρούμενος
  taki, który charakteryzuje się radością, ma dobry humor; nie jest smutny

radość /ˈradɔɕʨ̑/ (n)
χαρά
  uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

radykalizm /rˌadɨkˈalizm/ (n)
ριζοσπαστισμός
  postawa polegająca na bezkompromisowym dążeniu do zmian postrzeganych za jedyne słuszne

radykalnie /ˌradɨˈkalʲɲɛ/ (adv)
ριζοσπαστικά
  w sposób radykalny, nagły, zasadniczy, skrajny, gruntowny

radzić /ˈraʥ̑iʨ̑/ (v)
συμβουλεύω
  udzielać komuś rady
συμβουλεύομαι
  zwracać się do kogoś o poradę, zasięgać czyjejś rady, opinii

rafinacja /ˌrafʲĩˈnaʦ̑ʲja/ (n)
διύλιση
  oczyszczanie substancji w celu nadania im odpowiednich właściwości;

rafineria /ˌrafʲĩˈnɛrʲja/ (n)
διυλιστήριο
  zakład przemysłowy przeprowadzający oczyszczanie jakiegoś surowca

ragoût /raɡˈu/ (n)
ραγκού, ραγού
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typ gęstej potrawy przygotowywanej z kawałków mięsa duszonych w sosie z warzywami i różnymi dodatkami;

raj /raj/ (n)
παράδεισος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

raj na ziemi /ˈraj na‿ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
επίγειος παράδεισος
  wyjątkowo piękne miejsce

raj podatkowy /ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ/ (n)
φορολογικός παράδεισος
  (potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców;

rajd /rajt/ (n)
ράλι
  (sport, sportowy) kilkuetapowy wyścig;

rajstopy /rajˈstɔpɨ/ (n)
καλτσόν, καλσόν
  rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia;

rak /rak/ (n)
καρκίνος
  (medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego;
καραβίδα
  (zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów;

rakotwórczy /rˌakɔtfˈurtʃɨ/ (adj)
καρκινογόνος
  (medycyna, medyczny) przyczyniający się do powstawania raka

ramadan /rãˈmadãn/ (n)
ραμαζάνι
  dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego

ramię /ˈrãmʲjɛ/ (n)
ώμος
  (anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego
βραχίονας, μπράτσο
  (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym
  (potocznie, potoczny) cała kończyna górna
  w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę

ramię w ramię /ˈrãmʲjɛ ˈv‿rãmʲjɛ/ (adv)
δίπλα-δίπλα
  równo, bez różnicy w odległości

rana /ˈrãna/ (n)
πληγή, τραύμα
  (medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;

randka /ˈrãntka/ (n)
ραντεβού
  umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu

raniuszek /rãˈɲuʃɛk/ (n)
αιγίθαλος, μακρονούρης
  (ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem;

ranić /ˈrãɲiʨ̑/ (v)
πικραίνω, πληγώνω, προσβάλλω
  (przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość; urażać czyjeś uczucia
πληγώνω
  powodować kaleczenie
  zadać ranę
πληγώνομαι
  zadać ranę samemu sobie

ranny /ˈrãnːɨ/ (adj)
πρωινός
  mający miejsce o poranku; taki, który występuje na początku dnia
τραυματισμένος, πληγωμένος
  taki, który ma ranę

ranny /ˈrãnːɨ/ (n)
λαβωμένος, τραυματίας
  ten, kto jest ranny (1.1)

rano /ˈrãnɔ/ (adv)
πρωί
  wcześnie w ciągu dnia

rano /ˈrãnɔ/ (n)
πρωί
  wczesna pora dnia

raper /ˈrapɛr/ (n)
ράπερ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca muzyki rap

rapsod /rˈapsɔt/ (n)
ραψωδός
  (dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) wędrowny śpiewak recytujący poematy epickie

raróg /ˈraruk/ (n)
στεπογέρακο
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku raróg zwyczajny, Falco cherrug

raróg zwyczajny /ˈraruk/ (n)
στεπογέρακο
  (ornitologia, ornitologiczny) Falco cherrug, gatunek eurazjatyckiego ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych;

rasa /ˈrasa/ (n)
ράτσα, φυλή
  (zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek;

rasista /raˈɕista/ (n)
ρατσιστής
  zwolennik rasizmu

rasistka /raˈɕistka/ (n)
ρατσίστρια
  zwolenniczka rasizmu

rasistowski /ˌraɕiˈstɔfsʲci/ (adj)
ρατσιστικός
  związany z rasistą lub rasizmem; mający treść nawiązującą do rasizmu

rasizm /ˈraɕism̥/ (n)
ρατσισμός, φυλετισμός
  ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;

raszpla /ˈraʃpla/ (n)
άγγελος
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Squatina squatina, gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny raszplowatych; rekin o spłaszczonym ciele i dużych parzystych płetwach;
γκιόσα
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) obraźliwie o kobiecie, najczęściej brzydkiej, źle zbudowanej lub starszej
ξυλοφάγος, ράσπα
  (rzemiosło, rzemieślniczy) stalowy pilnik o grubych nacięciach

rata /ˈrata/ (n)
δόση
  (finanse, finansowy) część długu, którą trzeba zapłacić w określonym terminie

ratownik /raˈtɔvʲɲik/ (n)
ναυαγοσώστης
  osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku
ειδικευμένος στην παροχή πρώτος βοήθεια
  osoba uprawniona do udzielania pierwszej pomocy

ratunku /raˈtũnku/ (interjection)
βοήθεια
  wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia

ratyfikacja /rˌatɨfikˈatsja/ (n)
επικύρωση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy

raz /'razɨ/ /ras/ (cardinalNumeral)
ένα
  przy liczeniu jeden

raz /'razɨ/ /ras/ (n)
φορά, μερίδα
  jednostka jakiejś wielkości
περίπτωση
  okoliczność, ewentualność
φορά
  pojedyncza realizacja czynności

raz na wozie, raz pod wozem /ˈras na‿ˈvɔʑɛ ˈras pɔd‿ˈvɔzɛ̃m/ (proverb)
μια στο καρφί και μια στο πέταλο
  znaczące tyle co: czasem w życiu dzieje się lepiej, czasem gorzej

razem /ˈrazɛ̃m/ (adv)
μαζί
  (o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie

rdza /rʣ̑a/ (n)
ερυσίβη, σκωρίαση
  choroba powodowana przez rdzę (1.2)
σκουριά
  warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu;

rdzewieć /ˈrʣ̑ɛvʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
σκουριάζω
  (technologia, technika, techniczny) o metalu: niszczeć poprzez utlenianie się

rdzeń kręgowy /rdʑˈɛɲ krɛŋɡˈɔvɨ/ (n)
νωτιαίος μυελός
  (anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała

re /rɛ/ (n)
ρε
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwa solmizacyjna jednego z dźwięków;

reagować /ˌrɛaˈɡɔvaʨ̑/ (v)
αντιδρώ
  odpowiadać jakimś zachowaniem na daną sytuację

reakcja katalityczna /rɛˈakʦ̑ʲja ˌkatalʲiˈtɨʧ̑na/ (n)
καταλυτική αντίδραση
  (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna odbywająca się z udziałem katalizatora

reaktor /rɛˈaktɔr/ (n)
αντιδραστήρας
  (chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna;
  (fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;

reaktor katalityczny /rɛˈaktɔr ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ/ (n)
καταλύτης
  (motoryzacja) część układu wydechowego wszystkich współczesnych samochodów osobowych spełniająca funkcję pozasilnikowego systemu zmniejszania emisji szkodliwych składników spalin;

realizować /ˌrɛalʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
πραγματοποιώ, εκτελώ
  wcielać w życie, urzeczywistniać coś

rebeliant /rɛˈbɛlʲjãnt/ (n)
αντάρτης
  uzbrojony bojownik buntujący się przeciwko istniejącej władzy;

rebetiko /rˌɛbɛtʲˈikɔ/ (n)
ρεμπέτικο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) gatunek tradycyjnej wokalnej muzyki greckiej, z buzuki jako instrumentem wiodącym, a będącej miksem muzyki bizantyjskiej, zachodniej i orientalnej, zapoczątkowanej w XIX w. przez ludzi z biedoty miejskiej i marginesu społecznego;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny z gatunku (1.1)

recepcja /rɛˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja/ (n)
ρεσεψιόν
  (hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące
υποδοχή
  przyjmowanie gości w recepcji (1.1)

recepcjonista /rˌɛtsɛptsjɔɲˈista/ (n)
ρεσεψιονίστ, ρεσεψιονίστας
  osoba pracująca w recepcji, np. hotelu

recepcjonistka /ˌrɛʦ̑ɛpʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲistka/ (n)
ρεσεψιονίστ, ρεσεψιονίστα
  kobieta, która pracuje w recepcji

recital /rɛtɕˈital/ (n)
ρεσιτάλ
  występ artysty muzycznego stanowiący cały program koncertu;

recykling /rɛtsˈɨkliŋk/ (n)
ανακύκλωση
  wykorzystanie odpadów technologicznych i surowców wtórnych w przemyśle;

recytacja /rˌɛtsɨtˈatsja/ (n)
απαγγελία
  wydeklamowanie utworu literackiego

reda /rˈɛda/ (n)
ράδα
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;

redakcja /rɛdˈaktsja/ (n)
σύνταξη
  czynność poprawiania, korygowania tekstu pod względem merytorycznym i stylistycznym

referencja /ˌrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
αναφορά
  (informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;

referendum /ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm/ (n)
δημοψήφισμα
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

reformować /rˌɛfɔrmˈɔvatɕ/ (v)
μεταρρυθμίζω, αναμορφώνω
  dokonywać reformy

refrakcja /rɛfˈrakʦ̑ʲja/ (n)
διάθλαση, διάθλαση του φωτός
  (fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka;

regaty /rɛˈɡatɨ/ (n)
ιστιοπλοϊκοί αγώνες, κωπηλατικοί αγώνες, λεμβοδρομία
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyścig łodzi lub statków;

regent /ˈrɛɡɛ̃nt/ (n)
αντιβασιλέας
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;

regionalizacja /ˌrɛɟɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
περιφερειοποίηση
  (urzędowy) podział na regiony

regularny /ˌrɛɡuˈlarnɨ/ (adj)
κανονικός
  (gramatyka) posiadający typową odmianę
τακτικός
  powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

reimport /rɛˈ<sup>j</sup>ĩmpɔrt/ (n)
επανεισαγωγή
  (ekonomia, ekonomiczny) wwóz własnego, przedtem wyeksportowanego towaru z zagranicy;

reinkarnacja /ˌrɛ<sup>j</sup>ĩŋkarˈnaʦ̑ʲja/ (n)
μετενσάρκωση, μετεμψύχωση
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;

reja /rˈɛja/ (n)
αντένα
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) poziome drzewce żaglowca;

rejs /rˈɛjs/ (n)
κρουαζιέρα
  (morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

rekin /ˈrɛcĩn/ (n)
καρχαρίας, σκυλόψαρο, σκύλος
  (ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;

reklama /rɛkˈlãma/ (n)
διαφήμιση
  informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;

rekonstrukcja /rˌɛkɔnstrˈuktsja/ (n)
ανακατασκευή
  odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana

rekuperator /ˌrɛkupɛˈratɔr/ (n)
εναλλάκτης θερμότητα
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj wymiennika ciepła, w którym jest wykorzystywane ciepło odprowadzanych gazów

religia /rɛˈlʲiɟja/ (n)
θρησκεία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;

religijny /ˌrɛlʲiˈɟijnɨ/ (adj)
θρησκευτικός
  dotyczący religii, opisujący religię
θρήσκος, θρησκευτικός
  postępujący zgodnie z zasadami religii

relikwia /rɛlˈikfja/ (n)
λείψανο
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;

remis /ˈrɛ̃mʲis/ (n)
ισοπαλία
  wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta

renesans /rɛnˈɛsans/ (n)
Αναγέννηση
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI;

renesansowy /ˌrɛ̃nɛsãw̃ˈsɔvɨ/ (adj)
αναγεννησιακός
  (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) dotyczący renesansu, występujący w epoce renesansu; będący w takim stylu

renifer /rɛ̃ˈɲifɛr/ (n)
τάρανδος
  (zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

renoma /rɛ̃ˈnɔ̃ma/ (n)
φήμη, υπόληψη
  sława, dobra opinia o kimś lub o czymś

reorientacja /ˌrɛɔrʲjɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
αναπροσανατολισμός
  zmiana orientacji, kierunku dążeń

repatriacja /ˌrɛpaˈtrʲjaʦ̑ʲja/ (n)
παλιννόστηση
  (książkowy) powrót do ojczystego kraju;

repertuar /ˌrɛpɛrˈtu<sup>w</sup>ar/ (n)
ρεπερτόριο
  zestaw utworów grany w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie
  zestaw utworów opanowanych przez danego artystę

reportaż /rɛpˈɔrtaʃ/ (n)
ρεπορτάζ
  (literacko) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

reporter /rɛˈpɔrtɛr/ (n)
ρεπόρτερ
  dziennikarz przygotowujący materiały prasowe i sprawozdania z bieżących wydarzeń

reprezentacja /ˌrɛprɛzɛ̃nˈtaʦ̑ʲja/ (n)
αντιπροσωπεία
  grupa osób, które występują w czyimś imieniu

reprezentant /ˌrɛprɛˈzɛ̃ntãnt/ (n)
διεθνής
  (sport, sportowy) zawodnik wchodzący w skład reprezentacji kraju

republika /rɛˈpublʲika/ (n)
δημοκρατία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;

republika bananowa /rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva/ (n)
μπανανία
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) małe, niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone przez dyktatora lub reżim wojskowy;

reputacja /ˌrɛpuˈtaʦ̑ʲja/ (n)
φήμη, υπόληψη
  opinia o kimś, dobre imię

respekt /ˈrɛspɛkt/ (n)
σεβασμός
  szacunek, poważanie

restauracja /ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja/ (n)
αποκατάσταση
  (budownictwo) odnowienie, odbudowanie
εστιατόριο
  (gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie;

restrukturyzacja /ˌrɛstrukturɨˈzaʦ̑ʲja/ (n)
αναδιάρθρωση, αναδόμηση
  (ekonomia, ekonomiczny) zmiana struktury czegoś; wprowadzanie zmian w rozmieszczeniu majątku i organizacji zarządzania nim, zwykle w odniesieniu do gospodarki kraju lub przedsiębiorstwa;

reszka /ˈrɛʃka/ (n)
γράμματα
  strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety

reszta /ˈrɛʃta/ (n)
υπόλοιπο
  (matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;
  elementy, które zostały
ρέστα
  przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać

retsina /rɛtɕˈina/ (n)
ρετσίνα
  (spożywczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;

reumatolog /ˌrɛwmaˈtɔlɔk/ (n)
ρευματολόγος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób reumatycznych

reumatyk /rɛwmˈatɨk/ (n)
ρευματικός
  osoba cierpiąca na reumatyzm

rewidować /ˌrɛvʲiˈdɔvaʨ̑/ (v)
ερευνώ, ψάχνω
  przeszukiwać w poszukiwaniu czegoś nielegalnego

rewolucja /ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja/ (n)
επανάσταση
  gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;
  (przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany

rewolucja październikowa /rˌɛvɔlˈutsja pˌaʑdʑɛrɲikˈɔva/ (n)
οκτωβριανή επανάσταση
  (historia, historyczny, historycznie) zbrojny przewrót dokonany w Rosji w 1917 roku, w którego wyniku władzę w tym kraju przejęli bolszewicy;

rewolucjonistka /ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲistka/ (n)
επαναστάτισσα, επαναστάτρια
  kobieta, uczestniczka lub zwolenniczka rewolucji

rewolucyjny /ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
επαναστατικός
  dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami
  przynoszący duże zmiany, przełamujący skostniałe struktury

rewolwer /rɛˈvɔlvɛr/ (n)
περίστροφο, ρεβόλβερ
  ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

rezeda /rɛˈzɛda/ (n)
ρεζεντά, ώχρα
  (botanika, botaniczny) Reseda liczący około 30 gatunków rodzaj roślin z rodziny rezedowatych;

rezerwa /rɛzˈɛrva/ (n)
απόθεμα
  zapas czegoś

rezerwuar /ˌrɛzɛrˈvu<sup>w</sup>ar/ (n)
δεξαμενή, υδροταμιευτήρας
  (książkowy) zbiornik do przechowywania cieczy lub gazów;

rezultat /rɛˈzultat/ (n)
αποτέλεσμα, έκβαση
  wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania

reżyser /rɛˈʒɨsɛr/ (n)
σκηνοθέτης
  realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej;

ring /rʲĩŋk/ (n)
παλαίστρα
  (przenośnie, przenośnia) miejsce, pole (również niematerialne), w którym odbywa się starcie, walka
ριγκ, ρινγκ
  (sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;

ro /rɔ/ (n)
ρο, ρω
  nazwa siedemnastej litery alfabetu greckiego, ρ;

robaczywy /rˌɔbatʃˈɨvɨ/ (adj)
σκουληκιάρης, σκουληκιάρικος, σκουληκιασμένος
  pełen robaków lub nadjedzony przez robaki

robak /ˈrɔbak/ (n)
σκουλήκι
  (zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;

robić loda /ˈrɔbʲiʨ̑ ˈlɔda/ (v)
κάνω πίπα
  (wulgarnie, wulgaryzm) wykonywać fellatio, dokonywać oralnej stymulacji penisa

robić na drutach /ˈrɔbʲiʨ̑ na‿ˈdrutax/ (v)
πλέκω
  wykonywać robotę dzianą na drutach; dziać

robić w gacie ze strachu /ˈrɔbʲiʥ̑ ˈv‿ɡaʨ̑ɛ zɛ‿ˈstraxu/ (v)
κλάνω μαλλί, κλάνω πατάτες
  (potocznie, potoczny) bardzo się bać, być przerażonym

robot /ˈrɔbɔt/ (n)
ρομπότ
  (technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;
  (przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie

robota /rɔˈbɔta/ (n)
δουλειά, εργασία
  (potocznie, potoczny) zespół czynności podejmowanych w celu wykonania czegoś

robotnica /ˌrɔbɔtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
εργάτρια
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezpłodna samica pszczoły, mrówki lub termita, która wykonuje wszystkie prace
  kobieta, która zawodowo pracuje fizycznie, zwykle w fabryce

robotnik /rɔˈbɔtʲɲik/ (n)
εργάτης
  pracownik wykonujący pracę fizyczną

robotyka /rɔˈbɔtɨka/ (n)
ρομποτική
  nauka zajmująca się projektowaniem i zastosowaniem robotów, ich mechaniką i sterowaniem;

rocha /ˈrɔxa/ (n)
άγγελος, καρκάνι, κιθάρα, ρίνα, ρινόβατος, σαλάχι
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Rhinobatos rhinobatos, rodzaj ryby;

rocznica /rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
επέτειος
  dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

roczny /ˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
μονοετής
  mający, liczący jeden rok
ετήσιος
  trwający przez rok
  obejmujący czas roku

rodak /rˈɔdak/ (n)
συμπατριώτης
  człowiek pochodzący z tego samego narodu
συντοπίτης, συχωριανός
  człowiek pochodzący z tej samej okolicy, regionu

rodyjski /rɔˈdɨjsʲci/ (adj)
ροδιακός, ρόδιος
  dotyczący Rodosu, związany z Rodosem, pochodzący z Rodosu

rodzaj /ˈrɔʣ̑aj/ (n)
γένος, είδος
  (biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny;
γένος
  (gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;
είδος
  typ, odmiana, gatunek

rodzaj męski /ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci/ (n)
αρσενικό γένος
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj nijaki /ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci/ (n)
ουδέτερο γένος
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj żeński /ˈrɔʣ̑aj ˈʒɛ̃j̃sʲci/ (n)
θηλυκό γένος
  (gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzajnik /rɔˈʣ̑ajɲik/ (n)
άρθρο
  (gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

rodzajnik nieokreślony /rɔˈʣ̑ajɲic ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ/ (n)
αόριστο άρθρο
  (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach wieloznacznych (np. nie odnoszących się do konkretnego przedmiotu lub osoby)

rodzajnik określony /rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ/ (n)
οριστικό άρθρο
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych

rodzice /rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ/ (n)
γονείς
  ojciec i matka

rodzicielstwo /ˌrɔʥ̑iˈʨ̑ɛlstfɔ/ (n)
πατρότητα
  bycie rodzicem

rodzina /rɔˈʥ̑ĩna/ (n)
οικογένεια
  rodzice wraz z ich dziećmi
  (biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju;

rodzinny /rɔˈʥ̑ĩnːɨ/ (adj)
οικογενειακός
  związany z rodziną, dotyczący rodziny

rodzić /ˈrɔʥ̑iʨ̑/ (v)
γεννώ
  (fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat
γεννιέμαι
  (przenośnie, przenośnia) powstawać, brać początek
  przychodzić na świat

rodzynek /rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk/ (n)
σταφίδα
  suszone winogrono

roentgen /ˈrɛ̃ndɡɛ̃n/ (n)
ρεντγκένιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111;

rogal /ˈrɔɡal/ (n)
κουλουράκι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo w kształcie półksiężyca;

rogówka /rɔɡˈufka/ (n)
κερατοειδής χιτώνας, κερατοειδής
  (anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej;

rojalistyczny /rˌɔjalistˈɨtʃnɨ/ (adj)
βασιλικός
  związany z rojalizmem

rok /rɔk/ (n)
χρόνος, έτος
  czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

rok kalendarzowy /rˈɔk kˌalɛndaʒˈɔvɨ/ (n)
ημερολογιακό έτος
  odstęp czasu między godz. 00:00 1 stycznia a godz. 24:00 31 grudnia tego samego roku

rok przestępny /ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ/ (n)
δίσεκτο έτος, δίσεκτη χρονιά
  (astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni;

rok świetlny /ˈrɔc ˈɕfʲjɛtl̥nɨ/ (n)
έτος φωτός
  (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku;

rokoko /rɔkˈɔkɔ/ (n)
ροκοκό
  (historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;

rolnictwo /rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
γεωργία
  (rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

rolnik /ˈrɔlʲɲik/ (n)
αγρότης, καλλιεργητής
  osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

romantyczny /ˌrɔ̃mãnˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
ρομαντικός
  (potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski
  związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm

romantyzm /rɔ̃ˈmãntɨsm̥/ (n)
ρομαντισμός
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu;

romb /rɔ̃mp/ (n)
ρόμβος
  (geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych;

ropa /ˈrɔpa/ (n)
πύον
  (medycyna, medyczny) wydzielina wydobywająca się z zainfekowanej rany o żółtawym zabarwieniu
πετρέλαιο
  (potocznie, potoczny) ropa naftowa
  (potocznie, potoczny) rodzaj paliwa do silnika diesla

ropieć /rˈɔpʲɛtɕ/ (v)
βγάζω πύον
  (medycyna, medyczny) wydzielać ropę

ropień /ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
απόστημα
  zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne

ropniak /rˈɔpɲʲak/ (n)
εμπύημα
  (medycyna, medyczny) patologiczne nagromadzenie ropy w jamie ciała;

ropociąg /rɔˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
πετρελαιαγωγός
  (technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu ropy naftowej

ropucha /rɔˈpuxa/ (n)
φρύνος
  (herpetologia, herpetologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

rosa /ˈrɔsa/ (n)
δροσιά
  krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

rosomak /rɔˈsɔ̃mak/ (n)
αδηφάγος, γούλβεριν
  (zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

rosyjska ruletka /rɔˈsɨjska ruˈlɛtka/ (n)
ρώσικη ρουλέτα
  rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni;

rosyjski /rɔˈsɨjsʲci/ (adj)
ρωσικός
  dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

rosyjski /rɔˈsɨjsʲci/ (n)
ρωσικά
  język urzędowy Rosji;

roszada /rɔˈʃada/ (n)
ροκέ
  (szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru;

router /rɔˈutɛr/ (n)
δρομολογητής
  (informatyka, informatyczny) urządzenie sieciowe łączące ze sobą użytkowników różnych sieci, pełniące rolę węzła komunikacyjnego;

rower /ˈrɔvɛr/ (n)
ποδήλατο
  jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

rowerowy /ˌrɔvɛˈrɔvɨ/ (adj)
ποδηλατικός
  dotyczący rowerów, tematycznie związany z rowerami, charakterystyczny dla rowerów

rowerzysta /ˌrɔvɛˈʒɨsta/ (n)
ποδηλάτης
  osoba poruszająca się za pomocą roweru

rowerzystka /ˌrɔvɛˈʒɨstka/ (n)
ποδηλάτισσα
  kobieta, która jedzie na rowerze

rozbieżność /rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑/ (n)
απόκλιση, διαφωνία
  różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności

rozbitek /rɔzˈbʲitɛk/ (n)
ναυαγός
  osoba ocalała z katastrofy statku;

rozdział /ˈrɔʑʥ̑aw/ (n)
κεφάλαιο
  (drukarstwo, drukarski) każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis

rozdzielanie /ˌrɔʑʥ̑ɛˈlãɲɛ/ (n)
μοίρασμα, μοιρασιά
  (rzeczownik odczasownikowy) od: rozdzielać, rozdawanie, podzielanie czegoś między grupę ludzi

rozdzierać szaty /rɔʑˈʥ̑ɛraʨ̑ ˈʃatɨ/ (v)
διαρρηγνύω τα ιμάτιά μου
  wyrażać przesadny żal, przesadne oburzenie (z powodu kogoś, czegoś)

rozdziewiczanie /rˌɔzdʑɛvitʃˈaɲʲɛ/ (n)
διακόρευση, ξεπαρθένεμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: rozdziewiczać

rozgrzeszenie /ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
άφεση
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;

rozgwiazda /rɔzˈɡvʲjazda/ (n)
αστερίας
  (zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

rozkaz /ˈrɔskas/ (n)
διαταγή, εντολή
  polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

rozkoszować się /ˌrɔskɔˈʃɔvaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
ηδονίζομαι
  odczuwać dużą przyjemność, doznawać rozkoszy z jakiego powodu

rozkwit /ˈrɔskfʲit/ (n)
άνθηση, ακμή
  (przenośnie, przenośnia) pełnia rozwoju czegoś
άνθηση, ανθοφορία
  rozwijanie się pączka w kwiat

rozkład jazdy /ˈrɔskwatʲ ˈjazdɨ/ (n)
ωράριο
  lista z godzinami odjazdów i przyjazdów jakichś środków transportu w danym miejscu;

rozkładany /ˌrɔskwaˈdãnɨ/ (adj)
περιαιρετός
  rozkładalny, mogący zostać rozłożonym

rozmaryn /rɔzˈmarɨ̃n/ (n)
αρισμαρί, δεντρολίβανο
  (botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

rozminowywać /ˌrɔzmʲĩnɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
ναρκαλιεύω, ναρκοσυλλέγω
  wykrywać i unieszkodliwiać miny wybuchowe

rozmowa /rɔzˈmɔva/ (n)
κουβέντα
  ustna wymiana zdań

rozmówca /rɔzmˈuftsa/ (n)
συνομιλητής
  osoba, z którą się rozmawia, partner w rozmowie

rozmówki /rɔzˈmufʲci/ (n)
διάλογος
  niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce

rozpacz /ˈrɔspaʧ̑/ (n)
απελπισία, απόγνωση
  silne uczucie wyrażające bezsilność i zwątpienie

rozpowiadać /rˌɔspɔvʲˈadatɕ/ (v)
διαδίδω, διασπείρω, μακρηγορώ, μακρολογώ
  dzielić się wiadomościami z wszystkimi

rozpoznawać /rˌɔspɔznˈavatɕ/ (v)
εκδικάζω, επιλαμβάνομαι
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badać, rozpatrywać
αναγνωρίζω, εξετάζω
  identyfikować kogoś lub coś, wyróżniając spośród innych; badając, stwierdzić, określić coś

rozpusta /rɔspˈusta/ (n)
ακολασία, κραιπάλη
  brak moralności w sferze seksualnej

rozpustnik /rɔsˈpustʲɲik/ (n)
πόρνος
  (przestarzałe, przestarzały) mężczyzna oddający się rozpuście

rozpuszczalnik /rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik/ (n)
διαλυτικό
  (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał

rozpuszczalny /rˌɔspuʃtʃˈalnɨ/ (adj)
ευδιάλυτος
  taki, który można rozpuścić

rozrywka /rɔzˈrɨfka/ (n)
διασκέδαση
  działanie, które służy zabawie, przyjemności, wypoczynkowi

rozrzutnica /rˌɔzʒutɲˈitsa/ (n)
σκορπαλευρού
  kobieta trwoniąca majątek

rozrzutność /rɔzʒˈutnɔɕtɕ/ (n)
κατασπατάληση, σπατάλη
  cecha tego, co rozrzutne; cecha tych, którzy są rozrzutni

rozsądny /rɔsˈːɔ̃ndnɨ/ (adj)
λογικός, μετρημένος, μυαλωμένος
  taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny

roztargnienie /rˌɔstarɡɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
αφηρημάδα
  nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne

roztargniony /ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ/ (adj)
απρόσεκτος, αφηρημένος
  nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może skoncentrować się

roztwór /ˈrɔstfur/ (n)
διάλυμα
  (chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;

rozumieć /rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
καταλαβαίνω
  pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

rozważać /rɔzˈvaʒaʨ̑/ (v)
υπολογίζω
  (książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując

rozwiązanie /ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ/ (n)
λευτεριά
  poród, przyjście dziecka na świat
διάλυση
  przerwanie jakiejś działalności; rezygnacja z tworzonego wcześniej związku (lub relacji, grupy)
λύση
  załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania
  konsekwencja, wynik poszukiwań
  zaprojektowanie lub zrealizowanie planów architektonicznych, artystycznych
  (matematyka, matematyczny) wynik

rozwód /ˈrɔzvut/ (n)
διαζύγιο
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

rozłóg /ˈrɔzwuk/ (n)
καταβολάδα
  (botanika, botaniczny) wydłużone pędy niektórych roślin, które płożą się – pod lub tuż nad powierzchnią ziemi;

roślina /rɔɕˈlʲĩna/ (n)
φυτό
  (botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

roślina oleista /rɔɕˈlʲĩna ˌɔlɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
ελαιούχο φυτό
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina dostarczająca oleju;

roślinność /rɔɕˈlʲĩnːɔɕʨ̑/ (n)
βλάστηση
  wszystkie rośliny danego terenu

roślinny /rɔɕˈlʲĩnːɨ/ (adj)
φυτικός
  taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny

roślinożerny /ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ/ (adj)
φυτοφάγος, χορτοφάγος
  (zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny

rożen /ˈrɔʒɛ̃n/ (n)
σούβλα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pręt z metalu do opiekania mięsa nad ogniem

rożeniec /rɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
σουβλοπάπια
  (ornitologia, ornitologiczny) Anas acuta, duży ptak wodny gniazdujący na lądzie;

rtęć /r̥tɛ̃ɲʨ̑/ (n)
υδράργυρος
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

rubid /ˈrubʲit/ (n)
ρουβίδιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

rubin /ˈrubʲĩn/ (n)
ρουμπίνι
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;

ruch /rux/ (n)
κίνηση
  (fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie;
  gest, ruszenie częścią ciała
  w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka
  sposób poruszania się na drodze
κίνηση, κίνημα
  grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego

ruchliwy /ruxlˈivɨ/ (adj)
ζωντανός
  będący w nieustannym ruchu

ruchomy /ruˈxɔ̃mɨ/ (adj)
κινητός
  poruszający się

ruchomy chodnik /ruˈxɔ̃mɨ ˈxɔdʲɲik/ (n)
κινούμενο πεζοδρόμιο
  urządzenie do poziomego transportu ludzi;

rudzik /ˈruʥ̑ik/ (n)
κοκκινολαίμης
  (ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;

rufa /ˈrufa/ (n)
πρύμνη, πρύμη
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku;

rufa pawężowa /ˈrufa ˌpavɛ̃w̃ˈʒɔva/ (n)
πρύμνη με καθρέπτη
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rufa prostopadła do lustra wody

rugby /`rʌgbɪ/ /ˈruɡbɨ/ (n)
ράγκμπι
  (sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki;

ruina /ruˈ<sup>j</sup>ĩna/ (n)
ερείπιο
  mocno zniszczona, opuszczona konstrukcja, zwykle budowla

rukola /ruˈkɔla/ (n)
ρόκα
  (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) rokietta siewna, roślina warzywna i przyprawowa
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z pikantnych liści rokietty siewnej

rum /rũm/ (n)
ρούμι
  (spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej;

rumianek /rũˈmʲjãnɛk/ (n)
χαμομήλι
  (botanika, botaniczny) Matricaria, roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;

rumpel /rˈumpɛl/ (n)
λαγουδέρα
  najprostsze urządzenie sterowe służące do poruszania sterem jednostki pływającej, w postaci kilkumetrowego ramienia

rumuński /rũˈmũj̃sʲci/ (adj)
ρουμανικός
  pochodzący z Rumunii, dotyczący Rumunii lub Rumunów

rupia /ˈrupʲja/ (n)
ρουπία
  (jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;

rupieć /ˈrupʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
σακαράκα, σαράβαλο
  stary, zepsuty przedmiot

rura /ˈrura/ (n)
σωλήνας, σωλήνα
  przewód do transportu płynów;

ruszać /ˈruʃaʨ̑/ (v)
κινώ
  wprawiać w ruch lub utrzymywać w ruchu, powodować wykonanie ruchu

ruszt /ruʃt/ (n)
σχάρα
  część urządzenia do spalania (pieca lub kotła), a także grilla, pod którą umieszcza się paliwo

rusztowanie /ˌruʃtɔˈvãɲɛ/ (n)
σκαλωσιά
  (technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;

ruten /ˈrutɛ̃n/ (n)
ρουθήνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44;

rutyna /ruˈtɨ̃na/ (n)
ρουτίνα
  monotonia, nuda, brak zmian
  postępowanie według utartych szablonów

rwa kulszowa /ˈrva kulˈʃɔva/ (n)
ισχιαλγία
  (medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z uciskiem na nerwy rdzeniowe tworzące nerw kulszowy;

rwandyjski /rvãnˈdɨjsʲci/ (adj)
ρουαντέζικος
  odnoszący się do państwa Rwanda

rwać /rvaʨ̑/ (v)
βγάζω
  (pospolicie) uwodzić, podrywać
τρώω
  boleć w uciążliwy, długotrwały sposób
σκίζω, σχιζω
  szarpiąc dzielić coś na części
αποσπώ, βγάζω
  wydobywać, wyrywać

ryba /ˈrɨba/ (n)
ψάρι
  (spożywczy) mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem;
ψάρι, ιχθύς
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie;

rybaczki /rɨbˈatʃki/ (n)
ψαράδικο
  spodnie z nogawkami skróconymi pod kolanami

rybitwa /rɨˈbʲitfa/ (n)
γλάρονο
  (ornitologia, ornitologiczny) przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych;

rybka /ˈrɨpka/ (n)
ψαράκι
  (zdrobniale) od: ryba

rybołów /rɨˈbɔwuf/ (n)
θαλασσαετός
  (ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru;

rycerz /ˈrɨʦ̑ɛʃ/ (n)
ιππότης
  (historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;

rydz /rɨʦ̑/ (n)
λακτάριος ο νόστημος
  (potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny z gatunku Lactarius deliciosus, mleczaj rydz, z koncentrycznymi pasami na kapeluszu;

rynek pieniężny /ˈrɨ̃nɛk pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒnɨ/ (n)
αγορά χρήματος, χρηματαγορά
  (ekonomia, ekonomiczny) rynek transakcji krótkoterminowych o terminie realizacji nie dłuższym niż rok;

rysować /rɨˈsɔvaʨ̑/ (v)
σχεδιάζω
  tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia
ζωγραφίζω
  opisywać coś obrazowo, w plastyczny sposób
χαράζω
  robić rysy na jakiejś twardej powierzchni

rysownik /rɨˈsɔvʲɲik/ (n)
σχεδιαστής
  ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

rytmiczność /rɨtmˈitʃnɔɕtɕ/ (n)
ρυθμικότητα
  cecha tego, co rytmiczne

rytuał /rɨˈtu<sup>w</sup>aw/ (n)
τελετουργικό, τελετουργία
  (antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;

rywal /rˈɨval/ (n)
αντίπαλος
  osoba, która konkuruje w czymś

rywalizować /rˌɨvalizˈɔvatɕ/ (v)
αγωνίζομαι
  ubiegać się o pierwszeństwo lub o zdobycie czegoś

ryś /rɨɕ/ (n)
λύγκας
  (zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu;

ryż /rɨʃ/ (n)
ρύζι, όρυζα
  (botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;
  (handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)

ryży /ˈrɨʒɨ/ (adj)
κοκκινομάλλικος
  (potocznie, potoczny) rudy

ryży /ˈrɨʒɨ/ (n)
κοκκινομάλλης
  (potocznie, potoczny) mężczyzna mający ryże (1.1) włosy

rzadki /ˈʒatʲci/ (adj)
αραιός
  o elementach rozmieszczonych we względnie dużych odstępach
νερουλός
  półpłynny, mający półpłynną konsystencję
σπάνιος
  zachodzący rzadko

rzadko /ˈʒatkɔ/ (adv)
αραιά
  o elementach w zbiorze: daleko od siebie
σπάνια
  prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami

rzeczka /ˈʒɛʧ̑ka/ (n)
ποταμάκι, ρυάκι
  (hydrologia, hydrologiczny) (zdrobniale) mała rzeka
  (hydrologia, hydrologiczny) wąska rzeka

rzecznik /ʒˈɛtʃɲik/ (n)
εισηγητής
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;

rzeczny /ˈʒɛʧ̑nɨ/ (adj)
ποτάμιος, ποταμίσιος
  odnoszący się do rzeki, związany z rzeką

rzeczownik /ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik/ (n)
ουσιαστικό
  (gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;

rzeczownik własny /ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲiɡ ˈvwasnɨ/ (n)
κύριο όνομα
  (gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego

rzeczywistość /ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑/ (n)
πραγματικότητα
  prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie
  realistyczność, świat realny

rzeka /ˈʒɛka/ (n)
ποταμός, ποτάμι
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi;

rzemień /ʒˈɛmjɛɲ/ (n)
ιμάντας, λουρί
  pasek z odpowiednio wyprawionej grubej skóry używany do wiązania, mocowania czegoś;

rzemieślnik /ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik/ (n)
βιοτέχνης, τεχνίτης
  osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)

rzepak /ˈʒɛpak/ (n)
ελαιοκράμβη
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;

rzepka /ʒˈɛpka/ (n)
επιγονατίδα
  (anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka

rzeź /ʒɛɕ/ (n)
σφαγή
  brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień)

rzeź niewiniątek /ˈʒɛɕ ˌɲɛvʲĩˈɲɔ̃ntɛk/ (idiom)
σφαγείο
  (żartobliwie) sprawdzian, egzamin, którego większość uczestników nie zdaje

rzeź niewiniątek /ˈʒɛɕ ˌɲɛvʲĩˈɲɔ̃ntɛk/ (n)
σφαγή των νηπίων
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiorowy mord dokonany na niemowlętach w Betlejem i okolicy na rozkaz Heroda, w celu pozbycia się narodzonego Zbawiciela;

rzeźba /ˈʒɛʑba/ (n)
γλυπτική
  (sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;

rzeźbić /ˈʒɛʑbʲiʨ̑/ (v)
γλύφω
  wycinać w czymś, nadając określony kształt

rzeźnia /ˈʒɛʑɲa/ (n)
αιματοχυσία, σφαγή
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) akt masowego, okrutnego zabijania
σφαγείο
  miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso;

rzeźnik /ˈʒɛʑɲik/ (n)
σφαγέας
  człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa

rzeżucha /ʒɛˈʒuxa/ (n)
κάρδαμο
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni;
  (botanika, botaniczny) niejadalna roślina zielna z rodziny kapustowatych (Cardamine L.);

rzeżączka /ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
βλεννόρροια
  (medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna;

rzodkiewka /ʒɔtʲˈcɛfka/ (n)
ραπάνι
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach;

rzut /ʒut/ (n)
ρίψη
  wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą

rzut dyskiem /ˈʒud ˈːɨsʲcɛ̃m/ (n)
δισκοβολία
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość;

rzut karny /ˈʒut ˈkarnɨ/ (n)
πέναλτι
  (sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

rzut młotem /ˈʒut ˈmwɔtɛ̃m/ (n)
σφυροβολία
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;

rzut oszczepem /ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m/ (n)
ακοντισμός
  (sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;

rzut rożny /ˈʒut ˈrɔʒnɨ/ (n)
κόρνερ, χτύπημα κόρνερ
  (sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska;

rzutnik /ˈʒutʲɲik/ (n)
προβολέας
  urządzenie służące do wyświetlania slajdów, np. filmów lub prezentacji

rzygać /ˈʒɨɡaʨ̑/ (v)
ξερνώ, εμώ, κάνω εμετό, ξερνάω
  (grubiański, grubiańsko) wymiotować

rzymianin /ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn/ (n)
Ρωμαίος
  mieszkaniec Rzymu

rzymianka /ʒɨ̃ˈmʲjãnka/ (n)
Ρωμαία
  mieszkanka Rzymu (miasta)

rzymski /ˈʒɨ̃msʲci/ (adj)
ρωμαϊκός
  odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu
  odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu

rzymskokatolicki /ʒˌɨmskɔkˌatɔlˈitski/ (adj)
ρωμαιοκαθολικός
  dotyczący Kościoła łacińskiego, związany z Kościołem obrządku łacińskiego

rząd /ʒɔ̃nt/ (n)
κυβέρνηση
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;
σειρά, αράδα
  grupa ludzi lub elementów umieszczona obok siebie jeden za drugim
διακυβέρνηση
  sprawowanie władzy

rządowy /ʒɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
κυβερνητικός
  związany z rządem, wywodzący się z rządu

rzęsa /ˈʒɛ̃w̃sa/ (n)
βλεφαρίδα
  (anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;

róg /ruk/ (n)
κέρατο, κερατίνη
  (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;

róg mgłowy /ˈruk ˈmɡwɔvɨ/ (n)
μπουρού, σειρήνα ομίχλης
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie emitujące silne sygnały dźwiękowe podczas mgły dla ułatwienia nawigacji

róg obfitości /ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕʨ̑i/ (idiom)
κέρας της Αμάλθειας
  (książkowy) źródło niekończących się dóbr; bogactwo, obfitość

rój /ruj/ (n)
σμήνος
  duża grupa latających owadów lub (rzadziej) małych ptaków

rówieśnik /ruˈvʲjɛ̇ɕɲik/ (n)
συνηλικιώτης, συνομήλικος
  osoba w tym samym wieku

równanie /ruvˈnãɲɛ/ (n)
εξίσωση
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości

również /ˈruvʲɲɛʃ/ (particle)
επίσης, και
  …używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych też, także

równik /ˈruvʲɲik/ (n)
ισημερινός
  (astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

równina /ruvʲˈɲĩna/ (n)
πεδιάδα
  (geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren;

równocześnie /ˌruvnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ/ (adv)
ταυτόχρονα, παράλληλα, συγχρόνως, συνάμα
  w tym samym czasie; jednocześnie

równolegle /ˌruvnɔˈlɛɡlɛ/ (adv)
παράλληλα
  o położeniu w przestrzeni: w sposób równo odległy na całej swojej długości

równoległobok /ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk/ (n)
παραλληλόγραμμο
  (geometria) płaska, zamknięta figura geometryczna o dwóch parach równoległych boków;

równoległościan /rˌuvnɔlɛɡwˈɔɕtɕan/ (n)
παραλληλεπίπεδο
  (geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków);

równoległy /ˌruvnɔˈlɛɡwɨ/ (adj)
παράλληλος
  jednakowo odległy od czegoś na całej swej długości

równoleżnik /rˌuvnɔlˈɛʒɲik/ (n)
παράλληλος
  (geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;

równonoc /ruvˈnɔ̃nɔʦ̑/ (n)
ισημερία
  (astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;

równonoc jesienna /ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ʲ jɛ̇ˈɕɛ̃nːa/ (n)
φθινοπωρινή ισημερία
  (astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny;

równonoc wiosenna /ruvˈnɔ̃nɔʣ̑ vʲjɔˈsɛ̃nːa/ (n)
εαρινή ισημερία
  (astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy;

równouprawnienie /rˌuvnɔˌupravɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
ισονομία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw

równowaga /ˌruvnɔˈvaɡa/ (n)
ευστάθεια, ισορροπία
  spokój i opanowanie
ισορροπία
  stabilny stan jakiegoś układu

równość /ˈruvnɔɕʨ̑/ (n)
ισότητα
  (matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)
  brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)
  cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)
λειότητα
  gładkość na powierzchni

rózga /ˈruzɡa/ (n)
βέργα, βίτσα
  cienka, elastyczna, bezlistna gałązka

rózgi /ˈruzʲɟi/ (n)
μαστίγωση
  (przestarzałe, przestarzały) kara przez bicie rózgą

rózgi liktorskie /ˈruzʲɟi lʲikˈtɔrsʲcɛ/ (n)
φάσκες
  (historia, historyczny, historycznie) wiązka rózg noszona przez liktorów jako symbol ich władzy;

róża /ˈruʒa/ (n)
τριανταφυλλιά, ροδή
  (botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
ερυσίπελας
  (medycyna, medyczny) bakteryjna choroba skóry wywołana przez paciorkowce ropne;
ρόδο, τριαντάφυλλο
  kwiat róży (1.1)

róża wiatrów /ˈruʒa ˈvʲjatruf/ (n)
ανεμολόγιο
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) graficzne przedstawienie kierunków świata na mapach (głównie morskich)

różdżka /ˈruʃʧ̑ka/ (n)
ραβδί
  (mitologia, mitologiczny) podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty
ράβδος
  przedmiot wskazujący radiestecie ukryte źródło wody lub pokłady minerałów

różnica /ruʒʲˈɲiʦ̑a/ (n)
διαφορά
  (matematyka, matematyczny) wynik odejmowania
  to, czym się coś od czegoś różni

różnicowanie /rˌuʒɲitsɔvˈaɲʲɛ/ (n)
διαφοροποίηση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: różnicować

różnobarwny /ˌruʒnɔˈbarvnɨ/ (adj)
ποικιλόχρωμος, πολύχρωμος
  mający jednocześnie wiele kolorów, innych niż czarny i biały

różowy /ruˈʒɔvɨ/ (adj)
ροζ
  mający kolor pośredni między białym a czerwonym;

różyczka /ruˈʒɨʧ̑ka/ (n)
ερυθρά
  (medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa;

rączka /ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
χερούλι
  uchwyt, rękojeść

ręce do góry /ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ/ (interjection)
ψηλά τα χέρια
  kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania

ręcznik /ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
πετσέτα
  gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała

ręczny /ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
χειροκίνητος
  o narzędziach, przyrządach: uruchamiany za pomocą rąk, nieautomatyczny

ręka /rɔŋk/ /ˈrɛ̃ŋka/ (n)
χέρι
  (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców;

ręka rękę myje /rˈɛŋka rˈɛŋkɛ mˈɨjɛ/
το ’να χαίρι νίβει τ’ άλλο
  sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy

rękaw /ˈrɛ̃ŋkaf/ (n)
μανίκι
  (krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce

rękawica /ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a/ (n)
γάντι
  odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp.

rękojeść /rɛ̃ŋˈkɔjɛ̇ɕʨ̑/ (n)
λαβή
  część jakiegoś narzędzia, przyrządu lub broni służąca do trzymania;

rękopis /rɛ̃ŋˈkɔpʲis/ (n)
χειρόγραφο
  (książkowy) tekst utworu (lub inny tekst) pisany ręcznie;

rżenie /ˈrʒɛ̃ɲɛ/ (n)
χλιμίντρισμα
  odgłos konia wydawany paszczą

sabotaż /saˈbɔtaʃ/ (n)
σαμποτάζ, δολιοφθορά
  umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

sad /sat/ (n)
οπωρώνας, περιβόλι
  ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

sad jabłoniowy /sˈat jˌabwɔɲʲˈɔvɨ/ (n)
οπωρώνας με μηλιά
  (rolnictwo, rolniczy) sad, w którym rosną jabłonie

sadysta /sadˈɨsta/ (n)
σαδιστής
  człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia

sadyzm /sˈadɨzm/ (n)
σαδισμός
  (medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera

sadza /ˈsaʣ̑a/ (n)
αιθάλη, κάπνα, καπνιά
  stały, pylisty produkt niepełnego spalania zawierający głównie bezpostaciowy węgiel;

sadzić /ˈsaʥ̑iʨ̑/ (v)
φυτεύω
  umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

saganaki /ˌsaɡãˈnaci/ (n)
σαγανάκι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mała patelnia z dwoma uszkami używana w kuchni greckiej

sake /ˈsakɛ/ (n)
σάκε
  (spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco;

sakrament /saˈkrãmɛ̃nt/ (n)
μυστήριο
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;

saksofon /saˈksɔfɔ̃n/ (n)
σαξόφωνο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

saksofonista /ˌsaksɔfɔ̃ˈɲista/ (n)
σαξοφωνίστας
  muzyk, który gra na saksofonie

saksofonistka /ˌsaksɔfɔ̃ˈɲistka/ (n)
σαξοφωνίστρια
  kobieta, która gra na saksofonie

saksoński /saˈksɔ̃j̃sʲci/ (adj)
σαξονικός
  od Saksonia

salamandra /ˌsalãˈmãndra/ (n)
σαλαμάντρα, σαλαμάνδρα
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj płazów ogoniastych;

salami /saˈlãmʲi/ (n)
σαλάμι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;

salceson /salˈʦ̑ɛsɔ̃n/ (n)
πηχτή
  (spożywczy) rodzaj auszpiku lub gotowanej wędliny produkowanej z głowizny, podrobów i nóżek zawiniętych w żołądek lub pęcherz;

salina /saˈlʲĩna/ (n)
αλυκή
  zakład przemysłowy produkujący sól poprzez odparowanie wody z solanki pochodzącej z mórz lub słonych jezior ewentualnie podziemnych złóż lub źródeł mineralnych;

salomonowy /sˌalɔmɔnˈɔvɨ/ (adj)
σολομώντειος
  sprawiedliwy, mądry

salomonowy wyrok /ˌsalɔ̃mɔ̃ˈnɔvɨ ˈvɨrɔk/ (idiom)
σολομώντεια λύση
  decyzja mądra, sprawiedliwa, często zaskakująca rozwiązaniem, kończąca spór w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron

salon /ˈsalɔ̃n/ (n)
καθιστικό, λίβινγκ ρουμ
  główny, dzienny pokój w mieszkaniu

salutować /ˌsaluˈtɔvaʨ̑/ (v)
αποδίδω τιμή
  (wojskowość, wojskowy) (harcerski) pozdrawiać, okazywać szacunek poprzez uniesienie ręki

sam /sãm/ (n)
σελφ σέρβις σουπερμάρκετ
  (potocznie, potoczny) (handel, handlowy) sklep samoobsługowy

sam /sãm/ (pronoun)
μόνος, μοναδικός
  bez nikogo / niczego innego, będący jedyny
ο ίδιος
  podkreślenie: właśnie ten, a nie inny
ακριβώς αυτός
  właśnie taki (a nie inny)

samar /ˈsãmar/ (n)
σαμάριο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62;

samica /sãˈmʲiʦ̑a/ (n)
θηλυκός
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej

samiec /ˈsãmʲjɛʦ̑/ (n)
αρσενικός
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę płci męskiej

samobójca /ˌsãmɔˈbujʦ̑a/ (n)
αυτόχειρας
  osoba próbująca zabić samą siebie

samobójstwo /ˌsãmɔˈbujstfɔ/ (n)
αυτοκτονία, αυτοχειρία
  zabicie samego siebie;

samochód /sãˈmɔxut/ (n)
αυτοκίνητο, αμάξι
  (motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

samodzielność /sˌamɔdʑˈɛlnɔɕtɕ/ (n)
αυτοεξυπηρέτηση
  niezależność, uniezależnienie

samogłoska /ˌsãmɔˈɡwɔska/ (n)
φωνήεν
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

samogłów /samˈɔɡwuf/ (n)
φεγγαρόψαρο
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Mola mola, gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych;

samolot /sãˈmɔlɔt/ (n)
αεροπλάνο, αεροσκάφος
  (lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;

samoobsługowy /ˌsãmɔːpswuˈɡɔvɨ/ (adj)
η αυτοεξυπηρέτηση
  o sklepie, usługach itp.: taki, który nie wymaga personelu obsługującego

samookaleczenie /ˌsãmɔːkalɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
αυτοβασανισμός
  celowe okaleczenie samego / samej siebie;

samospalenie /ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
αυτοπυρπόληση
  samobójstwo przez spalenie się żywcem, najczęściej popełniane demonstracyjnie na znak protestu;

samotność /sãˈmɔtnɔɕʨ̑/ (n)
μοναξιά
  uczucie braku bliskich osób
  życie w odosobnieniu, z dala od innych ludzi

samotny /sãˈmɔtnɨ/ (adj)
έρημος
  taki, który jest sam, żyje samotnie

samouk /sãˈmɔ<sup>w</sup>uk/ (n)
αυτοδίδακτος, αυτομαθής
  ktoś, kto uczy się samodzielnie, bez pomocy nauczyciela

samowar /sãˈmɔvar/ (n)
σαμοβάρι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;

samożywny /sˌamɔʒˈɨvnɨ/ (adj)
αυτότροφος
  (biologia, biologiczny) odżywiający się prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska;

sampler /ˈsãmplɛr/ (n)
δειγματολήπτης, σάμπλερ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektroniczny instrument muzyczny, rejestrujący i odtwarzający cyfrowe próbki (sample) różnych dźwięków;

samum /ˈsãmũm/ (n)
σιμούν
  (meteorologia, meteorologiczny) gwałtowny, suchy i gorący południowy wiatr wiejący na pustyniach Afryki Północnej i Półwyspu Arabskiego oraz w ich sąsiedztwie;

samuraj /samˈuraj/ (n)
σαμουράι
  (historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej;

san /sãn/ (n)
σαν
  obecnie nieużywana litera alfabetu greckiego;

sandacz /ˈsãndaʧ̑/ (n)
ποταμολάβρακο
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;

sanie /ˈsãɲɛ/ (n)
έλκηθρο
  pojazd na płozach służący do jazdy po śniegu, zaprzęgnięty w konie (także psy lub renifery);

sanki /ˈsãnʲci/ (n)
έλκηθρο
  małe sanie do zaprzęgu

santuri /sãnˈturʲi/ (n)
σαντούρι
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (lub santur) instrument strunowy, chordofon pochodzący z Indii;

saper /ˈsapɛr/ (n)
σκαπανέας
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi;

sardynka /sarˈdɨ̃nka/ (n)
σαρδέλα
  (ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;

sari /ˈsarʲi/ (n)
σάρι
  tradycyjny indyjski strój kobiecy;

sarisa /sarˈisa/ (n)
σάρισα
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) włócznia starożytnej piechoty macedońskiej, długa na 4-6 m, składana na połowy łączone metalową tuleją;

sarkastyczny /ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
σαρκαστικός
  złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu

sarkazm /ˈsarkasm̥/ (n)
σαρκασμός
  złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia

sarkofag /sarˈkɔfak/ (n)
σαρκοφάγος
  zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia;

sarna /ˈsarna/ (n)
ζαρκάδι
  (zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego;

satanizm /satˈaɲizm/ (n)
σατανισμός
  kult szatana

satelita /ˌsatɛˈlʲita/ (n)
δορυφόρος
  (astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;
  (astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;
  (fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki

satrapa /satrˈapa/ (n)
σατράπης
  (starożytność) w Persji: zarządca prowincji;
  despota, dyktator, człowiek bezwzględny i oczekujący całkowitego posłuszeństwa

satyna /saˈtɨ̃na/ (n)
σατέν
  (włókiennictwo) bawełniana lub jedwabna tkanina, zwykle błyszcząca z jednej strony; rodzaj atłasu;

satyra /saˈtɨra/ (n)
σάτιρα, σάτυρα
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;

satysfakcjonować /ˌsatɨsfakʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑/ (v)
ικανοποιώ
  dawać satysfakcję; sprawiać komuś przyjemność

sauna /ˈsawna/ (n)
σάουνα
  rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

sauté /sˈawtɛ/ (adj)
σωτέ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o mięsie, rybie: smażony w niewielkiej ilości tłuszczu, bez panierki

sawanna /savˈanna/ (n)
σαβάνα
  (geografia, geograficzny) (botanika, botaniczny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

sałata /saˈwata/ (n)
μαρούλι
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych;
  warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo

sałatka /saˈwatka/ (n)
σαλάτα, τρώξιμα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

sałatka ziemniaczana /sawˈatka ʑˌɛmɲʲatʃˈana/ (n)
πατατοσαλάτα
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki;

scena /ˈsʦ̑ɛ̃na/ (n)
σκηνή, σκηνικό
  (przenośnie, przenośnia) środowisko muzyczne, polityczne
σκηνή
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;
  (przenośnie, przenośnia) awantura, kłótnia
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;

scenografia /ˌsʦ̑ɛ̃nɔˈɡrafʲja/ (n)
σκηνογραφία
  plastyczna oprawa widowiska teatralnego, filmu itp., np. dekoracje, rekwizyty, kostiumy

sceptycyzm /sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥/ (n)
σκεπτικισμός
  (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;
σκεπτικισμός, δυσπιστία
  stosunek do czegoś charakteryzujący się powątpiewaniem

schematycznie /sxˌɛmatˈɨtʃɲʲɛ/ (adv)
σχηματικά
  w sposób schematyczny

schematyczność /sxˌɛmatˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
σχηματικότητα
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest schematyczne; cecha tych, którzy są schematyczni

schematyczny /sxˌɛmatˈɨtʃnɨ/ (adj)
απλοϊκός, σχηματικός
  (pejoratywnie, pejoratywny) mało pomysłowy; zgodny z utartym myśleniem
σχηματικός
  przedstawiający coś w sposób uproszczony

schematyzm /sxɛmˈatɨzm/ (n)
σχηματισμός
  postępowanie lub myślenie schematyczne

schizofrenia /ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja/ (n)
σχιζοφρένεια
  (medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;

schludny /ˈsxludnɨ/ (adj)
ευπρεπισμένος, καθαρός, περιποιημένος, φροντισμένος
  porządny, zadbany, czysty

schody /ˈsxɔdɨ/ (n)
σκάλα
  konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;

schody ruchome /ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ/ (n)
κυλιόμενη σκάλα
  urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami;

schowek /ˈsxɔvɛk/ (n)
πρόχειρο
  (informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami

schronienie /sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
καταφύγιο
  bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować

schronisko /sxrɔ̃ˈɲiskɔ/ (n)
καταφύγιο
  budynek zapewniający miejsce odpoczynku, schronienia, bazę noclegową i gastronomiczną;
  placówka przeznaczona dla porzuconych zwierząt domowych;
άσυλο, καταφύγιο
  miejsce, w którym można się schronić

schwytać /ˈsxfɨtaʨ̑/ (v)
περιαδράχνω, πιάνω, συλλαμβάνω, τσακώνω
  (książkowy) złapać

scytyjski /sʦ̑ɨˈtɨjsʲci/ (adj)
σκυθικός
  związany ze Scytią lub Scytami, odnoszący się do Scytii lub Scytów

scyzoryk /sʦ̑ɨˈzɔrɨk/ (n)
σουγιάς
  składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami;

sebum /ˈsɛbũm/ (n)
σμήγμα
  (medycyna, medyczny) wydzielina gruczołów łojowych na skórze;

secesja /sɛtsˈɛsja/ (n)
αρ νουβό, αρ νουβώ, αρτ νουβό, νουβώ
  (sztuka) (historia, historyczny, historycznie) jeden ze stylów w sztuce i kulturze przełomu XIX i XX wieku, przybierający wiele form, a będący wyrazem odejścia od tradycyjnych i akademickich kanonów artystycznych, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, giętkich i płynnych linii i asymetrii;

sedno /ˈsɛdnɔ/ (n)
ουσία, ταμπακιέρα
  (książkowy) istota czegoś

sedymentacyjny /ˌsɛdɨ̃mɛ̃ntaˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
ιζηματογενής, ιζηματώδης
  związany z sedymentacją, dotyczący sedymentacji

sejf /sɛjf/ (n)
χρηματοκιβώτιο
  zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy

sejm /sɛjm/ (n)
βουλή, δίαιτα
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z izb parlamentu w Polsce, Litwie i Łotwie;

sejsmiczny /sɛjsˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
σεισμικός
  dotyczący drgań i ruchów tektonicznych skorupy ziemskiej, rozchodzący się we wnętrzu Ziemi

sejsmograf /sɛjsmˈɔɡraf/ (n)
σεισμογράφος
  (technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;

sejsmogram /sɛjsmˈɔɡram/ (n)
σεισμογράφημα
  (geologia, geologiczny) zapis pomiarów wykonanych sejsmografem (sejsmometrem);

sejsmologia /ˌsɛjsmɔˈlɔɟja/ (n)
σεισμολογία
  nauka o trzęsieniach ziemi;

sejsmoskop /sɛjsmˈɔskɔp/ (n)
σεισμοσκόπιο
  (geologia, geologiczny) (technologia, technika, techniczny) (dawniej, dawny) najprostsze urządzenie zdolne wykrywać zajście trzęsienia ziemi, a czasami i jego kierunek

sekator /sɛˈkatɔr/ (n)
κλαδευτήρα, κλαδευτήρι
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) nożyce o wygiętych ostrzach używane w ogrodzie;

sekcja zwłok /ˈsɛkʦ̑ʲja ˈzvwɔk/ (n)
νεκροψία
  (medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej;

sekretarz /sɛˈkrɛtaʃ/ (n)
γραμματέας
  pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej
γυπογερανός
  (ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy;

seks /sɛks/ (n)
σεξ
  (potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami

seks oralny /ˈsɛks ɔˈralnɨ/ (n)
στοματικό σεξ
  zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami

sekstant /ˈsɛkstãnt/ (n)
εξάντας
  (astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze;

seksualność /sˌɛksuˈalnɔɕtɕ/ (n)
σεξουαλικότητα
  (biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;

seksualny /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ/ (adj)
σεξουαλικός, γεννητικός
  dotyczący seksu i popędu płciowego

seksuolog /ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>ɔlɔk/ (n)
σεξολόγος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem zaburzeń seksualnych

sektorowy /ˌsɛktɔˈrɔvɨ/ (adj)
τομεακός
  (przymiotnik) od sektor

sekunda /sɛˈkũnda/ (n)
δευτερόλεπτο
  (fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty

sekwoja /sɛˈkfɔja/ (n)
σεκόγια, σεκόια
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj drzew z rodziny cyprysowatych;

selekcjonować /sˌɛlɛktsjɔnˈɔvatɕ/ (v)
διαλέγω, επιλέγω, ξεδιαλέγω
  wybierać poprzez eliminację

selektywny /sˌɛlɛktˈɨvnɨ/ (adj)
επιλεκτικός
  reagujący, działający tylko na pewne bodźce z pominięciem innych; zależny od pewnych, ściśle określonych bodźców, sytuacji

selen /ˈsɛlɛ̃n/ (n)
σελήνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34;

selenologia /sˌɛlɛnɔlˈɔɡja/ (n)
σεληνολογία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (astronomia, astronomiczny) nauka o Księżycu

seler /ˈsɛlɛr/ (n)
σέλινο
  (botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna;

selerowate /sˌɛlɛrɔvˈatɛ/ (n)
σκιαδανθή
  (botanika, botaniczny) Apiaceae Lindl., rodzina roślin należąca do rzędu selerowców;

selfie /sˈɛlfjɛ/ (n)
σέλφι
  (slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki;

semantyka /sɛ̃ˈmãntɨka/ (n)
σημασιολογία
  (filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością
  (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych

semestr /ˈsɛ̃mɛstr̥/ (n)
εξάμηνο
  połowa roku akademickiego lub szkolnego;

seminarzysta /sˌɛminaʒˈɨsta/ (n)
ιεροσπουδαστής
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) student seminarium duchownego

sen /sɛ̃n/ (n)
ύπνος
  (fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości
όνειρο
  doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste

sen zimowy /ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ/ (n)
χειμερία νάρκη
  (biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;

senator /sɛ̃ˈnatɔr/ (n)
γερουσιαστής
  członek izby wyższej parlamentu (senatu)

seplenić /sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑/ (v)
τσευδίζω, ψευδίζω
  błędnie wymawiać spółgłoski dziąsłowe i szczelinowe

sepsa /ˈsɛpsa/ (n)
σήψη
  (medycyna, medyczny) zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej;

ser /sɛr/ (n)
τυρί, τυρός, ανθότυρο, κασέρι, μυζήθρα, φέτα
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;

serafin /sɛrˈafin/ (n)
σεραφίμ
  (teologia, teologiczny) (biblijny) anioł należący do najwyższego chóru w hierarchii anielskiej;

serak /sˈɛrak/ (n)
σεράκ
  (geologia, geologiczny) ogromna bryła lodu powstająca w wyniku pękania lodowca;

serbski /ˈsɛrpsʲci/ (adj)
σερβικός, σέρβικος
  związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów

serbski /ˈsɛrpsʲci/ (n)
σερβικά, σέρβικα
  jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;

serce /ˈsɛrʦ̑ɛ/ (n)
καρδιά
  (anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;

serdeczny palec /sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑/ (n)
παράμεσος
  (anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki

serwatka /sɛrvˈatka/ (n)
τυρόγαλα, τυρόγαλο
  (spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera;

serwer /ˈsɛrvɛr/ (n)
εξυπηρετητής, διακομιστής
  (informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej;
διακομιστής, εξυπηρετητής
  (informatyka, informatyczny) program umożliwiający działanie określonej usługi w sieci komputerowej, zainstalowany na serwerze (1.1)

serweta /sɛrˈvɛta/ (n)
τραπεζομάντιλο
  ozdobny obrus do nakrywania stołu
πετσέτα
  płat tkaniny do wycierania ust i ochrony ubrania podczas jedzenia

serwetka /sɛrvˈɛtka/ (n)
σεμέν
  mała serweta do ozdoby mebli

serwilizm /sɛrvˈilizm/ (n)
δουλικότητα, ραγιαδισμός, δουλοπρέπεια
  (pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności

setka /ˈsɛtka/ (n)
κατοσταράκι
  (potocznie, potoczny) 100 mililitrów wódki
κατοστάρα, κατοστάρι, κατοστάρικο
  (potocznie, potoczny) banknot o nominale 100 (złotych, euro, dolarów itd.); kwota tej wysokości
κατοστάρι
  (potocznie, potoczny) bieg, wyścig na sto metrów
κατοστάρα
  (potocznie, potoczny) prędkość 100 km/h
εκατοντάδα, εκατό, κατοστάρα, κατοσταριά
  nazwa liczby 100 (sto); sto elementów

sezam /ˈsɛzãm/ (n)
σουσαμιά
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)
σουσάμι
  (spożywczy) nasiona (ziarna) rośliny z rodzaju (1.1)

sezonowy /ˌsɛzɔ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
εποχιακός, εποχικός
  występujący w określonym sezonie, czasowy, okresowy

sfaleryt /sfalˈɛrɨt/ (n)
σφαλερίτης
  (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku;

sfera /ˈsfɛra/ (n)
σφαίρα
  (matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli;
  przestrzeń okalająca Ziemię
  strefa, obszar, zwłaszcza działań lub wpływów
  warstwa społeczna lub grupa towarzyska

sfigmomanometr /sfˌiɡmɔmanˈɔmɛtr/ (n)
πιεσόμετρο
  (medycyna, medyczny) aparat do mierzenia ciśnienia tętniczego;

sfora /ˈsfɔra/ (n)
σκυλολόι
  duże stado psowatych (psów, wilków)

shinto /ʃˈintɔ/ (n)
σίντο, σιντοϊσμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna religia Japonii;

si /sʲi/ (n)
σι
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwa solmizacyjna jednego z dźwięków;

siano /ˈɕãnɔ/ (n)
σανός, σανό, χορτάρι
  (rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę;

siara /ˈɕara/ (n)
κολάστρα
  (zoologia, zoologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów mlekowych ssaków;

siarka /ˈɕarka/ (n)
θειάφι, θείο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16;

siatka /ˈɕatka/ (n)
δίχτυ
  (sport, sportowy) w piłce nożnej, ręcznej, wodnej i w hokeju: osłona boków i tyłu bramki
  (sport, sportowy) w siatkówce, tenisie, badmintonie: naciągnięta plecionka sznurowa, rozdzielająca boisko na dwie części
  (sport, sportowy) (potocznie, potoczny) (zobacz) siatkówka
  o drobnych, przecinających się liniach rysujących się na czymś
  przedmiot wykonany z siatki (1.1), np. torba na zakupy (), siatka na włosy, siatka na ryby, ogrodzenie
  rodzaj ażurowej plecionki ze sznurka, drutu, nici
  układ czegoś, podporządkowany jakiejś zasadzie
  układ krzyżujących się ze sobą linii, np. ulic lub przewodów
  zorganizowana grupa ludzi prowadzących tajną działalność

siatkówka /ɕatˈkufka/ (n)
αμφιβληστροειδής
  (anatomia, anatomiczny) część oka odpowiadająca za przetwarzanie obrazu na impulsy nerwowe;
πετοσφαίριση, βόλεϊμπολ
  (sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;

siatkówka plażowa /ɕatˈkufka plaˈʒɔva/ (n)
μπιτς βόλεϊ
  (sport, sportowy) odmiana siatkówki rozgrywana w zespołach dwuosobowych na piaszczystym boisku;

siać /ɕäʨ̑/ (v)
σπέρνω
  rzucać nasiona w glebę

sieciarz /ɕˈɛtɕaʃ/ (n)
δικτυοβόλος
  wojownik, który w walce używa sieci

sieczkarnia /ɕɛtʃkˈarɲʲa/ (n)
αχυροδρέπανο
  (rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do cięcia słomy, trawy, siana, roślin pastewnych na sieczkę

siedem grzechów głównych /ɕˈɛdɛm ɡʒˈɛxuv ɡwˈuvnɨx/ (n)
επτά θανάσιμα αμαρτήματα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;

siedemdziesięciolatek /ˌɕɛdɛ̃mʲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk/ (n)
εβδομηκοντούτης
  osoba w wieku 70-79 lat

siedmiokrotnie /ˌɕɛdmʲjɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
επτάκις
  siedem razy

siedmiotomowy /ˌɕɛdmʲjɔtɔ̃ˈmɔvɨ/ (adj)
επτάτομος
  składający się z siedmiu tomów, zawarty w siedmiu tomach, wydany w siedmiu tomach

siedzenie /ɕɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
οπίσθια, πισινός
  (eufemistycznie) część ciała poniżej pleców
κάθισμα
  miejsce przeznaczone do siedzenia (1.1)
  (rzeczownik odczasownikowy) od: siedzieć

siedziba /ɕɛ̇ˈʥ̑iba/ (n)
έδρα
  (książkowy) lub (podniośle) miejsce, w którym ktoś mieszka lub dłużej przebywa

siedzieć jak na szpilkach /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˈjak na‿ˈʃpʲilkax/ (v)
κάθομαι στα καρφιά
  bardzo się denerwować, niecierpliwić

siedzieć po turecku /ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ ˌpɔ‿tuˈrɛʦ̑ku/ (v)
κάθομαι αλά τούρκα, κάθομαι οκλαδόν
  siedzieć ze skrzyżowanymi nogami, zazwyczaj na podłodze

siekiera /ɕɛ̇ˈcɛra/ (n)
τσεκούρι
  ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska

sierp /ɕɛrp/ (n)
δρεπάνι
  (rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;

sierp i młot /ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt/ (n)
σφυροδρέπανο
  (historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów;

sierpień /ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
Αύγουστος
  ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego;

sierpniowy /ɕɛrpʲˈɲɔvɨ/ (adj)
αυγουστιάτικος
  związany z sierpniem, charakterystyczny dla sierpnia, przypadający w sierpniu; taki, jak w sierpniu

sierść /ɕɛrʲɕʨ̑/ (n)
τρίχωμα, μαλλί
  (zoologia, zoologiczny) owłosienie ssaków;

sierżant /ˈɕɛrʒãnt/ (n)
λοχίας
  stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;

siewca /ɕˈɛftsa/ (n)
σπορέας
  (rolnictwo, rolniczy) osoba siejąca ziarno w polu

siewka złota /ˈɕɛfka ˈzwɔta/ (n)
βροχοπούλι
  (ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria, gatunek średniej wielkości ptaka;

siewka złotawa /ˈɕɛfka zwɔˈtava/ (n)
χρυσοπούλι του Ειρηνικού
  (ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis fulva, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego;

siewnica /ɕɛvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
αργυροπούλι
  (ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis squatarola, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego;

siewnik /ˈɕɛvʲɲik/ (n)
σπορέας
  (rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do wysiewu ziarna;

sigma /ˈsʲiɡma/ (n)
σίγμα
  (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa osiemnastej litery alfabetu greckiego, σ;

sikora /ɕiˈkɔra/ (n)
παπαδίτσα
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych;

sikora bogatka /ɕiˈkɔra bɔˈɡatka/ (n)
καλόγερος
  (ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;

sikora sosnówka /ɕiˈkɔra sɔsˈnufka/ (n)
ελατοπαπαδίτσα
  (ornitologia, ornitologiczny) (Parus ater) ptak z rodziny sikor;

silnia /ˈɕilʲɲa/ (n)
παραγοντικό
  (matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;

silnik /ˈɕilʲɲik/ (n)
κινητήρας
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;

silny /ˈɕilnɨ/ (adj)
χοντρός
  dosadny
δυνατός
  odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty)
  odznaczający się siłą (w odniesieniu do rzeczy)
  intensywnie działający

silos /ˈsʲilɔs/ (n)
σιλό
  (technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych;

simens /sˈimɛns/ (n)
ζίμενς
  (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka przewodności elektrycznej w układzie SI, odwrotność oma;

singapurski /ˌsʲĩŋɡaˈpursʲci/ (adj)
σιγκαπουριανός
  związany z Singapurem, dotyczący Singapuru

sinolog /sʲĩˈnɔlɔk/ (n)
σινολόγος
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uczony w zakresie języka, kultury i historii Chin

sinus /ˈsʲĩnus/ (n)
ημίτονο
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

sinusoidalny /sˌinusˌɔidˈalnɨ/ (adj)
ημιτονοειδής
  mający kształt sinusoidy (kosinusoidy)

siodło /ˈɕɔdwɔ/ (n)
σέλα
  (jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca;

siostra /ˈɕɔstra/ (n)
αδελφή αδερφή, αδελφή
  pielęgniarka
  potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki
  zakonnica

siostrzeniec /ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
ανιψιός, ανεψιός
  syn siostry

sitko /ˈɕitkɔ/ (n)
κόσκινο, στραγγιστήρι
  małe sito, używane w kuchni

siła /ˈɕiwa/ (n)
δύναμη
  energia, zdolność do wysiłku
  (fizyka, fizyczny) wektorowa miara odziaływań fizycznych między ciałami;
δύναμη, ισχύς
  zdolność oddziaływania, wywierania wpływu

siła wyższa /ˈɕiwa ˈvɨʃːa/ (n)
ανωτέρα βία
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec.

siły zbrojne /ɕˈiwɨ zbrˈɔjnɛ/ (n)
ένοπλες δυνάμεις
  (wojskowość, wojskowy) całe wojsko danego państwa

siłą /ˈɕiwɔ̃w̃/ (adv)
διά της βίας, με τη βία
  używając przemocy, na siłę, nie pytając o zdanie

skakanka /skaˈkãnka/ (n)
σκοινάκι, σχοινάκι
  przyrząd gimnastyczny do ćwiczeń;
  rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy;

skakać /ˈskakaʨ̑/ (v)
πηδώ, σαλτάρω
  przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)

skala /ˈskala/ (n)
κλίμακα, σκάλα
  (matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu
  (metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos;
  (technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych;
  zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)
  (książkowy) wielkość, zakres czegoś
  (psychologia, psychologiczny) w wielokryterialnym teście psychometrycznym każda z niezależnych ocen różnych aspektów zjawiska uzyskiwanych w jednym badaniu
  (technologia, technika, techniczny) podziałka pozwalająca odczytać np. wynik pomiaru

skalpel /ˈskalpɛl/ (n)
νυστέρι
  (medycyna, medyczny) mały, bardzo ostry nóż używany w chirurgii;

skamieniałość /ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑/ (n)
απολίθωμα
  (geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;

skand /skãnt/ (n)
σκάνδιο, σκάνdιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

skandaliczny /ˌskãndaˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
σκανδαλώδης
  stanowiący skandal, mający cechy skandalu

skandynawski /ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci/ (adj)
σκανδιναβικός
  związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

skaner /ˈskãnɛr/ (n)
σαρωτής, σκάνερ
  (informatyka, informatyczny) urządzenie pozwalające na zmianę do postaci cyfrowej zdjęć, tekstów, obrazów i innych grafik przedstawionych na papierze;

skaningowy mikroskop tunelowy /ˌskãɲĩŋˈɡɔvɨ mʲiˈkrɔskɔp ˌtũnɛˈlɔvɨ/ (n)
μικροσκόπιο σάρωσης σήραγγας
  (fizyka, fizyczny) rodzaj mikroskopu ze skanującą sondą;

skanować /skãˈnɔvaʨ̑/ (v)
σαρώνω, σκανάρω
  wprowadzać do komputera dane za pomocą skanera

skarb /skarp/ (n)
θησαυρός
  zbiór bardzo wartościowych rzeczy

skarbiec /ˈskarbʲjɛʦ̑/ (n)
θησαυρός
  odpowiednio zabezpieczony magazyn na drogocenne rzeczy;

skarbonka /skarbˈɔŋka/ (n)
κουμπαράς
  specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;

skarpeta /skarˈpɛta/ (n)
κάλτσα
  okrycie (ubiór) stopy

skarżypyta /ˌskarʒɨˈpɨta/ (n)
μαρτυριάρης
  (potocznie, potoczny) ktoś (zwykle dziecko), kto skarży na kogoś
μαρτυριάρα
  (potocznie, potoczny) dziewczynka, dziewczyna lub kobieta, która skarży na kogoś

skatologia /ˌskatɔˈlɔɟja/ (n)
σκατολογία
  (literacko) termin literacki określający żarty, sceny i aluzje dotyczące fizjologicznych wydalin ludzkich;

skazywać /skaˈzɨvaʨ̑/ (v)
καταδικάζω
  sprawiać, że kogoś doświadczy zły los
  wydawać wyrok skazujący

skała /ˈskawa/ (n)
πέτρωμα
  (geologia, geologiczny) zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału;
βράχος, πέτρα
  zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok

sklep /sklɛp/ (n)
μαγαζί, κατάστημα
  pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

sklep monopolowy /ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ/ (n)
κάβα
  sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol

sklep rybny /ˈsklɛp ˈrɨbnɨ/ (n)
ιχθυοπωλείο
  sklep, w którym sprzedaje się ryby i owoce morza

sklepienie /sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
θόλος
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;

sklepienie niebieskie /sklɛpʲˈɛɲʲɛ ɲʲɛbjˈɛskʲɛ/ (n)
ουράνιος θόλος
  (książkowy) niebo; sfera niebieska, firmament

sklepikarz /sklɛˈpʲikaʃ/ (n)
μπακάλης, παντοπώλης
  właściciel sklepu, sklepiku; osoba prowadząca sklep, sklepik

sklero- /ˈsklɛrɔ/
σκληρό-
  pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający twardość lub suchość dotyczącą tego, o czym mówi drugi człon wyrazu

skleroza /sklɛrˈɔza/ (n)
σκλήρυνση
  (medycyna, medyczny) (zobacz) miażdżyca

skoczek /ˈskɔʧ̑ɛk/ (n)
ίππος
  (szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

skojarzenie /ˌskɔjaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
συνειρμός
  połączenie ze sobą wrażeń, wyobrażeń i innych zjawisk psychicznych w taki sposób, że pojawienie się w świadomości jednych z nich powoduje uświadomienie sobie innych

skok o tyczce /ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ/ (n)
άλμα επί κοντώ
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;

skok wzwyż /ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ/ (n)
άλμα εις ύψος
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;

skolion /ˈskɔlʲjɔ̃n/ (n)
σχόλιο
  krótki utwór liryczny układany podczas uczt

skolioza /skɔˈlʲjɔza/ (n)
σκολίωση
  (medycyna, medyczny) widoczne wygięcie kręgosłupa w lewo lub prawo od linii środkowej ciała;

skomplikowany /ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ/ (adj)
πολύπλοκος, περίπλοκος
  składający się z wielu elementów
περίπλοκος
  trudny, zawiły

skoro /ˈskɔrɔ/ (conjunction)
μόλις
  (przestarzałe, przestarzały) spójnik służący do rozpoczęcia zdania podrzędnego oznaczającego przyczynę, warunek czegoś
αφού, επειδή, εφόσον
  spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, iż treść zdania podrzędnego stanowi przesłankę dla zdania nadrzędnego

skorpion /ˈskɔrpʲjɔ̃n/ (n)
σκορπιός
  (zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

skorupa /skɔˈrupa/ (n)
όστρακο, κέλυφος
  (zoologia, zoologiczny) twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.
θρύμμα, θρύψαλο, τρίμμα
  kawałek rozbitego naczynia ceramicznego
φλοιός
  twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu

skorupa ziemska /skɔˈrupa ˈʑɛ̃mska/ (n)
γήινος φλοιός
  zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej, część litosfery;

skowronek /skɔvˈrɔ̃nɛk/ (n)
σιταρήθρα, σταρήθρα
  (ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny Alaudidae o perlistym, wysokim śpiewie;

skraplanie /skraˈplãɲɛ/ (n)
υγροποίηση
  (fizyka, fizyczny) zmiana stanu skupienia z gazowego na ciekły

skrobia /skrˈɔbja/ (n)
άμυλο
  (biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;

skromność /ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
ταπεινοφροσύνη
  cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych

skroń /skrɔ̃ɲ/ (n)
κρόταφος
  (anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami;

skryba /ˈskrɨba/ (n)
γραφέας
  (dawniej, dawny) ten, który przepisywał księgi lub dokumenty
  (żartobliwie) urzędnik lub literat

skrytka pocztowa /ˈskrɨtka pɔʧ̑ˈtɔva/ (n)
ταχυδρομική θυρίδα
  skrzynka na listy zainstalowana na poczcie;

skrzydlaty /skʃɨˈdlatɨ/ (adj)
φτερωτός
  mający skrzydła

skrzydło /ˈskʃɨdwɔ/ (n)
φτερό, πτέρυγα
  górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;
  (wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;
  część samolotu tworząca siłę nośną;
  część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach

skrzydłówka /skʃɨdˈwufka/ (n)
κορνέτα με βαλβίδα, κορνέτο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego;

skrzynia biegów /ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf/ (n)
κιβώτιο ταχυτήτων
  (motoryzacja) (mechanika) mechanizm służący do przekazywania mocy wytwarzanej przez silnik i dającej napęd maszynie roboczej lub pojazdowi;

skrzynka pocztowa /skʃˈɨŋka pɔtʃtˈɔva/ (n)
γραμματοκιβώτιο, γραμματοθήκη
  pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania;

skrzyp /skʃɨp/ (n)
κοντυλόχορτο, πολυκόμπι
  Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych;

skrzyp polny /ˈskʃɨp ˈːɔlnɨ/ (n)
εκουίζετο
  (botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze;

skrzypce /ˈskʃɨpʦ̑ɛ/ (n)
βιολί
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

skrzypek /ˈskʃɨpɛk/ (n)
βιολιστής
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach

skrót /skrut/ (n)
συντομογραφία, βραχυγραφία
  (językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;

skrótowiec /skruˈtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
ακρωνύμιο, ακρώνυμο
  (językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;

skręcać /ˈskrɛ̃nʦ̑aʨ̑/ (v)
στρίβω
  zmieniać kierunek poruszania się
  (medycyna, medyczny) przekraczać fizjologiczny zakres ruchu w danym stawie, czego następstwem jest uszkodzenie głównie miękkich elementów stawu
  nadawać czemuś kształt spirali
βιδώνω
  łączyć elementy poprzez wkręcanie śrub

skręt /skrɛ̃nt/ (n)
στριφτό
  (potocznie, potoczny) ręcznie skręcony papieros
  (slangowo) skręt (1.1) zawierający marihuanę

skunks /skũŋks/ (n)
μεφίτιδα
  (zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;

skurcz /skurʧ̑/ (n)
κράμπα, νευροκαβαλίκεμα, συνολκή
  (anatomia, anatomiczny) skurczenie się mięśni;
μείωση, συρρίκνωση
  zmniejszenie się objętości lub skrócenie się czegoś

skutek /ˈskutɛk/ (n)
συνέπεια, αποτέλεσμα
  wynik jakiegoś działania, efekt; rezultat, konsekwencja

skuter /ˈskutɛr/ (n)
σκούτερ, βέσπα
  jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;

skóra /ˈskura/ (n)
δέρμα, πετσί
  (anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;
  surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;
πετσινό
  (potocznie, potoczny) kurtka lub inna część garderoby ze skóry (1.2)
φλούδα
  zewnętrzna powłoka owocu, chleba itp.

skóra i kości /ˈskura i‿ˈkɔɕʨ̑i/ (idiom)
πετσί και κόκαλο
  o kimś bardzo chudym, mizernym

skórny /ˈskurnɨ/ (adj)
επιδερμιδικός, επιδερμικός
  dotyczący skóry

skórzany /skuˈʒãnɨ/ (adj)
δερμάτινος
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wykonany ze skóry, obity skórą

skąpstwo /ˈskɔ̃mpstfɔ/ (n)
τσιγκουνιά
  niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność

slajd /slajt/ (n)
σλάιντ
  (fotografia) diapozytyw, małoobrazkowe przezrocze oprawione w tekturową lub plastikową ramkę, służące do rzutowania obrazu na ekran za pomocą rzutnika;

slalom /ˈslalɔ̃m/ (n)
σλάλομ
  (sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami

slawistyka /slaˈvʲistɨka/ (n)
σλαβολογία
  dziedzina nauki badająca i opisująca narody słowiańskie, ich kulturę, języki i historię

slawizacja /ˌslavʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
εκσλαβισμός
  poddawanie czegoś wpływom słowiańskim, proces przyswajania lub narzucania kultury słowiańskiej

slipy /ˈslʲipɨ/ (n)
σλιπ
  męskie, obcisłe majtki;

slums /slˈums/ (n)
παραγκούπολη, φτωχογειτονιά
  (urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście;

smacznego /smaʧ̑ˈnɛɡɔ/
καλή όρεξη
  zwyczajowe życzenie przyjemności z posilania się

smacznie /smˈatʃɲʲɛ/ (adv)
νόστιμα
  w sposób smaczny, apetycznie

smaczny /ˈsmaʧ̑nɨ/ (adj)
εύγευστος, νόστιμος
  mający dobry smak; dobrze smakujący

smak /smak/ (n)
γεύση, νοστιμάδα, νοστιμιά
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)
νοστιμάδα, νοστιμιά
  (przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna;
γεύση
  zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;

smakować /smaˈkɔvaʨ̑/ (v)
δοκιμάζω, γεύομαι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) próbować czegoś w celu określenia smaku
αρέσω
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawach, napojach itp.: być dobrym w smaku, być smacznym
έχω γεύση
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawach, napojach itp.: mieć smak

smalec /ˈsmalɛʦ̑/ (n)
λαρδί
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa;

smarkacz /ˈsmarkaʧ̑/ (n)
μυξιάρικο
  (pogardliwie) dziecko, mały chłopiec

smażony /smaʒˈɔnɨ/ (adj)
τηγανητός
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przygotowany do spożycia na gorącym tłuszczu

smerf /smɛrf/ (n)
στρουμφ
  (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;

smoczek /ˈsmɔʧ̑ɛk/ (n)
πιπίλα
  miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;

smok /smɔk/ (n)
δράκος, δράκοντας
  (mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

smoking /ˈsmɔcĩŋk/ (n)
σμόκιν
  męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak;

smoła /ˈsmɔwa/ (n)
πίσσα
  mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.;

smutek /ˈsmutɛk/ (n)
λύπη, θλίψη
  stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

smutny /ˈsmutnɨ/ (adj)
θλιβερός, θλιμμένος, λυπητερός
  odczuwający smutek, pogrążony w smutku

smyczek /ˈsmɨʧ̑ɛk/ (n)
δοξάρι
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;

smykałka /smɨˈkawka/ (n)
εξυπνάδα, οξυδέρκεια, οξύνοια
  (potocznie, potoczny) zdolność do czegoś, umiejętność

smółka /ˈsmuwka/ (n)
μηκώνιο
  (medycyna, medyczny) pierwsze stolce w życiu noworodka;

snajper /ˈsnajpɛr/ (n)
ελεύθερος σκοπευτής
  (wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu;

sobota /sɔˈbɔta/ (n)
Σάββατο
  szósty dzień tygodnia;

sobowtór /sɔˈbɔftur/ (n)
σωσίας
  osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

soból /ˈsɔbul/ (n)
ζιμπελίνα, σαμούρι, ζιβελίνη
  (zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;

socjaldemokracja /ˌsɔʦ̑ʲjaldɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
σοσιαλδημοκρατία
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch społeczny, mający na celu budowę społeczeństwa i ustroju socjalistycznego poprzez demokratyczne reformy;

socjalista /ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲista/ (n)
σοσιαλιστής
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik socjalizmu

socjalistka /ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲistka/ (n)
σοσιαλίστρια
  forma żeńska od: socjalista

socjalistyczny /ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
σοσιαλιστικός
  związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu

socjalizm /sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥/ (n)
σοσιαλισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

socjolingwistyka /ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka/ (n)
κοινωνιογλωσσολογία
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się funkcjonowaniem języka w społeczeństwie;

socjolog /sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk/ (n)
κοινωνιολόγος
  (edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii

socjologia /ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja/ (n)
κοινωνιολογία
  nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

soczewica /ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a/ (n)
φακή
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

soczewka kontaktowa /sɔˈʧ̑ɛfka ˌkɔ̃ntakˈtɔva/ (n)
φακός επαφής
  soczewka umieszczana bezpośrednio na rogówce oka, służąca najczęściej do korygowania wad wzroku, rzadziej w celach opatrunkowych lub kosmetycznych;

soczysty /sɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
ζουμερός
  zawierający dużo soku, pełen soku

sofa /ˈsɔfa/ (n)
καναπές
  rodzaj niskiej kanapy

sok /sɔk/ (n)
χυμός
  napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;

sok żołądkowy /ˈsɔɡ ˌʒɔwɔ̃ntˈkɔvɨ/ (n)
γαστρικό υγρό
  (medycyna, medyczny) jeden z soków trawiennych;

sokolnictwo /sˌɔkɔlɲˈitstfɔ/ (n)
ιερακοτροφία
  (łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy

sokolnik /sɔˈkɔlʲɲik/ (n)
γερακάρης, ιερακοτρόφος
  osoba zajmująca się hodowlą i układaniem ptaków drapieżnych do polowania oraz polowaniem z nimi

sokół /ˈsɔkuw/ (n)
γεράκι, πετρίτης
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

sol /sɔl/ (n)
σολ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwa solmizacyjna jednego z dźwięków;

sola /ˈsɔla/ (n)
γλώσσα
  (ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie;

solfeż /ˈsɔlfɛʃ/ (n)
σολφέζ
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nauka muzykalności przez głośne czytanie nut;

solidarność /ˌsɔlʲiˈdarnɔɕʨ̑/ (n)
αλληλεγγύη
  poczucie wspólnoty i gotowość niesienia innym pomocy wynikające ze zgodności poglądów i dążeń

solić /ˈsɔlʲiʨ̑/ (v)
αλατίζω
  przyprawiać potrawy solą

solniczka /sɔlʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
αλατιέρα
  niewielki pojemnik w formie miseczki lub pudełka, przeznaczony specjalnie do przechowywania soli
  niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;

somalijski /ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci/ (adj)
σομαλικός
  odnoszący się do państwa Somalia

somalijski /ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci/ (n)
σομαλικά
  język urzędowy Somalii

somatologia /sˌɔmatɔlˈɔɡja/ (n)
σωματολογία
  (biologia, biologiczny) (antropologia, antropologiczny) nauka o budowie ciała człowieka

sonata /sɔ̃ˈnata/ (n)
σονάτα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;

sonatina /ˌsɔ̃naˈtʲĩna/ (n)
σονατίνα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótka, prosta sonata;

sondaż /sˈɔndaʃ/ (n)
δημοσκόπηση
  badanie opinii publicznej

sonet /ˈsɔ̃nɛt/ (n)
σονέτο
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;

sopel /ˈsɔpɛl/ (n)
σταλακτίτης πάγου
  podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.;

sos /sɔs/ (n)
σάλτσα, σος
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

sosna /ˈsɔsna/ (n)
πεύκο
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju (1.1)

sowa /ˈsɔva/ (n)
κουκουβάγια
  (ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

sowa jarzębata /ˈsɔva ˌjaʒɛ̃mˈbata/ (n)
βόρια γερακόγλαυκα
  (ornitologia, ornitologiczny) Surnia ulula, gatunek sowy występujący na północy Eurazji i Ameryki Północnej;

sowchoz /sˈɔfxɔs/ (n)
σοβχόζ
  państwowe gospodarstwo rolne w ZSRR

spacer /ˈspaʦ̑ɛr/ (n)
βόλτα, περίπατος
  niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

spacerować /ˌspaʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑/ (v)
περιπατώ
  chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

spacerowicz /ˌspaʦ̑ɛˈrɔvʲiʧ̑/ (n)
περιπατητής
  osoba, która spaceruje

spacerowiczka /ˌspaʦ̑ɛrɔˈvʲiʧ̑ka/ (n)
περιπατήτρια
  kobieta, która przechadza się dla przyjemności

spadanie /spaˈdãɲɛ/ (n)
πτώση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: spadać

spadkobierca /ˌspatkɔˈbʲjɛrʦ̑a/ (n)
κληρονόμος
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś

spadkobierczyni /ˌspatkɔbʲjɛrˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
κληρονόμος
  kobieta, na którą przechodzi spadek po kimś

spadochron /spaˈdɔxrɔ̃n/ (n)
αλεξίπτωτο
  urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

spadochroniarz /ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ/ (n)
αλεξιπτωτιστής
  (lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem

spaghetti /spaˈɡɛttʲi/ (n)
σπαγγέτι
  (spożywczy) włoski, długi, cienki makaron;

spalinowóz /ˌspalʲĩˈnɔvus/ (n)
μηχανή έλξης ντίζελ
  lokomotywa z napędem spalinowym;

spalić na panewce /ˈspalʲiʨ̑ ˌna‿pãˈnɛfʦ̑ɛ/ (idiom)
άνθρακες ο θησαυρός
  nie udać się, zakończyć się klęską

spanakopita /ˌspãnakɔˈpʲita/ (n)
σπανακόπιτα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek szpinakowy – tradycyjny grecki, z ciasta filo, przekładany szpinakiem, czasem również serem feta

spawacz /ˈspavaʧ̑/ (n)
συγκολλητής
  robotnik zajmujący się spawaniem

spawać /ˈspavaʨ̑/ (v)
συγκολλώ
  (technologia, technika, techniczny) łączyć coś techniką spawania

spazm /spˈazm/ (n)
σπασμός
  (medycyna, medyczny) nagłe, bezwiedne, bolesne, znaczne napięcie mięśnia lub grupy mięśni

spać /spaʨ̑/ (v)
κοιμάμαι
  (fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości

spać na waleta /ˈspaʨ̑ ˌna‿vaˈlɛta/ (idiom)
κοιμάμαι με η κεφαλή εγώ προς το πόδι ο άλλος
  spać w dwie osoby na jednym łóżku tak, że głowa jednej osoby znajduje się w nogach drugiej

specjalność /spɛˈʦ̑ʲjalnɔɕʨ̑/ (n)
ειδικότητα
  czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością
  dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej

spektrometria /ˌspɛktrɔ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
φασματομετρία
  (fizyka, fizyczny) dział spektroskopii zajmujący się pomiarami długości fali promieniowania elektromagnetycznego w widmach optycznych oraz natężenia promieniowania o różnych długościach fali;

spekulant /spɛˈkulãnt/ (n)
σπεκουλάτορας, σπεκουλαδόρος
  człowiek kupujący coś po niskiej cenie z zamiarem sprzedaży po wyższej;

sperma /ˈspɛrma/ (n)
σπέρμα
  (fizjologia, fizjologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

spermatozoid /ˌspɛrmatɔˈzɔ<sup>j</sup>it/ (n)
σπερματοζωάριο
  (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin

spichrz /spʲixʃ/ (n)
σιταποθήκη
  budynek, w którym przechowuje się ziarna zbóż;

spikerka /spʲiˈkɛrka/ (n)
εκφωνήτρια, παρουσιάστρια
  kobieta zapowiadająca programy w radio lub telewizji albo czytająca przygotowane teksty

spinacz /ˈspʲĩnaʧ̑/ (n)
συνδετήρας, κλιπ
  wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

spinka do włosów /ˈspʲĩnka dɔ‿ˈvwɔsuf/ (n)
κοκαλάκι
  (fryzjerstwo, fryzjerski) zdobiony przedmiot do spinania włosów, najczęściej dla kobiet

spiralny /spʲiˈralnɨ/ (adj)
κοχλιοειδής, κοχλιωτός
  (potocznie, potoczny) taki, który ma kształt korkociągu
σπειροειδής, σπιράλ
  taki, który ma kształt spirali

spirulina /ˌspʲiruˈlʲĩna/ (n)
σπιρουλίνα
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety;

spis treści /ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i/ (n)
περιεχόμενα, πίνακας περιεχομένων
  lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji;

spisek /ˈspʲisɛk/ (n)
συνωμοσία
  tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

spiżarnia /spʲiˈʒarʲɲa/ (n)
κελάρι
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe

splin /splʲĩn/ (n)
κακοθυμία, μελαγχολία
  (książkowy) uczucie beznadziejności, przygnębienie, apatia

spluwaczka /spluvˈatʃka/ (n)
πτυελοδοχείο
  naczynie przeznaczone do spluwania do niego;

spocznij /spˈɔtʃɲij/ (interjection)
ημιανάπαυση
  (wojskowość, wojskowy) komenda zwalniająca ze stania na baczność

spodek /ˈspɔdɛk/ (n)
πιατάκι
  mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

spodnie /ˈspɔdʲɲɛ/ (n)
παντελόνι
  (krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

spojrzenie /spɔjˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
βλέμμα
  skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś

sponsor /ˈspɔ̃w̃sɔr/ (n)
σπόνσορας, χορηγός
  osoba, która finansuje jakieś przedsięwzięcie, wydarzenie kulturalne itp.

sponsorować /ˌspɔ̃w̃sɔˈrɔvaʨ̑/ (v)
σπονσονάρω, σπονσοράρω, χορηγώ
  (książkowy) finansować jakieś przedsięwzięcie

spontaniczność /ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
αυθορμητισμός
  żywiołowe, odruchowe zachowanie, nieprzemyślane, nieprzygotowane, wymyślone na poczekaniu

spontaniczny /spˌɔntaɲˈitʃnɨ/ (adj)
αυθόρμητος
  działający odruchowo, bez innych wpływów

spora /ˈspɔra/ (n)
σπόριο
  (biologia, biologiczny) zarodnik

sporadycznie /ˌspɔraˈdɨʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
σποραδικά
  (odprzymiotnikowy) → sporadyczny

sporo /ˈspɔrɔ/ (indefinitePronoun)
αρκετός, κάμποσος
  jako określenie rzeczownika: dość dużo, niemało

sport /spɔrt/ (n)
άθλημα, αθλητισμός, σπορ
  forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

sport narodowy /ˈspɔrt ˌnarɔˈdɔvɨ/ (n)
εθνικός αθλητισμός
  (publikatory) dyscyplina sportu szczególnie popularna w danym kraju

sposób /ˈspɔsup/ (n)
τρόπος
  styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.
  metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu

spot /spɔt/ (n)
σποτ
  krótki film reklamowy lub reklama w radiu

spotkanie /spɔtˈkãɲɛ/ (n)
συνάντηση
  umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)
  natknięcie się na kogoś, zobaczenie go
  rozgrywka sportowa

spowiednik /spɔˈvʲjɛdʲɲik/ (n)
εξομολογητής
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny wysłuchujący spowiedzi;

spowiedź /ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
εξομολόγηση
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

spowolniony /spˌɔvɔlɲʲˈɔnɨ/ (adj)
επιβραδυνόμενος
  wolniejszy niż zazwyczaj lub niż przyjęte normy

społeczeństwo /ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ/ (n)
κοινωνία
  (socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

społeczny /spɔˈwɛʧ̑nɨ/ (adj)
κοινωνικός
  dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem

spożywczy /spɔˈʒɨfʧ̑ɨ/ (adj)
θρεπτικός, φαγώσιμος
  przydatny do spożywania, jedzenia, konsumpcji w płynie, lub jako pokarm stały
  związany z żywnością lub spożyciem

spożywczy /spɔˈʒɨfʧ̑ɨ/ (n)
μπακάλικο
  sklep z artykułami spożywczymi (1.1)

sprawa /ˈsprava/ (n)
ζήτημα, υπόθεση
  to, co jest dla kogoś ważne

sprawiedliwość /ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑/ (n)
δικαιοσύνη
  trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

sprawiedliwy /ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ/ (adj)
δίκαιος
  (o człowieku) kierujący się zasadami sprawiedliwości
  (o wyroku, prawie itp.) zgodny ze sprawiedliwością

sprzeciw /ˈspʃɛʨ̑if/ (n)
αντίρρηση, διαμαρτυρία
  aktywne wyrażenie braku zgody na coś

sprzeciwiać się /spʃɛˈʨ̑ivʲjäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
αντιτίθεμαι, εναντιώνομαι
  być przeciwnym czemuś, być przeciwko czemuś lub komuś; nie zgadzać się z na coś (z czymś)

sprzedawać /spʃɛˈdavaʨ̑/ (v)
πουλώ
  dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze

sprzedawca /spʃɛˈdafʦ̑a/ (n)
πωλητής
  (handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedawczyni /ˌspʃɛdafˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
πωλήτρια
  (handel, handlowy) kobieta sprzedająca towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedaż /ˈspʃɛdaʃ/ (n)
πώληση
  (ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

sprzączka /ˈspʃɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
αγκράφα
  element umieszczany na końcu paska, służący do spinania, zapinania

sprzątacz /ˈspʃɔ̃ntaʧ̑/ (n)
καθαριστής
  (zawód, zawodowy, zawodowo) mężczyzna, który zajmuje się sprzątaniem

sprzątaczka /spʃɔ̃nˈtaʧ̑ka/ (n)
καθαρίστρια
  kobieta zawodowo zajmująca się sprzątaniem, zwłaszcza pomieszczeń

sprzątać /ˈspʃɔ̃ntaʨ̑/ (v)
καθαρίζω
  doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zabijać, mordować

sprzęgło /ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ/ (n)
συμπλέκτης
  (mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;
πεντάλ του συμπλέκτη, συμπλέκτης
  (potocznie, potoczny) (motoryzacja) pedał sprzęgła, dźwignia sprzęgła

sprężanie /sprɛ̃ʒˈaɲʲɛ/ (n)
συμπίεση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: sprężać

sprężać /ˈsprɛ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
συμπιέζω
  kompresować, zmniejszać objętość (o gazie), ściskać, zgniatać (przedmiot)

sprężyna /sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na/ (n)
ελατήριο
  (technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;
  (przenośnie, przenośnia) inicjator, powód jakiegoś procesu

spódnica /spudʲˈɲiʦ̑a/ (n)
φούστα
  (krawiectwo) rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

spójnik /ˈspujɲik/ (n)
σύνδεσμος
  (gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

spór /spur/ (n)
διένεξη, διαφωνία
  różnica zdań, stanowisk, interesów

spółdzielczy /spuwdʑˈɛltʃɨ/ (adj)
συνεταιριστικός
  odnoszący się do spółdzielczości, związany ze spółdzielczością

spółdzielnia /spuwʲˈʥ̑ɛlʲɲa/ (n)
συνεταιρισμός
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków;
  (potocznie, potoczny) siedziba spółdzielni (1.1) lub miejsce prowadzenia przez nią działalności

spółgłoska /spuwˈɡwɔska/ (n)
σύμφωνο
  (językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

spółka /ˈspuwka/ (n)
εταιρεία
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;

spółka akcyjna /ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna/ (n)
ανώνυμη εταιρεία
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej;

spółka cywilna /spˈuwka tsɨvˈilna/ (n)
εταιρεία αστικού δικαίου
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, do której wspólnicy mogą wnieść własności, inne prawa lub swoje własne usługi;

spółka z ograniczoną odpowiedzialnością /spˈuwka z ˌɔɡraɲitʃˈɔnɔ̃ ˌɔtpɔvʲˌɛdʑalnˈɔɕtɕɔ̃/ (n)
εταιρεία περιορισμένης ευθύνης
  (zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka kapitałowa, której wspólnicy odpowiadają wobec wierzycieli jedynie do wysokości swoich udziałów;

spółkowanie /spˌuwkɔvˈaɲʲɛ/ (n)
επαφή, συνουσία
  (biologia, biologiczny) kopulacja, stosunek

spółkować /spuwˈkɔvaʨ̑/ (v)
συνευρίσκομαι, συνουσιάζομαι
  mieć stosunek płciowy

spóźniać się /ˈspuʑɲäʨ̑‿ɕɛ/ (v)
αργώ
  być za późno, nie przychodzić na czas

spłuczka /spwˈutʃka/ (n)
καζανάκι
  (technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem

spływaj stąd /spwˈɨvaj stˈɔnt/ (interjection)
τσακίσου !
  (potocznie, potoczny) wynoś się! nie przeszkadzaj!, spieprzaj!

spływaj! /spwˈɨvaj/ (interjection)
τσακίσου
  (potocznie, potoczny) wynoś się! nie przeszkadzaj!

squash /zɡvˈaʃ/ (n)
σκουός
  (sport, sportowy) rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika;

sracz /sraʧ̑/ (n)
χαλές
  (grubiański, grubiańsko) ubikacja

sraczka /ˈsraʧ̑ka/ (n)
τσίρλα
  (potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) biegunka, rozwolnienie

srać /sraʨ̑/ (v)
χέζω
  (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) oddawać stolec

srebrnik /srˈɛbrɲik/ (n)
αργύριο
  (starożytność) (numizmatyka, numizmatyczny) moneta żydowska;

srebrny /ˈsrɛbrnɨ/ (adj)
αργυρός
  (jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze srebra
  przypominający kolor srebra

srebrny medal /ˈsrɛbrnɨ ˈmɛdal/ (n)
αργυρό μετάλλιο
  medal przyznawany za drugie miejsce w zawodach sportowych, w konkursach, na wystawach itp.

srebro /ˈsrɛbrɔ/ (n)
άργυρος, ασήμι
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;
αργυρό μετάλλιο
  (sport, sportowy) srebrny medal
ασήμι
  biały, błyszczący metal szlachetny (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
ασήμι, ασημικό
  wyrób, zwłaszcza naczynie, ze srebra (1.2)

srogi /ˈsrɔɟi/ (adj)
αυστηρός, σκληρός
  surowy, bez litości, niewyrozumiały

srogość /ˈsrɔɡɔɕʨ̑/ (n)
σκληρότητα
  cecha tego, kto jest srogi

sroka /ˈsrɔka/ (n)
καρακάξα
  (ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem;

srokosz /ˈsrɔkɔʃ/ (n)
διπλοκεφαλάς
  (ornitologia, ornitologiczny) Lanius excubitor, popielatoczarny ptak występujący na półkuli północnej;

srom /srɔ̃m/ (n)
αιδοίο
  (anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe;

ssak /sːak/ (n)
θηλαστικό
  (zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

ssaki /ssˈaki/ (n)
θηλαστικά
  (systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mammalia, gromada zwierząt należących do kręgowców;

staccato /stakˈatɔ/ (n)
στακάτο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika śpiewu lub gry na instrumentach muzycznych polegająca na ostrym oddzielaniu od siebie kolejnych dźwięków przez skracanie czasu ich trwania;

stacja /ˈstaʦ̑ʲja/ (n)
σταθμός
  (kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją

stacja benzynowa /ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva/ (n)
βενζινάδικο
  zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów;

stacja kosmiczna /ˈstaʦ̑ʲja kɔsˈmʲiʧ̑na/ (n)
διαστημικός σταθμός
  sztuczny satelita, na którego pokładzie możliwy jest długi pobyt astronautów;

stadion /ˈstadʲjɔ̃n/ (n)
στάδιο
  (sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych;

stadium /ˈstadʲjũm/ (n)
στάδιο
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie miara odległości równa około 160 m
  część procesu, część czasu rozwoju

stado /ˈstadɔ/ (n)
αγέλη
  (zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;
  (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) duża liczba ludzi (nawet nietworzących grupy)
κοπάδι
  (zootechnika, zootechniczny) hodowlana grupa zwierząt

stagnacja /staɡˈnaʦ̑ʲja/ (n)
αποτελμάτωση, στασιμότητα
  wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

stajnia Augiasza /ˈstajɲa ːwʲˈɟaʃa/ (n)
κόπρος του Αυγεία, κόπρος του Αυγείου
  (związek frazeologiczny) coś zaniedbanego, bałagan który wymaga ogromnej pracy

stal /stal/ (n)
ατσάλι, χάλυβας
  (metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem;

stalagmit /staˈlaɡmʲit/ (n)
σταλαγμίτης
  (geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze;

stalaktyt /staˈlaktɨt/ (n)
σταλακτίτης
  (geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy w kształcie sopla, zwisający ze stropu jaskini;

stale /ˈstalɛ/ (adv)
διαρκώς, συνέχεια
  (potocznie, potoczny) bez przerwy, cały czas

stalinista /ˌstalʲĩˈɲista/ (n)
σταλινιστής
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik Józefa Stalina, stalinizmu lub członek stalinowskiego aparatu władzy

stalinizm /staˈlʲĩɲism̥/ (n)
σταλινισμός
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;

stan /stãn/ (n)
κατάσταση
  sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój
  (administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;

stan cywilny /ˈstãn ʦ̑ɨˈvʲilnɨ/ (n)
προσωπική κατάσταση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół cech określających osobę fizyczną w świetle obowiązujących norm prawa cywilnego;

stan wojenny /ˈstãn vɔˈjɛ̃nːɨ/ (n)
στρατιωτικός νόμος
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa;

stara panna /stˈara pˈanna/ (n)
γεροντοκόρη, καλόγρια
  niemłoda kobieta, która nie wyszła za mąż

staranie /staˈrãɲɛ/ (n)
προσπάθεια
  działanie w kierunku realizacji pewnego zamiaru, pragnienia

starannie /staˈrãɲːɛ/ (adv)
επιμελώς, προσεκτικός
  w sposób staranny, dokładny, schludny; z dbałością o szczegóły

starać się /ˈstaraʨ̑‿ɕɛ/ (v)
προσπαθώ
  przykładać się do czegoś, być gorliwym
  zabiegać o coś, dążyć do otrzymania czegoś

starogrecki /ˌstarɔˈɡrɛʦ̑ʲci/ (n)
αρχαία ελληνικά
  (językoznawstwo, językoznawczy) język starogrecki;

starość /ˈstarɔɕʨ̑/ (n)
γεράματα, γήρας
  stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

starożytni /stˌarɔʒˈɨtɲi/ (n)
αρχαίοι
  ludzie żyjący w starożytności, przeważnie w odniesieniu do Greków i Rzymian

starożytność /ˌstarɔˈʒɨtnɔɕʨ̑/ (n)
αρχαιότητα
  (historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości, który trwał od wynalezienia pisma do upadku imperium zachodniorzymskiego w 476 roku;

starożytny /ˌstarɔˈʒɨtnɨ/ (adj)
αρχαίος
  związany ze starożytnością, dotyczący starożytności

starszy sierżant /ˈstarʃɨ ˈɕɛrʒãnt/ (n)
επιλοχίας, επισμηνίας
  (wojskowość, wojskowy) stopień wojskowy wyższy od sierżanta;

start /start/ (n)
αρχή, ξεκίνημα
  chwila, w której coś zaczyna się

staruszka /staˈruʃka/ (n)
γριούλα
  starsza kobieta

stary /ˈstarɨ/ (adj)
παλιός, αρχαίος
  mający wiele lat, niemłody

starzeć się /ˈstaʒɛʨ̑‿ɕɛ/ (v)
γερνώ, γερνάω
  o zwierzętach i ludziach: stawać się starszym, starym

starzyzna /staʒˈɨzna/ (n)
παλιατσαρία
  ogół starych, używanych przedmiotów, ubrań przeznaczonych zwykle do handlu

statek /ˈstatɛk/ (n)
πλοίο, σκάφος, καράβι
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną
σκάφος
  każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd;

statek kosmiczny /stˈatɛk kɔsmˈitʃnɨ/ (n)
διαστημόπλοιο
  (astronomia, astronomiczny) pojazd poruszający się w przestrzeni poza atmosferą Ziemi

statek pożarniczy /stˈatɛk pˌɔʒarɲˈitʃɨ/ (n)
πυροσβεστικό
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) specjalna ratownicza jednostka pływająca przeznaczona do gaszenia pożarów na statkach oraz na obszarze portu lub stoczni;

statki /stˈatki/ (n)
ναυμαχία
  popularna gra logiczna dla dwóch osób;

statua /staˈtu<sup>w</sup>a/ (n)
άγαλμα, ανδριάντας
  okazała rzeźba postaci ludzkiej

statuetka /ˌstatuˈ<sup>w</sup>ɛtka/ (n)
αγαλματάκι
  (zdrobniale) od: statua
αγαλματίδιο
  mała statua

statystyczny /ˌstatɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
στατιστικός
  odnoszący się do statystyki (nauki)

statystyka /staˈtɨstɨka/ (n)
στατιστική
  nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;
  wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów

staw /staf/ (n)
άρθρωση, κλείδωση
  (anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości;

stawiać wszystko na jedną kartę /ˈstavʲjäʨ̑ ˈfʃɨstkɔ na‿ˈjɛdnɔ̃w̃ ˈkartɛ/ (v)
βάζω όλα τα αβγά μου σε ένα καλάθι
  zaryzykować wszystko w trudnej sytuacji, gdy możliwości odniesienia sukcesu są nikłe; wykorzystać jedyne pozostające wyjście, uzależniać od czegoś swój los lub jakąś istotną sprawę

stawonóg /staˈvɔ̃nuk/ (n)
αρθρόποδο
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów;

stać /staʨ̑/ (v)
μένω ακίνητος, στέκομαι
  nie ruszać się z miejsca
στέκομαι, μένω όρθιος
  o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach

stała /ˈstawa/ (n)
σταθερά
  symbol, któremu przyporządkowana jest pewna zdefiniowana wartość;

stek /stɛk/ (n)
μπριζόλα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;

stenografia /stˌɛnɔɡrˈafja/ (n)
στενογραφία
  sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;

step /stɛp/ (n)
στέπα
  (geografia, geograficzny) trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior;

ster /stɛr/ (n)
πηδάλιο
  urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;

sternik /stˈɛrɲik/ (n)
τιμονιέρης
  (sport, sportowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żeglarz kierujący danym obiektem pływającym

sterylny /stɛˈrɨlnɨ/ (adj)
ασηπτικός
  idealnie czysty i pozbawiony drobnoustrojów

stewardesa /ˌstʲju<sup>w</sup>arˈdɛsa/ (n)
αεροσυνοδός
  (lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów;
συνοδός ο πλοίο
  (morski) członkini załogi statku obsługująca pasażerów;

stocznia /ˈstɔʧ̑ʲɲa/ (n)
ναυπηγείο
  zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;

stoczniowy /stɔtʃɲʲˈɔvɨ/ (adj)
ναυπηγικός
  związany ze stocznią, dotyczący stoczni

stoisko /stɔˈ<sup>j</sup>iskɔ/ (n)
πάγκος
  wydzielone, samodzielne miejsce sprzedaży wraz z ekspozycją towaru

stolarstwo /stɔˈlarstfɔ/ (n)
ξυλουργική, ξυλουργία
  (rzemiosło, rzemieślniczy) profesja i rzemiosło zajmujące się obróbką drewna do celów użytkowych

stolarz /ˈstɔlaʃ/ (n)
μαραγκός, ξυλουργός, επιπλοποιός
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;

stolica /stɔˈlʲiʦ̑a/ (n)
πρωτεύουσα
  (administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;

stonoga /stɔ̃ˈnɔɡa/ (n)
σαρανταποδαρούσα, σκολόπενδρα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Oniscus, skorupiak żyjący w szczelinach, piwnicach;
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wij lub prosionek ze względu na liczbę odnóży

stop /stɔp/ (n)
κράμα
  (technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

stopa /ˈstɔpa/ (n)
πόδι
  (anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;
  jednostka długości, używana w niektórych krajach;
  podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu)

stopień /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
μοίρα
  (drukarstwo, drukarski) znak graficzny służący do zapisu stopnia (1.2)
βαθμός, μοίρα
  (fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury
βαθμός
  (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka umożliwiająca porównywanie wielkości stopnia (1.8) cechy między kilkoma obiektami
  (matematyka, matematyczny) maksymalna suma wykładników zmiennych wśród jednomianów, tworzących dany wielomian;
  (poligrafia) (zobacz) stopień pisma
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (zobacz) stopień pokrewieństwa
  (zobacz) stopień sprężania
  czyjeś miejsce w pewnej hierarchii zawodowej lub organizacyjnej, zwykle w służbach mundurowych
  ocena postępów naukowych wyrażona jako liczba lub jako jeden z uporządkowanych terminów
  wielkość, rozmiar, zasięg jakiejś czynności
μοίρα, βαθμός
  (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;
βήμα
  część jakiegoś procesu stanowiąca pewną całość
σκαλί, βαθμίδα
  każda z części schodów uniesiona do góry

stopień najwyższy /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ/ (n)
υπερθετικός βαθμός
  (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy

stopień wyższy /ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ/ (n)
συγκριτικός βαθμός
  (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś

stosowany /stˌɔsɔvˈanɨ/ (adj)
εφαρμοσμένος
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) mający służyć potrzebom praktycznym

stosownie /stɔˈsɔvʲɲɛ/ (adv)
σύμφωνα με
  (książkowy) zgodnie z czymś, odpowiednio, właściwie; według czegoś

stosunek przerywany /stɔˈsũnɛk ˌpʃɛrɨˈvãnɨ/ (n)
διακεκομμένη συνουσία
  (medycyna, medyczny) stosunek płciowy, podczas którego dochodzi do wyjścia członka z pochwy przed wytryskiem nasienia

stosunek płciowy /stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ/ (n)
ερωτική σχέση, σαρκική σχέση, σχέση
  (fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;

stowarzyszenie /ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
σύλλογος, συνεταιρισμός, σωματείο
  organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;

stołeczny /stɔˈwɛʧ̑nɨ/ (adj)
πρωτευουσιάνικος
  dotyczący stolicy, wywodzący się ze stolicy

stołówka /stɔˈwufka/ (n)
εστία, τραπεζαρία
  miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy

stożek /ˈstɔʒɛk/ (n)
κώνος
  (geometria) rodzaj bryły powstałej przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

strach /strax/ (n)
φόβος, τρόμος
  uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne
σκιάχτρο
  kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach

strajk /strajk/ (n)
απεργία
  dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;

strajk włoski /ˈstrajɡ ˈvwɔsʲci/ (n)
λευκή απεργία
  strajk polegający na skrajnie skrupulatnym wykonywaniu obowiązków służbowych przez pracowników

strajkować /strajˈkɔvaʨ̑/ (v)
απεργώ
  uczestniczyć w strajku

straszny /ˈstraʃnɨ/ (adj)
τρομερός
  (potocznie, potoczny) taki, który jest bardzo intensywny, duży
  okropny, nieprzyjemny
  taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny

straszyć /strˈaʃɨtɕ/ (v)
τρομάζω
  wzbudzać strach, lęk w kimś

strateg /ˈstratɛk/ (n)
στρατηγός
  (historia, historyczny, historycznie) w cesarstwie bizantyjskim dowódca okręgu wojskowo-administracyjnego;
  (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji wysoki rangą dowódca w armii lub flocie;
  osoba potrafiąca dobrze zaplanować i pokierować skomplikowanymi akcjami
  znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi

strategia /straˈtɛɟja/ (n)
στρατηγική
  ogólny plan działań, szerszy od taktyki

straż pożarna /ˈstraʃ pɔˈʒarna/ (n)
πυροσβεστική
  wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;

strażak /ˈstraʒak/ (n)
πυροσβέστης
  osoba szkolona do walki z ogniem;

strefa erogenna /ˈstrɛfa ˌɛrɔˈɡɛ̃nːa/ (n)
ερωτογενής ζώνη, ερωτογόνη ζώνη
  (fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym;

strefa wolnocłowa /ˈstrɛfa ˌvɔlnɔˈʦ̑wɔva/ (n)
ελεύθερη ζώνη
  (ekonomia, ekonomiczny) ograniczony teren, na którym składowane towary są zwolnione z opłat celnych;

streptomycyna /ˌstrɛptɔ̃mɨˈʦ̑ɨ̃na/ (n)
στρεπτομυκίνη
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze C21H39N7O12, antybiotyk wytwarzany przez pleśniaka Streptomyces griseus, używany przy leczeniu chorób spowodowanych przez gronkowce i paciorkowce oraz niektóre odmiany gruźlicy;

stres /strɛs/ (n)
άγχος, στρες
  (psychologia, psychologiczny) mobilizacja organizmu jako reakcja na negatywne bodźce;

streszczenie /strɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
περίληψη
  wyciąg, skrót

strit /strʲit/ (n)
κέντα
  (termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera

strofa /ˈstrɔfa/ (n)
στροφή
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) część utworu lirycznego złożona z wersów

strona /ˈstrɔ̃na/ (n)
σελίδα
  jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.
πλευρά
  umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś

strona bierna /ˈstrɔ̃na ˈbʲjɛrna/ (n)
παθητική φωνή
  (gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest obiektem czynności, określonej przez orzeczenie;

strona czynna /ˈstrɔ̃na ˈʧ̑ɨ̃nːa/ (n)
ενεργητική φωνή
  (gramatyka) forma zdania, w której podmiot jest wykonawcą czynności;

strona internetowa /ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva/ (n)
ιστοσελίδα
  (informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW;

stronniczy /strɔnɲˈitʃɨ/ (adj)
μεροληπτικός
  kierujący się tylko określonym interesem; pozbawiony obiektywizmu

stront /strɔ̃nt/ (n)
στρόντιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

strony /strˈɔnɨ/ (n)
μέρος
  okolica

strop /strɔp/ (n)
οροφή, ταβάνι
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) poziomy element konstrukcyjny budynku, najczęściej rozdzielający dwie kondygnacje;

strug /struk/ (n)
πλάνη, ροκάνι
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna

strugarka /struˈɡarka/ (n)
μηχανουργική πλάνη, ξυλουργική μηχανοκίνητη πλάνη, πλάνη
  (maszynoznawstwo) obrabiarka do obróbki skrawaniem płaszczyzn,

strugać wariata /ˈstruɡaʥ̑ varʲˈjata/ (v)
κάνω την παλαβή, κάνω τον παλαβό, κάνω τον χαζό
  (potocznie, potoczny) udawać, że się nic nie rozumie, nie wie o co chodzi

struktura /strukˈtura/ (n)
δομή, διάρθρωση, στρουκτούρα
  stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

struna /ˈstrũna/ (n)
χορδή
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

struna głosowa /strˈuna ɡwɔsˈɔva/ (n)
φωνητική χορδή
  (anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki

strunowy /strũˈnɔvɨ/ (adj)
έγχορδος
  (przymiotnik) od struna

strusia polityka /strˈuɕa pɔlˈitɨkˌa/ (n)
στρουθοκαμηλισμός
  (związek frazeologiczny) sytuacja, w której ktoś unika rozwiązywania problemów udając, że ich nie dostrzega; unikanie podjęcia decyzji

struś /struɕ/ (n)
στρουθοκάμηλος
  (ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych;

strych /strɨx/ (n)
σοφίτα
  (architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;

strychnina /strɨxʲˈɲĩna/ (n)
στρυχνίνη
  (chemia, chemiczny) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby;

stryczek /ˈstrɨʧ̑ɛk/ (n)
κρεμάλα
  (książkowy) (przenośnie, przenośnia) śmierć przez powieszenie
αγχόνη, κρεμάλα
  (książkowy) sznur zakończony pętlą zakładaną na szyję skazanym na śmierć przez powieszenie

strzała /ˈsṭʃawa/ (n)
βέλος
  pocisk przeznaczony do łuku;

strzelnica /sṭʃɛlʲˈɲiʦ̑a/ (n)
βελοθυρίδα, πολεμίστρα, τουφεκίστρα
  (architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) otwór strzelniczy w ścianie budowli obronnej
σκοπευτήριο
  (wojskowość, wojskowy) miejsce ćwiczeń w strzelaniu do celu
περίπτερο σκοποβολής, σκοποβολή
  jarmarczne miejsce rozrywki, w którym wygrywa się nagrody w zamian za trafne strzały z wiatrówki

strzemiączko /sṭʃɛ̃ˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ/ (n)
αναβολέας
  (potocznie, potoczny) pasek, taśma lub gumka u dołu spodni, zakładane pod stopę, zapobiegające podciąganiu się nogawki w górę

strzemię /ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ/ (n)
αναβολέας
  (hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

strzykawka /stʃɨkˈafka/ (n)
σύριγγα, ένεση
  (medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;

strzykwa /stʃˈɨkfa/ (n)
αγγούρι της θάλασσας, ολοθούριο
  (zoologia, zoologiczny) Holothuroidea zwierzę morskie z gromady zaliczanej do szkarłupni;

strój /struj/ (n)
κούρντισμα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiednie ustawienie gitary lub innego instrumentu muzycznego
ενδυμασία, φορεσιά
  określony rodzaj ubioru

strój adamowy /ˈstruj ˌadãˈmɔvɨ/ (n)
αδαμιαία περιβολή
  (zobacz) w stroju adamowym

strój kąpielowy /strˈuj kˌɔmpʲɛlˈɔvɨ/ (n)
μαγιό
  skąpe odzienie do publicznego zażywania kąpieli wodnych i słonecznych;

stróż /struʃ/ (n)
φύλακας
  osoba pilnująca np. budynku

studencki /stuˈdɛ̃nʦ̑ʲci/ (adj)
φοιτητικός
  przeznaczony dla studentów
  typowy dla studentów

student /ˈstudɛ̃nt/ (n)
φοιτητής
  osoba, która studiuje na wyższej uczelni;

studentka /stuˈdɛ̃ntka/ (n)
φοιτήτρια
  forma żeńska od: student

studiować /stuˈdʲjɔvaʨ̑/ (v)
μελετώ, σπουδάζω, φοιτώ
  uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach
διαβάζω
  uważnie czytać, zgłębiać temat
μελετώ
  wpatrywać się uważnie

studnia /ˈstudʲɲa/ (n)
πηγάδι
  głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

studnia kwantowa /ˈstudʲɲa kfãnˈtɔva/ (n)
κβαντικό πηγάδι
  (fizyka, fizyczny) studnia potencjału, ograniczająca cząstki w pewnym obszarze przestrzeni;

stulatek /stuˈlatɛk/ (n)
εκατοχρονίτης
  osoba w wieku przynajmniej 100 lat

stulatka /stuˈlatka/ (n)
εκατοχρονίτισσα
  kobieta mająca sto lat

stulejka /stuˈlɛjka/ (n)
φίμωση
  (medycyna, medyczny) wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie poza żołądź prącia;

stuletni /stuˈlɛtʲɲi/ (adj)
εκατοχρονίτικος
  mający sto lat
εκατονταετής
  trwający sto lat

stuła /stˈuwa/ (n)
πετραχήλι
  (kościelny) szata liturgiczna prezbiterów w formie wstęgi sukna;

stwardnienie rozsiane /stfardʲˈɲɛ̇̃ɲɛ rɔɕˈːãnɛ/ (n)
πολλαπλή σκλήρυνση
  (medycyna, medyczny) przewlekła choroba centralnego układu nerwowego;

stwarzać /stfˈaʒatɕ/ (v)
πλάθω, χτίζω
  powoływać do istnienia

stwórca /stfˈurtsa/ (n)
δημιουργός
  ktoś, kto coś stworzył (zwykle coś z niczego)

styczeń /ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
Ιανουάριος, Γενάρης
  pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

styczniowy /stɨʧ̑ʲˈɲɔvɨ/ (adj)
januári
  dotyczący stycznia, dziejący się w styczniu

stygijski /stɨˈɟijsʲci/ (adj)
καταχθόνιος, στύγιος
  (poetycki, poetycko) związany ze Styksem, dotyczący Styksu

stymulować /ˌstɨ̃muˈlɔvaʨ̑/ (v)
ενθαρρύνω, προτρέπω
  pobudzać do działania

stypendium /stɨˈpɛ̃ndʲjũm/ (n)
υποτροφία
  pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe

stypendysta /stˌɨpɛndˈɨsta/ (n)
υπότροφος
  osoba, która otrzymuje stypendium, jest na stypendium

stół /stuw/ (n)
τραπέζι, τράπεζα
  (branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

stąd /stɔ̃nt/ (pronoun)
από εδώ
  wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz

stępka /ˈstɛ̃mpka/ (n)
καρίνα, τροπίδα
  (marynarka) główna, podłużna belka umieszczona środkowo na dnie kadłuba statku wodnego;

suahili /ˌsu<sup>w</sup>aˈxʲilʲi/ (n)
σουαχίλι
  (językoznawstwo, językoznawczy) język używany we wschodniej części Afryki;

subkontynent /ˌsupkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt/ (n)
υποήπειρος
  (geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część;

subkultura /sˌupkultˈura/ (n)
υποπολιτισμός
  (socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

substancja /supˈstãnʦ̑ʲja/ (n)
ουσία
  (chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

substancja czynna /supˈstãnʦ̑ʲja ˈʧ̑ɨ̃nːa/ (n)
ενεργό συστατικό
  substancja jakiegokolwiek pochodzenia, która może spowodować zmiany w procesach fizjologicznych lub biochemicznych organizmów żywych, stanowiąca podstawę leku;

substantywizacja /ˌsupstãntɨvʲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
ουσιαστικοποίηση
  (językoznawstwo, językoznawczy) przejście jakiejś części mowy do kategorii rzeczowników, użycie innej części mowy w funkcji rzeczownikowej

suchar /ˈsuxar/ (n)
παξιμάδι, φρυγανιά
  (spożywczy) specjalnie wysuszony kawałek pieczywa, przygotowany do dłuższego przechowywania

suchy /ˈsuxɨ/ (adj)
ξερός
  nie wilgotny; pozbawiony wilgoci

suczka /sˈutʃka/ (n)
σκυλίτσα
  samica psa, (zdrobniale) od: suka

sudański /suˈdãj̃sʲci/ (adj)
σουδανέζικος, σουδανικός
  odnoszący się do Sudanu, związany z Sudanem

sufiks /ˈsufʲiks/ (n)
επίθημα
  (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek;

sufit /ˈsufʲit/ (n)
ταβάνι
  (budownictwo) górna ściana pomieszczenia

sufler /ˈsuflɛr/ (n)
υποβολέας
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba podpowiadająca aktorom tekst roli na próbach i podczas przedstawień w sposób niewidoczny dla widza;

suka /ˈsuka/ (n)
κλούβα, μπατσάδικο
  (slangowo) samochód policyjny, szczególnie przeznaczony do przewozu więźniów
σκύλα
  (wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się
  (zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego

sukces /ˈsukʦ̑ɛs/ (n)
επιτυχία
  korzystny wynik
  osiągnięcie bogactwa, sławy; zrobienie kariery

sukienka /suˈcɛ̃nka/ (n)
φόρεμα
  (krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;
ράσο
  (potocznie, potoczny) strój duchownego przypominający suknię

suknia /ˈsucɲa/ (n)
φόρεμα
  (krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

suma /ˈsũma/ (n)
μεγάλος λειτουργία
  (kościelny) w liturgii katolickiej: główna uroczysta msza odprawiana w dni świąteczne
άθροισμα
  (matematyka, matematyczny) wynik dodawania
ποσό
  pewna ilość pieniędzy

sumienie /sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
συνείδηση
  wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło

sumo /ˈsũmɔ/ (n)
σούμο
  (sport, sportowy) rodzaj zapasów, japoński sport narodowy;

superbohater /ˌsupɛrbɔˈxatɛr/ (n)
υπερήρωας
  fikcyjny bohater filmów, książek lub komiksów posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami;

superksiężyc /sˌupɛrkɕˈɛ̃ʒɨts/ (n)
υπερφεγγάρι
  (potocznie, potoczny) (astronomia, astronomiczny) księżyc w pełni, obserwowany w syzygijnym perygeum;

supermarket /ˌsupɛrˈmarkɛt/ (n)
σούπερ μάρκετ
  (handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy;

supremacja /ˌsuprɛ̃ˈmaʦ̑ʲja/ (n)
υπεροχή
  zwierzchnictwo, przewaga nad kimś lub czymś

surfer /sˈurfɛr/ (n)
σερφίστας
  (sport, sportowy) osoba uprawiająca surfing

surfing /sˈurfiŋk/ (n)
σέρφινγκ
  (sport, sportowy) ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej

surowiec /suˈrɔvʲjɛʦ̑/ (n)
πρώτη ύλη
  substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle

surowy /suˈrɔvɨ/ (adj)
ωμός
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony

surrealistyczny /ˌsurːɛalʲiˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
σουρεαλιστικός
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu

surykatka /ˌsurɨˈkatka/ (n)
σουρικάτα
  (zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce;

sushi /ˈsuʃʲi/ (n)
σούσι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;

susza /ˈsuʃa/ (n)
ανομβρία, ξηρασία
  długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;

suszarka /suˈʃarka/ (n)
σεσουάρ, στεγνωτήρας, στεγνωτήρι, στεγνωτήριο
  urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza

suszarka do włosów /suˈʃarka dɔ‿ˈvwɔsuf/ (n)
σεσουάρ
  (fryzjerstwo, fryzjerski) urządzenie elektryczne służące do suszenia włosów

suszyć /ˈsuʃɨʨ̑/ (v)
στεγνώνω
  powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody
  stawać się suchym

sutanna /suˈtãnːa/ (n)
ράσο
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich;

sutener /suˈtɛ̃nɛr/ (n)
νταβατζής
  człowiek czerpiący zysk z nierządu innych osób

suterena /ˌsutɛˈrɛ̃na/ (n)
κατώγι, υπόγειο
  część budynku znajdująca się pod parterem, często poniżej poziomu terenu, przystosowana do celów mieszkalnych

suwerenność /ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑/ (n)
κυριαρχία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji

sułtanat /suwˈtãnat/ (n)
σουλτανάτο
  państwo rządzone przez sułtana;

sweter /ˈsfɛtɛr/ (n)
πουλόβερ
  grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce

switch /sfˈitx/ (n)
μεταγωγέας
  (informatyka, informatyczny) urządzenie łączące komputery oraz inny sprzęt w sieć komputerową;

swobody /sfɔbˈɔdɨ/ (n)
ελευθερία
  (książkowy) uprawnienia, przywileje, prawa

sycylijski /ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci/ (adj)
σικελικός
  od Sycylia

sydończyk /sɨdˈɔɲtʃɨk/ (n)
Σιδώνιος
  mieszkaniec Sydonu

sygnalizować /sˌɨɡnalizˈɔvatɕ/ (v)
σηματοδοτώ
  przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały

sylaba /sɨˈlaba/ (n)
συλλαβή
  (językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;

sylfida /sɨlfˈida/ (n)
σύλφη
  (mitologia, mitologiczny) żeński sylf, duch powietrza ze średniowiecznych wierzeń ludowych

sylur /ˈsɨlur/ (n)
Σιλούριο
  (geologia, geologiczny) trzeci okres ery paleozoicznej;

symbol /ˈsɨ̃mbɔl/ (n)
σύμβολο
  znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu
  (sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost;

symboliczny /ˌsɨ̃mbɔˈlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
συμβολικός
  o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu
  taki, w którym występują symbole
  związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje

symbolizm /sɨmbˈɔlizm/ (n)
συμβολισμός
  kierunek w literaturze i sztuce występujący na przełomie XIX i XX w., posługujący się symbolem jako podstawowym środkiem wyrazu;

symbolizować /ˌsɨ̃mbɔlʲiˈzɔvaʨ̑/ (v)
συμβολίζω
  stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu

symetria /sɨ̃ˈmɛtrʲja/ (n)
συμμετρία
  (matematyka, matematyczny) określenie endomorfizmu przestrzeni euklidesowych;
  właściwość danego przedmiotu, według której możliwe jest podzielenie go na dwie identyczne połówki

symetryczność /sˌɨmɛtrˈɨtʃnɔɕtɕ/ (n)
συμμετρικότητα
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest symetryczne; cecha tych, którzy są symetryczni

symetryczny /sˌɨmɛtrˈɨtʃnɨ/ (adj)
συμμετρικός
  odznaczający się symetrią, zbudowany lub ułożony według zasad symetrii

symfonia /sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja/ (n)
συμφωνία
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

symfoniczny /sˌɨmfɔɲˈitʃnɨ/ (adj)
συμφωνικός
  związany z symfonią, dotyczący symfonii

sympatyczny /ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
συμπαθητικός
  wzbudzający sympatię; miły, życzliwy

sympozjum /sɨ̃mˈpɔzʲjũm/ (n)
συμπόσιο, συνέδριο
  spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki

symptom /ˈsɨ̃mptɔ̃m/ (n)
σύμπτωμα
  oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego;

syn /sɨ̃n/ (n)
γιος, υιός
  dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);

syn marnotrawny /ˈsɨ̃n ˌmarnɔˈtravnɨ/ (n)
άσωτος υιός
  (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto zawinił lub zbłądził, ale w końcu się opamiętał;

synagoga /ˌsɨ̃naˈɡɔɡa/ (n)
συναγωγή
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw;

syndrom sztokholmski /ˈsɨ̃ndrɔ̃m ʃtɔkˈxɔlm̥sʲci/ (n)
σύνδρομο της Στοκχόλμης
  stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi;

synekura /ˌsɨ̃nɛˈkura/ (n)
αργομισθία
  dobrze płatna posada, która nie wymaga od zatrudnionego większego wysiłku

synergia /sɨ̃ˈnɛrʲɟja/ (n)
συνεργία, συνέργεια
  (książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników

synonim /sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm/ (n)
συνώνυμο
  wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik

synonimiczny /ˌsɨ̃nɔ̃ɲĩˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
συνώνυμος
  (językoznawstwo, językoznawczy) od: synonim; bliskoznaczny

syntagma /sɨ̃nˈtaɡma/ (n)
σύνταγμα
  (językoznawstwo, językoznawczy) grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań;

syntetyczny /ˌsɨ̃ntɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
πλαστικός
  taki, który jest sztucznie osiągany poprzez syntezę

sypialnia /sɨˈpʲjalʲɲa/ (n)
κρεβατοκάμαρα, υπνοδωμάτιο
  (budownictwo) (architektura, architektoniczny) pokój służący do spania

syrena /sɨˈrɛ̃na/ (n)
Σειρήνα, σειρήνα
  (mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
  urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;
  (zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd;

system /ˈsɨstɛ̃m/ (n)
σύστημα
  układ urządzeń współpracujących ze sobą;

system operacyjny /ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
λειτουργικό σύστημα
  (informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;

systematyczny /ˌsɨstɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
συστηματικός
  wykonany metodycznie, w sposób uporządkowany, według schematu

sytość /ˈsɨtɔɕʨ̑/ (n)
χορτασμός
  bycie całkowicie najedzonym, brak głodu

sytuacja /ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja/ (n)
κατάσταση
  zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

syzyfowa praca /ˌsɨzɨˈfɔva ˈpraʦ̑a/ (n)
σισύφεια προσπάθεια
  (przenośnie, przenośnia) praca bez końca, ciężka, bezskuteczna, bezcelowa, żmudna, niedająca żadnych efektów

szablodziób /ʃaˈblɔʥ̑up/ (n)
αβοκέτα
  (ornitologia, ornitologiczny) Recurvirostra avosetta, ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;

szach /ʃax/ (n)
σαχ
  (szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem;
σάχης
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;

szachista /ʃaˈxʲista/ (n)
σκακιστής
  osoba grająca w szachy

szachistka /ʃaˈxʲistka/ (n)
σκακίστρια
  kobieta grająca w szachy

szachownica /ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
σκακιέρα
  (szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;

szachowy /ʃaxˈɔvɨ/ (adj)
σκακιστικός
  związany z szachami, dotyczący szachów

szachy /ˈʃaxɨ/ (n)
σκάκι
  (szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;

szafa /ˈʃafa/ (n)
ντουλάπα, ερμάρι
  mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

szafir /ˈʃafʲir/ (n)
ζαφείρι
  (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego
  (mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;

szafirowy /ʃˌafirˈɔvɨ/ (adj)
ζαφειρένιος
  zrobiony z szafiru, dotyczący szafiru

szafot /ˈʃafɔt/ (n)
ικρίωμα
  rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;

szafran /ˈʃafrãn/ (n)
ζαφορά, κρόκος, σαφράν
  (botanika, botaniczny) (zobacz) krokus
σαφράν
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów

szahada /ʃaˈxada/ (n)
σαχάντα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu

szakal /ˈʃakal/ (n)
τσακάλι
  (zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny, lecz mniejszy od wilka;
  (przenośnie, przenośnia) człowiek pasożytujący na nieszczęściu innych

szal /ʃal/ (n)
κασκόλ, εσάρπα, μανδύας, σάλι
  prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

szalik /ˈʃalʲik/ (n)
κασκόλ
  pas materiału służący do owijania szyi

szalotka /ʃaˈlɔtka/ (n)
ασκαλώνιο, εσαλότ
  (botanika, botaniczny) Allium ascalonicum L., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych;

szalunek /ʃaˈlũnɛk/ (n)
ξυλότυπος
  prowizoryczna konstrukcja drewniana tworząca formę dla wylewanego betonu
  warstwa desek stanowiąca pokrycie ściany budynku, wykopu itp., wzmacniająca konstrukcję i uszczelniająca ją

szaman /ˈʃãmãn/ (n)
σαμάνος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;

szambo /ˈʃãmbɔ/ (n)
βόθρος
  (technologia, technika, techniczny) zbiornik, do którego trafiają fekalia

szambowóz /ʃãmˈbɔvus/ (n)
βοθρατζίδικο
  (potocznie, potoczny) pojazd przystosowany do wywozu fekaliów z szamb, wody ze ścieków i innych płynnych nieczystości;

szampan /ˈʃãmpãn/ (n)
σαμπάνια
  białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;

szampon /ˈʃãmpɔ̃n/ (n)
σαμπουάν
  płynny środek do mycia włosów lub sierści;

szantaż /ˈʃãntaʃ/ (n)
εκβιασμός
  wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

szantażować /ˌʃãntaˈʒɔvaʨ̑/ (v)
εκβιάζω
  stosować szantaż wobec kogoś

szara eminencja /ˈʃara ˌɛ̃mʲĩˈnɛ̃nʦ̑ʲja/ (n)
φαιά εξοχότης
  (związek frazeologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba z ukrycia sprawująca władzę lub wpływająca na podejmowanie decyzji, nie pełniąca jednocześnie funkcji adekwatnych do tych czynności

szarawy /ʃaˈravɨ/ (adj)
γκριζωπός
  w kolorze podobnym do szarego

szarooki /ˌʃarɔˈːci/ (adj)
γκριζομάτης
  (książkowy) mający szare oczy

szary /ˈʃarɨ/ (adj)
γκρίζος
  w kolorze pośrednim między czarnym a białym

szarytka /ʃaˈrɨtka/ (n)
καστανοπαπαδίτσα
  (ornitologia, ornitologiczny) (potocznie, potoczny) mały ptak z gatunku sikora uboga;
αδελφή του ελέους
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo;

szatański /ʃatˈaɲski/ (adj)
σατανικός
  związany z szatanem, dotyczący szatana, przejawiający przypisywane mu cechy

szatnia /ˈʃatʲɲa/ (n)
βεστιάριο
  pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia

szatniarz /ˈʃatʲɲaʃ/ (n)
ιματιοφύλακας
  osoba pracująca w szatni instytucji o otwartym lub półotwartym dostępie (teatry, szkoły), przyjmująca i wydająca odzież wierzchnią w czasie pobytu klientów w tych instytucjach;

szałwia /ˈʃawvʲja/ (n)
φασκομηλιά
  (botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

szczaw /ʃʧ̑af/ (n)
λάπαθο, ξινόχορτο
  (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.;

szczać /ʃʧ̑aʨ̑/ (v)
κατουρώ
  (wulgarnie, wulgaryzm) oddawać mocz

szczebiot /ˈʃʧ̑ɛbʲjɔt/ (n)
τιτίβισμα
  (książkowy) cienki, delikatny głos wydawany przez niektóre ptaki
  (książkowy) pieszczotliwa mowa, zwykle dzieci lub dziewcząt

szczegół /ˈʃʧ̑ɛɡuw/ (n)
λεπτομέρεια
  drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji)

szczekać /ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑/ (v)
γαβγίζω
  (zoologia, zoologiczny) o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

szczelina /ʃʧ̑ɛˈlʲĩna/ (n)
ρωγμή, χαραμάδα, σχισμή
  wąski, podłużny otwór

szczelny /ʃtʃˈɛlnɨ/ (adj)
αεροστεγής
  taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany

szczeniak /ˈʃʧ̑ɛ̃ɲak/ (n)
κουτάβι
  (potocznie, potoczny) (zoologia, zoologiczny) młody pies

szczenię /ˈʃʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
κουτάβι, σκυλάκι
  (zoologia, zoologiczny) młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych

szczodry /ˈʃʧ̑ɔdrɨ/ (adj)
γενναιόδωρος
  hojny, dający coś obficie

szczoteczka /ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka/ (n)
βούρτσα
  mała szczotka

szczoteczka do zębów /ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf/ (n)
οδοντόβουρτσα
  mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów;

szczotka /ˈʃʧ̑ɔtka/ (n)
ψήκτρα
  (technologia, technika, techniczny) specjalny rodzaj kontaktu elektrycznego pomiędzy ruchomymi częściami;
βούρτσα
  narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia

szczupak /ˈʃʧ̑upak/ (n)
λούτσος
  (ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna;

szczupły /ˈʃʧ̑upwɨ/ (adj)
λεπτός
  mający smukły kształt, mało tłuszczu

szczur /ʃʧ̑ur/ (n)
αρουραίος
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych;

szczygieł /ˈʃʧ̑ɨɟɛw/ (n)
γαρδέλι, καρδερίνα
  (ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki;

szczypawka /ʃʧ̑ɨˈpafka/ (n)
ψαλίδα
  (potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skorek (owad)

szczypta /ˈʃʧ̑ɨpta/ (n)
πρέζα
  niewielka ilość jakiejś substancji sypkiej, taka jaką można ująć końcami palców

szczątek /ˈʃʧ̑ɔ̃ntɛk/ (n)
λείψανο
  resztka, pozostałość po czymś zniszczonym

szczęka /ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka/ (n)
γνάθος
  (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) wszelkie mocne, zaciskające się narządy w obrębie otworu gębowego, przed nim albo otaczające go, przystosowane do chwytania i rozdrabniania pokarmu;
άνω γνάθος, σιαγόνα
  (anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch kości ludzkiej czaszki (prawa i lewa), w której osadzone są górne zęby;
σιαγόνα
  (technologia, technika, techniczny) mechanizm zaciskowy narzędzia lub maszyny
γνάθος, σαγόνι
  kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

szczęściarz /ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑aʃ/ (n)
κωλόφαρδος
  (potocznie, potoczny) osoba, której sprzyja szczęście w życiu

szczęście /ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ/ (n)
τύχη
  powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności
ευτυχία
  uczucie radości i zadowolenia

szczęśliwego Nowego Roku /ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku/ (interjection)
Αίσιον και Ευτυχές το Νέον Έτος, Ευτυχισμένος ο Καινούριος Χρόνος, Καλή Πρωτοχρονιά, Καλή Χρονιά
  …używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku

szefowa /ʃɛˈfɔva/ (n)
αφεντικίνα
  (potocznie, potoczny) przełożona, zwierzchniczka

szejk /ʃˈɛjk/ (n)
σεΐχης
  (etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej

szelka /ˈʃɛlka/ (n)
τιράντα
  pasek z elastycznej tkaniny, zakładany na ramiona w celu podtrzymywania spodni;

szept /ʃˈɛpt/ (n)
ψίθυρος
  bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska

szeptać /ˈʃɛptaʨ̑/ (v)
ψιθυρίζω
  mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

szereg /ˈʃɛrɛk/ (n)
σειρά
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników
  ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej

szermierka /ʃɛrˈmʲjɛrka/ (n)
ξιφασκία
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla
  sztuka władania białą bronią

szermierz /ˈʃɛrmʲjɛʃ/ (n)
υπέρμαχος
  (przenośnie, przenośnia) bojownik za jakąś sprawę czy ideę
ξιφομάχος
  (sport, sportowy) sportowiec uprawiający szermierkę
ξιφομάχος, σπαθιστής
  człowiek władający lekką białą bronią

szeroki /ʃɛˈrɔci/ (adj)
πλατύς, φαρδύς
  mający duży wymiar poprzeczny
φαρδύς, πλατύς
  mający określony wymiar poprzeczny
πλατύς
  mający znaczny zasięg, dotyczący różnych spraw, osób, rzeczy
  rozciągający się daleko we wszystkie strony
φαρδύς
  o ubraniu: nieprzylegający ściśle do ciała lub za duży

szesnastolatek /ˌʃɛsnastɔˈlatɛk/ (n)
δεκαεξάρης, δεκαεξάχρονος
  chłopak mający szesnaście lat

szesnastoletni /ˌʃɛsnastɔˈlɛtʲɲi/ (adj)
δεκαεξάχρονος
  mający szesnaście lat
  trwający szesnaście lat

szewc /ʃɛfʦ̑/ (n)
τσαγκάρης, υποδηματοποιός, παπουτσής
  (rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

szewro /ˈʃɛvrɔ/ (n)
σεβρό
  (rzemiosło, rzemieślniczy) wyprawiona skóra kozia

szezlong /ˈʃɛzlɔ̃ŋk/ (n)
ανάκλιντρο, σεζλόνγκ
  kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej;

sześcian /ˈʃɛɕʨ̑ãn/ (n)
εξάεδρο, κύβος
  (matematyka, matematyczny) (geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;
κύβος
  (matematyka, matematyczny) liczba, która jest trzecią potęgą danej liczby;

sześciokrotnie /ˌʃɛɕʨ̑ɔˈkrɔtʲɲɛ/ (adv)
εξάκις
  sześć razy

sześciokąt /ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt/ (n)
εξάγωνο
  (geometria) wielokąt mający sześć boków;
  (książkowy) kształt, forma lub postać zbliżona do sześciokąta (1.1) lub rzecz, przedmiot tego kształtu

sześciokąt foremny /ʃɛɕˈʨ̑ɔkɔ̃nt fɔˈrɛ̃mnɨ/ (n)
κανονικό εξάγωνο
  (matematyka, matematyczny) sześciokąt o wszystkich bokach i wszystkich kątach równych;

sześciokątny /ˌʃɛɕʨ̑ɔˈkɔ̃ntnɨ/ (adj)
εξάγωνος
  mający sześć kątów
εξαγωνικός
  zbliżony kształtem do sześciokąta

sześćdziesięcioczwórka /ʃˌɛʑdʑɛɕˌɛɲtɕɔtʃfˈurka/ (n)
εξηκοστό τέταρτο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca jedną sześćdziesięcioczwartą całej nuty;

szkic /ʃʲciʦ̑/ (n)
σχέδιο
  (przenośnie, przenośnia) zarys, konspekt, plan pracy
  rysunek przedstawiający jakieś wydarzenie, mapka z zaznaczonymi ważnymi miejscami, akcjami/działaniami (np. przemieszczanie się wojsk, ruch pojazdów)
σκίτσο, σχέδιο
  wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku

szkielet /ˈʃʲcɛlɛt/ (n)
σκελετός
  (anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie;
  (przenośnie, przenośnia) struktura, ogólny zarys czegoś
  (technologia, technika, techniczny) podstawa konstrukcji

szkier /ʃʲcɛr/ (n)
βραχονησίδα
  (geografia, geograficzny) skalista wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec;

szklaneczka /ʃklãˈnɛʧ̑ka/ (n)
ποτηράκι
  (zdrobniale) od: szklanka

szklanka /ˈʃklãnka/ (n)
ποτήρι
  szklane naczynie, z którego się pije;

szklarz /ʃklˈaʃ/ (n)
τζαμάς, τζαμτζής, υαλουργός
  rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

szklisty /ˈʃklʲistɨ/ (adj)
υαλοειδής, υαλώδης
  taki jak szkło lub podobny do szkła, zwłaszcza pod względem przezroczystości albo połysku

szkocki /ˈʃkɔʦ̑ʲci/ (adj)
σκοτσέζικος
  odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami

szkoda /ˈʃkɔda/ (n)
ζημιά
  krzywda, strata

szkoda /ˈʃkɔda/ (v)
κρίμα
  być żal, być przykro

szkoda całkowita /ʃkˈɔda tsˌawkɔvˈita/ (n)
ολική απώλεια, ολική καταστροφή
  (lotnictwo, lotniczy) (motoryzacja) całkowite uszkodzenie pojazdu lub samolotu kwalifikujące go do kasacji

szkolny /ˈʃkɔlnɨ/ (adj)
σχολικός
  związany ze szkołą, odnoszący się do szkoły

szkorbut /ʃkˈɔrbut/ (n)
σκορβούτο
  (medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

szkoła /ˈʃkɔwa/ (n)
σχολείο, σχολή
  (szkolnictwo, szkolny) instytucja edukacyjna;

szkoła podstawowa /ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva/ (n)
δημοτικό
  szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę;

szkółka /ˈʃkuwka/ (n)
φυτώριο
  wydzielony teren, na którym hodowane są młode drzewka i krzewy

szkło /ʃkwɔ/ (n)
γυαλί
  twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;

szkło powiększające /ʃkwˈɔ pˌɔvʲɛŋkʃajˈɔntsɛ/ (n)
μεγεθυντικός φακός
  (technologia, technika, techniczny) prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu

szlachar /ˈʃlaxar/ (n)
λοφοπρίστης
  (ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;

szlachecki /ʃlaˈxɛʦ̑ʲci/ (adj)
ευγενικός
  związany ze szlachtą, dotyczący szlachty

szlachetny /ʃlaˈxɛtnɨ/ (adj)
ευγενής
  taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny
  taki, który odznacza się wysoką jakością

szlachta /ˈʃlaxta/ (n)
ευγενείς
  (historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu
ευγενείς, τάξη οι ευγενείς
  (historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa;

szlachtować /ʃlaxˈtɔvaʨ̑/ (v)
κόβω
  (przestarzałe, przestarzały) zarzynać bydło

szlafrok /ˈʃlafrɔk/ (n)
μπουρνούζι
  (krawiectwo) domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć

szmaragd /ˈʃmarakt/ (n)
σμαράγδι
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;
σμαραγδί
  intensywnie zielony kolor

szmata /ˈʃmata/ (n)
πατσαβούρα
  (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) gazeta, zwłaszcza brukowa lub kolaboracyjna
  (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) kobieta rozwiązła seksualnie
  kawałek tkaniny, zwykle brudnej

szmergiel /ʃmˈɛrɡʲɛl/ (n)
σμύριδα
  (mineralogia, mineralogiczny) twarda skała stosowana jako materiał ścierny;

szminka /ˈʃmʲĩnka/ (n)
κραγιόν
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust

sznur /ʃnur/ (n)
σχοινί, σκοινί, κορδόνι
  splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;

sznurowadło /ˌʃnurɔˈvadwɔ/ (n)
κορδόνι
  taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

sznycel /ˈʃnɨʦ̑ɛl/ (n)
σνίτσελ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z bitych i panierowanych plastrów mięsa, najczęściej z cielęciny

szofer /ʃˈɔfɛr/ (n)
οδηγός, σωφέρ
  zawodowy kierowca

szogun /ʃˈɔɡun/ (n)
σογκούν
  (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) japoński wódz naczelny, generał, zwierzchnik sił zbrojnych;

szok /ʃˈɔk/ (n)
σοκ
  (medycyna, medyczny) niebezpieczne dla życia zaburzenia czynności organizmu
σοκ, ξάφνιασμα
  intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

szokować /ʃɔkˈɔvatɕ/ (v)
σοκάρω
  wzbudzać szok, skrajne zadziwiać lub bulwersować, dziwić, wstrząsać

szosa /ˈʃɔsa/ (n)
δρόμος
  rodzaj drogi o utwardzonej powierzchni, po której poruszają się pojazdy

szowinista /ʃˌɔviɲˈista/ (n)
σοβινιστής
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik szowinizmu

szowinistka /ʃˌɔviɲˈistka/ (n)
σοβινίστρια
  zwolenniczka szowinizmu

szowinizm /ʃɔˈvʲĩɲism̥/ (n)
σωβινισμός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów;

szowinizm gatunkowy /ʃɔˈvʲĩɲizm ˌɡatũŋˈkɔvɨ/ (n)
σπισισμός
  (neologizm) postawa stawiająca interesy własnego gatunku ponad interesami innych gatunków;

szpak /ʃpak/ (n)
ψαρόνι
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

szpiczasty /ʃpʲiˈʧ̑astɨ/ (adj)
αιχμηρός
  mający ostre, wąskie zakończenie

szpieg /ʃpʲjɛk/ (n)
κατάσκοπος
  osoba zajmująca się szpiegostwem

szpiegowski /ʃpʲjɛˈɡɔfsʲci/ (adj)
κατασκοπευτικός
  związany ze szpiegostwem, dotyczący szpiegów lub szpiegostwa

szpik /ʃpʲik/ (n)
μεδούλι
  (biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości;

szpilka /ˈʃpʲilka/ (n)
γόβα στιλέτο
  kobiecy but ze szpilką (1.2)
καρφίτσα
  mały, wąski, zaostrzony kawałek metalu służący do mocowania np. tkaniny

szpinak /ˈʃpʲĩnak/ (n)
σπανάκι
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach
  (spożywczy) jarzyna z liści szpinaku (1.3)

szpital /ˈʃpʲital/ (n)
νοσοκομείο
  (medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

szpital psychiatryczny /ʃpˈital psˌɨhiatrˈɨtʃnɨ/ (n)
ψυχιατρικό νοσοκομείο
  (medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych

szpitalny /ʃpʲiˈtalnɨ/ (adj)
νοσοκομειακός
  związany ze szpitalem, dotyczący szpitala

szpon /ʃpɔ̃n/ (n)
νύχι
  (ornitologia, ornitologiczny) ostry, zakrzywiony pazur ptaków drapieżnych;

szprycha /ˈʃprɨxa/ (n)
ακτίνα
  (technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą
  element naciągu czaszy parasola

szpulka /ˈʃpulka/ (n)
καρούλι, κουβαρίστρα
  walec, na który nawija się np. nić

szrapnel /ˈʃrapnɛl/ (n)
θραύσμα
  (wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego;

szron /ʃrɔ̃n/ (n)
άσπρος γκρίζος μαλλί
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) siwizna
πάχνη
  warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach;

sztafeta /ʃtafˈɛta/ (n)
σκυταλοδρομία
  (sport, sportowy) bieg ze zmiennikami

sztaluga /ʃtalˈuɡa/ (n)
καβαλέτο, οκρίβαντας
  (sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

sztandar /ˈʃtãndar/ (n)
σημαία
  chorągiew, która jest symbolem organizacji, związku lub narodu

sztangista /ʃtãŋʲˈɟista/ (n)
αρσιβαρίστας
  (sport, sportowy) sportowiec trenujący podnoszenie ciężarów

sztolnia /ˈʃtɔlʲɲa/ (n)
γαλαρία, στοά
  sztucznie wykonany podziemny korytarz prowadzący ze stoku góry do jej wnętrza, poziomo lub pod niewielkim nachyleniem;

sztuczna szczęka /ˈʃtuʧ̑na ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka/ (n)
μασέλα
  (stomatologia, stomatologiczny) proteza naturalnego uzębienia

sztuczny /ˈʃtuʧ̑nɨ/ (adj)
τεχνητός
  imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka
  niezgodny z naturą
  zachowujący się nienaturalnie

sztufada /ʃtuˈfada/ (n)
στιφάδο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z wołowiny bez kości, naszpikowanej kawałkami słoniny, którą się obsmaża, a następnie dusi z przyprawami dla uzyskania sosu;

sztuka /ˈʃtuka/ (n)
καλλιτεχνία, τέχνη
  twórczość artystyczna

sztuki piękne /ˈʃtuci ˈpʲjɛ̃ŋknɛ/ (n)
καλές τέχνες
  termin obejmujący dziedziny twórczości artystycznej: sztuki plastyczne, literaturę i muzykę

szturchać /ʃtˈurxatɕ/ (v)
σκουντάω, σκουντώ
  delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący

szturm /ʃtˈurm/ (n)
εφόρμηση, προσβολή, ρεσάλτο
  (wojskowość, wojskowy) atak zbrojny

sztylet /ˈʃtɨlɛt/ (n)
στιλέτο, εγχειρίδιο
  krótka broń biała o cienkim ostrzu;

szubienica /ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
κρεμάλα, αγχόνη
  konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

szuflada /ʃufˈlada/ (n)
συρτάρι
  wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

szukajcie, a znajdziecie /ʃuˈkajʨ̑ɛ ˌa‿znajˈʥ̑ɛ̇ʨ̑ɛ/ (proverb)
γυρεύετε και θα βρείτε
  tylko aktywni osiągną cel; bierność nie przyniesie oczekiwanego efektu

szukam człowieka /ˈʃukãm ʧ̑wɔˈvʲjɛka/ (idiom)
αναζητώ τον άνθρωπο
  zawołanie wyrażające niewiarę w znalezienie prawdziwego człowieka wśród ludzi

szukać /ˈʃukaʨ̑/ (v)
ψάχνω
  podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

szukać igły w stogu siana /ˈʃukaʨ̑ ˈiɡwɨ ˈf‿stɔɡu ˈɕãna/ (v)
γυρεύω ψύλλους στ' άχερα
  (przenośnie, przenośnia) szukać czegoś pośród ogromnej ilości innych rzeczy

szuler /ˈʃulɛr/ (n)
χαρτοκλέφτης
  (termin karciany) osoba oszukująca podczas gry w karty

szum /ʃũm/ (n)
θόρυβος
  przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór;

szumówka /ʃumˈufka/ (n)
κουτάλα ξαφρίσματος
  rodzaj łyżki cedzakowej do zbierania szumowin

szwaczka /ˈʃfaʧ̑ka/ (n)
ασπρορουχού, ράφτρα
  kobieta zawodowo szyjąca w szwalni

szwadron /ʃfˈadrɔn/ (n)
επιλαρχία
  (wojskowość, wojskowy) (jeździectwo, jeździecki) pododdział kawalerii konnej będący odpowiednikiem kompanii lub batalionu w piechocie;

szwagier /ˈʃfaɟɛr/ (n)
κουνιάδος, γαμπρός
  brat żony
γαμπρός, κουνιάδος
  mąż siostry

szwajcarski /ʃfajˈʦ̑arsʲci/ (adj)
ελβετικός
  związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

szwedzki /ˈʃfɛʦ̑ʲci/ (adj)
σουηδικός, σουηδικά
  odnoszący się do Szwecji lub Szwedów

szwedzki /ˈʃfɛʦ̑ʲci/ (n)
σουηδικά
  język urzędowy Szwecji;

szyba /ˈʃɨba/ (n)
τζάμι, γυαλί
  płyta ze szkła;

szyberdach /ʃɨˈbɛrdax/ (n)
ηλιοροφή
  (motoryzacja) rodzaj okna zainstalowanego w dachu samochodu;

szybki /ˈʃɨpʲci/ (adj)
γρήγορος
  poruszający, odbywający się z dużą prędkością
  pokonujący dużą odległość w krótkim czasie

szybko /ˈʃɨpkɔ/ (adv)
γρήγορα
  z dużą prędkością

szybowiec /ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑/ (n)
ανεμόπτερο, ανεμοπλάνο
  (lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;

szyderczy /ʃɨdˈɛrtʃɨ/ (adj)
κοροϊδευτικός
  wyrażający kpinę, szyderstwo

szydełko /ʃɨˈdɛwkɔ/ (n)
βελονάκι, βελόνα κέντημα, κροσέ, τσιγκελάκι
  (rękodzieło, rękodzielniczy) cienki pręcik wykonany z metalu, kości, drewna lub plastiku, z haczykowatym zakończeniem, służący do wytwarzania wyrobów tekstylnych

szydło /ˈʃɨdwɔ/ (n)
σουβλί
  ostry kolec na trzonku;

szyfrowanie /ˌʃɨfrɔˈvãɲɛ/ (n)
κρυπτογράφηση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: szyfrować

szyicki /ʃɨˈ<sup>j</sup>iʦ̑ʲci/ (adj)
σιιτικός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z szyitami lub szyizmem

szyita /ʃɨˈ<sup>j</sup>ita/ (n)
σιίτης
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca szyizmu, szyickiego nurtu w islamie

szyja /ˈʃɨja/ (n)
λαιμός
  (anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem
  (przestarzałe, przestarzały) węższa część butelki (zwykle (zdrobniale) szyjka)

szyjka /ʃˈɨjka/ (n)
λαιμός
  górna, wąska część butelki, dzbanka lub konewki

szyjny /ʃˈɨjnɨ/ (adj)
αυχενικός
  związany z szyją, dotyczący szyi

szyling /ˈʃɨlʲĩŋk/ (n)
σελίνι
  (jednostka monetarna) waluta kilku krajów afrykańskich;
  (dawniej, dawny) moneta angielska;
  (jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta Austrii;

szympans /ˈʃɨ̃mpãw̃s/ (n)
χιμπαντζής, χιμπατζής
  (zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

szynka /ˈʃɨ̃nka/ (n)
ζαμπόν
  (spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia

szynszyla /ʃɨ̃w̃ˈʃɨla/ (n)
τσιντσιλά
  (zoologia, zoologiczny) gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;

szynszyle /ʃɨnʃˈɨlɛ/ (n)
τσιντσιλά
  damskie futro ze skór (wielu) szynszyli

szyszka /ˈʃɨʃka/ (n)
κουκουνάρι, κώνος
  (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

szyszynka /ʃɨˈʃɨ̃nka/ (n)
επίφυση
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny położony w mózgu;

szyć /ʃɨʨ̑/ (v)
ράβω
  robić ubrania
  łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici

szósty zmysł /ˈʃustɨ ˈzmɨsw̥/ (n)
έκτη αίσθηση
  wyjątkowa intuicja, przeczucie, wrażliwość i umiejętność przewidywania sytuacji

sód /sut/ (n)
νάτριο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

sójka /ˈsujka/ (n)
κίσσα
  (ornitologia, ornitologiczny) średni ptak z rodzaju Garrulus;

sól /sul/ (n)
άλας
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;
αλάτι, άλας
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) chlorek sodu

sól fizjologiczna /ˈsul ˌfʲizʲjɔlɔˈɟiʧ̑na/ (n)
φυσιολογικός ορός
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) roztwór chlorku sodowego o stężeniu 0,9 % albo 0,6 %;

sądowy /sɔ̃nˈdɔvɨ/ (adj)
δικαστικός
  związany z sądem (instytucją)

sąsiad /ˈsɔ̃w̃ɕat/ (n)
γείτονας
  osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sąsiadka /sɔ̃w̃ˈɕatka/ (n)
γειτόνισσα
  osoba płci żeńskiej, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sąsiadować /ˌsɔ̃w̃ɕaˈdɔvaʨ̑/ (v)
γειτνιάζω, συνορεύω
  być położonym obok czegoś
γειτνιάζω, γειτονεύω
  mieszkać w pobliżu kogoś

sąsiedzki /sɔ̃w̃ˈɕɛʦ̑ʲci/ (adj)
γειτονικός
  właściwy sąsiadowi, należący do sąsiada, taki jak między sąsiadami

sążyca /sɔɯ̯̃ˈʒɨʦ̑a/ (n)
σμιγάδι
  mieszany zasiew pszenicy z żytem

sędzia /ˈsɛ̃ɲʥ̑a/ (n)
δικαστής
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie;
διαιτητής
  (sport, sportowy) osoba, która pilnuje przestrzegania przepisów w zawodach sportowych

sękaty /sɛ̃ŋˈkatɨ/ (adj)
ροζιάρικος
  pokryty sękami

sęp /sɛ̃mp/ (n)
γύπας
  (ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;

słaba płeć /ˈswaba ˈpwɛʨ̑/ (n)
αδύνατο φύλο, ασθενές φύλο
  (książkowy) kobiety

słabość /ˈswabɔɕʨ̑/ (n)
αδυναμία
  odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych

słaby /ˈswabɨ/ (adj)
μικρός
  mający niewielką wartość, nie najlepszej jakości
αδύνατος
  posiadający niewielką siłę fizyczną

słodki /ˈswɔtʲci/ (adj)
γλυκός
  mający smak cukru
  wywołujący miłe uczucie

słodowanie /swˌɔdɔvˈaɲʲɛ/ (n)
βυνοποίηση
  kontrolowany proces kiełkowania ziarna, w wyniku którego powstaje słód;

słodować /swɔdˈɔvatɕ/ (v)
βυνοποιώ
  (technologia, technika, techniczny) przeprowadzać kontrolowany proces kiełkowania ziarna w produkcji słodu

słodycze /swɔˈdɨʧ̑ɛ/ (n)
γλυκίσματα, ζαχαρωτά
  coś słodkiego

słoiczek /swɔˈ<sup>j</sup>iʧ̑ɛk/ (n)
βαζάκι
  (zdrobniale) od: słoik
  mały słoik

słoik /ˈswɔ<sup>j</sup>ik/ (n)
βάζο
  szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych

słoma /ˈswɔ̃ma/ (n)
άχυρο
  (rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

słomka /ˈswɔ̃mka/ (n)
καλαμάκι
  kawałek słomy lub plastikowa rurka o tym samym kształcie, służące do picia napojów
  źdźbło słomy

słonecznik /swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik/ (n)
ηλίανθος, ήλιος
  (botanika, botaniczny) Helianthus, rodzaj roślin;
  (potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny ((łacina) Helianthus annuus) – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;

słoneczny /swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (adj)
ηλιόλουστος
  pełen słońca
ηλιακός
  związany ze słońcem

słonica /swɔ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
ελεφαντίνα
  (zoologia, zoologiczny) samica słonia

słonina /swɔ̃ˈɲĩna/ (n)
λαρδί
  (spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

słoniowacizna /swˌɔɲʲɔvatɕˈizna/ (n)
ελεφαντίαση
  (medycyna, medyczny) choroba polegająca na nasilonym obrzęku kończyn na skutek utrudnionego odpływu chłonki (limfy);

słoniątko /swɔ̃ˈɲɔ̃ntkɔ/ (n)
ελεφαντάκι
  młode słonia

słonka /ˈswɔ̃nka/ (n)
μπεκάτσα, ξυλόκοτα
  (ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny;

słony /ˈswɔ̃nɨ/ (adj)
αλατισμένος, αλατούχος
  (geografia, geograficzny) zawierający w swym składzie sól
αλμυρός, αρμυρός
  mający smak soli

słowa /ˈswɔva/ (n)
στίχος
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tekst utworu

słowacki /swɔˈvaʦ̑ʲci/ (adj)
σλοβακικός
  związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków
  charakterystyczny dla Słowacji lub Słowaków

słowacki /swɔˈvaʦ̑ʲci/ (n)
σλοβακικά, σλοβακική
  język słowacki;

słoweński /swɔˈvɛ̃j̃sʲci/ (adj)
σλοβενικός, σλοβενικά
  odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców

słoweński /swɔˈvɛ̃j̃sʲci/ (n)
σλοβενικά
  język urzędowy Słowenii;

słowik /ˈswɔvʲik/ (n)
αηδόνι
  (ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewającego z rodziny muchołówek;

słownie /swˈɔvɲʲɛ/ (adv)
ολογράφως
  zapisując za pomocą słów

słownik /ˈswɔvʲɲik/ (n)
λεξιλόγιο
  zasób słownictwa: indywidualny jakiejś osoby lub pewnej zbiorowości
λεξικό
  zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;

słowny /ˈswɔvnɨ/ (adj)
λεξικός
  wyrażony za pomocą słów

słowo /ˈswɔvɔ/ (n)
λέξη, λόγος
  wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;

słowo honoru /ˈswɔvɔ xɔ̃ˈnɔru/ (n)
λόγος τιμής
  wyrażenie wymawiane przy składaniu obietnicy; przy zaręczaniu czegoś swoim dobrym imieniem, honorem

słoń /swɔ̃ɲ/ (n)
ελέφαντας
  (zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

słońce /ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ/ (n)
ήλιος
  Słońce widziane jako tarcza na niebie

słuch /swux/ (n)
ακοή
  jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;

słuchawka /swuˈxafka/ (n)
στηθοσκόπιο
  (medycyna, medyczny) przyrząd diagnostyczny służący do osłuchiwania chorego;
ακουστικό, ακουστικά
  element lub całość urządzeń emitujących dźwięki, np. aparatu telefonicznego, radia, umożliwiająca słuchanie;

słuchać /ˈswuxaʨ̑/ (v)
ακούω, γρικώ
  odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu
  świadomie odbierać czyjąś mowę
  być posłusznym

sługa /ˈswuɡa/ (n)
διάκονος, δούλος
  (dawniej, dawny) osoba która usługuje

słup /swup/ (n)
στύλος, στήλη, κίονας
  wysoki, pionowy element konstrukcyjny;

służalczy /swuʒˈaltʃɨ/ (adj)
δουλικός, δουλοπρεπής
  poddający się bezkrytycznie czyimś poleceniom lub świadczący o tym

słyszalny /swɨʃˈalnɨ/ (adj)
ακουστός
  możliwy do usłyszenia, dający się usłyszeć

słyszeć /ˈswɨʃɛʨ̑/ (v)
ακούω
  (fizjologia, fizjologiczny) odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

słód /swˈut/ (n)
βύνη
  (rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

tablica interaktywna /taˈblʲiʦ̑a ˌĩntɛrakˈtɨvna/ (n)
διαδραστικός πίνακας
  (technologia, technika, techniczny) (edukacja, edukacyjny) urządzenie w postaci białej tablicy połączonej z komputerem i wyświetlające (dzięki rzutnikowi) ten sam obraz co monitor, na której można poprzez dotyk wykonywać te same czynności co na komputerze

tablice logarytmiczne /taˈblʲiʦ̑ɛ ˌlɔɡarɨtˈmʲiʧ̑nɛ/ (n)
λογαριθμικοί πίνακες
  (matematyka, matematyczny) (technologia, technika, techniczny) zbiór przybliżonych mantys lub pełnych wartości logarytmów o określonej podstawie, wydany w formie książkowej

tabliczka mnożenia /taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa/ (n)
προπαίδεια
  (edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10;

tabliczka znamionowa /taˈblʲiʧ̑ka ˌznãmʲjɔ̃ˈnɔva/ (n)
πινακίδα στοιχείων, πινακίδα του κατασκευαστή
  (technologia, technika, techniczny) tabliczka na obudowie urządzenia, podająca podstawowe parametry eksploatacji;

taboret /taˈbɔrɛt/ (n)
σκαμνί
  rodzaj krzesła bez oparcia

tabu /ˈtabu/ (n)
ταμπού
  głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy;

taca /ˈtaʦ̑a/ (n)
δίσκος
  (kościelny) pojemnik, często koszyczek, służący do zbierania pieniędzy od wiernych w czasie mszy świętej
  (potocznie, potoczny) pieniądze zebrane do tacy (1.2)
δίσκος, πιατέλα
  duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;

tachykardia /ˌtaxɨˈkardʲja/ (n)
ταχυκαρδία
  (medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca

tacos /tˈatsɔs/ (n)
τάκος
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykańska przekąska z kukurydzianej tortilli z farszem, głównie z wołowiny, fasoli i pomidorów;

taczka /ˈtaʧ̑ka/ (n)
καροτσάκι
  mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;

tagliatelle /tˌaɡljatˈɛllɛ/ (n)
ταλιατέλες
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski makaron w kształcie długich, płaskich pasków o grubości ok. 2 mm i blisko 1 cm szerokości;

tahini /taˈxʲĩɲi/ (n)
ταχίνι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z nasion sezamu używana do przygotowywania wielu potraw;

tajemnica /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a/ (n)
μυστικό
  wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

tajemnica poliszynela /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a ˌpɔlʲiʃɨ̃ˈnɛla/ (n)
κοινό μυστικό
  rzekoma tajemnica, wiadomość o której wszyscy od dawna wiedzą;

tajemniczo /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɔ/ (adv)
αινιγματικά, μυστηριωδώς
  w sposób tajemniczy

tajemniczy /ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
μυστηριώδης
  zagadkowy i trudny do zrozumienia

tajfun /ˈtajfũn/ (n)
τυφώνας
  (meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

tajga /ˈtajɡa/ (n)
τάιγκα
  borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

tajniak /ˈtajɲak/ (n)
μυστικός
  (potocznie, potoczny) tajny funkcjonariusz służb mundurowych, kontroli lub wywiadu

tak /tak/ (adv)
έτσι
  = w ten sposób
τόσο
  używany do podkreślania cechy przymiotnika

tak /tak/ (particle)
ναι, μάλιστα, ναί
  wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

tak czy owak /ˈtak ˈʧ̑ɨ ˈɔvak/ (idiom)
έτσι κι αλλιώς
  niezależnie od okoliczności; mimo wszystko

tak sobie /ˈtak ˈsɔbʲjɛ/ (adv)
έτσι κι έτσι
  przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle

tak zwany /ˈtaɡ ˈzvãnɨ/ (adj)
λεγόμενος
  …używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany

taki /ˈtaci/ (pronoun)
τέτοιος
  …do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym
τόσος
  …do wzmocnienia przymiotnika
  …do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu

taki sam /ˈtaci ˈsãm/ (adj)
ίδιος
  identyczny, o tych samych właściwościach, choć niekoniecznie ten sam

taksonomia /tˌaksɔnˈɔmja/ (n)
ταξινομία
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

taksydermia /tˌaksɨdˈɛrmja/ (n)
ζωοταρίχευση, ζωοταριχεία
  rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

taksówka /taˈksufka/ (n)
ταξί
  samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

taksówkarka /ˌtaksufˈkarka/ (n)
ταξιτζίνα, ταξιτζού
  kobieta kierująca taksówką lub właścicielka taksówki

taksówkarz /taˈksufkaʃ/ (n)
ταξιτζής
  kierowca taksówki

takt /takt/ (n)
μέτρο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejszy odcinek tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi;
διακριτικότητα, τακτ
  wyczucie jak należy się zachowywać w danej sytuacji wymagającej opanowania i delikatności;

taktyka /ˈtaktɨka/ (n)
τακτική
  (wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;
  sposób działania według wcześniej przemyślanego planu

tal /tal/ (n)
θάλλιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

talasemia /ˌtalaˈsɛ̃mʲja/ (n)
θαλασσαιμία
  (medycyna, medyczny) choroba krwi polegająca na zaburzeniach syntezy hemoglobiny;

talent /ˈtalɛ̃nt/ (n)
τάλαντο
  starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna;
ταλέντο
  ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku
  osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

talerz /ˈtalɛʃ/ (n)
κύμβαλο, πιάτο, πιατίνι
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu element perkusji;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu samodzielny instrument;
πιάτο
  płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;

talia /ˈtalʲja/ (n)
μέση, οσφύς
  (anatomia, anatomiczny) przewężenie ciała powyżej bioder
τράπουλα
  (termin karciany) komplet kart do gry

talib /ˈtalʲip/ (n)
Ταλιμπάν
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek fundamentalistycznego ugrupowania islamskiego, które powstało w 1994 w Afganistanie;

talizman /taˈlʲizmãn/ (n)
φυλαχτό, φυλακτό, χαϊμαλί
  (ezoteryka) przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;

talk /talk/ (n)
πούδρα, ταλκ
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) biały puder mineralny używany jako kosmetyk do pielęgnacji skóry
τάλκης, ταλκ
  (mineralogia, mineralogiczny) miękki minerał z gromady krzemianów;

talmudyczny /tˌalmudˈɨtʃnɨ/ (adj)
ταλμουδικός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Talmudem, zawarty w Talmudzie

tam /tãm/ (pronoun)
εκεί
  …wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

tamaryszka /tˌamarˈɨʃka/ (n)
μουστακοποταμίδα, ψαθοποταμίδα
  (ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus melanopogon, ptak z rodziny trzciniaków;

tamburyn /tãmˈburɨ̃n/ (n)
ντέφι
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło;

tamten /ˈtãmtɛ̃n/ (pronoun)
εκείνος
  obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

tancerka /tãnˈʦ̑ɛrka/ (n)
χορεύτρια
  (choreografia, choreograficzny) kobieta, której profesją jest taniec

tancerz /ˈtãnʦ̑ɛʃ/ (n)
χορευτής
  (choreografia, choreograficzny) osoba, której zawód polega na tańczeniu

tangens /ˈtãŋɡɛ̃w̃s/ (n)
εφαπτομένη
  (matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

tango /ˈtãŋɡɔ/ (n)
τανγκό
  (choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, na której opiera się taniec tango (1.1);

tani /ˈtãɲi/ (adj)
φτηνός
  mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych
  niewiele wart

taniec /ˈtãɲɛʦ̑/ (n)
χορός
  (choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

taniec brzucha /ˈtãɲɛʣ̑ ˈbʒuxa/ (n)
χορός της κοιλιάς
  (etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich;

tanina /taɲˈina/ (n)
τανίνη
  (biochemia, biochemiczny) naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

tantal /ˈtãntal/ (n)
ταντάλιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

tanzański /tãw̃ˈzãj̃sʲci/ (adj)
τανζανικός
  odnoszący się do państwa Tanzania

taoista /ˌtaɔˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
ταοϊστής
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca taoizmu

taoizm /taˈɔ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
ταοϊσμός
  (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem;

tapczan /ˈtapʧ̑ãn/ (n)
ντιβάνι
  rodzaj łóżka w formie skrzyni, w którym część, na której się śpi (materac), stanowi jednocześnie wieko pojemnika na pościel;

tapenada /ˌtapɛ̃ˈnada/ (n)
ταπενάντ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa;

tapeta /taˈpɛta/ (n)
τοιχόχαρτο
  kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;

taramosalata /ˌtarãmɔsaˈlata/ (n)
ταραμοσαλάτα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ikry, tradycyjna grecka potrawa wielkopostna;

taran /tˈaran/ (n)
πολιορκητικός κριός
  (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) machina oblężnicza z ciężką kłodą do kruszenia murów i rozbijania bram;

tarantula /ˌtarãnˈtula/ (n)
ταραντούλα
  (zoologia, zoologiczny) Lycosa tarantula, drapieżny gatunek pająka;

tarczyca /tartʃˈɨtsa/ (n)
θυρεοειδής, θυρεοειδής αδένας
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

targowanie /tˌarɡɔvˈaɲʲɛ/ (n)
παζάρεμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: targować

tartak /ˈtartak/ (n)
πριονιστήριο
  zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

tartan /ˈtartãn/ (n)
τάρταν
  tradycyjny szkocki deseń w kratę;
ταρτάν
  tworzywo poliuretanowe na nawierzchnie sportowe;

tartaruga /tˌartarˈuɡa/ (n)
ταρταρούγα
  (dawniej, dawny) (herpetologia, herpetologiczny) masa rogowa ze skorupy żółwiej

tasiemiec /taˈɕɛ̃mʲjɛʦ̑/ (n)
ταινία
  (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców;

tasować /taˈsɔvaʨ̑/ (v)
ανακατεύω
  (termin karciany) mieszać talię kart przed grą

tata /ˈtata/ (n)
μπαμπάς
  (potocznie, potoczny) ojciec lub teść

tatarski /taˈtarsʲci/ (adj)
ταταρικός
  związany z Tatarami

tatarski /taˈtarsʲci/ (n)
ταταρικά
  (potocznie, potoczny) język tatarski

tatuaż /taˈtu<sup>w</sup>aʃ/ (n)
τατουάζ, διάστιξη
  trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele;

tatuować /ˌtatuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑/ (v)
κάνω τατουάζ
  wykonywać tatuaż

tatuś /ˈtatuɕ/ (n)
μπαμπάκας
  (zdrobniale) tata

tau /taw/ (n)
ταυ
  (językoznawstwo, językoznawczy) starogrecka nazwa dziewiętnastej litery alfabetu greckiego, τ;

tańczyć /ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
χορεύω
  (choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

taśma /ˈtaɕma/ (n)
ταινία
  długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.

tchawica /txaˈvʲiʦ̑a/ (n)
τραχεία
  (anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

tchórz /txuʃ/ (n)
δειλός
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy
βρωμοκούναβο, οζοϊκτίς
  (zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny;

tchórzostwo /txuˈʒɔstfɔ/ (n)
δειλία, λιγοψυχία
  cecha właściwa tchórzowi; lękliwość, brak odwagi

teatr /ˈtɛatr̥/ (n)
θέατρο
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);
  (architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2);
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji
  (przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której ludzie zachowują się w dziwny, niespotykany, niecodzienny sposób

tebańczyk /tɛbˈaɲtʃɨk/ (n)
Θηβαίος
  mieszkaniec Teb

technet /ˈtɛxnɛt/ (n)
τεχνήτιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

techniczność /tɛxɲˈitʃnɔɕtɕ/ (n)
τεχνικότητα
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest techniczne; cecha tych, którzy są techniczni

technika /ˈtɛxʲɲika/ (n)
τεχνική
  sposób wytwarzania, produkcji

techno- /ˈtɛxnɔ/
τεχνο-, τεχνό-
  (technologia, technika, techniczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z techniką

technokracja /ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
τεχνοκρατία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy

technokratyczny /ˌtɛxnɔkraˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
τεχνοκρατικός
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z technokracją lub technokratą

technolog /tɛxˈnɔlɔk/ (n)
τεχνολόγος
  specjalista w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś
  specjalistka w zakresie technologii – procesu wytwarzania, obróbki, uprawy lub hodowli czegoś

teczka /ˈtɛʧ̑ka/ (n)
φάκελος
  okładka z papieru, tektury lub tworzywa sztucznego służąca do przetrzymywania akt, dokumentów, nut, rysunków itp.
χαρτοφύλακας
  prostokątna torba z uchwytem

tegoroczny /ˌtɛɡɔˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
φετινός, εφετινός
  dotyczący bieżącego roku

teista /tɛˈ<sup>j</sup>ista/ (n)
θεϊστής
  osoba wyznająca teizm

teizm /ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥/ (n)
θεϊσμός
  wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

tekst /tɛkst/ (n)
κείμενο
  ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

tekszla /ˈtɛkʃla/ (n)
αρκτική βάτος
  (botanika, botaniczny) Rubus arcticus, skandynawski gatunek malin;

tektoniczny /ˌtɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
ρηξιγενής, τεκτονικός
  (geologia, geologiczny) związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki

telefaks /tɛlˈɛfaks/ (n)
φαξ, τέλεφαξ, τηλεομοιοτυπία
  (telekomunikacja) faks

telefon /tɛˈlɛfɔ̃n/ (n)
τηλέφωνο
  (telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;

telefon komórkowy /tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ/ (n)
κινητό τηλέφωνο, κινητό
  (telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych;

telefonia /ˌtɛlɛˈfɔ̃ɲja/ (n)
τηλεφωνία
  (telekomunikacja) system odbioru i przesyłania na odległość dźwięków mowy za pomocą telefonów
  (telekomunikacja) dział telekomunikacji, obejmujący zagadnienia dotyczące przekazywania dźwięków za pomocą telefonu

telefoniczny /ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
τηλεφωνικός
  charakterystyczny dla telefonu, związany tematycznie z telefonem, dotyczący telefonu
  wykonany za pomocą lub pośrednictwem telefonu

telegraficzny /ˌtɛlɛɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
τηλεγραφικός
  dotyczący telegrafu, związany z telegrafem

telegram /tɛˈlɛɡrãm/ (n)
τηλεγράφημα
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) wiadomość przykazywana telegraficznie

telekomunikacja /tˌɛlɛkˌɔmuɲikˈatsja/ (n)
τηλεπικοινωνίες
  (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) nauka związana z przekazywaniem sygnałów na odległość
  dział gospodarki związany z przekazywaniem sygnałów na odległość
τηλεπικοινωνία
  (technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów dźwiękowych i obrazu na odległość

telenowela /ˌtɛlɛ̃nɔˈvɛla/ (n)
σίριαλ, τηλενουβέλα
  wieloodcinkowy serial, którego akcja dzieje się wewnątrz jakiegoś środowiska;

teleobiektyw /ˌtɛlɛɔˈbʲjɛktɨf/ (n)
τηλεφακός
  (fotografia) (technologia, technika, techniczny) wąskokątny obiektyw fotograficzny o długiej ogniskowej przeznaczony do robienia zdjęć ze znacznej odległości lub z bliska, ale w dużym powiększeniu;

teleportacja /tˌɛlɛpɔrtˈatsja/ (n)
τηλεμεταφορά
  (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;

teleskop /tɛˈlɛskɔp/ (n)
τηλεσκόπιο
  (optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

teletekst /tɛˈlɛtɛkst/ (n)
τελετέξτ
  system opracowany przez BBC, przeznaczony do przesyłania informacji w formie tekstowej razem z sygnałem telewizyjnym, wymagający specjalnego dekodera w odbiorniku;

telewidz /tɛlˈɛvits/ (n)
τηλεθεάτρια, τηλεθεατής
  widz programu telewizyjnego; oglądający telewizję

telewizja /ˌtɛlɛˈvʲizʲja/ (n)
τηλεόραση
  metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

telewizor /ˌtɛlɛˈvʲizɔr/ (n)
τηλεόραση
  urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

tellur /ˈtɛlːur/ (n)
τελλούριο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Te i liczbie atomowej 52;

temat /ˈtɛ̃mat/ (n)
θέμα
  główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła
  (językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu pozostająca po odrzuceniu końcówki

temperatura /ˌtɛ̃mpɛraˈtura/ (n)
θερμοκρασία
  (fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał;

temperatura bezwzględna /ˌtɛ̃mpɛraˈtura bɛzˈvzɡlɛ̃ndna/ (n)
απόλυτη θερμοκρασία
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) temperatura w skali Kelvina

temperatura topnienia /ˌtɛ̃mpɛraˈtura tɔpʲˈɲɛ̇̃ɲa/ (n)
θερμοκρασία τήξης, σημείο τήξης
  (fizyka, fizyczny) określona temperatura, w której dana substancja stała przechodzi w ciecz

temperatura wrzenia /ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˈvʒɛ̃ɲa/ (n)
θερμοκρασία βρασμού, σημείο ζέσης
  (fizyka, fizyczny) temperatura, w której prężność pary cieczy równa się ciśnieniu zewnętrznemu i w której ciecz wrze;

temperówka /ˌtɛ̃mpɛˈrufka/ (n)
ξύστρα
  oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

temu /ˈtɛ̃mu/ (particle)
πριν
  …używana po określeniu czasu, oznaczająca, że jakieś wydarzenie odbyło się przed tym odstępem czasu

ten /tɛ̃n/ (pronoun)
αυτός, τούτος
  …na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

ten się śmieje, kto się śmieje ostatni /ˈtɛ̃nʲ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ˈktɔ‿ɕɛ ˈɕmʲjɛ̇jɛ ɔˈstatʲɲi/ (proverb)
γελάει καλύτερα όποιος γελάει τελευταίος
  nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały

tenis /ˈtɛ̃ɲis/ (n)
αντισφαίριση, τένις
  (sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

tenis stołowy /ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ/ (n)
πινγκ πονγκ
  (sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;

tenisista /ˌtɛ̃ɲiˈɕista/ (n)
τενίστας
  (sport, sportowy) ktoś, kto gra w tenisa ziemnego, sportowo lub rekreacyjnie

tenisistka /ˌtɛ̃ɲiˈɕistka/ (n)
τενίστρια
  (sport, sportowy) zawodniczka grająca w tenisa; także kobieta amatorsko grająca w tenisa

teodolit /ˌtɛɔˈdɔlʲit/ (n)
θεοδόλιχος
  (geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

teofania /ˌtɛɔˈfãɲja/ (n)
θεοφάνεια
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku;

teokracja /tˌɛɔkrˈatsja/ (n)
θεοκρατία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy w którym najwyższa władza należy do samego boga, a dalej do jego przedstawicieli (duchowieństwa), którzy wchodzą w skład rządu albo podporządkowują go sobie
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo o ustroju (1.1)

teolatria /ˌtɛɔˈlatrʲja/ (n)
θεολατρεία
  oddawanie czci bogu, kult boga

teologia /ˌtɛɔˈlɔɟja/ (n)
θεολογία
  (potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie (1.1)
  (teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

teoretyczny /ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ/ (adj)
θεωρητικός
  niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii

teoretyk /tˌɛɔrˈɛtɨk/ (n)
θεωρητικός
  naukowiec zajmujący się nauką teoretyczną

teoria /tɛˈɔrʲja/ (n)
θεωρία
  system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;
  (potocznie, potoczny) teza tłumacząca coś, ale nie udowodniona (w nauce takie użycie uważane jest za błąd, patrz uwagi)

teoria względności /tɛˈɔrja vzɡlɛndnˈɔɕtɕi/ (n)
θεωρία της σχετικότητας
  (fizyka, fizyczny) dział fizyki współczesnej zajmujący się podstawowymi właściwościami przebiegu procesów w czasie i przestrzeni;

terapeuta /ˌtɛraˈpɛwta/ (n)
θεραπευτής
  (medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

terapeutyczny /tˌɛrapɛwtˈɨtʃnɨ/ (adj)
θεραπευτικός
  dotyczący terapii lub terapeuty

terapia /tɛˈrapʲja/ (n)
θεραπεία
  (medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie

teraz /ˈtɛras/ (adv)
τώρα
  w tej chwili, obecnie

teraźniejszy /ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ/ (adj)
ενεστώτας
  (gramatyka) dotyczący czasu teraźniejszego
ενεστωτικός, ενεστώς, τωρινός
  odbywający się teraz

terb /tɛrp/ (n)
τέρβιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

teriologia /ˌtɛrʲjɔˈlɔɟja/ (n)
θηλαστικολογία
  (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się ssakami;

terminologia /ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja/ (n)
ορολογία
  zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

terminologiczny /tˌɛrminˌɔlɔɡʲˈitʃnɨ/ (adj)
ορολογικός
  dotyczący terminologii

termodynamiczny /ˌtɛrmɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ/ (adj)
θερμοδυναμικός
  (fizyka, fizyczny) związany z termodynamiką

termodynamika /ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika/ (n)
θερμοδυναμική
  (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

termofor /tɛrˈmɔfɔr/ (n)
θερμοφόρα
  gumowy worek, służący do miejscowego ogrzewania lub ochładzania ciała;

termometr /tɛrˈmɔ̃mɛtr̥/ (n)
θερμόμετρο
  przyrząd do pomiaru temperatury;

termopauza /ˌtɛrmɔˈpawza/ (n)
θερμόπαυση
  (meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi oddzielająca termosferę od egzosfery;

termos /tˈɛrmɔs/ (n)
θερμός
  naczynie na płyn, które utrzymuje ciepło dzięki specjalnej termoizolacji

termosfera /ˌtɛrmɔˈsfɛra/ (n)
θερμόσφαιρα
  (meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi, w której temperatura stopniowo wzrasta wraz ze wzrostem wysokości;

terrorysta /ˌtɛrːɔˈrɨsta/ (n)
τρομοκράτης
  człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

terrorystka /ˌtɛrːɔˈrɨstka/ (n)
τρομοκράτισσα
  forma żeńska od: terrorysta

terrorystyczny /ˌtɛrːɔrɨˈstɨʧ̑nɨ/ (adj)
τρομοκρατικός
  charakterystyczny dla terrorystów i terroryzmu

terroryzm /tɛrˈːɔrɨsm̥/ (n)
τρομοκρατία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

tesalski /tɛsˈalski/ (adj)
θεσσαλικός
  związany z Tesalią, dotyczący Tesalii

test ciążowy /ˈtɛstʲ ʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɔvɨ/ (n)
τεστ εγκυμοσύνης
  test wykrywający gonadotropinę kosmówkową, której pojawienie się świadczy o zagnieżdżeniu się jaja płodowego w błonie śluzowej macicy;

testament /tɛˈstãmɛ̃nt/ (n)
διαθήκη
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;
  (literacko) dzieło zawierające przesłanie dla przyszłych pokoleń

tetrakozaktyd /ˌtɛtrakɔˈzaktɨt/ (n)
τετρακοσακτίδη
  (biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon, analog ludzkiej kortykotropiny

tetraplegia /ˌtɛtraˈplɛɟja/ (n)
τετραπληγία
  (medycyna, medyczny) paraliż czterokończynowy;

tetraplegik /ˌtɛtraˈplɛɟik/ (n)
τετραπληγικός
  osoba z tetraplegią – paraliżem czterokończynowym

tetrapylon /ˌtɛtraˈpɨlɔ̃n/ (n)
τετράπυλον
  (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach

tetrarcha /tɛˈtrarxa/ (n)
τετράρχης
  (historia, historyczny, historycznie) władca tetrarchii;

tezaurus /tɛˈzawrus/ (n)
θησαυρός
  (literacko) dzieło, które obejmuje całość określonej wiedzy, dorobku intelektualnego

teściowa /tɛɕˈʨ̑ɔva/ (n)
πεθερά
  matka żony lub męża

teść /tɛɕʨ̑/ (n)
πεθερός
  ojciec żony lub męża

theravada /tˌɛravˈada/ (n)
Τεραβάντα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jedna ze szkół buddyjskich, tzw. wczesnych, uważana za najstarszą spośród istniejących do dziś;

theta /ˈtɛta/ (n)
θήτα
  nazwa ósmej litery alfabetu greckiego, θ;

tiamina /tʲjãˈmʲĩna/ (n)
θειαμίνη
  (biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

tik /tʲik/ (n)
τικ
  (medycyna, medyczny) powtarzający się mimowolny skurcz jednego lub kilku mięśni (najczęściej twarzy)

timokracja /ˌtʲĩmɔˈkraʦ̑ʲja/ (n)
τιμοκρατία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawuje grupa najbogatszych ludzi;

tiul /tjˈul/ (n)
τούλι
  (włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa;

tiulowy /tjulˈɔvɨ/ (adj)
τούλινος
  taki, który jest wykonany z tiulu

tkactwo /tkˈatstfɔ/ (n)
υφαντουργία
  dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem;

tkacz /tkaʧ̑/ (n)
υφαντής
  (rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek zajmujący się wyrobem tkanin

tkaczka /ˈtkaʧ̑ka/ (n)
υφάντρια, ανυφάντρα υφαντουργός
  (rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta, która pracuje przy wyrobie tkanin

tkanina /tkãˈɲĩna/ (n)
ύφασμα
  (włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek;

tkanka /ˈtkãnka/ (n)
ιστός
  (biologia, biologiczny) zespół komórek o podobnych cechach i funkcjach;

tkać /tkaʨ̑/ (v)
υφαίνω
  sporządzać tkaninę

tlen /tlɛ̃n/ (n)
οξυγόνο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8;

tlenek węgla /ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla/ (n)
μονοξείδιο του άνθρακα
  (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych;

tlenowy /tlɛ̃ˈnɔvɨ/ (adj)
οξυγονούχος, οξυζενέ
  związany z tlenem, dotyczący tlenu

to jest /tɔ jˈɛst/
ήτοι, δηλονότι, τουτέστιν
  wprowadza wyjaśnienie dla wcześniejszych treści

toast /ˈtɔast/ (n)
πρόποση
  (książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu

tofu /ˈtɔfu/ (n)
τόφου
  (spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich;

tojad /ˈtɔjat/ (n)
ακόνιτο
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych;

tokarka /tɔˈkarka/ (n)
τόρνος
  (technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;

tokoferol /ˌtɔkɔˈfɛrɔl/ (n)
τοκοφερόλη
  (biochemia, biochemiczny) witamina E;

toksykolog /tˌɔksɨkˈɔlɔk/ (n)
τοξικολόγος
  specjalista w dziedzinie toksykologii

toksyna /tɔˈksɨ̃na/ (n)
τοξίνη
  substancja chemiczna o właściwościach trujących

tolerancja /ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja/ (n)
ανοχή
  (biologia, biologiczny) odporność organizmu na szkodliwe czynniki środowiskowe;
ανοχή, επιείκεια, μακροθυμία
  czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;

tolerancyjny /ˌtɔlɛrãnˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
ανεκτικός
  szanujący czyjeś poglądy, wierzenia, upodobania, czyjeś postępowanie, różniące się od własnych

tom /tɔ̃m/ (n)
τόμος
  oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.)

toner /ˈtɔ̃nɛr/ (n)
γραφίτη
  (poligrafia) czarny lub barwny proszek tworzący obraz w technice druku laserowego;

tonięcie /tɔɲʲˈɛɲtɕɛ/ (n)
καταβύθιση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: tonąć

tonsillektomia /tˌɔnsillɛktˈɔmja/ (n)
αμυγδαλεκτομή
  (medycyna, medyczny) zabieg wycięcia migdałków podniebiennych;

tonąć /ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑/ (v)
βουλιάζω, βυθίζομαι
  o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać
  zanurzać się pod wodę, znikając w niej
πνίγομαι
  tracić życie w wodzie, topić się

topaz /ˈtɔpas/ (n)
τοπάζιο, τοπάζι
  (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

topnienie /tɔpʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
τήξη
  proces przechodzenia ciała ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury

topografia /ˌtɔpɔˈɡrafʲja/ (n)
τοπογραφία
  dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;

topograficzny /ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
τοπογραφικός
  związany z topografią, dotyczący topografii

topola /tɔˈpɔla/ (n)
λεύκα
  (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., rodzaj drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

topologia /ˌtɔpɔˈlɔɟja/ (n)
τοπολογία
  (matematyka, matematyczny) dział geometrii badający właściwości geometryczne, które nie zmieniają się przy przekształceniach takich jak rozciąganie, skręcanie albo obroty;

toponim /tɔˈpɔ̃ɲĩm/ (n)
τοπωνύμιο, τοπωνυμία
  (geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.);

toponimia /ˌtɔpɔ̃ˈɲĩmʲja/ (n)
τοπωνυμία
  (językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się badaniem znaczenia i pochodzenia nazw geograficznych, dział onomastyki;

topór /ˈtɔpur/ (n)
πέλεκυς
  narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;

tor /tɔr/ (n)
θόριο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90;
τορ
  (fizyka, fizyczny) dawna jednostka pomiaru ciśnienia;

torbacz /tˈɔrbatʃ/ (n)
μαρσιποφόρο
  (zoologia, zoologiczny) przedstawiciel ssaków, u których w wyniku ewolucji wykształciła się torba lęgowa

torf /tɔrf/ (n)
τύρφη, ποάνθρακας
  (geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;

tornado /tɔrˈnadɔ/ (n)
σίφουνας, σίφωνας
  (meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna;

torpedowy /tˌɔrpɛdˈɔvɨ/ (adj)
τορπιλικός
  związany z torpedą, dotyczący torpedy

tort /tɔrt/ (n)
τούρτα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;

toskański /tɔˈskãj̃sʲci/ (adj)
τοσκανικός
  charakterystyczny dla Toskanii, związany z Toskanią, wywodzący się z Toskanii

tost /tɔst/ (n)
φρυγανιά
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj opiekanego pieczywa;

toster /ˈtɔstɛr/ (n)
φρυγανιέρα
  urządzenie do pieczenia tostów

totalitarny /ˌtɔtalʲiˈtarnɨ/ (adj)
ολοκληρωτικός, απολυταρχικός
  odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm

totalitaryzm /ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥/ (n)
ολοκληρωτισμός
  system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;

totem /ˈtɔtɛ̃m/ (n)
τοτέμ
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią;

totemizm /tɔtˈɛmizm/ (n)
τοτεμισμός
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół wierzeń religijnych u ludów pierwotnych opierający się na kulcie totemu

towarzyski /ˌtɔvaˈʒɨsʲci/ (adj)
κοινωνικός
  dobrze czujący się w obecności innych osób
  będący formą rozrywki grupy osób

towarzystwo /ˌtɔvaˈʒɨstfɔ/ (n)
συντροφιά
  obecność przy kimś
εταιρεία, σύλλογος
  organizacja, grupa osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach

towarzysz /tɔˈvaʒɨʃ/ (n)
σύντροφος
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii, organizacji robotniczej
συνοδίτης, συνοδοιπόρος, σύντροφος
  ten, kto komuś towarzyszy, jest z kimś obecny, przebywa z kimś, spędza z kimś czas

towarzyszenie /ˌtɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
συντρόφεμα, συντρόφευμα
  dotrzymywanie towarzystwa, asystowanie

towarzyszyć /ˌtɔvaˈʒɨʃɨʨ̑/ (v)
συντροφεύω
  być, pozostawać przy kimś, asystować komuś

tożsamość /tɔʃˈsãmɔɕʨ̑/ (n)
ταυτότητα
  identyczność, brak różnic
  cechy, właściwości, dane konkretnej osoby, pozwalające określić, stwierdzić, zidentyfikować tę osobę
  poczucie jedności, więzi z grupą, przynależności do społeczności; identyfikowanie się z narodem
  równość matematyczna wyrażeń
  świadomość samego siebie, zdawanie sobie sprawy z bycia sobą, z własnej osoby, osobowości i innych cech

tracheostomia /ˌtraxɛɔˈstɔ̃mʲja/ (n)
τραχειοστομία
  (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na połączeniu tchawicy ze światłem zewnętrznym;

tracić /ˈtraʨ̑iʨ̑/ (v)
χάνω
  przestawać posiadać jakąś rzecz
  ponosić straty materialne na jakimś interesie lub transakcji
  przestawać posiadać jakąś cechę
θανατώνω
  wymierzać komuś karę śmierci

tradycja /traˈdɨʦ̑ʲja/ (n)
Ιερά Παράδοση
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pisma teologów pierwszych wieków chrześcijaństwa oraz postanowienia papieży lub patriarchów i soborów, uznane za drugie obok Biblii źródło objawienia
παράδοση
  przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

tradycyjnie /ˌtradɨˈʦ̑ɨjɲɛ/ (adv)
παραδοσιακά
  zgodnie z tradycją

tradycyjny /ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ/ (adj)
παραδοσιακός
  wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

trafika /ˈtrafʲika/ (n)
καπνοπωλείο
  sklep z wyrobami tytoniowymi

tragarz /trˈaɡaʃ/ (n)
χαμάλης
  osoba, której profesją jest noszenie lub ręczne przewożenie, np. towarów, ciężkiego ekwipunku, lektyki

tragedia /traˈɡɛdʲja/ (n)
τραγωδία
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;
  ogromne nieszczęście budzące rozpacz

tragikomedia /ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja/ (n)
ιλαροτραγωδία
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;

trajektoria /trˌajɛktˈɔrja/ (n)
τροχιά
  (fizyka, fizyczny) linia lotu obiektu w przestrzeni

trajkotka /trajˈkɔtka/ (n)
πολυλογού
  (potocznie, potoczny) szybko mówiąca, gadatliwa kobieta

traktat /ˈtraktat/ (n)
συνθήκη
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.
πραγματεία
  tekst naukowy w formie rozbudowanej rozprawy, zazwyczaj bardzo obszernej;

tralka /ˈtralka/ (n)
στύλος κιγκλιδώματος
  (architektura, architektoniczny) pionowy element balustrady, który podtrzymuje poręcz, w formie profilowanego słupka z kamienia lub drewna

tramwaj /ˈtrãw̃vaj/ (n)
τραμ
  pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

tramwajarz /tramvˈajaʃ/ (n)
τραμβαγέρης
  pracownik przedsiębiorstwa tramwajowego

transakcja /trãw̃ˈsakʦ̑ʲja/ /trãw̃ˈzakʦ̑ʲja/ (n)
συναλλαγή
  (handel, handlowy) operacja handlowa związana z kupnem lub sprzedażą towarów bądź usług

transalpejski /trˌansalpˈɛjski/ (adj)
υπεραλπικός
  przebiegający przez Alpy

transatlantycki /trˌansatlantˈɨtski/ (adj)
υπερωκεάνιος
  odbywający kursy przez Atlantyk, przechodzący przez Atlantyk
υπερπόντιος
  znajdujący się za Atlantykiem

transfobia /transfˈɔbja/ (n)
τρανσφοβία
  (psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych (transseksualnych, transwestytycznych, transgenderowych);

transformator /ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr/ (n)
μετασχηματιστής
  (elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

transgenderowy /trˌanzɡɛndɛrˈɔvɨ/ (adj)
διεμφυλικός
  związany z transgenderyzmem, wykazujący tendencje do odbiegania od tradycyjnej roli płciowej

transkrypcja /trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja/ (n)
μεταγραφή
  (językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos
  zapisywanie tekstu w innym systemie pisma

transmisja /trãw̃sˈmʲisʲja/ (n)
μετάδοση
  (technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów (obrazów, dźwięków) za pomocą fal elektromagnetycznych

transnarodowy /trˌansnarɔdˈɔvɨ/ (adj)
διακρατικός
  dotyczący różnych narodów

transport /ˈtrãw̃spɔrt/ (n)
μεταφορά
  ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;

transseksualny /trˌanssɛksuˈalnɨ/ (adj)
τρανσεξουαλικός
  związany z transseksualizmem, dotyczący transseksualizmu

transsubstancjacja /trˌanssupstantsjˈatsja/ (n)
μετουσίωση
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;

tranzystor /trãw̃ˈzɨstɔr/ (n)
τρανζίστορ
  (elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;
  (potocznie, potoczny) mały, przenośny odbiornik radiowy

trapez /ˈtrapɛs/ (n)
τραπέζιο
  (geometria) czworokąt, który posiada dwa równoległe boki;
μπάρα σε σκοινί
  (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w postaci drążka zawieszonego poziomo na linach;

traszka /ˈtraʃka/ (n)
τρίτων
  (zoologia, zoologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz;

tratwa /ˈtratfa/ (n)
σχεδία
  rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie;

traumatologia /ˌtrawmatɔˈlɔɟja/ (n)
τραυματολογία
  (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się operacyjnym leczeniem obrażeń ciała spowodowanych urazami;

trawa /ˈtrava/ (n)
χόρτο
  (botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;
  (potocznie, potoczny) marihuana

trawienie /traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
πέψη, χώνευση χώνεψη
  (fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;

trawienny /travʲˈɛnnɨ/ (adj)
πεπτικός
  związany z rozkładaniem pokarmu na związki prostsze i jego przyswajaniem

trawnik /ˈtravʲɲik/ (n)
γκαζόν, χλόη
  poletko trawy o charakterze ozdobnym;

trefl /trɛfl̥/ (n)
σπαθί
  (termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru

tren /trɛ̃n/ (n)
ουρά
  (książkowy) ogon, wydłużona część sukni lub płaszcza ciągnąca się z tyłu po ziemi; element ubioru uroczystego, ceremonialnego;
θρήνος, μοιρολόγι
  (literacko) gatunek liryczny o charakterze elegijnym, poświęcony zmarłej osobie, wychwalający jej zalety i zasługi oraz opłakujący jej śmierć;

trener /ˈtrɛ̃nɛr/ (n)
προπονητής
  (sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

trenerka /trɛ̃ˈnɛrka/ (n)
προπονήτρια
  forma żeńska od: trener

treść /trɛɕʨ̑/ (n)
περιεχόμενο
  istota, sens zawartości książki; tematy zawarte w książce lub jakimś dokumencie
  to, co jest zawarte (wyrażane) przez jakiś środek przekazu – mowę, pismo lub jakąkolwiek inną formę sztuki

triada /ˈtrʲjada/ (n)
τριάδα
  zbiór trzech elementów pozostających w relacji między sobą

trias /trʲjas/ (n)
Τριαδικό
  (geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

triera /trjˈɛra/ (n)
τριήρης
  (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel;

trik /trʲik/ (n)
κόλπο, τρικ
  sztuczka zastosowana w celu osiągnięcia jakiegoś szczególnego efektu

trismegistos /trˌismɛɡʲˈistɔs/ (n)
τρισμέγιστος
  przydomek znaczący dosłownie „po trzykroć wielki”, „trzykroćwielki”

triumwirat /trʲjũw̃ˈvʲirat/ (n)
τριανδρία, τριαρχία
  trójka osób, które rządzą razem;

trochę /ˈtrɔxɛ/ (indefiniteCardinalNumeral)
λίγο
  w niewielkim stopniu, niewiele

trociny /trɔˈʨ̑ĩnɨ/ (n)
πιλάφι
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) rzecz bezwartościowa
πριονίδι
  drobne odpady po obróbce drewna;

troglodyta /ˌtrɔɡlɔˈdɨta/ (n)
τρωγλοδύτης
  (antropologia, antropologiczny) członek prymitywnego plemienia, zamieszkującego jaskinie;
  człowiek uważany za gorszego w rozwoju kulturowym i osobistym; człowiek mało inteligentny
τρυποφράχτης, τρωγλοδύτης
  (ornitologia, ornitologiczny) Troglodytidae, (zobacz) strzyżyk

trojański /trɔjˈaɲski/ (adj)
τρωαδίτικος
  związany z Troją, dotyczący Troi

trojka /ˈtrɔjka/ (n)
τρόικα
  (historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) zespół złożony z Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który odpowiadał za ustalenie warunków udzielenia pomocy finansowej Grecji, Irlandii, Portugalii i Cyprowi
  (historia, historyczny, historycznie) rodzaj trójkonnego rosyjskiego zaprzęgu;
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komitet złożony z trzech osób, zwłaszcza z poprzedniego przewodniczącego, obecnego i przyszłego

trolejbus /trɔˈlɛjbus/ (n)
τρόλεϊ
  drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

tron /trɔ̃n/ (n)
θρόνος
  fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;
  (przenośnie, przenośnia) stanowisko monarchy w danym kraju

tropikalny /ˌtrɔpʲiˈkalnɨ/ (adj)
τροπικός
  typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym

trucizna /truˈʨ̑izna/ (n)
δηλητήριο, φαρμάκι
  substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

trudność /ˈtrudnɔɕʨ̑/ (n)
δυσκολία
  coś, co jest trudne
  przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu
  właściwość rzeczy trudnych

trudny /ˈtrudnɨ/ (adj)
δύσκολος
  taki, którego wykonanie wymaga wysiłku
  niełatwy do zrozumienia

trujący /truˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
δηλητηριώδης, ιώδης
  taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

trumna /ˈtrũmna/ (n)
φέρετρο
  zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

trup /trup/ (n)
πτώμα
  ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) wyeksploatowany, zniszczony przedmiot, urządzenie, najczęściej samochód

trupia czaszka /ˈtrupʲja ˈʧ̑aʃka/ (n)
νεκροκεφαλή
  schematyczny rysunek ludzkiej czaszki, często nad skrzyżowanymi piszczelami będący symbolem śmierci

truskawka /truˈskafka/ (n)
φράουλα, φραουλιά
  (botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;
φράουλα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)

truteń /ˈtrutɛ̃ɲ/ (n)
κηφήνας
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna, który nie pracuje, a żyje cudzym kosztem

trwała /ˈtr̥fawa/ (n)
περμανάντ
  (potocznie, potoczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) trwała ondulacja

trwała ondulacja /ˈtr̥fawa ˌɔ̃nduˈlaʦ̑ʲja/ (n)
περμανάντ
  (fryzjerstwo, fryzjerski) zabieg fryzjerski polegający na sfalowaniu lub skręceniu włosów środkami chemicznymi tak, aby nie uległy szybkiemu rozprostowaniu;

tryb /trɨp/ (n)
έγκλιση
  (językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia;

tryb orzekający /ˈtrɨp ˌɔʒɛkaˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
οριστική, οριστική έγκλιση
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający neutralny lub obiektywny stosunek mówiącego do podawanych faktów;

tryb rozkazujący /ˈtrɨp ˌrɔskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ/ (n)
προστακτική, προστακτική έγκλιση
  (gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający rozkaz, życzenie, prośbę lub przyzwolenie;

trybalizm /trɨˈbalʲism̥/ (n)
φυλετισμός
  (socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych

trygonometria /trˌɨɡɔnɔmˈɛtrja/ (n)
τριγωνομετρία
  (matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;

tryk /trɨk/ (n)
κριάρι, κριός
  (zoologia, zoologiczny) samiec owcy gotowy do rozpłodu

tryktrak /ˈtrɨktrak/ (n)
τάβλι
  rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy;

tryptyk /ˈtrɨptɨk/ (n)
τρίπτυχο
  (sztuka) dzieło (malarskie, literackie, rzeźbiarskie, filmowe itp.) składające się z trzech części;
  trójdzielna nastawa ołtarzowa

trzcina /ˈṭʃʲʨ̑ĩna/ (n)
καλάμι
  materiał otrzymywany z trzciny (1.1)
καλαμιά
  roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;
καλαμιώνας
  zbiorowisko, zarośla trzciny (1.1); teren porośnięty trzciną (1.1)

trzcina cukrowa /tʃtɕˈina tsukrˈɔva/ (n)
ζαχαροκάλαμο
  (rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;

trzeba /ˈṭʃɛba/ (v)
πρέπει να
  …tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej

trzeciorzęd /ṭʃɛˈʨ̑ɔʒɛ̃nt/ (n)
Τριτογενές
  (geologia, geologiczny) starszy okres (system) kenozoiku, dzielący się na paleogen i neogen;

trzepaczka /ṭʃɛˈpaʧ̑ka/ (n)
χτυπητήρι
  narzędzie do ubijania piany z białek jaj lub śmietany;

trzepaczka do dywanów /tʃɛpˈatʃka dɔ dɨvˈanuf/ (n)
χτυπητήρι
  ręczne narzędzie do trzepania dywanów na trzepaku;

trzewik /ˈṭʃɛvʲik/ (n)
μποτάκι, μποτίνι
  rodzaj obuwia, charakteryzujący się twardą (trwałą) zelówką i obejmującą kostkę sznurowaną cholewką

trzeć /ṭʃɛʨ̑/ (v)
γεννώ
  (zoologia, zoologiczny) (o rybach) odbywać tarło, wykonywać funkcje rozrodcze

trzmielojad /ṭʃmʲjɛˈlɔjat/ (n)
σφηκιάρης
  (ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

trznadel zwyczajny /ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ/ (n)
χρυσοτσίχλονο
  (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;

trzustka /ˈṭʃustka/ (n)
πάγκρεας
  (anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

trzycyfrowy /ˌṭʃɨʦ̑ɨfˈrɔvɨ/ (adj)
τριψήφιος
  składający się z trzech cyfr, mający trzy cyfry

trzydziestodwójka /tʃˌɨdʑɛstɔdvˈujka/ (n)
τριακοστό δεύτερο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nuta trwająca jedną trzydziestodrugą całej nuty;

trzydziestolatek /ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔˈlatɛk/ (n)
τριαντάρης
  osoba w wieku 30-39 lat

trzymać /ˈṭʃɨ̃maʨ̑/ (v)
στέκομαι
  być w dobrej kondycji fizycznej

trzymiesięczny /ˌṭʃɨ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
τριμηνιαίος
  będący w wieku trzech miesięcy
  przypadający co trzy miesiące
  trwający trzy miesiące

trzyminutowy /tʃˌɨminutˈɔvɨ/ (adj)
τρίλεπτος
  trwający trzy minuty

trzypiętrowy /tʃˌɨpʲɛntrˈɔvɨ/ (adj)
τρίπατος, τριώροφος
  złożony z parteru i trzech wyższych kondygnacji

trzysylabowy /ˌṭʃɨsɨlaˈbɔvɨ/ (adj)
τρισύλλαβος
  liczący trzy sylaby, składający się z trzech sylab

trzęsienie ziemi /ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi/ (n)
σεισμός
  (geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego;

trójkołowy /ˌtrujkɔˈwɔvɨ/ (adj)
τρίτροχος
  taki, który ma trzy koła

trójkąt /ˈtrujkɔ̃nt/ (n)
τρίγωνο
  (geometria) wielokąt mający trzy boki

trójlistny /trujˈlʲistnɨ/ (adj)
τρίφυλλος
  złożony z trzech liści, mający trzy liście

trójmasztowiec /ˌtrujmaˈʃtɔvʲjɛʦ̑/ (n)
τρικάταρτο
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek posiadający trzy maszty

trójmasztowy /ˌtrujmaˈʃtɔvɨ/ (adj)
τρικάταρτος
  o żaglowcu: mający trzy maszty

trójnóg /ˈtrujnuk/ (n)
τρίποδας, τρίποδο
  przedmiot, sprzęt o trzech nogach

trójpłat /ˈtrujpwat/ (n)
τριπλάνο
  (lotnictwo, lotniczy) samolot o trzech płatach nośnych;

trójskok /ˈtrujskɔk/ (n)
άλμα τριπλούν
  (sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

trójwymiarowość /trˌujvɨmjarˈɔvɔɕtɕ/ (n)
τρισδιαστατότητα
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest trójwymiarowe

trójwymiarowy /ˌtrujvɨ̃mʲjaˈrɔvɨ/ (adj)
τρισδιάστατος
  mający trzy wymiary (najczęściej: długość, szerokość i wysokość)

trąba powietrzna /trˈɔmba pɔvʲˈɛtʃna/ (n)
στρόβιλος
  (meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o duża sile niszczącej;

trąbka /ˈtrɔ̃mpka/ (n)
τρομπέτα, σάλπιγγα
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

trąbka słuchowa /trˈɔmpka swuxˈɔva/ (n)
ευσταχιανή σάλπιγγα
  (anatomia, anatomiczny) kanał, który łączy jamę bębenkową ucha środkowego z górną częścią gardła;

trąd /trɔ̃nt/ (n)
λέπρα
  (medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

tsunami /tsũˈnãmʲi/ (n)
τσουνάμι
  (geologia, geologiczny) fale morskie wywołane ruchami tektonicznymi;

tu /tu/ (pronoun)
εδώ
  …miejsce, w którym znajduje się mówiący

tubalny /tubˈalnɨ/ (adj)
στεντόρειος
  brzmiący jak przez tubę, charakteryzujący się niskim i donośnym brzmieniem

tubylec /tuˈbɨlɛʦ̑/ (n)
ιθαγενής, ντόπιος
  osoba pochodząca z lokalnej populacji, rdzennej ludności jakiegoś kraju

tukan /ˈtukãn/ (n)
τουκάν, τουκάνος
  (ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie, z rodzaju Ramphastos, w podrodzinie tukanów;

tul /tul/ (n)
θούλιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69;

tulipan /tuˈlʲipãn/ (n)
τουλίπα
  (botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;

tunel /ˈtũnɛl/ (n)
σήραγγα
  budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.;
  (informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;

tunezyjski /ˌtũnɛˈzɨjsʲci/ (adj)
τυνησιακός
  odnoszący się do państwa Tunezja

turban /ˈturbãn/ (n)
τουρμπάνι
  męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych;

turbina /turˈbʲĩna/ (n)
στρόβιλος, τουρμπίνα
  (technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy;

turecki /tuˈrɛʦ̑ʲci/ (adj)
τουρκικός, τούρκικος
  odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp.

turecki /tuˈrɛʦ̑ʲci/ (n)
τουρκικά, τούρκικα
  język urzędowy Turcji;

turkawka /turˈkafka/ (n)
τρυγόνι
  (ornitologia, ornitologiczny) (Streptopelia turtur) średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia;

turniej /tˈurɲʲɛj/ (n)
κονταρομαχία, κονταροχτύπημα, τζόστρα
  (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne zawody rycerskie;
τουρνουά
  (sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe;

turysta /tuˈrɨsta/ (n)
τουρίστας
  osoba uprawiająca turystykę

turystka /tuˈrɨstka/ (n)
τουρίστρια
  kobieta, która podróżuje dla przyjemności

turystyka /tuˈrɨstɨka/ (n)
τουρισμός
  wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych;

tusz /tuʃ/ (n)
σινική μελάνη
  farba wodna używana zwykle do napełniania wkładów w długopisach;

tułów /ˈtuwuf/ (n)
κορμός
  (anatomia, anatomiczny) ciało ssaka oprócz głowy i kończyn;
θώρακας
  (zoologia, zoologiczny) odcinek ciała u owadów i skorupiaków (zwykle pomiędzy głową a odwłokiem)

tuńczyk /ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
τόνος, τόννος
  (ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie;

tuż /tuʃ/ (adv)
σχεδόν
  prawie, blisko

twardość /tfˈardɔɕtɕ/ (n)
σκληρότητα
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: twardy

twardy /ˈtfardɨ/ (adj)
σκληρός
  nie miękki, nieuginający się pod naciskiem
  o człowieku odporny, niepoddający się przeciwnościom i emocjom
  ciężki, trudny
  nieustępliwy, niedający się przekonać do zmiany zdania
  surowy, bezlitosny

twarz /tfaʃ/ (n)
πρόσωπο
  przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) aspekt, często aspekt charakteru, wariant czegoś

twarzą w twarz /ˈtfaʒɔ̃w̃ ˈf‿tfaʃ/ (adv)
πρόσωπο με πρόσωπο
  bezpośrednio

twaróg /ˈtfaruk/ (n)
ανθότυρο
  (spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

twierdzenie /tfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
θεώρημα
  (matematyka, matematyczny) zdanie logiczne, będące elementem teorii matematycznej

tworzyć /ˈtfɔʒɨʨ̑/ (v)
δημιουργώ
  budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)

twój /tfuj/ (pronoun)
εσύ
  2. (osoba) lp

twórca /ˈtfurʦ̑a/ (n)
δημιουργός, πλάστης
  (książkowy) osoba, która coś stworzyła, najczęściej dzieło sztuki

twórczość /ˈtfurʧ̑ɔɕʨ̑/ (n)
δημιουργικότητα
  aktywność opierająca się na tworzeniu, byciu kreatywnym
δημιουργία
  dzieła; prace tworzone przez kogoś, ogół dorobku twórczego; dorobek artystyczny; 'biesiady'; akt

twórczyni /tfurˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
δημιουργός, πλάστρια
  forma żeńska od: twórca

ty /tɨ/ (personalPronoun)
εσύ
  (gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej

tyczkarz /ˈtɨʧ̑kaʃ/ (n)
επικοντιστής
  (sport, sportowy) zawodnik skoków o tyczce

tydzień /ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ/ (n)
εβδομάδα
  każdy okres siedmiu dni
εβδομάδα, βδομάδα
  okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;

tygodniowy /tˌɨɡɔdɲʲˈɔvɨ/ (adj)
εβδομαδιαίος, βδομαδιάτικος
  zdarzający się, ukazujący się co tydzień; przypadający raz na tydzień
  odnoszący się do tygodnia; funkcjonujący, trwający, istniejący przez tydzień

tygrys /ˈtɨɡrɨs/ (n)
τίγρη, τίγρης
  (zoologia, zoologiczny) Panthera tigris, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

tygrysica /ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a/ (n)
τίγρη
  (zoologia, zoologiczny) samica tygrysa

tykanie /tɨˈkãɲɛ/ (n)
τίκι τακ, τικ τακ
  (rzeczownik odczasownikowy) od: tykać

tylda /ˈtɨlda/ (n)
περισπωμένη
  (termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą
  (termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka (˜), którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część

tylko /ˈtɨlkɔ/ (conjunction)
αλλά
  łączy frazy o przeciwstawnym znaczeniu lub wyodrębnia dany element

tylko /ˈtɨlkɔ/ (particle)
μόνο
  oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

tym /tˈɨm/ (adv)
τόσο
  im … tym – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej

tymianek /tɨ̃ˈmʲjãnɛk/ (n)
θυμάρι
  (botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;

tynkarz /ˈtɨ̃ŋkaʃ/ (n)
σοβατζής
  (zawód, zawodowy, zawodowo) (budownictwo) murarz będący specjalistą w zakresie tynkowania

tyrania /tɨrˈaɲʲa/ (n)
τυραννία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze

tyrać /ˈtɨraʨ̑/ (v)
κοπιάζω, μοχθώ
  (potocznie, potoczny) ciężko pracować

tyroksyna /tˌɨrɔksˈɨna/ (n)
θυροξίνη
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

tyrolski /tɨˈrɔlsʲci/ (adj)
τιρολέζικος
  dotyczący Tyrolu, związany z Tyrolem, pochodzący z Tyrolu

tyrozyna /tˌɨrɔzˈɨna/ (n)
τυροσίνη
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, aminokwas wchodzący w skład wielu białek, przekształcany m.in. w hormony - tyroksynę i adrenalinę;

tysiąclecie /ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ/ (n)
χιλιετία
  tysiąc lat

tytan /ˈtɨtãn/ (n)
τιτάνας
  (książkowy) człowiek wielkiego ducha, wybitny, przerastający pod każdym względem swoje otoczenie
  (mitologia grecka) każdy z olbrzymów, synów Uranosa i Gai, braci tytanid; (także, też) ich potomkowie;
τιτάνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

tytoń /ˈtɨtɔ̃ɲ/ (n)
καπνός, νικοτιανή
  suszone liście tej rośliny (1.1);
  (botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę;

tytuł /ˈtɨtuw/ (n)
τίτλος
  napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;
  zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

tyć /tɨʨ̑/ (v)
παχαίνω
  zwiększać swoją masę za sprawą przyrostu tkanki tłuszczowej

tyłek /ˈtɨwɛk/ (n)
πισινός
  (potocznie, potoczny) pośladki

tęcza /ˈtɛ̃n͇ʧ̑a/ (n)
ουράνιο τόξο, ίριδα
  (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

tęczówka /tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka/ (n)
ίριδα, ίρις
  (anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;

tędy /ˈtɛ̃ndɨ/ (pronoun)
από αυτός ο δρόμος, από δω
  tą drogą (bliską od osoby wskazującej)

tępić /ˈtɛ̃mpʲiʨ̑/ (v)
στομώνω
  stawać się tępym, ulegać stępieniu

tęsknota /tɛ̃w̃sˈknɔta/ (n)
λαχτάρα
  chęć osiągnięcia, pozyskania czegoś
νοσταλγία, μαράζι
  uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

tętniak /ˈtɛ̃ntʲɲak/ (n)
ανεύρυσμα
  (medycyna, medyczny) ograniczone poszerzenia światła tętnicy;

tętnica szczękowa /tɛ̃ntʲˈɲiʦ̑a ʃʧ̑ɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
γναθιαία αρτηρία
  (anatomia, anatomiczny) tętnica doprowadzająca krew do twarzoczaszki;

tężec /tˈɛ̃ʒɛts/ (n)
τέτανος
  (medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca

tłok /twɔk/ (n)
έμβολο, πιστόνι
  (technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;
στρίμωγμα, συνωστισμός
  duża masa ludzi

tłum /twũm/ (n)
πλήθος
  duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

tłumacz /ˈtwũmaʧ̑/ (n)
διερμηνέας
  osoba dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej
μεταφραστής
  osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;

tłumaczenie /ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
μετάφραση, εξήγηση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: tłumaczyć – przekładanie na inny język
μετάφραση
  jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku

tłumaczka /twũˈmaʧ̑ka/ (n)
μεταφράστρια
  kobieta dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej
  kobieta przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny

tłumaczyć /twũˈmaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
μεταφράζω
  wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

tłusty czwartek /ˈtwustɨ ˈʧ̑fartɛk/ (n)
Τσικνοπέμπτη
  (etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami;

ubezpieczenie /ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
ασφάλιση
  zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne

ubezpieczenie na życie /ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ na‿ˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
ασφάλεια ζωής
  (urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem;

ubiegłoroczny /ˌubʲjɛɡwɔˈrɔʧ̑nɨ/ (adj)
περσινός
  taki, który wydarzył się w ubiegłym (poprzednim) roku

ubierać /uˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
ντύνω
  zakładać, wkładać ubranie lub obuwie
ντύνομαι
  zakładać ubranie na swoje ciało

ubiór /ˈubʲjur/ (n)
ενδυμασία
  elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie

ubogi /uˈbɔɟi/ (adj)
φτωχός
  posiadający mało dóbr materialnych
  nieobfitujący w coś

ubranie /uˈbrãɲɛ/ (n)
ρούχο, ρουχισμός
  wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała

ubóstwiać /uˈbustfʲjäʨ̑/ (v)
αποθεώνω, θαυμάζω
  czcić, wielbić, uwielbiać, otaczać kogoś (lub coś) zachwytem
θεοποιώ
  nadawać obiektom lub zjawiskom cechy boskie

ucho /ˈuxɔ/ (n)
αυτί, αφτί
  (anatomia, anatomiczny) narząd słuchu;
λαβή, χερούλι
  dziurka w igle, przez którą przewleka się nić
  uchwyt kosza, garnka, filiżanki lub siatki
μάτι
  klapki na czapce opuszczane dla zasłonięcia uszu (1.1)

ucho wewnętrzne /ˈuxɔ vɛvˈnɛ̃nṭʃnɛ/ (n)
έσω ους
  (anatomia, anatomiczny) część ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

ucho środkowe /ˈuxɔ ɕrɔtˈkɔvɛ/ (n)
μέσο αυτί
  (anatomia, anatomiczny) część ucha, w której znajdują się kosteczki słuchowe i trąbka Eustachiusza;

uchodźca /uˈxɔʨ̑ʦ̑a/ (n)
πρόσφυγας
  osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

uchwała /uˈxfawa/ (n)
απόφαση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt woli kolegialnego organu państwowego, samorządu lub organizacji, podejmowany z reguły na posiedzeniu tego gremium, po przeprowadzeniu głosowania;

uciekać /uˈʨ̑ɛkaʨ̑/ (v)
αποφεύγω
  (przenośnie, przenośnia) unikać czegoś, nie chcieć konfrontacji z czymś
ξεχειλίζω
  o substancjach: wylewać się, wydostawać się, przeciekać
φεύγω, δραπετεύω
  pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie)

ucisk /ˈutɕisk/ (n)
πίεση
  oddziaływanie pewną siłą na coś

uciążliwy /ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ/ (adj)
δύσκολος
  taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku

uczciwość /uʧ̑ʲˈʨ̑ivɔɕʨ̑/ (n)
τιμιότητα
  uczciwe zachowanie

uczelniany /ˌutʃɛlɲʲˈanɨ/ (adj)
ακαδημαϊκός
  związany z uczelnią, odnoszący się do uczelni

uczennica /ˌuʧ̑ɛ̃ɲˈːiʦ̑a/ (n)
μαθήτρια
  forma żeńska od: uczeń

uczestniczyć /ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ɨʨ̑/ (v)
συμμετέχω, μετέχω
  brać udział
εμπεριέχω, ενέχω, μετέχω
  mieć udział

uczestnik /uˈʧ̑ɛstʲɲik/ (n)
συμμετέχων
  osoba biorąca w czymś udział

uczeń /ˈuʧ̑ɛ̃ɲ/ (n)
μαθητής
  (szkolnictwo, szkolny) ten, kto się uczy, pobiera naukę;

uczniowski /utʃɲʲˈɔfski/ (adj)
σχολικός
  typowy dla uczniów

uczta /ˈuʧ̑ta/ (n)
τέρψη
  (przenośnie, przenośnia) ciekawe wydarzenie, zazwyczaj o charakterze kulturalnym; bardzo przyjemne przeżycie estetyczne, duchowe
ευωχία, συμπόσιο, συνεστίαση
  duże, wystawne przyjęcie

uczucie /uˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
αίσθημα
  miłość, przyjaźń
αίσθημα, συναίσθημα
  stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu

uczulenie /ˌutʃulˈɛɲʲɛ/ (n)
αλλεργία
  (medycyna, medyczny) nadmierna wrażliwość organizmu na pewne czynniki, polegająca na nieprawidłowej reakcji immunologicznej po zetknięciu się z alergenem

uczynny /uˈʧ̑ɨ̃nːɨ/ (adj)
πρόθυμος
  (książkowy) chętny, skłonny do bezinteresownej pomocy

uczyć /ˈuʧ̑ɨʨ̑/ (v)
διδάσκω
  przekazywać komuś wiedzę

uczęszczać /uˈʧ̑ɛ̃w̃ʃʧ̑aʨ̑/ (v)
συχνάζω
  bywać gdzieś często (lub regularnie); brać udział w czymś

udany /uˈdanɨ/ (adj)
πετυχημένος
  zakończony powodzeniem; nie zakończony klęską, niepowodzeniem, fiaskiem

udawać Greka /uˈdavaʥ̑ ˈɡrɛka/ (v)
κάνω την πάπια, κάνω τον Κινέζο, παριστάνω τον Κινέζο
  udawać, że nie ma się pojęcia, wiedzy na jakiś temat; zachowywać się jak ktoś niezorientowany, nierozumiejący określonej kwestii, mimo że w rzeczywistości jest inaczej

uderzyć /uˈdɛʒɨʨ̑/ (v)
χτυπώ
  zadać komuś cios
χτυπιέμαι
  uderzyć (1.1) siebie wzajemnie; zderzyć się
  zetknąć się gwałtownie jakąś częścią ciała z czymś

udo /ˈudɔ/ (n)
μηρός, μπούτι
  (anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

udręka /udrˈɛŋka/ (n)
άγχος
  psychiczne cierpienie będące rezultatem czegoś, co dręczy
βάσανο, βασανιστήριο, ταλαιπωρία
  to, co kogoś dręczy i powoduje cierpienie

udział /ˈuʥ̑aw/ (n)
μέρος, συμμετοχή
  uczestnictwo w jakimś wydarzeniu

udziec /ˈuʥ̑ɛʦ̑/ (n)
πόδι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia

ugryźć się w język /ˈuɡrɨɕʨ̑‿ɕɛ ˈvʲ‿jɛ̃w̃zɨk/ (v)
δαγκώνω τη γλώσσα μου
  (przenośnie, przenośnia) powstrzymać się w ostatniej chwili od powiedzenia czegoś

ugór /ˈuɡur/ (n)
χωράφι σε αγρανάπαυση
  (rolnictwo, rolniczy) pole nieuprawiane przez pewien okres czasu;

ujemny /uˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
αρνητικός
  (matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) mniejszy od zera

ukamienowanie /ˌukãmʲjɛ̃nɔˈvãɲɛ/ (n)
λιθοβολισμός
  forma kary śmierci polegająca na obrzucaniu skazanego kamieniami do momentu zabicia;

uklęknięcie /ˌuklɛ̃ŋʲcˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
γονυκλισία, μετάνοια
  (rzeczownik odczasownikowy) od: uklęknąć

ukraiński /ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci/ (adj)
ουκρανικός
  odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

ukryty /uˈkrɨtɨ/ (adj)
κρυμμένος
  taki, o którym nikt nie wie, którego ktoś nie chce ujawnić

ukrywać /uˈkrɨvaʨ̑/ (v)
κρύβω
  schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim
κρύβομαι
  schować się w niewidocznym, bezpiecznym miejscu

ukwiał /ˈukfʲaw/ (n)
θαλάσσια ανεμώνη
  (zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;

ukąszenie /ˌukɔ̃w̃ˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
δάγκαμα, δάγκωμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ukąsić
δαγκανιά, δαγκωματιά, δαγκωνιά
  miejsce na ciele, gdzie ktoś lub coś kogoś ukąsiło

układ krwionośny /ˈukwat kr̥fʲjɔ̃ˈnɔɕnɨ/ (n)
καρδιαγγειακό σύστημα
  (anatomia, anatomiczny) system naczyń rozprowadzających krew po organizmie;

układ krążenia /ˈukwat krɔ̃ʒˈɛɲʲa/ (n)
κυκλοφορικό σύστημα
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) układ organizmu, złożony z dwóch układów: krwionośnego i chłonnego;

układ nerwowy /ˈukwat nɛrvˈɔvɨ/ (n)
νευρικό σύστημα
  (anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;

układ okresowy /ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ/ (n)
περιοδικός πίνακας
  zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;

układ okresowy pierwiastków /ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf/ (n)
περιοδικός πίνακας των χημικών στοιχείων
  (chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;

układ planetarny /ˈukwat ˌplãnɛˈtarnɨ/ (n)
πλανητικό σύστημα
  (astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;

układ przywspółczulny /ˈukwat pʃˌɨfspuwtʃˈulnɨ/ (n)
παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα
  (anatomia, anatomiczny) podukład autonomicznego układu nerwowego;

układ scalony /ˈukwat sʦ̑aˈlɔ̃nɨ/ (n)
ολοκληρωμένο κύκλωμα
  (elektronika, elektroniczny) zamknięty w obudowie układ elektroniczny, gotowy do umieszczenia w innym układzie;

układ trawienny /ˈukwat travʲˈɛnnɨ/ (n)
πεπτικό σύστημα
  (anatomia, anatomiczny) zespół narządów, których funkcja polega na przyjmowaniu pokarmu, trawieniu, wchłanianiu go i wydalaniu odpadów;

układ wydechowy /ˈukwad ˌvɨdɛˈxɔvɨ/ (n)
σύστημα εξάτμισης
  (motoryzacja) układ odprowadzający spaliny z silnika spalinowego i wygłuszający hałas produkowany przez silnik

układ zbiorowy /ˈukwad zbʲjɔˈrɔvɨ/ (n)
συλλογική σύμβαση εργασίας
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) układ określający warunki pracy, zawierany między związkami zawodowymi i pracodawcami

ul /ul/ (n)
κυψέλη, μελίσσι
  (pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

ulewa /uˈlɛva/ (n)
μπόρα, νεροποντή
  deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody

ulica /uˈlʲiʦ̑a/ (n)
οδός, δρόμος
  droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

uliczka /uˈlʲiʧ̑ka/ (n)
σοκάκι, στενάκι
  krótka lub wąska ulica

ulicznica /ˌulʲiʧ̑ʲˈɲiʦ̑a/ (n)
καλντεριμιτζού, σουρλουλού
  (przestarzałe, przestarzały) prostytutka

ulotka /uˈlɔtka/ (n)
φυλλάδιο, φυλλαράκι
  niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny

ultimatum /ˌultʲĩˈmatũm/ (n)
τελεσίγραφο
  oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem;

ultradźwięk /ultrˈadʑvʲɛŋk/ (n)
υπέρηχος
  (fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);

ultradźwiękowy /ˌultraʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ/ (adj)
υπερηχητικός
  charakterystyczny, odnoszący się do lub związany z ultradźwiękami

ultrafioletowy /ˌultrafʲjɔlɛˈtɔvɨ/ (adj)
υπεριώδης
  (fizyka, fizyczny) dotyczący ultrafioletu, świecący ultrafioletem

ulubiony /ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ/ (adj)
αγαπημένος
  najbardziej lubiany

umarł król, niech żyje król /ˈũmarw̥ ˈkrulʲ ˈɲɛγ ˈʒɨjɛ ˈkrul/ (proverb)
ο βασιλεύς απέθανε, ζήτω ο βασιλεύς; ο βασιλιάς απέθανε, ζήτω ο βασιλιάς
  pierwotnie w średniowieczu słowa marszałka dworu francuskiego, wygłaszane po śmierci króla Francji i od razu ogłaszające nowego monarchę, zapewniające brak kłótni i walk o sukcesję

umierać /ũˈmʲjɛraʨ̑/ (v)
πεθαίνω
  kończyć swoje życie, przestawać żyć

umierać ze śmiechu /ũˈmʲjɛraʥ̑ zɛ‿ˈɕmʲjɛxu/ (v)
πεθαίνω στα γέλια
  śmiać się bardzo intensywnie

umieszczać /ũˈmʲjɛʃʧ̑aʨ̑/ (v)
βάζω
  stawiać, kłaść kogoś lub coś w określonym miejscu; umiejscawiać

umniejszać /umɲʲˈɛjʃatɕ/ (v)
μειώνω
  czynić coś mniej ważnym; obniżać wartość, wielkość, znaczenie

umowa /ũˈmɔva/ (n)
συμβόλαιο, συνθήκη, σύμβαση
  wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;

umowa o pracę /ũˈmɔva ɔ‿ˈpraʦ̑ɛ/ (n)
σύμβαση εργασίας
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa zawarta między pracodawcą a pracownikiem, w której pracownik zobowiązuje się do wykonywania dla pracodawcy określonej pracy za określonym wynagrodzeniem;

umysł /ˈũmɨsw̥/ (n)
νους
  siedlisko poznawczej i myślowej aktywności człowieka;

umysłowy /ˌũmɨˈswɔvɨ/ (adj)
διανοητικός
  charakterystyczny dla umysłu, związany z umysłem i jego pracą

umywalka /ˌũmɨˈvalka/ (n)
νιπτήρας
  urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

umywać ręce /ũˈmɨvaʨ̑ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ/ (v)
νίπτω τας χείρας μου
  nie brać odpowiedzialności za coś

umyślnie /ũˈmɨɕl̥ʲɲɛ/ (adv)
επίτηδες, θελημένα, σκόπιμα
  w sposób umyślny; specjalnie, zgodnie z zamiarem

uniewinniać /ˌũɲɛˈvʲĩɲːäʨ̑/ (v)
αθωώνω
  oczyszczać z zarzutów

unikać /ũˈɲikaʨ̑/ (v)
αποφεύγω
  starać się nie mieć kontaktu z kimś lub czymś

uniwersytecki /ˌũɲivɛrsɨˈtɛʦ̑ʲci/ (adj)
πανεπιστημιακός
  dotyczący uniwersytetu, związany z uniwersytetem

uniwersytet /ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt/ (n)
πανεπιστήμιο
  wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

upadek /uˈpadɛk/ (n)
πτώση
  przewrócenie się

uparty /uˈpartɨ/ (adj)
πεισματάρης, επίμονος
  (o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś

uparty jak osioł /uˈpartɨ ˈjak ˈɔɕɔw/ (adj)
γαϊδουρινό πείσμα, πεισματάρης σαν μουλάρι
  bardzo uparty

upał /ˈupaw/ (n)
καύσωνας, κάψα
  (meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur;

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu /ˈupʲɛdʑ dvʲˈɛ pʲɛtʃˈɛɲʲɛ na jˈɛdnɨm ˈɔɡɲʲu/ (v)
με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια
  załatwić dwie sprawy jednocześnie

upiec dwie pieczenie przy jednym ogniu /ˈupʲɛdʑ dvʲˈɛ pʲɛtʃˈɛɲʲɛ pʃɨ jˈɛdnɨm ˈɔɡɲʲu/ (idiom)
μ΄ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια
  załatwić dwie sprawy przy jednej okazji, odnieść podwójną korzyść

upierdliwiec /ˌupʲɛrdlˈivʲɛts/ (n)
πρηξαρχίδης, σπασαρχίδης
  (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) człowiek upierdliwy, dokuczliwy, natrętny

upierzenie /ˌupʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
φτέρωμα
  pióra na ciele ptaków, pierze

upiór /ˈupʲjur/ (n)
φάσμα
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) wampir, zmarły atakujący w nocy żywych

uprowadzać /ˌuprɔvˈadʑatɕ/ (v)
κλέβω
  zmuszać kogoś do pójścia ze sobą lub porywać środek lokomocji

uprościć /uˈprɔɕʨ̑iʨ̑/ (v)
απλοποιώ, απλουστεύω
  uczynić coś prostszym, mniej skomplikowanym

uran /ˈurãn/ (n)
ουράνιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

urbanizacja /ˌurbãɲiˈzaʦ̑ʲja/ (n)
αστικοποίηση
  wzrost liczby ośrodków miejskich na jakimś obszarze, ich powiększenie i rozwój wiążący się z koncentracją, napływem ludności, wzrostem ich roli i znaczenia dla danego regionu;

urlop ojcowski /ˈurlɔp ɔjˈʦ̑ɔfsʲci/ (n)
άδεια πατρότητας
  (potocznie, potoczny) urlop, z którego korzysta ojciec noworodka lub niemowlęcia w celu sprawowania nad nim opieki

urna /ˈurna/ (n)
κάλπη
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy
τεφροδόχος, κάλπη, τεφροδοχείο
  pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji;

uroczysty /ˌurɔˈʧ̑ɨstɨ/ (adj)
εορταστικός, επίσημος
  obchodzony w sposób podniosły, odznaczający się okazałością

urodzajność /ˌurɔdʑˈajnɔɕtɕ/ (n)
γονιμότητα
  (rzeczownik odprzymiotnikowy) od: urodzajny

urodziny /ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ/ (n)
γέννηση
  fakt narodzenia się
γενέθλια
  rocznica dnia narodzin

urodzić się w czepku /urˈɔdʑitɕ ɕɛ f tʃˈɛpku/ (v)
όλα μου έρχονται βολικά
  (przenośnie, przenośnia) mieć wielkie szczęście we wszystkich przedsięwzięciach życiowych

urolog /uˈrɔlɔk/ (n)
ουρολόγος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego

urologia /ˌurɔˈlɔɟja/ (n)
ουρολογία
  (medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

urugwajski /ˌuruɡˈvajsʲci/ (adj)
ουρουγουανός
  związany z Urugwajem, dotyczący Urugwaju

urwisko /urˈvʲiskɔ/ (n)
γκρεμός
  przepaść

urzeczywistniać /ˌuʒɛʧ̑ɨˈvʲistʲɲäʨ̑/ (v)
πραγματοποιώ
  realizować coś

urzeczywistnienie /ˌuʒɛʧ̑ɨvʲiˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
πραγμάτωση, πραγματοποίηση
  spełnienie czegoś, uczynienie czegoś rzeczywistym

urząd stanu cywilnego /ˈuʒɔ̃nt ˈstãnu ˌʦ̑ɨvʲilˈnɛɡɔ/ (n)
ληξιαρχείο
  (urzędowy) jednostka organizacyjna rejestrująca takie zdarzenia jak urodzenia, zawieranie związków małżeńskich i zgony;

urzędnik /uˈʒɛ̃ndʲɲik/ (n)
υπάλληλος
  osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;

usilny /uɕˈilnɨ/ (adj)
ειλικρινής
  taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku

uspokajać /ˌuspɔˈkajäʨ̑/ (v)
καθησυχάζω
  dawać uspokojenie

usprawiedliwiać /ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjäʨ̑/ (v)
δικαιολογώ
  oczyszczać z zarzutów, podawać usprawiedliwienie
εξηγώ
  wyjaśniać motywy działania

usta /ˈusta/ (n)
στόμα
  (anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

ustawa /uˈstava/ (n)
νόμος
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);

ustny /ˈustnɨ/ (adj)
στοματικός
  dotyczący ust, związany z ustami
προφορικός
  wyrażony, przekazany za pomocą ust

uszanowanie /ˌuʃanɔvˈaɲʲɛ/ (n)
σέβας
  uczucie szacunku do kogoś lub do czegoś

usługa /uˈswuɡa/ (n)
υπηρεσία
  działalność gospodarcza służąca zaspokajaniu potrzeb ludzi
χάρη
  okazana pomoc

usługobiorca /ˌuswuɡɔˈbʲjɔrʦ̑a/ (n)
αποδέκτης υπηρεσία υπηρεσία
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba fizyczna lub prawna korzystająca z usług

usługodawca /ˌuswuɡɔˈdafʦ̑a/ (n)
παρέχων υπηρεσία υπηρεσία
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba fizyczna lub prawna świadcząca usługi

utarg /ˈutark/ (n)
πούληση, πώληση
  (ekonomia, ekonomiczny) łączny dochód ze sprzedaży towarów lub usług w określonym czasie;

utopia /uˈtɔpʲja/ (n)
ουτοπία
  nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego

utrudniać /uˈtrudʲɲäʨ̑/ (v)
δυσκολεύω, εμποδίζω
  sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym

utrzeć nosa /ˈuṭʃɛʨ̑ ˈnɔsa/ (v)
κόβω το βήχα
  poskromić kogoś, dać komuś nauczkę, ukrócić czyjąś samowolę

utwardzacz /utfˈardʑatʃ/ (n)
σκληρυντικό
  substancja, która zmieszana z innymi substancjami może wywołać ich utwardzenie

utwór /ˈutfur/ (n)
έργο
  dzieło literackie lub muzyczne

uwertura /ˌuvɛrˈtura/ (n)
ουβερτούρα
  (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;

uwielbiać /uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑/ (v)
λατρεύω
  bardzo coś/kogoś lubić

uwodziciel /ˌuvɔˈʥ̑iʨ̑ɛl/ (n)
ξελογιαστής
  mężczyzna uwodzący kogoś

uwodzicielka /ˌuvɔʥ̑iˈʨ̑ɛlka/ (n)
ξελογιάστρα
  kobieta uwodząca kogoś

uzbecki /uzˈbɛʦ̑ʲci/ (adj)
ουζμπεκικός
  odnoszący się do Uzbeków

uzda /ˈuzda/ (n)
χαλινάρι
  (jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) część uprzęży konia, muła lub osła;

uzdrowienie /ˌuzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
γιατρειά
  przywrócenie kogoś do zdrowia

uzurpować /ˌuzurˈpɔvaʨ̑/ (v)
σφετερίζομαι
  bezprawnie, samowolnie zagarniać, przywłaszczać

ułamek /uˈwãmɛk/ (n)
κλάσμα
  (matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)
  fragment całości

ułan /ˈuwãn/ (n)
ουλάνος
  (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej

ułatwiać /uˈwatfʲjäʨ̑/ (v)
ευκολύνω
  sprawiać, że coś staje się dla kogoś łatwiejsze

ułomność /uˈwɔ̃mnɔɕʨ̑/ (n)
ελάττωμα
  kalectwo
  wada, negatywna cecha czegoś

uśmiech /ˈuɕmʲjɛx/ (n)
χαμόγελο
  zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

uśmiechać się /uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ/ (v)
χαμογελώ
  wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy

uśmiechnięty /ˌuɕmʲjɛxʲˈɲɛ̃ntɨ/ (adj)
γελαστός, χαμογελαστός
  taki, który się uśmiecha

uśmieszek /uˈɕmʲjɛʃɛk/ (n)
μειδίαμα
  niewyraźny uśmiech wyrażający często drwinę, ironię albo pogardę

użyteczność /ˌuʒɨˈtɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
ευχρηστία
  (informatyka, informatyczny) miara wydajności, efektywności i satysfakcji użytkownika w odniesieniu do interaktywnych urządzeń, aplikacji oraz stron internetowych;
χρησιμότητα
  cecha czegoś, co przynosi pożytek, zaspokaja czyjeś potrzeby

użytkować /ˌuʒɨtˈkɔvaʨ̑/ (v)
χρήση
  korzystać z czegoś (budynku, lokalu)

użytkownik /ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik/ (n)
χρήστης
  osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

używany /ˌuʒɨˈvãnɨ/ (adj)
μεταχειρισμένος
  mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania

używać /uˈʒɨvaʨ̑/ (v)
χρησιμοποιώ
  korzystać z czegoś do zrobienia czegoś
  konsumować coś, stosować coś
  wykorzystywać kogoś

verbum deponens /vˈɛrbum dɛpˈɔnɛns/ (n)
αποθετικό ρήμα
  (gramatyka) czasownik, który przyjmuje formę strony biernej, ale ma znaczenie czynne lub zwrotne;

vice versa /ˈvʲiʦ̑ɛ ˈvɛrsa/ (adv)
αντιστρόφως
  (żartobliwie) wzajemnie
  na odwrót, odwrotnie

w /f/ /v/ /vu/ (preposition)
σε
  …określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)

w cztery oczy /ˈf‿ʧ̑tɛrɨ ˈɔʧ̑ɨ/ (adv)
κατ' ιδίαν
  na osobności, bez udziału osób trzecich

w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego /w ˈimjɛ ˈɔjtsa i sˈɨna i dˈuxa ɕfʲɛntˈɛɡɔ/ (interjection)
εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie wezwanie rozpoczynające modlitwę

w każdym razie /ˈf‿kaʒdɨ̃m ˈraʑɛ/ (idiom)
εν πάση περιπτώσει
  tak czy inaczej, niezależnie od tego, co było powiedziane

w kucki /ˈf‿kuʦ̑ʲci/ (adv)
ανακούρκουδα
  pozycja ciała ludzkiego opartego na stopach lub na palcach stóp ze zgiętymi kolanami

w kwiecie wieku /ˈf‿kfʲjɛ̇ʨ̑ɛ ˈvʲjɛku/ (idiom)
στο άνθος της ηλικίας
  w pełni sił/życia, w najlepszym okresie życia, w rozkwicie

w mgnieniu oka /ˈv‿mʲɟɲɛ̇̃ɲu ˈɔka/ (adv)
εν ριπή οφθαλμού
  (potocznie, potoczny) bardzo szybko

w międzyczasie /ˌv‿mʲjɛ̃nʣ̑ɨˈʧ̑aɕɛ/ (idiom)
εν τω μεταξύ, στο μεταξύ
  (potocznie, potoczny) między jednym wydarzeniem a drugim

w objęciach Morfeusza /v‿ɔbʲˈjɛ̇̃ɲʨ̑ax ˌmɔrfɛˈ<sup>w</sup>uʃa/ (idiom)
στην αγκαλιά του Μορφέα
  (książkowy) o kimś śpiącym, pogrążonym we śnie

w ogóle /v‿ɔˈɡulɛ/ /ˈv‿ɔɡulɛ/ (adv)
γενικά
  ogólnie, w sumie, podsumowując
καθόλου
  z przeczeniem: zupełnie, nic a nic

w pocie czoła /ˈf‿pɔʨ̑ɛ ˈʧ̑ɔwa/ (adv)
με τον ιδρώτα του προσώπου μου
  z wielkim wysiłkiem

w porę /ˈf‿pɔrɛ/ (adv)
έγκαιρα, εγκαίρως
  we właściwej chwili, w odpowiednim momencie

w przybliżeniu /f pʃˌɨbliʒˈɛɲʲu/
περίπου
  blisko, ale niedokładnie tak

w rzeczywistości /ˌv‿ʒɛʧ̑ɨvʲiˈstɔɕʨ̑i/ (adv)
στην πραγματικότητα
  naprawdę, w istocie, istotnie, faktycznie, rzeczywiście

w stosunku do /f‿stɔˈsũnku ˈdɔ/
κοντά
  wobec, do, względem

w stroju adamowym /ˈf‿strɔju ˌadãˈmɔvɨ̃m/ (adv)
εν αδαμιαία περιβολή, με αδαμιαία περιβολή, τσιτσίδι
  (eufemistycznie) o mężczyźnie nago

w szczególności /f ʃtʃˌɛɡulnˈɔɕtɕi/ (adv)
συγκεκριμένα
  szczególnie, zwłaszcza

wachlarz /ˈvaxlaʃ/ (n)
περιοχή
  (przenośnie, przenośnia) skala, rozpiętość, różnorodność
βεντάλια, ριπίδι
  ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto

wacik /ˈvaʨ̑ik/ (n)
βαμβακάκι, μπάλα βαμβάκι
  (potocznie, potoczny) kulisty bądź spłaszczony kawałek waty służący m.in. do dezynfekcji lub demakijażu

wada /ˈvada/ (n)
ελάττωμα
  cecha obniżająca wartość przedmiotu
  ujemna cecha charakteru

wademekum /ˌvadɛ̃ˈmɛkũm/ (n)
εγκόλπιο, εγχειρίδιο
  (książkowy) podręczna książka zawierająca podstawowe wiadomości, praktyczne wskazówki z jakiejś dziedziny

waga /ˈvaɡa/ (n)
ζυγαριά
  urządzenie do pomiaru masy;

wagarowicz /vˌaɡarˈɔvitʃ/ (n)
κοπανατζής, σκασιάρχης
  (szkolnictwo, szkolny) uczeń chodzący na wagary, opuszczający lekcje

wagary /vaˈɡarɨ/ (n)
σκασιαρχείο, κοπάνα
  nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole;

wagon /ˈvaɡɔ̃n/ (n)
βαγόνι, άμαξα
  (kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

wahadło /vaxˈadwɔ/ (n)
εκκρεμές
  ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

wakacje /vaˈkaʦ̑ʲjɛ/ (n)
διακοπές
  okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków;

walc /valʦ̑/ (n)
βαλς
  (choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty o walc (1.1);

walczyć /ˈvalʧ̑ɨʨ̑/ (v)
παλεύω
  toczyć walkę, uczestniczyć w walce

walec /ˈvalɛʦ̑/ (n)
οδοστρωτήρας
  pojazd budowlany, z szerokim kołem na przedniej osi, służący do wyrównywania nawierzchni;

waleriana /ˌvalɛrʲˈjãna/ (n)
βαλεριάνα
  (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) kozłek lekarski (Valeriana officinalis L.)

walet /ˈvalɛt/ (n)
βαλές
  (termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

walijski /vaˈlʲijsʲci/ (adj)
ουαλικός
  związany z Walią, dotyczący Walii

walijski /vaˈlʲijsʲci/ (n)
ουαλικά
  język walijski (1.1); język z grupy języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii;

walizka /vaˈlʲiska/ (n)
βαλίτσα
  rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

walka /ˈvalka/ (n)
αγώνας
  (sport, sportowy) mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego

waltornia /valˈtɔrʲɲa/ (n)
γαλλικό κόρνο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty blaszany;

waluta /vaˈluta/ (n)
νόμισμα
  (bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa;

wampir /ˈvãmpʲir/ (n)
βρυκόλακας
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących;

wanad /ˈvãnat/ (n)
βανάδιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

wandal /ˈvãndal/ (n)
βάνδαλος
  osoba bezsensownie i bezmyślnie niszcząca rzeczy, wartości kulturalne, dzieła sztuki

wanilia /vãˈɲilʲja/ (n)
βανίλια
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych;

wanna /ˈvãnːa/ (n)
μπανιέρα, λουτήρας
  duże naczynie do kąpieli

wanta /ˈvãnta/ (n)
ξάρτι
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;

wapień /ˈvapʲjɛ̇̃ɲ/ (n)
ασβεστόλιθος
  (geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

wapno /vˈapnɔ/ (n)
ασβέστης
  (chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

wapń /vapʲɲ̊/ (n)
ασβέστιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

warga /ˈvarɡa/ (n)
χείλι, χείλος
  (anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający szparę sromu i przedsionek pochwy;
χείλος, χείλι
  (anatomia, anatomiczny) fałd skórny ograniczający usta;

wariacja /varʲˈjaʦ̑ʲja/ (n)
παραλλαγή
  rodzaj obłędu

wariat /ˈvarʲjat/ (n)
τρελός
  (potocznie, potoczny) człowiek chory psychicznie

warkocz /ˈvarkɔʧ̑/ (n)
πλεξίδα, κοτσίδα
  (fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów
πλεξίδα
  coś zaplecionego tak jak warkocz (1.1)

warkoczyk /varˈkɔʧ̑ɨk/ (n)
κοτσιδάκι
  (zdrobniale) od: warkocz

warstwa /ˈvarstfa/ (n)
στρώμα
  grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;
στρώμα, στρώση
  każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn
  (geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych;

warstwa bazaltowa /ˈvarstfa ˌbazalˈtɔva/ (n)
βασαλτικό στρώμα
  (geologia, geologiczny) dolna warstwa skorupy ziemskiej;

warto /ˈvartɔ/ (particle)
αξίζει τον κόπο να, αξίζω να
  dobrze byłoby, gdyby coś się stało; trzeba (słowo mniej naciskające)

wartownia /varˈtɔvʲɲa/ (n)
φυλάκιο
  pomieszczenie dla wartowników

wartownik /varˈtɔvʲɲik/ (n)
σκοπός
  ktoś, kto służbowo pilnuje, ubezpiecza jakiś obiekt

wartość /ˈvartɔɕʨ̑/ (n)
τιμή
  (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego
αξία
  kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa
  określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny
  zwykle lm zasada moralna, przekonanie

warunkowy /ˌvarũŋˈkɔvɨ/ (adj)
υποθετικός
  (przymiotnik) od warunek

warzywnik /vaˈʒɨvʲɲik/ (n)
λαχανόκηπος, περιβόλι
  ogród lub jego część przeznaczona na uprawę warzyw

warzywo /vaˈʒɨvɔ/ (n)
λαχανικό, χορταρικό
  roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

wat /vat/ (n)
βατ
  (fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;

wata cukrowa /ˈvata ʦ̑uˈkrɔva/ (n)
μαλλί της γριάς
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny wyrób z cukru przypominający watę;

wawrzyn /ˈvavʒɨ̃n/ (n)
δάφνη
  (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych;

wazektomia /ˌvazɛkˈtɔ̃mʲja/ (n)
αγγειεκτομή, εκτομή σπερματικών πόρων
  (medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);

wazelina /vˌazɛlˈina/ (n)
βαζελίνη
  (chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

wazon /ˈvazɔ̃n/ (n)
βάζο
  ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

ważenie /vaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
ζύγισμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ważyć

ważka /ˈvaʃka/ (n)
λιβελούλα, λιβελούλη
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważki (Odonata), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

ważny /ˈvaʒnɨ/ (adj)
σημαντικός, σπουδαίος
  mający duże znaczenie
έγκυρος, ισχυρός
  mający moc prawną, obowiązujący

ważyć /ˈvaʒɨʨ̑/ (v)
ζυγίζω
  określać czyjś ciężar za pomocą wagi
  ostrożnie, powoli podejmować decyzję, wybierać coś
  mieć jakiś ciężar, masę

wcisnąć gaz do dechy /ˈfʲʨ̑isnɔ̃ɲʥ̑ ˈɡaz dɔ‿ˈdɛxɨ/ (idiom)
πατάω τέρμα το γκάζι
  (potocznie, potoczny) nacisnąć pedał gazu do oporu, maksymalnie zwiększając szybkość

wczesny /ˈfʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
πρώιμος
  taki, który jest u swojego początku
  występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory

wcześniej /ˈfʧ̑ɛɕɲɛ̇j/ (adv)
πριν
  przed upływem pewnego określonego czasu; przed jakimś wydarzeniem

wczoraj /ˈfʧ̑ɔraj/ (adv)
χθες, χτες
  w dniu poprzedzającym dzisiejszy

wczorajszy /fʧ̑ɔˈrajʃɨ/ (adj)
χθεσινός
  taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego

wdowa /ˈvdɔva/ (n)
χήρα
  kobieta, której ostatni mąż nie żyje;

wdowiec /ˈvdɔvʲjɛʦ̑/ (n)
χήρος
  mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

wdowieństwo /vdɔvʲˈɛɲstfɔ/ (n)
χηρεία
  bycie wdową lub wdowcem

wdychać /ˈvdɨxaʨ̑/ (v)
εισπνέω
  wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc

wdzięczny /ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
ευγνώμων
  pełen wdzięczności

wdówstwo /vdˈufstfɔ/ (n)
χηρεία
  (dawniej, dawny) wdowieństwo

według /ˈvɛdwuk/ (preposition)
σύμφωνα με, κατά
  …oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem
  …wyrażający autora czegoś

weekend /wˈikɛnt/ (n)
σαββατοκύριακο
  sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia

wegetarianin /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn/ (n)
χορτοφάγος
  człowiek, który nie je mięsa

wegetarianizm /ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥/ (n)
χορτοφαγία
  sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

wehikuł czasu /vɛˈxʲikuw ˈʧ̑asu/ (n)
χρονομηχανή
  fikcyjna maszyna umożliwiająca podróże w czasie;

wejście /ˈvɛjɕʨ̑ɛ/ (n)
είσοδος
  miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć
  czynność pojawienia się
  czynność wchodzenia, przejścia do jakiegoś miejsca
  pojawienie się

weksel /ˈvɛksɛl/ (n)
γραμμάτιο, συναλλαγματική
  (ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym dłużnik zobowiązuje się zwrócić wierzycielowi określoną sumę pieniędzy w określonym czasie;

wektor /ˈvɛktɔr/ (n)
διάνυσμα
  (geometria) (fizyka, fizyczny) obiekt będący wielkością określoną przez wartość liczbową (moduł), zwrot i kierunek, ale bez punktu zaczepienia;

wektorowy /ˌvɛktɔˈrɔvɨ/ (adj)
διανυσματικός
  (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) mający oprócz wartości liczbowej kierunek i zwrot

wena /ˈvɛ̃na/ (n)
ταλέντο, φλέβα
  (książkowy) zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia

wenecki /vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci/ (adj)
βενετσιάνικος, βενέτικος
  odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

wenerolog /ˌvɛ̃nɛˈrɔlɔk/ (n)
αφροδισιολόγος
  (medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wenerycznych
  (medycyna, medyczny) lekarka specjalistka wenerologii

wenerologia /ˌvɛ̃nɛrɔˈlɔɟja/ (n)
αφροδιδιολογία
  (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową;

weneryczny /vˌɛnɛrˈɨtʃnɨ/ (adj)
αφροδίσιος
  (medycyna, medyczny) przenoszony drogą płciową

wenezuelski /ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci/ (adj)
βενεζουελανός
  odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków

weranda /vɛˈrãnda/ (n)
βεράντα
  (architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach.

werbena /vɛrbˈɛna/ (n)
βερβένα, σταυροβότανο
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju (1.1)

wermut /vˈɛrmut/ (n)
βερμούτ
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wino korzenno-ziołowe;

weronka /vɛrˈɔŋka/ (n)
Βερονέζα
  mieszkanka Werony

werończyk /vɛrˈɔɲtʃɨk/ (n)
Βερονέζος
  mieszkaniec Werony

weroński /vɛrˈɔɲski/ (adj)
βερονέζικος
  związany z Weroną, dotyczący Werony, pochodzący z Werony

weryfikowalny /vˌɛrɨfˌikɔvˈalnɨ/ (adj)
επαληθεύσιμος
  taki, który da się zweryfikować, możliwy do sprawdzenia

wesele /vɛˈsɛlɛ/ (n)
γάμος
  (etnografia, etnograficzny) (gastronomia) przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie
χαρά
  (przestarzałe, przestarzały) coś wesołego

wesoły /vɛˈsɔwɨ/ (adj)
χαρούμενος
  taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny

westchnienie /vɛstxɲʲˈɛɲʲɛ/ (n)
στεναγμός
  głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji

wesz /vɛʃ/ (n)
ψείρα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

weterynaria /ˌvɛtɛrɨ̃ˈnarʲja/ (n)
κτηνιατρική
  (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach zwierząt, (zobacz) medycyna weterynaryjna

weterynarz /ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ/ (n)
κτηνίατρος
  lekarz leczący zwierzęta;

wewnątrz /ˈvɛvnɔ̃nṭʃ/ (adv)
μέσα
  (przenośnie, przenośnia) w sobie, w duszy

wewnątrz /ˈvɛvnɔ̃nṭʃ/ (preposition)
μέσα
  w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

wewnątrzmaciczny /ˌvɛvnɔ̃nṭʃmaˈʨ̑iʧ̑nɨ/ (adj)
ενδομήτριος
  dziejący się wewnątrz macicy, dotyczący wnętrza macicy, obowiązujący wewnątrz macicy

wewnątrzotrzewnowy /ˌvɛvnɔ̃nṭʃɔṭʃɛvˈnɔvɨ/ (adj)
ενδοπεριτοναϊκός
  dziejący się wewnątrz otrzewnej, dotyczący wnętrza otrzewnej, obowiązujący wewnątrz otrzewnej

wewnętrzny /vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ/ (adj)
ενδόμυχος
  taki, który dotyczy psychiki człowieka; dziejący się w jego psychice
εσωτερικός
  taki, który dzieje się w granicach danego kraju
  taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

wezwanie /vɛzˈvãɲɛ/ (n)
φωνή
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wezwać

wełna /ˈvɛwna/ (n)
μαλλί
  (włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1)
  sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów

wełna mineralna /ˈvɛwna ˌmʲĩnɛˈralna/ (n)
πετροβάμβακας
  (budownictwo) materiał izolacyjny wytwarzany z surowców mineralnych;

whisky /fçˈiskɨ/ (n)
ουίσκι
  mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;

wiadomości /ˌvʲjadɔ̃ˈmɔɕʨ̑i/ (n)
γνώση
  jakiś obszar wiedzy
είδηση
  telewizyjny lub radiowy, zwykle cykliczny, program informacyjny

wiadro /ˈvʲjadrɔ/ (n)
γουβάς, κουβάς
  ilość czegoś mieszcząca się we wiadrze (1.1)
κουβάς, γουβάς
  walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;

wiadukt /ˈvʲjadukt/ (n)
οδογέφυρα
  (urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

wiano /ˈvʲjãnɔ/ (n)
προίκα
  (przestarzałe, przestarzały) posag, wyprawa panny młodej

wiarygodny /ˌvʲjarɨˈɡɔdnɨ/ (adj)
αξιόπιστος
  godny wiary, zasługujący na wiarę i zaufanie, pewny

wiatr /vʲjatr̥/ (n)
άνεμος, αέρας
  (meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza;

wiatraczek /vʲjaˈtraʧ̑ɛk/ (n)
φουρφούρι
  zabawka przypominająca kształtem skrzydła wiatraka lub poruszająca się tak jak one;

wiatrak /ˈvʲjatrak/ (n)
ανεμόμυλος
  (budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr;
ανεμιστήρας
  (potocznie, potoczny) wentylator ze śmigłem

wiatrowskaz /vʲjaˈtrɔfskas/ (n)
ανεμοδείκτης, ανεμοδείχτης
  (technologia, technika, techniczny) przyrząd do wskazywania kierunku wiatru;

wiatry /ˈvʲjatrɨ/ (n)
αέρια
  (potocznie, potoczny) gazy jelitowe

wibracja /vibrˈatsja/ (n)
δόνηση
  drganie o dużej częstotliwości

wiceadmirał /vitsɛadmˈiraw/ (n)
αντιναύαρχος
  (marynarka) oficer mający stopień wiceadmirała (1.1)
  (wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi dywizji w wojskach lądowych i lotnictwie;

wiciokrzew /vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf/ (n)
αγιόκλημα, αιγόκλημα
  (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Lonicera L.;

widelec /vʲiˈdɛlɛʦ̑/ (n)
πιρούνι
  ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;

wideo /vidˈɛɔ/ (n)
βίντεο
  (technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu;

widmo /ˈvʲidmɔ/ (n)
φάσμα
  (fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;
  (matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ;
  perspektywa czegoś złego mogącego nastąpić w przyszłości
φάντασμα, φάσμα
  niematerialna postać lub złudzenie takiej postaci;

widoczność /vʲiˈdɔʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
ορατότητα
  możliwość widzenia w danej przestrzeni lub w danych warunkach

widowisko /ˌvʲidɔˈvʲiskɔ/ (n)
θέαμα, παράσταση
  impreza artystyczna lub rozrywkowa, która jest przeznaczona do oglądania przez publiczność

widz /vʲiʦ̑/ (n)
θεατής
  osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko
  (przenośnie, przenośnia) bierny obserwator jakichś wydarzeń

widzialny /vʲiˈʥ̑alnɨ/ (adj)
θεατός, ορατός
  taki, który widać, który jest dostrzegalny

widzieć /ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
βλέπω
  odbierać bodźce wzrokowe
  spotykać się
  mieć dany pogląd na coś/kogoś

widzimisię /vˌidʑimˈiɕɛ/ (n)
ιδιοτροπία, λιγούρα, λόξα
  (potocznie, potoczny) czyjś pogląd nieliczący się z niczym

widłonóg /vʲidˈwɔ̃nuk/ (n)
κωπήποδο
  (zoologia, zoologiczny) skorupiak morski lub słodkowodny wolno pływający lub pasożytniczy;

widły /ˈvʲidwɨ/ (n)
δικράνι
  narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

wieczność /ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
αιωνιότητα
  nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem;

wieczny /ˈvʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
αιώνιος, παντοτινός
  trwający wieczność; dotyczący wieczności

wieczorny /vʲjɛˈʧ̑ɔrnɨ/ (adj)
βραδινός
  odbywający się wieczorem, związany z końcem dnia

wieczór /ˈvʲjɛʧ̑ur/ (n)
βραδιά
  (potocznie, potoczny) impreza
βράδυ, εσπέρα
  część doby między zachodem słońca a nocą

wiedenka /vʲjɛˈdɛ̃nka/ (n)
Βιεννέζα
  mieszkanka Wiednia

wiedeńczyk /vʲjɛˈdɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk/ (n)
Βιεννέζος
  mieszkaniec Wiednia

wiedeński /vʲjɛˈdɛ̃j̃sʲci/ (adj)
βιεννέζικος
  odnoszący się do miasta Wiedeń

wiedza /ˈvʲjɛʣ̑a/ (n)
γνώση
  ogół posiadanych wiadomości

wiedzieć /ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑/ (v)
ξέρω, γνωρίζω
  mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

wiejski /ˈvʲjɛ̇jsʲci/ (adj)
χωριάτικος
  związany z wsią, dotyczący wsi, pochodzący ze wsi

wiek /vʲjɛk/ (n)
ηλικία
  czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło
αιώνας
  sto lat;

wiekowy /vʲjɛˈkɔvɨ/ (adj)
αιωνόβιος
  liczący lub trwający wiek bądź wiele wieków, wiele lat

wielbłąd /ˈvʲjɛlbwɔ̃nt/ (n)
καμήλα
  (zoologia, zoologiczny) Camelus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

wielki /ˈvʲjɛlʲci/ (adj)
μεγάλος
  o nadzwyczaj dużych rozmiarach

wielobarwny /vʲˌɛlɔbˈarvnɨ/ (adj)
πολύχρωμος
  mający wiele barw, złożony z elementów różnego koloru

wielojęzyczny /ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ/ (adj)
πολύγλωσσος
  napisany w wielu językach
  posługujący się wieloma językami

wielokomórkowy /ˌvʲjɛlɔkɔ̃murˈkɔvɨ/ (adj)
πολυκύτταρος
  składający się z wielu komórek

wielokropek /vʲˌɛlɔkrˈɔpɛk/ (n)
αποσιωπητικά
  znak interpunkcyjny złożony z trzech kropek następujących po sobie, oznaczający przerwanie toku wypowiedzi lub niedomówienie, albo służący do zaznaczenia fragmentów pominiętych;

wielokrążek /ˌvʲjɛlɔˈkrɔ̃w̃ʒɛk/ (n)
πολύσπαστο
  (technologia, technika, techniczny) układ cięgien i krążków umożliwiający przełożenie siły, dzięki któremu można np. podnieść duży ciężar, działając mniejszą siłą;

wielokulturowy /ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ/ (adj)
πολυπολιτισμικός
  dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur

wielokwiatowy /vʲˌɛlɔkfʲatˈɔvɨ/ (adj)
πολύανθος
  taki, który ma wiele kwiatów

wielokąt /vʲjɛˈlɔkɔ̃nt/ (n)
πολύγωνο
  (geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą;

wielomian /vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn/ (n)
πολυώνυμο
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;

wielomiesięczny /ˌvʲjɛlɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ/ (adj)
πολύμηνος
  trwający wiele miesięcy

wielonarodowy /vʲˌɛlɔnˌarɔdˈɔvɨ/ (adj)
πολυεθνικός
  złożony z przedstawicieli wielu narodów, narodowości

wieloryb /vʲjɛˈlɔrɨp/ (n)
φάλαινα
  (zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia;

wielorybnictwo /ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
φαλαινοθηρία
  polowanie na walenie w celu pozyskania olbrotu, fiszbinu czy ambry;

wielościan /vʲjɛˈlɔɕʨ̑ãn/ (n)
πολύεδρο
  (geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;

wielościenny /vʲˌɛlɔɕtɕˈɛnnɨ/ (adj)
πολυεδρικός
  taki, który ma wiele ścian

wieniec /ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑/ (n)
στεφάνι
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) popularna w starożytności forma, zbiór poetycki

wieniec laurowy /ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ lawˈrɔvɨ/ (n)
δάφνινο στεφάνι
  (historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu będący nagrodą za zwycięstwo w równej walce;
  symbol zwycięstwa lub wybitnych osiągnięć mający kształt wieńca laurowego (1.1);

wieprzowina /ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna/ (n)
χοιρινό
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso ze świni;

wiernie /ˈvʲjɛrʲɲɛ/ (adv)
ακριβώς, πιστά
  w sposób wierny, dokładny
πιστά
  w sposób wierny, oddany, lojalny

wierny /ˈvʲjɛrnɨ/ (adj)
ακριβής
  o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły
πιστός
  wykazujący się wiernością, lojalnością

wiersz /vʲjɛrʃ/ (n)
στίχος
  charakterystyczny układ graficzny tekstów (1.1)
γραμμή
  linia tekstu
ποίημα
  utwór poetycki, często rymowany

wiertło /ˈvʲjɛrtwɔ/ (n)
τρυπάνι
  (technologia, technika, techniczny) narzędzie do wykonywania otworów;

wierzba /ˈvʲjɛʒba/ (n)
ιτιά
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;

wierzba płacząca /ˈvʲjɛʒba pwaˈʧ̑ɔ̃nʦ̑a/ (n)
κλαίουσα, κλαίουσα ιτιά
  (botanika, botaniczny) (Salix alba L. Tristis) odmiana wierzby białej o zwisających gałęziach;

wierzba wawrzynkowa /ˈvʲjɛʒba ˌvavʒɨ̃ŋˈkɔva/ (n)
ιώδης ιτιά
  (botanika, botaniczny) Salix daphnoides, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny wierzbowatych;

wierzchołek /vʲjɛʃˈxɔwɛk/ (n)
βουνοκορφή
  (geografia, geograficzny) szczyt góry
κορυφή
  (matematyka, matematyczny) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu;

wierzchołek góry lodowej /vʲjɛʃˈxɔwɛɡ ˈːurɨ lɔˈdɔvɛj/ (n)
κορυφή του παγόβουνου
  (publikatory) o wykrytej aferze, która stanowi fragment szerszego, lecz nieujawnionego jeszcze negatywnego zjawiska

wierzyć /ˈvʲjɛʒɨʨ̑/ (v)
πιστεύω
  ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację
  uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego
  wyznawać religię

wieszać psy /ˈvʲjɛʃaʨ̑ ˈpsɨ/ (v)
κρεμάω σε κάποιον κουδούνια
  (potocznie, potoczny) deprecjonować kogoś, obmawiając go i obwiniając

wiewiórka /vʲjɛˈvʲjurka/ (n)
σκίουρος
  (zoologia, zoologiczny) nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

wieńcowy /vʲɛɲtsˈɔvɨ/ (adj)
στεφανιαίος
  (anatomia, anatomiczny) odnoszący się do naczyń odżywiających serce

wieś /vʲjɛ̇ɕ/ (n)
χωριό
  jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;
εξοχή, ύπαιθρος
  tereny pozamiejskie

wieśniak /ˈvʲjɛ̇ɕɲak/ (n)
χωριάτης
  (potocznie, potoczny) (pogardliwie) prostak, człowiek prymitywny
  człowiek mieszkający na wsi

wieża /ˈvʲjɛʒa/ (n)
πύργος
  (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;
  (architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;

wieża Babel /ˈvʲjɛʒa ˈbabɛl/ (n)
πύργος της Βαβέλ
  (biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;

wieża Eiffla /ˈvʲjɛʒa ˈajfla/ (n)
πύργος του Άιφελ
  (architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;

wiki- /ˈvʲici/ (prefix)
βίκι-
  …pierwszy człon rzeczowników złożonych oznaczający związek z programami i projektami opartymi na mechanizmie wiki

wiktoriański /vˌiktɔrjˈaɲski/ (adj)
βικτοριανός
  związany z epoką panowania królowej Wiktorii Hanowerskiej

wiktymologia /ˌvʲiktɨ̃mɔˈlɔɟja/ (n)
θυματολογία
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka zajmująca się ofiarami przestępstw i badaniem roli ofiary w genezie przestępstwa; dziedzina kryminalistyki i kryminologii;

wilczy pazur /ˈvʲilʧ̑ɨ ˈpazur/ (n)
πισόνυχο
  (kynologia, kynologiczny) piąty palec po wewnętrznej stronie tylnych łap psa

wilczyca /vʲilˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
λύκαινα
  (zoologia, zoologiczny) samica wilka
  (potocznie, potoczny) suka owczarka niemieckiego

wilczę /ˈvʲilʧ̑ɛ/ (n)
λυκόπουλο
  (zoologia, zoologiczny) szczenię wilka

wilec ziemniaczany /vˈilɛdʑ ʑˌɛmɲʲatʃˈanɨ/ (n)
γλυκοπατάτα
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych

wilga /ˈvʲilɡa/ (n)
συκοφάγος
  (ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae);

wilgotność /vilɡˈɔtnɔɕtɕ/ (n)
υγρασία
  stan wyższego nasycenia czegoś wodą

wilgoć /ˈvʲilɡɔʨ̑/ (n)
υγρασία
  woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu;

wilk /vʲilk/ (n)
λύκος
  (zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;

wilk morski /ˈvʲilk ˈmɔrsʲci/ (n)
θαλασσόλυκος
  (przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz

wilk syty i owca cała /ˈvʲilk ˈsɨtɨ i‿ˈɔfʦ̑a ˈʦ̑awa/ (proverb)
θέλει και την πίτα ολάκερη και το σκύλο χορτάτο
  rozwiązanie problemu z korzyścią dla obu stron

wilk w owczej skórze /ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ/ (n)
λύκος εις δέρμα προβάτου, λύκος ντυμένος πρόβατο
  (związek frazeologiczny) ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego

wilkołak /vʲilˈkɔwak/ (n)
λυκάνθρωπος
  (folklor) człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

willa /ˈvʲilːa/ (n)
βίλα
  podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

wina /ˈvʲĩna/ (n)
φταίξιμο, αμάρτημα, σφάλμα
  czyn niezgodny z normami postępowania

winda /ˈvʲĩnda/ /ˈvʲĩndɨ/ (n)
ασανσέρ, ανελκυστήρας
  (technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

winnica /vʲĩɲˈːiʦ̑a/ (n)
αμπέλι, αμπελώνας
  (rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli;

winny /ˈvʲĩnːɨ/ (adj)
ένοχος
  taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego

wino /ˈvʲĩnɔ/ (n)
κρασί, οίνος
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

winobranie /ˌvʲĩnɔˈbrãɲɛ/ (n)
τρυγητός, τρύγος
  okres zbierania winogron
τρύγημα, τρύγος
  zbiór owoców winorośli

winogrodnik /ˌvʲĩnɔˈɡrɔdʲɲik/ (n)
αμπελουργός, αμπελοκαλλιεργητής
  osoba zajmująca się uprawą winnicy
αμπελουργός
  specjalista w zakresie winogrodnictwa

winogrono /ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ/ (n)
σταφύλι
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc winorośli

winopicie /vˌinɔpˈitɕɛ/ (n)
κρασοπότι
  (żartobliwie) raczenie się winem

winorośl /vʲĩˈnɔrɔɕl̥/ (n)
αμπέλι
  (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiści.

wio /vʲjɔ/ (interjection)
ντε
  komenda do jazdy w przód dla konia w zaprzęgu

wiolonczela /ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla/ (n)
βιολοντσέλο, τσέλο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

wiolonczelista /ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲista/ (n)
βιολοντσελίστας
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na wiolonczeli

wiolonczelistka /ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲistka/ (n)
βιολοντσελίστρια
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na wiolonczeli

wiosna /ˈvʲjɔsna/ (n)
άνοιξη, έαρ
  pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

wiosło /ˈvʲjɔswɔ/ (n)
κουπί
  spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

wiosłowanie /ˌvʲjɔswɔˈvãɲɛ/ (n)
κωπηλασία
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wiosłować

wioślarstwo /vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ/ (n)
κωπηλασία
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych;

wirginał /virɡʲˈinaw/ (n)
βιργινάλι
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument muzyczny, mała odmiana klawesynu popularna w XVI i XVII wieku;

wirtuoz /vʲirˈtu<sup>w</sup>ɔs/ (n)
βιρτουόζος, δεξιοτέχνης
  artysta, który doskonale włada swoją sztuką (najczęściej o muzykach)

wirus /ˈvʲirus/ (n)
ιός
  (mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząsteczka organiczna nieposiadająca struktury komórkowej;
  (informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;

wirusowe zakażenie przewodu pokarmowego /ˌvʲiruˈsɔvɛ ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ pʃɛˈvɔdu ˌpɔkarmɔˈvɛɡɔ/ (n)
γαστρεντερίτιδα
  (medycyna, medyczny) choroba układu pokarmowego;

wirusowy /vˌirusˈɔvɨ/ (adj)
ιικός
  związany z wirusami, dotyczący wirusów

wisielec /viɕˈɛlɛts/ (n)
κρεμασμένος
  ciało człowieka, który się powiesił albo został powieszony

wist /vʲist/ (n)
ουίστ
  (termin karciany) rodzaj gry w karty;

witalność /vʲiˈtalnɔɕʨ̑/ (n)
ζωτικότητα
  cecha tego, co jest witalne, pełne energii życiowej

witamina /ˌvʲitãˈmʲĩna/ (n)
βιταμίνη
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;

witaminowy /ˌvʲitãmʲĩˈnɔvɨ/ (adj)
βιταμινικός
  związany z witaminami, zawierający witaminy

witać /ˈvʲitaʨ̑/ (v)
χαιρετώ, καλωσορίζω
  pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś

witlinek /vʲiˈtlʲĩnɛk/ (n)
νταούκι του Ατλαντικού, ταούκι του Ατλαντικού
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka;

witraż /ˈvʲitraʃ/ (n)
υαλογράφημα, βιτρό
  (sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb;

wiwat /vˈivat/ (interjection)
ζήτω
  niech żyje!, hurra!, brawo!

wiwat /vˈivat/ (n)
ζήτω
  okrzyk wyrażający radość, entuzjazm

wiza /ˈvʲiza/ (n)
βίζα
  (urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

wizerunek /ˌvʲizɛˈrũnɛk/ (n)
είδωλο, ομοίωμα
  pierwowzór, odbicie, obraz

wizjer /ˈvʲizʲjɛr/ (n)
μάτι, ματάκι
  (budownictwo) otwór w drzwiach (czasem w ścianie) umożliwiający obserwowanie tego, co dzieje się po drugiej stronie
  (technologia, technika, techniczny) celownik aparatu fotograficznego, peryskopu i podobnych urządzeń

wizyta /vʲiˈzɨta/ (n)
επίσκεψη
  pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

wizytówka /ˌvʲizɨˈtufka/ (n)
επισκεπτήριο, μπιλιέτο
  mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

wiórek /ˈvʲjurɛk/ (n)
ροκανίδι
  mały, podłużny kawałek czegoś, zazwyczaj starty lub zestrugany

wiąz /vʲjɔ̃w̃s/ (n)
φτελιά
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., rodzaj drzew i krzewów rosnących w strefie umiarkowanej, należących do rodziny wiązowatych;

wiązanie kowalencyjne /vʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ ˌkɔvalɛ̃nˈʦ̑ɨjnɛ/ (n)
ομοιοπολικός δεσμός
  (chemia, chemiczny) rodzaj wiązania chemicznego;

wiązać /ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑/ (v)
δένω
  splatać, tworząc węzeł

wiązać koniec z końcem /ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ ˈs‿kɔ̃j̃nʦ̑ɛ̃m/ (v)
μόλις τα βγάζω πέρα, τα φέρνω βόλτα
  dawać radę finansowo

wić /vʲiʨ̑/ (n)
μαστίγιο
  (biologia, biologiczny) prymitywny narząd ruchu niektórych organizmów jednokomórkowych w postaci ruchliwego włókna
βέργα, κλαράκι
  elastyczna, długa gałązka lub pęd;

więc /vʲjɛ̃nʦ̑/ (conjunction)
άρα, επομένως
  …służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

więc /vʲjɛ̃nʦ̑/ (particle)
άρα, επομένως
  …używana do rozpoczęcia wypowiedzi

większość /ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑/ (n)
πλειονότητα, πλειοψηφία
  większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

więzadło głosowe /vʲɛ̃zˈadwɔ ɡwɔsˈɔvɛ/ (n)
φωνητική χορδή
  (anatomia, anatomiczny) każdy z dwu drgających fałdów znajdujących się w krtani, dzięki którym człowiek może mówić;

więzienie /vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ/ (n)
φυλάκιση, φυλακή
  kara pozbawienia wolności
φυλακή, δεσμωτήριο
  miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności

więzy krwi /ˈvʲjɛ̃w̃zɨ ˈkr̥fʲi/ (idiom)
δεσμοί αίματος
  stosunek pokrewieństwa między osobami

wiśniowy /vʲiɕˈɲɔvɨ/ (adj)
βυσσινής
  mający kolor dojrzałych owoców wiśni

wklęsły /fklˈɛ̃swɨ/ (adj)
κοίλος
  taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

wkrótce /ˈfkrutʦ̑ɛ/ (adv)
σύντομα, προσεχώς, σε λίγος
  w niedługim czasie, w najbliższym czasie

wkręt /fkrɛ̃nt/ (n)
βίδα
  (technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;

wniosek /ˈvʲɲɔsɛk/ (n)
αίτηση
  (urzędowy) prośba przedstawiona w odpowiednim urzędzie
πρόταση
  pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu
συμπέρασμα
  wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania

wnuczek /ˈvnuʧ̑ɛk/ (n)
εγγονάκι
  (zdrobniale) od: wnuk

wnuczka /ˈvnuʧ̑ka/ (n)
εγγονή, εγγόνα
  córka syna lub córki

wnuk /vnuk/ (n)
εγγονός, εγγόνι
  syn córki lub syna

wnęka /ˈvnɛ̃ŋka/ (n)
πύλη
  (anatomia, anatomiczny) rodzaj szczeliny lub zagłębienia na powierzchni narządu, przez który wchodzą lub wychodzą naczynia krwionośne, naczynia limfatyczne, nerwy.
βαθούλωμα, εσοχή
  zagłębienie w ścianie, murze

wnętrze /ˈvnɛ̃nṭʃɛ/ (n)
εσωτερικό
  przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś

woalka /vɔˈalka/ (n)
βέλο
  przezroczysta zasłona na twarz stanowiąca przybranie damskiego kapelusza;

woda /ˈvɔda/ (n)
νερό, ύδωρ
  bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H2O;

woda kolońska /ˈvɔda kɔˈlɔ̃j̃ska/ (n)
κολόνια
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj wody toaletowej, kilkuprocentowy alkoholowy roztwór olejków eterycznych w alkoholu;

woda królewska /ˈvɔda kruˈlɛfska/ (n)
βασιλικό νερό
  (chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;

woda mineralna /ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna/ (n)
μεταλλικό νερό
  naturalna woda lecznicza;

woda utleniona /ˈvɔda ˌutlɛ̃ˈɲɔ̃na/ (n)
οξυγονούχο νερό, οξυζενέ, υπεροξίδιο του υδρογόνου
  (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) trzyprocentowy wodny roztwór nadtlenku wodoru używany m.in. do dezynfekcji ran;

wodnik /ˈvɔdʲɲik/ (n)
νεροκοτσέλα
  (ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;

wodociąg /vɔˈdɔʨ̑ɔ̃ŋk/ (n)
υδραγωγείο, υδραγωγός
  (technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu wody wraz z armaturą do czerpania i uzdatniania;

wodolot /vɔˈdɔlɔt/ (n)
υδροπτέρυγο, ιπτάμενο δελφίνι, υδρόπτερο
  jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;

wodomierz /vɔˈdɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
μετρητής νερού
  (technologia, technika, techniczny) miernik pokazujący ilość zużytej wody;

wodopój /vɔˈdɔpuj/ (n)
ποτίστρα
  miejsce, w którym zwierzęta zwykle piją wodę

wodorotlenek /vˌɔdɔrɔtlˈɛnɛk/ (n)
υδροξείδιο
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

wodospad /vɔˈdɔspat/ (n)
καταρράκτης
  swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

wodować /vɔˈdɔvaʨ̑/ (v)
καθελκύω
  spuszczać statek na wodę
προσθαλασσώνομαι, προσθαλασσώνω
  lecąc, osiadać na wodzie

wody terytorialne /ˈvɔdɨ ˌtɛrɨtɔrʲˈjalnɛ/ (n)
χωρικά ύδατα
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pas morza określonej szerokości, na którym obowiązuje prawodawstwo i władza państwa, do którego należy dany odcinek wybrzeża;

wodzić za nos /ˈvɔʥ̑iʥ̑ za‿ˈnɔs/ (v)
σέρνω από τη μύτη, τραβώ από τη μύτη
  (przenośnie, przenośnia) oszukiwać, manipulować kimś wykorzystując przewagę, aby podporządkować go swej woli

wodór /ˈvɔdur/ (n)
υδρογόνο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

wojewoda /ˌvɔjɛˈvɔda/ (n)
βοεβόδας
  (administracja) zwierzchnik administracji na terenie województwa

wojna /ˈvɔjna/ (n)
πόλεμος
  zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

wojna domowa /ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva/ (n)
εμφύλιος πόλεμος
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;

wojna trojańska /ˈvɔjna trɔˈjä̃j̃ska/ (n)
Τρωικός Πόλεμος
  (mitologia grecka) wojna Achajów z Trojanami;

wojownik /vɔˈjɔvʲɲik/ (n)
μαχητής, αγωνιστής, πολεμιστής
  ten, który walczy

wojska /ˈvɔjska/ (n)
στρατός
  (wojskowość, wojskowy) regularne oddziały określonego rodzaju sił zbrojnych

wojska lądowe /ˈvɔjska lɔ̃nˈdɔvɛ/ (n)
δυνάμεις ξηράς, στρατός ξηράς, χερσαίες δυνάμεις
  (wojskowość, wojskowy) oddziały wojska przeznaczone do prowadzenia działań bojowych na lądzie;

wojsko /ˈvɔjskɔ/ (n)
στρατός, στράτευμα
  zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie

woleć /ˈvɔlɛʨ̑/ (modal)
προτιμώ
  bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego

wolfram /ˈvɔlfrãm/ (n)
βολφράμιο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

wolna miłość /vˈɔlna mˈiwɔɕtɕ/ (n)
ελεύθερος έρωτας
  postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim;

wolniutko /vɔlɲʲˈutkɔ/ (adv)
σιγά σιγά
  bardzo wolno

wolnomularz /ˌvɔlnɔ̃ˈmulaʃ/ (n)
ελεύθερος τέκτονας
  członek stowarzyszenia wolnomularskiego

wolnomyśliciel /vˌɔlnɔmɨɕlˈitɕɛl/ (n)
ελευθερόφρων, ελευθερόφρωνας
  (filozofia, filozoficzny) zwolennik wolnomyślicielstwa
  mężczyzna głoszący wolnomyślność

wolność słowa /ˈvɔlnɔɕʨ̑ ˈswɔva/ (n)
ελευθερία του λόγου
  (filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;

wolny /ˈvɔlnɨ/ (adj)
ελεύθερος
  mogący postępować zgodnie z własną wolą
  niezajęty przez coś
  nieobciążony czymś niekorzystnym
ελεύθερος, άγαμος
  niebędący w związku, nieposiadający partnera / partnerki
αργός
  odbywający się bez pośpiechu

wolny rynek /ˈvɔlnɨ ˈrɨ̃nɛk/ (n)
ελεύθερη αγορά
  handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);

wolontariat /vˌɔlɔntˈarjat/ (n)
εθελοντισμός
  dobrowolna, bezpłatna praca społeczna

wolontariusz /ˌvɔlɔ̃nˈtarʲjuʃ/ (n)
εθελοντής
  osoba, która bez wynagrodzenia i dobrowolnie poświęca czas dla innych

wolontariuszka /ˌvɔlɔ̃ntarʲˈjuʃka/ (n)
εθελόντρια
  forma żeńska od: wolontariusz

wolt /vɔlt/ (n)
βολτ
  (fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;

woltomierz /vɔlˈtɔ̃mʲjɛʃ/ (n)
βολτόμετρο
  (metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru napięcia elektrycznego;

worek treningowy /vˈɔrɛk trˌɛɲiŋɡˈɔvɨ/ (n)
σάκος πυγμαχίας
  (sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego

workowanie /vˌɔrkɔvˈaɲʲɛ/ (n)
τσουβάλιασμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: workować

workować /vɔrˈkɔvaʨ̑/ (v)
τσουβαλιάζω
  pakować coś do worów

wosk /vɔsk/ (n)
κερί
  plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

woskowina /ˌvɔskɔˈvʲĩna/ (n)
κερί αφτιού, κυψελίδα αφτιού
  (fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;

woskowy /vɔskˈɔvɨ/ (adj)
κέρινος, κερένιος
  odnoszący się do wosku, zrobiony z wosku

wotum nieufności /ˈvɔtũmʲ ˌɲɛ<sup>w</sup>ufˈnɔɕʨ̑i/ (n)
πρόταση μομφής
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) uchwała wyrażająca niezadowolenie z działań ministra, rządu, zarządu spółki etc.;

wołacz /ˈvɔwaʧ̑/ (n)
κλητική
  (gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;

wołowina /ˌvɔwɔˈvʲĩna/ (n)
κρέας βοδινός μοσχαρίσιος, μοσχάρι
  (spożywczy) mięso z wołu lub krowy;

wpółmartwy /fpuwmˈartfɨ/ (adj)
μισοπεθαμένος
  nie całkiem martwy; o znikomych oznakach życia; ledwie żywy

wpływ /fpwɨf/ (n)
επίδραση
  presja, oddziaływanie na coś lub kogoś

wracać /ˈvraʦ̑aʨ̑/ (v)
επιστρέφω, επέςτρεψα
  przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio

wrażenie /vraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
αίσθημα
  reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

wrażliwy /vraʒˈlʲivɨ/ (adj)
ευαίσθητος
  taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe

wrogi /ˈvrɔɟi/ (adj)
εχθρικός
  właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy
  o państwie: będący wrogiem, będący w stanie wojny z innym państwem

wrogość /ˈvrɔɡɔɕʨ̑/ (n)
εχθρότητα, έχθρα
  nieprzyjazny stosunek do kogoś lub czegoś

wrona /ˈvrɔ̃na/ (n)
κουρούνα
  (ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny krukowatych;

wrota /ˈvrɔta/ (n)
πύλη
  wielkie drzwi frontowe

wrrr /vrːː/ (interjection)
γκρρρ
  onomatopeja naśladująca warczenie zwierzęcia, np. psa

wrzeciono /vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ/ (n)
αδράχτι
  (włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy;

wrzesień /ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ/ (n)
Σεπτέμβριος
  dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

wrzód /vʒut/ (n)
έλκος
  (medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;

wróbel /ˈvrubɛl/ (n)
σπουργίτης, σπουργίτι
  (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

wróg /vruk/ (n)
εχθρός
  nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami
  państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska

wschód /fsxut/ (n)
ανατολή
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;
  (astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem

wskazywać /fskaˈzɨvaʨ̑/ (v)
δείχνω
  pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje
  o przyrządach pokazywać wartość wielkości mierzonej

wskazówka /fskaˈzufka/ (n)
δείκτης, βελόνα
  element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;

wspaniale /fspãˈɲalɛ/ (adv)
θαυμάσια
  w sposób wspaniały

wspaniały /fspãˈɲawɨ/ (adj)
θαυμάσιος, υπέροχος
  cudowny, idealny, doskonały

wspomnienie /fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
ανάμνηση
  obraz przeszłości w pamięci

wspólnota /fspulˈnɔta/ (n)
κοινότητα
  grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami

wspólnotowy /fspˌulnɔtˈɔvɨ/ (adj)
κοινοτικός
  dotyczący wspólnoty, właściwy wspólnocie

wspólny /ˈfspulnɨ/ (adj)
κοινός
  charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy
κοινός, κοινόχρηστος
  należący lub używany przez kilka osób

współczesny /fspuwˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
σύγχρονος, τωρινός
  istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy
σύγχρονος, ταυτόχρονος
  taki, który istnieje lub ma miejsce w tym samym czasie z innym

współczucie /fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ/ (n)
συμπόνια
  zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

współczynnik załamania /fspuwˈʧ̑ɨ̃ɲːiɡ ˌzawãˈmãɲa/ (n)
δείκτης διάθλασης
  (fizyka, fizyczny) stosunek prędkości fazowej w ośrodku odniesienia do prędkości fazowej w opisywanym ośrodku;

współlokator /ˌfspuwlɔˈkatɔr/ (n)
συγκάτοικος
  ktoś, z kim się wspólnie mieszka

współodpowiedzialność /fspˌuwɔtpˌɔvʲɛdʑˈalnɔɕtɕ/ (n)
συνυπευθυνότητα
  (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest współodpowiedzialne; cecha tych, którzy są współodpowiedzialni

współodpowiedzialny /ˌfspuwɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ/ (adj)
συνυπεύθυνος
  taki, który ponosi odpowiedzialność wspólnie z inną osobą (innymi osobami)

współpraca /fspuwˈpraʦ̑a/ (n)
συνεργασία
  wspólne działanie kilku podmiotów

współpracownik /ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvʲɲik/ (n)
συνεργάτης
  osoba lub inny podmiot pracujący wspólnie z inną osobą lub podmiotem

współrzędna /fspuwʒˈɛndna/ (n)
συντεταγμένη
  (matematyka, matematyczny) liczba lub układ liczb określające położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni

współzawodnictwo /ˌfspuwzavɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
άμιλλα, διαγωνισμός, συναγωνισμός
  rywalizacja grupy osób o pierwszeństwo w jakiejś dyscyplinie

wstawać /ˈfstavaʨ̑/ (v)
σηκώνομαι
  wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku
  zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej
  (przenośnie, przenośnia) o dniu, nocy: rozpoczynać się
  (przenośnie, przenośnia) o słońcu: wschodzić
  (przenośnie, przenośnia) o wietrze: zaczynać wiać
  (przenośnie, przenośnia) wzniecać powstanie
  stać się zdolnym po chorobie do opuszczania łóżka
  zaprzestawać wykonywania czynności, wykonywanej w pozycji siedzącej

wstrzemięźliwy /fstʃˌɛmjɛ̃ʑlˈivɨ/ (adj)
επιφυλακτικός, μετριοπαθής
  zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego

wstrzykiwać /fstʃɨkˈivatɕ/ (v)
εγχέω, εγχύνω
  (medycyna, medyczny) wprowadzać płyn do ciała za pomocą strzykawki
  (technologia, technika, techniczny) wprowadzać płyn lub gaz do czegoś pod ciśnieniem

wstęp /fstɛ̃mp/ (n)
είσοδος
  prawo wejścia dokądś
  wejście dokądś
εισαγωγή
  w tytułach książek i nazwach wykładów: podstawowe zagadnienia
  początek jakiejś czynności
  początkowa część utworu literackiego lub muzycznego
  początkowy, wydzielony fragment książki, opisujący cel, historię jej powstania i wprowadzający w treść

wstępny /ˈfstɛ̃mpnɨ/ (adj)
εισιτήριος
  dający prawo wstępu lub przejścia pewnego etapu
εισαγωγικός
  robiony na początku (wstępie)

wszechmocny /fʃɛxˈmɔʦ̑nɨ/ (adj)
παντοδύναμος, πανίσχυρος
  mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

wszechrosyjski /ˌfʃɛxrɔˈsɨjsʲci/ (adj)
πανρωσικός
  związany z Wszechrosją, dotyczący Wszechrosji

wszechświat /ˈfʃɛxʲɕfʲjat/ (n)
σύμπαν
  cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

wszyscy /ˈfʃɨsʦ̑ɨ/ (indefinitePronoun)
όλος, όλος ο κόσμος
  ogół ludzi z danego zbioru

wszystek /ˈfʃɨstɛk/ (pronoun)
όλος
  taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu /ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu/ (proverb)
όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη Ρώμη
  do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby

wszystko /ˈfʃɨstkɔ/ (indefinitePronoun)
πάντα, παν
  ogół rzeczy i spraw

wszędzie /ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ/ (adv)
παντού, πανταχού
  do każdego miejsca
  w każdym miejscu

wtedy /ˈftɛdɨ/ (pronoun)
τότε
  w tym (określonym wcześniej w zdaniu) czasie

wtorek /ˈftɔrɛk/ (n)
Τρίτη
  drugi dzień tygodnia

wtyczka /ˈftɨʧ̑ka/ (n)
φις
  (elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;

wuef /ˈvu<sup>w</sup>ɛf/ (n)
γυμναστική
  (potocznie, potoczny) przedmiot i lekcja wychowania fizycznego w szkołach

wujek /ˈvujɛk/ (n)
θείος
  brat matki

wulgaryzm /vulˈɡarɨsm̥/ (n)
χυδαιολογία
  słowo albo wyrażenie wulgarne, obelżywe, ordynarne i łamiące normy społeczne;

wulkan /ˈvulkãn/ (n)
ηφαίστειο
  miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły;
  forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)

wulkaniczny /ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
ηφαιστειακός
  związany z wulkanami i ich aktywnością

wy /vɨ/ (personalPronoun)
εσείς
  druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

wybaczać /vɨˈbaʧ̑aʨ̑/ (v)
συγχωρώ
  dawać przebaczenie, odpuszczać winę

wybawca /vɨˈbafʦ̑a/ (n)
σωτήρας
  ktoś, kto wybawia od czegoś; broni, ratuje, chroni kogoś przed czymś

wybierać /vɨˈbʲjɛraʨ̑/ (v)
διαλέγω, επιλέγω
  dokonywać wyboru
εκλέγω, επιλέγω
  powoływać kogoś na jakieś stanowisko poprzez głosowanie

wyborca /vɨˈbɔrʦ̑a/ (n)
ψηφοφόρος, εκλογέας
  osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu/wyborach

wyborczy /vɨˈbɔrʧ̑ɨ/ (adj)
εκλογικός
  taki, który dotyczy wyborów i wyborców; związany z wyborami i wyborcami

wybory /vɨˈbɔrɨ/ (n)
εκλογές
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;

wybrzeże /vɨˈbʒɛʒɛ/ (n)
παραλία, ακτή
  (geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

wybuch /ˈvɨbux/ (n)
έκρηξη
  rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej

wybuchowy /ˌvɨbuˈxɔvɨ/ (adj)
εκρηκτικός, ορμητικός
  o człowieku, charakterze: taki, którego zachowanie/reakcje są gwałtowne, impulsywne, żywiołowe, szybkie
εκρηκτικός
  taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej

wychodzić za mąż /vɨˈxɔʥ̑iʥ̑ ˈza‿mɔ̃w̃ʃ/ (v)
παντρεύομαι
  wstępować w związek małżeński z mężczyzną

wychowanie /ˌvɨxɔˈvãɲɛ/ (n)
εκπαίδευση, αγωγή
  całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie
αγωγή
  kultura, ogłada, zdolność do właściwego zachowania

wychowanie fizyczne /ˌvɨxɔˈvãɲɛ fʲiˈzɨʧ̑nɛ/ (n)
φυσική αγωγή, γυμναστική
  (edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka;

wycieczka /vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka/ (n)
εκδρομή
  wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych

wycieraczka /ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka/ (n)
υαλοκαθαριστήρας
  (motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność;
πατάκι, χαλάκι
  mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów;

wyciskacz /vɨtɕˈiskatʃ/ (n)
αποχυμωτής
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrząd do wyciskania soku z owoców lub warzyw

wyciskać /vɨtɕˈiskatɕ/ (v)
στύβω
  oddzielać od czego płynną zawartość poprzez ściskanie

wyciąg krzesełkowy /ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌːʃɛsɛwˈkɔvɨ/ (n)
τηλεκάθισμα
  rodzaj wyciągu linowego popularny w górach, przewożący pasażerów na otwartych siedziskach;

wyciągać kasztany z ognia czyimiś rękami /vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ kaˈʃtãnɨ ˈz‿ɔɟɲa ʧ̑ɨˈ<sup>j</sup>ĩmʲiɕ rɛ̃ŋˈkãmʲi/ (idiom)
βγάζω το φίδι απ' την τρύπα
  używać kogoś do wykonywania czynności, pracy, z której samemu się ma korzyść

wyczerpany /vˌɨtʃɛrpˈanɨ/ (adj)
αποκαμωμένος, εξαντλημένος, σακατεμένος
  (przenośnie, przenośnia) skrajnie zmęczony
εξαντλημένος
  wykorzystany do końca, całkowicie spożytkowany, pozbawiony całej swej uprzedniej zawartości

wyczerpywać /ˌvɨʧ̑ɛrˈpɨvaʨ̑/ (v)
εξαντλώ
  o słowach, tematach itp. powiedzieć już wszystko w danej sprawie
  zużywać coś do końca; wydobywać coś, korzystać z czegoś aż do wyczerpania

wydarzenie /ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
γεγονός
  to, co się stało
  ważne dokonanie związane z jakąś dziedziną

wydatek /vɨˈdatɛk/ (n)
έξοδο
  kwota, która została wydana lub ma być wydana na coś

wydma /ˈvɨdma/ (n)
αμμόλοφος
  piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr;

wydra /ˈvɨdra/ (n)
βίδρα, ενυδρίδα
  (zoologia, zoologiczny) (Lutrinae), ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści;
βίδρα
  skóra wydry (1.1) po wyprawieniu

wydychać /vɨdˈɨxatɕ/ (v)
εκπνέω
  oddychając usuwać powietrze z płuc

wydziedziczyć /ˌvɨʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑/ (v)
αποκληρώνω
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawić praw do dziedziczenia, do przysługującego spadku

wygląd /ˈvɨɡlɔ̃nt/ (n)
όψη, εμφάνιση
  grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu

wyjazd /ˈvɨjast/ (n)
έξοδος
  fakt wyjechania skądś, opuszczenia jakiegoś miejsca

wyjątek /vɨˈjɔ̃ntɛk/ (n)
εξαίρεση
  coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła
  (informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu

wyjątek potwierdza regułę /vɨˈjɔ̃ntɛk pɔˈtfʲjɛrʣ̑a rɛˈɡuwɛ/ (proverb)
η εξαίρεση επιβεβαιώνει τον κανόνα, η εξαίρεση κάνει τον κανόνα
  istnienie normy dowiedzione jest przez odstępstwa od niej

wyjątkowy /ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ/ (adj)
εξαιρετικός, εκπληκτικός
  wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem

wyjście /ˈvɨjɕʨ̑ɛ/ (n)
έξοδος
  droga lub otwór, którym się wychodzi
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyjść

wyjść z siebie /ˈvɨjɕʨ̑ ˈsʲ‿ɕɛbʲjɛ/ (v)
γίνομαι κομμάτια, γίνομαι χίλια κομμάτια
  (potocznie, potoczny) bardzo się starać, robić wszystko co możliwe

wyka /vˈɨka/ (n)
βίκος
  (botanika, botaniczny) rodzaj roślin zielnych należący do rodziny bobowatych;

wykapany /ˌvɨkaˈpãnɨ/ (adj)
ζωγραφιστός, όμοιος
  (potocznie, potoczny) bardzo podobny do kogoś, taki sam jak ktoś

wykałaczka /ˌvɨkaˈwaʧ̑ka/ (n)
οδοντογλυφίδα
  cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;
  (gastronomia) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, zaostrzony patyczek służący do wtykania w małe porcje jedzenia, koreczki, aby ułatwić ich branie z talerza

wykonalny /ˌvɨkɔ̃ˈnalnɨ/ (adj)
πραγματοποιήσιμος, εφικτός
  możliwy do wykonania, realizacji, wprowadzenia w życie

wykonawczy /ˌvɨkɔ̃ˈnafʧ̑ɨ/ (adj)
εκτελεστικός, διοικητικός
  związany z wykonywaniem, dotyczący wykonywania czegoś

wykopaliska /ˌvɨkɔpaˈlʲiska/ (n)
ανασκαφή
  prace archelogiczne mające prowadzić do wydobycia spod ziemi produktów ludzkiej działalności będących pozostałościami z dawnych wieków

wykorzenienie /ˌvɨkɔʒɛ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
εκρίζωση, ξερίζωμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wykorzenić

wykorzystywanie seksualne dzieci /ˌvɨkɔʒɨstɨˈvãɲɛ ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɛ ˈʥ̑ɛ̇ʨ̑i/ (n)
παιδική σεξουαλική κακοποίηση
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykroczenie karne i cywilne polegające na wykorzystywaniu dzieci do zaspokojenia seksualnego;

wykrzyknik /vɨˈkʃɨcɲik/ (n)
επιφώνημα
  (gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;
θαυμαστικό
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;

wymaganie /ˌvɨ̃maˈɡãɲɛ/ (n)
όρος
  wymóg, żądanie, stanowcza potrzeba

wymagać /vɨ̃ˈmaɡaʨ̑/ (v)
απαιτώ, ζητώ
  potrzebować czegoś, uznawać coś za niezbędne
  żądać, chcieć coś od kogoś; domagać się

wymiana /vɨ̃ˈmʲjãna/ (n)
εναλλαγή
  otrzymanie czegoś od kogoś w zamian za coś innego

wymiennik ciepła /vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːic ˈʨ̑ɛpwa/ (n)
εναλλάκτης θερμότητας
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła;

wymiotować /ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑/ (v)
κάνω εμετό, ξερνώ, εμώ, ξεμώ
  (fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka

wymioty /vɨ̃ˈmʲjɔtɨ/ (n)
εμετός
  gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka poprzez przełyk i jamę ustną;
  wymiociny, to co zostało zwymiotowane

wymię /ˈvɨ̃mʲjɛ/ (n)
μαστάρι
  (zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych;

wymowa /vɨ̃ˈmɔva/ (n)
προφορά
  sposób artykulacji dźwięków mowy;
νόημα, σημασία
  wydźwięk, rodzaj wniosków lub odczuć, jakie z czegoś wynikają

wynajmowanie /ˌvɨ̃najmɔˈvãɲɛ/ (n)
ενοικίαση, νοίκιασμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wynajmować

wynajmować /ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑/ (v)
ενοικιάζω, νοικιάζω
  zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę

wynalazek /ˌvɨ̃naˈlazɛk/ (n)
εφεύρημα, εφεύρεση
  coś, co wynaleziono;

wynik /ˈvɨ̃ɲik/ (n)
αποτέλεσμα
  rezultat, skutek
  (matematyka, matematyczny) rezultat działań algebraicznych (dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia)
  (sport, sportowy) stan spotkania/meczu

wynikać /vɨ̃ˈɲikaʨ̑/ (v)
προκύπτω
  być wynikiem, konsekwencją, skutkiem, rezultatem czegoś; stawać się następstwem; mieć w czymś początek

wyobcowany /ˌvɨɔpʦ̑ɔˈvãnɨ/ (adj)
αποξενωμένοι
  wyalienowany, zdystansowany w stosunku do innych ludzi

wyobraź sobie /vɨˈɔbraɕ sˈɔbjɛ/ (v)
φαντάσου
  wyrażenie wprowadzające jakąś niezwykłą lub zaskakującą wiadomość

wyobraźnia /ˌvɨɔˈbraʑɲa/ (n)
φαντασία
  zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń;
  polot, fantazja

wyobrażać /ˌvɨɔˈbraʒaʨ̑/ (v)
φαντάζομαι
  tworzyć obraz czegoś nieznanego w swojej wyobraźni, umyśle (zwykle przez porównanie z czymś znanym)
  rozumieć coś

wypalanie /ˌvɨpaˈlãɲɛ/ (n)
κάψιμο
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wypalać

wypas /ˈvɨpas/ (n)
βοσκή, βόσκηση
  doglądanie owiec na hali

wyposażenie /ˌvɨpɔsaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
εξοπλισμός
  narzędzia, urządzenia i inne przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś

wyposażyć /ˌvɨpɔˈsaʒɨʨ̑/ (v)
εξοπλίζω, εφοδιάζω
  zaopatrzyć w przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś lub do wykonywania czegoś

wyprasować /ˌvɨpraˈsɔvaʨ̑/ (v)
σιδερώνω
  wygładzić tkaninę za pomocą gorącego żelazka

wyprzedaż /vɨˈpʃɛdaʃ/ (n)
ξεπούλημα
  (handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu

wyprzedzanie /ˌvɨpʃɛˈʣ̑ãɲɛ/ (n)
προσπέρασμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyprzedzać

wyprzedzać /vɨˈpʃɛʣ̑aʨ̑/ (v)
προσπερνώ
  prześcigać kogoś; przyśpieszając znaleźć się przed kimś (jadąc lub idąc)

wyrafinowany /ˌvɨrafʲĩnɔˈvãnɨ/ (adj)
ευγενικός, λεπτός, φίνος
  mający wyszukane maniery, kulturę, zachowanie
εκλεκτός, φίνος
  wyszukany

wyraźnie /vɨˈraʑɲɛ/ (adv)
καθαρά
  w sposób łatwy do zaobserwowania lub usłyszenia

wyrażenie /ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
φράση
  (językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy

wyrażenie ułamkowe /ˌvɨraˈʒɛ̃ɲɛ ˌuwãmˈkɔvɛ/ (n)
κλασματική παράσταση
  (matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne reprezentujące dzielenie za pomocą ułamka

wyrostek robaczkowy /vɨˈrɔstɛk ˌrɔbaʧ̑ˈkɔvɨ/ (n)
σκωληκοειδής απόφυση
  (anatomia, anatomiczny) cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków, m.in. u człowieka;

wyrostek soczewkowaty kowadełka /vɨˈrɔstɛk ˌsɔʧ̑ɛfkɔˈvatɨ ˌkɔvaˈdɛwka/ (n)
φακοειδής απόφυση
  (anatomia, anatomiczny) zakończenie odnogi długiej kowadełka, poprzez które kowadełko łączy się ze strzemiączkiem

wyrozumiałość /vˌɨrɔzumjˈawɔɕtɕ/ (n)
ανοχή
  cecha tego, kto jest wyrozumiały, cecha tego, co jest wyrozumiałe

wyrób /ˈvɨrup/ (n)
προϊόν, είδος
  przedmiot będący końcowym efektem procesu produkcji
κατασκευή, παραγωγή
  wyrabianie

wysepka /vɨˈsɛpka/ (n)
νησάκι, νησίδα
  (zdrobniale) od: wyspa
νησίδα
  mała wyspa

wysiłek /vɨˈɕiwɛk/ (n)
προσπάθεια
  wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś

wysoki /vɨˈsɔci/ (adj)
ψηλός
  mający duży wymiar pionowy
  mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy)
  mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy
  o dźwięku: mający dużą częstotliwość
  znajdujący się na dużej wysokości (wysoko)

wysokie napięcie /vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
υψηλή τάση
  (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)

wysoko /vɨˈsɔkɔ/ (adv)
ψηλά
  (odprzymiotnikowy) → wysoki

wyspa /ˈvɨspa/ (n)
νησί, νήσος
  (geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki;
νήσος, νησί, νησίδα
  (przenośnie, przenośnia) miejsce znacznie odróżniające się od całego otoczenia na dużym obszarze

wyspiarski /vɨsˈpʲjarsʲci/ (adj)
νησιωτικός, νησιώτικος
  (książkowy) charakterystyczny dla wyspy lub wysp, odnoszący się do wyspy lub wyspiarzy, mieszkający na wyspie

wystarczyć /vɨˈstarʧ̑ɨʨ̑/ (v)
αρκώ
  być w odpowiedniej ilości lub liczbie do wykonania jakiejś czynności, nie zabraknąć

wystawa /vɨˈstava/ (n)
βιτρίνα
  miejsce prezentowania towarów w sklepie
έκθεση
  zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz

wystroić się jak stróż w Boże Ciało /vɨˈstrɔ<sup>j</sup>iʨ̑‿ɕɛ ˈjak ˈstruʒ ˈv‿bɔʒɛ ˈʨ̑awɔ/ (v)
στολίζομαι σαν λατέρνα, στολίζομαι σαν χριστουγεννιάτικο δέντρο
  (potocznie, potoczny) (ironicznie) ubrać się niestosownie, zbyt elegancko w danej sytuacji

wysłannik /vɨˈswãɲːik/ (n)
απεσταλμένος
  osoba wysłana dokądś w określonym celu

wytrysk /ˈvɨtrɨsk/ (n)
ανάβλυση
  strumień, nagłe tryśnięcie, wytryśnięcie jakiegoś płynu na zewnątrz

wytrzymałość /ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɔɕʨ̑/ (n)
ανθεκτικότητα
  umiejętność zniesienia wielu problemów

wytwarzać /vɨˈtfaʒaʨ̑/ (v)
κατασκευάζω, παράγω
  produkować na większą skalę, wydawać
δημιουργώ
  sprawiać, powodować

wytłumaczyć /ˌvɨtwũˈmaʧ̑ɨʨ̑/ (v)
δικαιολογώ
  usprawiedliwić czyjeś postępowanie
εξηγώ
  wyjaśnić jakieś zagadnienie

wywoływanie /ˌvɨvɔwɨˈvãɲɛ/ (n)
εμφάνιση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wywoływać

wywrotka /vɨˈvrɔtka/ (n)
ανατρεπόμενο
  (budownictwo) ciężarówka z nadwoziem w formie ruchomej skrzyni umożliwiającej wysypywanie ładunku
τουμπάρισμα
  efekt wywrócenia się

wyzerowanie /vˌɨzɛrɔvˈaɲʲɛ/ (n)
μηδένιση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyzerować

wyzionąć ducha /vɨʑˈɔnɔɲdʑ dˈuxa/ (v)
παραδίδω το πνεύμα
  (podniośle) umrzeć, skonać

wyznacznik /vɨˈznaʧ̑ʲɲik/ (n)
ορίζουσα
  (matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;

wyzwanie /vɨˈzvãɲɛ/ (n)
πρόκληση
  trudne zadanie, nowa sytuacja wymagająca zmierzenia się z nią

wyzwolenie /ˌvɨzvɔˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
απελευθέρωση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wyzwolić

wyzwoleńczy /ˌvɨzvɔˈlɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨ/ (adj)
απελευθερωτικός
  którego celem jest wyzwolenie kogoś lub czegoś (najczęściej w kontekście wojennym)

wyzwoliciel /vˌɨzvɔlˈitɕɛl/ (n)
ελευθερωτής
  ten, kto wyzwolił (kogoś lub coś)

wyłącznie /vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ/ (adv)
αποκλειστικά, μόνο
  od: wyłączny; wyłączając wszystko inne, wszystkich innych

wyścig w workach /ˈvɨɕʨ̑iɡ ˈv‿ːɔrkax/ (n)
σακοδρομία
  (sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku

wyższość /ˈvɨʃːɔɕʨ̑/ (n)
ανωτερότητα
  przewaga, dominowanie nad kimś lub nad czymś

wyżąć /vˈɨʒɔɲtɕ/ (v)
στραγγίζω
  wycisnąć ciecz (z tkaniny)

wzajemny /vzaˈjɛ̃mnɨ/ (adj)
αμοιβαίος
  dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

wzdręga /ˈvzdrɛ̃ŋɡa/ (n)
κοκκινοφτέρα
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius erythrophthalmus, ryba z rodziny karpiowatych;

wzdręga grecka /ˈvzdrɛ̃ŋɡa ˈɡrɛʦ̑ka/ (n)
καλαμίθρα
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji;
  (ichtiologia, ichtiologiczny) zwierzę z gatunku (1.1)

wzdłuż i wszerz /ˈvzdwuʃ i‿ˈfʃɛʃ/ (adv)
κατά μήκος και κατά πλάτος
  wszędzie, gdzie tylko możliwe; w każdym miejscu; we wszystkie strony

względem /ˈvzɡlɛ̃ndɛ̃m/ (preposition)
γύρω από
  w stosunku, w relacji do czegoś lub kogoś

względność /ˈvzɡlɛ̃ndnɔɕʨ̑/ (n)
σχετικότητα
  zależność czegoś od różnych czynników

wzgórze /ˈvzɡuʒɛ/ (n)
λόφος
  (geografia, geograficzny) niewielkie wzniesienie (do stu metrów) o zaokrąglonym szczycie;

wzmacniacz /vzmˈatsɲʲatʃ/ (n)
ενισχυτής
  (fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) przyrząd do zwiększania natężenia lub amplitudy drgań elektrycznych zbudowany z wykorzystaniem tranzystorów lub lamp elektronowych

wzrok /vzrɔk/ (n)
όραση
  zmysł umożliwiający patrzenie, widzenie; zdolność do postrzegania rzeczywistości za pomocą oczu;

wzrost /vzrɔst/ (n)
ύψος, μπόι
  wysokość człowieka, rzadziej zwierzęcia
ανάπτυξη, αύξηση
  zwiększanie się jakiejś wartości

wzruszać /vzrˈuʃatɕ/ (v)
συγκινώ
  pobudzać czyjąś wrażliwość

wzruszenie /vzruʃˈɛɲʲɛ/ (n)
συγκίνηση
  (psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim

wzruszyć ramionami /ˈvzruʃɨʨ̑ ˌrãmʲjɔ̃ˈnãmʲi/ (idiom)
σηκώνω τους ώμους μου
  unieść ramiona na znak obojętności, niewiedzy lub pogardy

wzwód /vzvˈut/ (n)
στύση, σηκωμάρα
  (fizjologia, fizjologiczny) podniesienie się, powiększenie i usztywnienie prącia umożliwiające odbycie stosunku płciowego

wódka /ˈvutka/ (n)
βότκα
  (spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

wówczas /ˈvufʧ̑as/ (pronoun)
τότε
  odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi
τότε, όταν
  odsyła do sytuacji po spełnieniu określonego warunku

wóz /vus/ (n)
αμάξι
  ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie

wóz Tespisa /vˈus tɛspˈisa/ (n)
άρμα Θέσπιδος
  (przenośnie, przenośnia) (literacko) teatr objazdowy lub tournée aktorskie

wózek dziecięcy /vˈuzɛɡ dʑɛtɕˈɛntsɨ/ (n)
καροτσάκι, παιδικό καροτσάκι
  ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka;

wózek inwalidzki /ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci/ (n)
αναπηρική καρέκλα, αναπηρική πολυθρόνα
  wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.

wół /vuw/ (n)
βόδι
  (zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego;

wąchać kwiatki od spodu /ˈvɔ̃w̃xaʨ̑ ˈkfʲjatʲci ɔt‿ˈspɔdu/ (idiom)
βλέπω τα ραδίκια ανάποδα, πάω στα κυπαρίσσια
  nie żyć, leżeć w grobie, leżeć na cmentarzu, umrzeć i zostać pochowanym

wąsatka /vɔ̃sˈatka/ (n)
μουστακαλής
  (ornitologia, ornitologiczny) (Panurus biarmicus) niewielki ptak przypominający sikorę;

wąski /ˈvɔ̃w̃sʲci/ (adj)
στενός
  mający niewielką szerokość

wątpić /ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑/ (v)
αμφιβάλλω
  nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

wątpliwość /vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑/ (n)
αμφιβολία
  brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

wątpliwy /vɔ̃ntˈplʲivɨ/ (adj)
αμφίβολος, αβέβαιος
  taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności

wątroba /vɔ̃nˈtrɔba/ (n)
ήπαρ, συκώτι
  (anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

wąż /vɔ̃w̃ʃ/ (n)
φίδι, ερπετό
  (herpetologia, herpetologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;
φίδι
  (przenośnie, przenośnia) ktoś podły i podstępny
μάνικα
  giętka rura do transportu wody

węch /vɛ̃w̃x/ (n)
όσφρηση
  zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia;
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń

węchowy /vɛnxˈɔvɨ/ (adj)
οσφρητικός
  związany ze zmysłem węchu, odczuwalny węchem

wędka /ˈvɛ̃ntka/ (n)
καλάμι ψάρεμα αλιεία, καλαμίδι
  sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;

wędkarstwo /vɛ̃ntˈkarstfɔ/ (n)
ψάρεμα με καλάμι
  rodzaj hobby i sportu, polegający na łowieniu ryb na wędkę;

wędkarz /ˈvɛ̃ntkaʃ/ (n)
ψαράς
  osoba łowiąca ryby na wędkę

wędkowanie /ˌvɛ̃ntkɔˈvãɲɛ/ (n)
ψάρεμα με καλάμι, ψάρεμα με πετονιά
  (rzeczownik odczasownikowy) od: wędkować

wędlina /vɛ̃nˈdlʲĩna/ (n)
αλλαντικό
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;

wędzidło /vɛ̃ɲˈʥ̑idwɔ/ (n)
παραχαλινίδα, στομίδα
  (zootechnika, zootechniczny) element uprzęży (ogłowia) wkładany koniowi do pyska;

wędzić /vˈɛɲdʑitɕ/ (v)
καπνίζω
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu

wędzony /vɛndʑˈɔnɨ/ (adj)
καπνιστός
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie wędzenia

węgiel /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl/ (n)
άνθρακας, κάρβουνο
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;
κάρβουνο, άνθρακας
  (geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;

węgiel kamienny /ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ/ (n)
λιθάνθρακας
  (geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70 % pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;
  opał z węgla (1.1)

węgierski /vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci/ (adj)
ουγγρικός, ουγγαρέζικος
  związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

węglarz /ˈvɛ̃ŋɡlaʃ/ (n)
καρβουνιάρης
  ktoś, kto zajmuje się handlem węglem lub jego dowozem
  ktoś, kto zajmuje się wyrabianiem węgla drzewnego;

węglowodan /ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn/ (n)
υδατάνθρακας
  (biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

węglowodór /vˌɛŋɡlɔvˈɔdur/ (n)
υδρογονάνθρακας
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

węgorz /ˈvɛ̃ŋɡɔʃ/ (n)
χέλι
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych;

węzeł /ˈvɛ̃w̃zɛw/ (n)
κόμβος, κόμπος
  (marynarka) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka służąca do określania prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w meteorologii używana do określania prędkości wiatrów;
κόμβος
  ośrodek, w którym krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne
κόμπος
  połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;
  (botanika, botaniczny) zgrubienie łodygi z którego wyrasta liść
  (matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;

węzeł gordyjski /ˈvɛ̃w̃zɛw ɡɔrˈdɨjsʲci/ (n)
γόρδιος δεσμός
  zagadka (problem) trudna do rozwiązania; skomplikowany problem

władca /ˈvwatʦ̑a/ (n)
ηγεμόνας
  osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

włamywacz /vwãˈmɨvaʧ̑/ (n)
διαρρήκτης
  złodziej dokonujący kradzieży z włamaniem

własność /ˈvwasnɔɕʨ̑/ (n)
ιδιοκτησία
  prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej;
  rzecz posiadana przez kogoś
ιδιότητα
  właściwość, cecha

właścicielka /ˌvwaɕʨ̑iˈʨ̑ɛlka/ (n)
ιδιοκτήτρια
  kobieta, która coś posiada

włochatka /vwɔˈxatka/ (n)
αιγωλιός, ελατόμπουφος
  (ornitologia, ornitologiczny) Aegolius funereus, gatunek średniej wielkości sowy, zamieszkujący północne lasy typu tajgi;

włos /vwɔs/ (n)
τρίχα, μαλλιά, μαλλί
  nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

włoski /ˈvwɔsʲci/ (adj)
ιταλικός, ιταλικά
  związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch
  charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii

włoski /ˈvwɔsʲci/ (n)
ιταλικά, ιταλικός
  język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

włóczyć /ˈvwuʧ̑ɨʨ̑/ (v)
περιπλανιέμαι
  chodzić bez celu

włóczęga /vwuˈʧ̑ɛ̃ŋɡa/ (n)
αλήτης
  osoba podróżująca po świecie, szukająca schronienia u innych

wścibski /ˈfʲɕʨ̑ipsʲci/ (adj)
μαϊντανός
  natrętnie wtrącający się w cudze sprawy; ciekawski

wścieklizna /fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna/ (n)
λύσσα
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

wśród /fʲɕrut/ (preposition)
μεταξύ, ανάμεσα, μέσα
  w danym otoczeniu, między określonymi elementami (w czasie lub przestrzeni)

yeti /ˈjɛtʲi/ (n)
χιονάνθρωπος των Ιμαλαΐων
  (mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;

z /s/ /z/ /zet/ (preposition)
με, μαζί
  …opisujący związek
  …wskazujący zawartość
από
  …wskazujący okres
  …wskazujący przyczynę
  …wskazujący punkt początku ruchu
  …wskazujący źródło
  …wskazujący składnik, materiał

z braku laku dobry kit /ˈz‿braku ˈlaku ˈdɔbrɨ ˈcit/ (proverb)
στην αναβροχιά καλό και το χαλάζι
  z braku czegoś lepszego, trzeba zadowolić się czymkolwiek

z góry /ˈz‿ɡurɨ/ (adv)
προκαταβολικά
  (urzędowy) przed otrzymaniem towaru, wykonaniem usługi, pracy itp.

z góry /ˈz‿ɡurɨ/ (idiom)
αφ᾿ υψηλού
  z wyższością, pogardą
εξαρχής
  zawczasu, od razu, zanim coś się zdarzy, z wyprzedzeniem

z poważaniem /ˌs‿pɔvaˈʒãɲɛ̃m/ (idiom)
με εκτίμηση, με τιμή, μετά τιμής
  formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie

z powodu /s‿pɔˈvɔdu/
εξαιτίας, λόγω
  wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z reguły /z‿rɛˈɡuwɨ/ (adv)
κατά κανόνας, σαν γενικός κανόνας
  zazwyczaj, zwykle

z tarczą lub na tarczy /ˈs‿tarʧ̑ɔ̃w̃ ˈlup na‿ˈtarʧ̑ɨ/ (adv)
ή ταν ή επί τας
  (o pojedynku lub sytuacji odbieranej jako pojedynek) zwyciężyć spektakularnie albo przegrać dotkliwie, bez możliwości innego rozstrzygnięcia

z wiatrem /ˈz‿vʲjatrɛ̃m/ (adv)
κατάπρυμα
  w kierunku, w którym wieje wiatr

z zamkniętymi oczami /ˌz‿ːãmʲcɲɛ̃nˈtɨ̃mʲi ɔˈʧ̑ãmʲi/ (adv)
με κλειστά μάτια, τυφλοίς όμμασι
  bez namysłu, bez wahania

za darmo /za dˈarmɔ/ (adv)
δωρεάν, τζάμπα, τσάμπα
  bezpłatnie, gratis

za granicą /ˌza‿ɡrãˈɲiʦ̑ɔ̃w̃/ (adv)
έξω, στο εξωτερικό
  poza granicami kraju

za nic na świecie /za‿ˈɲiʦ̑ na‿ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑ɛ/ (adv)
για τίποτε στον κόσμο
  absolutnie nie; nigdy; za żadną cenę

za nic w świecie /za ɲˈits w ɕfʲˈɛtɕɛ/ (adv)
για τίποτα στον κόσμο
  (potocznie, potoczny) na pewno nie, nigdy w życiu

za pół ceny /za‿ˈpuw ˈʦ̑ɛ̃nɨ/ (adv)
μισοτιμής, στη μισή τιμή
  bardzo tanio, za byle co

zaangażowanie /ˌzaãŋɡaʒɔˈvãɲɛ/ (n)
αφιέρωση, στράτευση, συστράτευση
  postawa osoby, która się w coś angażuje

zabawka /zaˈbafka/ (n)
παιχνίδι
  rzecz służąca do zabawy;

zabijać /zaˈbʲijäʨ̑/ (v)
πεθαίνω, σφαλίζω
  na stałe zamknąć za pomocą młotka i gwoździ
σκοτώνω
  pozbawiać życia

zabijać czas /zaˈbʲijäʨ̑ ˈʧ̑as/ (v)
σκοτώνω την ώρα μου
  (przenośnie, przenośnia) wykonywać czynności mające na celu subiektywne przyspieszenie upływu czasu; człowiek sądzi, że czas płynie szybciej i dzięki temu znudzenie nie jest tak przykre

zabić kurę znoszącą złote jajka /zˈabʲitɕ kˈurɛ znɔʃˈɔntsɔ̃ zwˈɔtɛ jˈajka/ (v)
σκοτώνω την κότα με τα χρυσά αυγά
  (związek frazeologiczny) sprzeniewierzyć intratny interes; zmarnować głupio coś, co mogło przynosić krocie

zabić na miejscu /ˈzabʲiʨ̑ na‿ˈmʲjɛ̇jsʦ̑u/ (idiom)
αφήνω στον τόπο
  zabić natychmiast, od razu, nie czekając

zabójczyni /ˌzabujˈʧ̑ɨ̃ɲi/ (n)
φόνισσα, δολοφόνισσσα, δολοφόνος
  (historia, historyczny, historycznie) (książkowy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) kobieta, która kogoś zabiła

zachmurzenie /ˌzaxmuˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
νέφωση
  (meteorologia, meteorologiczny) stopień pokrycia nieba przez chmury;

zachodni /zaˈxɔdʲɲi/ (adj)
δυτικός
  mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód

zachodnioeuropejski /zˌaxɔdɲʲˌɔɛwrɔpˈɛjski/ (adj)
δυτικοευρωπαϊκός
  odnoszący się do Europy Zachodniej, związany z Europą Zachodnią

zachowanie /ˌzaxɔˈvãɲɛ/ (n)
συμπεριφορά
  sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

zachować zimną krew /zaˈxɔvaʥ̑ ˈʑĩmnɔ̃w̃ ˈkrɛf/ (v)
κρατώ την ψυχραιμία μου
  (związek frazeologiczny) mieć spokojny umysł, być opanowanym, nie denerwować się mimo niebezpieczeństwa lub ciężkiej, trudnej sytuacji

zachowek /zaxˈɔvɛk/ (n)
νόμιμη μοίρα
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gwarantowana część spadku, która przysługuje osobom najbliższym spadkodawcy, niezależnie od jego woli;

zachowywać /ˌzaxɔˈvɨvaʨ̑/ (v)
συμπεριφέρομαι, φέρομαι
  postępować w jakiś sposób

zachód /ˈzaxut/ (n)
δύση
  (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;
  chwila zniknięcia słońca, księżyca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem
κόπος
  trud, wysiłek, starania

zachód słońca /ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a/ (n)
ηλιοβασίλεμα, δύση, ηλιόγερμα, λιόγερμα
  zjawisko chowania się słońca za horyzont

zaciemnienie /ˌzaʨ̑ɛ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
συσκοτισμός, συσκότιση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zaciemniać

zaciskać pasa /zaˈʨ̑iskaʨ̑ ˈpasa/ (v)
σφίγγω τη ζώνη, σφίγγω το ζωνάρι
  oszczędzać; ograniczać swoje wydatki

zaczep /ˈzaʧ̑ɛp/ (n)
σύζευξη
  (technologia, technika, techniczny) mechanizm, który służy do tego, aby coś zaczepić

zadek /ˈzadɛk/ (n)
πισινός
  (zdrobniale) od: zad

zadowalający /zˌadɔvˌalajˈɔntsɨ/ (adj)
ικανοποιητικός
  wystarczająco dobry

zadowolony /ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ/ (adj)
ευχαριστημένος
  taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

zadziwiać /zadʑˈivʲatɕ/ (v)
καταπλήσσω
  powodować podziw lub zdumienie
καταπλήσσομαι
  okazywać podziw albo zdumienie

zagadka /zaˈɡatka/ (n)
αίνιγμα, γρίφος
  gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;

zagadkowy /ˌzaɡatˈkɔvɨ/ (adj)
αινιγματικός, μυστηριώδης
  tajemniczy, pełen sekretów

zagadnienie /ˌzaɡadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
ζήτημα, πρόβλημα
  omawiany temat, wątek, problem, kwestia

zaganiacz szczebiotliwy /zaˈɡãɲaʧ̑ ˌʃʧ̑ɛbʲjɔˈtlʲivɨ/ (n)
ορφεοστριτσίδα
  (ornitologia, ornitologiczny) (Hippolais polyglotta) gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową;

zagranica /ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a/ (n)
εξωτερικό
  terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

zagraniczny /ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ/ (adj)
ξένος
  odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

zaimek /zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk/ (n)
αντωνυμία
  (gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

zainteresowanie /ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ/ (n)
ενδιαφέρον
  zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

zajmować /zajˈmɔvaʨ̑/ (v)
απασχολούμαι
  pracować nad czymś

zając /ˈzajɔ̃nʦ̑/ (n)
λαγός
  (zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny gryzoń polny z długimi uszami;

zajączek /zaˈjɔ̃n͇ʧ̑ɛk/ (n)
λαγουδάκι
  mały lub młody zając
  (zdrobniale) od: zając

zakaz /ˈzakas/ (n)
απαγόρευση
  zabronienie czegoś komuś

zakazany owoc /ˌzakaˈzãnɨ ˈɔvɔʦ̑/ (n)
απαγορευμένος καρπός
  (przenośnie, przenośnia) coś zakazanego, zabronionego; kontakt z tym jest miły, lecz grozi poważnymi konsekwencjami

zakażenie /ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
μόλυνση, λοίμωξη
  (medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

zakochany /ˌzakɔˈxãnɨ/ (adj)
ερωτευμένος
  taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

zakochiwać się /zˌakɔçˈivatɕ ɕɛ/ (v)
ερωτεύομαι
  zaczynać odczuwać do kogoś miłość

zakonnica /ˌzakɔ̃ɲˈːiʦ̑a/ (n)
αδελφή, αδερφή
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu żeńskiego

zakonnik /zaˈkɔ̃ɲːik/ (n)
μοναχός, καλόγερος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego;

zakopertować /ˌzakɔpɛrˈtɔvaʨ̑/ (v)
φακελώνω
  zakleić w kopercie

zakrystian /zakrˈɨstjan/ (n)
εκκλησάρης, νεωκόρος
  ten, kto ma nadzór nad zakrystią, kościelny;

zakręt /ˈzakrɛ̃nt/ (n)
στροφή
  odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg
  zmiany kierunku ruchu

zakup /ˈzakup/ (n)
αγορά
  czynność kupowania czegoś w sklepie lub w Internecie

zakwaszanie /zˌakfaʃˈaɲʲɛ/ (n)
οξίνιση
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zakwaszać

zakwaterowanie /zˌakfatˌɛrɔvˈaɲʲɛ/ (n)
στέγαση
  (turystyka, turystyczny) czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

zakład pogrzebowy /zˈakwat pˌɔɡʒɛbˈɔvɨ/ (n)
γραφείο κηδειών, γραφείο τελετών
  instytucja zajmująca się organizowaniem pogrzebów

zakładka /zaˈkwatka/ (n)
σελιδοδείκτης
  (informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej
  kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie

zakładniczka /ˌzakwadʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
όμηρος
  kobieta przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści

zakładnik /zaˈkwadʲɲik/ (n)
όμηρος
  osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

zakłócenie /ˌzakwuˈʦ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
διατάραξη
  niepożądany sygnał zaburzający pracę czegoś

zalewać robaka /zaˈlɛvaʨ̑ rɔˈbaka/ (v)
πνίγω τον πόνο μου στο κρασί, πνίγω τον πόνο μου στο πιοτό
  upijać się dla zapomnienia o smutku, zmartwieniu, dla zagłuszenia niepokoju, przykrych uczuć

zależeć /zaˈlɛʒɛʨ̑/ (v)
εξαρτώμαι
  być uwarunkowanym

zamach stanu /ˈzãmax ˈstãnu/ (n)
πραξικόπημα
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;

zambijski /zãmˈbʲijsʲci/ (adj)
ζαμπιανός
  odnoszący się do Zambii, państwa w Afryce

zamek /ˈzãmɛk/ (n)
κάστρο, πύργος
  (architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny;
κλειδαριά
  (technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady;

zamek błyskawiczny /ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ/ (n)
φερμουάρ
  (krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny;

zamiar /ˈzãmʲjar/ (n)
πρόθεση, σκοπός
  chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planuje

zamiast /ˈzãmʲjast/ (preposition)
αντί
  słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiatacz /zãˈmʲjataʧ̑/ (n)
σκουπιδιάρης
  pracownik miejski zajmujący się zamiataniem ulic, targowisk, dworców

zamiataczka /ˌzãmʲjaˈtaʧ̑ka/ (n)
σκουπιδιάρα
  kobieta zajmująca się zamiataniem ulic, targowisk, dworców

zamiatać /zãˈmʲjataʨ̑/ (v)
σκουπίζω
  oczyszczać jakąś powierzchnię za pomocą miotły, szczotki lub innego podobnego narzędzia

zamieniać się w słuch /zãˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑‿ɕɛ ˈf‿swux/ (v)
είμαι όλος/όλη αφτιά
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) uważnie słuchać

zamienić się w słup soli /zãˈmʲjɛ̇̃ɲiʨ̑‿ɕɛ ˈf‿swup ˈsɔlʲi/ (v)
μένω στήλη άλατος
  zamrzeć w bezruchu, np. z wrażenia, zdziwienia lub przerażenia; nie wiedzieć, co powiedzieć i zrobić

zamieć /ˈzãmʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
χιονοθύελλα
  (meteorologia, meteorologiczny) śnieg podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

zamiłowanie /ˌzãmʲiwɔˈvãɲɛ/ (n)
έρωτας, γούστο, φλέβα
  znajdowanie dużej przyjemność w zajmowaniu się czymś, interesowaniu się czymś

zamknij się /ˈzãmʲcɲij‿ɕɛ/ (interjection)
σκάσε, βούλωσ΄ το, ράψ΄ το
  (potocznie, potoczny) (pospolicie) milcz!

zamknąć /ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
κλείνω
  sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno
  (informatyka, informatyczny) zakończyć działanie (programu, komputera…)
  aresztować
  skończyć działanie firmy/urzędu
  zabezpieczyć coś przed otwarciem, np. przez przekręcenie klucza w zamku
  znaleźć się na końcu, np. listy, kolejki

zamknąć się w czterech ścianach /ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑‿ɕɛ ˈf‿ʧ̑tɛrɛxʲ ˈɕʨ̑ãnax/ (v)
κλείνομαι μέσα σε τέσσερις τοίχους
  odizolować się od otoczenia, zerwać kontakty z ludźmi

zamorski /zãˈmɔrsʲci/ (adj)
υπερπόντιος
  taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za morzem

zamrażarka /ˌzãmraˈʒarka/ (n)
καταψύκτης
  urządzenie do zamrażania produktów spożywczych

zamsz /zãmʃ/ (n)
καστόρι
  (rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);

zamyślony /zˌamɨɕlˈɔnɨ/ (adj)
σκεφτικός, συλλογισμένος, σύννους
  pogrążony w myślach

zamówienie /ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
παραγγελία
  ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

zamężna /zãˈmɛ̃w̃ʒna/ (adj)
παντρεμένος
  (o kobiecie) taka, która ma męża

zamężny /zãˈmɛ̃w̃ʒnɨ/ (adj)
παντρεμένος
  mający / mająca męża

zaniepokojony /zˌaɲʲɛpˌɔkɔjˈɔnɨ/ (adj)
ανήσυχος
  ktoś, kto odczuwa niepokój lub niepewność, także je wyrażający

zanokcica /zˌanɔktɕˈitsa/ (n)
παρωνυχία
  (medycyna, medyczny) rodzaj ropowicy, zapalenie ropne związane z zakażeniem wałów paznokciowych, wokół paznokci palców dłoni lub stóp;

zaokrąglać /zˌaɔkrˈɔŋɡlatɕ/ (v)
στρογγυλεύω
  (matematyka, matematyczny) zmniejszyć liczbę miejsc dziesiętnych
  czynić coś okrągłym lub okrąglejszym

zaopatrzenie /ˌzaɔpaˈṭʃɛ̃ɲɛ/ (n)
ανεφοδιασμός
  dostarczenie komuś potrzebnych mu rzeczy
κέντρο ανεφοδιασμού, σταθμός ανεφοδιασμού
  dział jednostki organizacyjnej realizujący (1.1)
εφοδιασμός
  środki lub towary konieczne do działania jednostki organizacyjnej (np. do produkcji, sprzedaży)

zapach /ˈzapax/ (n)
άρωμα
  olejek eteryczny dodawany do ciast
  substancja dająca określony, charakterystyczny zapach (1.1)
μυρωδιά, οσμή
  węchowe wrażenie zmysłowe;

zapalenie /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ/ (n)
φλεγμονή
  (medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych /zˌapalˈɛɲʲɛ ˈɔpɔn muzɡˈɔvɔrdʑɛɲʲˈɔvɨx/ (n)
μηνιγγίτιδα
  (medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie;

zapalenie oskrzeli /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi/ (n)
βρογχίτιδα
  (medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli;

zapalenie płuc /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑/ (n)
πνευμονία
  (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;

zapalenie skóry /ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈskurɨ/ (n)
δερματίτιδα
  (medycyna, medyczny) proces zapalny w obrębie skóry o różnym podłożu

zapalenie spojówek /zˌapalˈɛɲʲɛ spɔjˈuvɛk/ (n)
επιπεφυκίτιδα
  (medycyna, medyczny) choroba oczu;

zapalenie wyrostka robaczkowego /zˌapalˈɛɲʲɛ vɨrˈɔstka rˌɔbatʃkɔvˈɛɡɔ/ (n)
σκωληκοειδίτιδα
  (medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;

zapalniczka /ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
αναπτήρας
  mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

zapałka /zaˈpawka/ (n)
στύλος οροφής
  (środowiskowy) (harcerski) pionowy element stelażu dużego namiotu typu harcerskiego, podtrzymujący jego boki, w formie metalowej rurki zakończonej plastikowym łebkiem
σπίρτο
  cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

zapaść /ˈzapaɕʨ̑/ (n)
καταπληξία
  (medycyna, medyczny) stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi

zapinać /zaˈpʲĩnaʨ̑/ (v)
κουμπώνω
  łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

zapis /ˈzapʲis/ (n)
γραφή
  sposób zapisywania

zaplecze /zaplˈɛtʃɛ/ (n)
βάση
  pomocniczy zespół osób lub środków

zapominalski /zˌapɔminˈalski/ (adj)
αμνήμονας, ξεχασιάρης
  taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

zapominać /ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑/ (v)
ξεχνώ
  tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś
  gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)

zapora /zaˈpɔra/ (n)
φράγμα
  stała budowla hydrotechniczna umożliwiająca piętrzenie wody;
  przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni

zapowiadać /ˌzapɔˈvʲjadaʨ̑/ (v)
αναγγέλλω
  dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić

zapraszać /zaˈpraʃaʨ̑/ (v)
προσκαλώ, καλώ
  proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny
προσκαλώ
  zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś

zaproszenie /ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
πρόσκληση
  informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia
  kartka papieru wyrażająca taką informację

zaprzysiężenie /ˌzapʃɨɕɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
ορκωμοσία
  ceremonia składania przysięgi

zapuszczać /zaˈpuʃʧ̑aʨ̑/ (v)
αφήνω
  nie obcinać, nie strzyc owłosienia

zapuścić korzenie /zaˈpuɕʨ̑iʨ̑ kɔˈʒɛ̃ɲɛ/ (idiom)
ρίχνω ρίζες, ριζοβολώ, ριζώνω
  zżyć się z środowiskiem; przyzwyczaić się do jakiegoś miejsca

zapylanie /zˌapɨlˈaɲʲɛ/ (n)
επικονίαση
  (botanika, botaniczny) proces przenoszenia pyłku z pręcików na znamię słupka;
σκόνισμα
  zanieczyszczanie pyłem

zapłata /zaˈpwata/ (n)
πληρωμή, αμοιβή
  zapłacenie należnych pieniędzy

zarabiać /zaˈrabʲjäʨ̑/ (v)
παίρνω
  dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

zarodnik /zaˈrɔdʲɲik/ (n)
σπόριο
  (biologia, biologiczny) komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin zarodnikowych i grzybów;

zarozumialec /zˌarɔzumjˈalɛts/ (n)
αβδηρίτης
  (książkowy) (obraźliwie) człowiek zachowujący się w sposób zarozumiały

zarośnięcie /zˌarɔɕɲʲˈɛɲtɕɛ/ (n)
ατρησία
  (medycyna, medyczny) wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu)

zasada /zaˈsada/ (n)
βάση
  (chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;
αρχή
  reguła rządząca czymś

zasilacz /zaˈɕilaʧ̑/ (n)
τροφοδοτικό
  urządzenie, które dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach do innego urządzenia

zasięg /ˈzaɕɛ̃ŋk/ (n)
βεληνεκές
  obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

zasobny /zasˈɔbnɨ/ (adj)
πλούσιος
  mający dużo czegoś, bogaty w zasoby, dostatni

zastraszać /zastrˈaʃatɕ/ (v)
πτοώ, φοβίζω, φοβερίζω
  próbować działaniami wzbudzić strach

zastrzyk /ˈzasṭʃɨk/ (n)
ένεση
  (medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły
  (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) pojedyncza wstrzykiwana dawka leku
  (przenośnie, przenośnia) coś, co może poprawić czyjąś kondycję albo stan czegoś

zastępca /zaˈstɛ̃mpʦ̑a/ (n)
αντικαταστάτης, αναπληρωτής
  ktoś, kto zastępuje jakąś osobę w obowiązkach

zasuwa /zasˈuva/ (n)
σύρτης
  (technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu

zasłona /zaˈswɔ̃na/ (n)
κουρτίνα
  tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

zasłona dymna /zaswˈɔna dˈɨmna/ (n)
προπέτασμα καπνού
  (przenośnie, przenośnia) pozorowane działanie dla odwrócenia uwagi od czegoś istotnego
  (wojskowość, wojskowy) chmura dymu służąca do ukrycia własnych działań i dezorientacji przeciwnika;

zasługa /zaˈswuɡa/ (n)
αξία, προσόν, προτέρημα
  godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

zasłużony /ˌzaswuˈʒɔ̃nɨ/ (adj)
διακεκριμένος
  (książkowy) obdarzany szacunkiem i uznaniem ze względu na swe dokonania czy zasługi
επάξιος
  (książkowy) taki, na który ktoś zasłużył, zapracował sobie; należący się komuś lub czemuś

zatoka /zaˈtɔka/ (n)
κόλπος
  (geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;
  (anatomia, anatomiczny) przestrzeń pneumatyczna w kościach twarzoczaszki;

zatrucie /zatrˈutɕɛ/ (n)
δηλητηρίαση, τοξίκωση
  (medycyna, medyczny) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu

zatrudniać /zaˈtrudʲɲäʨ̑/ (v)
απασχολώ, προσλαμβάνω
  dawać komuś pracę

zatrzymywać /ˌzaṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑/ (v)
συλλαμβάνω
  aresztować
σταματώ
  przerywać jakiś proces, maszynę, robienie czegoś
  unieruchamiać coś
κρατώ
  zachować coś dla siebie
σταματώ
  stawać w miejscu

zaufanie /ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ/ (n)
εμπιστοσύνη
  przeświadczenie, że można komuś ufać

zauważyć /ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑/ (v)
παρατηρώ, προσέχω, διακρίνω
  dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku
παρατηρώ
  zrobić uwagę, uświadomić kogoś o czymś

zaułek /zaˈ<sup>w</sup>uwɛk/ (n)
καντούνι, σοκάκι, στενοσόκακο
  niedługa, wąska uliczka, znajdująca się zwykle między budynkami, niemająca wylotu

zawał /ˈzavaw/ (n)
έμφραγμα
  (medycyna, medyczny) miejscowa martwica tkanek serca lub innego narządu wskutek braku dopływu krwi;

zawierać /zaˈvʲjɛraʨ̑/ (v)
περιέχω
  mieć coś wewnątrz siebie; mieć coś za składnik siebie, składać się

zawieszenie /ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ/ (n)
ανάρτηση, σισπανσιόν
  (motoryzacja) układ elementów, które łączą koła z podwoziem pojazdu;
ανάρτηση, κρέμασμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: zawiesić

zawieszenie broni /ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi/ (n)
ανακωχή, εκεχειρία
  umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach;

zawistny /zaˈvʲistnɨ/ (adj)
ζηλιάρης
  pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści

zawiść /ˈzavʲiɕʨ̑/ (n)
ζήλια
  uczucie silnej niechęci do osoby, której się czegoś zazdrości

zawodowo /zˌavɔdˈɔvɔ/ (adv)
επαγγελματικώς
  uprawiając lub wykonując coś jako zawód, zajmując się czymś z zawodu

zawroty głowy /zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ/ (n)
ζαλάδα, ζάλη, ζάλισμα
  (medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi;

zawsze /ˈzafʃɛ/ (pronoun)
πάντα, πάντοτε
  w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

zawzięcie /zavʑˈɛɲtɕɛ/ (adv)
επίμονα, επιμόνως, πεισματικά
  z zawziętością

zawód /ˈzavut/ (n)
επάγγελμα
  czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze
απογοήτευση
  niemiłe uczucie, gdy ktoś / coś nie spełniło naszych oczekiwań

zawór /ˈzavur/ (n)
βαλβίδα
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów;

zawór bezpieczeństwa /ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa/ (n)
ασφαλιστική βαλβίδα
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych,

zazdrosny /zazˈdrɔsnɨ/ (adj)
ζηλιάρης
  odczuwający zazdrość o coś; taki, który chce mieć coś całkowicie na własność

zazdrościć /zazdrˈɔɕtɕitɕ/ (v)
ζηλεύω
  odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

zaćma /ˈzaʨ̑ma/ (n)
καταρράκτης, καταρράχτης
  (medycyna, medyczny) defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku;

zaćmienie /zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ/ (n)
έκλειψη, εκλείψη
  (astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;
σκοτοδίνη
  chwilowa utrata zdolności jasnego myślenia

załoga /zaˈwɔɡa/ (n)
πλήρωμα
  grupa ludzi obsługująca jakiś pojazd
προσωπικό
  ogół pracowników zakładu, instytucji itp.

założyciel /zˌawɔʒˈɨtɕɛl/ (n)
ιδρυτής
  ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

założycielka /zˌawɔʒɨtɕˈɛlka/ (n)
ιδρύτρια
  kobieta, która coś założyła lub dała czemuś początek

zaświaty /zaˈɕfʲjatɨ/ (n)
άδης, τάρταρα
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli

zbiornik /ˈzbʲjɔrʲɲik/ (n)
δεξαμενή
  przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów
  zagłębienie terenu wypełnione wodą;

zbiory /zbjˈɔrɨ/ (n)
σοδειά
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) to co pozyskano poprzez zbieranie

zbiór /zbʲjur/ (n)
σύνολο
  (matematyka, matematyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów;
  grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość
σοδειά, συγκομιδή, τρύγος
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) czynność zbierania plonów
  (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zwykle w lm plon
συλλογή
  zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś

zboczeniec /zbɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑/ (n)
διεστραμμένος
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych

zboże /ˈzbɔʒɛ/ (n)
δημητριακό, δημητριακά
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

zbrodnia /ˈzbrɔdʲɲa/ (n)
έγκλημα
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo;

zbrodnia wojenna /ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa/ (n)
έγκλημα πολέμου
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;

zbroja /ˈzbrɔja/ (n)
θώρακας
  (historia, historyczny, historycznie) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;

zbrojny /ˈzbrɔjnɨ/ (adj)
ένοπλος, οπλισμένος
  wyposażony w broń
ένοπλος, πολεμικός
  związany z użyciem broni, walką lub wojną

zdanie /ˈzdãɲɛ/ (n)
πρόταση, φράση
  (gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika)
άποψη, γνώμη
  opinia

zdanie podrzędne /ˈzdãɲɛ pɔḍˈʒɛ̃ndnɛ/ (n)
δευτερεύουσα πρόταση
  (gramatyka) w zdaniu złożonym: zdanie określające zdanie nadrzędne

zdarzenie /zdaˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
γεγονός
  coś, co miało miejsce; co zdarzyło się

zdawać sobie sprawę /ˈzdavaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈspravɛ/ (idiom)
αντιλαμβάνομαι, καταλαβαίνω
  mieć pełną świadomość czegoś; rozumieć, wiedzieć coś, uświadamiać sobie coś

zderzacz /zdˈɛʒatʃ/ (n)
επιταχυντής
  urządzenie, które ma za zadanie coś zderzać

zderzak /ˈzdɛʒak/ (n)
προφυλακτήρας
  (motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;

zdobywca /zdɔˈbɨfʦ̑a/ (n)
θριαμβευτής, νικητής
  ten, który osiągnął coś, dokonał czegoś, zwyciężył
κατακτητής, πορθητής
  ten, który zdobył, opanował coś (przemocą, w walce)

zdolność /ˈzdɔlnɔɕʨ̑/ (n)
ικανότητα, δεξιότητα
  umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności
  naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś

zdolny /ˈzdɔlnɨ/ (adj)
ικανός
  będący w stanie wykonać określoną czynność

zdrada stanu /ˈzdrada ˈstãnu/ (n)
εσχάτη προδοσία
  (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przestępstwo wymierzone przeciw najistotniejszym interesom państwa, jego bezpieczeństwu lub ustrojowi;

zdradziecki /zdradʑˈɛtski/ (adj)
προδοτικός
  taki, który ma na celu zdradę; który zdradził lub zdradza

zdrajca /ˈzdrajʦ̑a/ (n)
προδότης
  ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp.
  ktoś, kto porzuca wyznawane ideały, wartości

zdrobnienie /zdrɔbʲˈɲɛ̇̃ɲɛ/ (n)
υποκοριστικό
  (gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;

zdrowaśka /zdrɔˈvaɕka/ (n)
χαίρε
  (potocznie, potoczny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Zdrowaś Maryjo”;

zdrowie /ˈzdrɔvʲjɛ/ (n)
υγεία
  stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

zdrowy /ˈzdrɔvɨ/ (adj)
υγιεινός, υγιής
  dobry dla zdrowia
υγιής
  taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze

zdumiewający /zdˌumjɛvajˈɔntsɨ/ (adj)
καταπληκτικός
  taki, który budzi zdumienie

zdążyć /ˈzdɔ̃w̃ʒɨʨ̑/ (v)
προκάνω, προφταίνω, φτάνω
  dotrzymać komuś kroku
προλαβαίνω, προφταίνω
  przybyć na umówioną godzinę
  skończyć jakąś pracę, zadanie w określonym czasie

zebra /ˈzɛbra/ (n)
διάβαση πεζών
  (potocznie, potoczny) przejście dla pieszych
ζέβρα, ζέβρος, όναγρος
  (zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

zebranie /zɛˈbrãɲɛ/ (n)
συγκέντρωση, συνέλευση
  zgromadzenie grupy ludzi w celu omówienia jakiejś kwestii, poruszenia tematu

zecer /ˈzɛʦ̑ɛr/ (n)
στοιχειοθέτης
  (dawniej, dawny) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;

zegar /ˈzɛɡar/ (n)
ρολόι
  (technologia, technika, techniczny) wskaźnik w postaci okrągłej tarczy z wypisanymi na obwodzie wielkościami i przynajmniej jedną wskazówką, wskazującą te wielkości
ρολόι, ωρολόγιο
  przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu;

zegar biologiczny /ˈzɛɡar ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
βιολογικό ρολόι
  (biologia, biologiczny) ogół procesów przystosowujących organizm do cyklicznych zmian wewnętrznych i zewnętrznych;

zegar słoneczny /ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ/ (n)
ηλιακό ρολόι
  zegar określający czas na podstawie pozycji słońca

zegarmistrz /zɛˈɡarmʲisṭʃ/ (n)
ρολογάς
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków;

zelota /zɛˈlɔta/ (n)
ζηλωτής
  (historia, historyczny, historycznie) członek antyarystokratycznego ugrupowania politycznego działającego w Salonikach w latach 1342-1350
  (historia, historyczny, historycznie) członek żydowskiego ugrupowania religijno-politycznego z I w. n.e., którego celem była czynna walka z okupacją rzymską w Palestynie;
  (książkowy) gorliwy, fanatyczny entuzjasta, wyznawca jakiejś idei lub religii

zelówka /zɛˈlufka/ (n)
σόλα
  (rzemiosło, rzemieślniczy) kawałek skóry, gumy lub innego materiału pokrywający przednią połowę podeszwy obuwia lub całą podeszwę

zemsta /ˈzɛ̃msta/ (n)
εκδίκηση
  odwet za krzywdy

zepsuty /zɛˈpsutɨ/ (adj)
αλλοιωμένος, χαλασμένος
  (o produkcie spożywczym) nienadający się do spożycia
διεφθαρμένος
  taki, który posiada cechy moralne niezgodne z ogólnie przyjętymi w społeczeństwie normami

zero /ˈzɛrɔ/ (n)
μηδέν
  liczba 0;

zero waste /zˈɛrɔ vˈastɛ/ (n)
μηδενικά απορρίμματα, μηδενικά απόβλητα
  (społeczny) (ekologia, ekologiczny) idea, postawa i rodzaj aktywizmu dążące do wyeliminowania lub ograniczenia odpadów produkowanych przez ludzi, w szczególności tych nie podlegających recyklingowi i biodegradacji

zespół Downa /zˈɛspuw dˈawna/ (n)
σύνδρομο Down
  (medycyna, medyczny) zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego chromosomu 21;

zespół Sjögrena /zˈɛspuw sjɛɡrˈɛna/ (n)
νόσος Sjögren, σύνδρομο Sjögren
  (medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;

zespół kanału nadgarstka /ˈzɛspuw kãˈnawu nadˈɡarstka/ (n)
σύνδρομο καρπιαίου σωλήνος
  (medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka

zespół napięcia przedmiesiączkowego /ˈzɛspuw naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑a ˌpʃɛdmʲjɛ̇ɕɔ̃n͇ʧ̑kɔˈvɛɡɔ/ (n)
προεμμηνορροϊκό σύνδρομο
  (medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia;

zeszyt /ˈzɛʃɨt/ (n)
τετράδιο
  (szkolnictwo, szkolny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;

zeszły /ˈzɛʃwɨ/ (adj)
παρελθών, περασμένος
  taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)

zewnątrz /ˈzɛvnɔ̃nṭʃ/ (preposition)
έξω
  (przestarzałe, przestarzały) poza obrębem, obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu, środowiska

zewnętrzny /zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ/ (adj)
εξωτερικός
  taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz
  taki, który odnosi się do innych krajów
  taki, który odnosi się do wyglądu człowieka, jego urody, itp.

zez /zɛs/ (n)
στραβισμός
  (medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;
αλληθώρισμα
  spojrzenie charakterystyczne dla takiego schorzenia

zezowaty /zˌɛzɔvˈatɨ/ (adj)
αλλήθωρος
  taki, który ma zeza

zgaga /ˈzɡaɡa/ (n)
καούρα, καΐλα
  (medycyna, medyczny) uczucie pieczenia w przełyku

zgniły /ˈzʲɟɲiwɨ/ (adj)
σάπιος
  taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy
  taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło

zgoda /ˈzɡɔda/ (n)
συμφωνία
  stan pozbawiony konfliktów czy kłótni, pojednanie

zgoda /ˈzɡɔda/ (particle)
εντάξει, σύμφωνοι
  odpowiedź potwierdzająca, wyrażająca przyzwolenie

zgodny /ˈzɡɔdnɨ/ (adj)
σύμφωνος
  taki, który odpowiada czemuś, który do czegoś pasuje
  taki, który zgadza się na coś, godzi się z czymś, dąży do zgody
ομόφωνος, σύμφωνος
  taki, który tworzy harmonię, jest jednogłośny, jednakowy, jednolity z czymś

zgromadzenie /ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
συγκέντρωση
  większa grupa osób zebranych w jednym miejscu (często w odniesieniu do demonstracji)
συνέλευση
  zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo

zgromadzenie zakonne /ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ zaˈkɔ̃nːɛ/ (n)
μοναστική τάξη
  stowarzyszenie, grupa osób duchownych żyjących według ustalonych reguł;

zgryz /zɡrɨs/ (n)
σύγκλειση
  (anatomia, anatomiczny) ustawienie zębów względem siebie

ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka /ˈʑarn̥kɔ dɔ‿ˈʑarn̥ka ː‿ˈzbʲjɛʒɛ‿ɕɛ ˈmʲjarka/ (proverb)
φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι
  oszczędzając cierpliwie nawet małe ilości można dużo uzbierać

ziele angielskie /ʑˈɛlɛ aŋɡʲˈɛlskʲɛ/ (n)
μπαχάρι, ινδικό πιπέρι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa;

zielenina /ˌʑɛlɛ̃ˈɲĩna/ (n)
χόρτα
  (spożywczy) (potocznie, potoczny) ogół zielonych produktów spożywczych

zielnik /ˈʑɛlʲɲik/ (n)
ερμπάριο
  kolekcja zasuszonych dla celów naukowych roślin

zielona fala /ʑɛˈlɔ̃na ˈfala/ (idiom)
πράσινο κύμα
  (potocznie, potoczny) system sterowania sygnalizacją świetlną na kolejnych skrzyżowaniach umożliwiający przejazd ważnym ciągiem komunikacyjnym bez zatrzymywania się

zielona herbata /ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata/ (n)
τσάι πράσινο, πράσινο τσάι
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania

zielonawy /ˌʑɛlɔ̃ˈnavɨ/ (adj)
πρασινωπός
  w kolorze podobnym do zielonego

zielone /ʑɛˈlɔ̃nɛ/ (n)
πράσινο
  światło sygnalizacyjne w kolorze zielonym

zielonooki /ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci/ (adj)
πρασινομάτης
  (książkowy) taki, który ma zielone, zielonkawe oczy

zielony /ʑɛˈlɔ̃nɨ/ (adj)
άγουρος, πράσινος
  (lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody
πράσινος
  mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego;
  o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały

zielony ludzik /ʑɛlˈɔnɨ lˈudʑik/ (n)
πράσινο ανθρωπάκι
  (żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze

ziemia obiecana /ˈʑɛ̃mʲja ˌɔbʲjɛˈʦ̑ãna/ (idiom)
γη της επαγγελίας
  (przenośnie, przenośnia) miejsce najbardziej pożądane, wydające się rajem

ziemniak /ˈʑɛ̃mʲɲak/ (n)
πατάτα, πατατιά
  (botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach;
πατάτα, γεώμηλο
  (spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)

ziewać /ˈʑɛvaʨ̑/ (v)
χασμουριέμαι
  szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia

ziewnięcie /ʑɛvʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ/ (n)
χασμουρητό
  (rzeczownik odczasownikowy) od: ziewnąć

zika /zˈika/ (n)
ιός Ζίκα
  (medycyna, medyczny) wirus przenoszony przez komary, który rozprzestrzenił się w Azji, Ameryce i Europie;

zima /ˈʑĩ.ma/ (n)
χειμώνας
  najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku;

zimna wojna /ˈʑĩmna ˈvɔjna/ (n)
ψυχρός πόλεμος, Ψυχρός πόλεμος
  (historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;

zimno /ˈʑĩmnɔ/ (n)
κρύο
  niska temperatura

zimorodek /ˌʑĩmɔˈrɔdɛk/ (n)
αλκυόνα
  (ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;

zimowy /ʑĩˈmɔvɨ/ (adj)
χειμερινός, χειμωνιάτικος
  przystosowany do warunków panujących w zimie
  typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie

ziąb /ʑɔ̃mp/ (n)
κρύο
  przenikliwy, dokuczliwy chłód

zięba /ˈʑɛ̃mba/ (n)
σπίνος
  (ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;

zięć /ʑɛ̇̃ɲʨ̑/ (n)
γαμπρός
  mąż córki

zjarany /zʲjaˈrãnɨ/ (adj)
ηλιοκαμένος
  (potocznie, potoczny) mocno opalony

zjawa /ˈzʲjava/ (n)
φάντασμα
  duch osoby zmarłej

zjawisko /zʲjaˈvʲiskɔ/ (n)
φαινόμενο
  naturalny proces pozostający w zasięgu percepcji człowieka;

zjeżdżalnia /zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa/ (n)
τσουλήθρα, κυλίστρα
  urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie;

zlepek /zlˈɛpɛk/ (n)
κράμα
  całość złożona z różnych, często niepasujących do siebie części

zlew /zlɛf/ (n)
νεροχύτης
  naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową

zlewozmywak /ˌzlɛvɔzˈmɨvak/ (n)
νεροχύτης
  zlew kuchenny, w którym zmywa się naczynia

zlodowacenie /zlˌɔdɔvatsˈɛɲʲɛ/ (n)
παγετώνας
  (geologia, geologiczny) okres pokrycia obszaru Ziemi lądolodem;

zmarszczka /ˈzmarʃʧ̑ka/ (n)
ρυτίδα, ζαρωματιά
  (anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych
ζάρα, ζαρωματιά
  załamanie na powierzchni jakiegoś przedmiotu

zmartwychwstanie /ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ/ (n)
ανάσταση
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie;

zmartwychwstawać /zmˌartfɨxfstˈavatɕ/ (v)
ζωντανεύω
  odradzać się po śmierci, zaczynać żyć ponownie

zmieniać /ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑/ (v)
αλλάζω
  nadawać komuś lub czemuś inne właściwości
  zamieniać, zastępować coś czymś innym

zmieniać jak rękawiczki /ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ ˈjak ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʧ̑ʲci/ (v)
αλλάζω κάποιον/κάτι σαν τα πουκάμισα
  zmieniać kogoś / coś często i bez trudu

zmienna /ˈzmʲjɛ̃nːa/ (n)
μεταβλητή
  (matematyka, matematyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;

zmierzch /zmʲjɛʃx/ (n)
δύση, παρακμή
  (przenośnie, przenośnia) końcowy etap
σούρουπο, δειλινό
  moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się;

zmniejszać /ˈzmʲɲɛ̇jʃaʨ̑/ (v)
μειώνω
  sprawiać, że coś staje się mniej intensywne
  sprawiać, że jakaś wielkość ma mniejszą wartość
  sprawiać, że coś ma mniejsze rozmiary

zmoknąć do suchej nitki /ˈzmɔknɔ̃ɲʥ̑ dɔ‿ˈsuxɛj ˈɲitʲci/ (v)
γίνομαι λούτσα
  zostać bardzo przemoczonym

zmowa milczenia /zmˈɔva miltʃˈɛɲʲa/ (n)
συνωμοσία σιωπής
  ciche porozumienie przeciwko komuś / czemuś

zmysł /zmɨsw̥/ (n)
αίσθηση
  zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju;

zmywarka /zmɨˈvarka/ (n)
πλυντήριο πιάτων, πλυντήριο
  (technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń;

zmęczony /zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ/ (participleAdjective)
κουρασμένος
  odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek

znachor /ˈznaxɔr/ (n)
κομπογιαννίτης, ψευτογιατρός
  (książkowy) człowiek bez uprawnień i bez odpowiedniego wykształcenia medycznego zajmujący się leczeniem ludzi, zwykle za pomocą ziół, zamawiania, guseł, czarów

znaczek pocztowy /ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ/ (n)
γραμματόσημο
  (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mały nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);

znaczenie /znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
σημασία, νόημα
  to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje

znaczny /ˈznaʧ̑nɨ/ (adj)
σημαντικός, σεβαστός, σπουδαίος
  (książkowy) istotny, duży, ważny

znajdować /znajˈdɔvaʨ̑/ (v)
βρίσκω
  (przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś
  odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś
  zdobywać to, czego się szuka

znajomy /znaˈjɔ̃mɨ/ (adj)
γνωστός
  znany komuś

znajomy /znaˈjɔ̃mɨ/ (n)
γνωστός
  taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia)

znak interpunkcyjny /ˈznak ˌĩntɛrpũŋkˈʦ̑ɨjnɨ/ (n)
σημείο στίξης
  (językoznawstwo, językoznawczy) graficzny odpowiednik intonacji, rytmu i tempa mowy, akcentu wyrazowego i zdaniowego;

znak wodny /ˈznaɡ ˈvɔdnɨ/ (n)
υδατογράφημα, υδατόσημο
  obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji;

znak zapytania /ˈznaɡ ˌzapɨˈtãɲa/ (n)
ερωτηματικό, λατινικός ερωτηματικό
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny ? umieszczany na końcu zdania pytającego;

znak zodiaku /ˈznaɡ zɔˈdʲjaku/ (n)
ζώδιο
  (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu;

znaleźć /ˈznalɛɕʨ̑/ (v)
βρίσκω
  odszukać coś lub kogoś ukrytego
  stać się właścicielem dzięki komuś
βρίσκω, πετυχαίνω
  uzyskać coś, osiągnąć

znany /ˈznãnɨ/ (adj)
γνωστός, γνώριμος
  taki, który jest rozpoznawany przez wiele osób

znać /znaʨ̑/ (modal)
γνωρίζω, ξέρω
  mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym
ξέρω, γνωρίζω
  mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości

znicz olimpijski /ˈzʲɲiʧ̑ ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲci/ (n)
ολυμπιακή φλόγα
  (sport, sportowy) ogień zapalany na czas olimpiady;

zniczek /ˈzʲɲiʧ̑ɛk/ (n)
πυροβασιλίσκος
  (ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych;

znienacka /zʲɲɛ̃ˈnaʦ̑ka/ (adv)
αναπάντεχος, απροσδόκητος
  nagle i niespodziewanie

zniewaga /zʲɲɛˈvaɡa/ (n)
πλήγωμα, προσβολή
  upokorzenie, obrażenie, znieważenie kogoś poprzez krzywdzące, niesprawiedliwe słowa lub czyn;

zniewieściałość /ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɔɕʨ̑/ (n)
θηλυπρέπεια, γυναικοπρέπεια
  (pogardliwie) posiadanie przez mężczyznę cech uznawanych typowo za kobiece, niewieście

zniewieściały /ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɨ/ (adj)
θηλυπρεπής, γυναικωτός
  o mężczyźnie: taki, który ma kobiece cechy

znowu /ˈznɔvu/ (adv)
ξανά, πάλι
  jeszcze raz, ponownie, na nowo

zodiakalny /ˌzɔdʲjaˈkalnɨ/ (adj)
ζωδιακός
  (przymiotnik) od zodiak

zombi /ˈzɔ̃mbʲi/ (n)
ζόμπι
  (etnografia, etnograficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) popkulturowa fikcyjna postać z horrorów – żywy trup, zmarły ożywiony np. dzięki magii;

zoo /ˈzɔː/ (n)
ζωολογικός κήπος
  ogród zoologiczny

zoo- /ˈzɔː/
ζωο-
  pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze zwierzętami

zoofilia /ˌzɔːˈfʲilʲja/ (n)
κτηνοβασία
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaspokajanie popędu płciowego ze zwierzętami

zoofobia /ˌzɔːˈfɔbʲja/ (n)
ζωοφοβία
  (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;

zoolatria /ˌzɔːˈlatrʲja/ (n)
ζωολατρία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijny kult zwierząt, animalizm;

zoologia /ˌzɔːˈlɔɟja/ (n)
ζωολογία
  (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach;

zoomorficzny /ˌzɔɔ̃mɔrˈfʲiʧ̑nɨ/ (adj)
ζωόμορφος
  z wyglądu przypominający zwierzę
  związany z zoomorfizmem, dotyczący zoomorfizmu

zoonoza /ˌzɔɔ̃ˈnɔza/ (n)
ζωονόσος
  (weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna i pasożytnicza zwierząt, wtórnie mogąca wystąpić u człowieka;

zooplankton /ˌzɔːˈplãŋktɔ̃n/ (n)
ζωοπλαγκτόν
  (zoologia, zoologiczny) ogół organizmów zwierzęcych wchodzących w skład planktonu;

zootechnika /ˌzɔːˈtɛxʲɲika/ (n)
ζωοτεχνία
  nauka o hodowli zwierząt domowych;

zorza polarna /ˈzɔʒa pɔˈlarna/ (n)
βόρειο σέλας, νότιο σέλας, πολικό σέλας
  zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych;

zrozumiale /zrˌɔzumjˈalɛ/ (adv)
καταληπτά, κατανοητά
  w sposób zrozumiały

zrywać /ˈzrɨvaʨ̑/ (v)
κόβω
  kończyć, przerywać
  o roślinach lub ich owocach zbierać

zrzęda /zʒˈɛnda/ (n)
γκρινιάρης, κατσούφης
  (potocznie, potoczny) osoba, która ma tendencje do ciągłego narzekania

zrównoważony rozwój /zrˌuvnɔvaʒˈɔnɨ rˈɔzvuj/ (n)
βιώσιμη ανάπτυξη
  (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;

zsiadłe mleko /ˈɕːadwɛ ˈmlɛkɔ/ (n)
ξινόγαλα, ξινόγαλο
  mleko poddane procesowi fermentacji, o kwaśnym smaku i gęstej konsystencji;

zszywacz /ˈsʃɨvaʧ̑/ (n)
συρραπτικό
  (biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek papieru za pomocą metalowych zszywek;

zupa /ˈzupa/ (n)
σούπα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu;

zwalniać /ˈzvalʲɲäʨ̑/ (v)
απολύω
  (o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska
απολύω, ελευθερώνω
  wypuszczać kogoś na wolność
επιβραδύνω
  zmniejszać prędkość
απολύομαι
  (o pracowniku) rozwiązywać z pracodawcą stosunek zatrudnienia; pozbawiać się pracy

zwiadowca /zvʲadˈɔftsa/ (n)
ανιχνευτής
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, który przeprowadza zwiad, rozpoznanie;

zwiedzanie /zvʲjɛˈʣ̑ãɲɛ/ (n)
επίσκεψη
  czynność mająca na celu obejrzenie jakiegoś miejsca, zapoznanie się z jego atrakcjami turystycznymi

zwiedzać /zvʲˈɛdʑatɕ/ (v)
επισκέπτομαι
  odwiedzać jakieś miejsce w celu turystycznym
  przechadzać się i zapoznawać się z jakimś miejscem

zwieracz /ˈzvʲjɛraʧ̑/ (n)
σφιγκτήρας
  (anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów;

zwierciny /zvʲjɛrʲˈʨ̑ĩnɨ/ (n)
καρότο
  (geologia, geologiczny) okruchy i miał skalny powstałe podczas wiercenia

zwierzyna /zvʲjɛˈʒɨ̃na/ (n)
θήραμα, κυνήγι
  (łowiectwo, łowiecki) zwierzęta łowne, będące przedmiotem polowań
κυνήγι
  mięso zwierząt, w szczególności leśnych, dzikich

zwierzę /ˈzvʲjɛʒɛ/ /ˈzvʲjɛʒɛnta/ (n)
ζώο
  (biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej;

zwierzę domowe /ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ/ (n)
κατοικίδιο ζώο
  zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa;

zwierzęcy /zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
ζωικός
  związany ze zwierzęciem, pochodzący, otrzymywany ze zwierzęcia

zwinąć się w kłębek /ˈzvʲĩnɔ̃ɲʨ̑‿ɕɛ ˈf‿kwɛ̃mbɛk/ (v)
γίνομαι κουβάρι
  o sposobie ułożenia ciała, gdy ktoś lub coś skuli się

związek chemiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ/ (n)
χημική ένωση
  (chemia, chemiczny) zbiór trwale połączonych atomów;

związek frazeologiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌfrazɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ/ (n)
φράση
  (językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;

związek nieorganiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛc ˌɲɛɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
ανόργανη ένωση
  (chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny niebędący związkiem organicznym, czyli taki, który nie zawiera atomów węgla lub jest tlenkiem węgla, kwasem węglowym, węglanem, wodorowęglanem, węglikiem, cyjanowodorem, cyjankiem, kwasem cyjanowym, kwasem piorunowym i kwasem izocyjanowym wraz z ich solami;

związek organiczny /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌɔrɡãˈɲiʧ̑nɨ/ (n)
οργανική ένωση
  (chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny, w skład którego wchodzi węgiel, z wyjątkiem tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, kwasu piorunowego i kwasu izocyjanowego, a także ich soli;

związek zawodowy /ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ/ (n)
συνδικάτο
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;

zwolenniczka /ˌzvɔlɛ̃ɲˈːiʧ̑ka/ (n)
οπαδός, υποστηρίκτρια
  osoba płci żeńskiej, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś

zwolennik /zvɔˈlɛ̃ɲːik/ (n)
οπαδός, υποστηρικτής
  osoba, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś

zworka /ˈzvɔrka/ (n)
βραχυκυκλωτήρας
  (zdrobniale) od: zwora

zwoływać /zvɔˈwɨvaʨ̑/ (v)
συγκαλώ, καλώ
  gromadzić gdzieś wiele osób poprzez wołanie

zwrot /zvrɔt/ (n)
φράση
  wyrażenie, zdanie, konstrukcja słowna; związek wyrazów;

zwrotnica /zvrɔtʲˈɲiʦ̑a/ (n)
βελόνα
  urządzenie służące do zmiany toru pojazdów szynowych

zwrotnik /ˈzvrɔtʲɲik/ (n)
τροπικός
  (geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);

zwrotnik Raka /zvrˈɔtɲik rˈaka/ (n)
Τροπικός του Καρκίνου, βόρειος τροπικός
  (geografia, geograficzny) zwrotnik leżący na półkuli północnej;

zwrotnikowy /zvrˌɔtɲikˈɔvɨ/ (adj)
ηλιακός
  związany ze zwrotnikiem, pochodzący z terenów pod zwrotnikiem

zwrócić /ˈzvruʨ̑iʨ̑/ (v)
κάνω εμετό
  (potocznie, potoczny) zwymiotować
γυρίζω, επιστρέφω
  oddać komuś jego własność, coś, co zostało od niego pożyczone
γυρίζω, στρέφω
  skierować jakiś przedmiot w określoną stronę
γυρίζω
  rekompensować włożone środki i odrobić własne koszty
  skierować się w określonym kierunku
απευθύνομαι
  skierować do kogoś swoje słowa

zwycięstwo /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ/ (n)
νίκη
  sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji

zwycięzca /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a/ (n)
νικητής
  ten, który zwyciężył, wygrał

zwyciężać /zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃ʒaʨ̑/ (v)
νικώ
  odnosić zwycięstwo nad kimś lub czymś

zwykle /ˈzvɨklɛ/ (adv)
συνήθως
  zazwyczaj, prawie zawsze, bardzo często

zwyknąć /ˈzvɨknɔ̃ɲʨ̑/ (v)
συνηθίζω
  mieć w zwyczaju, zazwyczaj coś robić

zwykły /ˈzvɨkwɨ/ (adj)
κοινός, απλός, συνήθης
  niewyróżniający się niczym

zwężenie /zvɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ/ (n)
στένεμα
  miejsce, w którym coś jest wąskie lub węższe

zwłaszcza /ˈzvwaʃʧ̑a/ (adv)
ιδίως
  przede wszystkim, nade wszystko, w szczególności, szczególnie, specjalnie

zygota /zɨɡˈɔta/ (n)
ζυγωτό, ζυγώτης
  (biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia;

zygzak /ˈzɨɡzak/ (n)
ζικ ζακ
  ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z”

zygzakowaty /ˌzɨɡzakɔˈvatɨ/ (adj)
ζικζακωτός
  biegnący zygzakiem, w linii, która co kawałek załamuje się

zysk /zɨsk/ (n)
κέρδος
  (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży
  korzyść z czegoś, uzyskana wartość

ząb /zɔ̃mp/ (n)
δόντι
  (anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;
  (technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu
  (technologia, technika, techniczny) jeden z ciągu wystających elementów narzędzia lub przyrządu, służący do cięcia, czesania, chwytania, piłowania, przytrzymywania, rozdzielania itp. czegoś

ząbek czosnku /ˈzɔ̃mbɛk ˈʧ̑ɔsn̥ku/ (n)
σκελίδα, σκορδοσκελίδα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jedna z cząstek wchodzących w skład główki czosnku

zębodół /zɛ̃mˈbɔduw/ (n)
οδοντική κοιλότητα, οδοντικό φατνίο
  (anatomia, anatomiczny) zagłębienie w szczęce lub w żuchwie, w którym znajduje się korzeń zęba;

zębowa wróżka /zɛ̃mˈbɔva ˈvruʃka/ (n)
νεράιδα των δοντιών
  baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby;

zęza /ˈzɛ̃w̃za/ (n)
σεντίνα
  (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najniższa wewnętrzna część kadłuba statku;

złamanie /zwãˈmãɲɛ/ (n)
κάταγμα, σπάσιμο, τσάκισμα
  (rzeczownik odczasownikowy) od: złamać

złamać /ˈzwãmaʨ̑/ (v)
σπάζω
  działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części
  pokonać, przezwyciężyć, zwalczyć, zniweczyć, zniszczyć
  zostać przyczyną czyjegoś złego samopoczucia (zazwyczaj w imiesłowie przymiotnikowym biernym – złamany)
αθετώ, παραβιάζω
  przekroczyć, naruszyć obowiązujące prawo, zasady, przepisy; postąpić wbrew nim; także nie dotrzymać jakiegoś zobowiązania

zło /zwɔ/ (n)
κακό
  coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie;
  czyn lub wydarzenie wyrządzające komuś krzywdę

złodziej /ˈzwɔʥ̑ɛ̇j/ (n)
κλέφτης
  osoba, która kradnie

złodziejaszek /zwˌɔdʑɛjˈaʃɛk/ (n)
κλεφταράκος, μικροκλέφτης
  złodziej dokonujący drobnych kradzieży

złodziejka /zwɔˈʥ̑ɛ̇jka/ (n)
πολύμπριζο
  (potocznie, potoczny) rozgałęźnik elektryczny (bez kabla) pozwalający na czerpanie prądu z jednego gniazdka do kilku urządzeń
κλέφτρα
  forma żeńska od: złodziej; kobieta, która kradnie

złota płyta /ˈzwɔta ˈpwɨta/ (n)
χρυσός δίσκος
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) symboliczna nagroda za osiągnięcie określonego regulaminem progu sprzedaży wydawnictwa muzycznego;

złota rybka /zwˈɔta rˈɨpka/ (n)
χρυσόψαρο
  (ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;
χρυσό ψαράκι
  (literacko) fantastyczna ryba z baśni, która spełnia trzy życzenia w zamian za darowanie życia

złota rózga /ˈzwɔta ˈruzɡa/ (n)
χρυσόβεργα
  (potocznie, potoczny) (ludowy) (botanika, botaniczny) nawłoć pospolita

złota rączka /ˈzwɔta ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka/ (n)
χρυσοχέρης
  osoba mająca wszechstronne uzdolnienia techniczne, potrafiąca niemal wszystko naprawić

złotnictwo /zwɔtʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
χρυσοχοΐα
  wyrób przedmiotów ze złota, platyny, srebra; praca złotnika

złotniczy /zwɔtʲˈɲiʧ̑ɨ/ (adj)
χρυσοχοϊκός
  (przymiotnik) od złotnictwo, złotnik

złotnik /ˈzwɔtʲɲik/ (n)
χρυσοχόος, αργυροχόος
  (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)

złoto /ˈzwɔtɔ/ (n)
χρυσός, χρυσάφι
  (chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79;
  stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
χρυσάφι
  (jubilerstwo, jubilerski) wyrób ze złota (1.2)
χρυσό μετάλλιο, χρυσός
  (sport, sportowy) złoty medal

złotopióry /ˌzwɔtɔˈpʲjurɨ/ (adj)
χρυσόφτερος
  mający pióra w kolorze złota

złotousty /ˌzwɔtɔˈ<sup>w</sup>ustɨ/ (adj)
χρυσόστομος
  (książkowy) posiadający talent oratorski, będący świetnym mówcą

złoty /ˈzwɔtɨ/ (adj)
μαλαματένιος, χρυσαφένιος, χρυσός
  (jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota
χρυσός
  (przenośnie, przenośnia) dobry, najlepszy w swoim rodzaju
χρυσαφένιος, χρυσαφής
  mający kolor i połysk złota

złoty /ˈzwɔtɨ/ (n)
ζλότι
  (jednostka monetarna) jednostka monetarna Polski równa 100 groszom;

złoty cielec /ˈzwɔtɨ ˈʨ̑ɛlɛʦ̑/ (n)
μαμμωνάς
  bogactwo, pieniądze wyniesione do kategorii bóstwa;

złoty medal /ˈzwɔtɨ ˈmɛdal/ (n)
χρυσό μετάλλιο
  medal przyznawany za pierwsze miejsce w zawodach sportowych, w konkursach, na wystawach itp.

złośliwy /zwɔɕˈlʲivɨ/ (adj)
μοχθηρός, κακεντρεχής, κακόβουλος
  nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość
κακοήθης
  o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu

złoże /ˈzwɔʒɛ/ (n)
κοίτασμα
  (geologia, geologiczny) nagromadzenie kopaliny użytecznej w skorupie ziemskiej;

złudzenie /zwuˈʣ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
ψευδαίσθηση
  błędne odczucie, będące skutkiem zniekształcenia wrażeń zmysłowych

zły /zwɨ/ (adj)
κακός
  niemiły, nieprzyjemny (z charakteru)
  niekorzystny
  niesmaczny
  kiepski, nieznający się
  niewygodny, nieprzyjemny, nieudany
  o zdrowiu, zmysłach słaby
  niepasujący, nieodpowiedni
  niegrzeczny, nieposłuszny

à propos /a‿prɔˈpɔ/
αναφορικώς, εν σχέσει με, εν σχέσει προς, περί, όσο για
  (książkowy) …wprowadzająca temat wypowiedzi
επί τη ευκαιρία, απροπό
  …wprowadzająca nowy temat, który nasunął się mówiącemu pod wpływem wcześniejszej wypowiedzi

ósmy cud świata /ˈusmɨ ˈʦ̑utʲ ˈɕfʲjata/ (n)
όγδοο θαύμα του κόσμου
  coś wyjątkowo zachwycającego

ówczesny /ufˈʧ̑ɛsnɨ/ (adj)
τοτινός, τότε
  właściwy wcześniej wspomnianym czasom

ćpun /ʨ̑pũn/ (n)
πρεζάκιας, πρεζόνι
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) narkoman

ćwiczenia /ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲa/ (n)
βιβλίο ασκήσεων
  (edukacja, edukacyjny) szkolny zeszyt do wykonywania ćwiczeń z gotowymi, drukowanymi zadaniami

ćwiczenie /ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
άσκηση
  czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka

ćwierkać /tɕfʲˈɛrkatɕ/ (v)
τιτιβίζω
  o ptakach, świerszczach: wydawać krótkie, wysokie dźwięki

ćwierć /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑/ (n)
τέταρτο
  jedna czwarta, 25%

ćwierćfinał /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈfʲĩnaw/ (n)
προημιτελικά, προημιτελικοί
  (sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału

ćwierćfinałowy /ˌʨ̑fʲjɛrʲʨ̑fʲĩnaˈwɔvɨ/ (adj)
προημιτελικός
  (sport, sportowy) dotyczący ćwierćfinału

ćwierćnuta /ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈnuta/ (n)
τέταρτο
  (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/4 całej nuty;

Łaba /ˈwaba/ (pn)
Έλβας
  (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka przepływająca przez Niemcy i w Czechy;

Łazarz /ˈwazaʃ/ (pn)
Λάζαρος
  imię męskie;
  (biblijny) postać biblijna

Łotwa /ˈwɔtfa/ (pn)
Λεττονία, Λετονία
  (geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Łotysz /ˈwɔtɨʃ/ (n)
Λετονός
  człowiek narodowości łotewskiej, obywatel Łotwy, mieszkaniec Łotwy

Łotyszka /wɔˈtɨʃka/ (n)
Λετονή
  kobieta narodowości łotewskiej

Łucja /ˈwuʦ̑ʲja/ (pn)
Λουκία
  imię żeńskie;

Łukasz /ˈwukaʃ/ (pn)
Λουκάς
  imię męskie;

łabędzi /waˈbɛ̃ɲʥ̑i/ (adj)
κύκνειος
  charakterystyczny dla łabędzia; dotyczący, odnoszący się do łabędzia

łabędzi śpiew /waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf/ (n)
κύκνειο άσμα
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności

łabędź /ˈwabɛ̃ɲʨ̑/ (n)
κύκνος
  (ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;

łachman /ˈwaxmãn/ (n)
κουρέλι, παλιόρουχο
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) stare, zniszczone ubranie

łacina /waˈʨ̑ĩna/ (n)
λατινικά, λατινική γλώσσα
  język starożytnych Rzymian;

łaciński /waˈʨ̑ĩj̃sʲci/ (adj)
λατινικός
  właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego

ładny /ˈwadnɨ/ (adj)
όμορφος, ωραίος
  odznaczający się urodą

ładowarka /ˌwadɔˈvarka/ (n)
φορτιστής
  (elektryczność) urządzenie służące do ładowania akumulatorów, także wewnętrznych np. w telefonach komórkowych, laptopach itp.;

ładować akumulatory /waˈdɔvaʨ̑ ˌakũmulaˈtɔrɨ/ (idiom)
γεμίζω τις μπαταρίες μου
  regenerować siły; nabierać energii do działania

ładownica /ˌwadɔvʲˈɲiʦ̑a/ (n)
φυσιγγιοθήκη
  (wojskowość, wojskowy) torba na amunicję lub magazynki z amunicją do broni strzeleckiej

ładunek /waˈdũnɛk/ (n)
φορτίο
  towar umieszczony w czymś, zwykle do transportu;
  (fizyka, fizyczny) liczba określająca skalę oddziaływania;

łajdak /ˈwajdak/ (n)
κάθαρμα
  (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek postępujący niezgodnie z normami etyki, godny pogardy

łam /wãm/ (n)
ρουμπρίκα
  (drukarstwo, drukarski) teksty, tabele, ilustracje i inne elementy druku uformowane w kolumnę w układzie jednołamowym lub stanowiące część kolumny w układzie wielołamowym;

łamaniec językowy /wãˈmãɲɛʦ̑ʲ ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ/ (idiom)
γλωσσοδέτης
  trudna do wymówienia fraza; (zobacz) też łamańce językowe w Wikicytatach

łamistrajk /wãˈmʲistrajk/ (n)
απεργοσπάστης
  (potocznie, potoczny) osoba pracująca w czasie strajku

łania /ˈwãɲa/ (n)
ελαφίνα
  (zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela

łapówka /waˈpufka/ (n)
λάδωμα, φακελάκι
  wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści

łasica /waˈɕiʦ̑a/ (n)
νυφίτσα
  (zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe;

łaskotać /waskˈɔtatɕ/ (v)
γαργαλώ
  lekko podrażniać wrażliwe na dotyk miejsca

łatwo /ˈwatfɔ/ (adv)
εύκολα, ευκόλως
  w sposób łatwy, bez trudności, bez trudu lub wysiłku

łatwopalny /ˌwatfɔˈpalnɨ/ (adj)
εύφλεκτος, ταχυκαής
  wykazujący możliwość łatwego zapalenia się

łatwowierny /wˌatfɔvʲˈɛrnɨ/ (adj)
αφελής, ευκολόπιστος
  taki, który ma skłonność do uznawania za prawdziwe niesprawdzonych informacji

łatwy /ˈwatfɨ/ (adj)
εύκολος, βατός
  nie wymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód

ławka /ˈwafka/ (n)
θρανίο
  (szkolnictwo, szkolny) szkolny mebel do nauki
πάγκος, παγκάκι, σκαμνί
  twardy mebel do siedzenia dla kilku osób;

łazienka /waˈʑɛ̃nka/ (n)
λουτρό, μπάνιο
  (architektura, architektoniczny) (hotelarstwo) pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem;

łańcuch /ˈwãj̃nʦ̑ux/ (n)
αλυσίδα
  szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych;
  (geografia, geograficzny) ciąg podłużnych gór i wzgórz wraz z rozdzielającymi je dolinami;
  (informatyka, informatyczny) ciąg znaków, dane typu tekstowego;
  (przenośnie, przenośnia) ciąg zdarzeń, wynikających jeden z drugiego

łańcuch pokarmowy /ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ/ (n)
τροφική αλυσίδα
  (biologia, biologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;

łechtaczka /wɛxˈtaʧ̑ka/ (n)
κλειτορίδα
  (anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków;

łojotokowe zapalenie skóry /wˌɔjɔtɔkˈɔvɛ zˌapalˈɛɲʲɛ skˈurɨ/ (n)
σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
  (medycyna, medyczny) rodzaj przewlekłej choroby skóry;

łokieć /ˈwɔcɛ̇ʨ̑/ (n)
αγκώνας
  (anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem

łopatka /wɔˈpatka/ (n)
ωμοπλάτη
  (anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem;
φτυάρι
  (zdrobniale) od łopata
σπάλα
  mięso przylegające do kości (1.1) zwierząt z uboju

łosoś /ˈwɔsɔɕ/ (n)
σολομός
  (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku;

łotewski /wɔˈtɛfsʲci/ (adj)
λετονικός, λεττονικά
  odnoszący się do Łotwy

łowić ryby w mętnej wodzie /ˈwɔvʲiʨ̑ ˈrɨbɨ ˈv‿mɛ̃ntnɛj ˈvɔʥ̑ɛ/ (v)
ψαρεύω σε θολά νερά, ψαρεύω στα θολά
  korzystać z zamieszania lub niejasnej sytuacji, zyskiwać w sposób nieuczciwy

łozówka /wɔˈzufka/ (n)
βαλτοποταμίδα
  (ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus palustris, mały ptak zamieszkujący gęsto zarośnięte tereny wilgotne, naśladujący odgłosy innych ptaków;

łoś /wɔɕ/ (n)
άλκη
  (zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;

łoże /ˈwɔʒɛ/ (n)
κλίνη
  szerokie, okazałe łóżko

łoże boleści /wˈɔʒɛ bɔlˈɛɕtɕi/ (n)
κρεβάτι του πόνου
  (związek frazeologiczny) (książkowy) łóżko, na którym leży człowiek obłożnie chory

łożysko /wɔˈʒɨskɔ/ (n)
πλακούντας, ύστερο
  (anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem;
ρουλεμάν, τριβέας
  (technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;

łucznictwo /wuʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ/ (n)
τοξοβολία
  (sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy

łuczniczka /wuʧ̑ʲˈɲiʧ̑ka/ (n)
τοξότρια, τοξοβόλος
  forma żeńska od: łucznik; kobieta strzelająca z łuku

łucznik /ˈwuʧ̑ʲɲik/ (n)
τοξοβόλος
  (wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem;

łuk /wuk/ (n)
τόξο
  (fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;
  (matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej
  każdy kształt przypominający łuk (1.1)
τόξο, αψίδα
  (sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii;
  (architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1);

łuk aorty /ˈwuk aˈɔrtɨ/ (n)
αορτικό τόξο, τόξο αορτής
  (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) odcinek aorty łączący jej część wstępującą z zstępującą

łup /wup/ (interjection)
μπαμ, μπουμ
  …naśladujący uderzenie, zwykle nagłe i mocne

łup /wup/ (n)
λάφυρο, λεία
  zdobycz wojenna lub pochodząca z rabunku, grabieży

łupież /ˈwupʲjɛʃ/ (n)
πιτυρίδα
  (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) drobne płatki łuszczącego się naskórka
πιτυρίαση, πιτυρίδα
  (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;

łuska /ˈwuska/ (n)
φλούδι
  (botanika, botaniczny) okrywa niektórych nasion lub owoców
κάλυκας
  (wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki
λέπι
  (zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt

łuskoskrzydłe /wˌuskɔskʃˈɨdwɛ/ (n)
λεπιδόπτερα
  (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lepidoptera, rząd owadów należących do stawonogów;

łuszczyca /wuʃˈʧ̑ɨʦ̑a/ (n)
ψωρίαση
  przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;

łuszczycowe zapalenie stawów /wˌuʃtʃɨtsˈɔvɛ zˌapalˈɛɲʲɛ stˈavuf/ (n)
ψωριασική αρθρίτιδα, ψωριασική αρθροπάθεια
  (medycyna, medyczny) przewlekłe zapalenie stawów u osób z łuszczycą

łydka /ˈwɨtka/ (n)
γάμπα, γαστροκνημία
  (anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą;

łysenkizm /wɨsˈɛŋkizm/ (n)
λυσενκοϊσμός
  (biologia, biologiczny) radziecki, pseudonaukowy pogląd zaprzeczający istnieniu genów i uznający dziedziczną zmienność środowiskową za główny czynnik przystosowawczy;

łysina /wɨˈɕĩna/ (n)
φαλάκρα
  miejsce na głowie pozbawione włosów

łyska /ˈwɨska/ (n)
φαλαρίδα
  (ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;

łysy /ˈwɨsɨ/ (adj)
φαλακρός
  całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie

łyżeczka /wɨˈʒɛʧ̑ka/ (n)
κουταλάκι
  mała łyżka
  porcja substancji nabrana łyżeczką (1.2)

łyżeczka do herbaty /wɨʒˈɛtʃka dɔ xɛrbˈatɨ/ (n)
κουταλάκι του γλυκού
  mała łyżka, którą używa się do słodzenia i mieszania herbaty oraz innych napojów

łyżka /ˈwɨʃka/ (n)
κουτάλα
  (technologia, technika, techniczny) część maszyny budowlanej służąca do czerpania i przenoszenia materiałów, przeważnie sypkich
κουταλιά, κουτάλι
  miara objętości substancji mieszczącej się w łyżce (1.1) lub (1.3)
κουτάλι
  sztuciec służący do jedzenia

łyżka do butów /ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf/ (n)
κόκαλο
  narzędzie ułatwiające zakładanie butów

łyżka wazowa /ˈwɨʃka vaˈzɔva/ (n)
μεγάλος κουτάλα
  (gastronomia) duża głęboka łyżka o długim trzonku, służąca do nalewania zupy z wazy

łyżwa /ˈwɨʒva/ (n)
παγοπέδιλο, πατίνι
  (sport, sportowy) stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie;

łyżwiarka /wɨʒˈvʲjarka/ (n)
παγοδρόμος, πατινέρ
  (sport, sportowy) kobieta lub dziewczyna, która uprawia łyżwiarstwo

łyżwiarstwo /wɨʒˈvʲjarstfɔ/ (n)
παγοδρομία, πατινάζ
  (sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;

łza /wza/ (n)
δάκρυ
  (fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko;

łódź /wuʨ̑/ (n)
βάρκα
  mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach;

łóżko /ˈwuʃkɔ/ (n)
κρεβάτι, κλίνη
  mebel przeznaczony do spania;

łóżko piętrowe /wˈuʃkɔ pʲɛntrˈɔvɛ/ (n)
κουκέτες
  rodzaj łóżka z dwoma (lub więcej) poziomami do spania;

łóżko polowe /ˈwuʃkɔ pɔˈlɔvɛ/ (n)
ράντζο
  łóżko składane o lekkiej konstrukcji

łącznik /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik/ (n)
συνδετικό ρήμα
  (językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący

łączność /ˈwɔ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑/ (n)
επικοινωνία
  działania składające się na utrzymanie kontaktu

łączyć /ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑/ (v)
συνδέω
  kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska
  spajać elementy za pomocą środków technicznych
  (potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną
  jednoczyć, umożliwiać zespolenie

łąka /ˈwɔ̃ŋka/ (n)
λιβάδι
  teren gęsto porośnięty trawami;

łękotka /wɛ̃ŋˈkɔtka/ (n)
μηνίσκος
  (anatomia, anatomiczny) chrząstka wchodząca w skład stawu kolanowego;

ŚRK /ɛɕ‿ɛr‿ˈka/ (acronym)
ΠΣΕ
  = (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Światowa Rada Kościołów;

Śląsk /ɕlɔ̃w̃sk/ (pn)
Σιλεσία
  (geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

Śnieżka /ˈɕɲɛʃka/ (pn)
Χιονάτη
  (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm;

Środa Popielcowa /ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva/ (n)
καθαρά Τετάρτη
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;

Środkowy Wschód /ɕrɔtˈkɔvɨ ˈfsxut/ (pn)
Μέση Ανατολή
  (geografia, geograficzny) część Azji położona od Wyżyny Irańskiej, po ujście Gangesu i Bajkał;

Święta Rodzina /ɕfʲˈɛnta rɔdʑˈina/ (pn)
Αγία Οικογένεια
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii chrześcijańskiej: rodzina złożona z Jezusa Chrystusa i jego rodziców;

Święto Pracy /ˈɕfʲjɛ̃ntɔ ˈpraʦ̑ɨ/ (n)
Πρωτομαγιά
  święto ruchu robotniczego obchodzone od 1890 roku w pierwszy dzień maja;

Święty Hufiec /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈxufʲjɛʦ̑/ (pn)
Ιερός Λόχος
  (historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.;

Święty Zastęp /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ ˈzastɛ̃mp/ (pn)
Ιερός Λόχος
  (historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.;

ściana /ˈɕʨ̑ãna/ (n)
τοίχος
  (budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca;
έδρα, πλευρά
  (matematyka, matematyczny) wielokąt ograniczający wielościan;

ściany mają uszy /ˈɕʨ̑ãnɨ ˈmajɔ̃w̃ ˈuʃɨ/ (proverb)
και οι τοίχοι έχουν αφτιά
  mówiąc coś poufnego, należy uważać, aby nie usłyszał lub nie podsłuchał tego ktoś niepożądany

ściek /ɕʨ̑ɛk/ (n)
οχετός, υπόνομος
  odprowadzenie zanieczyszczonej wody

ściemniać /ˈɕʨ̑ɛ̃mʲɲäʨ̑/ (v)
σκουραίνω
  sprawiać, że coś staje się ciemniejsze; dawać mniej światła

ścierka /ˈɕʨ̑ɛrka/ (n)
πετσέτα κουζίνας
  kawałek materiału do wycierania naczyń

ścierny /ˈɕʨ̑ɛrnɨ/ (adj)
λειαντικός
  taki, który służy do wygładzania lub ścierania powierzchni

ścieżka /ˈɕʨ̑ɛʃka/ (n)
διαδρομή, μονοπάτι
  (informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;
μονοπάτι
  wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych

ścieżka dźwiękowa /ˈɕʨ̑ɛʃka ʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔva/ (n)
τμήμα ήχου
  oprawa dźwiękowa filmu, spektaklu, audycji zapisana na odpowiednim nośniku;

ścisk /ɕʨ̑isk/ (n)
σφιγκτήρας
  nagromadzenie dużej liczby osób na małej przestrzeni

ściąga /ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡa/ (n)
σκονάκι
  notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału

ściągawka /ɕʨ̑ɔ̃ŋˈɡafka/ (n)
σκονάκι
  karteczka z informacjami używana nielegalnie przez uczniów podczas klasówek, egzaminów itp.

ścięgno /ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ/ (n)
τένοντας
  (anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;

ścięgno Achillesa /ɕtɕˈɛŋɡnɔː ˌaçillˈɛsa/ (n)
αχίλλειος πτέρνα, Αχίλλειος τένοντας
  (anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową

ściśliwość /ɕtɕiɕlˈivɔɕtɕ/ (n)
συμπιεστότητα
  (fizyka, fizyczny) cecha tego, co jest ściśliwe

ślad /ɕlat/ (n)
ίχνος
  oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś

śledziona /ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na/ (n)
σπλήνα, σπλήνας
  (anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

śledzić /ˈɕlɛʥ̑iʨ̑/ (v)
παρακολουθώ, παρατηρώ
  obserwować, badać wzrokiem rozwój zdarzeń
παρακολουθώ
  szpiegować

śledź /ɕlɛʨ̑/ (n)
ρέγγα, ρέγκα
  (ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska;
πάσσαλος, παλούκι
  metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu

ślepa uliczka /ˈɕlɛpa uˈlʲiʧ̑ka/ (n)
αδιέξοδο
  (przenośnie, przenośnia) (książkowy) sytuacja bez wyjścia
αδιέξοδο στενό
  uliczka niemająca wylotu

ślepota /ɕlɛˈpɔta/ (n)
τύφλωση
  (medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie

ślepy /ˈɕlɛpɨ/ (adj)
τυφλός
  (przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności
  taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok
αδιέξοδος, τυφλός
  zamknięty na stałe, bez wyjścia

ślepy /ˈɕlɛpɨ/ (n)
τυφλός
  (potocznie, potoczny) osoba ślepa (1.1)

ślepy pasażer /ˈɕlɛpɨ paˈsaʒɛr/ (n)
λαθρεπιβάτης
  (potocznie, potoczny) ukryty pasażer, nieposiadający ważnego biletu; zwykle na statku

śliczny /ˈɕlʲiʧ̑nɨ/ (adj)
πανέμορφος
  taki, który jest ładny, miły dla zmysłów; uroczy, wzbudzający pozytywne emocje

ślimak /ˈɕlʲĩmak/ (n)
σαλιγκάρι, σάλιαγκας
  (zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;
ατέρμων κοχλίας
  (technologia, technika, techniczny) element przekładni ślimakowej;

ślina /ˈɕlʲĩna/ (n)
σάλιο
  (fizjologia, fizjologiczny) płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

śliski /ˈɕlʲisʲci/ (adj)
ολισθηρός
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) mogący stać się przyczyną kłopotów
γλιστερός, ολισθηρός
  mający gładką powierzchnię nie dającą prawie zupełnie tarcia z innymi ciałami

śliwka /ˈɕlʲifka/ (n)
δαμάσκηνο
  (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

ślub /ɕlup/ (n)
γάμος
  akt zawarcia małżeństwa;

ślubny /ˈɕlubnɨ/ (adj)
γαμήλιος
  dotyczący ślubu

ślusarz /ˈɕlusaʃ/ (n)
εφαρμοστής
  rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe

śmiać się z całego serca /ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ s‿ʦ̑aˈwɛɡɔ ˈsɛrʦ̑a/ (v)
γελώ με την καρδιά μου
  bardzo się śmiać, śmiać się serdecznie, głośno, spontanicznie, żywiołowo

śmiać się z całej duszy /ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ ˈs‿ʦ̑awɛj ˈduʃɨ/ (v)
γελώ με την ψυχή μου
  bardzo się śmiać, śmiać się serdecznie, głośno, spontanicznie, żywiołowo

śmiech /ɕmʲjɛx/ (n)
γέλιο
  charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło

śmieciarka /ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑arka/ (n)
απορριμματοφόρο
  (motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów

śmieciarz /ˈɕmʲjɛ̇ʨ̑aʃ/ (n)
σκουπιδιάρης
  (potocznie, potoczny) pracownik zajmujący się bezpośrednio wywozem śmieci

śmiertelny /ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ/ (adj)
θνητός, θανάσιμος
  taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze
θανάσιμος, θανατηφόρος
  taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie)

śmierć /ɕmʲjɛrʲʨ̑/ (n)
θάνατος
  (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności;

śmieszka /ˈɕmʲjɛʃka/ (n)
καστανοκέφαλος γλάρος
  (ornitologia, ornitologiczny) Larus ridibundus, pospolity gatunek mewy;

śmiesznie /ɕmʲˈɛʃɲʲɛ/ (adv)
κωμικά
  wywołując śmiech, wesołość

śmietanka /ɕmʲjɛˈtãnka/ (n)
αφρός
  (przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska

śmieć /ɕmʲjɛ̇ʨ̑/ (n)
σκουπίδι
  coś do wyrzucenia, odpadek
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) rzecz bezwartościowa
  (potocznie, potoczny) człowiek bez zasad, godny pogardy

śmieć /ɕmʲjɛ̇ʨ̑/ (v)
τολμώ
  mieć odwagę, śmiałość

śmigło /ˈɕmʲiɡwɔ/ (n)
έλικας
  skręcony element konstrukcyjny zamontowany na obrotowej osi, wprawiający w ruch powietrze;

śmigłowiec /ɕmiɡwˈɔvʲɛts/ (n)
ελικόπτερο
  (lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi

śniadanie /ɕɲaˈdãɲɛ/ (n)
πρωινό, πρόγευμα
  poranny posiłek;

śnieg /ɕɲɛk/ (n)
χιόνι
  (meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu;
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora

śnieguła /ɕɲɛˈɡuwa/ (n)
χιονοτσίχλονο
  (ornitologia, ornitologiczny) Plectrophenax nivalis, ptak z rzędu wróblowych;

śnić /ɕɲiʨ̑/ (v)
ονειρεύομαι, ονειροπολώ
  marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie
ονειρεύομαι
  widzieć sen podczas spania

śpiesz się powoli /ˈɕpʲjɛʃʲ‿ɕɛ pɔˈvɔlʲi/ (proverb)
σπεύδε βραδέως
  rób coś dokładnie i sprawnie, ale bez nadmiernego pośpiechu, bo inaczej może się nie udać

śpiewak /ˈɕpʲjɛvak/ (n)
τραγουδιστής
  mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa

śpiewać /ˈɕpʲjɛvaʨ̑/ (v)
τραγουδώ
  wykonywać melodię głosem

śpiwór /ˈɕpʲivur/ (n)
υπνόσακος
  worek do spania

śpiąca królewna /ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑a kruˈlɛvna/ (n)
ωραία κοιμωμένη
  (potocznie, potoczny) (żartobliwie) kobieta ospała, ślamazarna, powolna, nieobecna myślami

śpiący /ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ/ (adj)
νυσταγμένος, νυσταλέος
  taki, któremu chce się spać

śpiączka /ɕpʲˈɔntʃka/ (n)
κώμα
  (medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce

średni /ˈɕrɛdʲɲi/ (adj)
μέσος
  (matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości
μεσαίος
  będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy
μέτριος
  przeciętny, taki sobie

średnica /ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a/ (n)
διάμετρος
  (geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;
  długość średnicy (1.1)

średnik /ˈɕrɛdʲɲik/ (n)
άνω τελεία, ερωτηματικό
  (językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

średniowiecze /ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ/ (n)
μεσαίωνας, Μεσαίωνας
  epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

średniowieczny /ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ/ (adj)
μεσαιωνικός
  pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza

środa /ˈɕrɔda/ (n)
Τετάρτη
  trzeci dzień tygodnia;

środek transportu /ɕrˈɔdɛk transpˈɔrtu/ (n)
μεταφορικό μέσο
  jednostka umożliwiająca czynne przemieszczanie

środki /ɕrˈɔtki/ (n)
πόροι
  (urzędowy) ogół posiadanych zasobów materialnych i finansowych

środki masowego przekazu /ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu/ (n)
μέσα μαζικής ενημέρωσης
  prasa, radio, telewizja i internet; publikatory

środkowoafrykański /ɕrɔtˈkɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci/ (adj)
κεντροαφρικανικός
  odnoszący się do Republiki Środkowoafrykańskiej, państwa w Afryce
  odnoszący się do środkowej części Afryki

środkowoeuropejski /ɕrˌɔtkɔvˌɔɛwrɔpˈɛjski/ (adj)
κεντροευρωπαϊκός
  odnoszący się do Europy Środkowej, związany z Europą Środkową

środkowy /ɕrɔtˈkɔvɨ/ (adj)
μέσος, μεσαίος
  znajdujący się w środku

środowisko /ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ/ (n)
περιβάλλον
  (ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie
  miejsce wychowywania w grupie; ludzie z niej
κύκλος, περιβάλλον
  grupa ludzi zajmująca się tym samym zawodem, np. aktorzy

środowiskowy /ˌɕrɔdɔvʲiˈskɔvɨ/ (adj)
περιβαλλοντικός
  związany ze środowiskiem

śruba /ˈɕruba/ (n)
περιστροφή
  (sport, sportowy) w skokach do wody: skok z obrotem wzdłuż pionowej osi ciała
βίδα, κοχλίας
  (technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;
έλικας
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie napędowe statku wodnego;

śrubokręt /ɕruˈbɔkrɛ̃nt/ (n)
κατσαβίδι, βιδολόγος
  (technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów

śródręcze /ɕruˈdrɛ̃n͇ʧ̑ɛ/ (n)
μετακάρπιο
  (anatomia, anatomiczny) część ręki człowieka między palcami i nadgarstkiem

śródstopie /ɕrutstˈɔpʲɛ/ (n)
μετατάρσιο
  (anatomia, anatomiczny) środkowa część stopy, znajdująca się między stępem a palcami

śródziemnomorski /ˌɕrudʲʑɛ̃mnɔ̃ˈmɔrsʲci/ (adj)
μεσογειακός
  związany z Morzem Śródziemnym lub jego basenem

świadczenie /ɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
παροχή
  (urzędowy) zobowiązanie przekazywania lub wykonywania czegoś na czyjąś rzecz

świadectwo /ɕfʲjaˈdɛʦ̑tfɔ/ (n)
πιστοποιητικό
  dokument urzędowo poświadczający umiejętności, wiedzę, określone zdarzenie
μαρτυρία
  opowieść świadka określonych wydarzeń

świadek /ˈɕfʲjadɛk/ (n)
μάρτυρας, μάρτυς
  (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego;
  osoba, która widziała coś na własne oczy
  (przenośnie, przenośnia) podobnie jak świadek (1.1), ale również w odniesieniu do rzeczy
κουμπάρος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba obecna podczas aktu religijnego (np. chrztu, bierzmowania, małżeństwa) i potwierdzająca jego zaistnienie

świadek Jehowy /ˈɕfʲjadɛc jɛˈxɔvɨ/ (n)
μάρτυρας του Ιεχωβά
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;

świadomość /ɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑/ (n)
συνείδηση
  zdawanie sobie sprawy z czegoś;

świat /ɕfʲjat/ (n)
κόσμος, ντουνιάς
  cała Ziemia
  (przenośnie, przenośnia) planeta
  przestrzeń, w której się żyje

świat arabski /ˈɕfʲjat aˈrapsʲci/ (n)
αραβικός κόσμος
  ogólny termin określający obszar ponad dwudziestu krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, zamieszkiwanych w większości przez Arabów lub też ściśle z nimi związany ze względu na kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne

światowy /ɕfʲjaˈtɔvɨ/ (adj)
παγκόσμιος
  odnoszący się do całego świata

światła /ˈɕfʲjatwa/ (n)
φανάρι
  (potocznie, potoczny) (motoryzacja) miejsce oznaczone światłami sygnalizacyjnymi na skrzyżowaniu ulic lub dróg bądź sygnalizujące przejścia dla pieszych

światło /ˈɕfʲjatwɔ/ (n)
φως
  (fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko;
  przedmiot będący źródłem światła (1.1)
  (przenośnie, przenośnia) o osobie będącej pociechą w życiu
φανάρι φανάρια
  (potocznie, potoczny) lm sygnalizacja uliczna

światłoczuły /ˌɕfʲjatwɔˈʧ̑uwɨ/ (adj)
φωτοευαίσθητος, φωτοευπαθής
  wrażliwy na światło

światłowstręt /ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt/ (n)
φωτοφοβία
  (medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);

światłowód /ɕfʲjatˈwɔvut/ (n)
οπτική ίνα
  (technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;

świeca /ˈɕfʲjɛʦ̑a/ (n)
καντέλα, κηρίο
  (przestarzałe, przestarzały) dawna jednostka natężenia światła równa 1,02 kandeli;
κερί
  przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot - chemiczne źródło światła;

świeca zapłonowa /ɕfʲˈɛtsa zˌapwɔnˈɔva/ (n)
μπουζί, σπινθηριστής
  (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego;

świecić /ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑/ (v)
λάμπω, φέγγω
  emitować, produkować światło
φωτίζω
  pobudzać coś do świecenia

świecznik /ˈɕfʲjɛʧ̑ʲɲik/ (n)
κολοφώνας
  (przenośnie, przenośnia) wysokie, eksponowane stanowisko
κηροπήγιο
  przedmiot z uchwytem na świecę lub kilka świec

świerk /ɕfʲjɛrk/ (n)
έλατο, ερυθρελάτη
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;

świerszcz /ɕfʲjɛrʃʧ̑/ (n)
γρύλος, τριζόνι
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki;

świerszczyk /ˈɕfʲjɛrʃʧ̑ɨk/ (n)
μικρός γρύλος
  (zdrobniale) od: świerszcz

świerzb /ɕfʲjɛʃp/ (n)
ψώρα
  (medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba skóry powodowana przez roztocza świerzbowce;

świetlica /ɕfʲɛtlˈitsa/ (n)
λέσχη
  sala przeznaczona do dziennego, wspólnego pobytu (rozrywki, spędzania wolnego czasu) grupy osób, np. w szkole, ośrodku wypoczynkowym lub opiekuńczym, szpitalu, jednostce wojskowej itp.;

świetlik /ˈɕfʲjɛtlʲik/ (n)
πυγολαμπίδα, λαμπυρίδα
  (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;

świeżość /ˈɕfʲjɛʒɔɕʨ̑/ (n)
δροσιά, δρόσος, φρεσκάδα
  cecha tego, co jest świeże

świeży /ˈɕfʲjɛʒɨ/ (adj)
φρέσκος, νωπός
  o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu

świnia /ˈɕfʲĩɲa/ /ˈɕfʲĩɲɛ/ (n)
γουρούνι
  (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie) o osobie nikczemnej, podłej
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
  (zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes;
  (zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)
γουρούνι, χοίρος
  (zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;

świnka /ˈɕfʲĩnka/ (n)
γουρουνάκι
  młoda świnia

świstak /ˈɕfʲistak/ (n)
μαρμότα
  (zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych;

świt /ɕfʲit/ (n)
αυγή, ξημέρωμα, χάραμα
  okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się;
  (przenośnie, przenośnia) moment rozpoczęcia czegoś nowego
  światło widoczne o świcie (1.1)

świąteczny /ɕfʲjɔ̃nˈtɛʧ̑nɨ/ (adj)
γιορτινός
  przeznaczony na święto, używany w dni świąteczne (1.2), na uroczyste okazje
γιορταστικός
  przypadający w dzień będący świętem; wolny od pracy, szkoły
  związany ze świętami, najczęściej ze świętami Bożego Narodzenia i Wielkanocy

świątynia /ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa/ (n)
ναός
  (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;

święcony /ɕfʲɛntsˈɔnɨ/ (adj)
αγιασμένος
  o charakterze sakralnym; taki, który został poświęcony

święta wojna /ˈɕfʲjɛ̃nta ˈvɔjna/ (n)
ιερός πόλεμος
  wojna prowadzona z przyczyn religijnych

święto /ˈɕfʲjɛ̃ntɔ/ (n)
γιορτή, αργία
  dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni

święto ruchome /ˈɕfʲjɛ̃ntɔ ruˈxɔ̃mɛ/ (n)
κινητή εορτή
  święto, które co roku wypada w inny dzień

świętokupstwo /ɕfʲˌɛntɔkˈupstfɔ/ (n)
σιμωνία
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sprzedawanie oraz kupowanie godności i urzędów kościelnych

świętować /ɕfʲjɛ̃nˈtɔvaʨ̑/ (v)
γιορτάζω, πανηγυρίζω
  obchodzić coś uroczyście

święty /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (adj)
άγιος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;
  (potocznie, potoczny) (ironicznie) niewinny, bez winy
άγιος, ιερός, θείος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego

święty /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ/ (n)
άγιος
  mężczyzna święty w znaczeniu (1.1)

święty Mikołaj /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj/ (n)
Άγιος Νικόλαος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miano kilku świętych chrześcijańskich

święty mikołaj /ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj/ (n)
Άγιος Βασίλης, Άη Βασίλης, Άι-Βασίλης, Αγιοβασίλης
  człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;

świński /ˈɕfʲĩj̃sʲci/ (adj)
χοιρινός
  dotyczący świni, odnoszący się do świni

źdźbło /ʑʥ̑bwɔ/ (n)
κάρφος
  (botanika, botaniczny) walcowata łodyga trawy lub zboża;
ψίχουλο
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (rzadki, rzadko używany) bardzo mała ilość czegoś

źle /ʑlɛ/ (adv)
άσχημα, κακά, κακώς
  niemoralnie
  nieprzyjemnie
άσχημα, κακώς, κακά
  w niewłaściwy, niedobry sposób, niezgodnie z normami

źle się dzieje w państwie duńskim /ˈʑlɛ‿ɕɛ ˈʥ̑ɛ̇jɛ ˈf‿pãj̃stfʲjɛ ˈdũj̃sʲcĩm/ (proverb)
κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας
  sytuacja ogólna jest niedobra, niepokojąca

źrebić się /ˈʑrɛbʲiʨ̑‿ɕɛ/ (v)
γεννώ
  (zoologia, zoologiczny) w odniesieniu do klaczy, oślicy lub zebry: rodzić młode

źrebię /ˈʑrɛbʲjɛ/ (n)
πουλάρι
  (zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć;

źrenica /ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a/ (n)
κόρη
  (anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;

źródełko /ʑruˈdɛwkɔ/ (n)
πηγούλα
  (zdrobniale) od źródło

źródło /ˈʑrudwɔ/ (n)
πηγή
  często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań
  (hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi;
  przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp.
  to, co stanowi początek czegoś

źródłosłów /ʑrudˈwɔswuf/ (n)
ετυμολογία πρωτότυπη λέξη
  (językoznawstwo, językoznawczy) słowo wyjściowe w etymologii

Żmudź /ʒmˈutɕ/ (pn)
Σαμογιτία
  (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;

Żyd /ʒɨt/ (n)
Εβραίος, Ιουδαίος
  (etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael;

Żydówka /ʒɨˈdufka/ (n)
εβραία
  przedstawicielka narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael

Żyrafa /ʒɨˈrafa/ (pn)
Καμηλοπάρδαλις
  (astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Żyzny Półksiężyc /ˈʒɨznɨ puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑/ (pn)
εύφορης ημισελήνου
  (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;

żaba /ˈʒaba/ (n)
βάτραχος, βατράχι
  (herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

żabnica /ʒabʲˈɲiʦ̑a/ (n)
πεσκαντρίτσα, βατραχόψαρο
  (ichtiologia, ichtiologiczny) Lophius piscatorius, płaska, drapieżna ryba atlantycka;

żaden /ˈʒadɛ̃n/ (pronoun)
κανένας
  …informujący o braku kogoś lub czegoś

żagiel /ˈʒaɟɛl/ (n)
πανί, ιστίο
  (marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku

żaglowiec /ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑/ (n)
ιστιοφόρο
  (marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;

żal /ʒal/ (n)
λύπη, θλίψη
  negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

żandarmeria /ˌʒãndarˈmɛrʲja/ (n)
χωροφυλακή
  formacja policyjna we Francji;
στρατονομία
  policja wojskowa

żargon /ˈʒarɡɔ̃n/ (n)
αργκό
  (językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;

żarliwy /ʒarˈlʲivɨ/ (adj)
φλογερός, διάπυρος
  cechujący się dużym zapałem, oddaniem

żartować /ʒarˈtɔvaʨ̑/ (v)
αστειεύομαι
  mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć

żartowniś /ʒarˈtɔvʲɲiɕ/ (n)
πλακατζής
  (żartobliwie) człowiek stosujący nie do końca udane żarty, nie zawsze tolerowane

żarówka /ʒaˈrufka/ (n)
λάμπα, γλόμπος
  (elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

żarłok /ˈʒarwɔk/ (n)
λαίμαργος, φαγάς
  (potocznie, potoczny) osoba, która je dużo i często łapczywie

żałoba /ʒaˈwɔba/ (n)
πένθος
  odpowiedni strój (zwykle czarny) lub charakterystyczne elementy (czarna opaska na rękawie lub w klapie marynarki) noszone przez okres żałoby (1.2) po śmierci bliskiej osoby
  okres po śmierci bliskiej osoby, w którym zwyczajowo nosi się odpowiedni strój (1.3) oraz nie uczestniczy w zabawach towarzyskich
πένθος, θρήνος
  smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

żałoba narodowa /ʒaˈwɔba ˌnarɔˈdɔva/ (n)
εθνικό πένθος
  jedno- lub kilkudniowa żałoba ogłaszana przez władze państwowe z powodu wielkiej katastrofy lub śmierci ważnej osobistości;

żałobny /ʒaˈwɔbnɨ/ (adj)
πένθιμος
  (przenośnie, przenośnia) posępny, pełen smutku
  będący oznaką żałoby
  wyrażający żal po śmierci bliskiej osoby
  związany z uroczystościami pogrzebowymi, z oddawaniem czci zmarłemu

żbik /ʒbʲik/ (n)
αγριόγατα
  (zoologia, zoologiczny) eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych;

że /ʒɛ/ (conjunction)
πως, ότι
  …rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym

żeberko /ʒɛˈbɛrkɔ/ (n)
παϊδάκι
  (spożywczy) porcja mięsa z żebrami
φέτα
  pojedyncza, grzewcza część kaloryfera

żebraczka /ʒɛˈbraʧ̑ka/ (n)
ζητιάνα
  kobieta, która żebrze

żebrak /ˈʒɛbrak/ (n)
ζητιάνος
  ten, kto żebrze

żebro /ˈʒɛbrɔ/ (n)
πλευρό
  (anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;

żeby /ˈʒɛbɨ/ (conjunction)
να
  …łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym okolicznikowym celu

żeglarstwo /ʒɛɡlˈarstfɔ/ (n)
ιστιοπλοΐα
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;

żeglarz /ˈʒɛɡlaʃ/ (n)
ναύτης, ιστιοπλόος
  człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych

żeglowny /ʒɛɡlˈɔvnɨ/ (adj)
πλωτός
  (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zdatny do żeglugi; taki, przez który można przepłynąć statkiem

żeglugowy /ʒˌɛɡluɡˈɔvɨ/ (adj)
ναυτιλιακός
  związany z żeglugą, dotyczący żeglugi

żel /ʒɛl/ (n)
ζελέ, γέλη
  (chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;

żelazko /ʒɛˈlaskɔ/ (n)
σίδερο
  urządzenie służące do ręcznego prasowania;

żelazna kurtyna /ʒɛlˈazna kurtˈɨna/ (n)
σιδηρούν παραπέτασμα
  (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;

żelazny /ʒɛˈlaznɨ/ (adj)
σιδερένιος
  wykonany z żelaza lub zawierający żelazo

żelazo /ʒɛˈlazɔ/ (n)
σίδηρος
  (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26;
σίδερο, σίδηρος
  (potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)
σίδερο
  (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) przedmiot z żelaza (1.1) lub jego stopu

żelbet /ˈʒɛlbɛt/ (acronym)
οπλισμένο σκυρόδεμα
  = (budownictwo) żelazobeton;

żeliwo /ʒɛˈlʲivɔ/ (n)
χυτοσίδηρος, μαντέμι
  (hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami;

żelka /ʒˈɛlka/ (n)
ζελέ
  (spożywczy) żelatynowy cukierek;

żenada /ʒɛ̃ˈnada/ (n)
ντροπή, στενοχώρια
  wstyd, skrępowanie, zawstydzenie, zażenowanie

żeneta /ʒɛ̃ˈnɛta/ (n)
μοσχογαλή
  (zoologia, zoologiczny) Viverridae, rodzaj ssaka z rodziny wiwerowatych, cętkowany lub pręgowany drapieżnik o długim ogonie;

żeton /ˈʒɛtɔ̃n/ (n)
μάρκα
  krążek zastępujący pieniądze m.in. w grach hazardowych;

żeński /ˈʒɛ̃j̃sʲci/ (adj)
θηλυκός
  (biologia, biologiczny) mający narządy wytwarzające jaja, mający komórki ulegające zapłodnieniu, charakterystyczny dla samicy
θηλυκός, γυναικείος
  odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety

żigolo /ʒʲiɡɔˈlɔ/ /ˈʒʲiɡɔlɔ/ (n)
ζιγκολό
  (pejoratywnie, pejoratywny) młody mężczyzna zarabiający na stosunkach z dużo od siebie starszymi kobietami

żmija /ˈʒmʲija/ (n)
οχιά, έχιδνα
  (herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży;
  (przenośnie, przenośnia) osoba zła i podstępna

żniwa /ˈʒʲɲiva/ (n)
θερισμός
  (rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych;

żniwiarz /ˈʒʲɲivʲjaʃ/ (n)
θεριστής
  osoba pracująca przy żniwach

żona /ˈʒɔ̃na/ (n)
σύζυγος, γυναίκα
  kobieta będąca w związku małżeńskim ze swoim mężem

żonaty /ʒɔ̃ˈnatɨ/ (adj)
παντρεμένος
  zwykle o mężczyźnie: mający żonę

żołd /ʒɔwt/ (n)
στρατιωτικός μισθός
  pensja, pieniądze dawane żołnierzowi za jego służbę;

żołnierka /ʒɔwʲˈɲɛrka/ (n)
στρατιωτίνα
  (wojskowość, wojskowy) kobieta odbywająca służbę wojskową; członkini sił zbrojnych danego państwa

żołnierz /ˈʒɔwɲɛʒɛ/ /ˈʒɔwʲɲɛʃ/ (n)
στρατιώτης, φαντάρος
  (wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

żołnierzyk /ʒɔwʲˈɲɛʒɨk/ (n)
στρατιωτάκι
  (zdrobniale) od: żołnierz
  zabawka w formie drobnej figurki żołnierza

żołądek /ʒɔˈwɔ̃ndɛk/ (n)
στομάχι, στόμαχος
  (anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;

żołądź /ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑/ (n)
βελανίδι
  (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu;
σπαθί
  (termin karciany) jeden z kolorów w kartach;
βάλανος
  (anatomia, anatomiczny) zwieńczenie prącia;

żubr /ʒupr̥/ (n)
βόνασος, ευρωπαϊκός βίσονας
  (zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;

żuchwa /ˈʒuxfa/ (n)
κάτω γνάθος, κατωσάγονο, σαγόνι
  (anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki;

żulia /ˈʒulʲja/ (n)
κατακάθι
  (pospolicie) środowisko żuli, grupa żulików

żuraw /ˈʒuraf/ (n)
γερανός
  (ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza;
  (technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości;
  (technologia, technika, techniczny) rodzaj dźwignicy do wydobywania wody ze studni;

żurawina /ˌʒuraˈvʲĩna/ (n)
βακκίνιο το μύρτιλλο, μύρτιλλο
  (botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;
μύρτιλλο
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc żurawiny (1.1)

żurek /ˈʒurɛk/ (n)
ξινόσουπα
  (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zupa na zakwasie z mąki żytniej lub owsianej;

żużel /ˈʒuʒɛl/ (n)
σκουριά
  (hutnictwo, hutniczy) masa powstająca przy wytapianiu metali;

żwacz /ʒvaʧ̑/ (n)
μασητήρας
  (anatomia, anatomiczny) mięsień żuchwy;
προστόμαχος
  jeden z przedżołądków u przeżuwaczy;

żwir /ʒvʲir/ /ˈʒvʲirɨ/ (n)
χαλίκι
  okruchowa skała osadowa o luźnej postaci;

życica /ʒɨˈʨ̑iʦ̑a/ (n)
ζιζάνιο, λόλιο
  (botanika, botaniczny) Lolium L., roślina trawiasta z rodziny wiechlinowatych;

życie /ˈʒɨʨ̑ɛ/ (n)
ζωή, βίος
  (biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach;
βίος, ζωή
  czas życia (1.1)
ζην
  utrzymanie, wyżywienie
ζωή
  w grach komputerowych: punkt na liczniku, odejmowany, gdy gracz popełni duży błąd, przy czym utrata wszystkich punktów powoduje zakończenie gry

życiowy /ʒɨˈʨ̑ɔvɨ/ (adj)
ζωτικός, βιοτικός
  związany z życiem, dotyczący życia
πρακτικός
  (potocznie, potoczny) biorący pod uwagę realia życia

życzenie /ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ/ (n)
ευχή, επιθυμία
  w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)
  pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować

życzyć /ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑/ (v)
εύχομαι
  składać życzenia
  pragnąć czyjegoś szczęścia
  źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia

żyd /ʒɨt/ (n)
εβραίος
  (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca judaizmu

żylak /ˈʒɨlak/ (n)
κιρσός
  (medycyna, medyczny) nadmierne rozszerzenie żyły;

żylakowaty /ˌʒɨlakɔˈvatɨ/ (adj)
κιρσώδης
  (przymiotnik) od żylak

żyletka /ʒɨˈlɛtka/ (n)
λεπίδα, ξυραφάκι
  stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia;

żyrafa /ʒɨˈrafa/ (n)
καμηλοπάρδαλη
  (zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją;

żyrandol /ʒɨˈrãndɔl/ (n)
πολυέλαιος, πολύφωτο
  ozdobna lampa wisząca pod sufitem

żytni /ˈʒɨtʲɲi/ (adj)
η σίκαλη
  dotyczący żyta (Secale L.)
σίκαλη
  wykonany z ziarna żyta

żyto /ˈʒɨtɔ/ (n)
σίκαλη
  (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina zbożowa z rodzaju (1.1)

żywe srebro /ˈʒɨvɛ ˈsrɛbrɔ/ (n)
υδράργυρος
  (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) rtęć
ζουζούνι
  (przenośnie, przenośnia) o osobie bardzo ruchliwej, energicznej, aktywnej

żywica /ʒɨˈvʲiʦ̑a/ (n)
ρητίνη
  (biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;

żywić /ˈʒɨvʲiʨ̑/ (v)
συντηρώ, τρέφω
  (przenośnie, przenośnia) (podniośle) odczuwać coś, czuć coś
τρέφω, τροφοδοτώ
  karmić, dawać jeść, utrzymywać kogoś
τρέφομαι, συντηρούμαι
  żywić (1.1) samego siebie, jeść coś, odżywiać się

żywność /ˈʒɨvnɔɕʨ̑/ (n)
τροφή
  ogół produktów spożywczych;

żywopłot /ʒɨˈvɔpwɔt/ (n)
φράχτης από θάμνους
  płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin;

żywotnik /ʒɨˈvɔtʲɲik/ (n)
τούγια
  (botanika, botaniczny) Thuja L., rodzaj roślin iglastych z rodziny cyprysowatych; ma łuskowate liście;

żywy /ˈʒɨvɨ/ (adj)
ζωντανός, ζωηρός
  będący w użyciu
  przejawiający oznaki życia
ζωηρός, ζωντανός
  jasny, jaskrawy, niestonowany

żyzny /ˈʒɨznɨ/ (adj)
γόνιμος
  posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów

żyć /ʒɨʨ̑/ (v)
ζω
  bytować w jakichś warunkach
  istnieć w sposób właściwy organizmom żywym
  obcować z kimś

żyć jak pies z kotem /ˈʒɨʨ̑ ˈjak ˈpʲjɛs ˈː‿kɔtɛ̃m/ (v)
σαν το σκύλο με τη γάτα
  żyć w ciągłej niezgodzie, nienawiści, kłótni

żyć jak pączek w maśle /ˈʒɨʨ̑ ˈjak ˈpɔ̃n͇ʧ̑ɛɡ ˈv‿maɕlɛ/ (v)
καλοπερνώ σαν πασάς
  żyć w bardzo dobrych warunkach materialnych, będąc zadowolonym i szczęśliwym

żyć na wysokiej stopie /ˈʒɨʨ̑ ˌna‿vɨˈsɔcɛ̇j ˈstɔpʲjɛ/ (v)
κάνω μεγάλη ζωή
  żyć luksusowo, wystawnie

żyła /ˈʒɨwa/ (n)
φλέβα
  (anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca;
  (geologia, geologiczny) masa skalna lub mineralna wypełniająca szczelinę w skałach;

żyła wrotna /ˈʒɨwa ˈvrɔtna/ (n)
πηλαία φλέβα
  (anatomia, anatomiczny) żyła doprowadzająca krew do wątroby;

żółta kartka /ˈʒuwta ˈkartka/ (n)
κίτρινη κάρτα
  (sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);

żółtaczka /ʒuwˈtaʧ̑ka/ (n)
ίκτερος, χρυσή
  (medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;

żółty /ˈʒuwtɨ/ (adj)
κίτρινος
  mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;

żółw /ʒuwf/ (n)
χελώνα
  (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów;
  (informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;

żółw skórzasty /ˈʒuwf skuˈʒastɨ/ (n)
δερματοχελώνα
  (zoologia, zoologiczny) (systematyka) Dermochelys coriacea, gatunek gada z monotypowej rodziny żółwi skórzastych;

żółwi /ˈʒuwvʲi/ (adj)
χελωνίσιος
  związany z żółwiem lub żółwiami

żółć /ʒuwʲʨ̑/ (n)
χολή
  (medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa;
  (przenośnie, przenośnia) gniew, zdenerwowanie, oburzenie, irytacja

żądać /ˈʒɔ̃ndaʨ̑/ (v)
απαιτώ, ζητώ
  domagać się czegoś kategorycznie

żądło /ˈʒɔ̃ndwɔ/ (n)
κεντρί
  (zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;

żłobek /ˈʒwɔbɛk/ (n)
βρεφονηπιακός σταθμός
  dzienna placówka opiekuńczo-wychowawcza, dla dzieci do trzeciego roku życia;

β-D-galaktozydaza /(el)vˈita(pl)dˈɛɡˌalaktˌɔzɨdˈaza/ (n)
β-D-γαλακτοσιδάση
  enzym trawiący cukier mleczny

”
»
  cudzysłów zamykający

„
«
  cudzysłów otwierający